EYE OPENER #3
Werner
Brouwer
Slimmer beslissingen nemen over schaarse resources? Leer van de inzichten van deze hoogleraar gezondheidseconomie EYEOPENER
1
04 10
16 22
2
EYEOPENER
32
INHOUDSOPGAVE 04. STRATEGIE & POSITIONERING Cliëntcase | Poel Bosbouw
08. EYEOPENERS Must watch, read & listen
10. KANTOORROBOTS Futureproof I Peacock
14. OPRECHT BETROKKEN Johan Jol | Senior Assistent Accountant
16. SLIMMER MET SCHAARSTE Interview I Gezondheidseconoom Werner Brouwer
22. GROEIEN & VERANDEREN
26. FISCALE UPDATES Fiscaal nieuws
28. TALENT BEHOUDEN Start-up I Stichting Barneveld Tomorrow
30. VIJF VRAGEN AAN Sander de Goeijen | Schuiteman M&A - Corporate Finance
32. OVERNAME & OPVOLGING Cliëntcase I Van Gent Legnesten
36. 60 SECONDS Afscheid nemen van medewerkers
38. SLOTWOORD
Expertview I Thijs Bochane
EYEOPENER
3
4
EYEOPENER
CLIEN TCASE
| Poel Bosbouw
TEGEN DE STROOM IN Bladblazers, kettingzagen en bosmaaiers leasen? Concurrenten verklaarden Poel Bosbouw voor gek, maar klanten blijken er dol op te zijn. Paul en Marc van der Poel over hun vernieuwende aanpak in een traditionele markt.
EYEOPENER
5
Als er iets bestaat als het mekka voor hoveniers en
Van bezit naar gebruik
groenvoorzieners, dan ligt het in Apeldoorn. Stap binnen
Want wat bleek: afnemers in de vanouds wat traditionele
in de twee verdiepingen tellende showroom en je waant
branche bleken inderdaad niet zoveel waarde aan bezit
je in een experience center. Overal is het lekker ruim en
te hechten als gedacht werd. Dat heeft vooral met het
licht. Mooie wandprints en boomstronken zorgen voor een
kostenplaatje te maken. “Aannemers kochten vanouds
totaal andere beleving dan bij de gemiddelde groothandel.
vooral machines in vóór de piekmomenten. Zij hadden
“Concurrenten lachten ons
Marktleider Poel
Bosbouw
levert
alles
om
buitenruimtes te onderhouden. Van zagen tot bladblazers en van werkkleding
tot
beschermingsmiddelen.
uit toen we daarmee begonnen. Het vroeg namelijk
100 machines, maar zetten er op een doorsnee dag maar 70 in. En het grootste deel van de bladblazers wordt maar 10 weken per jaar gebruikt: in de herfst.”
om een forse investering in
Ook kan je er terecht voor onderhoud,
onze voorraad”
reparaties en keuringen. Het in 1979
De rest van het jaar staan ze stil, wat vanuit economisch perspectief
door Walther en Jenny van der Poel opgerichte bedrijf
natuurlijk onwenselijk is. Met verhuur en lease biedt Poel
heeft tevens een locatie in Amsterdam en sinds kort ook
Bosbouw klanten nu meer flexibiliteit én een antwoord
één in Veghel. Daarmee is Poel Bosbouw marktleider
op de marktdynamiek die gedomineerd wordt door
in Nederland als het gaat om bosbouwartikelen. Die
aanbestedingen. Neem je morgen een grote klus aan? Dan
kun je niet alleen kopen, maar ook huren en leasen.
moet je de portemonnee trekken voor nieuw materieel
“Concurrenten
daarmee
terwijl over een paar jaar de concurrent er mogelijk met
begonnen. Het vroeg namelijk om een forse investering in
de klus vandoor gaat. “Door ons leaseconcept lopen onze
onze voorraad”, blikt Paul terug. “Dat ging ten koste van
klanten minder risico.”
lachten
ons
uit
toen
we
onze winst op korte termijn, maar het heeft een enorme versnelling in de groei gebracht.”
Sensortechnologie Inmiddels staat met Paul (strategie en management)
6
EYEOPENER
POEL BOSBOUW CLIP QUALITY BRANDS . CLIENTCAS E
en Marc (werkplaats en techniek) de tweede generatie
leasemogelijkheden die Poel Bosbouw anders dan alle
Van der Poels aan het roer. De broers hebben samen
anderen maakt. “Je hebt in Nederland 140 leveranciers van
het bedrijf van hun ouders overgenomen, vullen elkaar
Stihl. Zij hebben allemaal de beste producten in de markt.
perfect aan, en loodsen het nu met gezwinde spoed verder
Maar wij hebben daar unieke producten van gemaakt.”
de toekomst in. De volgende stap is dat Poel Bosbouw materieel gaat uitrusten met sensoren. Daardoor kunnen
Ook focus speelde een belangrijke rol in de groei die Poel
klanten precies zien hoe vaak, waar en wanneer machines
Bosbouw doormaakte. Het bedrijf is al sinds de start in
en gereedschappen worden ingezet. “Daardoor kun je de
1979 dealer van Stihl en heeft de verleiding om andere
inzet optimaliseren en betere beslissingen nemen over
merken te verkopen of nieuwe markten te betreden
nieuwe bedrijfsmiddelen.”
weerstaan. Helemaal in lijn met het door vader Walther bedachte bedrijfsmotto: veel verstand van bar weinig. “Specialisatie kost je op korte termijn misschien omzet,
Het is de combinatie van innovatie, service en huur- en
maar betaalt zich op de lange termijn altijd uit.” ▪
DIT KUN JE LEREN VAN
Sleutels
Poel Bosbouw
MAAK VAN DE BESTE PRODUCTEN (A-MERKEN) UNIEKE PRODUCTEN DOOR MIDDEL VAN JE SERVICE OF EEN LEASECONCEPT.
VOLG NIET DE VRAAG VAN JE KLANT, MAAR CREËER VRAAG DOOR TE BEDENKEN HOE JE DE BEDRIJFSVOERING (MINDER KOSTEN, MEER FLEXIBILITEIT) VAN AFNEMERS KUNT VERSTERKEN.
INVESTEER IN PROCESBEHEERSING EN STRUCTUREN. KLANTEN EN MEDEWERKERS WAARDEREN DUIDELIJKHEID. BOVENDIEN KAN JE ZO MAKKELIJKER OPSCHALEN NAAR MEERDERE VESTIGINGEN.
