IN/UITZICHT
Verhalen van senioren over keuzes die de richting van hun leven veranderden, verzameld door studenten van ArtEZ.
EN, WAT WIL JE LATER WORDEN? Je kent de vraag vast wel. Misschien schoot je meteen een antwoord te binnen. Of misschien bleef het juist stil. Het is zo’n vraag die op verschillende momenten in je leven een ander antwoord kan opleveren. Waarom kies je wat je kiest? Reageer je op wat er nu speelt? Is het een tegenreactie op eerdere ervaringen? Of heb je altijd al een duidelijke richting gevoeld? Om daar meer inzicht in te krijgen, maakten vijf studenten kennis met de TINO-methode. Als onderdeel van hun project spraken ze over het thema ‘beroepen’ met elkaar en met onbekenden – mensen die wij vertellers noemen. Maar al snel ging het verder dan werk alleen. Het ging over keuzes die bepalend waren. Keuzes uit vrijheid, maar ook uit noodzaak. Hoe bewogen (en bewegen) deze vertellers zich door hun leven? En wat kunnen de studenten daarvan meenemen in hun eigen houding? De interviews waren onderdeel van het maatschappelijke diensttijd programma ‘TINO 112MDT’, waarin jongeren worden uitgedaagd om om meer te leren van anderen dan ze verwachten, waaronder huldienstprofessionals. Twee van de vertellers die de studenten spraken waren voormalig vingerafdrukkenexpert Arie Zeelenberg en oud-wijkagent Henny Kirchberg. Hun verhalen werden vertaald naar twee videoportretten. Niet alleen hun woorden kregen een podium, maar ook andere kanten van hun perspectief werden – letterlijk – belicht. De videoportretten zijn te bekijken via de links die aan dit magazine zijn toegevoegd. Veel lees- en kijkplezier gewenst, namens het TINO Team!
t
Kirsten Douven
Melody Toering
Jan Bakker 'Geloof je in Sinterklaas?'
Ik sta in een woonkamer gevuld
Want ja, vroeger als kind geloofde ik
met religieuze afbeeldingen. In de
in Sinterklaas. Het was een
hoek van de kamer staat een
gegeven. Ik ben met de fantasie van
kerststal uitgestald. Op de piano
Sinterklaas opgevoed totdat mijn
staat een beeldje van Jozef die
moeder vertelde dat hij niet
Maria omarmt. Zij houdt een baby
bestond. Ik had er nooit aan
Jezus vast.
getwijfeld, ik had het nooit bevraagd, maar vanaf dat moment
'Deze staat er altijd', zegt Jan
bestond Sinterklaas niet meer.
comfortabel.
Nu, 15 jaar later, mag ik mezelf tante noemen en bestaat voor dat aantal
Linksboven hem, aan een houten
weken Sinterklaas weer even.
muur, hangt een schilderij van een
Sinterklaas bestaat soms.
geschilderde Jezus. Jan is opgegroeid met het idee dat 'Een zoontje van mijn buurman zag
God een man op een wolkje is die
dit schilderij en riep toen: dat lijkt
constant meekijkt of je het wel
net mijn vader', vertelt Jan als ik
goed doet. Als jong jongetje was
vraag naar het schilderij. We lachen
Jan met zijn ouders op vakantie
allebei.
naar Brabant. Hij had net een nieuwe fiets gekregen en die mocht
'Geloof je in Sinterklaas?' was het
ook mee. Hij ging met zijn nieuwe
antwoord dat Jan aan mij gaf toen
fiets een stukje door de bossen
ik aan hem vroeg of hij gelovig was.
fietsen en botste toen tegen een
Jan was vroeger docent
boomstam op, waardoor zijn
levensbeschouwing en ik ben een
gloednieuwe voorlamp eraf viel.
atheïst met een enorme fascinatie
Hij wist zeker dat dit God was die
voor religie. Een goed duo dus.
hem strafte omdat hij die dag niet naar de kerk geweest was. Hij was
Jan gebruikte het geloven van
met dit idee opgegroeid. Het was
Sinterklaas als metafoor voor het
een gegeven, God bestaat.
geloven in God.
