B
14
Webshops
8 Pas op met
10 Tuinbouw-
34 Plantenteler
38 ’Ook na Pasen
uitzendkracht als seizoenarbeider
gemeenten tellen steeds minder glas
stapt in groenten voor de sier
is er markt voor bol-op-pot’
Cover-nw.indd 1
22-04-15 11:42
592242_.indd 2
22-4-2015 13:13:20
B 8 Pas op met uitzendkracht als seizoenarbeider
Vakblad voor de
Opinie 4
Interview: ’Als sector moeten we meer met de planning aan de slag’
4
Commentaar: Met welke online rol halen telers consument binnen?
5
Stelling: Voor tuinbouw liggen grote kansen in energienetten
Nieuws 6
Een selectie uit het meest recente nieuws
B
22
Nordic Flower Expo
8
Ondernemen: Pas op met uitzendkracht als seizoenarbeider
10
Ondernemen: Steeds minder kassen in glastuinbouwgemeenten
11
Column: Cok Hartelveld, China
13
Vragen:
22
Afzet:
24
Export: Stabiele Deense markt steeds veeleisender
Thema: Webshops 14
Online bloemenmarkt: klein, maar groeiend
18
Webshops telers zitten in pioniersfase
Markt 28
34
beleving’
28
Lagere aanvoer moet asters rendement brengen
29
Verschillend oordeel over marktpotentie campanula
30
Spathiphyllum: uitbreiding
31
Piek osteospermum komt er nog aan
Teelt
36
in hoofdrol op Keukenhof
32
In beeld: Het geluid van glas
34
Teelt:
36
Keukenhof:
38
Bol-op-pot: ’Ook na Pasen is er markt voor bol-op-pot’
40
Teelttips: lysimachia, gladiool, lelie, groene/bonte planten, perkgoed
41
Column:
Nieuws 43
EU onderzoek naar energiezuinige glasteelt
44
Service 45
Kasgenoot: Jan Eerbeek Agenda Voorplaat:
17 (2015)
Inhoud.indd 3
3
22-04-15 14:27
Opinie Edwin Wenink, Manager Supply Chain FloraHolland:
’Als sector moeten we meer met de planning aan de slag’ Edwin Wenink van FloraHolland is uitgeroepen tot logistiek manager van
fOtO: flOraHOlland
meer dan logisch. „Als sector moeten we elkaar sterk houden. We moeten
Cindy van der Zwet cvanderzwet@hortipoint.nl
„Dank je wel. Het is een eer. Dat de EVO mij genomineerd had was al mooi en nu ben ik ook nog eens als winnaar uitgeroepen. De jury vond vooral de brede visie op de sector opvallend. Hierbij refereerden zij bijvoorbeeld naar het onderzoeksproject DaVinc3i. Dit is een project voor en door de hele sector. We hebben ons binnen dit onderzoek de afgelopen vier jaar bezig gehouden met de vraag hoe de commerciële verhoudingen er in de toekomst uit kunnen gaan zien en hoe de logistiek daarop kan aansluiten.
En het antwoord daarop is? „Een eenduidig antwoord is er niet. We hebben informatie verzameld en het is aan de sector om hier vervolgens iets mee te gaan doen. Zo is er bijvoorbeeld gesproken over de steeds kleiner wordende transacties. Nu organiseren partijen afzonderlijk de logistiek, maar de stromen kunnen wellicht meer gebundeld worden in een zogenaamd ’metromodel’. In gebieden waar de tuinbouw en de afzet geconcentreerd is, kunnen
Commentaar Elbert van den Berg hoofdredacteur evandenberg@hortipoint.nl
4
Opinie_NW.indd 4
producten op deze manier goedkoper van a naar b. We hebben ook over Kopen Op Afstand gesproken en wat dat betekent voor het logistieke model. Hoe kunnen we als FloraHolland het cluster sterk houden? Je ziet al langere tijd dat onze rol aan het veranderen is. De helft van de stromen gaat inmiddels direct en in de directe stromen is niet automatisch een plek voor FloraHolland weggelegd.”
Bedreigend? „Zo zie ik het niet. Ik denk nooit in dergelijke termen. Ik spreek liever over kansen. Wij moeten ervoor zorgen dat FloraHolland een belangrijke draaischijf blijft en moeten er dus voor zorgen dat we een effectief, efficiënt en duurzaam model voor telers en klanten op poten zetten. Dat is onze rol.”
Hoe doet FloraHolland dit? „Zo kijken we naar de interne logistiek, maar ook rond de marktplaatsen van FloraHolland willen wij de logistiek zo efficiënt mogelijk organiseren. Een voorbeeld
is Hubways. Ketenpartners kunnen, in de toekomst, in dit systeem eenvoudig communiceren en digitaal transportinformatie uitwisselen. Hierdoor zullen er minder lege vrachtwagens heen en weer gaan rijden.”
betrokken geweest? „FloraHolland heeft verschillende innovaties geïnitieerd, maar wij doen dat met onze ketenpartijen. De samenwerkingsgezindheid is gelukkig groot. Het zeecontainertransport is een echte gamechanger.”
Wat verwacht u daarvan? „In Afrika is FloraHolland net begonnen, maar vanuit Colombia gaat al 15% van de export over het water richting Europa. FloraHolland doet zo’n honderd containers per jaar. Als 15% van de export vanuit Afrika per zee gaat, dan heb je het over een wezenlijk volume. Zeetransport brengt voordelen met zich mee. Het bespaart 30% kosten, maar het is bovendien duurzamer. Er wordt 90% minder CO2 uitgestoten. Ook
Met welke online rol halen telers de con sum
W
elke rol gaan Nederlandse telers vervullen (of voor zich opeisen) in de online verkoop van hun producten aan consumenten? Die vraag is om meerdere redenen actueel en dus interessant. Zo zien steeds meer bestelorganisaties brood in de verkoop van bloemen en planten via internet. Die baseren hun handel op vernieuwende concepten, waar in sommige gevallen sprake is van directe samenwerking met individuele kwekers. Daarmee benadrukken deze organisaties producten met een een hoog ’vers- en kwaliteitsgehalte’ te leveren. In hoeverre pakken telers zelf de regie door eigen consumentenwebshops op te zetten en in te richten
toenemende digitalisering? hebben over de vraag of een eigen webshop voor
de orde van de dag. Feit is dat telers slechts in ook niet vreemd. Het is een andere tak van sport. Afgezien van de particuliere verkoop aan huis hebben telers zich ook nog nooit direct op de consumentenmarkt begeven. Dat is toch de rol van de handel en die willen ze niet voor de voeten lopen. 17 (2015)
22-04-15 14:27
Wilt u uw mening geven? Stuur een brief naar postbus 9324,
Stelling
Voor tuinbouw liggen grote kansen in energienetten vanuit Nederland kan containertransport veel meer worden ingezet. Dan moet er eerst wel een aantal zaken veranderen.”
Er liggen grote kansen voor de glastuinbouw als leverancier van warmte, wikkelen die open staan voor meerdere leveranciers, kan de tuinbouw
Wat moet er veranderen? „Er is een ander type planning vereist. Nu worden orders laat vastgelegd. We doen alsof iedere dag een verassing is, maar dat is natuurlijk niet zo. Met een dag als Moederdag of Vrouwendag is het duidelijk dat er meer vraag is en daar kan van te voren best op ingespeeld worden. Klanten zijn nu gewend om vandaag te bestellen en morgen geleverd te krijgen en dat zullen ze niet zo snel veranderen. Mits de logistieke keten goedkoper wordt. Neem het project Greenrail. Over het spoor kunnen planten naar Italië of Scandinavië vervoerd worden tegen lagere kosten. Wil een handelaar hier gebruik van maken, dan zal hij toch echt de producten een dag eerder moeten bestellen. Als sector moeten we meer met de planning en forecasting aan de slag. We moeten elkaar daarin helpen. We moeten er samen voor zorgen dat we onze positie niet verliezen.”
Waarom steekt FloraHolland energie in deze alternatieven? „Als transportkosten blijven stijgen, worden deze vervoersvormen interessanter. FloraHolland blijft onderzoeken of er andere modaliteiten zijn waarvan we gebruik kunnen maken. In tijden van de aswolk werd nog eens pijnlijk duidelijk dat er geen alternatief was. De supply chain is niet robuust. Je moet veranderen. Doe je dat niet, dan word je een dinosaurus. Dat wil je niet.”
Mariëlle Kroes, tulpenbroeier in Nieuwe Wetering „Er liggen inderdaad grote kansen voor de tuinbouw in de ontwikkeling en aanleg van nieuwe warmtenetten. Wie wil er nu niet ’gratis’ warmte? Als teler heb je geen last meer van de schommelingen in de markt met gaat de verticale investeringen betalen? Wanneer komen de eerste leveranciers
met het aanbod van aardwarmte? Moeten we een samenwerking aangaan met andere kwekers uit de regio? Samen je energiekosten investeren en deze uitsmeren over een periode van tien jaar, zodat je deze investering kan terugverdienen? ling gaande is op dit gebied. Als ontwikkeling en aanbod in aardwarmte zover
Herbert Wooning, leverancier van elektra.
er eventueel geld aan gaan verdienen?
niet meer over te hebben. En voor de tuinbouw lig-
rond komt en het allemaal geregeld
Wat betreft koude ben ik minder enthousiast. Maar het moet nog wel even geregeld worden. Wie hebben er nog
werken. En dan snel verder uitrollen, voordat de energiemarkt weer totaal veranderd is.”
Piet Evers, leliebroeier in Moerkapelle en Luttelgeest houden wel van kansen, want dat zit ondernemers
Bovendien klinkt het opzetten van een webshop simpeler dan het is. Los van de praktische zaken (verzending, klaarmaken, logistiek, etc) moet je als teler wel iets onderscheidends te bieden
En dan nog is het onzeker of deze vorm van marketing succesvol kan worden. Aan de andere kant: de wereld beweegt en telers komen via
van warmte en elektra. Minister Kamp noemt niet voor niks de tuinbouwsector
met rivierwater om je centrale te laten draaien, stuur dat warme water maar koelen en weer terugbrengen in de watergangen en wel zo dat er geen enkele kikker doodgaat! serieus de kans om aan te sluiten aan die energienetten, want met het terugle-
jaren aan het knokken om zo goedkoop informatie verzamelen over hun gedrag en hun voorkeuren. Maar kun je dit alles ’morgen’ te gelde maken? Lastig, maar wel interessant. 17 (2015)
Opinie_NW.indd 5
gaan.
een rendement waar een energiecentrale jaloers op zou kunnen worden.”
5
22-04-15 14:27
Nieuws Lees meer op de website
Dordrecht maakt zich op voor Koningsdag
Op deze pagina’s vindt u een selectie uit het nieuws. Een uitgebreide versie van deze berichten maar ook ander
Dordrecht is de eer te beurt gevallen de eerste te mogen organiseren. Ondernemers spelen daar sterk op in; de eerste koningsbroden
■
geclaimd. Armand Septer, eigenaar van Erica
De Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Timothy Broas, heeft op 21 april – op uitnodiging van LTO Nederland – een werkbezoek gebracht aan potorchideeënkwekerij SOnatural in Moerkapelle. Ook TTIP, het handelsverdrag tussen de EU en de VS, kwam ter sprake.
kans en bood aan het aanbiedingsboeket voor Maxima te willen maken. de gemeente gehonoreerd, ondanks dat er meerdere kapers op de kust waren. Waarom
■ De Nordic Flower Expo, die vorige week heeft plaatsgevonden in Malmö, gaat volgend jaar op herhaling. Dat heeft de organisatie van de Zweedse beurs besloten op basis van een deelnemersevaluatie. Binnenkort wordt de datum voor 2016 bekend. Zie ook pagina’s 22-23.
asme. Welke bloemen verwerken, wil en mag wat Septer loslaat, is dat er een heel protocol voor staat. Niet alleen qua kleuren, maar ook
■
programma – dat is gestart door de Nederlandse bloembollensector – heeft een belangrijke rol gespeeld bij het ontwikkelen en vergroten van de afzetmarkt voor bloembollen en vaste planten in Noord-Amerika. De onderzoeksresultaten hebben er mede toe geleid dat de productie van bolbloemen, hetzij als snijbloem dan wel als potplant, voor Noord-Amerikaanse broeiers een winstgevende activiteit werd.
■
boeket moet handzaam
■ Exportwaarde eerste kwartaal plust 3% De export van bloemen en planten steeg in maart met 13%. Door deze forse omzetstijging viel de exportwaarde na het eerste kwartaal positief uit. De export van bloemen en planten lag tot en met maart 3% hoger dan vorig jaar. Zie ook pagina 24.
■
twee beursbedrijven op 16 april overeengekomen. Met de fusie ontstaat verreweg het grootste handelsplatform voor elektriciteit in Europa. Voor partijen die op de day ahead beurzen actief zijn – zoals energiebedrijven en grootverbruikers van stroom (onder wie glastuinders) – wordt het volgens de beurzen eenvoudiger en goedkoper om in stroom te handelen op de West- en Midden-Europese markt. Bovendien krijgen ze toegang tot een breder scala aan producten.
DLV GreenQ start per 1 mei 2015 een dochmet name richten op het adviseren van de Chinese tuinbouw (glasgroente-, zachtfruit-, aardappel- en sierteelt).
■ (niet verplichte) minimumprijs ingevoerd. Telers kunnen daardoor voortaan zelf bepalen of zij een bodem in de prijs willen leggen. Zodra de klokverkoopprijs daaronder komt, wordt het product doorgedraaid. Tijdens het veilen herkennen klanten de minimumprijs aan een donkerblauw prijsbolletje als de minimumprijs in de ronde valt en een lichtblauw bolletje als de minimumprijs in een hogere ronde valt.
6
Nieuwskort2.indd 6
LTO Noord Glaskracht gaat met vijf glastuinders een pilot-project beginnen dat moet zorgen voor doorbraken in het krachtenveld tussen glastuinbouwbedrijven, overheden en banken. Uiteindelijk moet dat leiden tot modernisering van het teeltareaal. De vijf telers komen uit: Vierpolders, Tinte, Zevenhuizen, Berkel en Rodenrijs en Westland. Ze gaan zich bezighouden met vier thema’s: nieuwe verdienmodellen, ruimtelijke ordeningsprocedures, productontwikkeling en de eindwaarde van de onderneming.
■ De elektriciteitsbeurs APX Group gaat fuseren met het Frans-Duitse Epex Spot, zo zijn de
■ Veel glastuinders die klant zijn van Ocap zijn teleurgesteld in de leverancier omdat zij sinds 4 maart geen CO2 meer aangeleverd hebben gekregen, meldt LTO Glaskracht Nederland. Oorzaak van de leveringsproblemen bij Ocap zijn onderhoudswerkzaamheden bij zowel Shell als Abengoa, de twee CO2-bronnen voor Ocap. Op 16 april was weer beperkt CO2 beschikbaar doordat de invoer vanuit Shell sneller op gang kwam dan verwacht. Zowel LTO Glaskracht als Ocap willen met Abengoa in gesprek over de leveringsproblemen, maar ook over toekomstige alternatieve CO2bronnen. 17 (2015)
22-04-15 14:27
FOTO: PETER VAN LETH
Gelezen op Twitter peter de munck (@peterdemunck) omgeving en bestaat uit de volgende projecten: ’Van Groen naar Gezond’, ’Ecosysteemdiensten van boomkwekerijproducten’, ’Groen voor Grijs’ en ’Groene gezonde ziekenhuizen’.
■ Projectideeën indienen voor subsidie topsector T&U Tot 18 mei kunnen tuinbouwondernemers hun projectideeën voor kennis en innovatie indienen bij de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen (T&U). Daarbij moet het gaan om ideeën die samen met kennispartijen vanaf 2016 kunnen worden uitgevoerd in een publiek-private samenwerking. Voor de subsidieregeling is vanuit de topsector T&U € 3 miljoen beschikbaar. Volledige projectvoorstellen moeten vóór 14 september zijn ingediend.
■ Toolbox voor productkwaliteit
■ Lage rente speelt BPL parten Vanwege de lage rente is de dekkingsgraad van het Bedrijfspensioenfonds voor de Landbouw (BPL) in februari met 102,9% onder de minimaal vereiste 104% uitgekomen. In 2014 was de dekkingsgraad van het BPL in orde.
Wageningen UR ontwikkelt een toolbox waarmee bedrijven in de versketen de beginkwaliteit van groente, fruit en bloemen kunnen bepalen. Zo is het kwaliteitsverloop in de keten beter te voorspellen, waardoor telers de juiste logistieke beslissingen kunnen nemen. In de verssector wordt het kwaliteitsverlies al gemonitord, maar het voorspellen van het verloop van de condities is nog niet mogelijk.
■ ■ ’Satelliet kan geothermie
onverwachte boost geven’ De missie van de in 2009 gelanceerde satelliet Goce levert onverwacht waardevolle data op die de ontwikkeling van geothermie een boost kunnen geven, meldt de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Wetenschappers van ESA en het Internationaal Agentschap voor Duurzame Energie (Irena) zijn erin geslaagd zwaartekrachtmetingen van de Goce-missie te verwerken in een online tool. Daarmee kan beter gezocht worden naar locaties met aardwarmtepotentieel.
■ Overeenkomst Groene Agenda iVerde, FloraHolland en Wageningen UR hebben deze week een samenwerkingsovereenkomst getekend voor de uitvoering van de zogeheten Groene Agenda. Het programma staat voor een gezonde leef-, woon- en werk17 (2015)
Nieuwskort2.indd 7
Ondernemers in het mkb, onder wie tuinbouwondernemers, krijgen dit jaar met minder rompslomp te maken bij de aanvraag van subsidie via de MKB-Innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT). Dat maakte minister Kamp (EZ) op 15 april bekend tijdens de Week van de Ondernemer in Utrecht. Vanaf 19 mei gaat de MIT-regeling open. Op RVO.nl staat hierover vanaf 6 mei meer informatie.
■ Pilot Virtueel Energiecluster Bommelerwaard van start Deze maand is de pilot Virtueel Energiecluster Bommelerwaard gestart. Het project moet inzicht geven in de flexibele inzetbaarheid van WKK’s, belichting en elektrische verwarming in combinatie met het vraagpatroon van huishoudens en duurzame opwekking door wind en zon. Begonnen wordt met een inventarisatie van de energiegegevens in Brakel-Oost.
Ocap dat ze meeleven en ook zoeken naar structurele oplossing!!! Heel simpel geen co2 ,geen rekening #tip #houhetsimpel
Eric Moor (@eric_moor) #Brazilie, economie blijft moeilijk maar vertrouwen Agro blijft. Veiling scoort nog 7% groei. Wel meest veroorzaakt door Rozen en Orchids.
Frank Rijneveen (@FrankRijneveen) Zegt de europarlementariër tegen de bankier: het graaien moet stoppen!
Albert Jan Maat (@AlbertJanMaat) @Capteinkaas en @_SOnatural dank voor inspirerend werkbezoek @usa ambassadeur Timothy Broas. Klasse familiebedrijven! @LTONederland trots!
Helma Verberkt (@HelmaVerberkt) Hortensiakweker Jonkers in Elshout krijgt pluim van Greenpeace bd.nl/ regio/den-bosc… met goede verdiensten voor allen.
Discussie op LinkedIn Telers moeten inhaken op stijgende verkoop via internet De online verkoop groeit hard; steeds meer consumenten shoppen via het internet. Telers zullen moeten inhaken op deze trend. De webshops van telers zijn nu voornamelijk nog gericht op de handel, maar telers zouden een stap verder kunnen gaan en de consument kunnen gaan beleveren. Nu nemen andere partijen hier het voortouw in. Een gemiste kans. Tijden veranderen, de wereld staat niet stil. Door de virtualisering komt de consument voor telers binnen handbereik.