EYEOPENER
7
EYEOPENERS MU S T WATCH
THE FOUNDER Ray Kroc is in 1954 een weinig succesvolle verkoper van milkshakemachines. Maar als hij binnenstapt in de restaurants van Dick en Mac McDonald verandert zijn leven. Kroc ziet de potentie van hun fastfoodformule. In deze speelfilm zie je hoe hij met een slimme franchisestrategie de gele ‘M’ laat uitgroeien tot een wereldmerk. Te zien op: Netflix
MU S T READ
8
EYEOPENER
PLATFORMREVOLUTIE
STARTUP
Van Amazon tot Uber en van Zalando tot Booking.com;
Award-winnende podcast waarin startende ondernemers
platformorganisaties schudden onze economie op. Wat
hun geheimen delen en succesvolle bedrijven terugblikken
doen ze anders? Wat kunnen bestaande bedrijven daarvan
op hun vroege jaren. Ook een aanrader: de serie die deze
leren? Platformexpert Martijn Arets sprak erover met ruim
Amerikaanse podcastmakers opnamen over hun ups,
500 deskundigen uit meer dan 16 landen. Zijn boek
downs en de uiteindelijke overname van hun bedrijf Gimlet
Platformrevolutie vertelt je hoe onze manier van werken en
Media door Spotify. Luisteren: gratis via o.a. Spotify en
leven sluipenderwijs, maar zeker verandert.
iTunes
MUST WATCH, READ & LISTEN . EYEO PENERS
Zo dring je retourzendingen terug Het is het grootste hoofdpijndossier voor iedereen die online verkoopt: hoe voorkom je dat klanten producten bestellen die ze eigenlijk niet nodig hebben en vervolgens retourneren, met alle kosten van dien? Marketingpsychologen Shinhyoung Lee en Youjae Yi komen met een verrassende aanbeveling: stuur een klein cadeautje mee. Uit hun onderzoek blijkt dat consumenten die zo’n cadeautje krijgen hun producten minder vaak retour sturen. Dat komt omdat ze anders ook hun cadeautje zouden moeten opgeven en dat willen ze niet. Als je in het bestelproces klanten zelf een keuze geeft uit verschillende cadeautjes, is dat effect zelfs nog sterker.
“Maak je geen zorgen als mensen je werk kopiëren. Je moet je pas druk maken als ze dat níet doen.”
“Als je je nu niet schaamt voor de eerste versie van je product, heb je
Jeffrey Zeldman, mediaondernemer
Bambook
het te laat gelanceerd.” Reid Hoffman, mede-oprichter LinkedIn
Als op een druilerige namiddag de zoveelste prop papier in de papierbak eindigt, hebben studenten Brent, Marco, Richard en Ward hun ‘eureka-moment’. Daar leggen ze de basis voor een notitieblok dat je oneindig kunt hergebruiken: het bambook. De aantekeningen die je maakt kun je met een app op je telefoon makkelijk digitaliseren, waarna je de pagina weer leeg maakt. Zo draag je bij aan minder papierverspilling. Inmiddels zijn er ook uitwisbare memoblaadjes en whiteboardvellen. Verkrijgbaar via: Bambook.org.
EYEOPENER
9
10
EYEOPENER
FUT UREPRO O F I Wilb e rt va n Le euwen (Pea co ck)
KANTOORROBOTS Ze houden geen koffiepauze, raken niet afgeleid en maken nooit fouten. Kantoorrobots zijn inmiddels óók binnen handbereik voor het mkb. Wilbert van Leeuwen van Peacock over hoe u saaie en routinematige backoffice- en salesprocessen robotiseert.
EYEOPENER
11
Op zijn beeldscherm gaat de cursor heen en weer. Er opent een inlogscherm, waarna een gebruikersnaam en wachtwoord worden ingetikt. Een paar tellen later worden tientallen werkbonnen op het juiste project in het systeem geboekt. En dat allemaal vanzelf, want Wilbert van Leeuwen drinkt ondertussen rustig zijn koffie. Kantoorrobots verre toekomstmuziek? Dit is er één in actie voor een stratenmakersbedrijf. Geen exemplaar die
“Een paar uur achter elkaar data overkloppen,
met een blikken stem tegen je praat en met houterige bewegingen door het pand rijdt, maar een volledig digitale versie. Een softwarerobot dus.
daar wordt niemand gelukkig van."
Niet naar de wc Peacock uit Veenendaal ontwikkelt ze voor een snelgroeiende
groep
opdrachtgevers.
Van
grote
retail-
organisaties die er bijvoorbeeld hun voorraad-waardering mee toetsen tot mkb-ondernemingen die de robot inzetten voor het aanmaken van crediteuren of het verzamelen van meldingen uit verschillende systemen. De kantoorrobots nemen werk over waar mensen ‘niet voor gemaakt zijn’, vertelt de tech-ondernemer. “Een paar uur achter elkaar data overkloppen, daar wordt niemand gelukkig van. Robots zijn bovendien ook beter in zulke routinematige werkzaamheden. Ze doen taken steeds op dezelfde manier, hoeven niet naar de wc, kennen geen stress en worden niet moe waardoor ze fouten gaan maken.” Meer werkgeluk Robotiseer je zulk routinematig werk, dan kunnen medewerkers zich richten op taken waarin ze wél waarde
12
EYEOPENER
PEACOCK . FUTUREPRO O F
toevoegen met hun intelligentie, flexibiliteit en proactieve houding. Daar komt bij dat je met gerobotiseerde processen méér werk kunt verzetten met hetzelfde team. “Veel ondernemers kijken in eerste instantie naar de loonkostenbesparing die een robot oplevert. De echte winst zit hem er volgens mij in dat het werkgeluk van medewerkers toeneemt en je kunt blijven groeien ondanks de krapte op de arbeidsmarkt.” Terugverdientijd De wereld van Robotic Process Automation (RPA) was er lange tijd een van de grote multinationals. Inmiddels is de technologie echter ook beschikbaar voor het mkb. Binnen zes weken en voor een bedrag tussen de 5.000 en 15.000 euro heb je jouw eerste kantoorrobot. Die investering verdien je binnen het jaar terug. De groei van de RPA-markt gaat dan ook sneller dan het licht. Inmiddels gaan er wereldwijd miljarden in om. Ook Peacock lift mee. In 2017 begon Van Leeuwen samen met een compagnon op een zolderkamer, inmiddels werken er acht medewerkers bij de start-up die ook actief is in business intelligence. Saleskansen De komende jaren verwacht de ondernemer hard door
Je eerste kantoorrobot
in 4 stappen
1
Identificeer
Taken die een hoge mate van standaardisatie kennen, nog handmatig worden uitgevoerd en meer dan 8 uur per week aan tijd kosten zijn het meest interessant om te robotiseren.
Selecteer
2
Begin met het proces dat de meeste irritatie bij
medewerkers veroorzaakt. Dat zorgt voor veel draagvlak en helpt om robots niet als bedreiging, maar als kans te zien.
