Blikopeners - RSG De Borgen

blikopeners Verhalen verzameld door leerlingen van RSG De Borgen, over gebeurtenissen die het leven van senioren veranderden.

blik-openers Soms gebeurt er iets in je leven dat alles verandert. Je moet noodgedwongen het familiebedrijf overnemen, wordt moeder of verliest iemand waar je van houdt... Zo'n verandering geeft een nieuw perspectief, verbreedt je horizon of zet soms je hele wereld op z'n kop.

In de afgelopen weken gingen leerlingen van RSG De Borgen in gesprek met senioren over de blikopeners in hun leven. Want wie kunnen ons meer vertellen over de impact van veranderingen, dan de mensen die ze gemiddeld genomen het vaakst hebben meegemaakt?

Deze gesprekken vormden Deel 1 van MDT Cultuur & Kunst. Bij dit programma oefenen jongeren om meer te leren van mensen dan je van tevoren verwacht. Hiervoor gingen de leerlingen allereerst in gesprek met senioren (die wij vertellers noemen) om te speuren naar niet voor de hand liggende kennis en verhalen.

Na het gesprek hebben de leerlingen een schrijf- en fotografieworkshop gevolgd, om het verhaal mooi vast te leggen.

In dit magazine vind je de verhalen die de jongeren op het spoor zijn gekomen en de beelden die ze daarbij gemaakt hebben.

Er komt nog meer. Tijdens Deel 2 van het programma gaan de jongeren namelijk korte films maken over de verhalen. We zijn nu al benieuwd naar het eindresultaat en zien uit naar de eindpresentatie waar ook weer alle vertellers voor worden uitgenodigd.

Maar voordat het zover is...Blikopeners!

Ger Zielstra 'Verkeerd getrouwd' Ger Zielstra, van 75, kwam op zijn

denken dat je ‘verandert’ als je uit

24e erachter dat hij homoseksueel

de kast komt.

was, maar hij was nog getrouwd

Ger en Wim hebben nog wel

met een vrouw. De man op wie hij

contact met vrienden uit

viel, genaamd Wim Kopinga, was

Amsterdam, maar die zijn ook weer

ook getrouwd en had kinderen.

verhuisd.

Ger vond het heel lastig om deze

Ger heeft als plannen voor de

verandering door te maken, vooral

toekomst dat hij misschien nog

omdat hij zich afvroeg of hij wel

kleine vakantietrips wil maken met

geaccepteerd zou worden. Hij was

zijn man. En hij geeft nog een tip

eerst niet blij met de verandering,

voor de jeugd van nu: 'Blijf jezelf,

maar later wel.

kom voor jezelf op en heb respect

Hij heeft therapie gehad om te

voor ouderen.'

leren ermee om te gaan. Ger vond deze verandering uiteindelijk positief en verhuisde samen met Wim van Leek naar Amsterdam. Ze hadden beide een nieuwe blik op het leven en hadden daar werk, maar uiteindelijk verhuisden ze weer terug naar Roden.

Ger zijn broers vonden het makkelijk om hem te accepteren als homoseksueel. Zijn ouders vonden het wel lastig, maar

'HET GESPREK GING goed, alleen we hadden meer door kunnen vragen.'

accepteerden hem uiteindelijk wel.

Van de aangetrouwde vrienden van hen bleven er weinig over, omdat ze

Door HANNA, LIZANNA & DANIËLLE

daniëlle: 'we kozen dit als foto Omdat het iets moest zijn met uit de kast komen.'

Anneke Haseloop 'Omslag' Anneke Haseloop is 80 jaar. Ze komt

terwijl ze daar geen ervaring in had.

uit Roden en heeft 2 kinderen.

Verder had ze haar vader verloren

Daarnaast heeft ze ook nog

en dat doet iets met je. Ze heeft

kleinkinderen. Haar interesse is vrij

moeten leren hoe je daarmee

breed. Ze heeft vroeger een

omgaat en het in iets positiefs kan

antiekzaak gehad en een spirituele

omzetten. ‘Het was erg zwaar om

club en een boekenclub. Ze houdt

daarmee om te gaan en dat heeft

ook van schilderen en zingen.

veel invloed in mijn leven gehad.’

Uiteindelijk heeft ze er veel van

Haar verhaal gaat zo.

geleerd en is ze er juist sterker

Vroeger had ze een populaire

uitgekomen. Verder heeft ze ons

antiekzaak die erg goed ging en

ook uitgelegd over hoe je eerlijk

verder is ze druk met haar

tegen elkaar moet zijn en hoe je

boekenclub en haar spirituele club.

positief in het leven kan blijven,

Als eerste baan werkte ze op een

want als je dat niet doet kan het

kantoor en toen is ze een

leven erg somber zijn.

antiekzaak gestart die het erg goed doet. Verder heeft ze ook nog

Ik heb erg veel van haar geleerd en

toneelgespeeld. Daarna werkte ze

ben geïnspireerd door haar. Ze

nog bij het bouwbedrijf van haar

heeft ons uitgelegd dat je je eigen

vader en alles ging goed, totdat er

weg in het leven moet maken en

iets heftigs gebeurde. Het

dat er soms plotselinge

plotselinge overlijden van haar

gebeurtenissen voorkomen

vader. Opeens kreeg haar vader een

waarmee je moet leren omgaan.

hartstilstand. Hij ging dood. Dat

Ik vond het erg leuk om met haar te

heeft haar hele leven veranderd en

praten en heb er veel van geleerd!

op de kop gezet. Dat had allemaal veel invloed op het gezin, want zij moest het bouwbedrijf van haar vader gaan overnemen,

'Het gesprek ging erG goed en ze heeft veel verteld.'