Een uitspraak die de wereld van
Niet als een wat. Jan vertelde mij
vele mensen opschudde en die Jan
dat hij God is gaan zien als een wat
voor zijn scriptie onderzocht, was de
in plaats van een wie. God is de
uitspraak van Nietzsche: 'God is
onbaatzuchtige daad die iemand
dood.'
doet. Dit perspectief is bij mij blijven hangen.
Jan weet nog het precieze moment waarop hij het gegeven van God
Net als met Sinterklaas is het
ging bevragen. Hij was een jaar of 16
perspectief waarmee Jan naar God
en had een verhaal van Charles
keek met de tijd verschoven.
Dickens gelezen en één beeld was in zijn hoofd blijven hangen: een
God bestaat – God is dood – God
stad, Londen, bestaat uit
bestaat soms.
verschillende individuele huizen met ieder een schoorsteen. Uit elk
Dit geldt niet alleen voor de
van de schoorstenen komt een
christelijke god, de god waar Jan en
rookwolk. Al deze individuele
mijn ouders mee opgegroeid zijn,
rookwolkjes vormen samen één
maar voor elke religie. Het ligt eraan
grote rookwolk. 'Die ene rookwolk,
met welk perspectief je naar het
dat is goddelijkheid.' Ieder mens
geloof kijkt, wat het voor jou is. Voor
heeft het inzicht om goed te zijn.
ieder is er een ander antwoord en
En dat vermogen, dat wij ieder dat
geen antwoord is fout. God kan een
inzicht gebruiken, is de rookwolk.
man op een wolkje zijn. Of een
Wij allen, samen. Dit nieuwe
zwarte vrouw. Of verzonnen. Of een
gegeven, dat de mens soms
grote rookwolk.
handelt voor een anders’ geluk zonder er iets voor terug te willen. Dat is God. God is soms. Voor mij is God niks. God is verzonnen. Maar ik heb God altijd als een iemand gezien.
Door: Noa van Shie
Rob Hanou ‘Een man met veel petten.’
Ik kom aanlopen bij het huis en hij
ik denk dat het een walvishaai is
ziet mij al door het raam. Hij
maar ik vergeet het te vragen. Van
glimlacht en zwaait even.
kinds af aan ben ik bang voor wat er
Hij loopt weg.
in de diepe delen van de oceaan
Een man doet de deur open, rond
zwemt, maar deze lijkt wel
de tachtig jaar, lichtgewassen jeans,
vriendelijk.
een wollen trui, sneakers, een bril en
We beginnen aan het interview en
een vriendelijk gezicht.
ik vertel hem dat het gaat om wat
Hij begroet mij met een glimlach en
voor beroep hij heeft gedaan voor
zegt: ‘Hallo, ik ben Rob’. Ik kom
zijn pensioen en hij vertelt mij dat
binnen en zet mijn tas neer in een
hij een onderwijzer was, voor
overweldigende gang; duizenden
basisschoolkinderen.
medailles en bekers. Certificaten aan de muur en foto’s met bekende
Hij begon op zijn achttiende met
Nederlanders. Een professionele
lesgeven, aan een groep lastigere
zwemmer, denk ik bij mezelf.
kinderen die de andere docenten
Dat zou hij wel hebben gedaan als
niet wilden hebben. Het was in die
beroep. Ik had expres geen
tijd niet gewoonlijk om een man als
vooronderzoek gedaan over de
docent te hebben op de
persoon die ik ging interviewen
basisschool. Na 6 jaar in het
zodat ik er leeg, zonder eigen
onderwijs in Bussum werd hij
invullingen, in zou gaan.
gevraagd om directeur te worden in Heelsum. In het derde jaar van
We lopen door naar de woonkamer,
directeur en onderwijzer zijn bij de
wat bijna voelt als een oase van rust.
basisschool in Heelsum, werd hij
Alles netjes opgeruimd, rustige
gevraagd om directeur te worden
kleuren en toch een gezellig
voor een opstartende
geleefd huis.
experimentele basisschool.
