Henk & Fred 5-2025

GROEPENKAST INSTALLEREN MET TIJDWINST

INTERVIEW

Los van de waan van de dag

Lezing van Martijn Verspeek NIEUWS

De beste werkgever

Wauw. In het jaar van ons 100-jarig jubileum zijn we verkozen tot de nummer 1 werkgever in de sector Aannemers & Installatietechniek. Een prachtige erkenning van duizenden vakgenoten en vooral een groot compliment voor al onze collega’s. Hun inzet, vakwerk en betrokkenheid vormen de basis van ons gezamenlijk succes. Dáárom zijn we trots.

Goed werkgeverschap begint bij hoe je met elkaar omgaat: met aandacht, gelijkwaardigheid en met ruimte om te groeien. Zo staat de gezondheid van onze collega’s voorop. Fysiek én mentaal. Zodat iedereen met energie naar het werk gaat en met een glimlach thuiskomt. Met een maandelijks budget kun je bijvoorbeeld sporten, gezonde maaltijden bestellen of zelfs naar de wellness.

We vinden het minstens zo belangrijk dat je voldoening haalt uit je werk en trots kunt zijn op wat je neerzet. En ben je toe aan meer? Dan bieden we volop mogelijkheden om je te specialiseren of door te groeien. Want uitgeleerd ben je nooit.

Naast persoonlijke groei investeren we ook op andere manieren in onze collega’s. Zo delen we de winst met elkaar en krijgt iedereen jaarlijks een budget om hun eigen huis te verduurzamen.

Honderd jaar Breman bewijst dat we niet zonder techniek kunnen, maar al helemaal niet zonder de vakmensen daarachter. Daarom blijven we bouwen aan een plek waar mensen centraal staan en waar je je gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.

COLOFON & INHOUD

Henk & Fred is het leukste magazine voor de elektrotechniek. Wij zijn er voor iedereen die werkzaam of geïnteresseerd is in de elektrotechniek. In elke editie is weer een glansrol weggelegd voor collega’s Henk, Fred en Daan. Hierdoor weten we zowel jong als oud binnen de gehele elektrotechniek aan ons te binden. Het magazine verschijnt vijf keer per jaar en wordt verspreid in een oplage van 24.000 exemplaren.

Jaargang 13, nummer 5, december 2025

UITGEVER

Media Vakman B.V. Keulenstraat 9 7418 ET Deventer

HOOFDREDACTIE

Peter Besselink, redactie@henkenfred.nl

REDACTIE

Pim van de Beek, Michiel Elands, Sjoerd Geurts, Diede de Klein en Han Neijenhuis

BLADMANAGER

Matthea Kiemeney, matthea@mediavakman.nl

AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE

Gejo Flierman (verkoop), Marco IJmker (vormgeving), Tim Nijhof (eindredactie) en Martijn Verspeek (column)

ADVERTENTIES advertenties@henkenfred.nl

VORMGEVING Media Vakman B.V. DRUK Tuijtel

ABONNEMENTEN EN ADMINISTRATIE info@henkenfred.nl

Verschijning: 5 x per jaar

Abonnementsprijs Nederland € 47,50 per jaar (excl. 9% BTW, incl. verzendkosten)

Losse nummers € 9,75 (excl. 9% BTW, incl. verzendkosten)

Abonnementen kunnen op elk gewenst moment ingaan en worden automatisch verlengd, tenzij twee maanden voor de vervaldatum schriftelijk is opgezegd.

ALGEMENE VOORWAARDEN EN PRIVACYSTATEMENT

Zie henkenfred.nl

COPYRIGHT

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat deze uitgave naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen aan de volledigheid en juistheid van de informatie, zoals weergegeven in deze uitgave, geen rechten worden ontleend. De uitgever en auteurs kunnen dan ook geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie uit deze uitgave.

VOLG ONS facebook.com/HenkenFred instagram.com/henkenfred linkedin.com/company/henk-&-fred linkedin.com/in/fred-van-henk-en-fred info@henkenfred.nl

HENKENFRED.NL

10

24

50

6

6

PRIJZENAVOND VOOR INSTALLATIEBRANCHE

Maar liefst twintig bedrijven maken nog steeds kans op de titel Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Op donderdagavond 27 november worden de twee Publieks- en Vakjuryprijzen bekendgemaakt. Dan is ook de Grote Finale van Monteur van het Jaar. Een lezing van installateur Martijn Verspeek maakt de avond compleet.

10

HOE STERK DE WAAN VAN DE DAG KAN ZIJN

Hij noemt zich spelbreker. Jaap de Lange helpt de leiding van installatiebedrijven om niet altijd door te rennen, maar soms ook stil te staan. “Juist als je het druk hebt, moet je vertragen en nadenken. Anders loop je jezelf voorbij.”

24

“JE HOEFT NIET ALLES TEGELIJK TE KUNNEN”

Een energiemanagementsysteem aanleggen? Veel installateurs, vertrouwd met kabels en kasten, vrezen de confrontatie met software en data. EMS-specialist Jan van de Maat van ABB laat zien dat het simpel kan zijn én dat installateurs er veel winst mee kunnen behalen.

MARTIJN VERSPEEK INSPIREERT

Afgelopen maand presenteerde hij zijn boek Goeiegast. En op donderdagavond 27 november staat Martijn Verspeek bij ons op het podium. Tijdens de uitreiking van de prijzen voor Monteur en Installatiebedrijf van het Jaar. Het bijwonen van zijn lezing is eigenlijk een ‘must’ voor elke installateur die zich wil laten inspireren. Over hoe je van je klant een fan maakt en je personeel op één zet!

32 50 THUIS BIJ: TESS LIEDER-WESTER

De immer fanatiek meebrullende keeper Tess LiederWester werd een van de gezichten van het Nederlands handbalteam. Groot was de verbazing toen ze op 32-jarige leeftijd haar vertrek uit de sport aankondigde. Voor het WK in Nederland een gesprek met handbalninja Tess.

“DAT IS DE COMBINATIE VAN LOXONE EN KNX”

Jonne den Hertog van Duke Electric koppelde bij Loodgietersbedrijf Van Iersel in Elshout 120 zonnepanelen, vier laadpalen, drie Daikin-warmtepompen en een batterijopslag van 80 kWh slim samen. Henk en Fred zijn benieuwd hoe dit lukt op een 3x25 ampère-aansluiting.

Voor de pauze zal hij met name ingaan op dat eerste deel. Over hoe je van je klanten extreme fans maakt, die als het ware de deur versieren als de monteur langs komt voor een klus. Maar hij vertelt ook dat zijn bedrijf duidelijke keuzes maakt. Bijvoorbeeld door te werken met een beperkt aantal merken en bepaalde werkzaamheden – zoals infrarood – gewoon niet te doen. En zijn bedrijf werkt ook bewust met een afgekaderde regio. Met een hart getekend rondom het bedrijf.

58 78

DE DAG VAN: JP HOLLANDER

De nominatie verraste hem. Dat zijn bedrijf Hollander Electric Solutions op de shortlist staat voor de publieksprijs van Installatiebedrijf van het Jaar vervult JP Hollander zeker met trots. “Het is leuk dat klanten ons genomineerd hebben.”

VOETBAL KUNNEN

KIJKEN IN DE TUIN

De tuin wordt steeds meer onderdeel van de woning. Het tweede wonen: zo noemt Jurren Zomer van Niko Nederland dat. En daar horen stopcontacten, schakelaars en internetaansluitingen bij. “Mooie kansen voor de installateur.”

Het tweede deel gaat over het boeien & binden van personeel. Wel belangrijk als je weet dat één op de vijf jongeren de installatiebranche binnen een jaar weer verlaat. Zo blijkt uit recent onderzoek. Bij installatiebedrijf Verspeek krijgt elke stagiaire – ook al is het maar voor één dag –een eigen bedrijfsshirt, trainingsjas of hoodie met daarop zijn of haar eigen naam. Kijk, dan ga je zo’n stage natuurlijk nooit vergeten. Verder gaat Martijn wandelen met zijn personeel in plaats van dat hij traditionele functioneringsgesprekken voert, hanteert hij een vacaturewachtlijst en vertelt hij nieuwe medewerkers pas vlak voor hun eerste werkdag wat ze gaan verdienen.

Wil je zijn inspirerende verhaal ook horen? Kom dan op donderdagavond 27 november naar Act Eventstudios in Arnhem!

Peter Besselink, hoofdredacteur redactie@henkenfred.nl

Kom ook naar het feestje van de branche op donderdag 27 november

Welk bedrijf wordt Installatiebedrijf van het Jaar 2025?

Maar liefst twintig bedrijven maken nog steeds kans op de titel

Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Op donderdagavond 27 november worden de twee Publieks- en Vakjuryprijzen bekendgemaakt. Dan is ook de Grote Finale van de Monteur van het Jaar. Een lezing van installateur Martijn Verspeek maakt de avond compleet.

HEen avond om van elkaar te leren

et moet een feestje voor de branche worden!”, zegt hoofdredacteur Peter Besselink. En daar zijn alle installatiebedrijven uit

Nederland van harte voor uitgenodigd.

De verkiezing Installatiebedrijf van het

Jaar is na drie jaar een begrip geworden. Op donderdagavond 27 november

Fred: “Ik heb installateur Martijn Verspeek nu een paar keer als spreker op het podium gezien. Alles wat hij zegt en doet is raak. Daar kunnen we als installateurs een hoop van leren. En zijn verhaal is doorspekt met veel humor. Dus ook nog eens leuk om naar te luisteren.” Henk vult aan: “Maar het wordt sowieso een avond waarop we veel kunnen leren van elkaar. Want de genomineerde bedrijven die zich presenteren zijn stuk voor stuk voorbeeldbedrijven in de branche! De kunst is uit elk verhaal dat je hoort de beste ideeën te halen. En die toe te passen in je eigen bedrijf.”

worden de prijzen uitgereikt bij Act Eventstudios in Arnhem. Tevens wordt die avond de Grote Finale van de wedstrijd Monteur van het Jaar gehouden. “We hebben voor de bezoeker een leuk programma samengesteld, met zowel voor als na de pauze installateur Martijn Verspeek op het podium”, legt Besselink uit. “Voor de pauze vertelt Martijn hoe hij klanten tot extreme fans maakt. Een verhaal doorspekt met veel humor en kwinkslagen. Na de pauze zal het vooral gaan over het boeien en binden van personeel. En hoe Martijn dat in zijn bedrijf doet. Martijn voert nooit functioneringsgesprekken, hanteert een vacaturewachtlijst en vertelt nieuwe medewerkers pas vlak voor hun eerste werkdag wat ze gaan verdienen. Kortom: een prachtig verhaal over hoe we met elkaar, met collega’s en met klanten om zouden kunnen gaan.”

Twintig kanshebbers

In totaal twintig bedrijven maken nog kans op de titel Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Tot eind oktober kon er in twee categorieën (tot 50 medewerkers

FOTO: ELSKE NISSEN

SCAN DE QR-CODE EN JE BENT ERBIJ

en 50 medewerkers en meer) gestemd worden op een shortlist van elk tien bedrijven. Het bedrijf met de meeste stemmen in zijn categorie krijgt op donderdagavond 27 november de Publieksprijs uitgereikt. Daarnaast worden die avond ook twee Vakjuryprijzen vergeven. Daarvoor heeft de jury uit beide shortlists elk drie bedrijven geselecteerd en bezocht. Daar gaat de strijd tussen Van Dunschoten (Nijkerk), Engberts (Purmerend) en Van Wijngaarden (Papendrecht) en bij de grote bedrijven tussen Breman, Scheer & Foppen en Bink Techniek. “Het moet een avond worden waarop we van elkaar kunnen leren. Maar we willen als vakblad ook de spotlights zetten op de vele mooie bedrijven die er in onze branche zijn. De bedrijven op beide shortlists zijn op voorhand eigenlijk allemaal al winnaars”, zegt Besselink. Verder zullen de zes eindfinalisten voor de titel Monteur van het Jaar die avond hun eindopdrachten uitvoeren, terwijl het publiek live toekijkt. “We zetten dus niet alleen de spot op de bedrijven, maar ook op het vak zelf.”

Kom ook

OP 27 NOVEMBER! Wil je de feestelijke prijzenuitreiking en de boeiende (en humoristische) lezing van installateur Martijn Verspeek ook meemaken? Dat kan door de onderstaande QR-code te scannen en je op te geven. Voor de duidelijkheid: de avond is vooral bedoeld voor installatiebedrijven en hun medewerkers. Ben je er ook bij?

Met Act Eventstudios in Arnhem is voor een mooie, toepasselijke locatie gekozen voor de uitreiking van de prijzen. Act Eventstudios bevindt zich namelijk op het innovatieve en duurzame Cleantech Park. Dit terrein is de thuisbasis van 133 bedrijven die dagelijks werken aan verduurzaming en innovatie op het gebied van energie- en milieutechnologie. De verkiezingsavond en de lezing van Martijn Verspeek is bedoeld en toegankelijk voor alle installatiebedrijven in Nederland, dus voor iedereen die werkt bij een installatiebedrijf. Je moet je van tevoren alleen wel even opgeven. Dat kan heel eenvoudig via de QR-code op deze pagina. Of check de website installatiebedrijfvanhetjaar.nl. Het programma start om 19.00 uur en duurt tot 21.30 uur, waarna er ook nog een borrel is.

CLEANTECH PARK ARNHEM

Loyale medewerkers zijn de motoren van je bedrijf. Hoe zorg jij ervoor dat ze zich blijven ontwikkelen en met plezier werken? Wij Techniek helpt je met advies en trainingen om mensen te behouden én je bedrijf te versterken.

Jij inspireert nieuwe vakmensen

Wij geven je inspiratie

Ontdek ons aanbod voor praktijkbegeleiders Ga naar www.wij-techniek.nl/praktijkbegeleiders

DRUK? MISSCHIEN

BEN JE ALS BEDRIJF

WEL TE GOEDKOOP!

Een keuze maken isdanbelangrijker niks doen

Kijk altijd goed of een bepaalde klus past bij jouw bedrijf

DOOR EFFICIËNTER

TE WERKEN, HOEF JE MINDER UREN TE MAKEN

Van welke klant neem jij dit jaar nog afscheid?

ONDERNEMER KRIJGT

IN 10 JAAR TIJD 85% MEER DILEMMA’S OP ZIJN BORD

DURF JIJ OOK WEL EENS EEN

KLUS NIET AAN TE NEMEN?

WERKEN MET MINDER LEVERANCIERS, LEVERT TIJDSBESPARING OP

Kies jij bewust voor een afgekaderde regio?

Monteur is geen chauffeur

KEUZESTRESS?

KIJK WAAR JE GELUKKIG

VAN WORDT

EN GOED IN BENT

Bron: VNO-NCW, Janneke Stielstra van Rebels Company, ‘spelbreker’ Jaap de Lange, Stefan van Maasakkers van Bol Adviseurs en marketinggoeroe Jos Burgers

Freepik

Freepik

inter view

JAAP DE LANGE

SPELBREKER EN TEGENDENKER IN DE TECHNIEK

“Even vertragen zorgt voor overzicht en betere keuzes”

Hij noemt zich geen adviseur, maar spelbreker. Jaap de Lange helpt de leiding van installatiebedrijven om niet altijd door te rennen, maar soms ook stil te staan. “Juist als je het druk hebt, moet je vertragen en nadenken. Anders loop je jezelf voorbij.”

WE ZIJN ALLEMAAL DRUK, DE HELE

DAG AAN HET RENNEN. MOOI TOCH?

“Het lijkt mooi, maar je loopt jezelf voorbij.

Denk eerst na voordat je gaat rennen. Veel directeuren en teams gunnen zichzelf die tijd niet. Terwijl even vertragen juist zorgt voor overzicht en betere keuzes.”

WAAROM IS HET ZO BELANGRIJK OM

AF EN TOE STIL TE STAAN?

“Omdat je dan onderscheid maakt tussen belangrijk en noodzakelijk. Iedereen kent het: de hele dag brandjes blussen. Maar als je niet stil staat, worden belangrijke dingen vanzelf urgent. Even afstand nemen geeft rust en richting en het levert je bedrijf veel op.

Maar we doen het niet, omdat de agenda’s vol zitten.”

WAAROM IS HET ZO LASTIG

VOOR VEEL ONDERNEMERS

OM PLANNEN TE MAKEN?

transitie, digitalisering, personeelstekorten: het komt hier allemaal samen.”

JE HEBT ZELF BIJ INSTALLATIEBEDRIJF LOMANS IN AMERSFOORT GEWERKT.

WAT HEB JE DAAR VOORAL GELEERD?

“Ik merkte hoe sterk de waan van de dag kan zijn. Als directeur dacht ik: we hebben toch een plan? In de praktijk moest vaak worden bijgestuurd. Ik leerde het installatievak beter begrijpen en vooral dat je als leider ook op de werkvloer moet staan. Daar hoor en zie je wat er echt speelt.”

“Ik merkte hoe sterk de waan van de dag kan zijn”

“Omdat de waan van de dag sterker lijkt. Terwijl een plan juist ruimte geeft. Ik zeg vaak: als je geen plan hebt, word je onderdeel van het plan van een ander. Dat is zonde en dat moet je niet willen. Je moet zelf de regie houden. Een plan hoeft niet groot of ingewikkeld te zijn. Een A4’tje is vaak al genoeg.”

WAAROM RICHT JE JE UITSLUITEND OP DE TECHNIEK EN INSTALLATIEBRANCHE?

“Omdat ik verliefd ben geworden op de branche. De passie voor techniek, de trots waarmee monteurs erover vertellen, dat raakt me. Bovendien is dit een sector met enorme uitdagingen én kansen. De energie-

NA LOMANS BEN JE OPNIEUW VOOR JEZELF BEGONNEN. WAAROM?

“Ik miste het contact met klanten en merkte dat ik niet meer in mijn kracht stond. Daarom ben ik verder gegaan in mijn rol als spelbreker.”

JE NOEMT JEZELF DE STOK ÉN DE WORTEL VOOR INSTALLATIEBEDRIJVEN?

“De stok is dat ik elk kwartaal terugkom en vraag: wat hebben jullie gedaan? Ik ben er dus niet alleen bij het maken van een plan. Door op vaste momenten terug te komen, kun je een plan niet zomaar aan de kant leggen. De wortel is dat ik ook complimenten geef, dat ik aanjaag en energie breng. Die combinatie werkt. Niet alleen inspiratie, maar ook actie.”

PLANNEN MAKEN VOOR JE ORGANISATIE IS TOCH NIET ZO MOEILIJK?

“Plannen maken niet. Maar plannen die werken wel. Veel plannen worden vol enthou-

JAAP DE LANGE: SPELBREKER IN DE TECHNIEK

Jaap de Lange (51) werkte bij installatiebedrijf Lomans in Amersfoort, onder meer als directeur mens, cultuur & ontwikkeling. Eerder had hij samen met een compagnon al een eigen bedrijf, BIMpuls®, gericht op verandermanagement in de installatiebranche. Daarna begon hij opnieuw voor zichzelf. Niet als klassieke organisatieadviseur, maar als ‘spelbreker’: iemand die tegendenkt, patronen doorbreekt en leiders helpt om plannen te maken die wél werken. Zijn klanten zijn vooral installatiebedrijven, groot en klein. Hij begeleidt directieteams en coacht directeuren. Meer info: jaapdelange.nl

siasme gemaakt en verdwijnen vervolgens in een la. Mijn rol is om het concreet te maken: wie doet wat, wanneer en hoe. En dan steeds weer terugkomen op dat plan. Vooral bij het concreet maken van het hoe en het nakomen van wanneer hebben bedrijven ondersteuning nodig.”

GELDT DIT ALLEEN VOOR GROTE BEDRIJVEN?

