Henk & Fred 5-2025

JAARGANG 13 - EDITIE 5 - DECEMBER 2025

UITGELICHT

GROEPENKAST INSTALLEREN MET TIJDWINST

INTERVIEW

Los van de waan van de dag NIEUWS

Lezing van Martijn Verspeek GOED GESPREK

27 NOVEMBER

Prijsuitreiking Installatiebedrijf van het Jaar

EMS; van inzicht naar actie

H E T L E U KS T E M A G A Z I N E VO O R D E E L E KT R O T E C H N I E K

De beste werkgever Wauw. In het jaar van ons 100-jarig jubileum zijn we verkozen tot de nummer 1 werkgever in de sector Aannemers & Installatietechniek. Een prachtige erkenning van duizenden vakgenoten en vooral een groot compliment voor al onze collega’s. Hun inzet, vakwerk en betrokkenheid vormen de basis van ons gezamenlijk succes. Dáárom zijn we trots.

Goed werkgeverschap begint bij hoe je met elkaar omgaat: met aandacht, gelijkwaardigheid en met ruimte om te groeien. Zo staat de gezondheid van onze collega’s voorop. Fysiek én mentaal. Zodat iedereen met energie naar het werk gaat en met een glimlach thuiskomt. Met een maandelijks budget kun je bijvoorbeeld sporten, gezonde maaltijden bestellen of zelfs naar de wellness.

We vinden het minstens zo belangrijk dat je voldoening haalt uit je werk en trots kunt zijn op wat je neerzet. En ben je toe aan meer? Dan bieden we volop mogelijkheden om je te specialiseren of door te groeien. Want uitgeleerd ben je nooit.

Naast persoonlijke groei investeren we ook op andere manieren in onze collega’s. Zo delen we de winst met elkaar en krijgt iedereen jaarlijks een budget om hun eigen huis te verduurzamen.

Honderd jaar Breman bewijst dat we niet zonder techniek kunnen, maar al helemaal niet zonder de vakmensen daarachter. Daarom blijven we bouwen aan een plek waar mensen centraal staan en waar je je gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.

Kom het zelf ervaren!

NU OOK VERKRIJGBAAR BIJ

1.000

ONZE KWALITEIT VIND JE BIJ MEER DAN VERKOOPPUNTEN, NU OOK BIJ TECHNISCHE UNIE! Ontdek ons assortiment bij jouw verkooppunt en ervaar de kracht van ION INDUSTRIES.

WWW.

.COM

COLOFON & INHOUD Henk & Fred is het leukste magazine voor de elektrotechniek.

Wij zijn er voor iedereen die werkzaam of geïnteresseerd is in de elektrotechniek. In elke editie is weer een glansrol weggelegd voor collega’s Henk, Fred en Daan. Hierdoor weten we zowel jong als oud binnen de gehele elektrotechniek aan ons te binden. Het magazine verschijnt vijf keer per jaar en wordt verspreid in een oplage van 24.000 exemplaren.

10

Jaargang 13, nummer 5, december 2025 UITGEVER Media Vakman B.V. Keulenstraat 9 7418 ET Deventer HOOFDREDACTIE Peter Besselink, redactie@henkenfred.nl

24

REDACTIE Pim van de Beek, Michiel Elands, Sjoerd Geurts, Diede de Klein en Han Neijenhuis BLADMANAGER Matthea Kiemeney, matthea@mediavakman.nl

6

AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Gejo Flierman (verkoop), Marco IJmker (vormgeving), Tim Nijhof (eindredactie) en Martijn Verspeek (column) ADVERTENTIES advertenties@henkenfred.nl VORMGEVING Media Vakman B.V. DRUK Tuijtel ABONNEMENTEN EN ADMINISTRATIE info@henkenfred.nl Verschijning: 5 x per jaar Abonnementsprijs Nederland € 47,50 per jaar (excl. 9% BTW, incl. verzendkosten)

Losse nummers € 9,75 (excl. 9% BTW, incl. verzendkosten) Abonnementen kunnen op elk gewenst moment ingaan en worden automatisch verlengd, tenzij twee maanden voor de vervaldatum schriftelijk is opgezegd.

ALGEMENE VOORWAARDEN EN PRIVACYSTATEMENT Zie henkenfred.nl

50 VOOR 6 PRIJZENAVOND INSTALLATIEBRANCHE

Maar liefst twintig bedrijven maken nog steeds kans op de titel Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Op donderdagavond

COPYRIGHT Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat deze uitgave naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen aan de volledigheid en juistheid van de informatie, zoals weergegeven in deze uitgave, geen rechten worden ontleend. De uitgever en auteurs kunnen dan ook geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie uit deze uitgave.

VOLG ONS facebook.com/HenkenFred

27 november worden de twee Publieks- en Vakjuryprijzen bekendgemaakt. Dan is ook de Grote Finale van Monteur van het Jaar. Een lezing van installateur Martijn Verspeek maakt de avond compleet.

10

HOE STERK DE WAAN VAN DE DAG KAN ZIJN

Hij noemt zich spelbreker. Jaap de Lange helpt de leiding

instagram.com/henkenfred

van installatiebedrijven om niet altijd door te rennen, maar

linkedin.com/company/henk-&-fred

soms ook stil te staan. “Juist als je het druk hebt, moet je

linkedin.com/in/fred-van-henk-en-fred

vertragen en nadenken. Anders loop je jezelf voorbij.”

info@henkenfred.nl

24

HENKENFRED.NL

“JE HOEFT NIET ALLES TEGELIJK TE KUNNEN”

Een energiemanagementsysteem aanleggen? Veel installateurs, vertrouwd met kabels en kasten, vrezen de confrontatie met software en data. EMS-specialist Jan van de Maat van ABB laat zien dat het simpel kan zijn én dat installateurs er veel winst mee kunnen behalen.

4

| DECE MBER 2025

INHOUD

32

58

MARTIJN VERSPEEK INSPIREERT Afgelopen maand presenteerde hij zijn boek Goeiegast. En op donderdagavond 27 november staat Martijn Verspeek bij ons op het podium. Tijdens de uitreiking van de prijzen voor Monteur en Installatiebedrijf van het Jaar. Het bijwonen van

78 32

THUIS BIJ: TESS LIEDER-WESTER

Wester werd een van de gezichten van het Nederlands handbalteam. Groot was de verbazing toen ze op 32-jarige leeftijd haar vertrek uit de sport aankondigde. Voor het WK in Nederland een gesprek met handbalninja Tess.