We gaan zitten aan de keukentafel.
Deze school wilde voorzien in een
Vanaf de muur kijkt een diepzeedier
soepele overgang van de
naar mij,
kleuterschool naar de basisschool.
De meeste mensen die directeur
Ik was verbaasd, natuurlijk dacht ik
worden van een school stoppen
wel dat het een man was die veel
met les geven, Rob bleef doorgaan.
bezig is geweest in zijn leven, vooral
De laatste jaren voor zijn pensioen is
door zijn overweldigende gang,
hij weer teruggegaan naar
maar ik had niet verwacht dat er
onderwijzer zijn. De school fuseerde
nog zo veel meer achter deze man
met een andere school en hij
schuilde. Ik vroeg hem hoe hij dit
besloot het stokje door te geven
allemaal deed en niet overprikkeld
aan zijn jongere mededirecteur.
werd. Hij vertelde dat hij op jonge leeftijd door het zwemmen met
Wat hij het leukste vond aan
veel kon omgaan, maar ook door
onderwijzer zijn, was de connectie
goed zijn tijd in te delen en vooral
die hij met de kinderen had.
niet stil te staan.
Later vertelt hij dat hij soms nog steeds contact heeft met sommige
Als kind was hij gefascineerd door
leerlingen, via social media. Ik zie
de etalages bij de Bijenkorf,
het geluk in zijn ogen wanneer hij
waardoor hij etaleur wilde worden.
praat over de kinderen die hij les
Hij bouwde in Lego zijn eigen kleine
heeft gegeven, zelfs zo veel jaar
etalages. Ik denk dat Rob een erg
later.
goede etaleur was geweest, maar dat hij precies het leven leeft wat hij
Naast dat hij directeur was, was hij
had moeten leven. Een sociale man
veel bezig met andere dingen.
met veel petten, die veel levens
Zo was hij in de vakanties bezig met
heeft aangeraakt, door zijn
het begeleiden van
betrokkenheid op elk vlak van zijn
wintersportreizen, was hij veel bezig
leven: in het zwemmen, in het
met zwemmen (niet alleen zelf
onderwijs, bij het azc, thuis en in de
maar ook in het bestuur), voedde hij
buurt.
zijn 2 kinderen op en had hij een hond. Zijn buurman zei wel eens: ‘Rob, jij leeft twee keer op een dag.’
Na zijn pensioen heeft hij veel van zijn vaste taken en verplichtingen afgebouwd. Maar stilzitten doet hij nog steeds niet; elke weekdag staat hij om 7 uur op om te zwemmen, geeft hij taallessen bij het azc en geniet hij van zijn andere hobby’s, zoals theater en de bioscoop.
Door: Sam Post
Henk Alards Dear brother.
‘Dear bother. Welcome to the
Ze vertelde toen dat mijn
family!’ 'Elke keer als ik deze zin lees
biologische vader niet de vader was
blijft het onwerkelijk; een zoektocht
waar mijn moeder mee getrouwd is,
van meer dan 50 jaar naar de
maar een Canadese bevrijder die na
familie die zo ontastbaar leek, maar
de Tweede Wereldoorlog een leuk
waar ik toch een verbinding mee
weekend met mijn moeder had
voelde, eindelijk heb ik ze dan
gehad. Ik voelde me geschokt, maar
gevonden. Met open armen werd ik
dit verklaarde ook veel.
ontvangen, zonder enige twijfel. Het
Alle interesses die anders waren
voelt dan ook als een afronding van
dan mijn familie had ik dus geërfd
iets wat mijn hele leven incompleet
van mijn vader, een soldaat uit
heeft gevoeld.'
Canada, iemand die ik nooit heb gekend, maar toch zo graag een
Tijdens mijn interview met Henk
connectie mee zou willen hebben.