“Nee, kleine bedrijven lopen tegen dezelfde dingen aan. Alleen is het daar vaak lastiger, omdat de directeur meestal meerdere petten op heeft. Juist dan helpt het om een plan te hebben. Bijvoorbeeld: vrije blokken in je agenda zetten, of elke vrijdagmiddag een paar uur vrijhouden voor reflectie. Plan ook bewust de voorbereiding van afspraken in, zodat je niet altijd achter de feiten aanloopt. Die tijd vrijmaken, dat gebeurt vrijwel nooit. Je moet vertragen om vooruit te komen. Sta stil bij wat belangrijk is. Even afstand nemen levert betere keuzes en meer rust op.”

WAT IS NOG MEER BELANGRIJK ALS JE STAPPEN VOORUIT WILT MAKEN?

“Een directeur zei eens: jij blijft lang drukken op die wond”

“Regie nemen. Zelf bepalen waar je naartoe gaat. En luisteren naar de werkvloer. Daar zit vaak veel wijsheid. Een hoofdmonteur vertelde me tijdens een traject dat ik met dat bedrijf liep, dat tekeningen steeds verkeerd werden opgeslagen, waardoor monteurs buiten niet wisten of ze de laatste versie hadden. Dat signaal hebben we opgepakt en veranderd. Klein, maar met groot effect.”

VRAAGT HET VEEL VAN DIREC­

TEUREN EN MT’S OM ZICH

KWETSBAAR OP TE STELLEN?

“Ja, maar het is cruciaal. Durf te vragen: heb ik het bij het juiste

eind? Is onze aanpak wel goed?

Dat vraagt om kwetsbaarheid, ook van de directie. Juist door je open op te stellen maak je plannen sterker en werkbaarder.”

JE BENT EEN SPELBREKER, ZEG JE. VINDT EEN DIRECTEUR DAT LEUK?

“Soms ongemakkelijk. Ik blijf net zo lang vragen stellen tot het echte probleem op tafel ligt. Een directeur zei eens: jij blijft lang drukken op die wond. Dat klopt, maar altijd met een glimlach en vanuit de intentie om verder te komen.”

HOREN WAT ER SPEELT: MET SOEP NAAR DE BOUW

Soms maken juist kleine dingen het verschil. Samen met een opdrachtgever ging Jaap de Lange letterlijk de bouw op. Met een pan soep bezochten ze monteurs tijdens de schaft om te vragen: “Hoe gaat het eigenlijk?”, vertelt Jaap. “Daar hoorden we wat er speelde. Veel monteurs, ook jonge gasten bleken bijvoorbeeld vaak uitgeblust door de lange reistijden. De soepbijeenkomst gaf echt inzicht. Het lijkt klein, maar zulke signalen zijn goud waard. Door te luisteren hoor je wat er echt speelt. Daarmee kun je beleid maken dat werkt en gedragen wordt. Niet achter je bureau, maar juist vanuit de dagelijkse praktijk van het werk.”

WAT LEVERT DAT TEGENDENKEN

CONCREET OP?

“Dat bedrijven scherpere keuzes maken. Een team dat telkens langs elkaar heen praatte, heb ik geholpen om echt naar elkaar te luisteren.

We maakten letterlijk een tekening in het zand: de een zag een vierkant, de ander een arena. Pas toen beseften ze dat ze elkaar vaak verkeerd begrepen. Dat inzicht heeft hun samenwerking veranderd.”

HOE ZORG JE DAT PLANNEN EEN SUCCES WORDEN?

“Dat begint met luisteren: echt horen wat mensen zeggen en hun signalen oppakken. Zet het plan op de agenda en kom er minimaal elk

kwartaal op terug. Kijk samen wat goed ging en wat beter kan. Houd het klein en concreet: geen dikke rapporten, maar duidelijke acties op één A4. Vier ook de kleine successen, want dat motiveert en geeft energie. Zo creëer je ritme en discipline.”

WAT ALS BEDRIJVEN GEWOON

DOORGAAN ZOALS ALTIJD?

“Dan mis je kansen. De wereld verandert, de techniek verandert. Als je blijft doen wat je deed, krijg je wat je kreeg. Je kunt het je niet veroorloven om niet in beweging te zijn. Dat is simpelweg niet genoeg.”

Zet jouw technische talent bij Batenburg

Hij werkt pas twee jaar bij Gerrit de Jonge Beveiligingstechniek in Goes, maar Sander Florusse (38) is al bezig aan zijn tweede bus. “De eerste bus was een Opel Combo, die was nog over. Maar eerder dit jaar heb ik echt mijn eigen bus gekregen: een Volkswagen Transporter.”

GSANDER FLORUSSE BEVEILIGINGSMONTEUR

GERRIT DE JONGE BEVEILIGINGSTECHNIEK

“Ik kan er zelfs in sleutelen”

errit de Jonge Beveiligingstechniek maakt deel uit van de ITN Groep, een allround installateur. “Ik houd me bezig met allerlei technieken: van brandmeld- en inbraakinstallaties tot sleutelsystemen. Vaak in scholen, kantoren en grote utiliteitsgebouwen. Geen dag is hetzelfde, dat maakt mijn werk zo leuk.”

Sinds kort rijdt Sander in een nieuwe Volkswagen Transporter, dezelfde bus die alle monteurs bij ITN kregen na de samenvoeging.

Geen elektrische bus, maar een diesel. “Voor ons werk is dat praktischer”, legt hij uit. “Ik rijd zo’n 30.000 kilometer per jaar door heel Zeeland en soms ver daarbuiten. Laden onderweg is nu nog te lastig en niet altijd rendabel. Bij ITN zijn overigens al wel elektrische bussen in gebruik, maar voorlopig nog niet voor de beveiligingsploeg.”

Belangrijk voor Sander is vooral de inrichting van zijn bus. “Alles is op maat gemaakt. Aan de ene kant laden voor gereedschap, aan de andere kant voor materiaal. Er zit een dubbele laadvloer in: zware spullen kunnen onderin en vaak gebruikt materiaal bovenop. Gereedschap, meetapparatuur, ladders, kabels, klemmen – alles wat je vaak nodig hebt

neem ik mee. Zelfs een werkbank, verlichting en een bankschroef. Eigenlijk is mijn bus een rijdende werkplaats en opslag tegelijk. Ik kan er zelfs kleine sleutelwerkzaamheden in doen. Dat scheelt tijd.”

INRICHTING

Sander mocht de inrichting zelf bepalen. “Ik wilde vooral voldoende ruimte voor handgereedschap en meetapparatuur. Zware spullen moeten goed vaststaan, anders gaat het schuiven. Een imperiaal op

het dak wilde ik niet, die maakt te veel kabaal. Daarvoor in de plaats heb ik een dubbele laadvloer. Daarmee kan ik materiaal en gereedschap beter kwijt: zware spullen onderin, lichter en vaak gebruikt materiaal bovenop. Het zorgt voor meer overzicht en veiliger vervoer.” Sander is blij met de bus. “Ik vind die opvallende bestickering erg mooi. Ik heb in de cabine wat knuffels van de kermis op een rijtje gezet. De bus voelt een beetje als mijn tweede huis. Leuk toch.”

FRED: “BUS ZIET ER OPGERUIMD UIT”

Fred kan genieten van de looks van de bus van Sander Florusse. “Die kleuren knallen er echt uit. Daar kun je bij een klant mee voor de dag komen: modern en opvallend.” Wat hem verder meteen opvalt, is dat de bus er opgeruimd uitziet. “Alsof hij nooit gebruikt wordt. Dat zie ik echt wel eens anders. Maar hier zie je in één oogopslag waar alles staat. En de laatjes zorgen voor extra overzicht. Dat moet wel prettig werken. Je kunt wel zien dat Sander trots is op zijn bus. Hij zorgt er goed voor.”

DAAR WIL JE TOCH BIJ ZIJN?

Prijsuitreikingen

Installatiebedrijf van het Jaar & Monteur van het Jaar

Met inspirerende lezing van Martijn Verspeek!

Donderdag 27 november

Act Eventstudios Arnhem

19.00-21.30 uur

Meld je hier aan:

Of kijk op installatiebedrijfvanhetjaar.nl

Sponsoren: Sponsoren:

Vakjury op bezoek bij zes genomineerden

De vakjury heeft afgelopen maand de zes genomineerden voor de Vakjuryprijs van Installatiebedrijf van het Jaar 2025 bezocht. “Twee interessante rondjes dwars door het land. En ook wij als jury hebben weer een hoop geleerd. Dat is het mooie aan de verkiezing. Het zijn stuk voor stuk voorbeeldbedrijven waar andere installateurs weer van kunnen leren”, aldus hoofdredacteur Peter Besselink.

Het eerste juryrondje door Nederland begon op 15 oktober bij Breman Installatiegroep in Zwolle. Een van de drie genomineerden voor de Vakjuryprijs in de categorie ’50 medewerkers en meer.’

Opvallend is hun blik op de toekomst. “Wij kijken het liefst vijftig of honderd jaar vooruit”, zegt directielid en toekomstmaker René Breman, die onder andere kansen ziet voor installatie-arme waterwoningen. Verder wordt bij Breman volop geëxperimenteerd met robots, drones en augmented reality. Als antwoord op het personeelstekort.

De andere twee genomineerden in deze categorie zijn Scheer & Foppen Installatietechniek in Harderwijk en Bink Techniek uit Sprundel. Scheer & Foppen is een specialist en koploper op het gebied van stadsverwarming. Prefab heeft hier de toekomst en er wordt ook gekeken hoe daar een lasrobot bij kan worden ingezet. Als het gaat om het boeien en binden en het werven van personeel is Bink Techniek echt een voorbeeldbedrijf. Grappige wervingsfilmpjes worden niet langer alleen op Facebook gezet, maar ook gedeeld via TikTok. Want ja, daar kijken jongeren naar. En in de Week van het Werkgeluk werden

RENÉ BREMAN (LINKS) EN BERNARDO EENKHOORN VAN BREMAN INSTALLATIEGROEP

er op de bouwplaats worstenbroodjes uitgedeeld en kon het personeel Happy Socks winnen!

Boeiende verhalen

In de categorie ‘Bedrijven tot 50 medewerkers’ werden op 29 oktober Van Dunschoten Elektrotechniek (Nijkerk), Engberts Elektrotechniek (Purmerend) en Van Wijngaarden Elektrotechniek (Papendrecht) bezocht. Bij Van Dunschoten wordt fors geïnvesteerd in stageplekken en het begeleiden van leerlingen. Voor alle monteurs die daar behoefte aan hebben, geeft eigenaar Erik van Dunschoten zelfs extra praktijklessen op de zaak. Bij Engberts Elektrotechniek gaat eigenaar Meindert nog een stap verder. Door één dag in de week zelf les te geven op het vmbo. En ook bij Van Wijngaarden in Papendrecht bruist het en staat met zoon Olav de opvolger al klaar. Zes voorbeeldbedrijven, zes boeiende verhalen! Wil je hun verhalen ook horen, kom dan naar de feestelijke prijsuitreiking op donderdagavond 27 november. Kijk voor meer informatie op installatiebedrijfvanhetjaar.nl

Sponsoren:

John Eggebeen pakt Europese titel in Herning

Student elektrotechniek John Eggebeen uit het Zeeuwse ’s Gravenpolder is Europees kampioen geworden in zijn vakgebied. Bij de EuroSkills in het Deense Herning won hij in de categorie elektrotechnicus gebouwen. Hij versloeg deelnemers van zestien landen. De 21-jarige Eggebeen, student van Scalda en IW Zuid & Midden, bouwde en programmeerde in drie dagen een volledige installatie in Denemarken. Hij haalde ook de meeste punten binnen bij Nederland en werd zo ‘best of the nation’. Eggebeen is tweevoudig Nederlands kampioen en deed al eens mee aan het WK.

SCHUIVEN MET STROOM: MEERDERHEID WIL WEL

Nederlandse consumenten willen schuiven met het stroomverbruik, als dat een besparing oplevert. Onderzoek van Zonneplan wijst dat uit. Energieleverancier Zonneplan vroeg het aan 1575 Nederlanders. Van die groep staat meer dan de helft van de mensen open voor het verschuiven van het stroomverbruik, van het ene moment van de dag naar het andere. Voorwaarden daarbij zijn dat het vrijwillig is, geen extra moeite mag kosten en dat het tot een besparing van de energiekosten leidt. Volgens Zonneplan ziet ‘slechts een minderheid’ van de ondervraagden iets in ‘een verplichting om overdag apparaten aan te zetten’.

VERGROENEN MET LABEL E PATH

Kabelreus Prysmian heeft iets nieuws bedacht: E Path. Ook wel ‘het eerste groene label in de kabelindustrie’. “E Path zet een nieuwe standaard in de branche door inzicht te geven in de duurzame prestaties van het volledige kabelportfolio”, zegt een woordvoerder van Prysmian, moederbedrijf van kabelfabrikant Draka. E Path moet installateurs helpen bij het verkleinen van hun CO2-voetafdruk. Het label, dat het eerdere ECO Cable-label vervangt, is een nieuw en verbeterd concept, in lijn met Europese regelgeving.

VOL INZETTEN OP BATTERIJ

NIEUWE DIRECTEUR BIJ OOSTERBERG

Seine Ligtenberg is onlangs aangetreden als algemeen directeur van Koninklijke Oosterberg. Hij volgt George Rietbergen op, die de elektrotechnische groothandel vijf jaar leidde. Groei, continuïteit, klantgerichtheid en samenwerking blijven de kernwaarden waarmee Oosterberg met klanten en leveranciers verder wil bouwen aan een gezonde en toekomstbestendige organisatie.

“In 2025 kozen onze installateurs ons weer tot meest klantvriendelijke groothandel van Nederland. Daar zijn we trots op”, aldus een woordvoerder.

Fred: “Dit bericht wilde ik niet laten liggen. Nederland heeft grootschalige inzet van batterijen, warmtebuffers en waterstofopslag nodig om niet achterop te raken in Europa en afhankelijker te worden van buitenlandse spelers. Dat staat in het Marktonderzoek Energieopslag 2025, uitgevoerd door Energy Storage NL en Ecorys. Energy Storage NL is de brancheorganisatie voor de Nederlandse energieopslagsector. Een preek voor eigen parochie? Zeker. Maar er is ook terechte reden tot zorg. Denk aan netcongestie, afgeschakelde wind- en zonneparken en onze afhankelijkheid van gas. Tijd voor verandering.”

Opfristraining praktijkbegeleiding

Heb je de training Werkplekbegeleider of Praktijkopleider gevolgd? Verdiep je kennis in één dag en leer hoe je een veilige, inclusieve werkomgeving creëert.

Iets voor jou? Scan de QR-code of ga naar wij-techniek.nl/agenda/opfristraining-praktijkbegeleiding

Nieuwe hybride warmtepomp

Slim van binnen, cool van buiten

Intergas lanceert een nieuwe hybride warmtepomp: de Xtend Cool Grey. Deze warmtepomp combineert bewezen techniek met slimme innovaties en een mooi antraciet design. Kortom, slim van binnen, cool van buiten.

Bestel de Xtend Cool Grey bij jouw groothandel!

Slim van binnen

Altijd verbonden: breng je Xtend Cool Grey online en ervaar de voordelen op afstand.

Stil op verzoek: pas het vermogen aan voor een stillere modus, handig voor ‘s nachts.

Eenvoudige ingebruikname: via de installatiewizard van de WebUI.

Cool van buiten

Stijlvol design: de mooie antraciete buitenunit past bij elke woning.

Koelmogelijkheid: de warmtepomp is ook te gebruiken om in de zomer het huis enkele graden te koelen via vloerverwarming of convectoren.

Ontdek de Xtend Cool Grey via de QR-code of vraag ernaar bij de groothandel.

Martijn Verspeek noemt zichzelf aanvoerder bij

Installatiebedrijf Verspeek in Valkenswaard

Soms vraag ik me echt af waar we mee bezig zijn. Het lijkt wel alsof alles dichtgetimmerd moet worden. Elk risico moet uitgesloten zijn, elk gaatje dichtgemetseld. Niemand mag nog vallen, niemand mag nog een pleister nodig hebben. En dus verzinnen we regels en nog meer regels. Om een schuldige aan te kunnen wijzen als er een keer iets gebeurt. En laat duidelijk zijn, natuurlijk ben ik ook voor veiligheid. Natuurlijk wil ik dat mensen gezond blijven en ’s avonds weer veilig thuiskomen. Maar wat er nu gebeurt, gaat alle perken te buiten.

Zijn er klaar mee

Neem onze branche. Er zijn loodgieters die al veertig jaar met hart en ziel werken. Mannen die alles hebben meegemaakt, die denken in oplossingen in plaats van problemen. Mannen met passie. Maar die stoppen er nu massaal mee. Reden? Omdat ze niet nu nog hun CO-certificering willen gaan halen, geen nieuwe apparatuur willen aanschaffen, geen cursus meer willen volgen, waarbij je vooral leert welke vinkjes je moet zetten en formulieren je moet invullen. Ze willen hun klanten niet met torenhoge kosten opzadelen, omdat de rookgas nu ineens vervangen dient te worden. Ze zijn er klaar mee.

We slaan door met alle regels

om uren te maken. Mensen die tijd voor geld ruilen. Die vullen braaf hun formuliertjes in, halen koffie, roken een peuk en wachten tot de klok weer rond is. Terwijl de oude garde nooit in uren denkt. Die denkt in oplossingen. In klanten blij maken. Heb je het over vakmensen, die trots van hun werk thuiskomen en zeggen: ‘Kijk eens wat ik vandaag voor elkaar heb gekregen.’

Verplicht strekken

“Loodgieters met passie voor hun vak stoppen er massaal mee”

Ik zie het ook bij stratenmakers. Die mannen willen ’s avonds thuiskomen en tegen hun vrouw zeggen: ‘Ik heb vandaag 65 meter gelegd, ik heb effe lekker gas gegeven.’ Maar nu moeten ze na zestig minuten op hun knieën verplicht opstaan om te rekken en strekken, een soort yogameditatie tussen de bedrijven door. Wie verzint dat?

Vraag het aan die mannen zelf: ze willen bruin worden, zweten, meters maken, sterke verhalen vertellen in de kroeg. Geen verplichte yogales naast de stoep.

En das ‘kei sund’. De vakmannen drijven af en er komen mensen met minder passie voor het vak voor terug. Mensen die er vooral zijn

We slaan volledig door met regels. Natuurlijk is veiligheid belangrijk. Maar accepteer ook dat er af en toe iets mis kan gaan. Want als we zo doorgaan, drukken we alle passie uit de maatschappij. Dan houden we alleen nog medewerkers over die ‘tijd voor geld ruilen’, zonder een sprankje trots of liefde voor hun vak. En dat vind ik zonde. Mensen met passie, daar heb je bijna geen regels voor nodig.

Een professionele beveiligings- of brandmeldinstallatie valt of staat bij een betrouwbare kabelverbinding.

Beveiliging van bedrijfsgebouwen en woningen wordt steeds belangrijker. Daarnaast worden de eisen die aan brandveiligheid gesteld worden steeds zwaarder. Om systemen goed te laten functioneren zijn kwalitatief hoogwaardige kabels een must.

Om voor de juiste verbinding van de toe te passen componenten te zorgen omvat het Dynamic kabelprogramma een uitgebreid assortiment alarm- en brandmeldkabel. Deze zijn veelal leverbaar in de CPR-klassen Dca, Cca en B2ca.

www.cablepartners.nl

Merk: DRAKA

Draka Rol Buddy

Productgroep: Kabeltoebehoren & Gereedschap

SPECificaties

Draaglast: 50 kg

Materiaal : staal

Max. breedte kabelring: 600 mm

Max. diameter kabelring: 600 mm

Met handvat: Ja

Verschijningsvorm: Kartonnen doos

B. Fix

Unica Building Projects

+ Rolt makkelijk af

+ Je trekt de flex nu niet plat

− Soms rolt hij de flexbuis af zonder dat de Rol Buddy ronddraait en dan schiet de flexbuis terug in de rol als je hem loslaat

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

De Rol Buddy maakt werken met flexbuis een stuk makkelijker.