3
Optimaliseer
Voor je een proces robotiseert, kijk je eerst of je het slimmer of efficiënter kunt inrichten. Garbage in = garbage out.
Robotiseer
4
te groeien, want we benutten volgens hem nu nog maar
Het robotiseren vindt plaats in drie fases. De
een glimp van de mogelijkheden. De kansen? Die liggen
eerste twee weken observeert Peacock het proces.
bijvoorbeeld op het gebied van prospectidentificatie en
Daarna wordt er in twee weken een prototype
leadverzameling. “Als verkoper heb je geen tijd om de
ontwikkeld. Tot slot wordt de kantoorrobot twee
hele dag internet af te struinen. Een robot wel. Met de
weken lang getest, waarna je ‘live’ kunt.
waardevolle data over klantbehoeftes en klantgedrag die zo’n robot verzamelt, kan jij vervolgens gericht je sales en marketing inrichten.” ▪
EYEOPENER
13
JOHAN JOL . OPRECHT BETROKKEN
Zakelijk Als ondernemer wil je vooruit. En dan zijn cijfers je beste vriend, want die vertellen waar je staat én hoe je kunt verbeteren. Kijk. Dat plaatst het werk van Johan Jol ineens in een heel ander licht. Als senior assistent accountant is hij betrokken bij het maken van jaarrekeningen. Dat cijferwerk vormt het vertrekpunt voor de bezoeken die hij aan bedrijven brengt. Van groothandels tot winkels en van architecten tot ICT-bedrijven; Johan denkt als klantmanager met ze mee over bedrijfskundige vraagstukken. “Oprechte betrokkenheid betekent daarbij voor mij dat ik adviseer alsof het mijn bedrijf is. Ik wil ondernemers echt een stap verder helpen.” Wat er op tafel komt tijdens die bezoeken? De ene keer gaat dat over procesoptimalisatie of financieringen, de volgende keer over arbeidszaken of fiscale herstructureringen. Soms adviseert Johan zelf, vaak brengt hij ondernemers in contact met collegaspecialisten. Een soort huisarts voor ondernemers dus. Weten zijn patiënten het ook altijd zelf beter? “Ondernemers zijn financieel en bedrijfsmatig natuurlijk goed onderlegd. Dat daagt mij juist uit. Wat is de vraag achter de vraag? Zo probeer ik elke dag waarde toe te voegen voor onze klanten.”
14
EYEOPENER
Vrije tijd De mooiste dingen die je kunt verzamelen? Dat zijn herinneringen. En dus springt Johan vandaag met zijn partner in het vliegtuig. De wereld ontdekken. Reizen. Daar ligt zijn passie. Tenerife kan van het lijstje af. Maar, wat zijn er nog veel mooie plekken op de wereld die hij graag wil zien. Toeren door Noord-Amerika. Naar de maanachtige hoogvlaktes van Chili. De big five spotten in het Krugerpark. Dat mag je wel bucketlist-dingetjes noemen. Dat blijft waarschijnlijk ook wel even zo, want sinds dit voorjaar hebben we er een kleine meid bij en deze zomer is vanwege COVID-19 ook anders. Maar ach: in Europa is ook nog genoeg moois te zien. Had hij al gezegd dat hij graag alle Griekse eilanden wil aandoen? Voor Johan is reizen dé manier om even uit die dagelijkse bubbel te stappen. Jezelf te verwonderen, nieuwe indrukken op te doen of zaken op een rijtje te zetten. En ja: dat is een stuk leuker vanuit een hangmat met een cocktail in je hand, of als je zwemt naast een walvishaai voor de kust van Mexico. Moet je eens proberen: dat relativeert heel lekker! Wat misschien wel het mooiste van de reis is? Dat is de voorpret. Google Maps afstruinen, lijstjes maken met hotspots in de omgeving. En dus weet Johan na de landing één ding zeker. Straks gaat die laptop weer aan. Tijd om de volgende trip te boeken!
OPRECHT BETROKKEN EYEOPENER
15
16
EYEOPENER
INT ERVIEW | Werner Brouwer
SLIMMER
MET SCHAARSTE
Tijd, energie en geld; er zitten altijd grenzen aan. Hoe kun je beperkte middelen zo optimaal mogelijk inzetten? Daar weet gezondheidseconoom Werner Brouwer alles van.
Brouwer is hoogleraar gezondheidseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Samen met collega-wetenschappers denkt hij na over de verdeling van schaarse middelen in de zorg en de effecten die dat heeft. Zijn onderzoek vormt de basis voor beslissingen over welke middelen bijvoorbeeld in de basisverzekering komen en of een nieuw, duur medicijn vergoed moet worden.
“Het centrale begrip in ons vakgebied is schaarste. Schaarste in economische zin draait om het idee dat wensen en noden van mensen in principe oneindig zijn, maar de middelen die daartegenover staan, wel eindig zijn. Dat levert een spanningsveld op”, vertelt de Veenendaalse hoogleraar.
EYEOPENER
17
Dat spanningsveld zie je overal. Als
hoofd. Daarom even een gedachte-
je op vakantie gaat naar Bali, kun je
experiment. Stel er komt een nieuw
dit jaar geen nieuwe auto kopen. Als
medicijn op de markt, waardoor we 1
je een nieuwe machine voor je bedrijf
jaar langer leven in goede gezondheid.
aanschaft, blijft er minder over voor
Kostenplaatje: 100.000 euro per jaar.
trainingen en cursussen. En zo is het ook
Moeten
op landelijk niveau: het geld voor hogere
Waarschijnlijk zeg je ‘ja’.
we
dat
dan
vergoeden?
lerarensalarissen móet ergens vandaan komen. Zelfs als je onvoorstelbaar rijk
Verdringingseffect
bent, blijft het principe van schaarste in
“Maar”, zegt Brouwer, “wat we ons vaak
“Hoe bereik je
stand. “Je moet namelijk niet alleen aan
niet realiseren is dat die keuze ten
‘the greatest
geld denken. Tijd is misschien nog wel
koste van iets of iemand anders gaat.
schaarser. Ook voor Bill Gates heeft een
Het geld dat we aan dit medicijn uit-
dag maar 24 uur.”
geven, kunnen we niet meer ergens
happiness for the greatest number’? Dat triggert mij.”
anders aan besteden. Dat noemen we Sterke stijging zorgkosten
opportuniteitskosten of het verdring-
Gezondheidseconomen zoals Brouwer
ingseffect. Die verdringing kan in de
onderzoeken hoe je met die schaarste
zorg plaatsvinden - andere patiënten
als gegeven ‘the greatest happiness for
die nu geen behandeling of medicijnen
the greatest number’ bereikt. Dat is
krijgen - of daarbuiten. Minder geld naar
zeker in de zorg een heet hangijzer.