Alards kwam dit
En zo begon mijn zoektocht.'
doorzettingsvermogen vaker naar boven. Ik werd dan ook erg
Het lijkt me bizar om dit als kind
geïnteresseerd in Henks
mee te maken en te horen dat je
levensverhaal.
vader niet je biologische vader is.
Henk vertelt: 'Van kinds af aan
Ik vond het dan ook inspirerend om
voelde ik me anders dan mijn
van Henk te horen hij dit niet op
familie, ik hield van sporten,
een slechte manier oppakte, maar
uitdagingen, reizen en muziek.
juist dit ook als kracht gebruikte
Dit waren dingen die niet gewoon
om door te gaan, ondanks alle
waren bij mijn familie. Op mijn 10de
dingen die hem tegenhielden.
stootte ik op een dag mijn teen,
'Er zat altijd al een drijfveer om alles
‘Shit’ zei ik per ongeluk.
uit mezelf te halen', vertelde Henk.
Mijn moeder hoorde dat: ‘Henk, wat
De wil om te studeren, om mezelf te
zei je daar, dat is Engels, jij hebt
verbeteren, helaas werd ik hierin
daar aanleg voor, dat heb je van je
belemmerd door mijn ouders:
vader’.
‘Henk, je moet werken, de familie
Maar er stond altijd een ding
heeft geld nodig en jij moet helpen
centraal: hoe kan deze persoon zijn
met ons ondersteunen’. Toch mocht
eigen kracht en passie vinden en dit
ik uiteindelijk studeren, na gepraat
tot uiting brengen. Deze drive om
te hebben met de directeur van de
mensen te helpen is denk ik
school. Hij zei: ‘Ik ga wel even met je
ontstaan door mijn jeugd. Door zelf
ouders praten’. De directeur kende
gelimiteerd te worden door
mijn ouders, we woonden namelijk
factoren in mijn leven, zoals weinig
in een klein dorpje waar iedereen
geld en familie die me niet
elkaar kende. Ik was zo blij toen ik
ondersteunde in de dingen die ik
hoorde dat ik weer mocht studeren,
wilde doen. Zo hield mijn stiefvader
de boeken in duiken en uren
heel erg van voetbal, uren zat hij de
studeren in de avond. Ik had mijn
krant te bestuderen om alle
opleiding gehaald en na vele jaren
wedstrijden door te lezen, maar ik
van mezelf opwerken bij
heb hem nooit bij een
verschillende bedrijven, kwam ik
voetbalwedstrijd gezien, terwijl ik
uiteindelijk bij de Gelderlandse
best op hoog niveau speelde.
Arbodienst; hier werd ik regionaal
Mijn moeder stond daar altijd
directeur. Dit werk gaf mij
alleen, in weer en wind. Dit inzicht
voldoening. Het praten met
dat ik mensen kon helpen hun
werknemers en werkgevers die te
passie weer terug te vinden, gaf mij
maken hadden met ziekteverzuim.
in dit werk super veel voldoening.
Voor het grootste gedeelte was dit
Toch miste er altijd een gedeelte
mentaal: werknemers die niet in de
van mezelf, ik voelde me niet
juiste baan werkten, of onder/boven
helemaal compleet.
hun niveau werkten en hierdoor in een burn-out of depressief thuis
'Wat zorgde ervoor dat je toch bleef
kwamen te zitten. Het was dan een
zoeken naar je biologische vader?’
uitdaging op de beste stappen te
De noodzaak om mijn echte vader
vinden en te kijken op welke manier
te vinden bleef ik voelen, ik wilde
we verder gingen.
gewoon weten wie mijn vader was geweest.
Ik had al veel pogingen gedaan om
Ik legde mijn verhaal uit; ze vertelde
mijn biologische vader te vinden,
me dat ik contact op moest nemen
maar het enige wat mijn moeder
met een oom en nicht die aan de
wist was zijn naam, Bill, in ieder
andere kant van Canada woonden,
geval een naam met een B. Dit was
ze had er zelf bijna geen contact
een onmogelijke taak, duizenden
meer mee. Ik besloot een email te
mensen hadden deze naam in
sturen.