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy zouden ervoor zorgen dat deze nog beter aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

Een rem, waardoor hij niet automatisch afrolt.

Hoe zou jij een collega overtuigen om de Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Het is makkelijk om de flexbuis af te rollen zonder dat je het plat trekt.

Ontmoet je nieuwe buddy – Draka Rol Buddy

Installateurs weten het: een goede werkdag begint met goed gereedschap. Met de Draka Rol Buddy wordt voorbedrade buis installeren een fluitje van een cent. Geen gedoe meer met in de knoop geraakte buizen: dit slimme hulpmiddel rolt soepel af tot de laatste meter. Perfect voor installateurs die snelheid, precisie en gemak waarderen.

J. Wallenburg Klussenbedrijf Wallenburg

+ Sneller flexbuis trekken

+ Voorkomt kinken en slagen

+ Werkt licht en soepel

Handleiding erg summier

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

Het trekken van de flexbuis wordt heel erg makkelijk en voorkomt kinken en slagen.

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy zouden ervoor zorgen dat deze nog beter aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

Een inklapbare versie zou handig zijn. Want hij neemt veel ruimte in.

Hoe zou jij een collega overtuigen om de Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Met de Rol Buddy wordt het leuk om flexbuis te trekken. Het gaat zeer soepel en kost weinig kracht. Hij staat erg stevig op verschillende ondergronden.

M. Tromp

De Graaf Elektrotechniek

+ Makkelijk in gebruik

+ Soepel draaiend systeem door kogellager

− Onderste moer, advies: borgmoer gebruiken

− Handvat om op te tillen mag iets groter zijn

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed? Lekker snel en makkelijk werken.

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy zouden ervoor zorgen dat deze nog beter aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

TESTPANEL

BEOORDELING

Als het plastic verpakkingsmateriaal van de rol af is door beschadiging, wil de flexbuis nog wel eens vastlopen.(Misschien een extra uitklapbare buitenrand.)

Hoe zou jij een collega overtuigen om de Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Al m’n collega’s waren jaloers. Vooral de ronde buisgeleider vonden ze een meerwaarde en dat hij soepel draait.

J. Pijnenburg

Juma Klussenbedrijf

+ Zonder gereedschap in elkaar te zetten

+ Degelijk

+ Door gewicht en rubbers blijft hij mooi op zijn plek tijdens gebruik

+ De lager zorgt voor minimale weerstand met afrollen

− Open lagen waardoor er makkelijk vuil en stof in kan

− Splitpenconstructie werkt niet goed, waardoor de bovenkant vasthoudt bij het optillen ten opzichte van de voet

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

We kunnen de rol nu zonder van de trap af te komen in het plafond trekken.

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy zouden ervoor zorgen dat deze nog beter aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

Verbetering van de splitpenconstructie, zodat je veilig het geheel kan verplaatsen.

Hoe zou jij een collega overtuigen om de Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Gebruiksgemak, licht in gewicht, begeleiding van de kabel door het oog.

EMS-SPECIALIST

JAN VAN DE

MAAT

solutions bij ABB en weet alles van EMS. Hij laat zien dat het simpel kan zijn, maar ook dat installateurs er veel winst mee kunnen behalen voor hun klanten én zichzelf.

EEN ENERGIEMANAGEMENTSYSTEEM.

HOE BELANGRIJK IS DAT NOU?

“Energiemonitoring is inzicht. Als je weet wat er gebeurt, kun je er iets mee doen. Wanneer je monitort zie je bijvoorbeeld dat machines ‘s nachts door blijven draaien of dat de ventilatie in het weekend draait. Met real-time meten zie je waar stroom wordt verbruikt. Ik noem een voorbeeld: een fabriek ontdekte op deze manier dat er in het weekend veel stroom werd gebruikt. Door dit aan te passen, bespaarde de fabriek

3 DE MARKT GAAT VAN BUIS, PIJP EN DOOS NAAR BITS EN BYTES

duizenden euro’s per jaar. Meten lijkt gedoe, maar levert inzicht en rendement op.”

MAAR DE INSTALLATEUR HEEFT

TOCH NOG KOUDWATERVREES?

vinden veel monteurs lastig. Maar ons product is kinderlijk eenvoudig. Als wij er één keer bij zijn, doet de installateur het de tweede keer zelf. Je hoeft geen IT’er te zijn om dit werk te doen.”

WAAROM ZOUDEN INSTALLATEURS ZICH HIER NU AL DRUK OM MOETEN MAKEN?

2

“Het vak is van oudsher: kabels trekken, kasten bouwen, motoren aansluiten. En nu komt er automatisering bij. Laptops, software, communicatieprotocollen. Dat is even wennen. Ik zeg wel eens met een knipoog: we gaan van buis, pijp en doos naar bits en bytes. Dat

“Omdat de wet eraan komt en sneller dan velen denken. Vanaf 2026 moeten installaties met meer dan 290 kilowatt verplicht een gebouwautomatise-

rings- en controlesysteem (GACS) gebruiken. In 2030 gaat die grens omlaag naar 70 kilowatt. Dan praat je over bijna elk middelgroot kantoorpand of mkb-bedrijf. Daarnaast zie je dat adviesbureaus EMS nu al in hun bestekken opnemen. Wie nu ervaring opdoet, loopt straks voorop. Wachten betekent achter de feiten aanlopen.”

4

EN ALS DE KLANT ZEGT:

DAT ZIEN WE TEGEN DIE TIJD WEL?

“Dat hoor ik vaak. Maar dezelfde klanten klagen dat ze niet kunnen uitbreiden door netcongestie. Ze willen laadpalen plaatsen of een warmtepomp installeren, maar de aansluiting kan het niet aan. Met EMS kun je pieken afvlakken, prioriteiten stellen en de energie slimmer verdelen. Wanneer de fabriek volop draait, kun je de laadpalen tijdelijk terugschakelen. Zo voorkom je stilstand en dure verzwaringen. Het is een concrete oplossing voor een groeiend probleem.”

IS DAT NIET IETS VOOR IT’ERS, IN PLAATS VAN MONTEURS?

“Die misvatting kom ik vaak tegen. Dan neem ik een demokoffer mee

5

en laat monteurs zelf aan de knoppen zitten. Geen lange presentaties, maar gewoon aansluiten, scannen, configureren. Dan zie je de klik: dit kan ik ook. In ons Experience Center in Nieuwegein werken we met complete praktijkopstellingen. En geven we basistrainingen. De helft theorie, de helft praktijk. Installateurs merken dat ze hun bestaande vakkennis prima kunnen combineren met deze nieuwe techniek. Dan verdwijnt de koudwatervrees. Inmiddels zijn we trouwens ook al bezig met een vervolgtraining. Daarin leer je bijvoorbeeld hoe je een warmtepomp terugschakelt of een laadpaal knijpt. Wat geavanceerder dus.”

WAT LEVERT EEN EMS CONCREET OP VOOR DE KLANTEN?

dat goud waard: continuïteit, lagere kosten en inzicht in de processen.”

IS DIT NIET WEER EEN HYPE DIE OVERWAAIT?

7

“Zeker niet. Energiemonitoring en EMS zijn structureel onderdeel van de energietransitie. Het staat in regelgeving, in bestekken en bij klanten op de agenda. We moeten slimmer omgaan met energie. Dat is geen keuze, maar noodzaak. Dit gaat niet meer weg. Voor installateurs is dit een kans om hun rol te verbreden en toekomstbestendig te maken.”

WAT ZOU JE MONTEURS MEE WILLEN GEVEN DIE NOG TWIJFELEN?

“Rust en grip. Ze zien precies waar hun energie naartoe gaat en kunnen daarop handelen. Vaak besparen ze vervolgens 10 tot 20 procent. Een investering kan zich in drie maanden terugverdienen. Daarnaast verhoogt het de veiligheid. Je ziet afwijkingen eerder en voorkomt storingen. Voor klanten is

8

6

“Begin gewoon. Wacht niet op 2026 of 2030. Volg een training, voer een klein project uit bij een klant die ervoor openstaat. Je hoeft niet alles tegelijk te kunnen. Start met meten, leer de data begrijpen en breid daarna uit met sturen en koppelen. Het is leuk werk, vernieuwend, en klanten waarderen het enorm als je ze hiermee helpt. Je staat echt naast je klant en lost samen problemen op. Dat maakt dit werk zo mooi.”

HENK: “BEN MONTEUR, TOCH GEEN ICT

’ER?”

Henk hoort het verhaal van Jan van de Maat van ABB hoofdschuddend aan. “Ze proberen van ons halve ICT'ers te maken. Dat zit ik als monteur toch helemaal niet op te wachten?”, zegt hij. Fred moet lachen. “Maar weet je nog, die klant van vorige week? Bij dat bedrijf was een combinatie van laadpalen met een warmtepomp niet mogelijk in verband met de aansluiting op het net. Met een energiemanagementsysteem zouden we zo’n klant misschien wel verder kunnen helpen.” Henk glimlacht om het praktische voorbeeld dat zijn maatje Fred noemt. “Tja, misschien moeten we toch eens samen naar dat Experience Center van ABB in Nieuwegein”, lacht hij.

DATA-OPLOSSINGEN VOOR INZICHT EN BEHEER

Krijg volledig grip op KNX-data

Onze gebouwen zijn steeds meer verbonden met de rest van de wereld. En niet voor niets groeit binnen de automatisering de behoefte aan slimme, overzichtelijke data­oplossingen. ABB biedt hiertoe een compleet pakket KNX­tools voor koppeling, monitoring en beheer.

Gebouwen worden steeds slimmer, installaties complexer en de vraag naar betrouwbare data-oplossingen groeit. ABB ondersteunt hierin met een breed scala aan KNX-data-oplossingen; variërend van koppelingen en routers tot cloudplatformen en visualisatiepanelen.

Interfaces en routers

De ABB i-bus® KNX IP Interface verbindt de KNX-installatie met een IP-netwerk en biedt zo een oplossing voor programmering (ETS), datatoegang en tunneling. De KNX IP-router verzorgt daarentegen de communicatie tussen de verschillende KNXlijnen via IP. Ideaal daarmee voor grotere installaties en snelle data-uitwisseling.

Monitoring en data-analyse

ClimaECO verenigt HVAC en elektrische systemen binnen één protocol. Dat verhoogt de efficiëntie en maakt het mogelijk om verlichting, zonwering, verwarming en ventilatie centraal en

integraal aan te sturen. Daarnaast biedt ABB meteringmodules voor elektriciteit, water, gas en warmte. Deze maken energieverbruik inzichtelijk en ondersteunen gebouweigenaren/-beheerders zo bij optimalisatie en besparing.

Cloud & Remote Access

Het ABB Ability™ Energy and Asset Manager-cloudplatform koppelt KNXdata aan andere systemen en biedt krachtige dashboards en energieanalyses. Met visualisatiesoftware Busch-ControlTouch® kan de gebruiker bovendien alle KNX-functies in het gebouw intuïtief bedienen en eenvoudig data uitlezen via smartphone of tablet – ook op afstand.

Visualisatie- en bedieningsoplossingen

Voor centrale bediening biedt ABB diverse opties. Het stijlvolle Buschtacteo® KNX-bedieningselement en het Busch-ComfortPanel® bijvoorbeeld, die op overzichtelijke wijze alle data tonen op het gebied van energie, klimaat en verlichting. Dali/KNX-gateways maken daarnaast integratie van lichtsystemen mogelijk.

DE NIKO TWEEDRAADS VIDEODEURBEL

Videodeurbel met installatiegemak

De complete intercom tweedraads Niko videokit blinkt uit in installatiegemak. Hierdoor vervang je een gewone deurbel zonder grote ingrepen. Vooral dankzij de mogelijkheid om de bestaande tweedraads bekabeling te gebruiken.

De Niko videokit voor woningen heeft de volgende kenmerken: Kleurencamera

• Handige app voor het voeren van gesprekken

In bedrijf stellen met de Niko Access Control app

• Peek outside functie

Maximaal vijf binnenposten (met touchscreen)

• Maximaal twee buitenposten

Tweedraads bekabeling voor de posten

• DIN rail module (8E) met alle aansluitingen

Mogelijkheid tot het aansluiten van deursloten

De videokit installeren is eenvoudig

De controller is het hart van de installatie en heeft veel aansluitmogelijkheden. De buitenpost(en) en binnenpost(en) worden simpelweg met een twee-aderige kabel aangesloten. De internetpoort verbind je met het thuisnetwerk.

Een deurslot kan op het ingebouwde relais worden aangesloten. Dit relais kan maximaal 24V-1A schakelen. Ook kan een deurslot worden aangesloten op de met 12Vac-1A gevoede uitgang. En om een externe bel aan te sluiten is een contact voorzien dat maximaal 24V-1A kan schakelen. Een resetknop tenslotte, geeft de mogelijkheid om het hele systeem opnieuw op te starten

In gebruik nemen

Na opstarten van het systeem kun je de basisparameters van het systeem instellen via het touchscreen van de binnenpost. Maak daarna een account op de server met de Niko Access Control app. Scan dan de QR-code van het systeem met de app en volg de aanwijzingen. Hierna kun je de installatie bedienen en oproepen beantwoorden met een smartphone.

Elektrische vloerverwarming voor comfort

Ze zijn er gewoon aan begonnen. Robin van den Hooven kocht in 2016 samen met zijn echtgenote Marjola een bouwval van bijna honderd jaar oud. Samen verbouwden ze het krot tot een duurzame woning, die ze ook verhuren voor vakantieweekenden. Henk en Fred zijn benieuwd en reizen af naar ’t Loo (Oldebroek).

ROBIN VAN DEN HOOVEN

Via een onverhard pad bereiken

Henk en Fred de woning van Robin en Marjola. Ook het naastgelegen gastenverblijf valt in het oog. Het is het tweede project van het stel. De schuur werd omgebouwd tot een energieneutraal gastenverblijf. Henk parkeert zijn bus en wijst op het dak vol zonnepanelen op de ‘schuur’. Hij spot ook op de woning een glimp van zonnepanelen: “Die zijn wat moeilijker te zien vanwege de dakkapellen.”

Fred en Henk komen voor de woning waar Robin en Marjola in wonen en die ook verhuurd wordt. In dat laatste geval verhuizen de twee naar hun gastenverblijf. Fred is benieuwd, omdat de woning helemaal van het gas af zou zijn. Robin, die de mannen ontvangt, bevestigt dat. “De woning dateert uit 1928 en was een bouwval toen we haar kochten. Het gas was vanwege de veiligheid afgesloten. Wij hebben het gewoon niet meer laten aansluiten.”

Opvallend is dat het echtpaar zelf de handen uit de mouwen stak. Robin: “Ik was industrieel productontwerper en heb ook werktuig bouwkunde gestudeerd. We hebben de hele verbouwing vrijwel zelf

ELEKTRISCHE VLOERVERWARMING IN DE WOONKAMER

gedaan, ook omdat veel aannemers zich geen raad wisten met onze plannen.”

Comfort op de vloer

De woning werd compleet leeggetrokken en waar mogelijk werd het sloopmateriaal hergebruikt. Cor wil weten hoe de opbouw vervolgens begon. Robin: “We hielden alleen de buitenmuren over: simpele steensmuren, die ooit op zand werden gebouwd. We besloten de muren aan de buitenkant te isoleren en er met een houten frame een isolatieschil omheen te zetten. De muren zijn op veel plaatsen 65 centimeter dik. Het dak is ook vervangen en geïsoleerd. We maakten zelf geïsoleerde kozijnen met triple glas. Dankzij het eigen ontwerp is er geen koudebrug meer. De nieuwe buitengevels zijn zo vormgegeven dat de ‘jaren dertig-uitstraling’ intact is gebleven.” Fred wil weten hoe de woning wordt verwarmd. Robin: “We hebben de kleinste houtkachel gekocht die er bestond. Eentje van 4,5 kW. Die kan de woning prima verwarmen. Omdat we zijn gaan verhuren, hebben we - voor wat meer comfort - op twee plekken in de keuken en kamer elektrische vloerverwarming gelegd.

“Is de helemaalwoning van het gas af?”

Van werkplekbegeleider naar praktijkopleider

Heb je de training Werkplekbegeleider afgerond?

Breid je rol uit met deze eendaagse training vol praktische tips en nieuwe kennis die je direct kunt toepassen.

Iets voor jou? Scan de QR-code of ga naar wij-techniek.nl/agenda/van-werkplekbegeleidernaar-praktijkopleider

Deze ligt ook in de badkamer en slaapkamer op de begane grond. In totaal bedraagt het vermogen van de vloerverwarming ongeveer 4 kW. De rest van de woning heeft geen verwarming. Op het dak liggen 36 zonnepanelen, die zelfs in deze bosrijke omgeving jaarlijks nog 10.000 kWh stroom opleveren. Ongeveer de hoeveelheid die we jaarlijks ook verbruiken.”

Douchen met 300 liter

Het doel was volgens Robin en Marjola om het karakter van het huis te behouden, maar de woning ook zo min mogelijk energie te laten gebruiken. Daarom kwamen er ook drie zonnecollectoren, een lucht-water warmtepomp en een 300 liter buffervat. “Het is een warmtepomp van 5 kW. Omdat we ons huis ook wel eens verhuren, waarschuwen we de gasten wel dat je rekening moet houden met 300 liter water. Doorgaans is dat genoeg voor een gezin om te douchen, maar je moet niet overdrijven.” Fred ontdekt een wtw-ventiel aan het plafond. Robin: “Wij hebben zelf balansventilatie aangelegd met wtw. Dat betekende heel veel leidingen trekken, maar omdat we het huis helemaal gestript hebben, kon dat heel goed.” Fred wil ook weten wat Robin heeft geleerd van zes jaar verbouwen. “We leren iedere dag. Ik wil mijn opgedane kennis graag delen. Daarom ben ik tegenwoordig werkzaam als onafhankelijk verduurzamingsadviseur. Ik geef graag adviezen. Voorbeelden? Je kunt vaak meer dan je zelf denkt door logisch na te denken. Hoe simpeler je iets maakt, hoe betrouwbaarder het wordt. Alles wat wij hebben gebouwd werkt zonder storingsgevoelige apps of moeilijke software.

DE DRIE ZONNECOLLECTOREN OP HET DAK

Duurzame Huizenroute

Tijdens de landelijke Duurzame Huizenroute openen honderden huiseigenaren hun deuren om anderen te inspireren met duurzame oplossingen. Van zonnepanelen en warmtepompen tot complete nulop-de-meter-woningen: bezoekers krijgen praktijkvoorbeelden en tips van ervaringsdeskundigen. De route benadrukt het belang van energiebesparing en het verduurzamen van woningen. Robin en Marjola openden in het verleden ook hun woning voor ‘de route’. “Het is mooi om onze ervaringen te delen en anderen te motiveren”, zegt Robin. “Alleen doen we vaak niet mee als onze woning is verhuurd. Dat was de laatste edities het geval.”

Het is low-tech. Daar hebben we geen whizzkid bij nodig. Maar het werkt wel. En onze woning heeft zelfs het hoogste energielabel A++++ gekregen.” Henk vraagt wat Robin installateurs wil meegeven. “Dat het allemaal maatwerk is. En dat je eerst goed moet uitrekenen wat een woning precies nodig heeft. Dat doe ik ook voor klanten. En nogmaals: denk niet te ingewikkeld.” Henk en Fred zijn onder de indruk van de handige familie Van den Hooven. Henk: “Misschien ga ik deze woning eens een keertje huren om te ervaren hoe het allemaal werkt.”

Terugverlangen naar de kreten van handbalninja Tess Lieder-Wester

Van mooi keepen een sport maken

Het fanatisme van Tess Lieder-Wester kende bijna geen grenzen. De keeper met de vlammen in de ogen hoorde jarenlang bij het meubilair van het Nederlands handbalteam. Groot was de verbazing toen diezelfde doelvrouw op 32-jarige leeftijd haar vertrek uit de sport aankondigde. Eerder was ze al gestopt bij Oranje. Vlak voor het WK in Nederland praten Henk en Fred bij met Tess, die furore maakte als handbalninja.