“DAT IS DE COMBINATIE VAN LOXONE EN KNX”

Jonne den Hertog van Duke Electric koppelde bij Loodgietersbedrijf Van Iersel in Elshout 120 zonnepanelen, vier laadpalen, drie Daikin-warmtepompen en een batterijopslag van 80 kWh slim samen. Henk en Fred zijn benieuwd hoe dit lukt op een 3x25 ampère-aansluiting.

58

DE DAG VAN: JP HOLLANDER

De nominatie verraste hem. Dat zijn bedrijf Hollander Electric Solutions op de shortlist staat voor de publieksprijs van Installatiebedrijf van het Jaar vervult JP Hollander zeker met trots. “Het is leuk dat klanten ons genomineerd hebben.”

78

lateur die zich wil laten inspireren. Over hoe je van je klant een fan maakt en je personeel op één zet!

Voor de pauze zal hij met name ingaan op dat eerste deel. Over hoe je van je klanten extreme fans maakt, die als het ware de deur versieren

De immer fanatiek meebrullende keeper Tess Lieder-

50

zijn lezing is eigenlijk een ‘must’ voor elke instal-

VOETBAL KUNNEN KIJKEN IN DE TUIN

De tuin wordt steeds meer onderdeel van de woning.

Het tweede wonen: zo noemt Jurren Zomer van Niko Nederland dat. En daar horen stopcontacten, schakelaars en internetaansluitingen bij. “Mooie kansen

als de monteur langs komt voor een klus. Maar hij vertelt ook dat zijn bedrijf duidelijke keuzes maakt. Bijvoorbeeld door te werken met een beperkt aantal merken en bepaalde werkzaam­ heden – zoals infrarood – gewoon niet te doen. En zijn bedrijf werkt ook bewust met een afge­kaderde regio. Met een hart getekend rondom het bedrijf.

Het tweede deel gaat over het boeien & binden van personeel. Wel belangrijk als je weet dat één op de vijf jongeren de installatiebranche binnen een jaar weer verlaat. Zo blijkt uit recent onderzoek. Bij installatiebedrijf Verspeek krijgt elke stagiaire – ook al is het maar voor één dag – een eigen bedrijfsshirt, trainingsjas of hoodie met daarop zijn of haar eigen naam. Kijk, dan ga je zo’n stage natuurlijk nooit vergeten. Verder gaat Martijn wandelen met zijn personeel in plaats van dat hij traditionele functioneringsgesprekken voert, hanteert hij een vacaturewachtlijst en vertelt hij nieuwe medewerkers pas vlak voor hun eerste werkdag wat ze gaan verdienen.

Wil je zijn inspirerende verhaal ook horen? Kom dan op donderdagavond 27 november naar Act Eventstudios in Arnhem!

Peter Besselink, hoofdredacteur redactie@henkenfred.nl

voor de installateur.”

D ECEMBER 2025 |

5

Kom ook naar het feestje van de branche op donderdag 27 november

Welk bedrijf wordt Installatiebedrijf van het Jaar 2025?

Maar liefst twintig bedrijven maken nog steeds kans op de titel Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Op donderdagavond 27 november worden de twee Publieks- en Vakjuryprijzen bekendgemaakt. Dan is ook de Grote Finale van de Monteur van het Jaar. Een lezing van installateur Martijn Verspeek maakt de avond compleet.

H Een avond om van elkaar te leren

FOTO: ELSKE NISSEN

et moet een feestje voor

worden de prijzen uitgereikt bij Act

de branche worden!”, zegt

Eventstudios in Arnhem. Tevens wordt die

hoofdredacteur Peter

avond de Grote Finale van de wedstrijd

Besselink. En daar zijn alle

Monteur van het Jaar gehouden.

installatiebedrijven uit

“We hebben voor de bezoeker een

Nederland van harte voor uitgenodigd.

leuk programma samengesteld, met

De verkiezing Installatiebedrijf van het

zowel voor als na de pauze installateur

Jaar is na drie jaar een begrip geworden.

Martijn Verspeek op het podium”, legt

Op donderdagavond 27 november

Besselink uit. “Voor de pauze vertelt Martijn hoe hij klanten tot extreme fans maakt. Een verhaal doorspekt met veel

Fred: “Ik heb installateur Martijn Verspeek nu een

humor en kwinkslagen. Na de pauze

paar keer als spreker op het podium gezien. Alles

zal het vooral gaan over het boeien en

wat hij zegt en doet is raak. Daar kunnen we als

binden van personeel. En hoe Martijn dat

installateurs een hoop van leren. En zijn verhaal is

in zijn bedrijf doet. Martijn voert nooit

doorspekt met veel humor. Dus ook nog eens leuk om

functioneringsgesprekken, hanteert

naar te luisteren.” Henk vult aan: “Maar het

een vacaturewachtlijst en vertelt nieuwe

wordt sowieso een avond waarop we veel

medewerkers pas vlak voor hun eerste

kunnen leren van elkaar. Want

werkdag wat ze gaan verdienen. Kortom:

de genomineerde bedrijven die

een prachtig verhaal over hoe we met

zich presenteren zijn stuk voor

elkaar, met collega’s en met klanten om

stuk voorbeeldbedrijven in de

zouden kunnen gaan.”

branche! De kunst is uit elk verhaal dat je hoort de beste ideeën te halen. En die toe te passen in je eigen bedrijf.”

Twintig kanshebbers In totaal twintig bedrijven maken nog kans op de titel Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Tot eind oktober kon er in twee categorieën (tot 50 medewerkers

6

| DECE MBER 2025

NIEUWS

SPREKER MARTIJN VERSPEEK

SCAN DE QR-CODE EN JE BENT ERBIJ OP 27 NOVEMBER! Wil je de feestelijke prijzenuitreiking en de boeiende (en humoristische) lezing van installateur Martijn Verspeek ook meemaken? Dat kan door de onderstaande QR-code te scannen en je op te geven.