Canada en ik kon ze moeilijk allemaal contacteren.
‘Vond je het spannend om die e-
50 jaar lang heb ik geprobeerd op
mail te versturen?’
tientallen manieren, geen één
Ja super spannend, het voelde alsof
werkte. Mijn dochter kwam 7 jaar
ik eindelijk de persoon gevonden
geleden met het idee om een DNA
had, ik was voor mijn gevoel nog
test te doen. Ze vertelde dat we
nooit zo dichtbij. Een paar dagen
daardoor misschien een nieuwe
later, ik weet het nog goed, ik zat op
kans hadden om mijn vader te
de bank en hoorde een geluidje dat
vinden. Ik was eerst erg sceptisch,
er een email binnen was gekomen.
maar had niet veel overtuiging
Ik liep naar de computer en zag dat
nodig om het toch te proberen. Wat
ik een reactie had gekregen,
viel er te verliezen? Al snel werden
‘Welcome to the family Henk’. Dit
er potentiële matches gemaakt,
moment ontroert mij nog steeds,
maar die bleken vals alarm te zijn.
als ik er aan terugdenk.
Dan nog maar een onderzoek.
Een zoektocht van meer dan 50 jaar
Ik hopte van onderzoek naar
eindelijk afgerond. Een hoofdstuk
onderzoek tot er uiteindelijk na 2
wat mijn hele leven verscholen was
jaar een familiematch van 15% was.
achter de mist, klaarde nu open.
Dit kon niet anders dan een
In de afgelopen jaren ben ik
achternicht geweest zijn. Ik kreeg
meerdere keren naar mijn familie in
de contactgegevens doorgestuurd
Canada geweest, heb ik mijn vaders
en moest zelf bellen.
graf gezien, heb ik erfenissen gekregen van mijn vader,
heb ik verhalen gehoord over mijn
Het verhaal van Henk vind ik heel
vader en is de band met mijn
fascinerend en inspirerend. Veel
zussen en broer zo sterk geworden.
van dit verhaal resoneert met mij
Voor mijn broer en zussen is mijn
en is me bijgebleven. Het voelt als
opkomst ook een hele verrassing
iets waar veel mensen nog
geweest, maar ze zijn zo dankbaar
inspiratie uit kunnen halen om zo
dat ik ben door blijven zoeken.
hun eigen (figuurlijk of letterlijk)
Ze vinden namelijk dat ik zo erg op
nog onbekende vader zelf te gaan
mijn vader lijk, de manier hoe ik
vinden. En hierin ook een noodzaak
loop, fluit en ben als persoon.
moeten zien om dit te gaan bereiken voor jezelf.
Ik ben zo dankbaar dat ik ben blijven doorzoeken, zelfs toen ik nog niet kon zien dat het me ging lukken en of het überhaupt ooit ging werken. Mijn mening is dat het dan ook altijd de moeite waard is om te blijven doorgaan, zelfs als het nu nutteloos aanvoelt of lijkt. Als het iets is wat je wilt of voor gaat, dan mag en kan je niet opgeven, niet voor een ander maar voor jezelf. Belangrijk is te genieten van de zoektocht en vertrouwen te hebben dat als je niet opgeeft, je hetgeen kan bereiken en vinden.
Door: Victor Schippers
Gera Achterberg Volg je hart.
Nerveus stond ik voor de deur van
Daardoor kwam ze in contact met
Gera met een doosje half uit elkaar
cliënten die veel talent voor muziek
vallende brownies. Wat nou als het
hadden; sommige van die cliënten
interview helemaal fout gaat? Wat
spelen ook in een band. 'Het is
nou als ze brownies helemaal niet
vooral voor de mensen, maar ook
lekker vindt, dacht ik in mijzelf. Alle
door de mensen', vertelde ze tegen
gedachtes raasden door mijn hoofd
mij terwijl ze een video liet zien van
als een wilde tornado waar geen
een man met Parkinson die
stoppen aan is.
prachtig mooi een nummer aan het zingen was.