In de woonkamer van Tess LiederWester in het Noord-Hollandse

De Rijp herinnert weinig aan haar glansrijke sportcarrière. Er is die ene foto, met haar dochter Flo op de arm, bij het WK van 2023. Anders is het in de tot gym omgeturnde garage bij de woning van Tess. “Hier hangen de shirts van alle clubs waar Mart en ik hebben gespeeld”, zegt ze.

Mart is oud-voetballer Mart Lieder, echtgenoot van Tess. Zij zette deze zomer een punt achter een meer dan vijftien jaar durende sportloopbaan, die haar – onder andere –drie landstitels en goud, zilver en brons op WK’s en EK’s opleverde. Tegenwoordig is ze spreker en geeft ze handbalclinics. Tess groeide uit tot een van de boegbeelden van de nationale handbalvrouwen. Met als speciale attractie haar brul, de ziedende ontladingskreet met wijd opengesperde mond, na een gekeerde bal of een doelpunt of overwinning van Nederland.

Onder hoogspanning

Dat zo’n bezielde sportvrouw op 32-jarige leeftijd stopt met handbal? Henk kan het niet geloven. “De hoofdreden voor mijn afscheid is mijn gezin”, verklaart Tess. “Ik had een appartement in Dortmund, waar ik voor Borussia Dortmund speelde. Vier keer in de week reisde ik op en neer naar Nederland. Dat viel me zwaar. Ik wilde thuis zijn, bij Mart en Flo.”

Er is ook iets anders. Haar bezetenheid werd een valkuil, vertelt ze. “Ik kon heel slecht genieten van de pieken. Tegelijkertijd deden de dalen heel veel met mij. Ik zette mezelf continu onder hoogspanning.” Na de geboorte van Flo in 2022 veranderde er in dat opzicht iets. “Ik was in die periode vooral bezig met zorgen en verzorgen. Sporten werd een traktatie. Ik leerde weer meer genieten, ging ontspannener de sporthal in voor de warming-up. Ik moet wel toegeven dat het omsloeg als de wedstrijd begon.”

Lachend: “Dan beukte ik ouderwets tegen tegenstanders op.” Grappig dat ze dat zegt, want Tess associeer je niet meteen met brute kracht. Ze maakte naam als een uitgesproken technische keeper. Fred vraagt hoe ze naar het keepersvak kijkt.

Tess: “Ik heb me altijd gestoord aan opmerkingen als: ach, handbalkeepers, die doen maar wat. Ze gooien zich voor een bal en met een beetje geluk stoppen ze hem. Verkeerd gedacht. Keepen is een mix van reactievermogen, timing en gevoel. Mijn stijl bevatte elementen van de Scandinavische en Russische scholen. Van trainers uit die landen heb ik veel geleerd. Ik pikte ook snel dingen op.”

Ik kan nu naar een keeper kijken en denken: mooi om te zien

Beter dan jezelf

Een keeper staat er in de eerste plaats om ballen te stoppen, maar de manier waarop

Ik zette mezelf continu onder hoogspanning

dat gebeurt doet er ook toe. In het stijlboekje van Tess Lieder-Wester moet keepen er mooi uitzien. Zo was het ook op 15 december 2019, in het Park Dome Kumamoto. Nederland speelde daar, in Japan, voor bijna 10.000 uitzinnige toeschouwers de WK-finale tegen Spanje. Op een stand van 29-28 in het voordeel van Oranje ging een Spaanse speelster alleen op het doel af. Hoog in de lucht weerde Tess de bal af, als een handbalninja. Een formidabele redding, door de keeper bezegeld met een oerkreet. Het was zo’n moment dat alles op zijn plek viel voor de zelfkritische Tess. Nederland leverde een historische prestatie en pakte mondiaal handbalgoud. Toch was genieten van die wereldtitel er niet echt bij, blikt ze terug. “We hadden ook geen huldiging door de Amsterdamse grachten, zoals de voetballers in 1988. Het was meer: winnen en door. Op naar de volgende wedstrijd.”

Tess Lieder-Wester is ambassadeur van het aanstaande WK handbal in Nederland en Duitsland. Ze begeleidt sponsoren en komt vertellen over de sport. Ze kijkt ernaar uit, zegt ze. “Handbal heeft me veel gegeven. Ik zie dit als een manier om iets terug te doen. Ook naar de fans toe. Het lijkt me leuk om handbal in een positief daglicht te zetten.”

Het Nederlands team dicht ze goede kansen toe. “Er staat een mooie mix van ervaring en talent. Hopelijk kunnen we meedoen om de medailles.” Haar WK-tip? “Geniet van de snelheid van handbal en de sfeer bij de wedstrijden. Alle toplanden doen aan het toernooi mee. Ga kijken. Niet alleen naar tv. Kom langs in de sporthal. Het is de beste manier om de sfeer te proeven, het WK te beleven.”

Nu, jaren later, komt het besef dat die groep van 2019 iets speciaals heeft geflikt. “Onze grootste kracht was dat we voor elkaar door het vuur gingen”, duidt Tess. Van 27 november tot en met 14 december doen de handbalvrouwen in eigen huis een nieuwe greep naar glorie. Het komende WK wordt afgewerkt in Nederland en Duitsland.

Tess is ambassadeur van het toernooi. Op het WK gaat ze in het bijzonder op keepers letten, vertrouwt ze Henk en Fred toe. Tijdens haar spelersloopbaan was dat wel anders.

Tess: “Ik kan nu naar een keeper kijken en denken: dat is een talent. Ze staat goed, haar stijl en timing zijn super: mooi om te zien. Vroeger kon ik dat niet. Keepers waren concurrenten. Die wilde ik niet beter maken dan ze waren. Ik wilde vooral mezelf beter maken dan ik was.”

Monteur van het Jaar 2025:

zes finalisten zijn bekend

Sterke bezetting in de eindstrijd

De 24 deelnemers aan de voorronde van Monteur van het Jaar 2025, georganiseerd door vakblad Henk & Fred, werden flink uitgedaagd. De zes monteurs met de beste score gaan door naar de finale in Arnhem.

Geconcentreerd gingen de deelnemers begin oktober aan de slag bij de opleidingslocatie van IW in Amersfoort, de bedenker van de opdrachten. Zorgvuldig voerden ze hun taken uit. Zes monteurs staken er bovenuit in de voorronde. Zij hebben zich geplaatst voor de finale en strijden samen om de titel Monteur van het Jaar.

De finalisten zijn: Maikel Boele (Maikel Boele Elektrotechniek, Vinkeveen), Corné Goorden (Goorden Elektro, Nispen), Jasper Kamphorst (Batenburg Installatietechniek, Nijkerk), Klaas Oostenbrink (KTR Elektrotechniek, Delft), Remco Pronk (Installatiecombinatie Pronk, Jubbega) en Maura Voortman (DomotiFactory, Enter).

Cursus

naar keuze

In de voorronde moesten de monteurs duidelijk en compleet omschrijven hoe je met een installatietester of een tweepolige meter aantoont dat een installatie spanningsloos is, hoe je er veilig aan kunt werken en hoe je dit meet in de groepenkast. Ze moesten ook een kabel waarvan de voeding van de buitenverlichting was beschadigd herstellen met een gietmof of kabelaftakmof en ze moesten verlichting met schakelingen stekerbaar koppelen.

Hoofdsponsoren:

De finale van Monteur van het Jaar 2025 wordt op donderdagavond 27 november gehouden bij Act Eventstudios in Arnhem. De winnaar krijgt een cursus of training naar keuze bij IW Zuid & Midden ter waarde van 1500 euro, een Carhartt-outfit voor harde werkers ter waarde van 500 euro, een Makita-pakket ter waarde van 1325 euro en een reischeque ter waarde van 500 euro. Bij Act Eventstudios worden ook de winnaars van de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar bekendgemaakt.

Monteurs en energietransitie

Manager Matthea Kiemeney van vakblad Henk & Fred spreekt van een geslaagde avond. “Met deze wedstrijd willen we de monteurs in de schijnwerpers zetten. We willen laten zien dat ze specialisten zijn, die mooi en belangrijk werk doen en snel en veilig een klus kunnen klaren. In de finale leggen we de lat met uitdagende opdrachten nog wat hoger. Het wordt spannend om te zien wie zich Monteur van het Jaar 2025 mag noemen.” De vorige winnaar was William Terpstra uit het Friese Jonkersland.

KOEN VELDMAN MANAGER MKB BIJ TECHNIEK NEDERLAND

“Ondernemerschap is kansen zien en er echt iets mee doen”

Koen Veldman (30)

BEDRIJF

Techniek Nederland, Woerden

FUNCTIE

Manager MKB bij Techniek Nederland en jurylid Installatiebedrijf van het Jaar

OPLEIDING

Ondernemerschap & retailmanagement (HAN)

ZWEMDIPLOMA’S A en B

WERKERVARING

Inexeon, onderdeel van Rensa; traineeship en verkoopmanager

WEKKER 06.30 uur

ONTBIJT

Vaak een boterham in de auto

STERKSTE PUNT

Enthousiast en snel schakelen

MINDER GOED IN Focus houden

VAKLITERATUUR

Henk & Fred en nieuwsbrieven van Techniek Nederland

CV OF WARMTEPOMP Cv

Waar ga je als jurylid van Installatiebedrijf van het Jaar vooral op letten?

“Ondernemerschap. Je moet kansen zien en er echt iets mee doen. Hoe pak je dat aan, wat maakt je bedrijf anders dan de rest? Ondernemerschap kan over techniek gaan, maar net zo goed over hoe je met je mensen omgaat. Ik kijk waar bedrijven zich in onderscheiden.”

Sommige bedrijven experimenteren met tools, anderen vinden het spannend of weten niet waar te beginnen. Daarom is er een beleidscommissie in oprichting die kijkt hoe AI, robotisering en industrialisatie toepasbaar kunnen zijn voor MKB-installateurs. Ook wil die commissie goede voorbeelden uit de markt zichtbaar maken voor anderen.”

Wat doet een manager MKB bij Techniek Nederland?

“Ik ben er om ondernemen leuker te maken voor onze leden. Specifiek voor de kleine en middelgrote bedrijven. Ik ben secretaris van twee bestuurscommissies: de commissie kleine bedrijven en de commissie middelgrote bedrijven. Ik zorg dat hun belangen gehoord worden in de vereniging. Samen kijken we wat voor deze groepen belangrijk is.”

Hoe belangrijk is AI en automatisering voor de branche?

“We zullen altijd een chronisch tekort aan personeel houden”

“Essentieel. Het personeelstekort lossen we nooit helemaal op. We zullen altijd een chronisch tekort houden. Slimmer werken met automatisering en AI helpt ons vooruit. Denk aan planningen, repeterende taken, kennisdeling tussen monteurs of op afstand meekijken. Dat neemt werkdruk weg en maakt ons efficiënter.”

Staat dit al voldoende op de kaart bij installatiebedrijven?

Hoe doe je dat, ondernemerschap leuker maken?

“Ondernemers lopen vaak tegen frustraties aan. Regelgeving kan zo’n ding zijn, maar ze kunnen ook praktische vragen hebben, of gewoon behoefte aan een luisterend oor. Met de commissies pakken we thema’s op die voor leden écht verschil maken.”

Wat is je persoonlijke missie?

“Mijn missie is het ondernemerschap in de branche leuk, haalbaar en toekomstbestendig houden. We kijken welke drempels we voor ondernemers kunnen wegnemen, zodat ze ruimte krijgen om echt te ondernemen.”

Heb je een concreet voorbeeld?

“AI is een goed voorbeeld. Je ziet dat het kennisniveau daarover enorm verschilt.

“Dat verschilt. Sommige kleine bedrijven zijn al heel ver met digitalisering, terwijl grotere bedrijven soms achterlopen. Het hangt ook af van de affiniteit en motivatie van de ondernemer. Maar wie er niks mee doet, loopt in de toekomst achter. Als klein bedrijf kun je nog wel even zonder, maar AI wordt straks een collega, een assistent. Als je nu niet leert werken met dat gereedschap, ben je straks minder relevant.”

Wat is volgens jou goed ondernemerschap?

“Het zien van kansen en daar ook iets mee dóen. Een nieuwe techniek zoals de thuisbatterij is een mooi voorbeeld: misschien weet je nog niet zeker of het rendeert, maar als je naast zonnepanelen en laadpalen ook die batterij kunt aanbieden, dan onderneem je echt.

Jij hoeft geen

laadspecialist

te zijn. Dat zijn wij.

Bij Lanova ondersteunen we installateurs vóór, tijdens én na de installatie.

Technisch advies bij de voorbereiding Voorgeprogrammeerde laadoplossingen

Monitoring & service via Lanova Connect

Zo kun jij je focussen op de installatie, houd jij controle over je laadlocaties en krijg je minder storingen op je bord.

Goed ondernemerschap is kansen omzetten in acties.”

Durven installatiebedrijven keuzes te maken?

“Niet altijd. Soms leunen ze achterover omdat er toch genoeg werk is. Maar keuzes maken is belangrijk. Je ziet ondernemers die zich heel duidelijk specialiseren, bijvoorbeeld alleen op warmtepompen of juist op lekkages en meterkasten. Anderen willen alles blijven doen. Dat is lastiger vol te houden, zeker met alle regeldruk.”

Welke zaken zijn nog meer onderbelicht?

“Samenwerking. Elektrotechniek en werktuigbouwkunde raken steeds meer vervlochten. Grote bedrijven kunnen alles steeds meer integraal oppakken, maar kleine bedrijven moeten echt die samenwerking opzoeken. Daar liggen nog veel kansen.”

Techniek Nederland gebruikt het woord toekomstbehendig?

“Naast toekomstbestendig zijn - zorgen dat je bedrijf blijft bestaan - gaat toekomstbehendig over wendbaarheid. Markten kunnen ineens veranderen. Bedrijven die alleen op zonnepanelen zaten, kregen het zwaar toen de markt instortte. Je moet mee kunnen bewegen als er een nieuw product of een nieuwe norm komt. Dat vraagt flexibiliteit en de bereidheid om nieuwe dingen te leren.”

Hoe zorg je dat je zelf klaar bent voor morgen?

“Ik volg trainingen en cursussen, bijvoorbeeld over AI. Ook de MBA in één dag van

Techniek Nederland en Nyenrode vond ik waardevol. Ik raad bedrijven ook altijd aan om te blijven leren. Gebruik bijvoorbeeld de Salarismonitor en het Bedrijfsvergelijkend onderzoek van Techniek Nederland. Daarmee zie je meteen waar je staat en aan welke knoppen je kunt draaien. Het geeft inzicht én helpt je met keuzes maken.”

Waarom is de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar belangrijk voor de branche?

“Een stuk erkenning. Ondernemers doen elke dag hun stinkende best voor klanten, personeel en vaak ook de wereld. Deze prijs is de kers op de taart. Het maakt zichtbaar waar we als branche trots op mogen zijn en zet inspirerende bedrijven in de spotlight.”

Wanneer volg jij de voorzitter van Techniek Nederland op?

Koen Veldman: “Ik ben zelf best handig” Naast zijn werk bij Techniek Nederland is Koen Veldman thuis zelf ook graag bezig met techniek. “Ik ben best handig”, zegt Koen. “Ik heb bijvoorbeeld mijn eigen WTW-installatie aangelegd en ben nu bezig met het installeren van een laadpaal. Daar draai ik mijn hand niet voor om. Alleen de meterkast laat ik aan een professional over.”

Zijn praktische inslag helpt hem naar eigen zeggen om feeling te houden met de praktijk. “Het is belangrijk dat ik weet waar ondernemers en monteurs dagelijks mee te maken krijgen.”

“Haha, dat zou wat zijn. Over een jaar of acht…. Nee serieus: oud-minister Mark Harbers is net begonnen in zijn nieuwe functie. Hij brengt veel politieke ervaring mee, dat helpt onze vereniging enorm. We zijn blij met hem.”

V.l.n.r: Jasper Kamphorst (Batenburg Installatietechniek, Nijkerk), Maura Voortman (DomotiFactory, Enter), Corné Goorden (Goorden Elektro, Nispen), Remco Pronk (Elektrocombinatie Pronk, Jubbega), Maikel Boele (Maikel Boele Elektrotechniek, Vinkeveen), en Klaas Oostenbrink (KTR Elektrotechniek, Delft)

Wij wensen de finalisten van Monteur van het Jaar veel succes!

Monteurs vormen de ruggengraat van onze sector. Voor hen blijven we innoveren. De Monteur van het Jaar verkiezing zet hun vak in de spotlights – met ABB-producten die veiligheid, gemak en innovatie perfect combineren. WIj wensen de finalisten veel succes!

Carlo de Klerk verhuisde van festivals naar bouw

Ik oefen thuis extra met kabel trekken

Carlo de Klerk (23) is leerling-monteur bij Van Dunschoten

Elektrotechniek in Nijkerk. Voorheen werkte hij als geluidstechnicus, maar hij besloot zich om te scholen tot elektromonteur. Inmiddels volgt hij een mbo niveau 4-opleiding en combineert leren, werken én de verbouwing van zijn nieuwe huis.

Je was eerst geluidstechnicus. Waarom een switch?

“Ik werkte veel achter de schermen op festivals. Maar ik wilde liever aan de andere kant staan. Je werkt als geluidstechnicus vooral als anderen vrij zijn. Die werktijden pasten niet meer bij mij. Elektrotechniek sprak me aan, omdat je dan gewone werktijden hebt en de basis had ik al.”

Hoe is die overstap gegaan?

“Bij Van Dunschoten kon ik meteen beginnen met werken én de opleiding. Het bedrijf betaalt de opleiding. Ze begeleiden me goed, zowel op de bouw als op school.”

Wat trekt je zo aan in het vak?

“Het werk is veel veelzijdiger dan het werk dat ik hiervoor deed. Tijdens de opleiding leer je elektrotechniek in de breedste zin van het woord. Als geluidstechnicus leerde ik vooral de basis.”

Hoe is het om weer in de schoolbanken te zitten? “Pittig. Het is weer even wennen en hard werken, maar het lukt goed. Het is wel intensief. Ik werk vier dagen en ga één dag in de week van 14.00 tot 21.00 uur naar school. Het voordeel is dat ik opdrachten van school direct kan toepassen in mijn werk én in mijn eigen huis. Kabels trekken, groepen aanleggen en alles aansluiten: ik kan thuis extra oefenen.”

Waar leer je het meest?

“In de praktijk. Als iets niet goed gaat, moet ik zelf nadenken over hoe het wél moet. Dat onthoud je veel beter dan de stof uit een boek. De interne kennistrainingen helpen daar ook bij. De directeur van Van Dunschoten geeft die sessies iedere

maand. Daar bespreken we wat we meemaken op de bouw en op school. De ene keer lezen we een bouwtekening en de andere keer bouwen we samen een kast.”

Wat vind je het leukst aan het vak?

“De onderlinge sfeer. Het is altijd gezellig. Als ik één branche eruit moet pikken, dan kies ik utiliteit. Die branche vind ik erg leuk. Je zit daar in alle fases van een project en werkt veel samen.”

Hoe zie je je toekomst?

“Ik zou wel willen doorgroeien tot eerste monteur. Dan ben je zelfstandig én kun je andere studenten begeleiden.”

Veilig, eenvoudig, toekomstbestendig: JUNG HOME is gebaseerd op de 230-volt installatie en maakt uw project slim via Bluetooth ® MESH.

Bedien slimme functies klassiek via een schakelaar of intuïtief via de JUNG HOME app. JUNG HOME. JUST SMART.