7
22-04-15 14:27
Inlenersbeloning roept vragen op
Pas op met uitzendkracht als seizoenarbeider Meningen lopen uiteen of uitzendkrachten in de vollegrondstuinbouw
risico’s als ze toch uitzendkrachten als seizoenarbeider inzetten. Peter van Leth pvanleth@hortipoint.nl
V
anaf 30 maart 2015 moeten alle uitzendbureaus de inlenersbeloning toepassen (zie kader). Dit zorgt voor veel vragen van uitzendbureaus die zich nu moeten houden aan één van de agrarische cao’s. Over de cao Open Teelten komt regelmatig de vraag of de regeling voor de seizoenarbeider toegepast mag worden voor uitzendkrachten. Sociale partners in de open teelten hebben afgesproken dat dit niet het geval is. „Het is niet nieuw dat uitzendkrachten niet met de regeling seizoenarbeid aan het werk kunnen worden gesteld. Alleen krijgt het nu veel meer de aandacht, omdat uitzendbureaus zich meer verdiepen in de cao’s van de inlener door de verplichte inlenersbeloning”, aldus Maartje Jager, adviseur cao en arbeidsrecht van de Werkgeverslijn land- en tuinbouw.
De definitie van seizoenarbeider in de cao Open Teelten is: ’Seizoenarbeider is een werknemer die op basis van een rechtstreeks dienstverband met de betrokken werkgever voor bepaalde tijd, met een maximum van zes maanden, wordt ingezet voor relatief eenvoudige oogst gerelateerde werkzaamheden.’ Dit artikel laat er geen twijfel over bestaan dat de regeling voor de seizoenarbeider alleen geldt voor werknemers die rechtstreeks in dienst zijn bij de werkgever die onder de werkingssfeer van de cao Open Teelten vallen. Indien deze regeling toch wordt toegepast door uitzendbureaus, dan kunnen uitzendkrachten zich op grond van dit artikel beroepen op cao-loon (in plaats van het wettelijk minimumloon) en overwerktoeslag vanaf 38 uur (in plaats van
Achtergrond
In de huidige cao’s Glastuinbouw en Open Teelten is opgenomen dat de bepalingen met betrekking tot de lonen en overige vergoedingen van deze cao’s ten. Uitzendkrachten, payrollwerknemers, maar ook ingeleende werknemers van een
eerste werkdag recht op de zogenaamde
-
gesteld voor het betalen van het juiste cao-loon. Een juiste toepassing van de inlenersbeloning vereist kennis van de cao die voor de ondernemer van toepassing is. Voor vragen kunt u als agrarisch werkgever terecht
hanteren ook alle uitzendondernemingen en
agrarische cao’s.
1715Inlenersbeloning2.indd 8
De dagelijkse praktijk is anders. Verscheidene uitzendbureaus vinden dat ze in hun recht staan door uitzendkrachten wel bij ondernemers aan de slag te laten gaan als seizoenkracht, zolang aan de voorwaarden worden voldaan. Navraag bij de Stichting Naleving CAO voor Uitzendkrachten (SNCU) leert inderdaad dat ze niets verkeerd doen en ze daarop niet zullen worden beboet. De SNCU benadrukt wel dat ze dit puur baseert op de cao voor Uitzendkrachten en dat ze niet oordeelt over andere cao’s. Op deze golflengte zit ook Maurice Rojer, adjunct-directeur van de Algemene Bond Uitzendondernemingen. „De cao Open Teelten kan uitzenders niet verbieden uit te zenden naar de Open Teelten, omdat uitzenders niet gebonden zijn aan de cao Open Teelten. In deze cao staat ook niet dat het voor vollegrondstuinbouwbedrijven verboden is uitzendwerk in te zetten voor seizoenarbeid. Er staat in de cao Open Teelten alleen gedefinieerd wanneer een werknemer in dienst bij het vollegrondstuinbouwbedrijf aan seizoenarbeid doet. Dat is dan gelijk ook het referentiekader voor uitzendwerk conform de inlenersbeloningsregeling in de cao Uitzendkrachten.”
Tekst en uitleg
Als inlener doet u er verstandig aan om met het uitzendbureau overeen te komen dat
8
de 48 conform de regeling voor de seizoenarbeider) Dit kan worden teruggevorderd tot maximaal vijf jaar en met de wettelijke rente.
Dat de beide cao’s lijken te conflicteren, daarover kan Dennis van Wieringen van NWH Jobs meepraten. Zijn klanten vragen ook tekst en uitleg. Vooralsnog staat hij op 17 (2015)
21-04-15 16:09
Foto: NWH Jobs:
Meningen lopen uiteen of uitzendkrachten in de vollegrondstuinbouw mogen worden ingezet
het standpunt om de cao Open Teelten te respecteren en zijn klanten erop te wijzen dat ze risico’s lopen als ze uitzendkrachten als seizoenarbeider aan het werk stellen. „Doordat beide cao’s elkaar tegenspreken, ontstaat er een grijs gebied. Nu is het vaag. Pas in de recentste cao Open Teelten is opgenomen dat van een rechtstreeks dienstverband sprake moet zijn voor toepassing van de regeling seizoenarbeid. Deze cao-tekst hebben ze aangescherpt om misbruik te voorkomen. Dit is echter nog niet goed genoeg dichtgetimmerd blijkt nu. Je kunt zeggen dat de sociale partners enigszins hebben zitten slapen, omdat de inlenersbeloning voor alle uitzendkrachten eraan zat te komen”, redeneert Van Wieringen. Zitten slapen wil Jules Sanders, beleidsadviseur Economisch en Sociaal Beleid van LTO Nederland, het niet noemen. Op verzoek van vakbonden is het rechtstreekse dienstverband voor de seizoenarbeider in de cao Open Teelten opgenomen en duidelijker gesteld. Aan deze gemaakte afspraak houdt de branchevereniging zich.
Rojer benadrukt nogmaals dat in de cao Open Teelten niet letterlijk staat dat voor seizoenarbeid geen uitzendkrachten ingezet kunnen worden. Dat kan ook niet meent de adjunct-directeur, want daarmee zou het een ongeoorloofde belemmering zijn van uitzendwerk, wat niet mag volgens de Europese Uitzendrichtlijn. Wat er in de cao Open Teelten staat is een definitie van seizoenarbeid voor de situatie dat een werknemer 17 (2015)
1715Inlenersbeloning2.indd 9
in dienst is bij een vollegrondstuinder. Dergelijke definities zijn voor uitzenders wel richtinggevend om te bepalen wat zij iemand moeten betalen die zij uitzenden in de vollegrondstuinbouw. „In die zin wordt de seizoenarbeidregeling uit de cao Open Teelten gebruikt door uitzenders om te bepalen volgens welke functie en beloningsbepalingen in die cao zij een uitzendkracht moeten betalen die zij voor seizoenarbeid willen uitzenden”, aldus Rojer.
Van Wieringen vindt dat alle uitzendkrachten als seizoenarbeider mogen worden ingezet of allemaal niet. Hoe hij gaat handelen als er niet snel een oplossing komt voor dit verschil van inzicht, vindt hij moeilijk te zeggen. „Ben van plan principieel te blijven, omdat ik het als taak van een uitzendbureau zie om klanten juist te adviseren. Ik hoop alleen niet dat het ons veel klanten gaat kosten, goedkoop is uiteindelijk duurkoop”, is de opstelling van Van Wieringen. Hij rekent namelijk voor dat het verschil kan oplopen naar een euro per uur. Het instaploon voor seizoenarbeid is namelijk € 9,12 per uur en het instaploon voor een reguliere werknemer ligt op € 9,83 per uur. Dat is 71 cent bruto verschil dat oploopt naar ruim een euro bruto als daarover sociale lasten, premies en vakantiegeld worden berekend. „Dit lijkt misschien weinig, maar is het niet. Zeker niet bij tuinbouwondernemers waarbij de marge op hun producten al niet is om over naar huis te schrijven.”
Rojer hoopt dat er een oplossing komt. Niemand is bij deze onduidelijkheid gebaat. „Zowel inlener als uitzenders worden benadeeld als voor seizoenarbeid uitzendwerk verboden zou zijn”, meent Rojer. De ABU staat open voor gesprekken met de vollegrondstuinbouwsector, met dan wel als uitgangspunt dat het niet zo kan zijn dat uitzendwerk wordt verboden voor bepaald type werk. Ook Sanders hoopt dat er snel duidelijkheid komt. De sleutel voor deze problematiek ligt volgens hem bij de vakbonden. Indien zij bereid zijn om het rechtstreekse dienstverband voor een seizoenarbeider op te zeggen, zal LTO Nederland dat ook doen.
De cao Glastuinbouw kent geen regeling seizoenarbeid en de instaptarieven voor vergelijkbare arbeid liggen sowieso in deze cao op het wettelijk minimumloon. De discussie speelt daarom niet in de glastuinbouw. „De glastuinbouw kent een regeling voor scholieren en studenten, waarop de inlenersbeloning niet van toepassing is. Daar komt wel eens een enkele vraag over. Maar omdat de eerste loonschaal op het wettelijk minimumloon ligt, is er geen sprake van een conflictsituatie. Die geldt alleen ten aanzien van de regeling seizoenarbeid”, meldt Jager. De regeling seizoenarbeid wordt weleens verward met de regeling gelegenheidsarbeid, die per 1 januari is gewijzigd in de regeling piekarbeid. Deze regeling is opgenomen in zowel de cao Glastuinbouw als de cao Open Teelten. <
In het kort Cao-partners van de Open Teelten hebben afgesproken dat seizoenarbeiders streeks dienstverband hebben.
9
21-04-15 16:09
Westland met afstand grootste glastuinbouwgemeente
Steeds minder kassen in glastuin bo Van alle glastuinbouwgemeenten in Nederland telt Westland met 2.379 ha veruit het grootste areaal kassen. Het
uitgaat dan in de andere. Quincy von Bannisseht qvb@hortipoint.nl
T
er gelegenheid van Kom in de Kas stelde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) onlangs een top 10 samen van gemeenten die in 2014 de meeste kassen hadden (zowel sier- als groenteteelt). Westland voert de lijst aan, op afstand gevolgd door Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp (zie tabel). Alledrie zijn ontstaan na een gemeentelijke herindeling in respectievelijk 2004, 2007 en 2002. Wordt vanaf 2000 gekeken naar de glasarealen van de gemeenten waaruit de drie zijn voortgekomen, dan vormen Westland, Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp nog steeds de top 3.
10 Zuidplas
1
Opvallend in de ranglijst is Zuidplas op nummer 7. Deze gemeente – in 2010 ontstaan door samenvoeging van Moordrecht, Nieuwerkerk aan den IJssel en ZevenhuizenMoerkapelle – prijkte in 2010 nog op 4 als de glasarealen van de drie gefuseerde gemeenten bij elkaar opgeteld worden. In vier jaar is het glasareaal in Zuidplas gehalveerd van 461 ha naar 214 ha.
3 8
2
7
6 Noord-Limburg
5 4
9
Top 10 glastuinbouwgemeenten (ha) 1 2
Westland Lansingerland Peel en Maas
BRON: CBS
4
Plaats
10
CBS Glastuinbouwgemeenten.indd 10
2014
2010
2006
2.379 783
4.151 1.243
4.426 1.168
291
414
369
2000 4.267 1.066 261
De Noord-Limburgse gemeente Peel en Maas – in 2010 ontstaan door samenvoeging van Helden, Kessel, Meijel en Maasbree – staat op 4, gevolgd door Horst aan de Maas op 5, een gemeente die in 2001 ontstond uit een fusie van Broekhuizen, Horst en Grubbenvorst en in 2010 werd uitgebreid met Sevenum en Meerlo-Wanssum. Zowel Peel en Maas als Horst aan de Maas stonden in 2010 lager in de top 10, respectievelijk op 5 en 7. Venlo zakte van 8 in 2010 naar 9 in 2014. Het in Gelderland gelegen Zaltbommel staat op 6. Dat was in 2010 ook het geval.
Hollands Kroon Hollands Kroon, in de kop van Noord-Holland, springt misschien wel het meest in het oog in de top 10. De gemeente, jong en relatief onbekend, is in 2012 ontstaan uit een fusie van Wieringermeer, Anna Paulowna, Niedorp en Wieringen. In de voormalige gemeente Wieringermeer ligt glastuinbouwgebied Agriport A7.
17 (2015)
21-04-15 16:47
Column Cok Harteveld cok@vandenberg-roses.com
China
in bouwgemeenten Dit groenteteeltcluster is in 2006 van de grond gekomen en heeft zich sindsdien explosief ontwikkeld. Daaraan heeft Hollands Kroon dan ook zijn plekje als hekkensluiter van de top 10 te danken.
Uithoorn en Aalsmeer Net buiten de top 10 valt de gemeente Uithoorn, die omgerekend op nummer 11 zou staan met 131 ha glas. Op die plek stond Uithoorn ook in 2010. De gemeente Aalsmeer – naamgever van de greenport Aalsmeer, waarvan ook Uithoorn deel uitmaakt – zou omgerekend plaats 19 bezetten met 82 ha glas. Het meeste glas in de greenport Aalsmeer ligt dus in de gemeente Uithoorn. De naam van de greenport verwijst daarmee meer naar de in Aalsmeer gelegen bloemenveiling FloraHolland en de vele daaromheen gelegen bloemen- en plantengroothandelsbedrijven dan naar de in Aalsmeer gevestigde bloemenkwekers. Overigens stond de gemeente Aalsmeer in 2010 nog op nummer 15 met 242 ha glas.
Emmen en Noordoostpolder Opmerkelijk is verder dat Emmen in 2014 uit de top 10 is verdwenen. De Drentse gemeente zou nu omgerekend op plaats 12 zijn beland met 130 ha glas. Drentes grootste gemeente – waarin de glastuinbouwkernen Klazienaveen en Erica zijn gelegen – stond in 2010 nog op 10. Ook de gemeente Noordoostpolder behoort tegenwoordig niet meer tot de top 10. De Flevolandse gemeente – waarin de glastuinbouwkern Luttelgeest ligt – bezette in 2010 nog plaats 9, maar zou nu omgerekend op 14 staan met 127 ha glas. De gemeenten Midden-Delfland en Hollands Kroon zijn in de top 10 voor Emmen en Noordoostpolder in de plaats gekomen. Beide gemeenten tellen nu elk meer glas dan Emmen en Noordoostpolder.
Terugloop areaal Hoewel het glasareaal in alle glastuinbouwgemeenten sinds 2010 fors is teruggelopen, is die tendens in enkele gemeenten relatief sterker terug te zien. Uitgaande van een denkbeeldige top 20 van glastuinbouw-
17 (2015)
CBS Glastuinbouwgemeenten.indd 11
gemeenten, zijn voorbeelden daarvan buiten de top 10 te vinden. Zo telde de glastuinbouw in Heerhugowaard – een gemeente die omgerekend op 16 zou staan – in het verleden relatief veel rozentelers. De malaise in de rozenteeltsector heeft de glastuinbouw in de Noord-Hollandse gemeente de afgelopen jaren daardoor hard getroffen. Relatief veel bedrijven zijn failliet gegaan, waardoor het areaal afnam. Ander voorbeeld is Nieuwkoop, dat omgerekend op nummer 17 zou staan. Deze Zuid-Hollandse gemeente, die in 2007 Ter Aar en Liemeer annexeerde, had altijd een redelijk stabiel glasareaal van rond 275 ha . Als gevolg van de sanering van het verouderde glastuinbouwgebied Noordse Buurt is dat de afgelopen jaren echter gekelderd. Nieuwkoop telt nu nog 93 ha glas.
Gelukkig nieuwjaar Gelukkig nieuwjaar? Alweer? U zult wel is geen grap. Ik was verleden week een paar
-
-
-
Kleine verschuivingen Ten slotte hebben zich buiten de top 10 nog wat kleine verschuivingen voorgedaan, waarbij enkele gemeenten stuivertje hebben gewisseld. Frappant is bijvoorbeeld de positie van de Zuid-Hollandse gemeente Westvoorne, die omgerekend op plaats 15 zou zijn binnengekomen met 94 ha glas. In 2010 stond Westvoorne nog op een denkbeeldige plek 21. Een soortgelijk verhaal gaat op voor Lingewaard, de Gelderse gemeente waarin de glastuinbouwkern Bemmel en het glastuinbouwgebied Bergerden zijn gelegen. In 2010 stond Lingewaard nog op 16. Met 128 ha glas zou de gemeente nu omgerekend op 13 staan.
-
-
van dien. -
-
Krimp Over de hele linie neemt het areaal snijbloemen en pot- en perkplanten onder glas af, evenals het areaal kasgroenten, zo blijkt uit de CBS-cijfers. In Zuid-Holland krimpt het glastuinbouwareaal in absolute zin het hardst. Dat is vooral in het Westland het geval, vanwege een nijpend tekort aan ruimte. Factoren die een rol spelen bij de krimp zijn het gebrek aan opvolging, de economische crisis (waardoor vervanging en uitbreiding van kassen wordt uitgesteld), hogere kosten en buitenlandse concurrentie die met name de rozenteelt parten speelt. <
11
21-04-15 16:47
Floramite versterkt het Bayer Spint team
Doe mee met de Floramite kennisquiz en win 4 kaarten voor Nederland - Tsjechi毛! floramite.bayer.nl
Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees v贸贸r gebruik eerst het etiket en de productinformatie.
592244_.indd 12
22-4-2015 13:13:26
Vragen Stuur uw vragen naar Postbus 9324, 2300 PH Leiden. U kunt ook bellen, faxen of mailen: Peter van Leth, 071-56 59 688, pvanleth@hortipoint.nl
U merkt dat uw personeel minder betrokken en gemotiveerd is dan voorheen. U ziet
B
eter teamwerk begint bij een objectieve analyse. U kunt besluiten de analyse zelf te doen of u te laten begeleiden door een extern persoon. Koffietafelgesprekken kunnen veel opleveren maar niet altijd. Het vertrouwen kan ontbreken. Onafhankelijk onderzoek levert dan sneller en betrouwbare informatie op. Het doel is het onderwerp bespreekbaar te maken. De volgende analysetools kunnen daarbij helpen. ■ Een online enquête: medewerkerstevredenheidsonderzoek (online beschikbaar). Het voordeel is dat bij het invullen door voldoende medewerkers de uitkomsten anoniem worden gepresenteerd. Medewerkers durven daarom meer te zeggen en daardoor krijgt u in korte tijd veel informatie. ■ Voeren van functioneringsgesprekken met behulp van het kwaliteitenspel. Het kaartspel maakt het mogelijk om op speelse manier feedback te krijgen en te geven. Het is een hulpmiddel om een open gesprek te voeren. Om het kwaliteitenspel zelfstandig te kunnen toepassen, kunt u een workshop volgen. ■ Als leidinggevende feedback vragen via 360 graden feedback onderzoek. Dit is een eenvoudig te gebruiken instrument en online te vinden. De grote vraag is: durft u zich kwetsbaar op te stellen? Uw competenties worden getoetst in de ogen van de medewerkers. De resultaten uit het onderzoek zijn vooral ook bedoeld om met elkaar in gesprek te raken. ■ Teamrollenonderzoek van Belkin. Iedereen heeft een favoriete samenwerkingsstijl. Dit is goed om van elkaar te weten, want daardoor kun je succesvol mensen met elkaar laten samenwerken. Verschillende type mensen kunnen elkaar juist aanvullen. Zeer waardevol onderzoek, maar daar is wel begeleiding bij nodig.
Het vraagt veel lef om met de analyse van uw bedrijf, het probleem te benoemen en 17 (2015)
1715vraag.indd 13
IllustratIe: Peter moorman
daarna met de oplossingen aan de slag te gaan. Het is een proces. Door gezamenlijk te gaan werken aan de oplossingen ontstaat er een win-winsituatie. De oplossingen kunnen zeer divers zijn, zoals vaker functionerings- of personeelsontwikkelingsgesprekken voeren, betere taakomschrijving maken, meer eigen verantwoordelijkheid crëeren door minder managementlagen, onderlinge conflicten oplossen, vaker werkoverleg te voeren of medewerkersbijeenkomsten te organiseren en niet te vergeten team- of teambuildinguitjes organiseren. Door gelijk oplossingen aan te dragen zonder het probleem te analyseren en te bespreken is minder succesvol. Er ontstaan vooroordelen of medewerkers worden argwanend en hebben geen vertrouwen.