cultuur, onderwijs of ontwikkelings-
De zorgkosten stijgen namelijk jaar in
samenwerking bijvoorbeeld.”
jaar uit. In 2018 werd voor het eerst de grens van 100 miljard euro door-
Het lastige aan praten over geld in de
broken. De verwachting is dat door de
zorg is dat het ons op een emotioneel
vergrijzing,
niveau raakt, legt Werner uit. “Het gaat
bevolkingsgroei,
zorgtechnologie
en
nieuwe
medicijnen
die
kosten oplopen tot 174 miljard in 2040.
over iets heel fundamenteels. Over leven en dood. Over de waarde van gezondheid. Over solidariteit. Ik doe
18
EYEOPENER
Praten over geld in de zorg, dat klinkt
hier al jaren onderzoek naar en ook
misschien een beetje ‘vies’. Zeker met
voor mij voelt het nog altijd enigszins
de huidige coronacrisis in het achter-
ongemakkelijk.”
De gevolgen van dat ongemak zijn best
de beschikbare middelen. Je kijkt
groot. Want probeer als minister maar
dus waar een extra euro de meeste
eens ‘nee’ te zeggen tegen een nieuw
gezondheidswinst oplevert. Dan heb
medicijn als iedereen in de krant heeft
je het over doelmatigheid. Maar we
kunnen lezen dat Roos uit Amsterdam
kijken ook bij welke groepen we
sterft als er geen vergoeding komt. Om
gezondheidswinst
nog maar te zwijgen over het effect
vinden. Bijvoorbeeld bij kinderen of
op je onderhandelingspositie met de
mensen die ernstig ziek zijn. Dan heb
farmaceutische industrie.
je het over rechtvaardigheid.”
Ook de recente coronacrisis laat haar-
Uiteindelijk moet je dan toch een
fijn zien dat als we geconfronteerd
grens
worden met een ernstige gezond-
gezond
kosten.
Schaarste zit niet alleen in tijd,
heidsbedreiging,
verdringings-
Daar kun je op twee manieren naar
geld en middelen. Ook aan wat
effecten optreden. Het grotendeels stil
kijken. Bij de eerste methode kijken
je mentaal en fysiek aankunt
komen te liggen van de reguliere zorg
gezondheidseconomen op basis van
zitten grenzen. Bij werknemers
heeft grote effecten op veel niet-COVID
historische data wat het kost om
die
mantelzorg
patiënten gehad, met alle gevolgen
met de bestaande zorg een gezond
met
schulden
van dien. En de kosten die nu worden
levensjaar (ook wel Quality-Adjusted
relatieproblemen
gemaakt om de coronauitbraak te
Life-Year, QALY, genoemd) te winnen.
liggen bijvoorbeeld stress en
bedwingen,
“In Nederland ligt dat volgens een
overbelasting op de loer. “Het
leiden tot bijvoorbeeld bezuinigingen
Rotterdamse
de
heeft geen zin om te zeggen:
of lastenverzwaringen.
40.000 euro. Daarmee weet je dus iets
dat zijn privéproblemen, deal
over de doelmatigheid van bestaande
daar in je eigen tijd mee zonder
zorg. We kunnen 100.000 euro aan dat
dat ik daar als werkgever last
Hoe kan je toch een zo rationeel
nieuwe medicijn uitgeven waardoor
van heb. Die zorgen en drukte
mogelijke
over
we een jaar langer leven, maar als we
kunnen de prestaties op het
de besteding van die 100.000 euro?
datzelfde geld investeren in bestaande
werk verminderen, verdringen.
Daarbij moet je rekening houden met
zorg, is het rendement 2,5 keer zo
Naast het verminderde welzijn,
doelmatigheid
groot.”
heb je dan kans op uitval, met
er
kunnen
vroeg
of
laat
De waarde van zorg bepalen beslissing
en
nemen
rechtvaardigheid,
bepalen
het
voor
levensjaar
belangrijkst
hoeveel mag
berekening
rond
EI N DI GE DRA AGK RACH T
een
verlenen, kampen
of
hebben,
legt Brouwer uit. “We willen zeker
alle gevolgen en kosten van
zijn dat we het meeste goed doen met
dien.”
EYEOPENER
19
WERNER BROUWER . INTERVIEW
Bij de tweede methode meet je
bleek tijdens de huidige coronacrisis
nieuwe
direct wat mensen overhebben voor
ook in de discussies over het toewijzen
dat je die middelen niet aan andere
een behandeling die een bepaalde
van schaarse IC-capaciteit.
zaken, zoals verpleeghuiszorg, kunt
gezondheidswinst oplevert. In feite
zorg
vergoeden
betekent
uitgeven. Het kan nog steeds de juiste
hoeveel geld ze willen opgeven om
Ethiek en struisvogelpolitiek
keuze zijn, maar wees je bewust van
gezonder te worden. “Via deze methode
De berekeningen van doelmatigheid,
wat je opgeeft en denk daarbij aan
komen we op een waarde van een
worden
doelmatigheid en rechtvaardigheid.”
QALY uit van rond de beroemde 80.000
verzekeraars
euro.” In Nederland wordt die grens
gebruikt om beslissingen te onder-
Schaarste in het bedrijfsleven
van 80.000 euro aangehouden. “Maar
bouwen. Brouwer adviseert daar ook
Ook als ondernemer heb je te maken
die geldt alleen bij de behandeling van
over. Hij is bijvoorbeeld lid van de
met
ernstige aandoeningen,” legt Brouwer
wetenschappelijke adviesraad van het
schaarste. Als je investeert in nieuwe
uit. “In
systeem
Zorginstituut Nederland, dat op haar
machines, kun je dat geld niet uitgeven
proberen we immers te kijken naar
beurt de politiek adviseert over wat er
aan een salarisverhoging. Er zijn vaak
doelmatigheid en rechtvaardigheid:
in de basisverzekering moet zitten en
meer goede ideeën in je bedrijf, dan
met mensen die ernstiger ziek zijn,
wat niet.
tijd om ze tot een succes te maken.
het
Nederlandse
door
de en
overheid,
zorg-
zorginstellingen
zijn we solidairder en bereid om meer
verschillende
vormen
van
En als je besluit om met tien man te
te betalen. Voor minder ernstige
Nadenken
aandoeningen ligt de grens lager.”
van
over
effectiviteit,
zorg
in
termen
rechtvaardigheid
vergaderen, kost dat 10 productieve uren.