Vertegenwoordiging voor Nederland: Hateha B.V. HATEHA.NL

ETB Cas Sombroek heeft meer dan honderd werknemers, die bij elk project het verschil maken door persoonlijke aandacht en betrokkenheid. Betrokkenheid die al begint bij de cultuur van het bedrijf: directeuren Marco Sombroek en Rene Keuken kennen alle werknemers en hun persoonlijke omstandigheden. Marcel Mol is projectleider. Hij werkt sinds 1990 bij Sombroek. Mol is verantwoordelijk voor de installatiewerkzaamheden bij de renovatie van drie woonblokken met zes portieken, het project ‘De Punt’ in Amsterdam. Een opdracht van Aannemingsbedrijf De Nijs.

Strak, snel en praktisch

Cas Sombroek plaatst Eaton in ‘De Punt’

Eenvoud in complexiteit, gewoon doen

Installatiebedrijf Cas Sombroek bestaat sinds 1939. Het winkeltje aan de Havenstraat in Volendam met gloeilampen en elektrische apparaten is uitgegroeid tot een bloeiend elektrotechnisch bureau aan de Julianaweg. Sinds 2022 is Cas Sombroek onderdeel van de VDK Groep. ETB Cas Sombroek staat voor de reguliere aanleg van alle nieuwbouw, onderhoud en renovatie van elektrotechnische installaties en ICT-toepassingen.

baar. We ontwerpen de groepenkasten via de Systeem 55-groepenkastconfigurator naar eigen wens, waarna de kasten snel op locatie worden geleverd. De kasten hebben een strakke, overzichtelijke uitstraling. Het installeren van de Systeem 55-kasten gaat snel en gemakkelijk, wat veel tijdswinst oplevert.”

Mol vervolgt: “In het project De Punt is de bedrading volledig vernieuwd. In renovatieprojecten waar dit niet het geval is en de bestaande bedrading wordt gebruikt, is Systeem 55 zeer goed toepasbaar.

Mol: “De portiekflats zijn tot op het karkas gestript en opnieuw opgebouwd. Wij hebben de volledige installatie verzorgd, waaronder de groepenkasten met Eatons Systeem 55. Deze zijn uitgerust met hoofdschakelaar, aardlekautomaten en schakelaars, gewone automaten en een trafo voor de deurautomaten. Systeem 55 is hier zeer praktisch toepas-

Door de afmetingen van de groepenkasten, de opbouwmogelijkheden en de buisinvoer hoeft de installateur de infrastructuur van de leidingen en de bedrading vaak niet aan te passen.”

Geoliede samenwerking

Sombroek werkt sinds jaar en dag samen met Eaton. Mol: “Ons contact kenmerkt zich door snelle en korte lijnen, wat zorgt voor een prima samenwerking, zowel met de accountmanagers als met de technical support-afdeling voor ondersteuning bij de technische uitdagingen. Ze zijn altijd bereikbaar voor goed advies. Wat dat betreft sluit de ‘doe maar gewoon’-mentaliteit van Eaton heel goed aan bij het motto van Sombroek: eenvoud in complexiteit.”

Meer info: cassombroek.nl

ZO KEGELT ROBERT OP NIVEAU

“Je

moet de bal rechtzett’n”

In de spanningzoeker reizen we kriskras door Nederland, op zoek naar bijzondere en spannende hobby’s van mensen uit de branche. Vandaag gaan Henk en Daan met monteur Robert Assinck mee de kegelbaan op om wat ballen te gooien.

Het zonnetje schijnt en Henk en Daan zijn weer een zaterdagje op pad om de hobby van iemand uit de branche te ervaren. Ze hebben in de buurt van Borculo afgesproken bij een kegelhuis. “Aparte hobby”, bromt Henk, “Ben benieuwd of kegelen weer wat anders is dan bowlen. Want dat kan ik ook wel.” “Zouden er veel jongeren zijn die aan kegelen doen?” vraagt Daan. Bij het kegelhuis staat Robert (58) al te wachten. Uiteraard gaat het eerst even over het vak. Met name Henk wil meer weten over Roberts dagelijkse werk. “Ik werk als leidinggevend monteur utiliteit bij installatiebedrijf Kremer in ’s-Heerenberg”, vertelt hij. “En dan vooral het grotere werk, met laag- en hoogspanning, zware kabels, hoofdverdelers en trafo’s. Best specialistisch werk, waarbij je goed op moet letten wat je doet. Een foutje met hoogspanning kan echt ernstige gevolgen hebben.” Met name het weekend is voor hem een tijd om op iets anders te focussen.

HOOG NIVEAU

En focus, dat heb je nodig, zo blijkt even later op de kegelbaan. Robert pakt een van z’n eigen kegelballen en concentreert zich op de baan. Vloeiend neemt hij een aanloopje langs de baan, laat de bal los én blijft nog even

doorlopen. Pas als de laatste kegel omvalt, draait hij zich om en heeft hij weer oog voor Henk en Daan. Dit keer gaan acht van de negen kegels neer.

“ Bij schilderen komt veel techniek kijken ”

“Een redelijke gooi”, reageert Robert. “Gemiddeld scoor ik 7,97, dus deze gooi is gemiddeld.”

Dat moet hij even uitleggen van Henk. “Met onze kegelclub uit Borculo doen we mee in verschillende competities. We spelen in de Oost-Gelderse competitie, maar we gooien

ook landelijk mee. Afgelopen jaar deed ik mee in de A-klasse, de hoogste klasse. Dat is een serieus niveau, waar je vrij constant alle negen kegels moet kunnen omgooien om mee te doen.”

“Als hoeveelste ben je geëindigd?", vraagt Daan.

“Ik eindigde als vierde van de zes; wat mij betreft een mooi resultaat!” Robert blijkt dus op vrij hoog niveau te kegelen. Henk vraagt zich wat verbaasd af hoe je bij kegelen uitkomt. “Het is geen alledaagse hobby, toch?” Robert lachend: “Het heeft inderdaad een beetje een negatief imago. Mensen denken dat het iets voor oude mensen is. Daar zit wel iets in hoor, dus euh… Jij kunt ook zo aansluiten Henk! Maar gelukkig hebben we op de vereniging ook genoeg jongeren. Ook mijn zoon kegelt bijvoorbeeld, we gaan regelmatig samen. Je moet eigenlijk gewoon eens meegevraagd worden. Zo ben ik er in 2008 ook ingerold nadat een vriend me vroeg. Ik vond het superleuk en heel gezellig. Veel mensen kennen de sport niet zo goed, maar het is ook echt niet zo makkelijk als je denkt. Het is de kunst van het gooien.”

ANDERS DAN BOWLEN

“Het is niet zo makkelijk als je denkt”

“Het lijkt wel een beetje op bowlen, toch?", vraagt Daan zich af. “Wat zijn de verschillen?" Robert wijst als eerste op de baan zelf. “Kijk, een kegelbaan is maar dertig centimeter breed. Een heel stuk smaller dan een bowlingbaan dus. Het is daardoor veel moeilijker om de bal op de baan te houden. Een ander verschil is dat je maar één keer mag gooien, terwijl je bij bowlen altijd twee kansen hebt.” Volgens Robert is kegelen ook veel technischer dan bowlen. Het vraagt om beheersing om de bal zo recht mogelijk te gooien. “De bal recht zett’n”, zoals Robert het zegt. Dat luistert nogal nauw, zo blijkt. “Allereerst heeft het met de baan te maken. Want iedere baan gooit toch weer iets anders. Ook de bal is belangrijk: ik heb een eigen bal laten gieten waarmee ik precies kan bijstellen. Ballen bij het kegelen hebben alleen een duimgat waarmee je grotendeels stuurt. Bij wedstrijden ben je vaak eerst een paar worpen aan het bijstellen voordat je de juiste afwijking weet. Wat verder belangrijk is? Je moet goed letten op je aanloop, hoe je de bal vasthoudt en wanneer je de bal los laat. Dat komt best precies: ik zet altijd drie stappen, laat de bal los tussen de groene en rode streepjes en loop

ROBERT ASSINCK

Deze op Zigbee 3.0 gebaseerde oplossing is ontwikkeld voor installateurs en lichtprofessionals. Dit maakt het mogelijk om tot 40 armaturen per zone te beheren, zonder dat een gateway, cloud-verbinding of IT-ondersteuning nodig is. Het volstaat om via Bluetooth verbinding te maken, je voorkeuren in te stellen en klaar. Scan de QR-code en bekijk de video.

“Ik heb een eigen bal laten gieten”

daarna nog vier stappen door. Daarmee heb ik de meest constante worp”, meldt hij. “Er komt best veel bij kijken”, mompelt Henk. Robert: “Valt mee hoor. Als je het vaak doet, wordt het vanzelf een automatisme.”

BEZWEET

Na een drukke werkweek is Robert dus iedere vrijdagavond op de kegelbaan te vinden. “Op vrijdag geen visite bij ons”, grapt hij. Op de zaterdag en zondag zijn er dan nog de wedstrijden. “Na het weekend vertel ik mijn collega’s vaak ook of ik een beetje goed gegooid heb. Het is mooi

om iets over de sport te vertellen.” Is het een sport, wil Daan weten? “Ik vind van wel. Bij kegelen gooi je soms veertig ballen in een half uurtje. Daar kom je echt flink bezweet vandaan, kan ik je vertellen! Maar weet je, genoeg geklets. Gooi zelf maar ‘ns wat ballen!” Henk en Daan kijken elkaar vertwijfeld aan. Wie durft?

GESCHIEDENIS

VAN KEGELEN

De oervorm van het kegelen was met een steen. Er zijn aanwijzingen dat er al in de twaalfde eeuw in Europa gekegeld werd. Toen werd er vaak om grote bedragen of zelfs om het hele bezit van iemand gekegeld. Op schilderijen van Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw is het kegelspel ook al te zien. Zodoende kun je stellen dat de kegelsport een van de oudste sporten van ons land is. De Koninklijke Nederlandse KegelBond (KNKB) organiseert de landelijke competitie waar Robert ook in meedoet.

ABB Smart EMS

Eenvoudig installeren. Slimmer sturen.

Maak het je klanten makkelijker en efficiënter met realtime inzicht en slim energiebeheer. solutions.abb/nl-smart-ems

Scan de QR-code voor meer informatie

PIRA T Bewegingsmelder

Licht op het juiste moment

Betrouwbaar, energiezuinig en eenvoudig te installeren: de nieuwe PIRA T bewegingsmelders van Theben. Ideaal voor LED-verlichting en kostenbewuste projecten.

A Nauwkeurige detectie

A Permanente lichtmeting

A Aantrekkelijke instapprijs

Ontdek meer:

Henk geeft drie nieuwe boekentips

Af en toe leest Henk een managementboek. Gewoon om er wat van op te steken. Afgelopen maand brachten maar liefst twee installateurs hun eigen boek uit: onze columnist Martijn Verspeek en Meindert Engberts. Henks derde boekentip in deze rubriek is ‘Het familiebedrijf. Overnemen of wegwezen?’

GOEIEGAST

MARTIJN VERSPEEK & EDDY BUITING

Martijn ken ik natuurlijk al een tijdje. Hij is al jarenlang de vaste columnist van ons magazine. Maar een boek is wel weer heel wat anders. Belangrijkste verschil ten opzichte van ‘traditionele’ managementboeken is dat ‘Goeiegast’ van Martijn Verspeek niet doorspekt is met theorie en wetenschappelijke inzichten. Nee, het is het persoonlijke verhaal van een eerlijke, transparante,

Dit boek helpt grip te krijgen op je werk

tikkeltje rauwe en liefdevolle ondernemer. Het boek bestaat uit vijftig laagdrempelige hoofdstukken over hoe we met elkaar, met collega’s en met klanten om zouden moeten gaan. Martijn vertelt over zijn inspiratiebronnen, maar ook hoe je van je klanten extreme fans maakt, die de deur versieren als een monteur de cv-ketel komt onderhouden. Verder geeft het een mooi inkijkje in hoe hij met zijn personeel - pardon ‘goeiegasten’ en ‘goeivrouwkes’ - omgaat. En dat allemaal opgetekend door journalist Eddy Buiting.

KIES NOOIT VOOR JE KLANT

MEINDERT ENGBERTS

Ken je dat? Je begint voor jezelf om vrij te zijn, maar op een dag merk je dat je vooral wordt geleefd door klanten en verplichtingen. Vooral voor die ondernemers en vakmensen heeft Meindert Engberts het boek ‘Kies NOOIT voor je klant’ geschreven. Om eerlijk te zijn denk ik dat er best wel veel installateurs zijn die zich gevangen voelen in hun bedrijf. Meindert hoopt dat zijn boek

vakmensen helpt om weer grip te krijgen op hun werk en hun leven. “Ondernemen is pas gezond als jijzelf niet verdwijnt in de drukte”, aldus Meindert. Het boek combineert herkenbare verhalen uit de praktijk met reflecties over werkdruk, leiderschap en loyaliteit. ‘Kies NOOIT voor je klant’ laat zien dat écht succes niet ontstaat door altijd maar harder te werken, maar door bewust te kiezen wie je klanten zijn.

HET FAMILIEBEDRIJF. OVERNEMEN OF WEGWEZEN?

MELISSA BUIJENS

In haar boek ‘Het familiebedrijf. Overnemen of wegwezen?’ geeft

Melissa Buijens een ongefilterde blik achter de schermen van de wereld van familiebedrijven. Geen jargon, maar eerlijke verhalen, scherpe inzichten en praktische tips - met de nodige humor en zelfspot. Het boek is geschreven voor opvolgers die staan te popelen om het

stokje over te nemen, of juist twijfelen of ze die verantwoordelijkheid wel willen dragen. Maar het is ook bedoeld voor degenen die al een tijd aan het roer staan en zich afvragen: ‘Doe ik dit eigenlijk wel goed?’ In de installatiebranche zijn nog veel familiebedrijven. Dus in dat opzicht mag dit nieuwe boek van Melissa niet in mijn rijtje van boekentips ontbreken!

Slimme energiestromen bij

Loodgietersbedrijf Van Iersel

“Onafhankelijkheid is belangrijker dan terugverdientijd”

Jonne den Hertog van Duke Electric koppelde bij Loodgietersbedrijf Van Iersel in Elshout 120 zonnepanelen, vier laadpalen, drie Daikin­warmtepompen en een batterijopslag van 80 kWh slim samen. Henk en Fred zijn benieuwd hoe dit lukt op een 3x25 ampère ­aansluiting.

De werkbus zoemt over de provinciale weg. “Best leuk, zo’n project van Jonne den Hertog”, zegt Fred. “Hij snapt precies hoe je zonne-energie slim inzet.”

Henk trekt een wenkbrauw op. “En dat doen ze bij een installatiebedrijf? Had die installateur dat zelf niet gekund?” Fred grinnikt. “Maar Henk, dit ís een loodgieter.” In Elshout aangekomen valt het meteen op: het bedrijfsdak van Loodgietersbedrijf Van Iersel ligt vol zonnepanelen.

JOOST VAN IERSEL (LINKS) EN JONNE DEN HERTOG

Jonne den Hertog en Joost van Iersel staan de mannen op te wachten.

Loodgietersbedrijf Joost van Iersel bestaat inmiddels 23 jaar en heeft drie mensen in dienst. Het bedrijf doet alles op het gebied van water en warmte: loodgieterswerk, warmtepompen en verduurzaming van woningen. “Elektrotechniek is niet onze tak van sport”, zegt Joost. Duke Electric van Jonne den Hertog vult dat gat.

Jonne is 34 en begon zijn werkzame leven als elektricien. Na tien jaar in loondienst startte hij zijn eigen zonnepanelenbedrijf, dat hij vervolgens verkocht. “Ik wilde me meer richten

op energiemanagement en programmeren. Dat vind ik leuk: puzzelen, koppelen en zorgen dat alles samenwerkt. Duke Electric bestaat nu bijna twee jaar.”

Slim koppelen

Henk vraagt of een aansluiting van slechts 3x25 ampère voldoende is voor de laadpalen, warmtepompen en zonnepanelen. Joost knikt. “Jazeker. We hebben bewust niet gekozen voor een zwaardere aansluiting. Dat kost 1400 euro per jaar extra. Zonde geld. Daarom heb ik Jonne erbij gehaald om de installatie slim te maken. Zelf ben ik loodgieter, geen elektricien.”

Jonne ging voortvarend van start. “Er was hier al een Loxone-systeem aanwezig. Dat is een smarthomesysteem dat werd gebruikt voor verlichting, toegang en beveiliging. Ik heb dat gekoppeld aan de batterijopslag van TAB

Benelux: twee torens van acht modules, samen 80 kWh.” Jonne installeerde aansluitend een energiemanagementsysteem (EMS), dat alle

Zonder EMS

krijg je pieken en problemen op het net

BATTERIJOPSLAG VAN TAB BENELUX

VAK APART VOOR INSTALLATEURS

stroom slim verdeelt naar de woning en de bedrijfshal. Jonne: “Overtollige zonne-energie gaat eerst naar de batterij, daarna naar de boilers en het zwembad. Zijn er auto’s aangesloten, dan krijgen die voorrang. Zo nodig worden de zonnepanelen begrenst. Zo blijft alles onder de 3x25 ampère.”

Henk fronst. “Maar hoe weet dat systeem dat allemaal?”

“Dat is de combinatie van Loxone en KNX”, legt Jonne uit. “Samen zorgen die ervoor dat apparaten met elkaar praten. Het EMS kiest automatisch de slimste route. In de zomer is die route anders dan in de winter, maar het systeem schakelt vanzelf. Je kunt er zelfs boilers mee aansturen, zodat overtollige energie overdag warm water maakt voor later gebruik.”

Van loods tot zwembad

De drie lucht-water warmtepompen - allemaal all-electric, want aardgas is hier niet aangesloten - hebben elk hun eigen taak: eentje verwarmt de loods van 750 vierkante meter, een tweede het zwembad en de derde de woning. “In de zomer gebruiken we het zwembad om overtollige energie kwijt te kunnen. Dat is eigenlijk een luxe buffer”, zegt Joost. Daarnaast staan er drie boilers: één van 500 liter en twee van 300 liter. Jonne: “Daarmee kunnen we veel energie opslaan.

Volgens Jonne den Hertog is energiemanagement geen standaardklus voor installateurs. Elk merk werkt met eigen registers en protocollen, waardoor koppelingen vaak maatwerk zijn. “Je moet logisch kunnen denken, formules snappen en bereid zijn veel uren te maken. Het is echt een specialisme”, zegt hij. Joost van Iersel bevestigt dat: “Ik kan prima een warmtepomp installeren, maar programmeren ligt mij niet. Dat is hogere wiskunde.” Voor installateurs betekent dit dat je jezelf er volledig in moet verdiepen of samenwerking zoekt met specialisten. “En dat zien we steeds vaker gebeuren”, aldus Jonne.

Eerst worden de boilers gevuld, dan gaat de energie naar het zwembad. Het EMS kiest de volgorde.”

Winter versus zomer

Het systeem draait inmiddels vier maanden probleemloos. Logischerwijs zijn er wel seizoensverschillen. Jonne: “In de winter laadt het systeem de accu in de daluren met goedkope stroom. Overdag gebruik je die energie voor auto’s of verwarming. In de zomer heb je overschot,

Sneller. Groter. Sterker. De

Gira G1.

De Gira G1 bestuurt alle Gira

Smart Home-systemen – toekomstbestendig, stabiel, met uitgebreide functionaliteit en snellere prestaties.

partner.gira.nl

Ontdek ons aanbod voor medewerkers. Ga naar www.wij-techniek.nl/medewerkers.

Smart

dat stop je in boilers of het zwembad. Het EMS regelt die balans.” Fred vraagt waarom installateurs vaak worstelen met energiemanagement. Jonne: “Omdat het geen standaardwerk is. Elk merk heeft eigen registers en protocollen. Je moet weten hoe systemen met elkaar communiceren. Dat is een combinatie van elektrotechniek en ICT. Voor veel installateurs is dat nieuw terrein. Hier hebben we ook lang moeten puzzelen voordat we alles werkend hadden.”