Door thijs & daan

'je moet positief in het leven blijven. als je dat niet doet kan het leven erg somber zijn.' mevr. haseloop

Bart van den Bos 'Verschillende soorten banen' Wij hebben Bart van den Bos

Daarom zocht hij wat anders. Na de

geïnterviewd. Hij is 75 jaar en woont

20 maanden in dienst bij het leger

in Assen, de hoofdstad van Drenthe.

heeft hij nog voor de politie

Hij heeft 2 kinderen en 4

gewerkt. Ongeveer 30 jaar lang. Het

kleinkinderen. Zijn kleinkinderen

was wel een moeilijke tijd voor hem,

heten: Alex (13 jaar), Fenna (10 jaar),

omdat hij steeds van baan wisselde.

Saar (5 jaar) en Tim (3 jaar). Saar en

Hij is blij met de keuze die hij heeft

Tim komen regelmatig langs, want

gemaakt. Hij kwam er snel achter

ze wonen in Assen.

dat politieagent zijn meer iets was

Hij doet veel aan sport. Hij zit bij een

voor hem dan kantoorwerk doen.

loopgroep en sport, met mooi weer,

Hij heeft veel vrienden waar hij vaak

4x per week. Hij zit ook nog bij een

op de koffie gaat. Dat vindt hij heel

fietsgroep waar hij regelmatig fietst.

gezellig. Hij heeft ook veel

Hij doet in het weekend nog aan jeu

vrijwilligerswerk gedaan; arme

de boules. Hij is gevraagd door een

mensen helpen, dat vonden wij heel

oud-collega, zo is hij hier

mooi. Hij vertelde ook nog dat hij

terechtgekomen.

elke maandag vaak met vrienden naar de senioren bioscoop ging. Wij

Zijn verhaal gaat zo: toen hij

wisten niet dat dat bestond, dus dat

negentien jaar was heeft hij bij de

vonden we heel interessant. Hij is

marine gewerkt. Er was toen

voor de rest heel blij dat hij deze

dienstplicht. Vaak konden mensen

verandering heeft gemaakt.

niet in dienst omdat ze fysiek niet in

Hij had ook nog een gouden tip die

orde waren. Hij heeft in totaal 20

hij aan iedereen wilde meegeven:

maanden in dienst gezeten. Dat

'Je kan altijd nog een stap hoger

heeft veel invloed gehad op zijn

dan je denkt.'

leven. Hij heeft eerst bij het belastingkantoor gewerkt, maar dat

'IK NEEM MEE UIT HET GESPREK dat je je dromen moet volgen.'

was niet iets voor hem, omdat je op een kantoor alleen stilzat.

Door SAM, MORRIS, SEM & ROAN

Francis Wijma 'stuntvrouw' Francis Wijma is 68 jaar en is

De grote verandering zag ze niet

geboren in Groningen. Ze woont

aankomen. Maar ze wou wel iets

tegenwoordig in Bedum. Ze heeft 2

anders dan een gewoon leven. Ze

zonen. De oudste is 38 en de andere

heeft er wel over getwijfeld en veel

35 jaar. Ook heeft ze een kleinzoon

met anderen over gepraat. Toen ze

van 12. Haar hobby’s zijn: zingen,

ging trouwen was haar familie het

theater, wandelen, fietsen en

daar niet echt mee eens.

zwemmen. Ze vond het leuk om

Ze heeft van de beslissing om naar

mee te doen aan dit interview.

die motorshow te gaan nooit spijt

Het gaat heel goed met haar, ze is

gehad. Als ze dit niet had gedaan

heel erg gelukkig.

was ze een heel ander mens geweest. Ze zou het zo weer over

Ooit was ze een stuntvrouw bij een

doen.

motorshow. Toen ze 23 jaar was is ze haar toenmalige man

Ze heeft nog heel veel plannen voor

tegengekomen. In datzelfde jaar

de toekomst. Zo zit ze nog bij een

gingen ze naar Zuid-Frankrijk voor

theatergroep en een koor. Wat ze

de motorshow. Ze moesten heel erg

aan de jongeren wil meegeven is:

snel trouwen, omdat ze na Frankrijk

'Pak je kansen en doe waar je zin in

door wilden reizen naar Israël. Ze

hebt!'

kreeg verplicht Frans en Engels op school en dat heeft haar daar heel erg geholpen met het spreken van de talen.

De grootste verandering in haar leven is het stuntvrouw zijn bij een

'IK HAD NIET VERWACHT DAT ZE MOTOR STUNTVROUW WAS.'

motorshow. Ze heeft het heel leuk gevonden en dit heeft grote invloed gehad op haar hele leven.

Door jairo, viggo & tygo

'Pak je kansen en doe waar je zin in hebt!'