en rendement: dat levert niet bij
20
EYEOPENER
Brouwer vervolgt: “Rechtvaardigheid
iedereen applaus op. “Mensen zeggen
Wees je bewust van die schaarste en
speelt een cruciale rol. Naar de
weleens: het is onethisch om dat
de verdringingseffecten van beslis-
precieze argumenten die daarbij een
te doen, de waarde van gezondheid
singen, adviseert Brouwer. “Vraag je
rol zouden moeten spelen, is nog veel
is niet in geld uit te drukken. Dat
bij keuzes af: als ik dit doe, wat kan ik
onderzoek nodig. Leeftijd speelt nu
klinkt
als
dan niet doen? En toets dat aan je visie
een minder belangrijke rol, maar veel
samenleving kunnen we nu eenmaal
en kernwaarden. Draagt de manier
mensen vinden dat wel een belangrijk
niet alles doen, en ik vind het daarom
waarop ik van plan ben om mijn
criterium. Een kind van 5 jaar oud
juist onethisch om níet na te denken
schaarse tijd, energie en middelen te
heeft immers nog een heel leven voor
over grenzen aan zorgkosten. Het is
besteden optimaal bij aan waar ik voor
zich, iemand van 85 niet meer.” Hoe
struisvogelpolitiek om te denken dat
sta en wat ik wil bereiken?” ▪
gevoelig het meewegen van leeftijd is,
er ergens een geldboom staat. Dure
misschien
goed,
maar
NUDGING
Roken, drinken, te weinig bewegen; het zijn leefstijlkeuzes die ervoor zorgen dat veel mensen niet hun volledige
gezondheidspotentieel
benutten.
Als
je
natuurlijk
werkgever dat
wil
medewerkers
zo fit en gezond mogelijk zijn,
LESSONS LEARNED
maar … je mag je van de wet niet met hun privékeuzes bemoeien. Wat wél kan, tipt Brouwer, is gewenst
gedrag
aantrekkelijker
maken. Dit heet nudging. Je kunt
01
02
U kunt tijd, geld en energie
Voorkom emotionele
sportschoolabonnement vergoeden
maar één keer besteden.
besluiten waar u achteraf
of salades in de kantine goedkoper
Levert een keuze het grootst
spijt van krijgt door ze te
maken en saucijzenbroodjes juist
mogelijke rendement voor
toetsen aan uw visie en
duurder. Een andere techniek is het
de grootst mogelijke groep
kernwaarden.
veranderen van de defaultkeuze.
als
werkgever
bijvoorbeeld
een
Niet standaard een auto van de
op?
zaak, maar een fiets voor iedereen die binnen 25 kilometer van het
03
04
Wees u bewust van
Houd rekening met een eindige
verdringingseffecten: we
draagkracht van werknemers.
zien vaak wel wat een
Kom ze tegemoet in stressvolle
beslissing ons oplevert,
levensfases. Goed werkgeverschap
maar niet altijd wat het ons
en goed ondernemerschap gaan
op een ander terrein kost.
vaak samen.
werk woont.
EYEOPENER
21
22
EYEOPENER
EXPERT VIEW
| Thijs Bochane (Bochane Groep)
REMMEN, STUREN EN
GAS GEVEN Hij nam als ‘broekie’ vlak voor de crisis één van de grootste autobedrijven van Nederland over en staat nu voor een nieuwe, grote transitie in de autobranche. Welke keuzes maakt Thijs Bochane van de Bochane Groep?
EYEOPENER
23
“Als jong jochie liep ik hier al in de showroom. De stoep
blijft bestaan, maar het aantal zal afnemen. De showrooms
vegen en auto’s poetsen. Toen ik klaar was met mijn studie
die overblijven worden meer experience centers, terwijl je
had ik de keuze: ergens anders onderaan de ladder beginnen
service wel dichtbij huis blijft organiseren.”
of hier instappen als directeur met het risico dat ik op mijn Organisatie meenemen
bek zou gaan. In die beginperiode dacht ik dat ik alles wist en probeerde ik vooral
“De auto is minder een
“Al deze veranderingen hebben vroeg of laat
zelfverzekerd over te komen. Daar kunnen
statussymbool, maar
impact op onze organisatie. Mijn intentie is
we nu om lachen.”
blijft een emotioneel
om iedereen aan boord te houden, maar
Pijnlijke start “In 2009 nam ik het bedrijf definitief over van mijn vader. De pricing was een half
product. Je nieuwe
dat kan alleen als medewerkers ook in
auto laat je zien aan de
beweging komen. Anders sta je straks
buurman. Dat doe je niet
olie te verversen aan een elektrische auto.
met een wasmachine.”
jaar eerder gedaan, vlak voor de crisis
Mijn taak is om te faciliteren en goed te communiceren. Hoe ik mensen meeneem?
uitbrak. Dat was even slikken. Ik had onderzoek laten doen
Dat verschilt. Met de OR bespreek ik gedetailleerd mijn visie
naar hoe we de organisatie strak konden trekken, maar de
op de toekomst, de werkplaats informeer ik in behapbare
compagnon van mijn vader blokkeerde de ingrepen. Een
stappen.”
jaar later draaiden we zwaar in de rode cijfers. Inmiddels is de Bochane Groep weer kerngezond, maar dat was voor mij
Loslaten en tegenspraak
een belangrijk leermoment: stel lastige keuzes nooit uit.”
“Ik leid nu tien jaar dit bedrijf. Ik heb vooral geleerd om meer los te laten. Als ik door een vestiging loop zie ik
24
EYEOPENER
Marktveranderingen
wel eens iets wat ik anders wil. Vijf jaar geleden was ik
“De autobranche is volop in beweging. De verkoop van nieuwe
dan gierend door de showroom gegaan, nu laat ik dat bij
auto’s loopt terug. Daarom hebben wij het aantal merken
de vestigingsmanager liggen. Loslaten gaat niet vanzelf.
teruggebracht van 11 naar 3. Zo kunnen we onderscheidend
Ik vraag collega’s daarom: waarschuw me als ik werk doe
blijven in een krimpende markt. Tegelijkertijd richten we
waarvoor ik jou heb aangenomen. Ik wil ook dat ze kritisch
ons op groei in lease, verhuur en schadeherstel. Ik ben
op mij zijn. Als je geen tegenspraak krijgt in je MT, heb je
ervan overtuigd dat de autoshowroom zoals we die kennen
verkeerde mensen om je heen.”
THIJS BOCHANE . EXPERTVIEW
LESSONS LEARNED
1
STEL LASTIGE BESLISSINGEN NIET UIT Over de Bochane Groep De Bochane Groep is met 14 vestigingen en circa 400 medewerkers één van de grootste autobedrijven van Nederland. Het bedrijf is dealer van de merken Renault, Nissan en Dacia. Je kunt bij de Bochane Groep terecht voor nieuwe en
gebruikte
auto’s,
onderhoud,
reparatie,
schadeherstel, lease en verhuur. De omzet bedroeg vorig jaar circa 250 miljoen euro.