Wanneer de relatie tussen u en uw medewerkers in balans is, dan zal de medewerker een grote betrokkenheid tonen bij het werk
dat hij of zij doet bij de organisatie. Uit onderzoek is gebleken dat de inzet en betrokkenheid van medewerkers door minimaal 70% wordt bepaald door de manier van aansturing en de bedrijfscultuur. Gebrek aan feedback en communicatie is één van de grootste obstakels voor medewerkersbetrokkenheid. Meer dan de helft geeft aan slecht op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen en veranderingen die de organisatie raken. Betrokken en bevlogen medewerkers dragen niet alleen bij aan het rendement van uw organisatie, maar ook aan uw arbeidsplezier en dat van uw medewerkers. Zo creëert u op langere termijn meer succes. Durf daarom kritisch naar uzelf te kijken. Er zijn vele mogelijkheden om aan uw leiderschapskwaliteiten te werken. <
anneke Postma, opleidingsmanager Kasgroeit, a.postma@kasgroeit.nl
13
21-04-15 16:10
Online bloemenmarkt: kl Bloemen in de webshop Alles is tegenwoordig op het internet bestellen. Hoeveel ’digitale bloemen en planten’ de consument jaarlijks koopt, is niet precies bekend. De cijfers voor Nederland variëren van 1 tot 5%. Duidelijk is dat het aandeel, zeker in vergelijking tot andere landen, niet groot is. Het aantal bloemenaanbieders groeit wel en dat toont aan dat de markt in ieder geval interessant gevonden wordt. Willen telers inspelen op het online bestelgedrag van consumenten, dan is er nog een hele slag te maken. Een enkeling is hobbymatig bezig en een aantal partijen pakt het serieus aan. Zij hebben grote verwachtingen van de digitale snelweg, die 24/7 geopend is.
Een kilo slavinken, een biologisch groentepakket: alles is tegenwoordig online is het aandeel van de online markt slechts 1 tot 5%. Zolang de totale consumptie niet groeit, zal de verhouding fysiek-online niet snel veranderen.
E
r is een wereld van verschil tussen een marktaandeel van 1 en 5%, maar verschillende onderzoeken brengen dan ook verschillende cijfers aan het licht. ABN Amro ondervroeg in 2014 1.700 consumenten en concludeerde dat de online markt van alle afzetkanalen maar een belang heeft van 1%. In 2011 publiceerde het Hoofdbedrijfschap Detailhandel dat 5% van de aankopen van bloemen en planten via het internet werd gedaan. Hoe dan ook, de online markt voor bloemen – en vooral planten–- is klein. Terwijl de bloemenwereld met verzendorganisaties als Fleurop al vroeg de online-markt betrad, is die de afgelopen jaren achter gebleven op de online ontwikkelingen in andere productgroepen. Een nieuwe golf van innovatieve online-aanbieders en van webshops die bloemen als onderdeel van een breder cadeau-assortiment zien, bieden kansen voor een nieuwe groeispurt.
Online bestedingen 5 euro hoger De Nederlandse online bloemenmarkt is verdeeld in vier soorten aanbieders. Bemiddelende verzendorganisaties als Fleurop, fysieke bloemisten met een webshop, bloemenwebshops van supermarkten – met Deen vooralsnog als enige speler – en pure online bloemisten. Allemaal zien ze groei in het aantal online aankopen. Fleurop bijvoorbeeld haalt nu 45% van de orders van het internet, terwijl dat 5 jaar geleden nog 25% was. Vorig jaar werd Fleurop.nl verkozen tot beste webshop van Nederland. „Essentieel is dat je goed vindbaar bent, dat de consument met gemak door het bestelproces loopt, dat de foto’s groot, duidelijk en realistisch zijn en dat je
veilige betaalmethodes biedt die overeenkomen met de wensen van de klant. Wij passen de site wekelijks aan en hebben nu ook een mobiele website om het bestellen met smartphones te vergemakkelijken”, zegt directeur Jeroen de Zwart. Planten maken minder dan 5% uit van de totale online-verkopen. Een groeiend aandeel van de omzet haalt de organisatie uit aanvullende cadeaus als chocola, vazen en pluche. De Zwart: „De gemiddelde online order ligt vijf euro hoger dan in de winkel of bij een telefonische bestelling. Aan de telefoon vraagt men vaak wat het minimumbedrag is en daar blijft het dan bij. Op internet zet je uiteraard niet je goedkoopste boeketten bovenaan.”
Bloemist laat online kansen liggen Volgens De Zwart zit het internet-volume nog lang niet tegen het plafond. „Als mobiel
Cincy van der Zwet
14cvanderzwet@hortipoint.nl
Thema-Algemeen-Opener.indd 14
17 (2015)
21-04-15 16:11
t: klein, maar groeiend
Engeland kent van alle Europese landen het hoogste percentage online verkopen in de detailhandel, op een gedeelde tweede plaats. Nederland staat op de vierde plaats. Nederlanders kochten in 2014 voor € 14 miljard aan producten en
Foto: Gerdien de nooy
groeide de totale online markt met 8,4% ten opzichte van 2013. Van alle aankopen in 2014, kwam 6% sneld door apps voor online shoppen via smartphones en tablets.
betalen nog makkelijker wordt, liggen er nog volop kansen.” Hij denkt dat de groeiende online vraag ten koste zal gaan van bloemisten die niets met internet doen. De uitdaging komende jaren is vooral om met online aanbod de totale markt te vergroten. Marketingbureau en conceptontwikkelaar Lemonstart onderzocht de online bloemistenmarkt. Bas Toonen: „Partijen als Bloomy Creations en Bloomon zijn goed bezig. Ze komen met vernieuwende concepten voor de verkoop van bloemen die de vraag kunnen stimuleren. Maar ook spelers als Greetz, die bloemen opnemen in een totaalaanbod van cadeau-artikelen en redeneren vanuit gebruiksmomenten, zelfs nieuwe momenten creëren, worden ongetwijfeld succesvol. Van de fysieke bloemist met een webshop moet de markt het niet hebben. Die laat onlinekansen liggen en geeft die zelfs weg.” Overkoepelende online bestelorganisa17 (2015)
Thema-Algemeen-Opener.indd 15
ties winnen via de bloemist een schat aan informatie over de consument en kunnen de bloemist op termijn als tussenschakel uitschakelen. Door direct bij de kweker te gaan inkopen en zelf boeketten te maken. Toonen: „Nu maken ze nog gebruik van de bestaande infrastructuur, maar als de online volumes straks verder groeien, wordt het interessant voor hen om zelf de touwtjes in handen te nemen. Dat alles gaat ten koste van de omzet bij de fysieke bloemist, die dat tragisch genoeg niet beseft.”
Rechtstreeks van de kweker Sommige webshops kopen al rechtstreeks van de producent. Zo ook Bloomon. Bart Troost: „We werken met meer dan 100 kwekers samen aan ons concept. We bieden drie formaten moderne boeketten met een vaste prijs, los geschikt met een veldachtig
ver achter op de online verkopen van producten als boeken en cd’s. Bloemen en planten nemen in het verssegment wel de eerste plaats in. Slechts 1% van de Nederlanders koopt wel eens groenten en fruit dat 11%.
uiterlijk, en leveren die gratis thuis af in de avonduren. We richten ons vooral op eigen gebruik en op kleine bedrijven.” Bloomon heeft een eigen productielocatie op de veiling in Aalsmeer, waar de kwekers hun bloemen naar toe sturen. De opzet is volgens Troost om zo een aantal stappen over te slaan die tot vertraging en kwaliteitsverlies kunnen leiden. „Er zijn veel gepassioneerde kwekers die ons concept omarmen. Ze vinden het leuk om rechtstreeks in contact te komen met de consument via onze Facebookpagina. Ze vinden het waardevol om te zien hoe de consument op hun product reageert.”
Knip- en plakboeket Bloomy Creations probeert met een ander concept markt te winnen. Deze online
15
21-04-15 16:11
Vervolg van pag 15.
bloemist koopt ook – dan wel via een handelaar – direct in bij kwekers en geeft de e-shoppende consument een verrassend keuzepallet. Die kunnen zelf online een boeket samenstellen dat aan een voorgeselecteerde hoogte en prijs voldoet. Knippend en plakkend met de beschikbare bloemen, komt er een persoonlijke opdracht uit: zo moet het worden. „Er is veel belangstelling voor het concept, zowel van consumenten als van marktpartijen die er ook mee aan de slag willen. De bloemenbranche heeft nieuwe businessmodellen nodig om mee te liften op de groeiontwikkeling in de online markt. De moderne consument wil niet gedicteerd worden, maar wenst vrijheid in keuze”, redeneert Eric Egberts van Bloomy Creations. Egberts hoopt dat online innovatie zal leiden tot meer vraag. „Bloemen zijn een groot stuk markt kwijt geraakt aan kadobonnen. Hopelijk kunnen we daar met vernieuwende concepten iets van terugwinnen.” Ook hij vindt dat bloemisten kansen hebben gemist in de e-commerce. „Ze hebben niet voldoende nagedacht over online businessmodellen. Ze zijn zo druk bezig met overleven dat ze niet inzien dat ze net als reisbureaus de digitale boot gaan missen als ze niet snel het roer omgooien.”
Nederland loopt achter Egberts realiseert zich dat de Nederlandse online bloemenmarkt achterloopt op die van omliggende landen. „We zijn verwend met het aantal verkooppunten, waardoor online bestellen niett echt een noodzaak is. Verder zijn Nederlanders gewend dat een bosje bloemen niet meer dan € 15 kost en willen ze er online niet veel meer voor betalen. Tot slot zijn in veel andere landen de reisafstanden tussen familieleden en
Bloomon bezorgt boeketten kosteloos aan de deur, ook ’s avonds.
vrienden groter, waardoor ze vaak noodgedwongen een bloemetje opsturen in plaats van langs te gaan.” Inderdaad, in veel Europese landen zijn ’digitale bloemen’ gewoner dan hier. Zo’n 20% van de Duitsers koopt wel eens bloemen online. In 2012 was dat nog 10%. Volgens Florian Sieg van Blume2000 is de online bloemenmarkt in Duitsland momenteel goed voor € 300 miljoen omzet, op een totale omzet van € 8 miljard is dat nog geen 4%. Bij de winkelketen zelf groeit de online verkoop de afgelopen vijf jaar steeds met 5 tot 8%. Sieg: „Door het groeiende vertrouwen in webshops op het gebied van versproducten, zal de online markt voor bloemen als geschenk zeker nog verder groeien, maar niet zo sterk als bij andere productgroepen. Het is namelijk niet zo – zoals bij boeken – dat je online en offline precies dezelfde producten en drijfveren hebt. Vooral voor eigen gebruik zal de consument toch altijd liever een winkel bezoeken.”
ABN Amro: kansen voor de sierteeltketen Een onderzoek van ABN Amro van 2014 toont aan dat de online verkoop van verse producten lastig blijft, vanwege de beperkte versheid en extra eisen aan vervoer en opslag. Als belangrijkste redenen om niet online te kopen, geven de ondervraagden aan dat ze de fysieke producten willen zien en bang zijn om iets anders geleverd te krijgen dan wat online staat afgebeeld. Een deel van hen koopt niet online omdat zij verwachten dat de bloemen minder vers zijn, en omdat ze denken dat de producten duurder zijn dan in de fysieke winkel. Als kans voor de online markt noemt ABN Amro vooral dat het internet de online aanbieders een schat aan informatie kan bieden over consumenten, hun gedrag en hun voorkeuren. Bij consumenten die regelmatig online producten bestellen, wordt vaak al snel duidelijk wat belangrijke evenementen in hun leven zijn en welke voorkeuren ze hebben. Denk aan verjaardagen, kleuren en type bloemen.
16
Thema-Algemeen-Opener.indd 16
De Engelse bloemistenorganisatie FAFF zegt geen cijfers te hebben over de grootte van de online bloemenmarkt. Wel is bekend dat de online verkoop van bloemen en planten daar tussen 2011 en 2014 een groei liet zien van 171%, waarmee het de op drie na snelst groeiende online productgroep was.
Bloemen met bol.com? De groeiende groep online bloemenaanbieders in Nederland toont aan dat de markt in elk geval interessant is. En misschien dus ook dat bloemisten hier kansen laten liggen die andere partijen maar al te graag oppakken. Het zou velen niets verbazen als straks ook een Amazon, een bol.com of een Wehkamp het segment gaat oppakken. Amazon probeert het al stilletjes uit in de VS, waarom straks ook niet in Europa? Desgevraagd geeft Wehkamp aan op dit moment geen plannen te hebben om bloemen en planten in het online assortiment op te nemen. Bol.com fungeert al als platform voor bloemenverzenders. De populaire site dient als etalage voor partner-ondernemers. „Vooralsnog werken we hiervoor samen met andere ondernemers. Het assortiment breidt zich snel uit. We hebben ook bij andere producten ervaren dat je een markt kunt laten groeien door aanbod te vergroten en de site toegankelijk te maken. Hoe de toekomst er uit ziet, kunnen we nog niet zeggen. We blijven naar manieren zoeken om de winkel te verbeteren. Mocht blijken dat dit kan door het zelf te verkopen, dan sluiten we dat zeker niet uit, maar vooralsnog zoeken we het in samenwerking.” < 17 (2015)
21-04-15 16:11
592241_.indd 17
22-4-2015 11:55:47
Webshops telers zitten in pi De verwachting is dat consumenten steeds meer hun aankopen anno 2015 een webshop voor de consument hebben. Telers die dit wèl hebben, doen dit vaak nu nog op kleine schaal en hopen in de toekomst een voorsprong te hebben. Cindy van der Zwet cvanderzwet@hortipoint.nl
B
loemen en planten worden online op veel plekken aangeboden. Vaak zit er een derde partij tussen. Ook een aantal telers heeft een webshop voor de consument ingericht, maar deze zijn niet zo een-twee-drie te vinden. Het vindbaar zijn is volgens de telers dan ook de grootste moeilijkheid van het hebben van een webshop. Hoe hoger in de lijst bij Google,
hoe groter de kans op succes. Dat geeft ook Louise van der Ven van FLower XL uit ’s-Gravenzande aan. Zij heeft een paar jaar geleden een webwinkel opgezet, omdat zij van mening is dat er een groep consumenten is die graag hun aankopen op internet doet. Daarnaast wil zij de consument de mogelijkheid bieden om een superverse bos lisianthus te kopen. „Het is een
kwetsbare bloem. Maar als de consument voor 16:00 uur bij ons bestelt, hebben zij de volgende dag de bloemen in huis. Een korte keten dus en dat komt de kwaliteit ten goede.” FLower XL maakt gebruik van de pakketservice, waarvoor zij het pakkettarief van PostNL bij de consument in rekening brengt. Voor het transport is een speciale verpakking ontwikkeld om beschadigingen te voorkomen. Van der Ven geeft aan dat het om enkele bosjes per jaar gaat, die zij nu via de webshop verkoopt. Het probleem is dat zij moeilijk te vinden is op internet. „Wij hebben een eenvoudige, gratis webshop aangemaakt. Als je voor een betaalde versie kiest, dan kom je hoger in de zoeklijsten te staan. Ik moet er tijd in gaan stoppen. Nu maak ik het via de sociale kanalen kenbaar, maar het heeft niet echt prioriteit bij ons. Ik vind het wel belangrijk dat we het klaar hebben staan voor de toekomst”, geeft zij aan.
Foto: Gerdien de nooy
Breder assortiment
Louise van der Ven van Flower XL heeft een speciale verpakking ontwikkeld voor de bestellindie via deze weg de deur uit gaan.
18
Thema-Algemeen-3kaders.indd 18
Ook Peet van Kester uit Poeldijk geeft aan meer aandacht aan zijn webshop te moeten besteden, wil hij het een succes laten worden. Het maken van de webshop voor zijn araucaria was volgens hem snel ’gepiept’ en het heeft hem niets gekost. „Ik heb vorig jaar denk drie planten verkocht, maar ik maak er ook geen reclame voor. Ik raak mijn planten toch wel kwijt, dus de noodzaak is er niet zo”, geeft de kweker toe. Inclusief het verzenden biedt Van Kester de planten voor € 14 aan. Dit betekent een marge van € 2 op een plant. „Wanneer je 1.000 planten verkoopt, dan kan het misschien nog best leuk zijn, maar ik denk dat het heel lastig is om deze aantallen te halen. Consumenten moeten je zien te vinden. Er gaan maar weinig consumenten gericht op zoek naar een araucaria. Ik denk dat je meer 17 (2015)
21-04-15 16:11
in pioniersfase Telers richten zich met webshops vooral nog op de handel
kan verkopen wanneer je een breder assortiment in huis hebt”, meent Van Kester. Een site met een breder aanbod is de planten-winkel.nl. Kwekerij Sjaloom in Waddinxveen schuilt achter deze webshop. „Mijn zoon heeft dit opgezet en het is eigenlijk een beetje voor de hobby. Commercieel is het niet interessant en dat zal het op deze manier ook nooit worden. Dan moet je het anders gaan aanpakken. Wellicht dat je dan ook een winkel bij de kwekerij moet hebben en rondleidingen moet geven op het bedrijf. Dan moet je veel meer gericht zijn op de consument en ook meer promotie maken”, zo denkt Henry Oosterom. Sjaloom biedt een zestal planten aan op de site aan die consumenten kunnen bestellen en daar wordt volgens Oosterom zo’n twintig keer per jaar gebruik van gemaakt. Komen er vragen van particulieren, dan verwijst hij ze altijd door naar de webshop. Voorwaarde is dat consumenten de planten zelf op komen halen. „Het verzenden en klaarmaken van de planten kost ons tijd en daar kiezen wij op dit moment niet voor.”
Niet concurreren met klanten Het is duidelijk dat het online verkopen aan de consument in de kinderschoenen staat bij de telers. Telers zetten de webshop nu vooral op uit nieuwsgierigheid en om een beetje te pionieren. Dit met het oog op de toekomst. Want dat het spel de komende jaren gaat veranderen, staat volgens enkele 17 (2015)
Thema-Algemeen-3kaders.indd 19
telers vast. De producent en de consument zijn constante factoren in de keten en alles wat daartussen zit kan in de toekomst veranderen. Daar is Steef van Adrichem van Anco Orchideeen uit Wateringen van overtuigd. Van Adrichem heeft een webshop voor de hardware opgericht om te leren wat het hebben van een webshop inhoudt. Zijn bloemen biedt hij niet online aan de consument aan en dit is een strategische keuze. Anco wil niet concurreren met klanten. „Maar ik sluit niet uit dat het in de toekomst gaat veranderen. De wereld staat niet stil en het is niet zeker of het huidige verdienmodel blijft bestaan. Nu gebruik ik de webshop om te leren. Mocht de praktijk er ons toe dwingen dat we schakels uit de keten moeten halen, dan hebben wij wellicht een voorsprong.”