MEVR. WIJMA

Pietje Suurd 'Het leven van Pietje' Pietje is 82 jaar, geboren op 14

eigenlijk niet, want haar moeder

september 1940. Ze is opgegroeid in

was vaak ziek en zij moest dan alles

Alteveer met 5 broers, haar vader en

in het huis doen. Haar ouders

haar moeder. Ze trouwde op haar

hadden soms ruzie en Pietje heeft

18de met Jan Suurd (overleden).

een hekel aan ruzie. Het ging

Met Jan Suurd heeft zij 5 kinderen

bijvoorbeeld over geld en dat vond

gekregen; 1 jongen en 4 meisjes.

zij niet leuk. Ze voelde dan dat ze heel erg mee moest helpen, omdat

Pietje heeft een paar veranderingen

ze bang was dat haar ouders

die invloed hebben gehad op haar

gingen scheiden.

leven. Op een dag kreeg Pietje te horen dat haar schoonzus

Pietje is geboren in 1940, dus heeft

borstkanker had. Dit heeft veel

ze ook de 2de Wereldoorlog

invloed gehad op haar leven omdat

meegemaakt. Ze weet er niet heel

zij haar veel heeft geholpen en veel

veel meer van, want ze was toen

voor haar deed. Pietje werd zelf ook

nog heel jong.

ziek, zij had iets met haar melkklieren. Daarna kreeg ze ook

Pietje wou graag stewardess

nog longkanker en darmkanker.

worden, maar dat kon niet omdat

Gelukkig is ze nu helemaal genezen.

ze voor haar moeder moest zorgen.

Ze zag dit wel allemaal aankomen.

Als het kon had ze alles opnieuw

Dit heeft allemaal veel invloed

gedaan, want zij wou graag leren en

gehad omdat ze het eng vond voor

dat kon niet. Maar ze snapte het wel

haar kinderen, omdat ze het

van haar ouders.

misschien wel niet zo lang meer ging overleven.

Ze vond het vroeger beter dan nu.

Alleen vond ze het jammer dat er

Toen Pietje klein was wou ze altijd

vroeger zoveel armoede was. Dit

heel graag leren, maar dat kon

jaar wordt ze 83 jaar.

Haar levensadvies is: 'Ervan nemen wat je ervan kan maken.' Ze gaat veel met haar kinderen en kleinkinderen om en daar heeft ze het heel gezellig mee. Nog een advies dat ze gaf: 'Doe goed je best op school, dan bereik je meer en wees lief voor elkaar.'

Ze vond het interview heel leuk en gezellig, alleen had ze liever veel meer willen vertellen, maar daar was geen tijd meer voor.

'IK NEEM MEE UIT HET GESPREK dat je je dromen moet volgen.'

Door meike, Milla & naomi

NAomi: 'onze verteller moest toen ze jonger was haar moeder helpen met het huishouden.'

Geert Ritsema 'het leven van een groenteboer!'

Wij hebben 19 januari gepraat met

En op dinsdag, vrijdag en zaterdag

Geert Ritsema. Hij vertelde over zijn

stond hij op de vismarkt. Door het

belangrijkste veranderingen in het

zware getil van dozen groente en

leven. Geert is op dit moment 76

fruit, kreeg Geert een steek van zijn

jaar oud en komt uit de stad

rug tot aan zijn been. Hij is bij de

Groningen. Hij voetbalt graag en

huisarts geweest en toen bleek het

dat doet hij in een team van 1

een hernia te zijn. Hij wou graag

vrouw, leraren van de

blijven werken, dus heeft hij een

Hanzehogeschool en verder nog

spuit gekregen in zijn ruggenmerg.

mannen. Ze voetballen een keer in

Voor die spuit moest zijn rug eerst

de week. Geert heeft 2 dochters

bevroren worden. De inspuiting

waarvan 1 lichamelijke problemen

heeft niet geholpen, dus moest er

heeft.

een nieuwe operatie gepland worden. Tijdens die operatie

In Groningen werkte hij als

hebben ze het bot om de zenuw

groenteboer op de markt. Hij heeft

weggeschraapt.

op de vismarkt en de Korreweg gestaan met zijn kraam.

Geert vond het erg jammer dat hij

Om het beste fruit en groente te

niet meer op de markt kon werken,

krijgen ging hij met een grote

omdat het een familieding was en

vrachtwagen naar Zwaag, vlakbij

hij altijd een praatje maakte met de

Hoorn, want daar was de beste

klanten. Toen hij stopte met de

groente en fruit. Op donderdag

markt heeft hij zijn marktplek

stond hij altijd op de Korreweg,

overgegeven aan een goede

woensdag bij de Leeuwenborg. Op

voetbalvriend.

maandag en donderdag ging hij

Zijn vrouw heeft nog meegewerkt

naar de Zwaagveiling.

bij die vriend, maar heeft uiteindelijk een andere baan

Vrijdag kreeg hij hulp van zijn vader.

gekozen.

Verder gaf Geert nog zaal- en

Zo heeft hij er met hen voor

veldtraining aan de dames van

gezorgd dat de meiden allemaal

Paddepoel. Geert is gestopt met de

een trainingspak kregen, sokken,

hoofdklasse trainen in Loppersum.

scheenbeschermers enzovoort. Bij

Hij is nu 40 jaar gestopt met

een andere winkel heeft Geert 15

training geven. Zijn vrouw zat in de

paar voetbalschoenen voor een

vredesbeweging tegen

kleine prijs op de kop getikt. Dit

kernraketten. Geert en zijn vrouw

waren de belangrijkste

wilden een stedenband met

veranderingen in Geert Ritsema zijn

Moermansk in Rusland (de stad met

leven.

de haven).

In 1990 hebben Geert en zijn vrouw kennisgemaakt met de burgemeester van Moermansk, Russisch geleerd en verder heeft Geert ervoor gezorgd dat hij een groepje dames uit Rusland zo ver gekregen heeft om een voetbalteam te maken.