'Wat leuk die broches op je jas! Ik heb er ook een paar', zei Gera
Gera heeft twee jaar op het Rijn
tegen mij met een warme lach op
IJssel gestudeerd om het werk te
haar gezicht. Bij die zin stopte de
kunnen doen wat ze nu doet. 'Eerst
tornado van nerveuze gedachtes in
zou ik het in vier jaar moeten
mijn hoofd meteen, op mijn gemak.
afronden, maar dat wilde ik toen
Op haar denim jasje met daaronder
absoluut niet. Ik heb daar nu wel
een felroze gekleurde blouse, zaten
een beetje spijt van.' Ze legde uit
twee pinnetjes van Takkie en Siepie.
dat het voelde alsof er een groot stigma op het feit zit dat je op latere
Haar huis zat ook vol met
leeftijd nog een voltijdsopleiding
zelfgemaakte keramiek en in de
zou volgen, dus koos ze ervoor om
hoek stonden een hele hoop
het in twee jaar af te ronden. 'Maar
gitaren van verschillende maten en
dankzij die opleiding doe ik nu wel
kleuren. Ik vroeg of zij al die gitaren
werk waar ik enorm gelukkig van
speelde. 'Klopt ja, ik maakte muziek
word.'
met en voor de cliënten vanuit mijn oude werk.' Nu werkt ze in de zorg
Waarom had ze dit allemaal op
voor dementie patiënten, en
latere leeftijd gedaan in plaats van
daarvoor in de zorg voor mensen
meteen? 'Ik kom uit een dorpje
met spierziektes zoals Parkinson.
vlakbij Utrecht, in de Bijbelbelt.
Mijn familie zelf was ook gelovig,
In deze tijd kwamen ze in zware
alleen waren ze katholiek.'
financiële tijden. 'We hebben toen
Ze vertelde me dat haar droom
echt heel hard moeten werken om
vroeger was om kunsttherapie te
weer te komen waar we nu zijn.'
studeren, maar met een gelovige
Ondanks al die ups en downs
moeder kun je dat absoluut niet
hebben ze nooit opgegeven en
gaan studeren. Alle keuzes die zij als
hebben ze de winkel voor een hele
kind en puber vroeger had, werden
mooie prijs verkocht toen hun
voor haar gemaakt. 'Vroeger in mijn
eerste kind kwam.
dorp was het normaal dat je meteen ging werken, trouwen en
Gera vertelde mij dat ze niet meer
als je kinderen had, fulltime voor
gelovig is, maar ze gelooft nog wel
hen te zorgen, dus dat heb ik
dat er een hoger iets is in het
gedaan.' Dit raakte bij mij een
universum. Al is dat niet meer voor
gevoelige snaar; ik kom zelf ook uit
haar god, je zou kunnen zeggen
een zwaar gelovig dorp in Brabant
een meer agnostisch geloof: een
en zelfs zo veel jaar na Gera
geloof dat er geen duidelijke vorm
ervaarde ik bijna hetzelfde.
van god is, maar wel een hoger zijn
Dit kwam niet vanuit mijn familie,
of wezen. 'Ik heb altijd al een gevoel
maar van externe invloeden, zoals
gehad dat er iets groots op mijn
de pastoor, die blijkbaar veel te
pad zou komen', vertelde Gera.
zeggen hadden over wat ik droeg,
In mijn hoofd barstte het al van
hoe mijn haar zat, en wat ik later
ideeën wat dat grootse zou kunnen
ging doen. Kunst was voor mij de
zijn geweest. Ze vertelde dat een
rebellie en losbraak van die idealen.
tijdje nadat haar ouders waren
En voor Gera kwam die breuk ook.
overleden ze een bericht op
'Ik heb ook twee jaar lang geen
Facebook tegenkwam, iemand was
contact gehad met mijn moeder.'
naar haar vader op zoek. Dit kwam voor Gera natuurlijk heel raar over
Nadat Gera haar man had ontmoet,
want haar vader was overleden, wist
opende ze een kledingwinkel voor
deze persoon dat niet?
baby’s en kleuters.