Showroombus Erik Willemse van bloembollenkwekerij Roma Nova in Voorhout gaat een heel eind mee in de gedachten van Van Adrichem. Ook hij geeft aan dat een webshop voor consumenten of eindklanten de toekomst kan zijn. Nu heeft het bedrijf enkel een webshop voor de handel ingericht (zie ook kader), maar ook hij denkt dat de tussenhandel aan terrein kan gaan verliezen de komende jaren. „Over een paar jaar barst de strijd om de consument los. Dan moet je zorgen dat je een goed merk in de steigers hebt staan en dat eindklanten jouw product
gaan herkennen” zegt hij. Zo denkt Willemse wel eens na over het opzetten van een webshop voor eindklanten, zoals tuincentra. Met als doel om aan die schakel te laten zien wat Roma Nova allemaal in huis heeft. Daarnaast brengt deze ketenverkorting ook kostenvoordeel met zich mee. „Wij zijn niet de goedkoopste. Als ik zie wat er in de tuincentra voor ons product gevraagd wordt, is dat soms te gek. Er worden nu veel kosten toegevoegd in de keten. Ik ben onlangs met een showroombus langs vier tuincentra gereden in Duitsland om een beetje te proeven hoe het werkt om direct zaken te doen, om te laten zien wat wij allemaal in huis hebben en om het animo te peilen. Het was vier keer raak.” Willemse voegt er direct aan toe dat zo’n stap veel zal gaan betekenen voor de organisatie van het bedrijf. Zo komt er een stuk logistiek bij kijken en zal er zorg zijn over geld, karren en fust. „Eindklanten hebben vaak niets met FloraHolland geregeld. Dit is echt een andere tak van sport en daarin moet je thuis raken. Zover zijn we nog niet”, meldt Willemse. Het zijn gedachtes over de toekomst. Vooralsnog zijn de inspanningen van telers op het internet kleinschalig en beperkt het zich vaak tot de handel. Maar dat de consument de komende jaren door alle technologische ontwikkelingen steeds dichter bij de teler kan komen te staan, staat vast. < Lees verder >
19
21-04-15 16:11
Vervolg van pagina 19
’We gaan absoluut niet concurreren op prijs’ -
Minimaal 120 rozen
-
-
-
-
Geen files
Klanten kwijtgeraakt -
-
-
-
20
Thema-Algemeen-3kaders.indd 20
17 (2015)
21-04-15 16:11
24Flower richt zich op jong koperspubliek, Michel Dignum:
’We willen vraag creëren voor de langere termijn’
-
-
-
-
-
Vertrouwen neemt toe
-
Duurzaam en vernieuwend
-
-
17 (2015)
Thema-Algemeen-3kaders.indd 21
21
21-04-15 16:11
Opvallen bij debuut van Nordic Flower Expo Vorige week werd voor het eerst de Nordic Flower Expo gehouden in Malmö. Qua bezoekersaantallen kende de sierteeltbeurs voor de Scandinavische markt een stroeve start. Dankzij het internationale deelnemersveld viel er genoeg te beleven. Enkele opvallendheden van het debuut. Arie-Frans Middelburg afmiddelburg@hortipoint.nl
Denen volop aanwezig in Malmö
foto: Arie-frAns Middelburg
Een belangrijke ruggengraat van Nordic Flower Expo zijn de Deense potplantenkwekers. Er stonden in Malmö meer Deense bedrijven dan op IPM in Essen. Voor de Denen is Zweden na Duitsland de tweede markt. De Denen toonden in Malmö veel concepten en nieuwe producten die ze presenteerden in een speeddate (volgende week meer hierover). Enkele concepten waren al in andere vormen op IPM te zien geweest; de Denen pastten hun noviteiten voor de Zweedse markt aan. Andere concepten waren nieuw. Deense kwekers ervaren dat hun afzet van potplanten op Zweden stabiel blijft. In totaal groeit de import van potplanten in Zweden en dat komt volgens de Denen doordat de Nederlanders meer exporteren. Het gaat dan met name om phalaenopsis, die populair zou zijn in Zweden. In Denemarken zijn nog maar vijf phalaenopsistelers.
Marknadsplatzen moet nog groeien De Zweed Martin Thyssel representeerde Euroflorist op Nordic Flower Expo. Sinds drie jaar wil deze organisatie voor bloemisten 10.000 leden - met de Marknadsplatzen leden voorzien van kwalitatief goede, verse en unieke bloemen zodat ze zich kunnen onderscheiden. Leden kunnen online inkopen bij de Marknadsplatzen en twee dagen later wordt de bestelling afgeleverd. Euroflorist koopt de bloemen en planten die door bloemisten bij hen besteld worden in bij een exporteur. Verder levert ze alles wat in een bloemistenwinkel verkocht wordt. Thyssel vertelde dat hij de keten korter wil maken. „We willen kwekers direct gaan benaderen.” Thyssel kon geen aantallen noemen van bloemen en planten die via Marknadsplatzen verkocht worden aan bloemisten. „We geloven er echt in, maar het feit dat bloemisten hechten aan tradities is onze grootste vijand.”
’Na 55 jaar eindelijk in Zweden’ „OZ Export is altijd groot geweest in Italië en Rusland. Zweden zijn we nooit vergeten, maar het was altijd wat ondergeschoven”, vertelde marketing manager Marcel de Romph. „Na 55 jaar zijn we daarom eindelijk in Zweden.” Hij noemt dit land een goede en stabiele markt waaraan OZ een nieuwe schwung wil geven. „Ja en inderdaad heeft het ermee te maken dat het minder gaat in Italië en Rusland.” In Finland is OZ al groot, in Zweden probeert ze dat te worden. Daarom heeft ze een jaar en drie maanden terug verkoper Ron Groot aangetrokken. Hij spreekt Zweeds. OZ probeert met onderscheidende producten aandeel te winnen in het hogere segment. OZ is niet de enige die meer aandacht besteedt aan Scandinavië. Er zijn meer handelaren die dat doen.
22
Malmo.indd 22
17 (2015)
21-04-15 16:11
Ecuador heeft het zwaar
Combi van vis en planten
Als een land het zwaar heeft de laatste tijd, dan is het Ecuador wel. De telers hebben zich de afgelopen jaren enorm toegelegd op Rusland. „Sommige kwekers zetten 70% van hun productie af naar Rusland”, vertelde Maryluz Naranjo (midden) van Naranjo Roses (25 ha). „De situatie is moeilijk. We moeten zorgen dat we een goede kwaliteit hebben, een goede service leveren en meer productie per m2 realiseren.” Naranjo doet zelf 25% op Rusland. Ze was in Zweden om klanten te vinden. „We willen naar meerdere landen dezelfde hoeveelheden rozen afzetten om risico te spreiden.” Naranjo wil graag rechtstreeks gaan leveren. Nordic Flower Expo is niet de enige beurs waar Naranjo Roses dit jaar staat. Sjanghai, Kenia, Seoul, Hongkong, Los Angeles, Rusland, Holland en Colombia werden of worden aangedaan.
Foto: Arie-FrAns Middelburg
Boris Roodenburg van Ecojar houdt zich sinds twee jaar bezig met aquaponics. Hij combineert de teelt van vissen met de teelt van planten. De vissen zorgen voor de bemesting en de planten filteren het water voor de vissen. Zo is er sprake van een gesloten ecosysteem. In de groente bleek de teelt van tomaten en tilapia niet rendabel. Tilapia is te competatief en smaakte te veel naar visvoer, aldus Roodenburg. Hij is daarom ook bezig om met restafval van planten insecten te telen voor de vissen. „Ik denk aan meerdere gesloten systemen.” Hij denkt behalve aan tilapia aan meerval, zoetwaterkreeft en zoetwaterslakken, die hij aan restaurants wil leveren. Met Ecojar wil Roodenburg inspelen op mensen die bewust zijn van hetgeen ze eten. Doel is ook om gesloten ecosystemen te kunnen begrijpen en toe te passen in de natuur. Uiteindelijk wil Roodenburg een kas hebben waar planten en vissen gekweekt worden. Hij is op zoek naar investeerders.
Treinvervoer op Zweden GreenCHAINge was present met een grote Flora Unit 45. Deze container is speciaal ontwikkeld voor het vervoer van planten per trein of boot. Er kunnen 43 cc’s in in plaats van de 37 die in bestaande containers kunnen. Bovendien kan er gekoeld worden zonder in te hoeven pluggen, kan de temperatuur op afstand geregeld worden en is er tracking en tracing. De container werd recent door GreenCHAINge ingezet op een traject van Naaldwijk - Duisburg - Helsingborg, vertelde Anton Bril van VGB in een presentatie. Dit ging in samenwerking met Noviflora dat de grootste plantenexporteur is op Scandinavië en die op dat afzetgebied al aan vervoer per trein deed. Volgens Guy Petterson van Noviflora leidt vervoer per trein naar Zweden tot een CO2-reductie van 25 tot 30%. „We blijven het doen, want klanten vragen erom. Ook vanuit kostenperspectief is het heel interessant.”
Rhein-Maas goes Scandinavia Ook present op Nordic Flower Expo was Veiling Rhein-Maas uit Straelen-Herongen. Directeur Ruud Knorr legde uit dat de veiling reeds contacten in Scandinavië heeft met 26 Deense aanvoerders. De veiling zou ook graag zien dat zelfstandig inkopende tuincentra en groothandels in Scandinavië via KOA inkopen op Rhein-Maas. Een tien uur durende reis met een vrachtwagen van de veiling naar Scandinavië moet geen belemmering vormen. Veiling Rhein-Maas breidt ook haar verzorgingsgebied in andere richtingen uit. Sinds 1 november is er een Franstalige accountmanager die Frankrijk, België en Luxemburg bestrijkt. Knorr: „Een volgende logische stap is Oost-Europa.”
17 (2015)
Malmo.indd 23
23
21-04-15 16:11
Export
Stabiele Deense markt steeds veeleisender Het eerste kwartaal namen de Denen in waarde vanuit Nederland iets meer bloemen en planten af. Het bevestigt de positie van stabiele afnemer, die zich vorig jaar al aftekende. Afnemers worden veeleisender, het retailsegment groeit en innovatie is cruciaal voor Nederland als leverancier. Hermen de Graaf bloemisterij@hortipoint.nl
T
erwijl de exportomzet op Denenmarken na het eerste kwartaal vorig jaar vergelijkbaar was met het jaar ervoor, was er dit jaar een toename van 4% tot iets meer dan â‚Ź 29 miljoen. Dit blijkt uit de aanvullende gegevens van de VGB, die sinds een jaar maandelijks de top-10 exportbestemmingen
Tabel. Toptien exportlanden bloemen en planten totaal
Jan t/m maart 2015
Maart 2015
Waarde Mutatie
Waarde Mutatie
1 Duitsland
463.868
-1,9
184.727
1,7
2 Verenigd Koninkrijk
262.923
16,9
130.802
24,7
3 Frankrijk
25,2
187.906
17,3
60.235
4 ItaliĂŤ
72.107
6,3
30.350
30,4
5 Rusland
63.950
-29,1
13.199
-15,9
6 BelgiĂŤ
54.402
-9,3
20.393
-13,9
7 Zwitserland
53.559
9,6
19.900
8,9
8 Polen
48.122
4,4
22.320
7,3
9 Zweden
41.636
2,3
14.100
9,5
10 Oostenrijk
39.282
-3,0
13.013
-13,5
Overig
262.373
2,9
109.872
31,3
Totaal
â‚Ź 1.550.128
2,9
â‚Ź 618.911
13,0
Waarde x duizend euro. Mutaties t.o.v. dezelfde periode in 2014 (in %). Bron: Floridata/publicatie VGB
Exportwaarde van snijbloemen en pot- en tuinplanten vanuit Nederland naar Denemarken vanaf 2000. 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0
’99 ’00 ’01 ’02 ’03 ’04 ’05 ’06 ’07 ’08 ’09 ’10 ’11 ’12 ’13 ’14
%XPORTWAARDEÂŹXÂŹ ÂŹEURO Waarde x duizend euro. Bron: HBAG/Floridata
24
Export.indd 24
’13 ’14 ’15 t/m mrt
publiceert (zie tabel) op basis van de gegevens van Floridata. „Denemarken staat op de elfde plaats. De exportomzet in bloemen steeg met 10%, bij pot- en tuinplanten was er een krimp van 4% toen opzichte van vorig jaar’’, aldus beleidsmedewerker Koos van der Meij van de groothandelsorganisatie. Denemarken doet het een procentpunt beter dan de totale bloemenexport. Tot en met februari stokte de totaalteller op een achterstand van 3%, tot en met maart is er dankzij een stevige plus van 13% een stijging van de exportomzet met 3% tot afgerond ₏ 1,6 miljard. Op totaalniveau tekent zich dezelfde ontwikkeling af als in Denemarken: bloemen doen het met een plus van 6% tot ₏ 1 miljard beter dan de plantenexport, die door een achterstand van 2% uitkomt op ₏ 542 miljoen.
Stijging bij bloemen Exporteurs op Denemarken zijn positief over het herstel van de bloemenmarkt. „Klanten zien het zitten�, meldt een woordvoerder van de op Denemarken gespecialiseerde RCR & Partners. „We zijn door het dal heen�, denkt lijnrijder Marcel de Wit van Scan-Den. Verkoper Hassan Afkir van Premier & Blenheim signaleert een toename van de verkoop via internet. Het is een ontwikkeling waar lijnrijders over klagen volgens Peter Hoek van Dingeman Hoek. Accountmanager Gerben Mesman van retailleverancier Celieplant zag het afgelopen kwartaal de bloemenverkoop via het retailkanaal ’goed groeien’.
Krimp in planten „Bij de planten liep het wat moeilijker�, constateert Mesman. Verkoopster Kate Jensen van Gasa Holland schrijft dit toe aan het koelere voorjaar. „In 2014 kwam de handel door het mooie weer eerder op gang�. De statistieken bevestigen dat met een plus van 24% in het eerste kwartaal vorig jaar. „De hausse in de tuinplantenafzet moet nog komen�, kijkt Jensen vooruit. Bij de marktsegmenten tuincentra, groothandel en retail waar Gasa Holland pot- en tuinplanten aan levert ziet zij de grootste groeipotentie in het retailkanaal. „Er zijn plannen om ons pakket uit te breiden met bloemen�, kondigt zij aan.
Groei beperkt Na de jaren van krimp tot de stabilisatie die zich vorig jaar aftekende, betwijfelen exporteurs of Denemarken weer kan groeien tot de exportomzet van ₏ 145 miljoen die in 2007 werd gerealiseerd (zie grafiek). Toen eindigde Denemarken met een marktaandeel van 2,8% op de zesde plaats in de top-10. Nu is het marktaandeel 1,9% van de Nederlandse bloemenen planten exportomzet. „Vernieuwend blijven, met producten en concepten die nergens anders zijn te krijgen�, is het devies van Mesman. „Let voor Denemarken op de juiste pot-plantverhouding�, tipt Jensen. Afkir vindt verbetering van de productinformatie en het beeldmateriaal voorwaarden. „Klanten eisen meer, lijnen worden korter�, licht hij toe. <
17 (2015)
22-04-15 12:27
M Vanwege het tuinplantenseizoen worden ook de klokprijzen van deze producten weergegeven. Omdat er ruimte is voor maar drie grafieken, worden de bloeiende en groene planten in één grafiek verwerkt. Week 25 is de laatste week van de tuinplantengrafiek.
K
Groene + bloeiende planten
Snijbloemen 2013
40
2014
2015
2015
30 25 20
7
8
9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 week
130 120 110 100
In week 16 zakt de middenprijs 2 cent tot 20 cent. Vorig jaar lag deze op 22 cent en in 2013 op 18 cent.
80
2014
2015
90
90
6
2013
100
Middenprijs in centen
Middenprijs in centen
Middenprijs in centen
2014
140
35
15
2013
150
Tuinplanten
80 70 60 50 40 30
6
7
8
9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 week
Bij de groene planten gaat er van de middenprijs 1 cent af tot 115 cent. Bij de bloeiers een plus van 3 cent tot 128 cent.
20
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 week
De middenprijs stijgt gestaag. In week 16 komt er 3 cent bij tot 91 cent. Dat is ruim boven de voorgaande twee jaren.
Daniël van Egmond:
’Lichtpuntje deze week is de Secretaressedag’ Bedrijf: Van Egmond Bloemenhandel Veiling: Rijnsburg Week: 16
Maandag
Donderdag
„De winkels hebben het weekend niet veel bloemen verkocht. Dus een erg rustige dag. Vandaag is dus echt een serviceritje. Ook het te verwachten lekkere weer doet de verkoop geen goed. Enig lichtpuntje deze week is de Nationale Secretaressedag.”
„Vandaag is het dan Nationale Secretaressedag. Een aantal klanten heeft al lekker veel werk voor Secretaressedag. Je merkt in de ochtend dat de aanloop in de winkels goed is. Bloemen zijn in de loop van de week wat duurder geworden. Behalve tulpen, die zijn het hele seizoen al brandduur. En dat beïnvloedt de verkoop wel degelijk.”
Dinsdag „De bloemen zijn betaalbaar en dat is dan wel weer gunstig voor de verkoop. Langzaamaan beginnen de bestellingen voor Secretaressedag binnen te komen. En de verkoop gaat dan ook lekker vandaag. Het mooie weer zorgt er wel voor dat de verkoop van tulpen bijna voorbij is.”
Woensdag „Het is een lekkere drukke dag. Onze klanten zijn nu volop bezig met Secretaressedag. We hebben al veel bestellingen op staan, dus kunnen we er volle bak tegenaan. We starten met een bestelling in Leiden waarna we doorgaan naar Rotterdam. Daarna rijden we nog naar Noord-Brabant. Er is volop zon en we hebben vrolijke klanten die er zin in hebben.”
17 (2015)
Markt-1-prijsbeelden-nw.indd 25
Vrijdag „Door een goede Secretaressedag en veel grafwerk is de verkoop vandaag ook goed. Ook merk je door het goede weer dat de boeketten met felle kleurtjes het goed doen. Mensen zijn vrolijker en willen dus ook vrolijke, bontgekleurde boeketten. Nadat we de klanten bezocht hebben en bestellingen hebben gemaakt, gaan we moe maar voldaan naar huis en is het weekend.”
25
21-04-15 16:11
In de grafieken wordt de procentuele verandering (= index) weergegeven van de prijs en de totale aanvoer ten opzichte van vorig jaar.
Snijbloemen Ontwikkelingen afgelopen zes weken t.o.v. een jaar eerder 175
in procenten
150 125 100 75 50
11
12
13
Aanvoer index
14
15
16 week
Prijs index
Daling in aanbod en prijs in week 16 De prijs daalde met 11% t.o.v. van vorig jaar. Vorig jaar was week 16 de paasweek wat de prijsdaling verklaart. Ook de aanvoer lag met 17% lager dan vorig jaar, waardoor de weekomzet zakte met 24%. De daling in stuks was vooral bij tulp, tulp enkel daalde met 15% en tulp dubbel met zelfs 36%. Door het vroege seizoen lopen veel tulpenaanvoerders richting einde seizoen terwijl dit vorig jaar doorliep tot Moederdag. Door minder aanbod was de prijs bij tulp enkel stabiel en bij dubbel steeg deze met 18%.
Een daling van aanvoer was bij de meeste producten het geval, maar niet bij troschrysant. De aanvoer was vergelijkbaar met vorig jaar. Dit was te veel voor de markt, de prijs daalde met 37%. Bij de andere chrysanten een vergelijkbaar beeld: de prijs van geplozen chrysant en santini daalde met respectievelijk 31% en 29%. In de top 15 waren maar twee producten met een hogere weekomzet dan in 2014; door goede prijzen steeg omzet van lisanthus gevuld met 10% en van hydrangea met 5%.
Kamerplanten Ontwikkelingen afgelopen zes weken t.o.v. een jaar eerder 150
in procenten
125 100 75 50 25
11
12
13
Aanvoer index
14
15
16 week
Prijs index
Lichte prijsstijging bij minder stuks De prijs steeg in week 16 met 2%. Over het algemeen deden de groene kamerplanten het beter dan de bloeiende. Het aantal verkochte stuks bleef met 6% achter waardoor de omzet 4% lager uitkwam dan vorig jaar. KalanchoĂŤ had met 31% een belangrijk aandeel in de daling totale stuks; de prijs steeg met 11%. De aanvoer van zantedeschia en en anthurium was ook lager, maar had geen positief effect op de prijs; zantedeschia bracht 5% minder op en anthurium 1% minder.
Van de producten in de top 15 daalde de prijs van potchrysant met 40% het meest bij een stijging van 5% in stuks. Bij phalaenopsis een prijsdaling van 6% bij 5% meer stuks. De prijs van de bloeiende kamerplanten zal zich naar verwachting in week 17 en 18 herstellen in de aanloop naar Moederdag. Door het mooie weer ligt de focus van de handel nu wat meer op het buitengoed. Kamerplanten die naar buiten kunnen zoals campanula en pelargonium profiteerden hiervan.