Deze Russische meisjes voetbalden in Groningen tegen meisjes uit Polen, België en Nederland. Ze hadden een groot toernooi georganiseerd, de dames keken hun ogen uit. Geert is op de baas

'je komt zo veel meer te weten over vroeger en dingen die anders waren.'

van de tabaksfabriek Theodorus Niemeyer afgelopen en naar de directie van de Gasunie gegaan.

Door Kayleigh , Cloëy & Evelien

'geert hielp russische dames een voetbalteam te starten en mee te doen aan een groot toernooi.'

Geertje faber 'Gelukkig getrouwd!'

Ik heb samen met 2 andere

De speciaalste dag van haar leven

klasgenoten een interview

vindt ze de geboorte van haar 2

gehouden met 1 van de vertellers;

zonen. Toen mevrouw Faber

mevrouw Faber van 68 jaar, om

moeder werd was ze 23 jaar oud.

precies te zijn.

Mevrouw Faber was nog onervaren met kinderen, maar ze heeft

Mevrouw Faber vertelde ons een

daarvan een aantal dingen geleerd.

paar gebeurtenissen uit haar leven

Een daarvan is dat je

die haar leven veranderd hebben.

verantwoordelijkheid moet nemen.

Zo heeft mevrouw Faber ons verteld

Het enige wat ze wilt veranderen in

dat ze lang en gelukkig getrouwd is

haar leven (als dat kon) is dat ze iets

met haar man. Voordat mevrouw

later kinderen wou. 'Achteraf gezien

Faber ging trouwen woonde ze bij

was ik nog heel jong. En in die tijd

haar ouders in huis. Ze had een

was het zo dat je dan stopte met

goede band met haar ouders. Dus

werken. Maar ik zou het toch weer

wanneer ze ging trouwen vond ze

zo doen. Een groot voordeel is, dat

het best wel lastig om te gaan

je een jonge oma bent en veel met

verhuizen met haar man. En ze

je kleinkinderen kan doen.'

moest natuurlijk voor haarzelf

Verder woont mevrouw Faber nog

zorgen. Mevrouw Faber en haar

met haar man en heeft ze 3

man maakten samen de beslissing

kleinkinderen. Haar hobby is

dat ze wilden trouwen, omdat er

schilderen, wat ze vaak doet.

een boerderij beschikbaar was.

Mevrouw Faber heeft geen echte

Ze hielden allebei van dieren en zo

plannen voor de toekomst en geeft

konden ze koeien en schapen

nog als tip voor de jeugd van nu:

houden. Dat kwam heel goed uit.

‘Doe je best op school!’

Mevrouw Faber was toen 21 jaar. Ze vond haar trouwdag een hele speciale en leuke dag, maar ze was niet zenuwachtig.

'het interviewen was leuk, maar ook wel spannend.'

Door faith, cynthia & michelle

'...in die tijd was het zo dat je dan stopte met werken. Maar ik zou het toch weer zo doen..'

Mevr. faber

Cynthia: 'ik koos voor verfspullen, want in haar vrije tijd schildert ze veel.'

nico herwig 'ga mee in de stroming' Vorige week donderdag hebben wij

Dit was een compleet nieuwe

een interview afgenomen met Nico

wereld voor hem. Hij moest als 50-

Herwig. In dit interview vertelt hij

jarige destijds een keuze maken: bij

over vroeger en over keuzes maken.

KPN weggaan of blijven. De meeste

Nico Herwig is 76 jaar oud en is een

collega's kozen voor blijven. Maar

Hagenaar. Hij heeft 2 kinderen, een

Nico ging een ander pad

jongen en een meisje, en Nico is

bewandelen. Nico vertelt ons dat hij

getrouwd.

blij is met zijn keuze, die hij toen heeft gemaakt. Hij kreeg destijds

Nico is coördinator voor de

hulp bij zijn keuze. Nico vertelt ons

buurtbemiddeling. Buurt-

dat hij trots is op zijn kinderen en

bemiddelaars helpen buren die

kleinkinderen. Met zijn werk bij KPN

ruzie hebben. Hij is ook mentor van

heeft hij mooie dingen van de

iemand die dement is. Nico is een

wereld gezien. Onder andere

echte doe-het-zelver. Hij heeft veel

Indonesië, met een cursus die een

hobby's, één daarvan is bridgen. Hij

groot succes was. 'De studenten

doet dit interview omdat hij het

moesten bij hem solliciteren, anders

leuk vindt om met jongeren in

kwamen ze het lokaal niet in,' zei

contact te komen. Nico houdt van

Nico.

klassieke muziek, maar ook van hedendaagse muziek, een

Veranderingen horen bij het leven.

voorbeeld daarvan is Queen. Maar

Nico vertelt ons ook dat hij het niet

hij houdt absoluut niet van hiphop.

zag aankomen dat er een oorlog

Nico heeft geen angsten.

zou komen in Oekraïne. 'Met idioten weet je nooit wat er gaat gebeuren.'

Nico werkte bij KPN Internationale

Nico wist van jongs af aan al wat hij

opleiding en training, totdat hij weg

wilde worden: piloot. Nico is helaas

moest. Nico begon met

nooit door de keuring van de

outplacement, daarna richtte hij

Luchtmacht gekomen. Met zijn

een verteltheater op.

keuze om een ander pad te

bewandelen is hij achteraf heel blij geweest. Hij vertelt ons: 'Zonder die keuze was ik een heel ander persoon geweest.' Hij vertelt ons ook: 'Wees niet bang voor veranderingen, het leven is onvoorspelbaar, laat het gebeuren.'