Voor de duidelijkheid: de avond is vooral bedoeld voor CLEANTECH PARK ARNHEM

installatiebedrijven en hun mede­werkers. Ben je er ook bij?

en 50 medewerkers en meer) gestemd worden op een shortlist van elk tien bedrijven. Het bedrijf met de meeste stemmen in zijn categorie krijgt op donderdagavond 27 november de Publieksprijs uitgereikt. Daarnaast worden die avond ook twee Vakjuryprijzen vergeven. Daarvoor heeft de jury uit

Kom ook

beide shortlists elk drie bedrijven geselecteerd en

Met Act Eventstudios in Arnhem is voor een mooie,

bezocht. Daar gaat de strijd tussen Van Dunschoten

toepasselijke locatie gekozen voor de uitreiking van de

(Nijkerk), Engberts (Purmerend) en Van Wijngaarden

prijzen. Act Eventstudios bevindt zich namelijk op het

(Papendrecht) en bij de grote bedrijven tussen

innovatieve en duurzame Cleantech Park. Dit terrein

Breman, Scheer & Foppen en Bink Techniek.

is de thuisbasis van 133 bedrijven die dagelijks werken

“Het moet een avond worden waarop we van elkaar

aan verduurzaming en innovatie op het gebied van

kunnen leren. Maar we willen als vakblad ook de

energie- en milieutechnologie. De verkiezingsavond

spotlights zetten op de vele mooie bedrijven die er

en de lezing van Martijn Verspeek is bedoeld en

in onze branche zijn. De bedrijven op beide shortlists

toegankelijk voor alle installatiebedrijven in Nederland,

zijn op voorhand eigenlijk allemaal al winnaars”,

dus voor iedereen die werkt bij een installatiebedrijf.

zegt Besselink. Verder zullen de zes eindfinalisten

Je moet je van tevoren alleen wel even opgeven. Dat

voor de titel Monteur van het Jaar die avond hun

kan heel eenvoudig via de QR-code op deze pagina. Of

eindopdrachten uitvoeren, terwijl het publiek live

check de website installatiebedrijfvanhetjaar.nl. Het

toekijkt. “We zetten dus niet alleen de spot op de

programma start om 19.00 uur en duurt tot 21.30 uur,

bedrijven, maar ook op het vak zelf.”

waarna er ook nog een borrel is.

D ECEMBER 2025 |

7

Loyale medewerkers zijn de motoren van je bedrijf. Hoe zorg jij ervoor dat ze zich blijven ontwikkelen en met plezier werken? Wij Techniek helpt je met advies en trainingen om mensen te behouden én je bedrijf te versterken.

Jij inspireert nieuwe vakmensen Wij geven je inspiratie

Ontdek ons aanbod voor praktijkbegeleiders Ga naar www.wij-techniek.nl/praktijkbegeleiders

KO R T S LU I T I N G

DRUK? MISSCHIEN BEN JE ALS BEDRIJF WEL TE GOEDKOOP!

Een keuze maken is belangrijker dan niks doen

ONDERNEMER KRIJGT IN 10 JAAR TIJD 85% MEER DILEMMA’S OP ZIJN BORD DURF JIJ OOK WEL EENS EEN KLUS NIET AAN TE NEMEN? Freepik

Kijk altijd goed of een bepaalde klus past bij jouw bedrijf

Freepik

WERKEN MET MINDER LEVERANCIERS, LEVERT TIJDSBESPARING OP Kies jij bewust voor een afgekaderde regio?

DOOR EFFICIËNTER TE WERKEN, HOEF JE MINDER UREN TE MAKEN

Monteur is geen chauffeur

Van welke klant neem jij dit jaar nog afscheid?

KEUZESTRESS? KIJK WAAR JE GELUKKIG VAN WORDT EN GOED IN BENT

Bron: VNO-NCW, Janneke Stielstra van Rebels Company, ‘spelbreker’ Jaap de Lange, Stefan van Maasakkers van Bol Adviseurs en marketinggoeroe Jos Burgers

D ECEMBER 2025 |

9

inter view

JAAP DE LANGE SPELBREKER EN TEGENDENKER IN DE TECHNIEK

10

| DECE MBER 2025

INTERVIEW

“Even vertragen zorgt voor overzicht en betere keuzes” Hij noemt zich geen adviseur, maar spelbreker. Jaap de Lange helpt de leiding van installatiebedrijven om niet altijd door te rennen, maar soms ook stil te staan. “Juist als je het druk hebt, moet je vertragen en nadenken. Anders loop je jezelf voorbij.”

WE ZIJN ALLEMAAL DRUK, DE HELE DAG AAN HET RENNEN. MOOI TOCH?

transitie, digitalisering, personeelstekorten: het komt hier allemaal samen.”

“Het lijkt mooi, maar je loopt jezelf voorbij.

niet. Terwijl even vertragen juist zorgt voor

JE HEBT ZELF BIJ INSTALLATIEBEDRIJF LOMANS IN AMERSFOORT GEWERKT. WAT HEB JE DAAR VOORAL GELEERD?

overzicht en betere keuzes.”

“Ik merkte hoe sterk de waan van de dag kan

Denk eerst na voordat je gaat rennen. Veel directeuren en teams gunnen zichzelf die tijd

zijn. Als directeur dacht ik: we hebben toch

WAAROM IS HET ZO BELANGRIJK OM AF EN TOE STIL TE STAAN?

een plan? In de praktijk moest vaak worden

“Omdat je dan onderscheid maakt tussen

begrijpen en vooral dat je als leider ook op de

belangrijk en noodzakelijk. Iedereen kent het:

werkvloer moet staan. Daar hoor en zie je wat

de hele dag brandjes blussen. Maar als je niet

er echt speelt.”

bijgestuurd. Ik leerde het installatievak beter

stil staat, worden belangrijke dingen vanzelf urgent. Even afstand nemen geeft rust en richting en het levert je bedrijf veel op.

Maar we doen het niet, omdat de agenda’s vol zitten.”

WAAROM IS HET ZO LASTIG VOOR VEEL ONDERNEMERS OM PLANNEN TE MAKEN?

“Ik merkte hoe sterk de waan van de dag kan zijn”

NA LOMANS BEN JE OPNIEUW VOOR JEZELF BEGONNEN. WAAROM? “Ik miste het contact met klanten en merkte dat ik niet meer in mijn kracht stond. Daarom ben ik verder gegaan in mijn rol als spelbreker.”

Terwijl een plan juist ruimte geeft. Ik zeg

JE NOEMT JEZELF DE STOK ÉN DE WORTEL VOOR INSTALLATIEBEDRIJVEN?

vaak: als je geen plan hebt, word je onderdeel

“De stok is dat ik elk kwartaal terugkom en

van het plan van een ander. Dat is zonde en

vraag: wat hebben jullie gedaan? Ik ben er dus

dat moet je niet willen. Je moet zelf de regie

niet alleen bij het maken van een plan. Door

houden. Een plan hoeft niet groot of ingewik-

op vaste momenten terug te komen, kun je

keld te zijn. Een A4’tje is vaak al genoeg.”

een plan niet zomaar aan de kant leggen. De

“Omdat de waan van de dag sterker lijkt.

wortel is dat ik ook complimenten geef, dat

WAAROM RICHT JE JE UITSLUITEND OP DE TECHNIEK EN INSTALLATIEBRANCHE?

ik aanjaag en energie breng. Die combinatie werkt. Niet alleen inspiratie, maar ook actie.”