Tuinplanten Ontwikkelingen afgelopen zes weken t.o.v. een jaar eerder 200
in procenten
150
100
50
0
11 Aanvoer index
26
Markt-2-Veilingbijdragen-nw.indd 26
12
13
14 Prijs index
15
16 week
Omzet hoger dan vorig jaar Het lenteweer dat vanaf week 15 zijn intrede deed, zorgde ervoor dat de tuinplantenaanvoer in week 16 eindelijk goed op gang kwam. In vergelijking met de week ervoor werden 51% meer stuks aangevoerd. Ook lag de aanvoer vergeleken met vorig jaar 3% hoger. De tuinplantenprijs steeg met 6% waardoor de weekomzet 9% hoger uitkwam dan in 2014. De aanvoer van pelargonium, op het moment de belangrijkste tuinplant, steeg met 6% en de prijs met 4%. De aanvoer van osteospermum bleef nog wel wat achter, waardoor de
prijs 18% hoger uitviel dan vorig jaar. Een forse stijging in stuks van de kuipplant mandevilla waarvan er 28% meer werden aangevoerd. Er was veel vraag naar mandevilla want de prijs steeg zelfs met 5%. Vorig jaar werden al veel tuinhortensia’s verkocht. Nu moet het seizoen nog echt op gang komen; de aanvoer was 20% lager. Prijs van een tuinhortensia kwam 4% hoger uit dan vorig jaar. Bij fuchsia bleef de prijs stabiel bij 10% meer stuks. Bij petunia daalde de aanvoer met 13% en steeg de prijs met 19%. 17 (2015)
21-04-15 16:11
Zweden
Over de toonbank
Isabelle Magnusson:
’Behoefte aan een verhaal achter het product’
Malmö
digheden moeten werken. Zelf vind ik het heel belangrijk om achter mijn product te kunnen staan, zonder schuldgevoelens. Vandaar dat ik probeer om zoveel mogelijk lokale producten, ecologisch geteelde producten, FFFP en Fair Trade producten te verkopen.”
FOTO: FLORERA
Lukt dat?
Naam: Florera Locatie: Malmö Sortiment: 55% bloemen, 30% planten, 15% overig Specialiteit: duurzame en eerlijke bloemen Aantal medewerkers: 1
„Er is nog onvoldoende aanbod. Bij rozen, lisianthus en eustoma kan ik wel uit de voeten, maar in veel productgroepen is het nog lastig. Gelukkig gaan kwekers wel steeds bewuster om met milieu en mensen, maar dat zien we nog niet altijd terug in labels. Om de onzinnige transportbewegingen van bloemen terug te dringen, bied ik wel zoveel mogelijk lokale producten aan. Met lokaal bedoel ik dan van Zweedse of Deense bodem. Maar zelfs uit Nederland beschouw ik de producten bijna lokaal. De afstanden zijn relatief kort.”
Waar staat uw winkel nu vol mee? Vanwaar uw specialiteit? „Consumenten worden bewuster van het feit dat bloemen niet altijd zo natuurlijk en vrolijk zijn als ze ogen. Ze weten dat vooral in verweg-landen veel pesticiden worden gebruikt en werknemers vaak onder droevige omstan-
Standpunt
„In algemene zin zie ik de bestedingen weer aantrekken. Maar vooral het eigen gebruik is groeiend. Met name in het tulpenseizoen zijn veel mensen geneigd om een vrolijk bosje voor thuis mee te nemen. Het kost niet veel en men wordt er zo blij van.”
Hoe doet u uw inkoop? „Als het lukt, ga ik eens per week naar de groothandelsmarkt in Kopenhagen. Daarnaast koop ik direct in bij lokale kwekers. Aanvullende bestellingen doe ik online bij een Nederlandse exporteur, afhankelijk van het seizoen en het lokale aanbod. Ik ben zeer tevreden over de Nederlandse kwaliteit en service.”
Heeft u nog een tip voor de teler? „Die heb ik wel. Ik zou heel graag meer informatie over kwekers willen hebben. Over wie ze zijn, waar ze hun bedrijf hebben, op welke manier ze telen, wat hun filosofie en hun achtergrond is. Dat kan natuurlijk niet allemaal op een etiket staan, maar ze zouden daarop vaker moeten verwijzen naar websites met – ook in het Engels – het verhaal achter een product. Mijn klanten vragen me er regelmatig naar, maar ik kan ze vaak geen antwoord geven.”
’Thema voor Keukenhof moet internationaal aanspreken’
J
Bart Siemerink, directeur Keukenhof
Mee eens, oneens of denkt u er heel anders over? Reageer dan bij de marktredactie: A.F. Middelburg, 06-23631549 of mail afmiddelburg@hortipoint.nl
17 (2015)
Markt-3-Toonbank-nw.indd 27
„Het is momenteel echt de tijd voor plantjes. Mensen zetten hun balkons en terrassen nu vol met vrolijk gekleurde lenteplanten. Maar ook kamerplanten lopen erg goed. Er is nu veel vraag naar sophora, violen, asparagus en geranium. Straks komt Moederdag er weer aan.”
Neemt het eigen gebruik toe?
aarlijks kiezen we als Keukenhof een thema. Het aardige daarvan is dat een thema een kapstok is waaraan we een aantal zaken kunnen ophangen. Allereerst is het een promotie voor Keukenhof. Met een leuk thema hebben we mensen meer te bieden. Mensen kunnen behalve voor de bolbloemen voor het thema naar Keukenhof gaan. Ten tweede kunnen we dankzij het thema partners vinden. We komen mensen of organisaties tegen die ook met het thema bezig zijn, zoals musea. Ten derde is het belangrijk dat een thema aanspreekt en internationaal goed valt. Het eerste thema dat we ooit hadden was Rembrandt en dat sprak internati-
onaal aan. Tot twee jaar terug hadden we jaarlijks een land als thema zoals Rusland, Polen of Duitsland. Dat was met name voor die landen zelf interessant, maar internationaal sprak het minder tot de verbeelding. We krijgen bezoekers uit 100 landen en dan moeten we internationaal denken en een thema kiezen dat internationaal aanspreekt. Vincent van Gogh, het thema van dit jaar, is hier een goed voorbeeld van. Van Gogh is goed te visualiseren en iedereen kent Van Gogh. En het past ook heel mooi, omdat dit jaar herdacht wordt dat hij 125 jaar geleden is overleden. Het thema wordt goed opgepakt door het Van Gogh Museum
en het Kröller-Müller Museum en ook de reisindustrie springt erop in. We zien leuke commerciële initiatieven ontstaan waarbij een bezoek aan de musea gecombineerd wordt met een bezoek aan Keukenhof. We zijn een bloemententoonstelling die bloemen en planten uit Nederland in de hele wereld voor het voetlicht willen brengen. Daarom kiezen we niet meer voor een landenthema. Over een paar weken loopt Keukenhof 2015 ten einde. Dan gaan we weer nadenken over een thema voor volgend jaar: een thema dat internationaal aanspreekt, dat past bij Keukenhof als showvenster van onze internationale sierteeltsector.
27
21-04-15 16:12
Het broei- en afzetseizoen is voor de Hollandse narcissen na een stroef begin beter afgerond dan vorig jaar. De concurrentie van andere bolbloemen wordt groter.
„Qua prijsvorming is het voor de telers beter geweest. We hebben er aardig wat in gedaan en geen klachten gehad”, vat inkoper Johan Schut van Hamifleurs het afgeronde seizoen van de Hollandse narcissen samen. Ad van Leeuwen, inkoper bij DGI, signaleert geen grote verschillen met eerdere seizoenen. „We doen geen wereldaantallen meer zoals vroeger, de vraag is minder groot.” Rond de eeuwwisseling werden per seizoen, van november tot mei, zo’n 100 miljoen narcissen met blad via de Nederlandse veilingen verhandeld.
Aanvoersprong Gerekend vanaf november 2014 tot en met maart dit jaar klom de aanvoer van narcissen met blad
met 10% tot iets meer dan 33 miljoen stelen. Daarvoor werd gemiddeld 12,5 cent per stuk betaald en dat is 1,5 cent meer dan in seizoen 2013/2014. De aanvoertoename lijkt een trendbreuk met de daling die zich al seizoenen lang aftekent en wordt mogelijk veroorzaakt doordat Pasen dit jaar vroeger valt. „Eigenlijk kan ik het niet goed verklaren, er zijn broeiers gestopt”, stelt Cees Immerzeel van M.H. Immerzeel in Noordwijkerhout. Zijn collega Gerard van der Zon van M.H. van der Zon & Zn in Lisse is een van de broeiers die minder narcissen aanvoert. „We stoppen tegenwoordig na Omadag in Frankrijk en schakelen dan over naar tulpen vanwege het rendement.”
Gemiddelde prijs in centen
Narcissenseizoen na stroef begin beter afgerond
80.000
15
60.000
10
40.000
5
20.000
0
’04/’05
’05/’06
’06/’07
’07/’08
’08/’09
’09/’10
’10/’11
’11/’12
’12/’13
’13/’14
’12/’13
’14/’15 ’13/’14 t/m jan
0
Verkochte aantallen x duizend
A
20
Aanvoer en gemiddelde prijs narcissen met blad op de Nederlandse bloemenveilingen in de afgelopen tien seizoenen (bron: VBN/FloraHolland).
Net als Immerzeel is hij niet ontevreden over de uiteindelijke prijsvorming op seizoenbasis en een vergelijkbaar geluid laat Jan van den Berg van C.W. van den Berg & Zonen in Noordwijkerhout horen. „In het begin was het dunnetjes, later werden narcissen beter betaald en uiteindelijk is het qua rendement een goed broeiseizoen geweest.”
Meer concurrentie Al jarenlang is de concurrentie van de zogenaamde Engelse potloden, die veel via supermarkten worden verkocht, een forse concurrent voor de Hollandse narcis met blad. Dit seizoen kwam de aanvoer vanuit Engeland later op gang maar liep langer door.
Retailleveranciers melden dat de potlodenverkoop goed is geweest. De veilingaanvoer hiervan, een beperkt deel van de markt, lag op een vergelijkbaar niveau en dat geeft aan dat de klok niet is gebruikt om overtallige partijen weg te zetten. „Al twintig jaar forse concurrentie”, geeft Van den Berg aan en Immerzeel noemt het ’onze grootste concurrent.’ Volgens Van der Zon neemt ook de concurrentie van met name tulpen toe en Van den Berg bevestigt dat. In het assortiment is weinig vernieuwing. „Narcissen zijn geel en voor andere kleuren is weinig ruimte”, aldus Van der Zon. Immerzeel denkt dat er een markt is voor een grotere, witte trompetnarcis. ■
Lagere aanvoer moet asters rendement brengen Na de krimp vorig jaar moet een verdere daling dit jaar het rendement van de Hollandse asters op beter peil brengen.
„Nu nog niet, maar als er straks voldoende aanbod is komt er ook weer vraag naar Hollandse
asters”, is de ervaring van Wilco Vletter van Van Dijk Bloemen met deze productgroep. Richard
Verkochte stelen x duizend
40.000
Nederland
30.000
Aanvoerkrimp zet door
20.000 Nederland 10.000 import 0
Lamers, inkoper bij Premier & Blenheim: „Van kwekerij Zijdezicht zitten we er al volop in en dat gaat tot volle tevredenheid.” Leveranciers aan retailers melden evenwel dat Hollandse zomerasters weinig in de bloemenlijnen worden gebruikt. „Als solobloem niet zo interessant, als boeketbloem aan de dure kant”, zijn de import motieven.
’00 ’01 ’02 ’03 ’04 ’05 ’06 ’07 ’08 ’09 ’10 ’11 ’12 ’13 ’14
Aanvoer Nederlandse en importasters op de Nederlandse veilingen in de laatste vijftien jaar (bron: VBN/FloraHolland).
28
Markt-4-Snijbloemanalyses-nw.indd 28
Na de aanvoerkrimp van Hollandse asters afgelopen jaar met 9% tot 12 miljoen stelen wordt dit jaar een iets grotere daling voorzien. „Wij brengen het aanbod Monte Cassino terug omdat de prijsvorming hiervoor ondermaats was”, licht John Krijger van Zijdezicht in De Lier toe. De middenprijs voor de 12 miljoen
Nederlandse asters - twintig jaar geleden lag de aanvoer bij de VBN-veilingen op vijftig miljoen stelen - eindigde vorig jaar op 24 cent per steel. Dat is 4 cent meer dan het jaar ervoor. Voor importasters via de veilingen werd vorig jaar 18 cent per steel betaald, 3 cent minder dan het jaar ervoor bij een aanvoerstijging van 30% tot 8 miljoen stelen. Teler Dick van Staalduinen in Vierpolders is ondanks de hogere middenprijs vorig jaar niet tevreden. „Door overschakeling op een andere teeltmethode viel de productie tegen. We hebben veel leergeld betaald en hopen op verbetering dit jaar.” De vernieuwing in het assortiment is beperkt met vooral een focus op makkelijker te telen rassen. ■ 17 (2015)
21-04-15 16:12
Verschillend oordeel over marktpotentie campanula
Zo’n 60% van het klokaanbod campanula’s bij FloraHolland komt tegenwoordig voor rekening van de mediumgroep, met de Champion-serie als marktleider. De begin deze eeuw geintroduceerde mediumseries overvleugelden in 2010 de traditionele kopcampanula, die in een kortere periode wordt aangevoerd. Vorig jaar kromp het totale aanbod van de campanulagroep met 30% tot 10,5 miljoen stelen, waarvoor gemiddeld 24 cent per steel werd betaald. Dat is 4 cent meer dan het jaar ervoor, toen de stijging met 40% tot 15 miljoen stelen door de markt niet kon worden opgepakt: de middenprijs per steel zakte met 3 cent tot twee dubbeltjes.
Kopcampanula „Met kopcampanula’s zijn we net begonnen en doen we nu nog geen aantallen. Dat komt wel”, schetst inkoper Stefan de Roos
van Premier & Blenheim een beeld van de markt voor Campanula glomerata. Volgens De Roos wordt de kopcampanula vooral gewaardeerd vanwege de hoofdzakelijk blauwe kleur. Zijn collega Martin Joren bij DGI bevestigt dat. Beide inkopers verwelkomen ook meer kleuren, al voegen zij eraan toe dat de markt hiervoor beperkt is. Er is enige vernieuwing in het assortiment. Dit jaar bijvoorbeeld meer aanbod van de donkerroze Dark Rosanne, de late blauwe July en mogelijk Blue Tail, waarvan de aparte bloeiwijze met verkleuring op de vaas een bijzonder accent geeft. „Pareltjes in het assortiment zomerbloemen, maar lastiger te telen”, aldus Raymond van Ruiten van Gebr. Van Ruiten in Lisse.
Mediumtypes „Er is bij klanten nog geen specifieke vraag naar”, is de ervaring
Foto: De GraaF Van Der ZanDe
De klassieke kopcampanula is een typische voorjaarsbloem, vooral gewaardeerd vanwege de blauwe kleur. De mediumtypes hebben een potentie die de handel nog niet herkent.
van De Roos met de mediumtypes. Ze lijken met hun opstaande, klokvormige bloemen totaal niet op glomerata’s en worden geringschattend ook pispotten genoemd. „Gevoelig in transport en doorgaans keurig aangeboden door de Nederlandse kwekers”, vindt Van Leeuwen. „Maar of het een massa-artikel wordt?”, vraagt hij zich af. Perry Snabel van kwekerij Tonie in Ter Aar is na vorig jaar gestopt met de teelt van mediums. „Een combinatie van rendement en teeltplanning”, motiveert hij het besluit. Alwin Pippel van Pippel Flowers voert dit jaar minder aan door problemen met de
start van de teelt. „Vorig jaar is redelijk geweest, dit jaar wordt het qua productie minder.” Telers en de grootste leverancier van uitgangsmateriaal verwachten dit jaar een evenwichtiger aanbod van de Champion-serie. De Roos bepleit richting de handel betere aanvoerinformatie. „Als we meer over het aanbod weten, kunnen we extra omzet genereren.” Een verbeterpunt is in de ogen van Pippel een grotere uniformiteit. Voorlopig worden geen nieuwe rassen verwacht. Er zijn wel proeven uitgezet. Sommigen zien in de mediumgroep dezelfde potentie als die van lisianthus. ■
Marktacties Promotie Woonplant van de maand mei: Chinese roos Woonplant van de maand juni: lepelplant Tuinplant van de maand mei: roos Tuinplant van de maand juni: kleinfruit PurE Seasonal Flowers zomer: paeonia, matthiola, antirrhinum, gladiool 26 apr - 10 mei Moederdagcampagne Mooiwatbloemendoen.nl 29 apr - 10 mei Moederdagcampagne Tollwasblumenmachen.de 25 apr Rob’s Grote Tuinverbouwing met onder andere: bol-oppot: tulp, hyacint, narcis, eucomis, glamini, freesia, sonatini en scilla, Hydrangea macrophylla en paniculata (kamer), Green is… Dracaena marginata pot 30, schefflera Gold capella pot 21, yucca pot 21, zamioculcas pot 17, hedera Jessica pot 13, TiSento, aeschynanthus, kant-en-klare haagelementen, mixpotten, decorum assortiment, buxus, waterplanten en pelargonium. SBS6, 17.00 uur.
Bloemenagenda Bloemenbureau Holland, VBW en FloraHolland
30 mrt - 10 mei: gerbera
11 - 31 mei: pioenroos 1 - 28 juni: lelie 29 juni - 26 juli: zonnebloem 30 juli - 9 aug: calla 9 aug - 29 aug: hortensia
Bloemendagen 25 apr Bevrijdingsdag (Ita) 27 apr Koningsdag (Ned) 1 mei Internationale Dag van de Arbeid 4 mei Dodenherdenking (Ned) 5 mei Bevrijdingsdag (Ned) 8 mei Bevrijdingsdag WO II (Fra) 9 mei Dag van de Overwinning (Rus) 10 mei Moederdag (Ned, Bel, Dui, Ita, Oos, Zwi) 12 mei Internationale dag van de Verpleging 14 mei Vaderdag (Dui) 14 mei Hemelvaartdag (Ned, Bel, Dui, Fra, Oos, Zwi) 24-25 mei Pinksteren 26 mei Moederdag (Pol) 31 mei Moederdag (Fra)
Heeft u informatie voor de agenda? Mail naar afmiddelburg@hortipoint.nl
17 (2015)
Markt-4-Snijbloemanalyses-nw.indd 29
29
21-04-15 16:12
Analyse bloeiende planten Foto: hAmiFlEuRs
Exporteur over Rusland
Spathiphyllum: uitbreiding 9 cm-pot nadelig voor prijs Spathiphyllum heeft een teleurstellend kwartaal achter de rug.
Katarina van der Meide:
’Russische kwekers profiteren van sancties’ Wat doen sancties met de afzet op Rusland? „De invloed is nog steeds groot. Vrouwendag op 8 maart was spannend en daar is gebleken dat de Russen nog steeds noodgedwongen de hand op de knip houden. In plaats van chrysanten verkochten we veel tulpen. En de grote boeketten van vroeger zijn verleden tijd. Rozen? Daarmee konden we moeilijk uit de weg. Leveranciers uit Ecuador en Kenia hebben massaal gestunt en daar konden wij niet aan meedoen met de Nederlandse prijzen.”
Vragen Russen nog steeds om kwaliteit? „Voor de sancties verkochten we er bijna alleen de zwaarste kwaliteit, maar nu gaan er bijvoorbeeld ook chrysanten van 60 gram naar Rusland. Ook is het assortiment veranderd. Eerst draaide het hoofdzakelijk om roos, chrysant en gerbera, terwijl nu ook veel goedkopere producten aan bod komen. Vooral op momenten dat de prijzen wegzakken. Voorheen speelde dat nauwelijks een rol.”