Hij geeft de jongeren ook nog een advies mee: 'Leef je eigen leven, ga mee in de stroming en zie maar wat het je brengt.'

Nico, bedankt voor dit interview!

'onze verteller heeft veel adviezen gegeven voor later.'

Door bram, sil & daan

'Wees niet bang voor veranderingen, het leven is onvoorspelbaar, laat het gebeuren.' dhr. herwig

bram: 'onze verteller houdt erg van wandelen en de natuur.'

Wim Kopinga 'achteraf de beste verandering' Langzaam maar zeker kwam Wim

liefde begonnen. Ze hebben nog

erachter dat hij eigenlijk niet op

een paar jaar in Leek gewoond en

vrouwen viel. Wim is inmiddels 79

ze zijn door promotie naar

en erg gelukkig met zijn man Ger.

Amsterdam verhuisd. Naderhand is

Dat was niet altijd zo geweest, Wim

de verandering het beste wat Wim

was namelijk lange tijd geleden 10

is overkomen. Hoe lang hij het ook

jaar getrouwd met zijn (ex-)vrouw,

weg zou stoppen, het zou sowieso

totdat hij erachter kwam dat hij

gebeuren. Voor de toekomstige

misschien wel op mannen valt.

generatie zou hij als tip geven om eerlijk te zijn en het te bespreken

Hij wilde het niet en heeft het een

met een vertrouwenspersoon.

lange tijd voor zichzelf gehouden en verstopt. Hoe meer hij in contact

Wim en Ger zouden voor de

kwam met mannen, hoe lastiger

toekomst nog veel reizen willen

het werd om het te verbergen.

maken, plezier maken en eropuit

Uiteindelijk heeft hij het verteld aan

gaan. En hij hoopt dat de jeugd niet

zijn familie en eerst reageerde zijn

gelijk oordeelt en nadenkt bij wat ze

familie niet zo goed. Hij praatte veel

zeggen.

met zijn zus en die reageerde wel goed.

Achteraf zag hij het al een klein beetje aankomen en hij voelde zich anders. Nu is hij al 46 jaar samenwonend en gelukkig met Ger. Hij heeft 1 jaar beheerste hulp gehad bij een psycholoog.

'Super leuk, zou het wel nog een keer willen doen.'

Vroeger werkten Wim en Ger in een modezaak in Groningen, daar is hun

Door pien, marin & elise

Roel MuskeE 'Het meeslepende verhaal van meneer Muskee' Wij hadden een heel interessant

Op een dag besloot hij te stoppen,

gesprek met meneer Muskee. Hij

omdat hij iets mee had gemaakt

heeft 3 kinderen; 2 jongens en 1

waarvan hij heel erg schrok. Hij was

meisje. Hij is geboren in het plaatsje

die dag normaal aan het werk

Dalen in Drenthe. Nu woont hij in

achter de bar, toen iemand

Exloo met zijn vrouw.

probeerde een heel grote asbak op hem te smijten. Gelukkig raakte de

Meneer Muskee is al gepensioneerd

asbak meneer niet. Toen hij naar

en heeft een paar hobby’s, waar hij

achteren keek, zag hij twee mannen

veel over heeft verteld. Meneer

waarvan een van die mannen een

helpt zijn vrouw met haar eigen

pistool trok en op de man richtte

winkeltje en verft oude kastjes en

die de asbak gooide. Dit heeft

restaureert oude meubels. Een van

meneer Muskee erg beïnvloed en

zijn hobby’s is lekker relaxen en

bang gemaakt.

Netflix kijken. Hij houdt ook van Scandinavische misdaadseries en

Toen kwam hij terecht in de

houdt heel veel van voetbal kijken.

journalistiek. Hij werkte 35 jaar lang bij het Dagblad van het Noorden,

Hij koos ervoor om mee te doen aan

als sportjournalist. Maar dat liep op

dit interview omdat zijn

een dag ook helemaal uit de hand.

kleinkinderen dit vroegen en hij ze

Meneer Muskee was de baas van de

niet teleur wilde stellen. Hij heeft

afdeling Sport.

twee passies: muziek en journalistiek en over deze passies

Hij kreeg een mail van de hogere

heeft hij erg veel verteld.

directie, dat hij een paar mensen moest ontslaan. Dit wilde hij niet,

Meneer Muskee had in het kleine

maar het moest, want anders was

dorpje Wagenborgen twee jaar lang

hij zijn baan ook kwijt. In opdracht

een café gehuurd, met een zaal

van de directie deed hij wat hij

waar veel muziek werd gespeeld.

moest doen en stuurde een

ontslagmail naar de directie, met de

Dit heeft hem gered, anders kon hij

namen van de mensen die hij

het niet overleven, omdat niemand

moest ontslaan. Maar toen

hem meer een baan wilde geven.

gebeurde het opmerkelijke. De mail

'Want wie neemt nog zo’n oude

werd onderschept door een

man aan?'

anoniem iemand en die lekte deze mail met de namen van de

Meneer Muskee helpt

ontslagen mensen en de naam van

tegenwoordig zijn vrouw in het

meneer Muskee. De mail kwam op

winkeltje en is druk met zijn

Facebook terecht, waardoor heel

hobby’s.

veel mensen hun mening konden

We hadden nog veel langer met

geven. Veel mensen waren boos op

hem kunnen praten, helaas zaten

meneer Muskee en wilden niks met

we in tijdnood. Wij vonden het een

hem te maken hebben. Dit terwijl

interessant gesprek en een

het niet zijn schuld was. Van veel

meeslepend verhaal. Hij zou er zo

mensen moest hij excuses

een boek over kunnen schrijven!

aanbieden aan de mensen die hij moest ontslaan, maar meneer bleef trouw aan zijn werk en heeft dit niet gedaan.