Gera reageerde op dit bericht dat zij
Ondertussen zaten we al ongeveer
de dochter was. Het bleek
twee uur te kletsen in dit prachtige
uiteindelijk dat de persoon die Gera
huis en waren we compleet de tijd
een bericht stuurde een half tante
verloren, dus als laatste vroeg ik nog
van haar was vanuit de vaderskant,
aan haar wat ze zou zeggen aan de
en dat ze ook een halfbroer heeft.
mensen die deze tekst lezen. 'Volg
Haar tante en broer wilde haar
altijd je hart en ga daar volledig
graag ontmoeten, want zij waren al
voor, ondanks alles, ga voor jouw
lang op zoek naar Gera’s vader.
goud.'
Tot vandaag de dag heeft ze nog goed contact met haar halfbroer.
Dat vond ik een mooie afsluiter, dat ze zei: ‘jouw goud’. Het maakt niet
Hierna hadden we het er ook nog
uit wat of waar jouw goud is, maar
over hoe gek het eigenlijk is dat je
laat je niet stoppen en ga ervoor.
ondanks grote gebeurtenissen nog steeds hetzelfde gevoel hebt, want dat is het ook. Een kledingwinkel openen, haar man ontmoeten, op Rijn IJssel studeren. Dit zijn allemaal best grote gebeurtenissen, en dat gevoel ging maar nooit weg totdat ze haar halfbroer ontmoette. Volgens mij hebben we allemaal dat gevoel wel, een diep gevoel van binnen dat er iets groots te wachten staat, of dat nu slecht of goed gaat zijn weten we allemaal niet, en wat dat dan precies gaat zijn weten we ook niet, maar we komen maar niet van dat gevoel af. Althans ik ervaar dit ook.
Door: Denah van Vugt
Martine Feenstra Als munt op de markt.
Hiphop, streetdance en graffiti
In 2010 wordt er door de gemeente
kleuren de straten. Een vrouw vol
aan Stichting Beleven gevraagd of
vreugde beweegt zich erdoorheen
ze willen partneren met het
en leert de mensen kennen.
Domein van kunst en cultuur.
Martine Feenstra. Alles staat in het
En hoewel de stichting geen
teken van samen met de ander
behoefte had aan een fusie kwam
dingen beleven. De kunsten die op
die toch tot stand in 2012. Het is niet
dat moment leven in de wereld,
onbekend binnen de cultuursector
aanbieden in workshops, ook
dat er onder zekere dwang van
kunstvormen waar nog geen
‘bovenaf’ beslissingen genomen
duidelijke opleidingen voor zijn,
worden waar de sector het niet per
zoals streetdance en graffiti.
se mee eens is.
Stichting Beleven, waar Martine in 2002 begint, brengt kunst en
Met de fusie kwam een nieuwe
cultuur naar kinderen en jongeren
naam: Kunstbedrijf Arnhem en ze
in achterstandsituaties. Na enige
betrokken samen met het Huis van
jaren start Stichting Beleven de
Puck, de gerenoveerde
opleiding New arts, waar jonge
Coehoornkazerne. Martine krijgt
street art kunstenaars een opleiding
samen met een collega een relatief
en diploma krijgen, waarmee ze les
klein budget om een cultuurcafé op
mogen geven in hun discipline.
te zetten: nu het theatercafé van
De plekken waar kunst en cultuur
Huis van Puck. Marktplaats werd
het meest kan floreren en die
geraadpleegd en de dames reden
ontmoetingen kunnen faciliteren,
in een met graffiti bespoten
zijn de plekken waar het niet
vrachtwagen, kriskras door
vanzelfsprekend is dat mensen
Nederland op zoek naar een
ermee in aanraking komen.
complete inrichting van het café en
Diverse programma’s worden ook
de keuken. Een verzameling die tot
aangeboden aan veel wijken in
stand kwam met vele uitdagingen,
Arnhem en dit trekt zo het publiek
maar ook veel plezier. In het eerste
breder.
jaar draaiden ze werkweken van wel 60 uur hard werken.