Op de

Frustraties

Fred vraagt of het klopt dat klanten nog vaak kijken naar de terugverdientijd voordat ze gaan investeren in een EMS. Jonne: “Dat is zeker het geval, maar daar gaat het niet om. Het gaat om onafhankelijkheid, zekerheid en toekomstbestendigheid. Misschien mag je straks helemaal niet meer terugleveren. Dan wil je voorbereid zijn met een EMS.” Volgens hem wordt energiemanagement in de toekomst standaard. “Alles

OMVORMER VAN SOLAREDGE

gaat elektrisch: auto’s, warmtepompen, boilers. Zonder EMS krijg je pieken en problemen op het net. Met EMS verdeel je slim en ontlast je je aansluiting.”

FRED: “Wat mij bijblijft, is dat je met 3x25 ampère toch een compleet bedrijf kunt laten draaien, inclusief een woonhuis.” HENK: “Ja, dankzij die slimme koppelingen. Het is echt puzzelwerk.” FRED: “En dat doet Jonne voor zijn plezier. Programmeerwerk als hobby. Daar kan ik me niets bij voorstellen.” FRED: “Dat is het verschil: de één legt leidingen, de ander schrijft regels. En samen maken ze er iets toekomstbestendigs van.” HENK: “Precies. Dit laat zien dat installateurs en elektriciens elkaar nodig hebben.” FRED: “En dat een loodgieter dus ook hightech kan zijn. Misschien moet jij nog eens een cursus programmeren volgen, Henk.”

Samen circulair met Circolektra

Jouw oude materiaal telt mee

Het is eigenlijk heel simpel,” vertelt Ariën Brak van Koninklijke Oosterberg.

Waarom weggooien als je er meer mee kunt doen?

Dankzij Circolektra heeft Oosterberg samen met andere bedrijven al duizenden kilo’s materiaal hergebruikt en flink bijgedragen aan sociale werkgelegenheid en CO₂-reductie.

“Wat je niet meer gebruikt, kan vaak nog een tweede leven krijgen. En dat maakt een wereld van verschil.” Al twee jaar doet Oosterberg actief mee aan Circolektra, de landelijke inzameling van gebruikte elektrotechnische materialen.

Het initiatief levert veel meer op dan alleen hergebruik van grondstoffen. Het zorgt ook voor sociale werkgelegenheid en een flinke CO₂-reductie. “We zien dat het echt werkt. Tot nu toe hebben we samen al ruim 6300 artikelen ingezameld. Dat betekent bijna 3900 kilo materialen die opnieuw benut zijn. En daarmee bespaar je niet alleen grondstoffen, maar ook energie en water. Zo is er al bijna 13.000 kilo CO₂

gereduceerd en meer dan tweehonderd uur sociaal werk gecreëerd”, vertelt Brak.

Automaten en schakelmateriaal

Wat komt het meest terug in de inzamelbakken?

Brak: “Vooral automaten, bijna veertig procent, maar ook schakelmateriaal, stoppenkasten en noodverlichting. Het is een heel gevarieerd beeld, van kleine componenten tot complete kasten.”

De landelijke resultaten zijn indrukwekkend: bijna 87.000 kilo materiaal is al opgehaald. “Oosterberg neemt daar inmiddels zeven procent van voor zijn rekening. Dat laat zien dat we samen echt een bijdrage leveren. Bij al onze vestigingen staat een inzamelbak, zodat klanten gemakkelijk hun oude spullen kwijt kunnen. Het is laagdrempelig, maar heeft grote impact.”

Laat het niet liggen

De boodschap is helder: laat gebruikte elektrotechnische materialen niet liggen of verdwijnen in het afval. “Iedereen kan bijdragen. Lever gewoon in bij een Oosterberg-vestiging bij jou in de buurt. Samen maken we circulariteit concreet. We zeggen hier ook wel: Oosterberg brengt je verder, ook in circulariteit”, besluit Brak.

Meer info: oosterberg.nl/circolektra

DIT IS PRECIES WERK: ALLES MOET STRAK

de shortlist staat voor de Publieksprijs van Installatiebedrijf van het Jaar vervult

JP Hollander zeker met trots. “Het is leuk dat klanten ons genomineerd hebben.”

“De wekker gaat. Ik woon in Roosendaal samen met mijn vrouw Linda en onze kinderen Eline (14) en Joël (11). Onze oudste zoon Jan-Tony (24) is al uit huis. Ik begin mijn dag meestal rustig, met een ontbijtje en een blik op de planning. Vervolgens rijd ik naar de klus, vandaag in Roosendaal.”

“Ik stap in mijn bus richting Roosendaal. Vandaag werk ik aan een complete woningrenovatie. We zijn een allround installateur en doen zowel particuliere als zakelijke projecten. Hier verzorgen we alleen de elektrotechniek. Eerst overleg ik met de opdrachtgever over bijzonderheden. Met zeven man - deels vast, deels zzp - zijn we flexibel inzetbaar.”

“Het echte werk begint: leidingen leggen, aansluitingen voorbereiden, kabels trekken. Deze woning wordt volledig vernieuwd, inclusief een warmtepomp. Wij verzorgen de elektra, datakabels en vaste aansluitpunten in alle kamers, plus access points binnen en buiten. Ik teken de leidingen uit, zodat een collega die vanmiddag komt frezen precies weet waar hij moet zijn.”

“Sinds 2011 run ik Hollander Electric Solutions. We zijn actief in elektrotechniek, beveiliging, netwerken en zelfs 3D-printen en bieden het hele pakket: installatie, service en onderhoud. De nominatie voor de Publieksprijs van Installatiebedrijf van het Jaar voelt bijzonder. Onze innovatie met een eigen app, waarmee klanten eenvoudig communiceren, draagt daar zeker aan bij.”

“Tijd voor een kop koffie. Ik praat met een collega van het bedrijf dat de w-installatie verzorgt. Ik zie hem niet als concurrent, maar als collega. Samen afstemmen hoort er ook in de pauze bij. We hebben het vaak over techniek, maar ook gewoon over thuis. Ik geniet van mijn werk: geen dag is hetzelfde in de techniek.”

IN HENK & FRED? JIJ

“Ik trek draden door de buizen die we eerder hebben gelegd. Het is precies werk: alles moet strak en overzichtelijk, zodat storingen later worden voorkomen. Ondertussen check ik meteen de aansluitpunten voor internet en beveiliging. Ik overleg met collega Chris Konings, die me komt helpen. Hij begon hier ooit als stagiair.” 13.00 UUR 14.30 UUR 9.30 UUR 12.30 UUR 16.30 UUR

Wil jij ook eens een werkdag gevolgd worden door Henk & Fred?

“De werkdag zit er rond half vijf op. Nog even opruimen en de bus inpakken, dan ga ik naar huis. Daar eet ik samen met mijn gezin. Vanavond ga ik nog even aan mijn hobby werken, dat is softwaresystemen bouwen. Sporten is ook nog een ambitie, maar zover is het nog niet gekomen, haha.”

Of wil je met je bus of hobby in ons blad? Mail ons dan op redactie@henkenfred.nl

Misschien sta jij de volgende keer dan wel in ons magazine!

Aleum Glow

De bewegingsmelder voor buiten in een puristisch design

beg-luxomat.com/nl

 Tijdloos, helder design, hoogwaardige technologie

 Beschikbaar in 2 kleurvarianten

 Glow , selecteerbare accentverlichting in 8 kleuren

 3 m tot 16 m reikwijdte

 Elektronische en mechanisch instelbaar bereik

WIE WORDT DE MONTEUR VAN HET JAAR?

Vakmanschap in de spotlights

Monteurs vormen de ruggengraat van onze sector. Voor hen blijven we innoveren. De Monteur van het Jaar­verkiezing zet het vak in de spotlights –met ABB­producten die veiligheid, gemak en innovatie perfect combineren.

Nieuwe ideeën ontstaan niet achter een bureau, maar op de werkvloer. Daar waar vakmensen elke dag met beide handen in de techniek staan. Daarom steunt AB initiatieven als de Monteur van het Jaar-verkiezing – een eerbetoon aan de monteurs die Nederland letterlijk laten draaien, laden en schakelen. Hun kennis en kunde vormen de basis voor innovatie.

Het begint met slimme producten

De finale van Monteur van het Jaar 2025 wordt op donderdag 27 november gehouden bij Act Eventstudios in Arnhem. Tijdens de voorronde op 7 oktober en de finale wordt volop gewerkt met ABB-producten, die zorgen voor betrouwbaarheid, veiligheid en gebruiksgemak. Denk aan de stekerbare slimme inbouwdozen van ABB, die sneller en makkelijker te monteren zijn. De stekerbare Hafonorm-groepenkasten en de Meterkastaansluitdoos PMK80 maken de installatie compleet. Stuk voor stuk producten die voldoen aan de hoogste kwaliteitsnormen, maar ook bijdragen aan efficiënter werken op de bouwplaats.

Samen elektrificeren

Vooruitgang begint bij samenwerking. Door kennis te delen, ervaringen uit te wisselen en te blijven leren, brengen we de hele sector verder. De Monteur van het Jaar-verkiezing is daarvoor hét podium: een plek waar talent, innovatie en praktijkkennis samenkomen.

Jij maakt het verschil

Of je nu een startende monteur bent of al jaren in het vak zit – jouw werk maakt het verschil. Jij zorgt dat Nederland veilig en slim geëlektrificeerd wordt. ABB blijft zich daarom inzetten voor duurzame innovatie, slimme producten en ondersteuning van vakmensen. Samen elektrificeren. Zo doe je dat.

GOED GESPREK EEN

MET

ARWIN DE RUITER MEDE-EIGENAAR EMATEC

“Data bij EMS is pas nuttig als je er iets mee doet”

Slimme energiemonitoring klinkt voor veel installateurs nog steeds ingewikkeld, maar Ematec uit Sint-Maartensdijk laat zien dat het vooral praktisch is. “Wij helpen het bedrijfsleven ontdekken waar hun echte verbruik zit”, zegt directeur Arwin de Ruiter, die het bedrijf samen met compagnon William van den Dikkenberg runt.

“Meten alleen is zinloos, inzicht en actie maken het verschil.”

JULLIE ZIJN GEEN INSTALLATEUR. MAAR PARTNER IN ENERGIE-OPTIMALISATIE.

HOE BELANGRIJK IS EMS DAARBIJ?

“Wij werken veel in opdracht van bedrijven. Een maandelijkse energierekening zegt weinig. Daarmee zie je niet dat machines ’s nachts blijven draaien of dat ventilatie in het weekend aanstaat. Met gericht meten ontdekken we bij een klant hoe de energie écht door zijn bedrijf stroomt. Een energiemanagementsysteem (EMS) helpt bij het verkrijgen van dat inzicht, als het systeem tenminste goed is samengesteld en afgestemd op de doelen.”

WORDT ER AL VEEL GEMETEN?

“Ja, maar vaak lukraak. Dan hangen er meters op plekken waar geen relevante inzichten uit komen. Wij keren het om: wat wil je bereiken? Groei? Laadinfrastructuur? Netcongestie vermijden? Pas dan ga je bepalen wat, waar en hoe je meet. Alleen dan worden data waardevol.”

om mee te gaan denken met de klant, onderscheidt zich. Klanten willen geen losse grafieken, ze willen iemand die uitlegt wat de data betekenen en welke keuzes ze moeten maken. Daar hoef je geen dataspecialist voor te zijn en je hoeft het niet allemaal zelf te doen. Belangrijk is dat je de brug slaat: jij regelt de installatie en zoek een partner die helpt met de analyse. Samen maak je meer impact.”

INSTALLATEURS ZIJN

“Inzicht vertalen naar actie: daar zit de winst”

WAAROM VINDEN INSTALLATEURS EMS LASTIG?

“Omdat het verder gaat dan kabels trekken en schakelkasten bouwen. Meten lukt nog wel, maar de vertaalslag naar data-analyse vinden veel installateurs spannend. Ze zijn huiverig om advies te geven. Daarom blijft het vaak bij meters ophangen, terwijl juist dáár de winst zit: inzicht vertalen naar actie.”

WELKE KANSEN LIGGEN ER VOOR INSTALLATEURS?

“Installateurs die alleen kabels leggen, leveren inwisselbaar werk. Maar wie de stap maakt

MISSCHIEN BANG DAT

ZE WERK KWIJTRAKEN?

“Dat hoor ik vaker, maar dat klopt niet. Bedrijven zoals wij nemen geen werk over van de installateur, we vullen elkaar aan. De installateur bouwt en sluit aan, wij helpen met de data en de analyse. Samen versterk je elkaar en bied je de klant veel meer waarde.”

GEEF EENS VOORBEELDEN?

“We begeleiden onder andere een transportbedrijf waar energiebeheer een vast onderdeel is geworden van de bedrijfsvoering. Dankzij onze metingen kon het bedrijf zijn verbruik slim bijsturen, niet alleen voor directe besparing maar ook voor strategische keuzes op de langere termijn. Verder helpen wij een bedrijf met het opzetten van zijn laadinfrastructuur. En bij een productiebedrijf meten we de complete productielijn. Diezelfde lijn wordt straks in meervoud geplaatst in een Amerikaanse fabriek. Op basis van onze data uit Nederland kunnen ze nu exact inschatten

BEDRIJVEN HELPEN DATA TE BEGRIJPEN

Ematec uit het Zeeuwse

Sint-Maartensdijk is opgericht door Arwin de Ruiter en William van den Dikkenberg. Vanuit hun strategische en technische expertise begeleiden zij organisaties en bedrijven bij vraagstukken rondom het thema energie. Ze bieden een compleet traject: van consult en meetplan tot de samenstelling van meetsystemen en de vertaling van data naar concrete acties.

“Wij willen van meten naar meerwaarde”, stelt Arwin.

“Precies die mix van visie en vakkennis helpt klanten om inzicht om te zetten in actie. En precies daar draait alles om.”

wat daar nodig is, qua netcapaciteit. Dat scheelt enorm in kosten en risico. En het laatste voorbeeld dat ik noem is een camping die we begeleiden bij de uitbreiding op basis van energie-inzicht: niet gokken, maar weten hoeveel ruimte er is op het net. Zo helpen we bedrijven niet alleen besparen, maar vooral ook vooruitdenken.”

WAT

LEVERT DIT DE KLANT NOG

MEER OP?

“Inzicht, rust en rendement. Wij laten klanten ontdekken dat hun aansluiting vaak meer ruimte heeft dan gedacht. Door pieken te verschuiven of machines slimmer aan te sturen ontstaat speelruimte. Dat kan het verschil maken tussen wel of niet investeren in nieuwe installaties. Vaak vinden onze klanten ook quick wins: verlichting die ‘s nachts blijft branden of machines die onnodig draaien. Dat levert direct besparing op. Maar het belangrijkste: ze krijgen grip op het totaalplaatje door inzicht in hun energiestromen.”

HOE ZIET EEN ROADMAP ERUIT

VOOR EEN BEDRIJF DAT HIERMEE WIL STARTEN?

“Een roadmap is bij ons geen standaard rapport, maar een praktisch en strategisch document dat volledig is afgestemd op de ambities en situatie van het bedrijf. Wat zijn de plannen voor de komende jaren? Gaat het bedrijf uitbreiden, elektrificeren, van het gas af? Welke investeringen staan op de rol en welke knelpunten worden nu al ervaren, bijvoorbeeld op het gebied van netcapaciteit of piekbelasting? Op basis daarvan stellen we een meetplan op: wát willen we weten, waar willen we meten en waarom? Dan volgt de samenstelling van het meetsysteem, met precies de juiste componenten om betrouwbare, relevante data te verzamelen. De verzamelde data

vertalen we naar inzicht: begrijpelijk, bruikbaar en afgestemd op het doel. Het belangrijkste: het hele traject is gericht op het einddoel van de klant. Niet meten om het meten, maar meten om vooruit te komen.”

HOE BELANGRIJK IS SERVICE IN DIT VERHAAL?

“Service is voor ons blijvende betrokkenheid. We leveren niet alleen een systeem op, maar blijven periodiek terugkomen met rapportages en adviezen. Zo blijft inzicht actueel, kunnen we trends signaleren en nieuwe kansen aanwijzen. Dat waarderen klanten, omdat ze weten dat wij niet alleen meten, maar hen ook blijven begeleiden.”

LIGT DAAR DE KRACHT?

“Onze kracht ligt in het verbinden van strategie, techniek en data. We starten bij de klantvraag, niet bij een product. We bouwen geen systeem ‘omdat

het moet’, maar omdat het nodig is voor de toekomst van dat specifieke bedrijf.”

JULLIE WERKEN VEEL SAMEN MET

FABRIKANT ABB?

“Belangrijk is dat een installateur de brug slaat”

“De samenwerking met ABB betekent voor ons dat we toegang hebben tot hoogwaardige technologie en directe lijnen met de bron. Mijn compagnon William kent hun systemen tot in detail en is namens Ematec actief betrokken bij verschillende projecten bij ABB. Voor onze klanten betekent dat snelheid, betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid: wij weten wat er speelt, wat eraan komt en hoe we dat slim kunnen toepassen.”

WAAR STAAN WE OVER VIJF JAAR MET EMS?

“Grip houden op de energie binnen een bedrijfsgebouw blijft belangrijk. Ook over vijf jaar. Niet alleen nu in verband met netcongestie, maar ook als die druk afneemt. Dat inzicht blijft altijd nodig, om goed te kunnen sturen, strategisch te investeren en verantwoord te groeien als bedrijf. Onze rol zal nog meer verschuiven richting strate-

SAMENWERKING

MET FABRIKANT ABB

De samenwerking met technologiespecialist ABB is voor Ematec van grote waarde. “We werken al geruime tijd intensief samen op het gebied van energiemonitoring”, zegt Arwin de Ruiter. “Mijn collega William van den Dikkenberg kent hun systemen door en door en denkt op hoog niveau met ABB mee. Die kennis geeft ons directe lijnen met de bron en garandeert snelheid en betrouwbaarheid. De samenwerking is gebaseerd op wederzijds vertrouwen en levert onze klanten toekomstbestendige oplossingen. ABB is voor ons simpelweg een hele fijne partij om mee te werken: deskundig, betrokken en vooruitstrevend.”

gisch partner: we zijn een gids voor bedrijven die energiebeleid willen koppelen aan hun bedrijfsdoelstellingen. We hoeven met Ematec niet per se de grootste te worden in ons vak. We willen een betrokken en gewaarde partner zijn. Omdat we blijven doen wat we nu al doen: luisteren, begrijpen en adviseren op basis van feiten.”

Wanneer er grote vermogens gevraagd worden, wil je geen verassingen. Wél slimme oplossingen! Met aluminium kabels bespaar je op je installatie zonder in te leveren op kwaliteit.

Scan de QR-code en ontdek de mogelijkheden.

Innovatie en betrouwbaarheid voor elke installatie

GEWISS Nederland is uw partner voor innovatieve, veilige en duurzame oplossingen op het gebied van energie, installatie en mobiliteit.

EEnergie verdelen met compleet verdeelsysteem van Eaton

Systeem 55: meer dan een groepenkast

‘Systeem 55: meer dan een groepenkast’. De slogan komt volgens productmanager Ingmar de Winter van Eaton niet uit de lucht vallen. “Systeem 55 is een systeem. Een modulair schakel- en verdeelsysteem, dat je zo compleet kunt maken als je zelf wilt”, zegt De Winter.

aton brengt bakken aan ervaring mee, als het gaat om energie verdelen in woningen. Systeem 55 bestaat ook al tientallen jaren. Het systeem, waarvan de afmetingen veelvouden van 55 millimeter zijn – vandaar de naam – , is in de loop van de tijd steeds verder doorontwikkeld en geperfectioneerd. “Het is een compleet verdeelsysteem”, stelt De Winter vast.