“Omdat ik verliefd ben geworden op de waarmee monteurs erover vertellen, dat

PLANNEN MAKEN VOOR JE ORGA­ NISATIE IS TOCH NIET ZO MOEILIJK?

raakt me. Bovendien is dit een sector met

“Plannen maken niet. Maar plannen die

enorme uitdagingen én kansen. De energie-

werken wel. Veel plannen worden vol enthou-

branche. De passie voor techniek, de trots

D ECEMBER 2025 |

11

siasme gemaakt en verdwijnen vervolgens in een la. Mijn rol is om het concreet te maken: wie doet wat, wanneer en hoe. En dan steeds weer terugkomen op dat plan. Vooral bij het concreet maken van het hoe en het nakomen van wanneer hebben bedrijven ondersteuning nodig.”

GELDT DIT ALLEEN VOOR GROTE BEDRIJVEN? “Nee, kleine bedrijven lopen tegen

JAAP DE LANGE: SPELBREKER IN DE TECHNIEK

dezelfde dingen aan. Alleen is het daar vaak lastiger, omdat de directeur meestal meerdere petten op heeft. Juist dan helpt het om een

Jaap de Lange (51) werkte bij

plan te hebben. Bijvoorbeeld: vrije

installatiebedrijf Lomans in

blokken in je agenda zetten, of

Amersfoort, onder meer als

elke vrijdagmiddag een paar uur

directeur mens, cultuur &

vrijhouden voor reflectie. Plan ook

ontwikkeling. Eerder had hij

bewust de voorbereiding van af-

samen met een compagnon

spraken in, zodat je niet altijd ach-

al een eigen bedrijf, BIMpuls®,

ter de feiten aanloopt. Die tijd vrij-

gericht op verandermanage-

maken, dat gebeurt vrijwel nooit.

ment in de installatiebranche.

Je moet vertragen om vooruit te

Daarna begon hij opnieuw

komen. Sta stil bij wat belangrijk is.

voor zichzelf. Niet als klassieke

Even afstand nemen levert betere

organisatieadviseur, maar als

keuzes en meer rust op.”

‘spelbreker’: iemand die tegen-

te maken die wél werken. Zijn

WAT IS NOG MEER BELANG­ RIJK ALS JE STAPPEN VOOR­ UIT WILT MAKEN?

klanten zijn vooral installatie­

“Regie nemen. Zelf bepalen waar

bedrijven, groot en klein. Hij

je naartoe gaat. En luisteren naar

begeleidt directieteams en

de werkvloer. Daar zit vaak veel

coacht directeuren. Meer info:

wijsheid. Een hoofdmonteur

jaapdelange.nl

vertelde me tijdens een traject

eind? Is onze aanpak wel goed?

dat ik met dat bedrijf liep, dat

Dat vraagt om kwetsbaarheid,

tekeningen steeds verkeerd

ook van de directie. Juist door je

werden opgeslagen, waardoor

open op te stellen maak je plan-

denkt, patronen doorbreekt en leiders helpt om plannen

monteurs buiten niet wis-

“Een directeur zei eens: jij blijft lang drukken op die wond”

12

| DECE MBER 2025

nen sterker en werkbaarder.”

ten of ze de laatste versie

veranderd. Klein, maar

JE BENT EEN SPELBREKER, ZEG JE. VINDT EEN DIREC­ TEUR DAT LEUK?

met groot effect.”

“Soms ongemakkelijk. Ik blijf net

hadden. Dat signaal hebben we opgepakt en

zo lang vragen stellen tot het echte

VRAAGT HET VEEL VAN DIREC­ TEUREN EN MT’S OM ZICH KWETSBAAR OP TE STELLEN?

probleem op tafel ligt. Een direc-

“Ja, maar het is cruciaal. Durf te

met een glimlach en vanuit de

vragen: heb ik het bij het juiste

intentie om verder te komen.”

teur zei eens: jij blijft lang drukken op die wond. Dat klopt, maar altijd

INTERVIEW

HOREN WAT ER SPEELT: MET SOEP NAAR DE BOUW Soms maken juist kleine dingen het verschil.

Samen met een opdrachtgever ging Jaap de Lange letterlijk de bouw op. Met een pan soep bezochten ze monteurs tijdens de schaft om te vragen: “Hoe gaat het eigenlijk?”, vertelt Jaap.

“Daar hoorden we wat er speelde. Veel monteurs, ook jonge gasten bleken bijvoorbeeld vaak uitgeblust door de lange reistijden. De soep­ bijeenkomst gaf echt inzicht. Het lijkt klein, maar zulke signalen zijn goud waard. Door te luisteren hoor je wat er echt speelt. Daarmee kun je beleid maken dat werkt en gedragen wordt. Niet achter je bureau, maar juist vanuit de dagelijkse praktijk van het werk.”

WAT LEVERT DAT TEGENDENKEN CONCREET OP?

kwartaal op terug. Kijk samen wat goed

“Dat bedrijven scherpere keuzes maken. Een

en concreet: geen dikke rapporten, maar

team dat telkens langs elkaar heen praatte, heb

duidelijke acties op één A4. Vier ook de

ik geholpen om echt naar elkaar te luisteren.

kleine successen, want dat motiveert

We maakten letterlijk een tekening in het zand:

en geeft energie. Zo creëer je ritme en

de een zag een vierkant, de ander een arena.

discipline.”

ging en wat beter kan. Houd het klein

Pas toen beseften ze dat ze elkaar vaak verkeerd begrepen. Dat inzicht heeft hun samenwerking veranderd.”

WAT ALS BEDRIJVEN GEWOON DOORGAAN ZOALS ALTIJD? “Dan mis je kansen. De wereld veran-

HOE ZORG JE DAT PLANNEN EEN SUCCES WORDEN?

dert, de techniek verandert. Als je blijft

“Dat begint met luisteren: echt horen wat

kunt het je niet veroorloven om niet in

mensen zeggen en hun signalen oppakken. Zet

beweging te zijn. Dat is simpelweg niet

het plan op de agenda en kom er minimaal elk

genoeg.”

doen wat je deed, krijg je wat je kreeg. Je

D ECEMBER 2025 |

13

Werken aan de meest gave projecten?