Profiteren de lokale kwekers van de sancties? „Ja, er zijn nogal wat bloemenkwekers in het zuiden van Rusland en die betalen sowieso al geen invoerrechten. Ook hebben zij geen last van de gedaalde waarde van de roebel. Bovendien is Rusland op alle gebied sterk bezig om de afhankelijkheid van andere landen te verminderen, dus de binnenlandse productie te stimuleren. De Russische kwekers zullen een grotere concurrent worden. Maar ik blijf positief over de afzet naar Rusland.”
„De roebel is weer iets gestegen en ik merk dat in Rusland weer wat meer optimisme is. April is traditioneel de trouwmaand en daar hebben we het momenteel erg druk mee. Wel hebben we strikte betaalafspraken gemaakt met onze klanten en daar houden we ze ook aan. Geef je uitstel van betaling, dan kan in de tussentijd de koers weer gedaald zijn en worden de problemen alleen maar groter. Dat risico kun je niet lopen. Als ik iets verder in de toekomst kijk, verwacht ik hamifleursdat de Nederlandse exporteurs zeker een rol zullen blijven spelen in Rusland. We hebben een grote voorsprong qua kennis en assortiment, die moeten we blijven uit-
30
Markt-5-Exporteur-Afzetzaken-nw.indd 30
De tussenperiode tussen week 12 en 22 laat normaal gesproken nog redelijke prijzen zien, maar dit jaar zagen kwekers ze vanaf week 10 al wegzakken. Mart Zwinkels van de gelijknamige kwekerij in Honselersdijk verwacht dat de handel
deze week fors gaat aantrekken. „Bij ons is er al behoorlijk wat vastgelegd voor Moederdag, iets meer zelfs dan vorig jaar. De vergelijking met vorig jaar is niet helemaal reëel, want het eerste kwartaal was toen bijzonder goed. Maar als we het beeld wat breder trekken, zit er de afgelopen jaren een stijgende lijn in de prijsontwikkeling en krimpt het aanbod. In zijn totaliteit zijn kwekers meer marktconform gaan telen en dat werpt zijn vruchten af. Ook beginnen we langzaamaan de resultaten te zien van de promotie van het label Air So Pure bij tuincentra.”
Noviteiten Voor de handel is het een raadsel waarom de eerste maanden van dit jaar zo tegenvallen voor spathiphyllum. Vincent van der Knaap van Gimall Plants: „Er was minder vraag en de prijzen lieten te wensen over. Nu begint de markt weer wat aan te trekken. Er komen ook weer wat noviteiten bij, zoals de geverfde spathiphyllum in potje 9. Wie weet kan dat weer nieuwe interesse opwekken.” Bij Gimall Plants zijn nog geen orders vastgelegd voor Moederdag. „Men weet dat er toch wel voldoende beschikbaar is. Klanten vragen wel al prijzen op, maar ze nemen het risico en wachten het laatste moment af.” ■
150
25.000
130
23.000
110
21.000
90
19.000
70
17.000
50
2010
2011
2012
2013
2014
15.000
Verkochte aantallen x duizend
Waar baseert u dat op?
Meer marktconform
Gemiddelde prijs in centen
Bedrijf: Hamifleurs Functie: verkoop Oost-Europa Belangrijkste afzetlanden: Frankrijk, Italië, Rusland Inkoop: FloraHolland Westland, Aalsmeer en Rijnsburg en via eigen concept Direct From Growers Aantal medewerkers: 110
De uitbreiding in de 9 cm is niet zo heftig als het lijkt. Vorig jaar was er een gat geslagen in dat segment door het wegvallen van een kweker. Het maatje werd schaars en bracht goed geld op. Nu er weer ruim voldoende van voorhanden is, komt dat meteen in de prijsvorming tot uiting. Corné Houtepen van kwekerij Houtepen in Prinsenbeek: „Vorig jaar was het eerste kwartaal vooral voor de 9 cm’s en de grote potmaten goed, hoewel actiemaatje 12 het toen ook al moeilijk had. Nu staat alles onder druk, terwijl de meeste potmaten juist in volume zijn geminderd. In potje 12 zijn minder en kleinere acties dit seizoen en voor Moederdag is het nog erg rustig. Heel de markt is lauw, zowel de aanvragen als de daghandel.” De kweker constateert dat de klok veel meer voor zijn kiezen krijgt dan vorig jaar. FloraHolland bevestigt dat: er is in het eerste kwartaal 11% meer geklokt dan in 2014. In totaal kwam 41% van het aanbod voor de klok terecht.
Verkochte aantallen en middenprijs spathiphyllum op de FloraHolland-veilingen van 2010 tot en met 2014. 17 (2015)
21-04-15 16:12
Foto: VAkblAd Voor de bloemisterij
Afzetzaken
Analyse tuinplanten
Piek osteospermum komt er nog aan
Foto: VAkblAd Voor de bloemisterij
Vorig jaar waren eind week 16 al zo’n 7,3 miljoen stuks osteospermum via FloraHolland gewisseld van eigenaar. Dit jaar stond de teller nog maar op 4,7 miljoen stuks.
„Het seizoen is wat later gestart dan vorig jaar”, concludeert Martijn Bentvelsen, projectleider Markt & Product bij FloraHolland. „Maar als het weer meewerkt, kan de komende weken nog een prima piek volgen.” Door de lagere aantallen lag de middenprijs voor osteospermum met bijna 71 cent zo’n 13% boven het prijsniveau van vorig jaar. Bij telers overheerst tot nu toe tevredenheid. Verscheidene telers bestempelen het huidige seizoen tot dusver als ’normaal’, in tegenstelling tot voorgaande jaren.
Stabiele aanvoer
Kleurenmengsels Enkele inkopers signaleren een toenemende vraag naar oranje en geel in de kleurenmengsels. „Bij een paar klanten verschuift de vraag wat naar fellere kleuren”, aldus Berry Hoek van De Gooijer International. „Ik vind het voorbarig om dit het begin van een trend te noemen, het kan ook een eenmalig probeersel zijn, maar het valt wel op.” „In Scandinavië lag de voorkeur altijd sterk op roze en wit, dit jaar vraagt men ook meer de felle kleuren”, zegt ook Bernard Broersma van Gasa Holland. Het nieuwere, felgekleurde assortiment kent volgens de handel nog wel meer spreiding in kwaliteit. Zij zien hier voor teelt en veredeling nog ruimte voor verbetering. ■
100
20.000
80
18.000
60
16.000
40
14.000
20
12.000
0
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
10.000
Verkochte aantallen x duizend
Gemiddelde prijs in centen
Wat opvalt in de veilingstatistiek is dat de aanvoer van osteospermum al sinds 2006 stabiel rond de 17 miljoen stuks per jaar ligt. Bijzondere weersomstandigheden lijken meer bepalend voor
het resultaat dan de totale aanvoer: 2008, 2011 en 2014 scoren qua prijsvorming beneden gemiddeld. Buiten die jaren ligt de gemiddelde prijs sinds 2005 op 69 cent. 2015 ligt goed op koers naar dat gemiddelde. Tuinplantenhandelaren vinden osteospermum van de juiste kwaliteit en de gewenste lengte dit voorjaar goed lopen. Zij verwachten dat met de huidige prijzen iedereen iets aan osteospermum verdient.
Verkochte aantallen en middenprijs osteospermum op de FloraHollandveilingen van 2008 tot en met 2014. 17 (2015)
Markt-5-Exporteur-Afzetzaken-nw.indd 31
Bedrijf: Kwekerij Hammestein Aanleiding: laat alstroemeria sorteren bij Valstar Handling in Naaldwijk
Henric van der Krogt Alstroemeria sorteren in Naaldwijk. Hoe werkt dat? „Wat we normaal bij ons op de kwekerij in de schuur deden, doen we nu bij Valstar Handling op FloraHolland in Naaldwijk. Wij hebben onze sorteermachine aan hen verkocht en zij doen het sorteerwerk voor ons. Tot nu toe heeft een van onze werknemers de leiding over het werk bij Valstar. Hij zorgt voor de veilvolgorde, de brieven en bepaalt wat waar geveild wordt.”
Wat is het voordeel? „Het voordeel is dat we altijd bloemen op de veiling hebben staan en als kopers onze alstroemeria nodig hebben dan hebben ze ze in 15 minuten. Toen we het sorteerwerk op de kwekerij deden, duurde het 1,5 dag. Wat meespeelt is dat handelaren geen voorraad meer aanhouden, maar graag uit voorraad van een ander willen verkopen.”
Bespaar je kosten? „Voorheen gingen er 1.300 bloemen op een kar, nu zijn dat er 7.000. De logistieke kosten zijn daardoor veel lager. Vanuit Naaldwijk worden de bloemen - we veilen de helft op Naaldwijk, op Aalsmeer 30% en op Rijnsburg 15% - naar Aalsmeer en Rijnsburg gereden. Interlokaal transport kost niet zo veel. Het is goedkoper om tussen Naaldwijk en Aalsmeer en Rijnsburg te rijden dan van onze tuin naar Aalsmeer of Rijnsburg. Wat de kosten voor het sorteerwerk door Valstar betreft: anders stonden hier bij ons in de schuur mensen te sorteren. Nu zijn we veel goedkoper uit, anders waren we er niet aan begonnen.”
Je kunt nu gaan bemiddelen? „De vraag van de handel om te bemiddelen in alstroemeria is er, daar ben ik van overtuigd. Maar wij zaten te ver van de veiling af. De handel haalt de bloemen uit de buurt. Ze dachten er niet aan ons te bellen. Nu kunnen we hen een stuk sneller en verser beleveren. Valstar verwerkt ook anjer en als ik zie wat daar door de handel na de klok wordt weggehaald.”
Verwacht je dat meer telers volgen? „Wat alstroemeria betreft weet ik het niet, het areaal is flink gekrompen. Ik zie andere teelten wat sneller dit initiatief volgen. Vooral de telers die weinig waarde op de kar hebben staan. Zij kunnen beter op de veiling laten sorteren. Het is wel zo dat je het sorteerwerk uit handen moet durven geven. Iedereen denkt natuurlijk dat hij het zelf het netst doet. Het geeft wel veel rust op de kwekerij. Voorheen liepen er bij ons zes, zeven man in de schuur.”
31
21-04-15 16:12
Het geluid van glas Rammelende potten op containertafels, piepende deense karren op looppaden, rinkelend glas en suizende in Lent herleefden de kasgeluiden van weleer.
I
n de verlaten en enigszins vervallen kassen van voormalige Willemsen Potplantenkwekerij in Lent groeit onkruid en zelfs een enkele boom, liggen ruiten eruit en staan verdorde varens in potten op containertafels evenals opgestapelde piepschuimtrays. Het ideale decor voor muziektheatergroep BOT om in samenwerking met productiehuis Oost-Nederland ’Het geluid van glas’ op te voeren. De twaalf voorstellingen op 16 tot en met 19 april zijn binnen de kortste keren uitverkocht zodat er zelfs een extra voorstelling wordt ingelast. Gerard Willemsen weet op tijd kaarten te reserveren, zodat in ieder geval nog enkele oud-Lentenaren en voormalige werknemers het theaterstuk kunnen zien. Zij hebben van de voorstelling genoten. Bijna een uur worden bezoekers door de kas meegenomen en getrakteerd op bizarre geluiden afkomstig van eigen gemaakte muziekinstrumenten, maar inderdaad ook geluiden met elementen uit de kas als decorstuk. Geluiden die Willemsen herkent. Dat het toch wel oude geluiden zijn, merkt hij aan zijn kinderen die de geluiden totaal niet associÍren met de kassen waarin hun vader nu werkt. De kas van het potplantenbedrijf is de enige nog in de kom van Lent en verscholen in een woonwijk, waar omheen een nieuwe keurige groene woonwijk is verrezen. Weinig tot niets herinnert aan het oude kwekersdorp, waar ooit 150 kwekerijen stonden. De kas van de broers Willemsen gaat ook tegen de vlakte. De strijd met de gemeente is nog niet geheel gestreden. Peter van Leth
pvanleth@hortipoint.nl
Foto: Cyril Wermers
32
Spread.indd 32
17 (2015)
21-04-15 16:12
17 (2015)
Spread.indd 33
33
21-04-15 16:12
-
jsleegers@hortipoint.nl
naar het juiste woord. „Dubbele functie? Dat klinkt niet zo spannend. Dubbele sensatie? Mmmmh...”
De siergroenten zijn nog een soort van proef. Tot vorig jaar teelde Beijer 2,5 ha terrasplanten. Die werden voor een groot deel geleverd aan de Duitse bouwmarktketen Max Bahr Praktiker. Toen Beijer vijftien jaar geleden met potplanten begon ging 100% naar deze keten; later breidde hij zijn klantenbestand uit en ging nog
maar de helft naar deze bouwmarkt. Aan die vaste relatie kwam een eind op vrijdag 18 december 2013. „Ik weet de datum nog zo goed, want ik had ’s middags aan tafel gezeten met een inkoper van Max Bahr Praktiker. We hadden contracten getekend voor 2014 tot en met 2016. ’s Avonds belde een collega: ’Weet je al dat Max Bahr failliet is?’ Ik geloofde het niet. De contracten waren net getekend. Toch was het waar.” Het nieuws kwam als een donderslag bij heldere hemel. Voor Beijer betekende het dat hij voor de helft van zijn planten een nieuwe afnemer moest zien te vinden. Foto: JoeF SleegerS
tel je voor: een terras of balkon in de warme avondzon. Het vlees ligt te pruttelen op de barbecue, de wijn is al ingeschonken, en op een tafel staan planten waar je zelf tomaatjes en paprikaatjes van kunt plukken. Verser kun je de groenten niet krijgen. Harry Beijer, potplantenteler in Bemmel, ziet het tafereel al helemaal voor zich. Dit jaar teelt hij voor het eerst siergroenten: tomaat, paprika, komkommer en pepertjes in een pot. De planten hebben een sierwaarde en de vruchten zijn eetbaar. „Het is een dubbele beleving”, zegt Beijer. Hij zoekt nog
34
Siergroenten.indd 34
17 (2015)
21-04-15 16:12
B
En dat gold niet alleen voor hem. Bij Max Bahr Praktiker ging jaarlijks voor 100 miljoen aan planten om. Die moesten allemaal een nieuwe markt vinden. Ook exporteur Baas Plantenservice die veel aan de bouwmarkt leverde, ging failliet. Dat maakte het moeilijk om nieuwe klanten binnen te halen. „Er bestaan al veel vaste lijntjes en het valt niet mee om daar opeens tussen te komen”, zegt Beijer. Er moest veel geveild worden, met als gevolg dat de klokprijs onderuitging. En dat gaf een verkeerd signaal naar de markt, dat ook gevolgen heeft gehad voor de klokprijzen van 2014. In zijn achterhoofd heeft Beijer altijd wel beseft dat het riskant was om zo afhankelijk te zijn van één afnemer. „Maar ja, als je een goed contract hebt, dan wil je dat ook niet opzeggen. Het is een harde les geweest.”
Beijer liep al twee jaar rond met het idee van siergroenten. „Ik had een paar groenteplantjes in pot gekregen van plantenkwekers, met de vraag of ik er iets in zag. In Duitsland zijn deze plantjes heel populair. Ook in Nederland zijn er supermarkten die ze verkopen, zoals de Lidl.” Door het wegvallen van een stuk afzet kwam het nieuwe plan in een stroomversnelling. Inmiddels teelt Beijer 23.000 groenteplanten in een aparte afdeling van de kas. Het uitgangsmateriaal betrekt hij van het Duitse bedrijf Volmary, dat de grootste leverancier is van uitgangsmateriaal van kruiden in Europa. Samen met Volmary zoekt hij naar afzetmogelijkheden en een concept. Ze mikken op de tuincentra aan de bovenkant van de markt.
Teelttechnisch zijn de nieuwe gewassen voor Beijer geen probleem. Hij heeft in een ver verleden tomaten en paprika’s geteeld. „Dat is weliswaar twintig jaar geleden, maar er komen allerlei dingen bovendrijven die ik nu weer kan gebruiken.” De afdeling in de kas is met plastic afgescheiden van de rest. Ook is er een apart watergeefsysteem met druppelleidingen. Dit alles om te voorkomen dat er bijvoorbeeld 17 (2015)
Siergroenten.indd 35
gewasbeschermingsmiddelen of remmiddelen vanuit de potplanten op de groenten terechtkomen. Want de teelt moet geheel residuvrij zijn. Het klimaat kan helemaal apart worden gestuurd. Overigens gedijen de planten prima bij 18°C, wat ook een goede temperatuur is voor de potplanten. Op het hele bedrijf is geen transportband te vinden. De potplanten worden met een vorkheftruck verplaatst. In de groenteplanten is dat echter geen optie vanwege de druppelslangen. Dat betekent dat alles met de hand moet gebeuren. Beijer ziet de lage automatiseringsgraad juist als een voordeel. Daardoor kan hij vrij makkelijk met een compleet ander gewas aan de gang gaan.
De afzet loopt via de bemiddeling van de bloemenveiling. De veiling en ook een aantal klanten stellen MPS Fruit en Vegetables verplicht voor groenteplanten. Het doel daarvan is om nul komma nul chemische gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken. De gehele gewasbescherming is op biologische basis. Er zijn wel een paar middelen toegelaten, maar dat is een smal pakket. Omdat alles biologisch moet worden opgelost, kruipt en vliegt er een overkill aan natuurlijke vijanden door de kas. Beijer wil namelijk geen enkel risico nemen dat een plaag uit de hand loopt. Dan moet hij immers ingrijpen en worden de planten onverkoopbaar. In de week voor de levering worden monsters genomen voor controle op residu. „Er zijn ook afnemers die daar niet om vragen, maar die zitten aan de onderkant van de markt. Daar richt ik me niet op.” In theorie zou het ook mogelijk zijn om via The Greenery te leveren. Onder Global Gap vallen echter geen groenten waarbij de plant wordt meegeleverd.
In de kas vliegen hommels af en aan om de tomatenplanten te bestuiven. De planten zijn zelfsturend. Op een gegeven moment gaat de kop er vanzelf uit en maken ze drie
tot vier trossen, met in totaal zo’n veertig tomaten. Als ze over een paar weken het bedrijf verlaten, zijn alle bloemen bevrucht. Een handelaar die deze middag even een kijkje komt nemen, wil nu al een partij planten meenemen. Beijer ziet dat niet zo zitten. „Zowel voor de consument als voor mij brengt dit minder op. De puntjes van de trossen zijn nog niet bestoven. Wil de consument hier maximaal van profiteren, dan moet op zijn minst alles gezet zijn. De eerste tomaat zo dik als een duim, de laatste als een pink. Ik verkoop ze het liefst met kleurende vruchten. Het is maar de vraag hoe de zetting gaat als de plant nu bij de consument in huis komt te staan.” De handelaar dringt verder aan. „Als je de planten nu in bloei verkoopt, komt dat de beleving ten goede”, probeert hij. Beijer houdt voet bij stuk. „Als ik ze nu verkoop, dan krijg ik er minder voor, terwijl ik die plek in de kas niet zo maar opnieuw gevuld heb. En ik wil niet te veel planten ineens kwijtraken waardoor ik aan andere afnemers straks ’nee’ moet verkopen.” De koop gaat dus niet door. „Ik weet niet precies wat de consument wil”, geeft de teler toe. „Maar voor mijn gevoel moet de plant helemaal af zijn als hij het bedrijf verlaat.”
Of het echt een gat in de markt is moet nog blijken. Het momentum is in elk geval goed; eigen groenten zijn een hype. Albert Heijn heeft bijvoorbeeld 44 miljoen bakjes met zaadjes uitgedeeld bij de boodschappen. Beijer: „Lang niet alles komt uit, maar mensen zijn er wel mee bezig. Daar sluit dit project mooi op aan.” <
35
21-04-15 16:12
-
hneefjes@hortipoint.nl
A
ze toe. Die uitleg is overbodig. Het straalt van haar af.