Daardoor kreeg hij veel haat van zijn collega’s, waar hij 35 jaar lang mee had gewerkt. Dat deed hem veel pijn en verdriet. Dit konden wij erg goed aan hem zien en horen.

'IK had een verhaal met een pistool en rechtszaak niet verwacht.'

Er kwam een rechtszaak, die hij gelukkig had gewonnen, anders had hij geen pensioen gekregen.

Door Mohamad & rasoel

roel stopte met zijn werk achter de bar in een café nadat er een zware asbak naar hem werd gegooid en er een wapen werd getrokken.

rasoel: 'meneer houdt van muziek, dus deed ik een gitaar.'

Mary Ritsema-Wouters 'De grote verandering' Mary is 72 jaar. Ze was 13 jaar toen ze

benen door de spierziekte. Hij is

vanaf Rotterdam naar Groningen

belangrijk voor het team vanwege

verhuisde. Haar stiefvader ging mee

zijn kracht in zijn armen.

naar Groningen, daar was ze niet zo blij mee. Mary vertelde dat haar

Ze is geen opgever, nooit geweest

stiefvader heel streng tegen Mary

ook. 'Elk nadeel heeft zijn voordeel,'

was. Als Mary een onvoldoende

zei Mary altijd, naar de opmerking

haalde op wiskunde schold haar

van Johan Cruijff.

stiefvader Mary helemaal uit. Maar ze begreep ook niks van wiskunde

Mary heeft zelf Russisch geleerd,

en als haar stiefvader haar wat

omdat ze medeoprichter was van

uitlegde en ze begreep het niet,

de stedenband Groningen-

werd ze weer helemaal

Moermansk. Haar man ging mee

uitgescholden. En toen Mary

naar de avondopleiding omdat hij

verhuisde van Rotterdam naar

Russisch een mooie taal vond. Toen

Groningen ging die stiefvader mee

heeft ze later Oekraïners geholpen,

en daarom was ze echt niet blij dat

met kleding, medicijnen geven en

hij meeging. Mary was graag in

eten, vanwege de oorlog.

Rotterdam gebleven, maar dan had ze haar huidige man ook niet ontmoet.

Mary vertelde: 'Ik hou van schilderen en het hoogtepunt was een boek schrijven met mijn leuke kleinzoon.

De handwerkjes van mijn kleinzoon staat ook in het boek. Het is

'wat ik haal uit deze ervaring?

Dat je je best moet doen om iets te bereiken.'

prachtig. Hij heeft een spierziekte en zit sinds kort op rolstoelhockey.

Hij heeft minder kracht in zijn

Door milan, hjalmar & nathan

Jan Rijnders 'Waar is opa?'

Wij hebben Jan Rijnders

Daarvan had hij de familie

geïnterviewd. Hij is 70 jaar oud en

gevonden, maar de man was dood.

woont in Langelo, het mooiste dorp

Hij wilde een foto, maar die mocht

van Drenthe. Hij heeft geen

hij niet. Hij heeft later een foto van

kinderen. Hij is geboren in Tiel. Hij is

de Duitser gevonden in een archief

door een oude bekende gevraagd

in Washington.

om hier op school te komen en dat wou hij wel.

Hij probeerde erachter te komen waar de slachtoffers begraven

‘Twintig jaar geleden ben ik

lagen. Hij heeft veel hulp gekregen

begonnen om mijn vermiste opa te

en vond nog een Duitser die erbij

zoeken. Mijn opa was schilder in de

was toen zijn opa mishandeld werd.

Tweede Wereldoorlog en had een

Hij heette Richter. Hij was de baas.

radio, maar die werd in 1943

Hij kwam voor in het telefoonboek.

verboden en daar kon de doodstraf

Hij had een vriendinnetje uit de

op staan. Hij maakte verzetskranten

oorlog, dat in Utrecht woont,

en deelde die uit aan stadsgenoten.

gevonden en heeft haar bezocht.

De opa werd in 1944 opgepakt en verdween spoorloos. Hij was

Hij heeft de dominee in Duitsland

vermist, maar 'vermist is erger dan

gebeld en die is gaan bemiddelen.

dood'. Jan is naar het archief

Daarna heeft hij Richter samen met

gegaan en vroeg of ze onderzoeken

zijn vrouw bezocht. Ze zijn met de

hadden gedaan. 'Ja', zei de politie.

Duitser en de vrouw van de Duitser uit eten gegaan. Jan wou graag een

Hij kreeg een kopie van het proces-

foto van de Duitser maken, maar

verbaal van de politie, om de

dat wou hij niet. Jan heeft hem

Duitsers op te zoeken. Dat heeft hij

dronken gevoerd en uiteindelijk

gedaan. Internet was net op gang.

heeft hij een foto van de man

In 2002 is hij begonnen om de 3

kunnen maken. Zijn bezoek heeft

Duitsers op te zoeken. Eentje had

nergens toe geleid, omdat Richter

een zeldzame naam.

niet kon zeggen waar zijn opa en andere slachtoffers waren begraven.