2
ORGANISEER KRITISCHE TEGENSPRAAK IN JE OMGEVING
Doorselecteren “Als je groeit, is het belangrijk om de invulling van sleutelposities regelmatig onder de loep te nemen. Wat iemand goed kon toen je nog één vestiging had, gaat misschien niet meer goed als je vijf of tien vestigingen hebt. Doorselecteren is niet alleen in het belang van je bedrijf, maar ook van de medewerkers zelf. Het is niet prettig om
3
GROEI VRAAGT OM HERINVULLING VA N S L E U T E L P O S I T I E S
te spartelen in een functie die je eigenlijk niet aankan. Eén van de belangrijkste lessen die ik geleerd heb, is om daarin te luisteren naar mijn gevoel. Je weet als ondernemer vaak wel dat een ingreep noodzakelijk is, maar stelt dat voor het ‘mooie’ nog even uit. Niet doen. Daar wordt niemand beter van.” ▪
EYEOPENER
25
U P D A T E S
F I S C A L E
Reorganiseren
en de kleine lettertjes
Gaat u reorganiseren? Dan kan het zijn dat u met
op elkaar, maar bekijk ze toch voor beide belastingen
vennootschapsbelasting en overdrachtsbelasting wordt
afzonderlijk. In de praktijk blijkt namelijk dat ogenschijnlijk
geconfronteerd.
gelijkluidende bepalingen anders geduid kunnen worden.
Vaak
kunt
u
echter
voor
beide
belastingen gebruikmaken van vrijstellingen. Lees wel goed de voorwaarden. Die lijken tekstueel soms sterk
Een gewaarschuwd mens telt voor twee.
VOORDEEL INNOVATIEBOX BEPERKT Nederland stimuleert innovatie onder andere via de innovatiebox in de vennootschapsbelasting. De innovatiebox is een regeling waarbij innovatieve winsten worden belast tegen een effectief tarief van 7%. Dit tarief gaat in 2021 omhoog naar 9%. Conform de huidige plannen daalt de reguliere vennootschapsbelasting. Het hoge vpb-tarief gaat omlaag naar 21,7%, het lager
vennootschapsbelastingtarief
naar
15%.
Het
belastingvoordeel dat u kunt behalen door innovatie neemt dus af.
26
EYEOPENER
Bovenmatig lenen van de eigen bv aangepakt Aandeelhouders met een eigen vennootschap kunnen in bepaalde gevallen belastingheffing lang uitstellen. Dit door bijvoorbeeld de gelden waarover zij privé willen beschikken niet als dividend of als loon uit te keren, maar deze langdurig te lenen van hun bv. Na diverse keren te zijn uitgesteld, is het wetsvoorstel ‘excessief lenen bij de eigen vennootschap’ bij de Tweede Kamer ingediend. Het voorstel is gericht op het ontmoedigen van bovenmatig lenen van de eigen bv. Wanneer u samen met uw fiscaal partner aan het eind van een kalenderjaar in totaal meer dan € 500.000 aan schulden heeft bij eigen bv(’s), dan wordt het meerdere in box 2 belast. Er is een uitzondering voor leningen voor de eigen woning. Als de regeling op u van toepassing is, heeft u nog tot eind 2023 de tijd om maatregelen te treffen om het bedrag van de schulden beneden de grens van € 500.000 te brengen. ‘
Schrijf iets niet te snel af… Wanneer
aanschaft,
Kan een fiscale eenheid voor de btw een verzuimboete
moet u daar in de regel over afschrijven.
krijgen als bijvoorbeeld de verschuldigde btw te laat
De afschrijvings-last kunt u in mindering
wordt afgedragen? Nee, denken sommige ondernemers
brengen op de winst. U moet een dergelijke
en fiscaal adviseurs. Want zo’n fiscale eenheid is geen
afschrijving
jaar
rechtspersoon. Ja, heeft de fiscaal rechter nu tot twee keer
overigens
toe bepaald. Ook dan is er sprake van een ‘overtreding’.
niet standaard, zoals nog weleens wordt
Deze discussie gaat nu de finale in. We zijn benieuwd of
gedacht. Als het bedrijfs-middel langer dan
de Hoge Raad met de fiscale rechters meegaat of met een
5 jaar meegaat, moet u die langere termijn
afwijkend oordeel komt.
uitsmeren.
u
een
bedrijfsmiddel
VERZUIMBOETE VOOR FISCALE EENHEID BTW
(minimaal) Die
5
jaar
over is
5
hanteren. Een termijn korter dan 5 jaar hanteren is niet toegestaan. Denkt u aan de restwaarde? Ook die moet reëel zijn.
Meer fiscale tips? SCHUITEMAN.COM/NIEUWS
EYEOPENER
27
Upcoming starter
BRAINDRAIN STICHTING BARNEVELD TOMORROW
Hoogopgeleide jongeren blijven vaak hangen in de stad waar ze studeren. Een collectief van Barneveldse ondernemers probeert deze high potentials te behouden voor het lokale bedrijfsleven. “Minder dan 25 procent van de Barneveldse beroepsbevolking is hoogopgeleid. Dat is een potentiële bedreiging voor economische groei. Niet alleen voor kennisintensieve dienstverleners, ook voor de maakindustrie. Een beetje fabriek zit tegenwoordig vol met sensoren en gerobotiseerde systemen. Daar zijn nu óók hbo’ers en wo’ers nodig’, zegt Joop van Veelen, kartrekker van Stichting Barneveld Tomorrow. Hoe zorg je dat jongeren na hun studie terugkeren naar hun geboorteplaats? Barneveld Tomorrow laat via filmpjes, evenementen, voorlichtingsactiviteiten en bedrijfsbezoeken zien dat je niet ver weg hoeft voor een uitdagende baan. “Ze hebben echt geen idee dat hier wereldspelers om de hoek zitten, want ze komen nooit op een bedrijventerrein. De bakker en de slager in het centrum: die bepalen hun beeld van het lokale bedrijfsleven.” Verder helpt Barneveld Tomorrow jongeren aan stages en afstudeerplekken bij innovatieve lokale bedrijven. Ook ondersteunt de stichting start-ups met betaalbare vestigingsruimte en advies op het gebied van onder meer strategie, marketing en financiering. En dan de hamvraag: willen die slimme jongeren eigenlijk wel terug naar Barneveld? “Uit onderzoek dat we gedaan hebben blijkt dat bij gelijke variabelen - zoals salaris, uitdaging en ontwikkelingsmogelijkheden - 85% van de jongeren hier wil werken. Ja, dus!” ▪
28
EYEOPENER
doorJoop van Veelen Begin op de middelbare school Studeren ze eenmaal? Dan zijn jongeren lastig te bereiken. Investeer daarom in voorlichting op middelbare scholen.