Zet jouw technische talent bij Batenburg

werkenbijbatenburg.nl

D E B U S VA N

SANDER FLORUSSE BEVEILIGINGSMONTEUR GERRIT DE JONGE BEVEILIGINGSTECHNIEK

“Ik kan er zelfs in sleutelen”

Hij werkt pas twee jaar bij Gerrit de Jonge Beveiligingstechniek in Goes, maar Sander Florusse (38) is al bezig aan zijn tweede bus. “De eerste bus was een Opel Combo, die was nog over. Maar eerder dit

neem ik mee. Zelfs een werk-

het dak wilde ik niet, die maakt

jaar heb ik echt mijn eigen bus gekregen:

bank, verlichting en een bank-

te veel kabaal. Daarvoor in de

een Volkswagen Transporter.”

schroef. Eigenlijk is mijn bus

plaats heb ik een dubbele laad-

een rijdende werkplaats en

vloer. Daarmee kan ik materiaal

opslag tegelijk. Ik kan er zelfs

en gereedschap beter kwijt:

kleine sleutelwerkzaamheden

zware spullen onderin, lichter

in doen. Dat scheelt tijd.”

en vaak gebruikt materiaal

G

errit de Jonge Beveiligingstechniek maakt deel uit van de ITN Groep, een allround installateur. “Ik houd me bezig met allerlei technieken: van

bovenop. Het zorgt voor meer

INRICHTING

overzicht en veiliger vervoer.”

Sander mocht de inrichting

Sander is blij met de bus. “Ik

brandmeld- en inbraakinstallaties tot

zelf bepalen. “Ik wilde vooral

vind die opvallende bestic-

sleutelsystemen. Vaak in scholen, kantoren en

voldoende ruimte voor hand-

kering erg mooi. Ik heb in de

grote utiliteitsgebouwen. Geen dag is hetzelf-

gereedschap en meetappa-

cabine wat knuffels van de

de, dat maakt mijn werk zo leuk.”

ratuur. Zware spullen moeten

kermis op een rijtje gezet. De

Sinds kort rijdt Sander in een nieuwe Volkswa-

goed vaststaan, anders gaat

bus voelt een beetje als mijn

gen Transporter, dezelfde bus die alle mon-

het schuiven. Een imperiaal op

tweede huis. Leuk toch.”

teurs bij ITN kregen na de samenvoeging.

Geen elektrische bus, maar een diesel. “Voor ons werk is dat praktischer”, legt hij uit. “Ik rijd zo’n 30.000 kilometer per jaar door heel Zee­ land en soms ver daarbuiten. Laden onderweg is nu nog te lastig en niet altijd rendabel.

Bij ITN zijn overigens al wel elektrische bussen in gebruik, maar voorlopig nog niet voor de beveiligingsploeg.”

Belangrijk voor Sander is vooral de inrichting van zijn bus. “Alles is op maat gemaakt. Aan de ene kant laden voor gereedschap, aan de andere kant voor materiaal. Er zit een dubbele laadvloer in: zware spullen kunnen onderin en vaak gebruikt materiaal bovenop. Gereedschap, meetapparatuur, ladders, kabels,

FRED: “BUS ZIET ER OPGERUIMD UIT”

Fred kan genieten van de looks van de bus van Sander Florusse. “Die kleuren knallen er echt uit. Daar kun je bij een klant mee voor de dag komen: modern en opvallend.” Wat hem verder meteen opvalt, is dat de bus er opgeruimd uitziet. “Alsof hij nooit gebruikt wordt. Dat zie ik echt wel eens anders. Maar hier zie je in één oogopslag waar alles staat. En de laatjes zorgen voor extra overzicht. Dat moet wel prettig werken. Je kunt wel zien dat Sander trots is op zijn bus. Hij zorgt er goed voor.”

klemmen – alles wat je vaak nodig hebt

D ECEMBER 2025 |

15

DAAR WIL JE TOCH BIJ ZIJN?

Prijsuitreikingen Installatiebedrijf van het Jaar & Monteur van het Jaar Met inspirerende lezing van Martijn Verspeek!

Donderdag 27 november Act Eventstudios Arnhem 19.00-21.30 uur

Meld je hier aan: Of kijk op installatiebedrijfvanhetjaar.nl

Sponsoren:

Sponsoren:

I N S TA L L AT I E B E D R I J F VA N H E T J A A R

Vakjury op bezoek bij zes genomineerden

De vakjury heeft afgelopen maand de zes genomineerden voor de Vakjuryprijs van Installatiebedrijf van het Jaar 2025 bezocht. “Twee interessante rondjes dwars door het land. En ook wij als jury hebben weer een hoop geleerd. Dat is het mooie aan de verkiezing. Het zijn stuk voor stuk voorbeeldbedrijven waar andere installateurs weer van kunnen leren”,

RENÉ BREMAN (LINKS) EN BERNARDO EENKHOORN VAN BREMAN INSTALLATIEGROEP

er op de bouwplaats worstenbroodjes uitgedeeld en kon het personeel Happy Socks

aldus hoofdredacteur Peter Besselink.

winnen!

H

Boeiende verhalen et eerste juryrondje door Nederland begon op

In de categorie ‘Bedrijven tot 50 medewer-

15 oktober bij Breman Installatie­groep in Zwolle.

kers’ werden op 29 oktober Van Dunschoten

Een van de drie genomineerden voor de Vakjury­

Elektrotechniek (Nijkerk), Engberts Elektro-

prijs in de categorie ’50 medewerkers en meer.’

techniek (Purmerend) en Van Wijngaarden

Opvallend is hun blik op de toekomst. “Wij kijken

Elektrotechniek (Papendrecht) bezocht. Bij

het liefst vijftig of honderd jaar vooruit”, zegt directielid en

Van Dunschoten wordt fors geïnvesteerd in

toekomstmaker René Breman, die onder andere kansen ziet

stageplekken en het begeleiden van leerlin-

voor installatie-arme waterwoningen. Verder wordt bij Breman

gen. Voor alle monteurs die daar behoefte aan

volop geëxperimenteerd met robots, drones en augmented

hebben, geeft eigenaar Erik van Dunschoten

reality. Als antwoord op het personeelstekort.

zelfs extra praktijklessen op de zaak.

De andere twee genomineerden in deze categorie zijn Scheer

Bij Engberts Elektrotechniek gaat eigenaar

& Foppen Installatietechniek in Harderwijk en Bink Techniek uit

Meindert nog een stap verder. Door één dag

Sprundel. Scheer & Foppen is een specialist en koploper op het

in de week zelf les te geven op het vmbo.

gebied van stadsverwarming. Prefab heeft hier de toekomst en

En ook bij Van Wijngaarden in Papendrecht

er wordt ook gekeken hoe daar een lasrobot bij kan worden

bruist het en staat met zoon Olav de op­vol­ger

ingezet. Als het gaat om het boeien en binden en het werven

al klaar. Zes voorbeeldbedrijven, zes boeiende

van personeel is Bink Techniek echt een voorbeeldbedrijf.

ver­halen! Wil je hun verhalen ook horen, kom

Grappige wervingsfilmpjes worden niet langer alleen op

dan naar de feestelijke prijsuitreiking op don-

Facebook gezet, maar ook gedeeld via TikTok. Want ja, daar

derdagavond 27 november. Kijk voor meer

kijken jongeren naar. En in de Week van het Werkgeluk werden

informatie op installatiebedrijfvanhetjaar.nl

Sponsoren:

D ECEMBER 2025 |

17

Student elektrotechniek John Eggebeen uit het Zeeuwse ’s Gravenpolder is Europees kampioen geworden in zijn vakgebied. Bij de EuroSkills in het Deense Herning won hij in de categorie elektrotechnicus gebouwen. Hij versloeg deelnemers van zestien landen. De 21-jarige Eggebeen,

John Eggebeen pakt Europese titel in Herning

SCHUIVEN MET STROOM: MEERDERHEID WIL WEL

Midden, bouwde en programmeerde in drie dagen een volledige installatie in Denemarken. Hij haalde ook de meeste punten binnen bij Nederland en werd zo ‘best of the nation’. Eggebeen is tweevoudig Nederlands kampioen en deed al eens mee aan het WK.