Verderop in het paviljoen loopt veredelaar Jaap Leenen. Hij won de eerste prijs met zijn narcis Viridi 4. „Een van de eerste cultivars uit mijn kruisingen met de Viridiflora’s, dat zijn narcissen die minder koudebehoeftig zijn en dus eerder kunnen bloeien. Van oorsprong zijn de bloemen groen, maar door het kruisen lukt het ook om bijvoorbeeld witte nakomelingen te maken. Kijk deze witte nr 10-01 komt uit dezelfde kruising als de Viridi 4”, wijst Leenen aan. De jury roemde de fijne geur, typische vorm en witgroene kleur van de winnende cultivar. ’Leuk’ staat er ook in het juryrapport. Dit jaar waren het beheerders van parken die de narcissen beoordeelden. Leenen: „Ieder jaar kiest de gewascommissie narcis een jury uit een andere hoek. Bijvoorbeeld handelaren, of bloemisten. Nu dus parkbeheerders. Zij kijken op hun eigen manier
naar narcis. Dat geeft niet. Het gaat erom dat ook zij met narcis aan de gang gaan.” Leenen heeft 10 rr van Viridi 4 in productie. Het areaal van de vakprijswinnende cultivar ’Rip van Winkle’ bedraagt hectare's. De paardebloemachtige bloeiwijze is apart van het soort, dat al jaren bestaat en mede door zijn historische waarde goed in de smaak viel bij de jury. Volgens Leenen wordt hij steeds vaker ook op potten afgebroeid.
Wim Granneman was een van de 4 juryleden die zich boog over het bijgoed. „We kiezen ieder voor zich eerst de inzendingen eruit die opvallen. Natuurlijk spelen persoonlijke voorkeuren dan mee. En de een let meer op noviteiten en de ander op herkomst of kwaliteit. Uiteindelijk vinden we elkaar altijd in het eindoordeel. We letten voor de prijzen op typisch bijgoed, dus freesia of amaryllis maken minder kans, hoe mooi ze soms ook zijn. Voor die gewassen zijn namelijk ook afzonderlijke shows.” <
Foto's: Hans neeFjes
rrangeur Heleen Valstar loopt vrijdagochtend 17 april zelf met een gieter en een doek door het Oranje Nassau Paviljoen. Een dagelijkse controle, legt ze uit. Ze geeft water en maakt schoon waar het nodig is. Eventueel nog wat bloemen verversen of arrangementen aanpassen. Ze steekt wat beregras bij de narcissen die in twintig vazen zijn opgesteld voor de consumentenkeuring. „Narcissen zijn mooi, maar het oogt wat ielig in sommige grote vazen. Deze grote narcis heeft geen extra’s nodig. Het lijkt wel een pioenroos. Prachtig. Dit is echt mijn favoriet”, zegt de arrangeur. Ze is druk, maar maakt terloops een echtpaar in het Engels duidelijk hoe ze op de computerzuil hun stem als consument kunnen uitbrengen. „Thousand daffodils are shown here. Do you like them?” Instemmend geknik en twee tevreden gezichten maken Valstar zo mogelijk nog enthousiaster. Valstar vervult haar rol als tijdelijke ambassadeur voor narcis met verve. „Bloemen zijn mijn passie. Ze geven me energie”, voegt
-
36
keukenhof.indd 36
17 (2015)
22-04-15 11:42
-
17 (2015)
keukenhof.indd 37
Pot
Anemone Blanda
De Goede Bloembollen, Breezand
Snij
Fritillaria persica Ivory bells
C.S. Weijers & Zn, Hillegom
Narcis
Viridi 4
W.F. Leenen & Zn, Voorhout
Vakprijs narcis
Rip van Winkle
M.J. Koomen窶適ruiswijk, Anna Paulowna
Standprijs
C.S. Weijers & Zn, Hillegom
Vakprijs
Kwekerij de Schﾃｼllhorn, Anna Paulowna
-
37
22-04-15 11:43
Theo Smakman van Fiorile:
’Ook na Pasen is er markt voor bol-op-pot’
Hans Neefjes hneefjes@hortipoint.nl
Fiorile handelt in verpakte bloembollen en kweekt bol-op-pot. Smakman: „Alle bollen worden ingekocht. Twintig jaar geleden ben ik op kleine schaal begonnen met de handel in verpakte bollen. Mijn vader was bollenkweker, maar ik wilde geen teler worden. Na het vwo ben ik gaan werken. Wel behaalde ik nog NIMA-A en -B omdat dit aansloot bij marketingfuncties die ik had. Op een gegeven moment wilde ik iets voor mezelf. In de bollen, die wereld kende ik.” Het bedrijf veroverde geleidelijk een plek in de markt. „Maar als grote klanten binnen komen, dan groei je ineens snel. Met bol-op-pot zijn we 12 jaar geleden begonnen omdat een klant vroeg of we dat product konden leveren. Inmiddels broeien we jaarlijks 9 miljoen bollen van een breed sortimen op potten van maat 7 tot 23 cm. Onze bestellijst telt nu 150 productregels.” Voor de verpakte bollen heeft het bedrijf een handvol klanten. Bol-op-pot gaat naar ruim honderd afnemers. „Sommigen bestellen een trailer vol, anderen een kar
38
boloppot.indd 38
handel per week, geleverd over drie dagen”, licht Smakman toe. Terwijl hij dit zegt, rijdt een vrachtwagen het erf op. Hij stopt bij de grote schuurdeur. Twee karren met narcis zijn daar net neergezet door een medewerker. Enkele minuten later zijn ze ingeladen.
Ruimte De vrachtwagen keert achter de schuur. Dat kan makkelijk. Er is ruimte genoeg op het erf. Binnen is de capaciteit volledig benut volgens Smakman. Hij twijfelt over verhuizing. „We huren al acht jaar ruimte voor ons bedrijf. Op deze locatie zitten we nu drie jaar. Het is een historisch pand. Het voorste deel dateert uit 1930 en heeft de
typische bouwstijl van bollenschuren uit die jaren. De familie Westerbeek bouwde het. De naam staat nog op de gevel. Zo’n twintig jaar geleden stonden er in de Bollenstreek nog 1.500 van dit soort panden. Nu zijn er geen 500 meer over. De rest is gesloopt.” Er is nog meer historie op deze plek, zo blijkt als we een rondje op het bedrijf maken. Linksachter zijn tussen het ontluikende groen hoge muren zichtbaar die een fort niet zouden misstaan. Het zijn de overblijfselen van wat ooit Kasteel Teylingen was. Een slot van de adellijke familie Van Teylingen waaraan het buurtschap naast Voorhout en een weg zijn naam ontleent. Een hek scheidt het huurperceel van Smakman met de ’oprit’ van de toeristische Foto's: Hans neeFjes
B
ollenburcht is een kleine toeristische attractie. „Je kan er onder andere kijken in een bollenschuur uit 1930, de pluk- en showtuin met bolbloemen bezoeken, films bekijken over de historie van de bollenstreek, bollen en bol-op-pot kopen en koffie drinken”, zegt de man die de vlaggen plaatst. Het is Theo Smakman. „We zijn dit project drie jaar geleden begonnen. Het is hobby waarbij ik hulp krijg van vrijwilligers. De omzet is nog heel beperkt. Maar wellicht gaat het contact met bezoekers concrete ideeën of nieuwe klanten opleveren voor ons bedrijf Fiorile.”
zeer divers in grootte en sortiment. 17 (2015)
21-04-15 16:12
B Fiorile in Voorhout. Theo Smakman. met bol-op-pot-productie en verpakte bloembollen. De teelt van een breed
het toeristische concept ’Bollenburcht’, mede om bol-op-pot beter in de markt te kunnen zetten.
-
attractie. Een bordje op een paal maakt duidelijk dat het erf van de teler ook gebruikt mag worden als parkeerplaats. Op dezelfde paal ook een verwijzing naar de ’Bollenburcht’. „Mensen kunnen combi-tickets kopen of van hieruit een tour door de Bollenstreek maken. Als ze dat willen kunnen wij zelfs gidsen voor ze regelen.”
Pluktuin In de pluktuin beginnen de eerste tulpen te bloeien. Honderd cultivars zijn door elkaar gemengd en in fases opgeplant, zodat er een langere periode plukrijpe tulpen zijn. Op hetzelfde perceel achter het bedrijf is de showtuin met tulpen, krokussen en veel andere bolgewassen. In totaal zo’n 500 verschillende cultivars. Steeds ongeveer een strekkende meter per soort. „Alles is met de hand geplant. Door omstandigheden is dat pas in januari gebeurd, daarom komen ze iets later op dan gepland.” Op het erf is nu de meeste bloei te zien. Restanten bol-op-pot, zoals hyacint, narcis en fritillaria. Enkele potten zullen langs de weg gezet worden om de entree nog duidelijker aan te geven. Een dame loopt langs de uitgestalde bol-op-pot-producten die in perfecte verkoopconditie zijn. Een klant. Smakman loopt naar haar toe en is binnen een paar minuten weer terug. „Sommige bezoekers weten precies wat ze willen,” zegt de teler met een glimlach. De ’huisverkoop’ is bijzaak voor Fiorile. De afzet via de klok van FloraHolland ook. „Wij maken vooral wat onze klanten willen, mits de prijs of het volume interessant is natuurlijk. Ons sterke punt is het brede sortiment in diverse potmaten. Daar zijn een paar bedrijven sterk in. Ik zoek het 17 (2015)
boloppot.indd 39
niet in toegevoegde waarde. Die markt is al behoorlijk verdeeld onder andere specialisten. Bovendien merk ik dat afnemers steeds vaker kiezen voor hun eigen winkeluitstraling. Met een neutrale pot of verpakking kun je die klanten het beste bedienen.”
Klok fascineert De veilingklok gebruikt Smakman in deze periode van het jaar, het einde van het verkoopseizoen, voor restanten van partijen. De klok wordt ook wel ingezet om nieuw aanbod te promoten bij kopers. „Op onze totale productie is klokverkoop hooguit 3%. Het blijft een fascinerend instrument. Afgelopen seizoen was hyacint-op-pot verliesgevend als je afgaat op de klokprijzen. Daar hebben wij ook last van, want onze klanten kijken naar de klok en kopen daar in als de prijs voor hen interessant is. Wij dumpen onze producten niet op de klok, maar zoeken onze eigen afzet. Toch hebben wij last van de klok. Ik vind dat FloraHolland twee aparte bedrijven moet maken van bemiddeling en klok. Kosten en opbrengsten zijn nu niet in verhouding. Ik hoop dat de nieuwe visie van de veiling daar verandering in gaat brengen.” De laatste 1,5 week voor Pasen vielen de bestellingen voor bol-op-pot tegen volgens Smakman. Een exacte reden kan hij daarvoor niet geven. Wellicht was het een gevolg van een lange periode met lage klokprijzen. Maar het kan ook zijn dat de handel gewoon koos voor andere producten. „Vanaf half maart pakken ze perkgoed op en is bol-op-pot niet of nauwelijks nog in beeld bij de kopers. Na Pasen kijken ze er sowieso niet naar. Dat frustreert me. Bol-op-pot is er weliswaar al vanaf november, maar het
kan zeker in een koud voorjaar als er buiten weinig bloeit, tot eind april een prima voorjaarsbode zijn, zeker in Scandinavische landen. Zowel voor binnen als buiten. We zullen dat alleen duidelijk moeten vertellen aan de klanten en op de verkooppunten. Ik zie tijdens marktbezoeken dat er zowel verbeterpunten als mogelijkheden zijn.”
Dik tevreden over kas We lopen door. In de kas van 400 m2 zijn twee medewerkers bezig met hyacint in schalen. Smakman is dik tevreden over de kas, ook al is hij op leeftijd en zouden een scherm en grondverwarming de teeltruimte nog beter maken. „In zo’n kas spreidt het blad van hyacinten veel beter dan in de donkerdere schuurkassen. Daardoor presenteert het product zich beter.” De potten met bollen staan niet lang in de kas. In het hoogseizoen gaat hij tweemaal per week vol. Het blad kleurt snel groen en dat is het belangrijkste. Het grootste deel van de beworteling en afkweek kan gebeuren in de cellen waar de potten in opgestapelde gaasbakken staan. „In augustus begint het oppotten van de ’Tete a Tete’ waarvan we volgens een speciaal bewaarregime al vroeg broeirijpe bollen beschikbaar hebben. Die bollen produceren door de lange bewaring veel bloemen. Een mooi concept dat al eind oktober bloeit. Diverse narcissen en hyacint vormen de hoofdmoot in het najaar. Vanaf januari komen producten als tulp, muscari, krokus, iris en andere gewassen erbij. Van november tot half maart werken we hier met 25 mensen. Dan maken we ook de orders voor de verpakte bollen. Nu is het rustig, maar met daghandel en de Bollenburcht erbij blijft er voldoende te doen.” <
39
21-04-15 16:12
Teelttips ZomerbLoemen
Er zijn veel middelen in gebruik voor bladbemesting. De meeste zijn gericht op het bijmesten van sporenelementen. Let goed op of de gehalten die in deze meststoffen zitten inderdaad voldoende zijn om een resultaat te verwachten. Erg vaak zijn er wel sporenelementen aanwezig, maar in zo lage doseringen dat er weinig effect van te verwachten
GLadiooL Bladeren, ondergrondse delen en stengels kunnen grote gaten vertonen of volledig weggevreten zijn. Deze aantastingen worden dikwijls veroorzaakt door aardrupsen, emelten of ritnaalden. Emelten en ritnaalden komen vooral voor op gescheurd grasland.
LeLie energiedoek Bij hoge instraling overdag en vrij koele nachten is het verstandig om de doeken op zijn vroegst anderhalfuur na zonsopgang te openen. Hiermee voorkomt u een extreme kouval: de lucht boven het energiedoek is reeds wat opgewarmd door de
40
Teelttips-Schoffelen_nw.indd 40
Lysimachia
is. Misschien is het belangrijker om te weten dat de bespuitingen met bladbemesting vaak meer een effect van bladverharding en versterking zijn dan een echte bemesting van sporenelementen. Zeker het bladverhardende effect van bitterzout, kon wel eens een grotere plantversterkende en schimmelwerende werking hebben, dan de sporenbemesting. Als bitterzout en enige
ureum (zorgt voor bladactivering) bij de sporenbemesting wordt toegevoegd, is nooit helemaal te herleiden waar de verbetering door komt. Een dosering van 2 gram per liter bitterzout en 1 gram per liter ureum, kan altijd bij elke bespuiting worden gebruikt en kan zo als een goede basis dienen. Henk van den Berg Teelt- en Bedrijfsadvies, 0252-340301
Henk van den Berg Teelt- en Bedrijfsadvies, 0252-340301
Op permanent bouwland komen ze over het algemeen veel minder voor. Vooral perceelsranden zijn verdacht. Werk op verdachte percelen 26 kg Mocap 15 G per ha voor het planten goed door de grond. Als de grond al behandeld is met metamnatrium is geen aanvullende behandeling tegen bodeminsecten noodzakelijk.
plastic kunt u buiten twee weken eerder oogsten, kort na de productie uit de koude kas. De knollen zijn bij het planten - bij voorkeur half maart - afgedekt met plastic van 0,05 - 0,07 mm, al of niet met gaatjes. Raadzaam is om alleen vroege cultivars te gebruiken. Cultivars met veel zijspruiten zijn minder geschikt. Ziftmaat 12/op is het beste; kleinere maten bloeien later. Plantdichtheid is tot 5.000 stuks per 100 m2 op een diepte van
5 tot 8 cm. Als de knollen voor het planten een behandeling van minimaal vier weken 20째C hebben gekregen, ontwikkelen de spruiten zich sneller. Laat het dichte plastic liggen tot het gewas 20 tot 25 cm hoog is. Dit stadium zal veelal half mei worden bereikt. Plastic met gaatjes moet blijven liggen tot begin juni om voldoende vervroeging te realiseren. Tevens wordt daarbij het risico van nachtvorstschade beperkt. Acryldoek
opengaan en in de avond sluiten zit momenteel bedrijfsafhankelijk tussen de 70 en 130 W/m2. Wanneer de buitentemperatuur boven de 12째C uitkkomt kunnen de energiedoeken sowieso geopend blijven.
luchtingscapaciteit en bijvoorbeeld een schermdoek dan kunt u volstaan met een krijtscherm dat 50% van het licht wegschermt. Op extreme dagen kunt u dan met de luchtramen en schermdoek altijd nog extra maatregelen nemen om het teveel aan licht en temperatuur buiten de deur te houden. Als er echter sprake is van een kas zonder schermdoek en een krappe luchtingscapaciteit dan is het aan te bevelen om een krijtscherm van
Middels afdekken met
zon. De energieschermen kunnen plusminus 2 uur voor zononder sluiten als het buiten koud is; voordat het kasklimaat snel afkoelt liggen de doeken dan dicht. Per saldo is dit gunstiger voor de groei dan doeken langer open laten plus een sterke afkoeling voor de nacht. Het lichtverlies door deze actie is relatief beperkt, terwijl de klimaatwinst en energiewinst groot zijn. De stralingsgrens waarboven de doeken in de ochtend
Afhankelijk van het schermdoek en de luchtingscapaciteit van de kas kan er 50% tot 70% van de instraling geschermd worden met het krijtscherm. Heeft u een kas met goede
Bij Lysimachia, vooral als deze wordt vervroegd, komt vaak geelverkleuring voor door gebrek aan ijzer. Als de bladbemesting met ijzer niet voldoende werkt moet er ijzerchelaat via de watergift worden toegediend. Doe dit in een vroeg stadium zodat de plant het tijdens de groei op kan nemen. Herstellen van een vergeling is vrijwel niet te doen. Als er in vorige jaren ijzergebrek te zien is geweest, pak dit dan aan voordat de symptomen zichtbaar zijn. Als bronwater bruin is, betekent dit niet dat er genoeg ijzer in het water zit. Deze vorm is voor de plant niet opneembaar. De meeste problemen zijn er op gronden met een hoge pH.
is gezien de ervaringen minder geschikt om mee af te dekken. Het plastic kan er af tijdens een periode met bewolkt weer, zodat het gewas de gelegenheid krijgt om af te harden. Houd er rekening mee dat deze teelt niet zonder risico is. Gewas dat onder plastic opgroeit, is extra gevoelig voor nachtvorst, vooral als nachtvorst optreedt direct nadat het plastic is verwijderd. DLV Plant, marktgroep bloembollen, 0252-688541
70% aan te brengen. Houd er rekening mee dat de teeltsnelheid na het krijten terugvalt. Hoe zwaarder u krijt des te sterker is dat effect. Een week vertraging na het krijten komt vaak voor. Verder is het belangrijk om er rekening mee te houden dat ook de verdamping door het gewas na het krijten terugvalt. Concreet betekent dat dus minder liters gieten. Wilfried Poland, Holland Agri Consult, 06 3169807 17 (2015)
22-04-15 12:27
Schoffelen
groeNe eN BoNte PlaNteN klimaat voorjaar Dit voorjaar kenmerkt zich door relatief koude nachten en veel zonnige dagen. ’s Nachts goed verwarmen voorkomt te grote verschillen in dag- en nachttemperatuur. Door een lichtverhoging op de ventilatietemperatuur aan te houden van tenminste 2°C worden zonnige momenten goed benut. In de namiddag is het verstandig om een hogere ventilatietemperatuur aan te houden. In die fase is het belangrijk het klimaat actief te houden met ventilatoren of een minimum raamstand. Dit voorkomt een ’dood’ kasklimaat en dat verkleint de kans op schimmelziekten. Bij relatief lage buitentemperaturen speelt de P-band van uw ventilatie-instelling
een belangrijk rol. De maximum raaminstellingen zijn eveneens een aandachtspunt, evenals de naloop van de windzijde op de luwe zijde. Het voorjaar en zeker de laatste maand kenmerkt zich vaak door een koude wind. Dus de windzijde zo laat mogelijk openen en de naloopinstelling kritisch beoordelen.