In 2015 verruilde Kunstbedrijf de
Ze vertelde haar therapeute dat ze
kazerne voor het mooie nieuwe
weer wilde schilderen, maar dit niet
gebouw Rozet en nog later werd
meer durfde en er de financiële
Kunstbedrijf opgenomen in
middelen niet voor had. Op een
stichting Rozet. Maar voor het zover
mooie dag kwam haar therapeute
was vond er een reorganisatie
met een groot cadeau. Zij had de
plaats. In 2015 werd Martine
wens van Martine besproken met
ontslagen omdat ze niet het
haar koorleden en dat koor heeft
vereiste hbo-diploma had voor een
toen iets ongelooflijk liefs gedaan,
functie binnen het nieuwe
ze hebben met zijn allen geld
Kunstbedrijf. Het was in die jaren
ingezameld en daarvoor een
bijna overal een vereiste een hbo-
cadeaukaart gekocht waarmee
diploma te hebben. Vandaag de
Martine penselen en andere
dag is de vraag voor mbo-functies
schilderspullen kon verzamelen en
juist weer groter. Ontslagen van een
zo begon ze na al die jaren weer te
baan die zij als geen ander kende
schilderen. Ze ervoer, dat als je
en die ze zelf vorm had gegeven,
schildert, je niet hoeft na te denken.
kwam ze op haar 53ste opgebrand
‘Als kind zijnde is creativiteit een
thuis te zitten.
gegeven, maar als je volwassen wordt moet je iets actiefs doen om
Na haar middelbare school wilde
creatief aan de slag te zijn om het te
Martine graag naar de
behouden’, zegt Martine.
kunstacademie, maar toen ze eenmaal naar een open dag was
In haar tijd bij Stichting Beleven
gegaan, raakte ze ontmoedigd
heeft Martine een prachtig boek
omdat ze zichzelf veel minder goed
uitgegeven getiteld ‘Arnhem
achtte dan andere studenten,
Wereldstad’. Het is een verzameling
waarvan ze het werk had gezien.
verhalen van mensen, die uit
Ze raakte zo’n 35 jaar geen penseel
verschillende landen en culturen
of kleurkrijtje meer aan. In de jaren
naar Nederland zijn gekomen en
na haar ontslag kreeg ze last van
die zich uiteindelijk in Arnhem
depressies en ze zocht hulp.
vestigden.
Martine is een verzamelaar van mooie spullen, van boeken, verhalen en van mensen. Waar ik het met Martine tijdens ons interview ook veel over gehad heb en wat ik graag nog een keer wil meegeven - is dat als je zoveel liefde hebt voor een ander, en dat kan geven, dat je ook lief moet leren zijn voor jezelf.
Door: Isis van der Horst
Videoportetten Het verhaal van wijkagent Henny
Scan deze QRcode om de video te bekijken!
Het verhaal van vingerafdrukkenexpert Arie
Scan deze QRcode om de video te bekijken!
IN/UITZICHT is een publicatie van MDT Cultuur & Kunst. Deze uitgave presenteert de gesprekken die studenten van ArtEZ hebben gevoerd met vertellers, als onderdeel van hun Maatschappelijke Diensttijd (MDT) programma.
Ontwerp, redactie en lay-out: HUMINT Solutions. Met dank aan: Alle vertellers voor het delen van hun verhalen en de docenten voor de leuke samenwerking. Meer weten? Ga naar www.mdtcultuurenkunst.nl
Copyright © 2025 HUMINT Solutions