VERGROENEN MET LABEL E PATH Kabelreus Prysmian heeft iets nieuws

Nederlandse consumenten willen schuiven met

bedacht: E Path. Ook wel ‘het eerste

het stroomverbruik, als dat een besparing oplevert.

groene label in de kabelindustrie’.

Onderzoek van Zonneplan wijst dat uit. Energie­

“E Path zet een nieuwe standaard in de

leverancier Zonneplan vroeg het aan 1575 Nederlan-

branche door inzicht te geven in de

ders. Van die groep staat meer dan de helft van de

duurzame prestaties van het volledige

mensen open voor het verschuiven van het stroom-

kabelportfolio”, zegt een woordvoerder

verbruik, van het ene moment van de dag naar het

van Prysmian, moederbedrijf van

andere. Voorwaarden daarbij zijn dat het vrijwillig

kabelfabrikant Draka. E Path moet

is, geen extra moeite mag kosten en dat het tot

installateurs helpen bij het verkleinen

een besparing van de energiekosten leidt. Volgens

van hun CO2-voetafdruk. Het label, dat

Zonneplan ziet ‘slechts een minderheid’ van de

18

student van Scalda en IW Zuid &

het eerdere ECO Cable-label vervangt,

ondervraagden iets in ‘een verplichting om overdag

is een nieuw en verbeterd concept, in

apparaten aan te zetten’.

lijn met Europese regelgeving.

| DECE MBER 2025

NIEUWS

VOL INZETTEN OP BATTERIJ Fred: “Dit bericht wilde ik niet laten liggen. Nederland heeft grootschalige inzet van batterijen, warmtebuffers en waterstof­opslag

NIEUWE DIRECTEUR BIJ OOSTERBERG

nodig om niet achterop te raken in Europa en afhankelijker te worden van buitenlandse spelers.

Dat staat in het Marktonderzoek Energie­opslag 2025, uitgevoerd

Seine Ligtenberg is onlangs aangetreden als algemeen

door Energy Storage NL en Ecorys.

directeur van Koninklijke Oosterberg. Hij volgt George

Energy Storage NL is de branche-

Rietbergen op, die de elektrotechnische groothandel

organisatie voor de Nederlandse

vijf jaar leidde. Groei, continuïteit, klantgerichtheid en

energieopslagsector. Een preek

samenwerking blijven de kernwaarden waarmee Ooster-

voor eigen parochie? Zeker. Maar

berg met klanten en leveranciers verder wil bouwen aan

er is ook terechte reden tot zorg.

een gezonde en toekomstbestendige organisatie.

Denk aan netcongestie, afgescha-

“In 2025 kozen onze installateurs ons weer tot meest

kelde wind- en zonneparken en

klantvriendelijke groothandel van Nederland. Daar zijn

onze afhankelijkheid van gas. Tijd

we trots op”, aldus een woordvoerder.

voor verandering.”

Opfristraining praktijkbegeleiding Heb je de training Werkplekbegeleider of Praktijkopleider gevolgd? Verdiep je kennis in één dag en leer hoe je een veilige, inclusieve werkomgeving creëert.

Iets voor jou? Scan de QR-code of ga naar wij-techniek.nl/agenda/opfristraining-praktijkbegeleiding

Nieuwe hybride warmtepomp

Slim van binnen, cool van buiten Intergas lanceert een nieuwe hybride warmtepomp: de Xtend Cool Grey. Deze warmtepomp combineert bewezen techniek met slimme innovaties en een mooi antraciet design. Kortom, slim van binnen, cool van buiten.

Slim van binnen Altijd verbonden: breng je Xtend Cool Grey online en ervaar de voordelen op afstand.

Stil op verzoek: pas het vermogen aan voor een stillere modus, handig voor ‘s nachts.

Eenvoudige ingebruikname: via de installatiewizard van de WebUI.

Cool van buiten Stijlvol design: de mooie antraciete buitenunit past bij elke woning.

Bestel de Xtend Cool Grey bij jouw groothandel!

Koelmogelijkheid: de warmtepomp is ook te gebruiken om in de zomer het huis enkele graden te koelen via vloerverwarming of convectoren.

Ontdek de Xtend Cool Grey via de QR-code of vraag ernaar bij de groothandel.

C O LU M N

Martijn Verspeek noemt zichzelf aanvoerder bij Installatiebedrijf Verspeek in Valkenswaard

S

We slaan door met alle regels

oms vraag ik me echt af waar we mee

om uren te maken. Mensen die tijd voor geld

bezig zijn. Het lijkt wel alsof alles dicht-

ruilen. Die vullen braaf hun formuliertjes in,

getimmerd moet worden. Elk risico

halen koffie, roken een peuk en wachten tot

moet uitgesloten zijn, elk gaatje dicht-

de klok weer rond is. Terwijl de oude garde

gemetseld. Niemand mag nog vallen,

nooit in uren denkt. Die denkt in oplossingen.

niemand mag nog een pleister nodig hebben.

In klanten blij maken. Heb je het over vak-

En dus verzinnen we regels en nog meer regels.

mensen, die trots van hun werk thuiskomen

Om een schuldige aan te kunnen wijzen als er

en zeggen: ‘Kijk eens wat ik vandaag voor

een keer iets gebeurt. En laat duidelijk zijn, na-

elkaar heb gekregen.’

tuurlijk ben ik ook voor veiligheid. Natuurlijk wil ik dat mensen gezond blijven en

Verplicht strekken

het ook bij stratenmakers.

“Loodgieters IkDieziemannen willen ’s avonds perken te buiten. met passie thuiskomen en tegen hun vrouw ‘Ik heb vandaag 65 meter voor hun vak zeggen: Zijn er klaar mee gelegd, ik heb effe lekker gas Neem onze branche. Er zijn loodstoppen er gegeven.’ Maar nu moeten ze na gieters die al veertig jaar met hart zestig minuten op hun knieën massaal mee” en ziel werken. Mannen die alles verplicht opstaan om te rekken en ’s avonds weer veilig thuiskomen.