Onderdelen bij elkaar

“Het omvat een groot aantal voorgeassembleerde groepenkasten, die voorzien zijn van het KEMAKEUR-keurmerk. Maar ook rail-, klemmenen voedingskasten, waarmee je een compleet verdeelsysteem kunt samenstellen.” Daar bovenop komen nog de specifieke groepenkasten, voor bijvoorbeeld het aansluiten van zonnepanelen, warmtepompen en EV-laders en de stekerbare onderverdelers.

Systeem 55 wordt toegepast in zowel nieuwbouwals renovatieprojecten. Het systeem wordt ook vaak gebruikt voor het uitbreiden van een installatie. “Je ziet het systeem uiteraard in de woningbouw, maar onder andere ook in winkels, de kleine utiliteitsbouw en de industrie.” Componenten als aardlekschakelaars, installatieautomaten,

aardlekautomaten of zekeringen voor specifieke toepassingen kunnen eenvoudig in het systeem worden opgenomen. “Het pakket dat we aanbieden bestaat uit een groot assortiment samen te bouwen onderdelen.”

Klaar voor energietransitie

Het Systeem 55-pakket is optimaal toegerust op de energietransitie, benadrukt De Winter. “Denk aan het plaatsen van zonnepanelen, een thuisbatterij, een laadpaal in de tuin, een warmtepomp, of de elektrificatie van de keuken. De groepenkast is daarvoor zeer geschikt en kan desgewenst worden uitgebreid.” Iets anders nog. Op de website van Eaton staat een handig hulpmiddel: de Systeem 55-configurator. “Hiermee kan een installateur al zijn Systeem 55-groepenkasten configureren en daarna met het verkregen artikelnummer bestellen bij elke gewenste elektrotechnische groothandel. Tijdens het configureren wordt mooi grafisch getoond hoe de groepenkast er in de praktijk uitziet.”

Voor vragen over het systeem en zijn toepassingen kunnen installateurs terecht bij het technische supportteam van Eaton in Zaltbommel, voegt De Winter toe. “Daar zitten goed ingevoerde medewerkers, die de tijd nemen voor jou en helpen met het oplossen van technische problemen. Ook in dat opzicht willen we zo compleet mogelijk zijn.”

Meer info: eaton.nl

Nieuw: bespaarcalculator voor de warmtepomp

HOE WE DE TWIJFELAARS MEE KRIJGEN

Steeds vaker hoor ik dat de warmtepomp op zijn retour zou zijn. Nou kijk ik nuchter naar zulke berichten. Kwestie van beeldvorming. Toch speelt er wel iets, zacht gezegd. De warmtepomp staat er minder goed op dan in 2022, toen de energieprijzen na de Russische inval in Oekraïne door het dak schoten. Een onderzoek dat duurzaamheidsplatform Slimster liet uitvoeren onder iets meer dan 1000 mensen bevestigt dat: ‘slechts’ één op de acht Nederlandse huiseigenaren overweegt op dit moment de aankoop van een warmtepomp. Slimster vindt dat veel mensen het financiële voordeel van een pomp onderschatten en doet een poging het sentiment te kantelen. Hoe?

OPDRACHT: AAN TERUGVERDIENTIJD SLEUTELEN

Met een bespaarcalculator. Daarmee kun je de verwachte terugverdientijd van een warmtepomp berekenen. De calculator staat op slimster.nl. De gemiddelde terugverdientijd van een pomp voor een tussenwoning uit de jaren tachtig is bijna tien jaar. Best interessant, voor een consument die verder kijkt dan de snelle rekenwinst. Maar niet spectaculair. De terugverdientijd omlaag schroeven, naar ergens tussen de vijf en zeven jaar, zou meer twijfelaars over de streep trekken. Ik zie dat als een opdracht voor de branche. Laten we nadenken over manieren waarmee we dat mogelijk kunnen maken, zonder of met subsidiehulp van het nieuwe kabinet. Zodat we de verkoop van de warmtepomp weer in een stroomversnelling kunnen brengen.

DE NIEUWE GENERATIE

BLIJFT ACHTER

GROOT TEKORT

Daan: “Dit benauwt me. Bijna zeven op de tien technische bedrijven (68 procent) meldt een personeelstekort in 2025: 6 procent meer dan vorig jaar. Het staat in de TechBarometer van ROVC. Oorzaken: steeds minder jongeren kiezen voor techniek, vergrijzing en grote concurrentie van andere sectoren bij personeelswerving. Het speelt al langer, maar zo’n bericht is toch weer een signaal. Het gaat verder dan de achterblijvende instroom van vrouwen alleen. Ondertussen blijft de werkdruk hoog.”

NIEUWE FABRIEK

VIEGA IN VS

Viega LLC, onderdeel van de Viega Group, heeft een nieuwe fabriek met seminarcentrum geopend in het Amerikaanse Mantua. Met deze productiefaciliteit, die een oppervlakte heeft van 20.400 vierkante meter en een investering vergde van circa 178 miljoen dollar, breidt het bedrijf zijn capaciteit in de VS verder uit. Directeur Markus Brettschneider van de Viega Group ziet vooral veel potentie in metalen persfittingen voor sanitair en verwarming.

GENERATOR MET WATER

De Aquastroke, de nieuwe fossielvrije generator van Vattenfall en Feenstra, draait op een mix van water (70 procent) en bioalcohol (30 procent). Hij zou stille en krachtige stroom leveren en ‘een veel schonere verbranding dan conventionele generatoren’. De Aquastroke heeft een gepatenteerd brandstofsysteem met een hoge compressieverhouding en staat op platen van CO2-negatief beton. De innovatie wordt op de Europese markt aangeboden.

MEETAFDELING HITMA GAAT NAAR ALMERE

Groothandel Hitma heeft zijn werkzaamheden voor meet- en regelinstrumenten van Purmerend naar Almere verplaatst. De vestiging in Purmerend, het voormalige adres van Atal, sloot in september. Met het samenbrengen van de serviceteams en expertise op instrumentatiegebied in Almere, wil Hitma de klant efficiënter bedienen. De locatie aan de Antennestraat 26 is verbouwd en uitgebreid. Mensen kunnen er terecht voor onderhoud, beheer, reparatie, kalibratie en justering van HVAC-meetinstrumenten.

TALENTENSTRIJD

Daan: “Ik lees wat directeur opleidingen Waldo Linders van ROVC heeft gezegd over de personeelstekorten in de techieksector: “De vijver waarin we vissen wordt steeds kleiner, de strijd om technisch talent heviger.” Ik weet dat installatiebedrijven werknemers bij elkaar wegplukken door hoge salarissen te bieden. Hopelijk zorgt dat niet voor heibel in de tent, we hebben elkaar hard nodig.”

Verspillingsfabriek maakt soep van geredde groenten

Iets dat verder gaat dan smaak

Ze hadden er nog nooit van gehoord. De Verspillingsfabriek in Veghel? Klinkt interessant, vinden Henk en Fred. Hier krijgt voedsel dat nét niet voldoet aan de standaard een tweede leven. “Ik ben bij voorbaat al enthousiast”, zegt Henk, “want ik heb een hekel aan eten weggooien.”

JOP ROVERS (LINKS) EN JOHN VAN HEEL

Henk en Fred parkeren hun bus op de grote parkeerplaats. De naam Verspillingsfabriek siert de gevel. Operationeel manager John van Heel en productieleider Jop Rovers staan bij het koffieapparaat.

In het Proeflokaal, de kantine, vraagt Fred meteen naar een stukje geschiedenis. “De Verspillingsfabriek werd in 2016 opgericht door Hutten Catering”, vertelt John. “Vanuit de filosofie om voedselverspilling tegen te gaan, maar ook om mensen met minder kansen in de maatschappij een plek te geven.”

Het heeft geleid tot een fabriek waar reststromen worden omgeturnd in smaakvolle soepen en sauzen, zoals ketchup of saté. En dat gebeurt door zo’n 25 medewerkers, waarvan een derde met een afstand tot de arbeidsmarkt. Jop: “We begonnen jaren geleden met de snijresten van tomaten, die bijvoorbeeld voor McDonald’s werden gebruikt”, vertelt Jop. “De mooie plakken gingen op de hamburgers, de rest was veevoer, dat werd vergist. Wij zijn in contact gekomen met versnijdingsbedrijven voor het restproduct.”

- zien Henk en Fred volop bedrijvigheid. Hier worden allerlei resten van groentesnijderijen verwerkt. John: “Wat bijvoorbeeld overblijft na het precies vierkant snijden van een paprika voor een satéspies, belandt bij ons in de soep. Dat kan prima. Het is A-kwaliteit. Alleen niet in de juiste vorm. Op deze manier produceren we dagelijks duizenden liters soep, maar ook veel sauzen.”

Handmatig werken

“We laten zien dat verspilling niet nodig is”

Vanaf dag één is de Verspillingsfabriek een succes, vertellen beide mannen. Tijdens een rondje over de werkvloer - natuurlijk gekleed met een witte jas en een haarnetje

Het gezelschap wandelt verder. Fred ziet dat er veel mensen aan het werk zijn. Dat komt omdat ze hier grotendeels handmatig werken, een bewuste keuze om mensen aan het werk te houden. Er is veel te zien. In de weegkeuken worden droge en vloeibare ingrediënten afgewogen. Daarna gaan de groenten naar de snijkeuken en worden ze gepureerd of versneden. In de warme keuken staan vier ketels van 400 liter klaar voor productie. Het vullen en sealen van zakken gebeurt deels met machines, maar ook hier komen nog veel handen aan te pas. John: “Het geeft ons de kans om mensen die elders misschien niet snel aan de slag komen werk te bieden. We kijken niet naar diploma’s, maar naar wie in het team past.”

Emmertje op de band

Is hier wel ruimte voor innovatie?” “

Henk vraagt of het technisch gezien niet beter is om de fabriek verder te automatiseren. Jop: “Dat zou zeker kunnen, maar dan leveren we werkplekken in. We hebben bewust geen volledig geautomatiseerde lijnen. Liever zetten we een emmertje met de hand op de band.” Fred haakt in. “Is er dan nog wel ruimte voor innovatie?”, wil hij weten. “Jazeker”, antwoordt John. “We hebben twee autoclaven in gebruik, waarmee producten worden gepasteuriseerd en gesteriliseerd tot een houdbaarheid van een jaar. Dat maakt het mogelijk om op voorraad te produceren. Prettig voor het personeel en stabieler voor de fabriek.”

Voor de Cruijff Arena

De fabriek produceert op volle kracht, vijf dagen per week. Dagelijks verlaten zo’n 7000 liter soep en 2500 kilo salades de productielijnen. De afzet is puur zakelijk: soepen en sauzen belanden in bedrijfsrestaurants, stadions - zoals de Johan Cruijff Arena en het Philips Stadion - en bij grossiers als Sligro. Door de manier van werken heeft elke soep die in de Verspillingsfabriek gemaakt wordt een verhaal, zegt John: “Niet alleen door de geredde groenten, maar ook door de sociale component. En dat verhaal doet het goed, bijvoorbeeld bij aanbestedingen van overheden of bedrijven die duurzaamheid belangrijk vinden.

Je hebt iets op het buffet staan dat verder gaat dan smaak. Het gaat over impact.”

HEEL VEEL SOEPS

De Verspillingsfabriek in Veghel is sinds kort onderdeel van HAI, wat staat voor Hutten Albron Impactmakers. Hutten is onlangs overgenomen door Albron. In de Verspillingsfabriek worden snijresten van groente en fruit verwerkt tot soepen, sauzen en salades. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen hier structureel werk. De Verspillingsfabriek laat zien hoe circulair ondernemen, lekker eten én maatschappelijk betrokken werk hand in hand kunnen gaan. Jaarlijks worden er duizenden kilo’s voedsel gered van de afvalberg. De Verspillingsfabriek koopt de grondstoffen in tegen een eerlijke prijs. De producten worden geleverd aan retailers, horeca, evenementen en via pakketten, zoals ‘Heel Veel Soeps’, waarin soms ook donaties aan de Voedselbank zijn ingebouwd.

Zelfredzame cultuur

Henk vraagt of de beste reclame voor de Verspillingsfabriek zou zijn dat de fabriek overbodig is geworden. John glimlacht: “Eigenlijk wel. Wij laten zien dat verspilling niet nodig is. Als er niks meer verspild wordt, dan hebben we ons doel bereikt. Toch is dat voorlopig niet aan de orde.” Fred wijst in de koeling naar kratten vol sinaasappels. Jop: “Soms komen hier sinaasappels of tomaten binnen waarvan je denkt: waarom liggen die niet gewoon in de supermarkt? Maar dan is de maat net niet goed. Gek toch?”

De Verspillingsfabriek is volgens de gastheren vooral een fabriek van mensen, niet eens zozeer van machines. John: “Maar we hebben natuurlijk wel machines die onder-

houden moeten worden. Dus hier wordt flink gesleuteld. Het basisonderhoud van de machines doen de medewerkers zoveel mogelijk zelf. Ze volgen interne trainingen en krijgen waar nodig begeleiding van lokale installateurs. Een bewuste keuze, die past bij de zelfredzame en lerende cultuur van De Verspillingsfabriek.” Jop: “Al besteden we grote technische ingrepen wel uit, maar voor veel dagelijkse klussen is inmiddels genoeg kennis in huis.”

Henk en Fred zijn onder de indruk. Henk: “Je gaat toch ook even nadenken over hoe je zelf omgaat met voedsel dat over blijft.” Fred: “Dus je gooit nooit meer spruitjes weg?” Henk: “Haha, ik zou niet meer durven...”

Freepik

Freepik

DE REVOLUTIE VAN DRAADLOOS BEHEER

DOWNLOAD DE FOLDER ‘DE REVOLUTIE VAN DRAADLOOS BEHEER’

VOORDELEN VOOR DE INSTALLATEUR

• Ontvang directe meldingen bij storing of problemen

MAAK HET VERSCHIL MET INNOVATIEVE NOODVERLICHTING

VAN HBI BISSCHEROUX, DÉ EXPERT IN DRAADLOOS BEHEER VAN NOODVERLICHTING.

• 24/7 online inzicht in de technische staat van de noodverlichting

• Bespaar op arbeidskosten en inzet van middelen, beheer meer projecten met dezelfde inzetbare manuren

• Voldoe aan de onderhoudseisen van de Omgevingswet, ISSO 79 en NEN-EN 50172

Kijk voor meer voordelen op hbi-lighting.com

PRODISC III

STIJLVOLLE, MULTIFUNCTIONELE LICHTOPLOSSING ZORGT VOOR MEER COMFORT EN VEILIGHEID

• Beschikbaar in standaard-, sensor- en noodversies

• Instelbare kleurtemperatuur: 3000 / 3500 / 4000 K

• Instelbaar helderheidsniveau (lumen output)

• E ciëntie van standaardversies tot 125 lm/W

• Lange levensduur: L80 >100.000 uur

• Daglichtprioriteit / corridorfunctie / master-slave optie voor sensorversies

ALTIJD DE JUISTE INBOUWSPOTS MET ECODIM

Ook jouw specialist in inbouwspots

De meeste installateurs zullen EcoDim kennen van de led dimmers, maar wist je dat deze leverancier ook een uitgebreid en kwalitatief assortiment aan led inbouwspots heeft? Met ruime keuze tussen verschillende zaagmaten, armatuurkleuren en lichtkleuren.

Voor elke situatie heeft EcoDim de juiste inbouwspot. Zo zijn deze geschikt voor veel verschillende zaagmaten. De reguliere inbouwspots zijn geschikt voor de meest voorkomende zaagmaten: Ø75mm, Ø68mm en Ø55mm. Voor bijzondere situaties met een extreem kleine inbouwdiepte zijn de meubelspots uitermate geschikt (inbouwdiepte 14mm en zaagmaat Ø55mm). Wil je wat meer dimensie in je plafond creëren? Kies dan voor de verdiepte inbouwspot (Ø90mm), zo ligt jouw lichtbron wat dieper in het plafond. Bij smalle balken van bijvoorbeeld veranda’s of overkappingen is de mini inbouwspot de perfecte keuze (Ø28mm). Tot slot vind je in het assortiment nog twee smart inbouwspots.

Diverse kleuropties

Ook wat betreft kleuren heb je verschillende opties. Qua armatuurkleur kun je kiezen voor: wit, zwart, RVS/nikkel, brons, goud/ messing, geborsteld koper, gun metal en antraciet. Daarnaast kun je veel kanten op met de lichtkleuren. Hier heb je een keuze tussen warm wit (2700K), dim to warm (3000K-2000K), CCT (2700K/3000K/4000K), CCT (2700K/3000K/dim to warm) en RGBWW. Met deze kleuropties creëer je in elke ruimte de juiste sfeer.

Waarom deze inbouwspots?

(Spat)waterdicht en stofvrij, geschikt voor de badkamer (IP54, IP65 en IP67)

Dankzij de ondiepe inbouwdiepte zijn ze zelfs in plafonds met minimale ruimte eenvoudig te plaatsen (uitgezonderd de verdiepte inbouwspots)

Uitstekend dimbaar tot 5% (in combinatie met de EcoDim dimmers: 100% dimgarantie)

Hoogwaardige drivers (Bij de CCT drivers switch je eenvoudig tussen lichtkleur en wattage (5W en 7W) middels een schuifje)

Hoge kleurechtheid (CRI90 of CRI95) Inclusief compacte lasdoos met dubbele klemconnector

Eenvoudig en veilig doorlussen Geschikt voor meerdere toepassingen (in stucframe, opbouwarmatuur, opvulring, et cetera)

Voor elke sfeer de juiste keuze

Meer weten over deze inbouwspots?

Neem contact op met EcoDim, bekijk de website, of vraag ernaar bij uw elektrotechnische groothandel.

Niko ziet met tuin extra kansen voor installateur

Veilig aansluiten van elektriciteit en data in tuin

De tuin wordt steeds meer onderdeel van de woning. Het tweede wonen, noemt Jurren Zomer, marketingmanager bij Niko Nederland, dat. “Het is een trend, zeker sinds de coronaperiode.” En bij dat ‘tweede wonen’ horen stopcontacten, schakelaars en internetaansluitingen. “Mooie kansen voor de installateur”, aldus Zomer.

Een mooie groene tuin, een fijne veranda. Steeds meer mensen hebben behoefte aan buiten, de tuin wordt betrokken bij het binnenleven. Allereerst een mooie klus voor de hovenier, die van de tuin iets bijzonders maakt. Maar vervolgens moet er verlichting komen, de robotmaaier moet opgeladen en graag ook een internetaansluiting voor de laptop, tv en muziek. Veilig vooral ook. “Dan wordt de installateur gevraagd”, zegt Jurren Zomer van Niko, de producent van schakelmateriaal en slimme woningoplossingen.

Niko richt zich met zijn producten dus niet alleen op de woning, maar ook op het buitenleven. Op de tuin. “Dat doen we al veel langer”, zegt Zomer, “Maar we merken echt dat de tuin voor mensen steeds belangrijker wordt. En dat ze daar dan graag hetzelfde comfort willen hebben als binnen.”

Dan doelt Zomer niet alleen op een stopcontact, maar vooral ook op sfeervolle verlichting en data-aansluitingen voor beeld en geluid. “Zodat we ook in de tuin ongestoord een voetbalwedstrijd kunnen kijken.”

Extra inkomsten

De installateur is daar steeds meer mee bezig, weet Zomer. “Simpelweg omdat hij vaker die vraag krijgt van zijn klanten. Zeker bij grote klussen in een woning wordt er gevraagd om ook schakelmateriaal in de tuin te installeren. Maar de installateur zou zijn klanten er ook zelf over kunnen informeren, dat gebeurt nog te weinig. Als je toch bij je klant aan het werk bent, noem even de mogelijkheden voor buiten. Het is niet ingewikkeld en het levert net weer wat extra werk en inkomsten op.”

Waterdicht

Veiligheid is een essentieel thema voor deze buitenproducten. Met Niko Hydro heeft Niko een concept dat hieraan in hoge mate voldoet. Niko Hydro biedt schakelaars, stopcontacten en data-aansluitingen die spuitwaterdicht en stofwerend zijn.