Strik een zichtlocatie Als jongeren je niet zien, besta je niet. Ga dus niet op een bedrijventerrein zitten. Wel slim: een leegstaand winkelpand of een plek dicht bij het station.
Met vrijwilligers kom je niet ver Je gaat resultaten boeken als je iemand 1 tot 2 dagen per week kunt vrijmaken om de kar te trekken. Startkapitaal (voor circa 3 jaar) vind je o.a. bij de overheid. Het behoud van high potentials is ook in hun belang.
Vraag geen geld maar diensten Verlaag je fundingskosten door partnerschappen met lokale bedrijven. Sponsoring in producten (inrichting pand) of diensten (ICT, administratie, advies aan studenten en start-ups) is makkelijker te regelen dan een zak met geld.
EYEOPENER
29
V IJ F V R AG E N A A N
Sander de Goeijen S C H U I T E M A N M & A – CO R P O R AT E F I N A N C E
30
EYEOPENER
SANDER DE GOEIJEN . VIJ F VRAGEN AAN
Je zet een onderneming niet op Marktplaats.
afstand neemt van je onderneming. Wanneer dit niet in
Hoe kom je er wel vanaf?
acht wordt genomen, dan komt dat de verkoopbaarheid
Dit verschilt per type onderneming. Zo kunnen we
niet ten goede.
bijvoorbeeld samen met de verkoper een longlist van potentiële kopers opstellen. Je moet dan denken aan
Waarom moet ik bij Schuiteman M&A – Corporate Finance
samenwerkingspartners en concurrenten, maar ook aan
zijn voor de verkoop van mijn bedrijf?
financiële partijen zoals bijvoorbeeld private equity huizen.
Omdat het onze corebusiness is en we hier alle
Het komt ook voor dat we eerst gericht enkele potentiële
specialisten voor in huis hebben. Van een jurist tot een
kopers uit het netwerk van onze klant en uit ons eigen
waarderingsdeskundige en van een accountant tot een
uitgebreide netwerk benaderen, hier liggen namelijk vaak
fiscalist. Bij Schuiteman M&A – Corporate Finance
al veel kansen.
hebben we de cijfermatige kennis, de proceskennis, de ervaring in dealmaking en kennen we zowel grote, al dan
Hoe wordt de waarde van een bedrijf bepaald?
niet beursgenoteerde, bedrijven als het mkb. Dat maakt
Als je een bedrijf koopt, koop je in feite de toekomstige
ons compleet. We begeleiden ondernemers trouwens
winsten. Daar maken we een prognose van. Die zetten we
ook
af tegen het bijbehorende risico dat je moet nemen om
vraagstukken,
die winsten te maken en het rendement dat je zou kunnen
financieringsaanvragen.
bij
strategische
koersbepaling,
vraagstukken
in
waarderings-
familie-bedrijven
en
behalen wanneer je het geld op een andere manier investeert, bijvoorbeeld op de beurs.
Je bent zelf sinds vorig jaar aan de slag bij Schuiteman. Hoe bevalt dat?
Wat is de grootste valkuil bij het verkopen van je bedrijf?
Heel goed. Als junior adviseur ben ik onderdeel van het
Dat je te laat begint met de verkoopvoorbereidingen. Je ziet
team en krijg ik veel vertrouwen en support. Dat merk ik
weleens ondernemers die op hun 65e met pensioen willen,
aan het feit dat ik meewerk in uitdagende M&A-trajecten.
maar dan nog moeten beginnen met het verkoopklaar
Ik leer veel van de samenwerking met specialisten in
maken van de onderneming. Zorgen dat je continu inzicht
corporate finance, accountants en juristen en natuurlijk
hebt in financiële cijfers en in alle bedrijfsprocessen,
van een ervaren dealmaker zoals Jan Louis Burggraaf, die
zorgen dat je dit inzicht overdraagt aan je operationele
als partner en directeur is toegetreden tot Schuiteman
eindverantwoordelijke en zorgen dat je alvast figuurlijk
M&A – Corporate Finance. ▪
EYEOPENER
31
32
EYEOPENER
LEVENSWERK CLIEN TCASE
| Van Gent Legnesten
Je bedrijf verkopen. Dat is een spannende en ook emotionele stap. Zeker als je het van de grond af hebt opgebouwd, zoals Teus en Netty van Gent.
EYEOPENER
33
VAN GENT LEGNESTEN . CLIENTCASE
Begin jaren 70 in Renswoude. De jonge agrarisch
Waar veel concullega’s kiezen voor kunststof, werkt Van
ondernemers hebben net hun eerste pluimveestal gebouwd.
Gent daarnaast nog altijd met hardhouten roosters. Dat is
In heel Nederland leggen kippen op dat moment nog eieren
wat duurder, erkent Teus, maar de kip wordt er blij van en
in sinaasappelkistjes of grote bakken die verspreid door de
dat ziet de boer terug in de resultaten. Onderaan de streep
stal staan, maar het rapen van die eieren is arbeidsintensief
is het rendement hoger.
en als je niet snel bent, beschadigen de eieren. Overname En dus slaan Teus en Netty van Gent aan het puzzelen. Eerst
Eigenlijk wilden Teus en Netty nog helemaal niet afbouwen.
ontwikkelen ze nestkasten met een schuine opening waar je
Maar ja, ze zijn beiden de 70 gepasseerd. Er komt toch een
de eieren makkelijker uit kan pakken. Later volgen wegrol-
moment dat het moet. “Je wilt ook dat het bedrijf door kan
legnesten. Daarbij zit de kip in een nest met een bodem die
blijven gaan en de zaken goed regelen voor werknemers”,
schuin afloopt. Een gelegd ei rolt daardoor zachtjes naar
zegt Teus. Daarom gingen ze vorig jaar in op de avances van
de transportband. ‘s Nachts wordt het nest automatisch
de Vencomatic Group uit Eersel.
afgesloten waardoor het schoon blijft. Vencomatic is net als Van Gent Legnesten een familiebedrijf Doorbraak
dat kwaliteit hoog in het vaandel heeft staan. Even slikken
De grote doorbraak volgt op een beurs in de jaren 90, waar
was het wel, want de onderneming was jarenlang één van de
de Van Gents een legnestprototype tonen. “Ik weet nog dat
grote concurrenten. Wanneer geef je zo’n partij bijvoorbeeld
dat heel veel stress opleverde. We kregen dat ding namelijk
inzicht in je brutomarges en klantenbestanden?
niet in de auto. Uiteindelijk is het toch gelukt. We hebben tot diep in de nacht opgebouwd. De volgende dag plaatste een
Schuiteman M&A – Corporate Finance adviseerde de Van
grote Duitse klant de eerste order”, vertelt Netty.