Maar wat er nu gebeurt, gaat alle

hebben meegemaakt, die den-

strekken, een soort yogamedita-

ken in oplossingen in plaats van problemen.

tie tussen de bedrijven door. Wie verzint dat?

Mannen met passie. Maar die stoppen er nu

Vraag het aan die mannen zelf: ze willen bruin

massaal mee. Reden? Omdat ze niet nu nog

worden, zweten, meters maken, sterke verhalen

hun CO-certificering willen gaan halen, geen

vertellen in de kroeg. Geen verplichte yogales

nieuwe apparatuur willen aanschaffen, geen

naast de stoep.

cursus meer willen volgen, waarbij je vooral

We slaan volledig door met regels. Natuurlijk

leert welke vinkjes je moet zetten en formu-

is veiligheid belangrijk. Maar accepteer ook

lieren je moet invullen. Ze willen hun klanten

dat er af en toe iets mis kan gaan. Want als

niet met torenhoge kosten opzadelen, omdat

we zo doorgaan, drukken we alle passie uit

de rookgas nu ineens vervangen dient te wor-

de maatschappij. Dan houden we alleen nog

den. Ze zijn er klaar mee.

medewerkers over die ‘tijd voor geld ruilen’,

En das ‘kei sund’. De vakmannen drijven af

zonder een sprankje trots of liefde voor hun

en er komen mensen met minder passie voor

vak. En dat vind ik zonde. Mensen met passie,

het vak voor terug. Mensen die er vooral zijn

daar heb je bijna geen regels voor nodig.

Martijn Verspeek D ECEMBER 2025 |

21

Een professionele beveiligings- of brandmeldinstallatie valt of staat bij een betrouwbare kabelverbinding.

Beveiliging van bedrijfsgebouwen en woningen wordt steeds belangrijker. Daarnaast worden de eisen die aan brandveiligheid gesteld worden steeds zwaarder. Om systemen goed te laten functioneren zijn kwalitatief hoogwaardige kabels een must.

Om voor de juiste verbinding van de toe te passen componenten te zorgen omvat het Dynamic kabelprogramma een uitgebreid assortiment alarm- en brandmeldkabel. Deze zijn veelal leverbaar in de CPR-klassen Dca, Cca en B2ca. www.cablepartners.nl

T E S T PA N E L

TESTPANEL

PRODUCT

Draka Rol Buddy

BEOORDELING

Ontmoet je nieuwe buddy – Draka Rol Buddy

Merk:

Installateurs weten het: een goede werkdag begint met

DRAKA

goed gereedschap. Met de Draka Rol Buddy wordt voorbedrade buis installeren een fluitje van een cent. Geen

Productgroep:

gedoe meer met in de knoop geraakte buizen: dit slimme

Kabeltoebehoren & Gereedschap

hulpmiddel rolt soepel af tot de laatste meter. Perfect voor installateurs die snelheid, precisie en gemak waarderen.

SPECificaties

J. Wallenburg

Draaglast:

50 kg

Materiaal :

staal

Max. breedte kabelring:

600 mm

Max. diameter kabelring:

600 mm

Met handvat:

Ja

Verschijningsvorm:

Kartonnen doos

B. Fix

Unica Building Projects

Klussenbedrijf Wallenburg

+ Sneller flexbuis trekken + Voorkomt kinken en slagen + Werkt licht en soepel − Handleiding erg summier

Als het plastic verpakkingsmateriaal van de rol af is door beschadiging, wil de flexbuis nog wel eens vastlopen.(Misschien een extra uitklapbare buitenrand.)

Hoe zou jij een collega overtuigen om de Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw

Al m’n collega’s waren jaloers. Vooral de ron-

kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

de buisgeleider vonden ze een meerwaarde

Het trekken van de flexbuis wordt heel erg

en dat hij soepel draait.

makkelijk en voorkomt kinken en slagen.

+ Rolt makkelijk af + Je trekt de flex nu niet plat − Soms rolt hij de flexbuis af zonder dat de

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy zouden ervoor zorgen dat deze nog beter aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

Rol Buddy ronddraait en dan schiet de

Een inklapbare versie zou handig zijn. Want

flexbuis terug in de rol als je hem loslaat

hij neemt veel ruimte in.

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw

Hoe zou jij een collega overtuigen om de

kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

Rol Buddy te gebruiken en welke punten

De Rol Buddy maakt werken met flexbuis

zou je daarbij benadrukken?

een stuk makkelijker.

Met de Rol Buddy wordt het leuk om flexbuis te trekken. Het gaat zeer soepel en kost

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy

weinig kracht. Hij staat erg stevig op

zouden ervoor zorgen dat deze nog beter

verschillende ondergronden.

aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

Een rem, waardoor hij niet automatisch afrolt.

Hoe zou jij een collega overtuigen om de Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Het is makkelijk om de flexbuis af te rollen zonder dat je het plat trekt.

J. Pijnenburg

Juma Klussenbedrijf

+ Zonder gereedschap in elkaar te zetten + Degelijk + Door gewicht en rubbers blijft hij mooi op zijn plek tijdens gebruik

+ De lager zorgt voor minimale weerstand met afrollen

−

Open lagen waardoor er makkelijk vuil

−

Splitpenconstructie werkt niet goed,

en stof in kan waardoor de bovenkant vasthoudt bij het optillen ten opzichte van de voet

M. Tromp

De Graaf Elektrotechniek

+ Makkelijk in gebruik + Soepel draaiend systeem door

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

We kunnen de rol nu zonder van de trap af te komen in het plafond trekken.

−

kogellager

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy

Onderste moer, advies: borgmoer

zouden ervoor zorgen dat deze nog beter

−

gebruiken

aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

Handvat om op te tillen mag iets groter zijn

Verbetering van de splitpenconstructie, zodat je veilig het geheel kan verplaatsen.

Op welke manier heeft de Rol Buddy jouw kijk op het installeren van flexbuis beïnvloed?

Hoe zou jij een collega overtuigen om de

Lekker snel en makkelijk werken.

Rol Buddy te gebruiken en welke punten zou je daarbij benadrukken?

Welke aanpassingen aan de Rol Buddy

Gebruiksgemak, licht in gewicht, begeleiding

zouden ervoor zorgen dat deze nog beter

van de kabel door het oog.

aansluit bij jouw dagelijkse werkzaamheden?