Zomer: “Het materiaal voldoet qua waterdichtheid aan de norm IP55, terwijl IP44 vereist is. Dus daar zitten we ruim boven. Het kan iedere weersomstandigheid aan, evenals een forse

NIKO IN VOGELVLUCHT

Het Belgische familiebedrijf Niko bestaat ruim honderd jaar. Het hoofdkantoor is gevestigd in Sint-Niklaas. Daar worden elektr(on)ische oplossingen geproduceerd, die ‘gebouwen beter laten werken’. Oplossingen die bovendien gericht zijn op duurzaamheid, zoals dat ook intern bij Niko een belangrijk thema is. “Productafval wordt gerecycled, we gebruiken de veiligste plastics en ook duurzame energie in alle processen. Aangezien we in België produceren zijn de vervoersafstanden kort”, vertelt Jurren Zomer. Er werken 700 mensen bij Niko. De Nederlandse vestiging in Vaassen telt twintig medewerkers.

Mensen willen ook in de tuin voetbal kunnen kijken

straal water uit de tuinslang. Daarnaast voldoet het aan de norm IK07 voor stevigheid en slagvastheid. Ook fijn voor schakelmateriaal in openbare ruimtes, waar veel mensen komen. Het kan echt een stootje hebben.” Voor bijzondere situaties, zoals in de agrarische sector, zijn de producten ook ammoniakbestendig. “Ammoniak eet plastic op. In varkensstallen kan dat aan de orde zijn, bijvoorbeeld. Dit schakelmateriaal is daartegen bestand.”

Design

Niko heeft bij de productontwikkeling ook nadrukkelijk gekeken naar gebruiksgemak en de ontwerpstijl. Zo zijn er de Niko Hydro-tuinpaaltjes, met horizontale stopcontacten, met twee of drie aansluitingen naar keuze.

Met een bijgeleverde pin worden ze vast in de grond gezet. En met een meerlaagse wartel wordt de kabel waterdicht aan het schakelmateriaal bevestigd. De kleuroptie van het productscala is trouwens niet alleen grijs, maar ook wit en zwart. “Vooral naar zwart is heel veel vraag. En horizontale stopcontacten zijn erg praktisch, met de grote stekkers die tegenwoordig veel voorkomen”, vertelt Zomer, die uiteraard weet dat installateurs druk zijn. “Dat weten we allemaal. Maar toch zouden installateurs hun klant even moeten informeren over dit soort mogelijkheden. Een kabel en schakelmateriaal in de tuin zijn snel aangelegd. Het levert niet alleen meer omzet op, maar ook een tevreden klant.”

OHemmes, Eaton en Systeem 55

Kwaliteit loont altijd

Al meer dan vijftig jaar staat Hemmes Installatietechniek garant voor vakmanschap en betrouwbaarheid. Met een sterke reputatie in de regio, dankzij een deskundig team, klantgerichte aanpak en toegewijde medewerkers, bijna vijftig in totaal. Een ervan is Dinand Hilbink, projectleider elektra, die ruim achttien jaar bij Hemmes werkt.

p 15-jarige leeftijd begon hij er als leerlingelektromonteur. Hilbink is nu ruim vier jaar projectleider elektra, met een eigen afdeling van zo’n tien personen. “Elke dag bij Hemmes is anders. Ik heb veel contact met klanten en collega’s. Het is een uitdaging om een leuk en goed functionerend team om me heen te bouwen”, vertelt Hilbink. Directeur Wim Hemmes vindt het belangrijk voortdurend in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en technologieën, om een toonaangevende speler in de branche te blijven. Hilbink vult aan: “Om concurrerend te blijven, moeten we ‘bij’ blijven. Dat betekent dat we continu bezig zijn met bijscholing en de nieuwe ontwikkelingen volgen. Zo passen we steeds meer domotica toe, ook van Eaton. Bij Hemmes staan klantgerichtheid en kwaliteit hoog in het vaandel, gecombineerd met innovatie en verduurzaming.”

Poort van Coevorden

Over duurzaamheid gesproken: onlangs rondde Hemmes het project Poort van Coevorden af.

Een nieuwbouwproject met achttien luxe appartementen, op de plek van de vroegere toegangspoorten van Coevorden. Hier verzorgde Hemmes de volledige W- en E-installatie. Het energieverbruik in de appartementen wordt geminimaliseerd door het gebruik van zonnepanelen, warmtepompen en energiezuinige verlichting.

Systeem 55: mooi compact

Ook werden hier de Systeem 55-groepenkasten van Eaton geplaatst. Hilbink legt uit: “Systeem 55-groepenkasten zijn mooi compact en later eventueel eenvoudig uit te breiden. Wij werken er al lang mee. Je ziet ze veel in de regio. We hebben altijd een voorraad groepenkasten in ons eigen magazijn voor renovatie en uitbreiding. Het is een kwalitatief goed en degelijk product. Ook maken we af en toe gebruik van de Systeem 55-groepenkastconfigurator. Na de laatste upgrade is deze nog gebruiksvriendelijker. We hebben veel contact met accountmanager Martin Kleinjan van Eaton, die altijd klaarstaat met zijn kennis en tips.” Eaton en Hemmes vullen elkaar goed aan, zegt Hilbink. “Kwaliteit loont altijd! Eaton staat voor topproducten en professionaliteit. En dat past bij de manier waarop wij bij Hemmes willen werken.”

Meer info: hemmes.nl

Heel Nederland aan de slimme meters

Megaklus: en de tijd tikt weg

NJe zou denken dat zo’n beetje alle Nederlanders in deze digitale tijden een slimme geactualiseerde energiemeter hebben. Toch is dat niet zo. In ruim 2,7 miljoen woningen moet een verouderde meter worden vervangen. Netbeheerders willen dit voor 2029 doen. Realistisch? Fred gaat eens rekenen.

ederlandse netbeheerders willen voor 2029 alle oude energiemeters vervangen voor slimme meters. Het gaat om apparaten in ruim 2,7 miljoen huishoudens.

Het moet de energietransitie bevorderen, lees ik. Pure noodzaak is het. Zonder slimme meter kun je geen dynamisch energiecontract afsluiten.

Energie-experts denken dat mensen die niet onder een vast energiecontract uitkunnen vanwege hun oude meter, de prikkel missen om hun energieverbruik te sturen op de beschikbaarheid van elektriciteit. Die mensen gebruiken daardoor geen stroom op de momenten dat elektriciteit beschikbaar is en beperken hun verbruik niet als elektriciteit schaars is. De nieuwe energiewet, die volgend jaar ingaat, verplicht huishoudens met een gedateerde meter tot een overstap naar een slimme of digitale meter. Dus: oud spul eruit, nieuw spul erin.

GEEN ABC’TJE

Het lijkt een abc’tje. Maar dat is het niet. Het zit hem niet in de wil van de netbeheerders. De omvang van de vervangingsoperatie is het probleem. Bij ruim een half miljoen Nederlandse huishoudens hangt nog een oude meter. Voor de vervanging moeten meters worden besteld, getest en gecontroleerd, waarschuwen de experts. Er gaan ook veel tijd en manuren zitten in het maken van afspraken met monteurs, de reizen naar de klussen en de klussen zelf. Met het omwisselen van de oude meters

alleen zijn we er niet. Er moeten ook zo’n 2,2 miljoen slimme meters worden vervangen. Die draaien op een oude GPRS-verbinding die via het netwerk van KPN of Vodafone tot stand komt. Deze verbinding is achterhaald. Bij elkaar opgeteld kom je op ruim 2,7 miljoen klussen, in een tijdsbestek van 3,5 jaar. Het is veel gevraagd, van netbeheerders en monteurs.

METER OF NET

Sinds vorig jaar zijn 300.000 meters vervangen. Om aan de opdracht te kunnen voldoen moeten wekelijks 17.500 energiemeters worden omgewisseld. Dat zijn een hoop meters bij elkaar. En o ja, het elektriciteitsnet moet ook dringend worden uitgebreid. Want we komen stroom tekort. Zet je een monteur nou in voor het plaatsen van een slimme meter, of voor het tegengaan van netcongestie? Dat vraagt om scherpe keuzes. Ga er maar aan staan.

WINACTIE: CARHARTT ACTIVE JAC

Carhartt viert dit jaar het vijftigjarig jubileum van de Active Jac. De jubileumcollectie omvat een Southwest-editie met een Native American-patroon van Bethany Yellowtail. Zo is ook een jack in industry red, de favoriete kleur uit de jaren ’90 en ontwikkeld door het Britse Milarain, exclusief online verkrijgbaar. Henk & Fred mag een Carhartt Waxed Cotton Active Jacket weggeven.

Meedoen met de winactie? Mail ‘Carhartt Active Jac’ naar info@henkenfred.nl. Vermeld ook je naam en adres.

SLAAPBAND

VOOR DE GEZONDHEID

De Index Sleep Monitor van Garmin is een lichte, slimme slaapband. Met een batterijlevensduur tot zeven nachten wordt de Index-slaapmonitor op de bovenarm gedragen. Hij volgt onder meer slaapstadia en ademhalingsvariaties, waarmee een slaapscore wordt berekend die inzichten biedt over de gezondheid van de gebruiker.

GARMIN.NL

JAPANSE PRINTER IN NEDERLAND

Het Udense Delo Kantoorkenners levert naar eigen zeggen als eerste bedrijf in Nederland multifunctionele printers van Fujifilm. De printers bieden volgens Delo toonaangevende beveiligingstechnologie, waaronder dataversleuteling en streng toegangsbeheer, in combinatie met een printresolutie tot 1200 × 2400 dpi en energiezuinige prestaties.

DELO.NL

SCHOENEN DIE OPTIMAAL BESCHERMEN

Bata Industrials combineert decennialange expertise met voortdurende productontwikkeling. In het eigen R&D-laboratorium werkt het bedrijf met wetenschappers en worden veiligheidsschoenen uitgebreid getest. Het resultaat, volgens Bata Industrials: modellen die optimale bescherming combineren met een perfecte pasvorm en hoog draagcomfort. Collecties als Traxx, Bickz en Nova genieten internationaal aanzien.

EEN BEETJE VUUR IN DE BROUWERIJ

De makers van de eFlame claimen dat dit de eerste led-lichtbron is die het ‘unieke gevoel’ van brandend vuur kan nabootsen. De lamp heeft drie vuureffecten, zorgt voor sfeer in alle ruimtes en is goed voor 25.000 branduren.

GEEEKTECH.COM

EEN ZACHTE LANDING BIJ HET KNIELEN

Een werkbroek die zich volledig aanpast aan de gebruiker, dat is het idee achter de nieuwe Fristads Tyresta werkbroek. De broek is uitgevoerd in four-way stretch, wat voor optimale bewegingsvrijheid moet zorgen. Extra stretchpanelen boven de kniezakken moeten het knielen comfortabeler maken.

FRISTADS.COM

HANDIGE HOUDER

Deze opvouwbare telefoon- of tablethouder is flexibel instelbaar, heeft een anti-kras voetplaatje en aan de achterkant een praktische opening waar een oplaadkabel doorheen past. Het ontwerp is stevig, van aluminium. De houder zorgt ervoor dat je je handen vrij hebt, als je naar de telefoon of tablet kijkt. Handig en makkelijk, dus.

COOLGIFT.COM

NAVIGATOR GIDST JE ERDOOR

De eTrex Touch GPS-handheldnavigator van Garmin is ontworpen voor outdooravonturen. Hij heeft een kleurenaanraakscherm met hoge resolutie en vooraf geïnstalleerde TopoActive Europe-kaarten. Je kunt ook een Outdoor Maps+-abonnement toevoegen.

GARMIN.NL

SL-plintgoot

Flexibel en slim vormgegeven

Met de SL-plintgoot breng je al in de opbouwfase de energie-, data- en multimedia-aansluitingen eenvoudig en flexibel aan op de plint. Met zijn maximale ruimte voor kabeldoorvoer, verstelbare hoeken en universeel eindstuk vormt onze plintgoot een oogstrelende aanvulling op ieder interieur.

Meer weten over de plintgoten van Hager?

Scan de QR-code

Jij zet je in voor je mensen

Wij helpen je het beste uit je mensen te halen

Ontdek ons aanbod voor hr-professionals Ga naar www.wij-techniek.nl/hr-en-p-o

PHILIPS MAXOS UNIFY

Signify: lichtoplossingenduurzame

Philips Maxos Unify van Signify zet een standaard in betrouwbare en duurzame verlichting. Ideaal voor renovaties en nieuwe lichtlijnen, levert dit modulaire systeem topprestaties en speelt in op de groeiende vraag naar slimme oplossingen in het lichtlijnsegment.

In een sector waar energie-efficiëntie, betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid steeds belangrijker worden, introduceert Signify een nieuwe standaard binnen het lichtlijn-segment: Maxos Unify. Deze ultra-efficiënte, modulaire verlichtingsoplossing is speciaal ontwikkeld voor renovatieprojecten en nieuwe installaties, en biedt installateurs en eindgebruikers maximale prestaties met minimale inspanning.

Modulair en toekomstbestendig

Philips Maxos Unify is een modulair systeem van lichtpanelen en draagprofielen die naadloos op elkaar aansluiten. Voor renovatieprojecten biedt het specifieke oplossingen: zo is het type LL553X geschikt voor installatie in bestaande Maxos LED Industry lichtlijnen, wanneer hergebruik van de draagprofiel gewenst is. De LL554X-panelen zijn ontworpen voor toepassing in het TTX400-systeem, dat van bewezen kwaliteit is. De modules zijn beschikbaar in lengtes van 1478 mm (LL551X) en 2215 mm (LL552X), waarmee eenvoudig op elke situatie kan worden ingespeeld.

Hoog rendement en lange levensduur

Met een lichtopbrengst tot 10.500 lumen (1478 mm) en 16.000 lumen (2215 mm) en een rendement van tot wel 200 lm/W, voldoet Maxos Unify aan de hoogste normen voor energie-efficiëntie.

Dit betekent lagere energiekosten en een lagere belasting van het elektriciteitsnet. Daarbij komt een levensduur tot 100.000 uur, wat zorgt voor een minimale onderhoudsbehoefte en lange inzetbaarheid – essentieel in toepassingen waar continuïteit cruciaal is, zoals in de industrie of logistiek.

Uitmuntende lichtkwaliteit en slimme connectiviteit

Maxos Unify biedt ook een hoge lichtkwaliteit, essentieel voor veilige en productieve werkomgevingen. De uniforme lichtverdeling zorgt voor minder verblinding en betere visuele prestaties. Bovendien is het systeem Interact Ready – klaar om geïntegreerd te worden in slimme verlichtingsnetwerken. Dit opent de deur naar geavanceerd energiebeheer, daglichtafhankelijke sturing en onderhoud op afstand. Ideaal voor bedrijven die inzetten op digitalisering van hun gebouwbeheer.

Waarom kiezen voor Philips

Maxos Unify?

• Versnelde installaties en lager energieverbruik.

• Ideaal voor bedrijven die duurzaamheid en gedigitaliseerd gebouwbeheer belangrijk vinden. signify.com/nl­nl

KRUISWOORDPUZZEL

Haal letters met een gelijk getal naar het verzameldiagram en lees zo de oplossing.

Horizontaal

1 Deel van het oog (4) 5 Laan (5) 9 Ham (4) 13 Waarde vriend (5) 15 Roem (3) 16 Geluidsweergave (5) 17 Bijwoord (2) 18 Assistent (4) 20 Rustig (4) 22 Kanaalpeil (afk.) (2) 23 Uiteenlopend (6) 26 Kleur op de wangen (6) 28 Gast (4) 29 Voorzetsel (3) 31 Slede (4) 33 Kluiven (7) 35 Eerwaarde (afk.) (2) 37 Balkend geluid (2) 38 Romeins getal (3) 39 Genesis (afk.) (2) 41 Het worde ingelast (Lat. afk.) (2) 42 Italiaans leider (4) 43 Muzieknoot (2) 44 Nederlands (2) 45 Land in Midden-Oosten (4) 46 Voedingsmiddel (2) 47 Muzieknoot (2) 49 Tocht (3) 51 Grammofoonplaat (2) 52 Niettegenstaande (2) 54 Halster (7) 56 Getroffen (4) 58 Groot aantal (3) 59 Brandstof (4) 62 Heelal (6) 64 Gevechtstenue (6) 66 Evenzo (afk.) (2) 67 Wormentros (4) 69 Gerecht (4) 70 Newtonmeter (2) 71 Goedgelovig (5) 73 Hoeveelheid bundels (3) 75 Enkele (5) 77 Jongen (4) 78 Bevroren massa op het land (6) 79 Droogvloer (4).

OPLOSSING:

Stuur de oplossing naar info@henkenfred.nl

Verticaal

1 Staat (4) 2 Elektronische post (1-4) 3 Nikkel (afk.) (2) 4 Deel van een vaartuig (5) 6 Beroering (3) 7 Europees record (2) 8 Eikenschors (3) 9 Scherts (5) 10 En dergelijke (afk.) (2) 11 Puntbaardje (5) 12 Orthodox priester (4) 14 Ik heb het gevonden (6) 16 Reeds (6) 19 Den lezer heil (Lat. afk.) (2) 21 Afstandsbediening (afk.) (2)

©Persbelangen

24 Gevuld (3) 25 Muziekstijl (4) 27 Rijdende winkel (3) 29 Betaald privévervoer (7) 30 Telwoord (7) 32 Plaats in de Bommelerwaard (5) 34 Dimensie (5) 36 Haspel (3) 37 Mager (3) 40 Teugje (3) 41 Liefhebber (3) 48 Klein zijvertrek (6) 50 Deel van het oog (4)

51 Nadruk (6) 53 Stap (3) 55 Meertje (3) 56 Riet (5) 57 Uitvoerig (5)

60 Uitscheiding (5) 61 Via (5) 62 Knak (4) 63 Special Edition (afk.) (2)

64 Oppervlaktemaat (2) 65 Vlek (4) 68 Roestvaststaal (afk.) (3)

69 Nederlandse Mededingingsautoriteit (3) 72 Internationale unie (afk.) (2) 74 Rivier in Rusland (2) 76 Id est (afk.) (2).

©Persbelangen

en maak

op een Dagje Uit Cadeaukaart

Enduri Power Relay

De veelzijdige fail-safe oplossing

conform NEN 2555:2023

Het Enduri Power Relay is een fail-safe relais dat zorgt voor optimale vluchtveiligheid in moderne brandveiligheidssystemen. Het voldoet aan de nieuwste eisen van de NEN 2555:2023 en is een belangrijke toevoeging voor brandveiligheid en evacuatie.

Belangrijkste kenmerken

• Fail-safe ontwerp: schakelt automatisch bij rookdetectie, loskoppeling van de rookmelder of wegvallen van de verbinding.

• NEN 2555:2023 compliant: biedt een veilige en effectieve aansturing van rookkleppen en vrijloopdrangers

• Betrouwbare evacuatie: zorgt voor automatisch sluiten van deuren en beperkt rookverspreiding om vluchtroutes veilig te houden.

Installatiegemak en functionaliteit

• Flexibele koppeling: bedraad of draadloos te koppelen aan rookmelders van Ei Electronics.

• 24Vdc voeding: ingebouwd met drie poweruitgangen om meerdere apparaten tegelijk aan te sturen.

• Compact design: onopvallende plaatsing in de meterkast zonder extra opbouwhoogte onder de melder.

• Potentiaalvrij wisselcontact: met instelbare reset functie.

Met het Enduri Power Relay verbeter je niet alleen de vluchtveiligheid, maar voldoe je ook eenvoudig aan de nieuwste brandveiligheidsnormen.

Ontdek de Enduri Relais

Scan de QR-code voor meer informatie over het Enduri Power Relais.

Popovstraat 1 8013 RK Zwolle T +31 (0)38 469 8200 info@hemmink.nl www.hemmink.nl