Jan kijkt er positief op terug en zal het zo weer opnieuw doen. Hij helpt nu ook mee met andere onderzoeken van mensen.

Jan vond het leuk om te doen en is benieuwd naar het eindresultaat.

Nu maar hopen dat hij het wat vindt.

'het ging super goed; een heel interessant gesprek.'

Door Dirk Jan, Wesley & Lars

'mijn opa werd in 1944 opgepakt en verdween spoorloos.

Hij was vermist, maar 'vermist is erger dan dood.'

Dhr. Rijnders

Tea Nijnuis 'Soms even telefoon op stil.'

Tea Nijnuis is een 69-jarige vrouw.

We vroegen haar ook wat ze een

Ze komt uit Peize en schrijft graag.

betere tijd vond, vroeger of nu. Ze

Wij hebben Tea geïnterviewd over

zei dat vroeger een mooie tijd was

veranderingen in haar leven.

en heel zorgeloos, maar ze kijkt ook positief op deze tijd.

Haar grootste verandering in haar

Voor de toekomst hoopt Tea

leven was de geboorte van haar

gezond oud te worden. 'Ik ben een

kind. Ook hebben we het over

rijk mens, want ik ben gezond, heb

mobiele telefoons gehad.

een mooie dochter, een schoonzoon en vier lieve

Tea heeft een mobiele telefoon

kleinkinderen. Wat wil een mens

aangeschaft omdat ze het fijn vindt

nog meer?' Ze had ook nog wat

om goed bereikbaar te zijn. Maar

advies voor de jeugd. Ze vindt dat

aan de andere kant vindt ze het ook

de jeugd vaker de mobieltjes aan de

heel dwingend, want je bent altijd

kant moet leggen en dat je je best

bereikbaar. Daarom zet ze haar

moet doen op school. 'Überhaupt

telefoon op stil als ze met

altijd je best doen, niet snel

vriendinnen praat. Ze vindt dat als je

opgeven en meer communiceren

met iemand afspreekt, dat je je

met mensen om je heen.'

telefoon even weg moet leggen en dat je meer met elkaar moet

Tea vond het leuk en gezellig om dit

communiceren.

interview te doen.

Tea kijkt positief terug op de

Ook wij vonden het heel leuk,

aanschaffing van de mobiele

gezellig en interessant om met haar

telefoons. Wel is het haar

in gesprek te gaan.

opgevallen dat kinderen die opgegroeid zijn met mobieltjes een minder goed handschrift hebben

'Het was Heel leuk en leerzaam en gezellig.'

en minder goed kunnen spellen, door autocorrectie.

Door ray, danaé & Yuna

'Vroeger was een mooie tijd en heel zorgeloos. maar ik kijk ook positief op deze tijd.' mevr. nijhuis

Ray: 'Ik koos deze foto Omdat het laat zien hoe een gedicht wordt geschreven over kleinkinderen.'

D.J. Swart 'Omslag in mijn leven' Wij hebben meneer D.J. Swart

Hij besloot al vrij snel zich te gaan

geïnterviewd. Hij is 85 jaar en woont

verloven en te gaan samenwonen in

in het centrum van Roden. Hij heeft

Roden en besloot toen ook om in

3 kinderen: 1 dochter en 2 zoons.

het bedrijf van zijn schoonvader te

Zijn vrouw is 6 jaar geleden

gaan werken: een boomkwekerij. Hij

overleden. Hij fietst (30 km per dag)

ging zich toen omscholen en

en wandelt graag en veel in zijn vrije

landbouwkunde studeren.

tijd. Ook maakt hij veel legpuzzels

Wat veel invloed had op zijn leven

van 1000 stukjes.

was de zeer plotselinge dood van zijn schoonvader. Die kwam om, ‘s

Hij doet mee aan dit interview

ochtends vroeg in de

omdat zijn dochter (mevrouw

novemberstorm van 1972: een

Schreurs) docent Frans is bij ons op

boom waaide om en kwam op zijn

school en zij had gevraagd of hij

auto terecht. 'Boomkweker geveld

mee wilde doen. Hij heeft op drie

door boom', was een kop in de

verschillende basisscholen en 1

kranten. Van het één op het andere

middelbare school (de HBS)

moment moest hij het bedrijf van

gezeten. Zijn lievelingsvakken

zijn schoonvader overnemen. Hij

waren wiskunde en scheikunde. Hij

werd directeur en leidinggevende

is in militaire dienst geweest.

over 30 mensen. Ook in zijn familie

Hij was laborant / analist bij een

had het veel invloed. Hij kreeg wel

wasmiddelenfabrikant in Utrecht

hulp van andere directeuren van

toen hij zijn vrouw uit Roden leerde

kwekerijen in het land. Ook zijn

kennen.

vrouw kwam in het bedrijf werken.

Hij kijkt terug op de verandering; dat het je hele leven achterna gaat en dat je het nooit meer vergeet. Hij denkt dat, zonder die gebeurtenis, hij uiteraard in de zaak was gebleven en dat meneer Swart altijd 2e man was geweest. Hij heeft geleerd van de verandering dat je altijd moet gaan doorzetten.

Zijn plannen voor de toekomst zijn: ’Oud worden en gezond blijven.’ Het advies dat hij wou geven aan de jeugd was: ‘Positief in het leven staan.’ Wat hij meegeeft aan ons is: 'Nooit opgeven, wat er ook gebeurt en doorzetten.'