Gents daarover. “Het is prettig dat zij ons begeleiden in het onderhandelings- en verkoopproces. Voor ons was
34
EYEOPENER
Inmiddels is Van Gent Legnesten een gerenommeerde
dit namelijk allemaal nieuw en het werk ging ook gewoon
naam in de vermeerderings- en de legsector. Het bedrijf
door. De overname is inmiddels rond, maar we hebben
produceert en levert diervriendelijke, modulaire legnesten
afgesproken dat we nog een aantal jaar actief blijven in het
en hardhouten en kunststof roosters voor klanten in binnen-
bedrijf. Zo blijft onze kennis en de relatie met leveranciers
en buitenland. Cruciaal in het succes? Dat blijkt de aandacht
behouden. En eerlijk gezegd vinden we het ook wel fijn,
voor kwaliteit en dierenwelzijn.
want we zijn geen types om achter de geraniums te zitten.” ▪
Verkooptips
1/3
Iets verkopen waar uw hart en ziel in zit, is
niet makkelijk. Probeer in het verkoopproces emoties zoveel mogelijk uit te schakelen. Weet wanneer het slimmer is dat u zelf níet aan de onderhandelingstafel aanschuift.
2/3
Realiseer u dat er meer mensen betrokken
zijn dan u aan de onderhandelingstafel ziet. De kopers moeten bijvoorbeeld partners, familieleden of een raad van bestuur meekrijgen.
3/3
Focus
niet
alleen
op
de
overnamesom.
Soms kunt u met een iets lagere koopsom en creatieve ‘secundaire’ voorwaarden makkelijker tot overeenstemming komen of zelfs tot een betere deal komen.
EYEOPENER
35
60
seconds Ontdek binnen een minuut hoe u een arbeidsovereenkomst met een werknemer beëindigt.
36
EYEOPENER
ARBEIDSOVEREENKOMST BEËINDIGEN . 60 S ECO NDS
WAT? contracten, ongeacht de lengte van dat contract. Dus De arbeidsovereenkomst met een werknemer beëindigen.
ook als u een contract in de proeftijd beëindigt, heeft een werknemer recht op een transitievergoeding. De hoogte van de vergoeding is een derde maandsalaris per
WAAROM?
dienstjaar.
Omdat u de werknemer niet meer kunt betalen, uw bedrijf
ALTERNATIEVEN?
of een deel daarvan sluit, de werknemer langdurig ziek is of om andere redenen zoals disfunctioneren, verwijtbaar handelen of een verstoorde arbeidsverhouding.
U kunt ook zelf afspraken maken met een werknemer om met wederzijds goedvinden de arbeidsovereenkomst te beëindigen. 9In dat geval kan de werknemer wettelijk
HOE?
geen aanspraak maken op de transitievergoeding.
Dat ligt aan de reden voor ontslag. Heeft dat te maken
Een werknemer zal daarom vaak alleen akkoord gaan
met
langdurige
als u een beëindigingsvergoeding toekent die ten minste
arbeidsongeschiktheid? Dan vraagt u bij het UWV een
net zo hoog is als de transitievergoeding. In bijzondere
ontslagvergunning aan. In andere gevallen stapt u naar
omstandigheden kan een werknemer op staande voet
de rechter met een verzoek om de arbeidsovereenkomst
ontslagen worden. Dan eindigt de arbeidsovereenkomst
te ontbinden. In beide gevallen moet u rekening houden
per direct en is er veelal geen transitievergoeding
met de opzegtermijn en heeft u in principe de plicht om
verschuldigd. ▪
bedrijfseconomische
redenen
of
een werknemer een andere passende functie aan te bieden.
KOSTEN? Meer weten? Schuiteman beschikt over ten hr-specialisten
Als u het initiatief neemt om de arbeidsovereenkomst
en
juridisch
adviseurs
die
gespecialiseerd
zijn
in
te beëindigen, heeft de werknemer recht op een
arbeidsrecht. Ze adviseren en begeleiden u graag bij het
transitievergoeding. Dat geldt vanaf 2020 ook bij tijdelijke
beëindigen van dienstverbanden.
EYEOPENER
37
TOT SLOT Winnaars van morgen Crisissen zijn van alle tijden. Toen Henk Morren bij Schuiteman kwam werken, was de wereld in mineur door de tweede oliecrisis. Veertig jaar later hebben we de dotcom-bubble achter de rug, de kredietcrisis overleefd en zitten we midden in de coronacrisis. Onzekerheid wordt wel eens de grootste vijand van ondernemers genoemd. Je kunt het ook anders zien. Veel van wat er in en om onze bedrijven gebeurt, gebeurt onverwachts. Soms hebben we er grip op, vaak ook niet. Hoe vervelend we dat ook vinden: totale controle is een illusie. De winnaars van morgen zijn niet de bedrijven die voorkomen dat ze opnieuw door de crisis van vandaag geraakt worden. Het zijn de ondernemers die in staat zijn om de constante van onzekerheid te omarmen. Dat daagt ook ons als accountants & adviseurs uit. Ontwikkelingen zoals controleren en sturen op basis van realtime cijfers met onze FCA-tool zijn mooie stappen op dit gebied. En ook al hebben wij niet alle oplossingen voor een onzekere toekomst, we kunnen in ieder geval in één ding voorspelbaar zijn. Onze oprechte betrokkenheid. Ook in deze tijden staan we naast u. De directie van Schuiteman Accountants & Adviseurs, Bram Faber, Gert de Fluiter, Henk Morren en Jorrit Koops
38
EYEOPENER
Wilt u ons magazine voortaan thuis, op uw bedrijfsadres of op een ander adres ontvangen? Stuur dan even een mailtje naar INFO@SCHUITEMAN.COM
C OLOFON UITGAVE VAN SCHUITEMAN ACCOUNTANTS & ADVISEURS Verschijnt 2x per jaar
REDACTIE Hiemstra Media
VORMGEVING Zeker Zichtbaar
DRUKWERK Aforma drukkerij
FOTOGRAFIE Hiemstra Media
CONTACT 0342-41 12 00 info@schuiteman.com schuiteman.com
September 2020
EYEOPENER
39
Accountancy | Fiscale dienstverlening | HR Services | Bedrijfsadvisering | Schuiteman M&A - Corporate Finance | Family Office SCHUITEMAN.COM
40
EYEOPENER