Stookkosten Door een maximum buistemperatuur in te stellen bij het openen van de energiedoeken, zijn stookkosten iets binnen de perken te houden. Een korte kouval is acceptabel; bij goed weer warmt de kas nu immers snel op. Nu de dagen lengen, kunnen de energiedoeken later dicht en eerder open. Sluit
Schermen
Perkgoed Bemesting De teelt zit er nagenoeg op. Juist in deze fase is het echter opletten geblazen. Let bij de bemesting goed op de verhouding kalium en stikstof. Te veel stikstof geeft snel een weelderige groei, maar te weinig vergroot de kans op geel blad onder in het gewas. Een generatief schema is te bereiken met een hoge concentratie sulfaat. Droog telen heeft een positief effect op de strekking, maar vergoot de kans op verbranding op zonnige momenten. In de leverbare fase is het gewas dan ook beter wat natter te houden. Dit verhoogt ook de kwaliteit in de afzetfase. 17 (2015)
Teelttips-Schoffelen_nw.indd 41
Afhankelijk van vooral de stand van het gewas is het beter nu wat te schermen. Sluit boven een straling van 500 W/m² het schermdoek niet. Er is dan licht genoeg voor gewasontwikkeling en het bevordert de kwaliteit. Als er geen beweegbaar scherm is, werk dan met een licht krijtscherm. Houd bij het schermen rekening met hangplanten boven het gewas. Een dubbele rij hangplanten neemt circa 25% van het licht weg van het onderstaande gewas.
remmen Afhankelijk van het ras is remmen tot het einde van de teelt noodzakelijk. Planten die te weelderig zijn nu goed stil zetten met bijvoorbeeld Bonzi of Tilt. Deze middelen worden vaak in combinatie ingezet met CeCeCe of Alar
het energiedoek ongeveer een uur voor zonsondergang en stuur het ’s morgen weer tijdig open. Het vroege licht is meer dan welkom voor de gewasgroei. De felle zonnige momenten van de laatste tijd vragen wel om zorgvuldige regeling van de schermdoeken. Te snel schermen gaat ten koste van instraling; dus ook van natuurlijke warmte die juist erg welkom is. Toch is het belangrijk het gewas te laten bepalen hoe u moet regelen. Te hoge instraling gaat ten koste van de kwaliteit van de gewassen. De meeste groene en bonte planten gedijen nu eenmaal beter in een lichte schaduwsituatie.
Arie van Bostelen, 06-51312208
(daminozide). De concentratie hangt af van ras en gewas. Let bij Tilt goed op of het gewas het goed verdraagt, in sommige gewassen geeft dit bloemschade.
gewasbescherming De natuur komt tot leven en dan is het opletten op invlieg van insecten zoals luis. Blijf goed scouten en voer preventief een behandeling uit met een breedwerkend middel. Besrijd bij een echte aantasting de plaag gericht met de bekende middelen. Vooral bij een wittevliegaantasting, is frequent bestrijden nodig. Houd bij uw middelenkeuze rekening met de voorwaarden van afnemers. Sommige stellen de inzet van neonicotinoïden niet op prijs. Schneider Youngplants, 06-53281711
kees van egmond kees@kees-ineke.nl
Neonicotinoïden Het is al een maand of wat geleden dat we besloten om af te stappen van Admire als middel tegen bladluis. Gevolg van de aanhoudende stroom berichten over de gezondheidsrisico’s die er aan kleven. Vooral voor bijen dan. Wij kozen ervoor in plaats daarvan Actara te gaan gebruiken, afgewisseld met Teppeki. Tot vorige week. Toen keek ik eens welke bestrijdingsmiddelen er nu precies tot de groep van neonicotinoïden behoren. En daar stond dus vrolijk ook het middel Actara tussen. Dat schiet lekker op zo. De zoektocht gaat daarom verder. Plenum dan maar? Ja, want luis kan een lelijk probleem zijn in bloemen. Vandaar waarschijnlijk ook dat er zoveel verschillende soorten middelen bestaan. Kennelijk zijn wij niet de enigen. Want of ze nu zwart, groen of rood zijn, je wilt ze eigenlijk niet tegenkomen in je gewas. Maar hoe voorkom je het? Weerbaar telen is het modewoord in dat kader. Als je gewas er gezond bij staat is het ook minder aantrekkelijk voor insecten, zegt men dan. Ja, dank je de koekoek. Wij hebben prachtig mooie, super gezonde gewassen gehad waar luizen zich zaten te bescheuren. Ons was het lachen snel vergaan. Hele stukken konden we versnipperen. Het resulteerde in een strakker schema qua spuitwerk. Maar biologie dan, hoor ik iemand zeggen. Tja, dat is een nog onontgonnen gebied in onze bedrijfsvoering. Dat komt ook een beetje omdat men ons ooit wijsmaakte dat knoflookextract wortelduizendpoot zou verdrijven. Toen wij voorstelden dat we het spul zouden betalen als het zich bewezen had, gaf men niet thuis. Het zorgde ervoor dat wij wat huiverig staan tegenover biologie. Van chemie weten we zeker dat het werkt. Dat bewijst zich bij ons al meer dan 30 jaar. Maar het wordt wel steeds lastiger. Niet omdat we aanlopen tegen resistentieproblemen. Zelfs Vertimec, Rizolex en AAterra doen nog steeds wat op het etiket beloofd wordt. Nee, de publieke opinie en de regelgeving maken het lastiger. Wie chemisch bestrijdt krijgt zelf ook al snel een etiket opgeplakt. En het gelimiteerde gebruik van middelen maakt het ook niet gemakkelijker. Dus dan toch maar over op biologische luisbestrijding? Laat ik nu net iets lezen over de sluipwesp aphidius-matricariae…
41
22-04-15 12:27
592243_.indd 42
22-4-2015 11:55:50
Nieuws
EU-onderzoek naar energiezuinige glasteelt Welk onderzoek wordt er in het buitenland gedaan naar energiezuinige glastuinbouw? Vorige week presenteerden enkele buitenlandse onderzoekers resultaten van het EU-programma GreenGrowing.
Leds zijn cruciaal om het energiegebruik in belichte teelten terug te dringen, menen de onderzoekers. Ze verbruiken minder energie en zijn snel aan- en uit te schakelen. Voor een Son-T lamp is dat niet zo goed. Teelttechnisch zijn alle lampen – zowel tllampen, spaarlampen als hogedruknatrium – te vervangen door leds, concludeerde onderzoeker Bert Schamp van het Proefcentrum voor Sierteelt in Destelbergen. Wel zijn er lichtrecepten nodig. Die recepten zijn verschillend voor elke soort, zelfs voor elke cultivar. Telers moeten dit dus voor hun eigen gewas finetunen. Er zijn wel een paar grote lijnen te vinden. Blauw licht lijkt planten compacter te maken. Ook zorgt het voor een toename van ’secundaire metabolieten’, zoals phenolzuren en flavonoïden – kleur-, geur-, smaakstoffen, en een betere weerstand tegen ziekten. Een hoger aandeel blauw licht geeft een groter bladoppervlak, terwijl puur rood licht leidt tot een hoger vers- en drooggewicht.
Foton is een foton Bij de fotosynthese maken planten weinig onderscheid tussen fotonen van verschillende kleur, vertelde Carl-Otto Ottosen, hoogleraar aan de universiteit van Aarhus.
BroN: AArhus uNiversity
Het programma GreenGrowing doet nog het meest denken aan Kas als Energiebron, maar dan een Europese variant. Het is een samenwerking van Deense, Belgische, Duitse, Noorse, Zweedse en Nederlandse onderzoeksinstellingen, met subsidie van Interreg. Dit subsidieprogramma probeert de internationale samenwerking aan innovatie en duurzaamheid te stimuleren. Namens Nederland is TNO bij het onderzoek betrokken. Vorige week dinsdag in Demokwekerij Westland presenteerden enkele onderzoekers uit België en Denemarken hun resultaten, ter gelegenheid van de afsluiting van het tweejarige programma. De deelnemers kondigden overigens aan dat ze verder willen met GreenGrowing 2.0. Daarvoor zoeken ze de medewerking van telers die proeven op hun bedrijf willen uitvoeren. Het hoofddoel is om een directe samenwerking tot stand te brengen tussen telers en onderzoekers, en om de energiebesparing te documenteren.
Leds cruciaal
Het programma DynaGrow stemt de teeltstrategie af op allerlei factoren, waaronder de ver-
17 (2015)
Productpaginas-2-berichten.indd 43
Alle combinaties van kleuren zijn dus mogelijk. Zolang het niet alleen rood licht is, want dan ontstaan er afwijkingen in de opbouw van de plant. Een teelt van planten onder ledlicht bespaart ongeveer 40% energie. Leds stralen echter geen warmte uit. Daardoor kan de kop van het gewas wel 3°C kouder zijn dan onder Son-T. In dat geval is het nodig om bij te verwarmen. Dat kost ongeveer 14% meer energie. Dat kan het beste met een groeibuis met laagwaardige warmte, aldus Ottosen. Het is nog mooier als de warmte van ledlampen daarvoor kan worden gebruikt. Er bestaan bijvoorbeeld watergekoelde leds. De afgevangen warmte kan weer worden teruggebracht in het gewas. Daarmee zou het rendement nog hoger kunnen zijn, als de kas tenminste met laagwaardige warmte overweg kan. Teelttechnisch is er geen enkele beperking meer om onder leds te telen, aldus Ottosen. Hij schatte de terugverdientijd op een jaar of vijf. Dat geldt echter voor de situatie in Denemarken, waar de energieprijzen een stuk hoger liggen dan in Nederland. Hier zal de terugverdientijd een stuk langer zijn.
Dynamische belichting Een ander voordeel van leds is dat ze snel aan- en uit zijn te schakelen. Daardoor is een dynamische belichting mogelijk. Onderzoeker Jan Sørensen van de Universiteit van Zuid-Denemarken heeft de software DynaGrow ontwikkeld, die bestaat uit losse plugins die draaien bovenop de software van de klimaatcomputer. „We kunnen niet één strategie veranderen en de rest gelijk houden”, aldus Sørensen. „Het gaat om een totale integratie. Als er meer licht wordt toegelaten, dan is er ook meer temperatuur en CO2 nodig.” Het programma kijkt drie dagen terug en twee vooruit. Het meest bijzondere eraan is dat het programma de teeltstrategie ook afstemt op de verwachte elektriciteitsprijzen. Het zoekt bijvoorbeeld de momenten dat de elektraprijs het laagst is, en gaat dan belichten. Is er in de afgelopen dagen weinig licht van buiten geweest, dan mag de elektraprijs wat hoger zijn. De universiteit hoopt dat bedrijven de software overnemen en verder gaan ontwikkelen. Het is de vraag in hoeverre Nederlandse telers iets aan dit onderdeel van het programma zullen hebben, omdat veel bedrijven met hun eigen WKK belichten. <
43
22-04-15 11:43
Nieuws
Veel ondernemers voelen zich geen gelijkwaardige gesprekspartner als ze bij afdelingen bijzonder beheer van banken terechtkomen. De kritiek op de afdelingen is groot, zo bleek tijdens een hoorzitting op 16 april in de Tweede Kamer. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft onlangs na een verkennend onderzoek geen misstanden geconstateerd bij de afdelingen bijzonder beheer van banken. Wel schieten banken tekort in hun communicatie over de werkwijze van deze afdelingen.
Het gaat niet alleen om onduidelijke communicatie bracht Nico van Ruiten, voorzitter LTO Glaskracht Nederland, ten berde. „Ondernemers ervaren de werkwijze van bijzonder beheer als willekeurig met vaak eenzijdige besluitvorming van banken. Zij snappen bijvoorbeeld niet dat ze bij bijzonder beheer belanden, terwijl de rente en aflossing vrijwel altijd betaald zijn.” De hoge kosten en de onzekerheid die daarmee gemoeid zijn, zijn verdere kritiekpunten van Van Ruiten. Hij constateert dat goedkopere
leningen worden vervangen door duur rekening-courant met rentepercentages die soms boven de 7% liggen.
Beter communiceren Toch is een rode draad tijdens de hoorzitting dat communicatie de sleutel is voor een betere verstandhouding. Te beginnen met dat banken eerder met ondernemers om de tafel moeten gaan zitten, die in zwaar weer komen of wanneer signalen uit de markt daartoe aanleiding geven. Dit doen banken al, benadrukt Rien Nagel, lid van de Raad van Bestuur van de Rabobank. Mocht
Rabobank mag mee bieden op veilingen
UITGEVER BDUmedia Afdeling Vak- en Publieksmedia Postbus 67, 3770 AB Barneveld, tel 0342-49 42 63, fax 0342 41 31 41 Uitgever: Wiljo Klein Wolterink MBA Verkoopleider: Ron van de Hoef, e-mail: r.v.d.hoef@bdu.nl
Colofon REDACTIE Schipholweg 1, Postbus 9324, 2300 PH Leiden e-mail: bloemisterij@hortipoint.nl www.vakbladvoordebloemisterij.nl
Directeur Elbert van den Berg Secretariaat Linda Laman 071-56 59 678 Alice Hoogenboom 56 59 679 Hoofdredacteur Elbert van den Berg 071-56 59 678 Eindredacteur Jenny Mostert 071-56 59 633 Vakredactie Politiek en economie Quincy von Bannisseht 56 59 637 Peter van Leth 56 59 688 Markt en afzet Arie-Frans Middelburg 56 59 687 Cindy van der Zwet 56 59 630 Teelt en techniek Hans Neefjes 56 59 638 Joef Sleegers 56 59 642
44
1715colofonbijzonderbeheer.indd 44
er dan nog onenigheid zijn, dan raadt hij ondernemers aan aan de bel te trekken desnoods bij de directie van de bank. Dat doen ondernemers niet snel gezien de subtiele druk die bijzonder beheer ondernemers vaak oplegt, verkondigt adviseur en oud-bankdirecteur Folkert Fennema. Beter is een onafhankelijk loket in het leven te roepen waar ondernemers hun beklag kunnen doen, bijvoorbeeld het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening. Verder vindt Fennema dat de politiek moet staan op aanpassing van de financieringsen algemene voorwaarden van banken. Die zijn bij alle banken nu nog hetzelfde. <
Bureauredactie Carolyne de Vries Lentsch, Jolanda de Wekker Webredactie Erik Rotteveel Vormgeving Diseno Vormgeving Fotografie Gerdien de Nooy Freelancers Gert van den Berg, Hermen de Graaf, Bernadette Hoefsloot, Harmen Kamminga, Ank van Lier, Astrid Zoumpoulis-Verbraeken
ABONNEMENTENSERVICE Mutaties en bezorging Abonnementen kunnen op elk gewenst tijdstip ingaan. Opgave via vakbladvoordebloemisterij.nl of bij de abonnementenservice. Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk twee maanden voor vervaldatum bij de abonnementenservice wordt opgezegd. Dit kan schriftelijk, telefonisch of per e-mail. Ook voor informatie over een lopend abonnement en klachten over de bezorging kunt u contact opnemen met de abonnementenservice, BDUmedia, afdeling Vak- en Publieksmedia, Postbus 67, 3770 AB Barneveld. Op werkdagen is de abonnementenservice telefonisch bereikbaar van 8.30 uur tot 14.00 uur op 0342-494844, e-mail: abonnementen@bdu.nl. Prijzen Jaarabonnement: € 349,60. Studenten 25% korting; 65 plussers 15% korting. Jaarabonnement Europa: € 449,65 (België: € 377,70). Jaarabonnement buiten Europa: € 466,50. Genoemde prijzen zijn inclusief 6% btw en verzendkosten. ADVERTENTIE-EXPLOITATIE Verkoopleider: Ron van de Hoef, 0342 - 494263, 06 - 51806325, e-mail r.v.d.hoef@bdu.nl Media-adviseur: Gert-Jan Bloemendal, 0342-494807 e-mail: g.bloemendal@bdu.nl
Vakblad voor de Bloemisterij is een wekelijkse uitgave van de Stichting Vakinformatie Siergewassen en BDUmedia, Vak- en Publieksmedia. Uitgever en auteurs verklaren dat dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Lezers wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaring en de te gebruiken informatie te controleren. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Algemene voorwaarden: op alle aanbiedingen, offertes en overeenkomsten van BDUmedia B.V. zijn van toepassing de voorwaarden, welke zijn gedeponeerd ter Griffie van de Arrondissementsrechtbanken en de KvK.
Druk: BDU Media
17 (2015)
22-04-15 11:43
Kasgenoten
A genda
voorkomen van schadelijke insecten of bacteriën, Aalsmeer, 16.30-19.30 uur. Aanmelden: b.nienhuis@wellant.nl Startevent Greenport Westland-Oostland, Bleiswijk. Info: www.greenportwo.nl Dutch Lily Days, open dagen bij zestien ties. Info: dutchlilydays.nl Flower Trials, regio Aalsmeer, Westland, Rheinland-Westfalen; 08.00-17.00 uur, do 08.00 - 21.00 uur. Info: www.flowertrials.com. Najaarsbeurs Floralis, Boskoop. Info: www.floralisboskoop.nl Plantarium, vakbeurs voor de boomkwekerij. Info: www.plantarium.nl
FOTO: Quincy vOn BannissehT
Binnenland
Leeftijd: 48 jaar Plaats: Opheusden Teelt: perk-, kuip- en hangplanten Oppervlakte: 2,2 ha
LTO Glaskracht Nederland Spuitwaterdemonstratiedag, Dinteloord, 14.30-18.30 uur. Kantinebijeenkomst Het Nieuwe Telen bromelia en potanthurium, Naaldwijk, 13.3017.00 uur. Hortensia goes USA, buitenlandbezoek naar Amerika. Tuinplantendag, locatie nog niet bekend. Info: www.ltoglaskrachtnederland.nl
Jan Eerbeek De drukte is begonnen? -
Dus eigenlijk kan iedereen hier nu binnenlopen? planten zien, behalve die in de verdeelruimte. Dat deel van de kas hebben we met een
Keukenhof productpresentaties 23-28 apr alstroemeria en iris, 29 apr-08 mei chrysant, 10-17 mei anjer, calla, zomerbloemen. t/m 28 apr trekheester, t/m begin mei snijhyacintn t/m 3 mei potplanten, t/m 17 mei amaryllis, bol-op-pot, bogen met lelies en cyclamen en begonia, 1-17 mei vaste planten, 7-17 mei lelie. t/m mei arrangementen van orchideeën, anthurium en bromelia. Info: www.keukenhof.nl
Buitenland ijan. Info: www.ceo.az Green is life, beurs, Warschau, Polen. Info: www.greenislife.pl Flora Trade Show, Rimini Fiera, Italië. Info: www.floratrade.it.
Op welke zakelijke klanten richt u zich? „We kweken kwalitatief zware producten in relatief grote potmaten van 12 en 13 cm. We veilen niets – met ons gastlidmaatschap doen we weinig – maar verhandelen alles -
Doet u nog iets bijzonders ter gelegenheid van Koningsdag? „We hebben er geen speciale producten voor. We werken ook gewoon op Koningsdag, maar we gaan wel iets eerder stoppen, zodat het personeel wat vroeger naar huis kan. We hebben acht vaste medewerkers en een aantal losse krachten. Geweldige mensen,
Uw bedrijf ligt in het dorp. Levert dat beperkingen op? overlast hebben en dat de verkeersveiligheid in orde is. Daarom laden en lossen de
-
Wat valt u op in het nieuws?
Onderstaande symbolen hebben de volgende betekenis en verwijzen naar de website vakbladvoordebloemisterij.nl
!
Documenten en linken naar website
17 (2015)
Kasgenoten agenda_nw.indd 45
Foto’s
Filmpjes
45
22-04-15 12:27
592245_.indd 46
22-4-2015 11:35:10
VAKMANNEN IN HART EN NIEREN
Maak kennis met ons!
592246_.indd 47
22-4-2015 11:56:26
592247_.indd 48
22-4-2015 11:34:43