'Het gesprek ging Goed, hij vertelde goed.'

Door GIEL, ROBIN & MANUEL

ALIE WOUTERSE 'Alie haar leven.'

Alie is een vrouw waarvan we de

De verandering van Alie haar leven.

leeftijd niet mogen verraden. Ze woont in Roden met haar hond. Ze

Alie is gescheiden na 35 jaar. Ze zag

is gescheiden nadat ze 35 jaar met

de verandering niet aankomen en

haar ex-man had doorgebracht. Ze

dit is wat Alie zelf zei: 'De keuze was

is geboren in 1959 in Nietap, dichtbij

snel gemaakt, het was de beste

het Leekstermeer.

keuze die ik ooit heb gemaakt. Het was eerst heel erg wennen, daarna

Alie was 22 jaar toen ze haar eerste

was ik erg blij.' Ook vertelde Alie dat

dochter kreeg. Zij is dus nu

ze het spannend vond en toch wel

inmiddels 42 jaar. 3 jaar na haar

een beetje bang was voor de

eerste dochter kreeg ze een 2de op

reacties, dat ze wou scheiden. Ze

25-jarige leeftijd, zij is nu 39. De

was blij met de keuze .

twee dochters wonen ook in Roden en hebben een goeie band met hun moeder.

Tijdens de coronatijd was alles vervelend, dus moest ze iets verzinnen om te doen. Wandelen met de hond en veel tijd met haar dochters doorbrengen hielp wel om door de tijd te komen.

Alie heeft een paar hobby’s, zoals knutselen en het ondeugend zijn waar we veel verhalen over hebben gehoord.

Door morgan, anouk & jamie-Lee

leerkracht kim 'Ontmoeting tussen jong en oud' Middelbare scholieren leven in een

vertellers de gesprekken

bubbel waarbij ze vooral omgaan

aangingen. De vertellers waren juist

met hun eigen leeftijdsgroep. Ze

vriendelijk en hadden mooie en

zitten de hele dag op een school

interessante verhalen te vertellen.

met honderden jongeren en hier en

Door de hele school heen zag je

daar een volwassene. Daarnaast

kleine groepjes druk in gesprek met

gaan ze naar sportverenigingen,

elkaar. Regelmatig werd het

spreken na school met elkaar af en

interview een over en weer gesprek

bevinden zich in de digitale wereld

waarbij ze elkaar beter leerden

ook voornamelijk tussen

kennen. Een verteller en een

leeftijdsgenoten. Als school hebben

leerling kwamen er gaandeweg het

we de taak om leerlingen voor te

gesprek zelfs achter dat ze familie

bereiden op het leven in een

van elkaar waren.

samenleving die veel gemêleerder is.

Uit het enthousiasme waarmee de leerlingen met de verhalen aan de

Via het project van HUMINT

slag gingen bleek wel hoeveel

Solutions en Fablefactory zijn de

indruk de ontmoeting op ze had

leerlingen van klas 3 tl een keer op

gemaakt. Discussies kwamen op

een andere manier in aanraking

gang over hoe dingen verteld

gekomen met een groep waar ze

waren, er moesten nog telefoontjes

normaal nooit mee te maken

gepleegd worden om even wat te

hebben. Dit kon je goed merken bij

controleren en een groepje ging

de voorbereiding, waarbij de

zelfs nog even bij een verteller uit

leerlingen lieten zien dat ze best

het dorp langs omdat het gesprek

wat vooroordelen naar ouderen

nog niet klaar was. Bij de verhalen

hebben. Die zijn schattig,

moest er natuurlijk een mooie foto

hulpbehoevend en mopperen

komen en dat was nog best lastig.

alleen maar op jongeren. Niets

Hoe verbeeld je een verhaal zonder

bleek minder waar toen ze met de

de hoofdpersoon?

Dus ook hier werd druk overlegd

Hopelijk is het thema van de

over de essentie van de verhalen.

verhalen ook van toepassing op

Ging het verhaal over doorzetten of

het project en is dit een ervaring

misschien over onrecht of juist over

geweest die het leven van onze

je eigen pad bewandelen?

leerlingen een beetje heeft veranderd en zijn ze weer wat

Wij zijn trots op onze leerlingen die

beter voorbereid op een leven in

op hun eigen manier de uitdaging

een samenleving waarin iedereen

aangegaan zijn om even buiten hun

anders is.

bubbel te stappen en contact te maken met een voor hen vrij onbekende groep. We bedanken alle vertellers dat ze bij ons op school zijn gekomen om het gesprek aan te gaan met een leeftijdsgroep waar ze niet alle dagen mee te maken hebben. Eén van de vertellers mailde ons over het leuke gesprek dat hij met een groepje jongens had: “Ze waren serieus, geïnteresseerd en belangstellend.”

Kim Taminiau - Zielstra

Blik-openers is een publicatie van MDT Cultuur & Kunst. Deze uitgave presenteert de gesprekken die leerlingen van RSG De Borgen hebben gevoerd met vertellers, als onderdeel van hun Maatschappelijke Diensttijd (MDT) programma.

Ontwerp, redactie en lay-out: HUMINT Solutions Met dank aan: Alle vertellers voor het delen van hun verhalen en leerkracht Kim voor de leuke samenwerking. .

Meer weten?

Ga naar www.mdtcultuurenkunst.nl

Copyright © 2023 HUMINT Solutions