D ECEMBER 2025 |

23

DE MARKT GAAT VAN BUIS, PIJP EN DOOS NAAR BITS EN BYTES

EMS-SPECIALIST JAN VAN DE MAAT Een energiemanagementsysteem aanleggen? Veel installateurs hebben koudwater­ vrees: monteurs zijn vertrouwd met kabels en kasten, niet met software en data.

En hoe begin je er eigenlijk mee? Jan van de Maat is productspecialist smart energy solutions bij ABB en weet alles van EMS. Hij laat zien dat het simpel kan zijn, maar ook dat installateurs er veel winst mee kunnen behalen voor hun klanten én zichzelf.

EEN ENERGIEMANAGEMENTSYSTEEM.

duizenden euro’s per jaar. Meten

vinden veel monteurs lastig. Maar

HOE BELANGRIJK IS DAT NOU?

lijkt gedoe, maar levert inzicht en

ons product is kinderlijk eenvou-

rendement op.”

dig. Als wij er één keer bij zijn, doet

1

“Energiemonitoring is inzicht.

Als je weet wat er gebeurt, kun

de installateur het de tweede keer

je er iets mee doen. Wanneer

MAAR DE INSTALLATEUR HEEFT

zelf. Je hoeft geen IT’er te zijn om

je monitort zie je bijvoorbeeld

TOCH NOG KOUDWATERVREES?

dit werk te doen.”

dat machines ‘s nachts door blijven

“Het vak is van oudsher: kabels

draaien of dat de ventilatie in het

trekken, kasten bouwen, motoren

weekend draait. Met real-time

aansluiten. En nu komt er auto-

meten zie je waar stroom wordt

matisering bij. Laptops, software,

verbruikt. Ik noem een voorbeeld:

communicatieprotocollen. Dat is

3

een fabriek ontdekte op deze manier dat er in het weekend veel stroom werd gebruikt. Door dit aan te passen, bespaarde de fabriek

24

| DECE MBER 2025

2

WAAROM ZOUDEN INSTALLATEURS ZICH HIER NU AL DRUK OM MOETEN MAKEN? “Omdat de wet eraan

even wennen. Ik zeg wel

komt en sneller dan velen denken.

eens met een knipoog: we

Vanaf 2026 moeten installaties

gaan van buis, pijp en doos

met meer dan 290 kilowatt ver-

naar bits en bytes. Dat

plicht een gebouwautomatise-

8 B R U TA L E V R AG E N

rings- en controlesysteem (GACS)

en laat monteurs zelf aan de knop-

dat goud waard: continuïteit, lagere

gebruiken. In 2030 gaat die grens

pen zitten. Geen lange presenta-

kosten en inzicht in de processen.”

omlaag naar 70 kilowatt. Dan

ties, maar gewoon aansluiten,

Wie nu ervaring opdoet, loopt

5

werken we met complete praktijk­

van de energietransitie. Het staat

straks voorop. Wachten betekent

opstellingen. En geven we basis-

in regelgeving, in bestekken en bij

achter de feiten aanlopen.”

trainingen. De helft theorie, de helft

klanten op de agenda. We moeten

4

praktijk. Installateurs merken dat

praat je over bijna elk middelgroot kantoorpand of mkb-bedrijf. Daarnaast zie je dat adviesbureaus EMS nu al in hun bestekken opnemen.

scannen, configureren.

IS DIT NIET WEER EEN HYPE DIE

Dan zie je de klik: dit kan

OVERWAAIT?

ik ook. In ons Experience

“Zeker niet. Energiemonitoring

Center in Nieuwegein

en EMS zijn structureel onderdeel

EN ALS DE KLANT ZEGT:

ze hun bestaande vakkennis prima

DAT ZIEN WE TEGEN DIE

kunnen combineren met deze

TIJD WEL?

nieuwe techniek. Dan verdwijnt

“Dat hoor ik vaak. Maar

de koudwatervrees. Inmiddels zijn

7

dezelfde klanten klagen dat ze niet

we trouwens ook al bezig met een

en toekomstbestendig te maken.”

kunnen uitbreiden door netconges-

vervolgtraining. Daarin leer je bij-

tie. Ze willen laadpalen plaatsen of

voorbeeld hoe je een warmtepomp

WAT ZOU JE MONTEURS MEE WIL-

een warmtepomp installeren, maar

terugschakelt of een laadpaal

LEN GEVEN DIE NOG TWIJFELEN?

de aansluiting kan het niet aan. Met

knijpt. Wat geavanceerder dus.”

“Begin gewoon. Wacht niet op 2026

EMS kun je pieken afvlakken, priori-

slimmer omgaan met energie. Dat is geen keuze, maar noodzaak. Dit gaat niet meer weg. Voor installateurs is dit

een kans om hun rol te verbreden

of 2030. Volg een training, voer een

teiten stellen en de energie slimmer

WAT LEVERT EEN EMS CONCREET

verdelen. Wanneer de fabriek volop

OP VOOR DE KLANTEN?

draait, kun je de laadpalen tijdelijk

“Rust en grip. Ze zien precies waar

terugschakelen. Zo voorkom je

hun energie naartoe gaat en

stilstand en dure verzwaringen. Het

kunnen daarop handelen. Vaak

is een concrete oplossing voor een

besparen ze vervolgens 10 tot 20

8

groeiend probleem.”

procent. Een investering kan zich

len. Het is leuk werk, vernieuwend,

in drie maanden terugverdienen.

en klanten waarderen het enorm

IS DAT NIET IETS VOOR IT’ERS, IN PLAATS VAN MONTEURS? “Die misvatting kom ik vaak tegen.

Dan neem ik een demokoffer mee

6

klein project uit bij een klant die ervoor openstaat. Je hoeft niet alles tegelijk te kunnen.

Start met meten, leer de data begrijpen en breid

daarna uit met sturen en koppe-

Daarnaast verhoogt het de

als je ze hiermee helpt. Je staat

veiligheid. Je ziet afwijkin-

echt naast je klant en lost samen

gen eerder en voorkomt

problemen op. Dat maakt dit werk

storingen. Voor klanten is

zo mooi.”

HENK: “BEN MONTEUR, TOCH GEEN ICT’ER?”

Henk hoort het verhaal van Jan van de Maat van ABB hoofdschuddend

aan. “Ze proberen van ons halve ICT'ers te maken. Dat zit ik als monteur toch helemaal niet op te wachten?”, zegt hij. Fred moet lachen. “Maar weet je nog, die klant van vorige week? Bij dat bedrijf was een combinatie van laadpalen met een warmtepomp niet mogelijk in verband met de aansluiting op het net. Met een energiemanagementsysteem zouden we zo’n klant misschien wel verder kunnen helpen.” Henk glimlacht om het praktische voorbeeld dat zijn maatje Fred noemt. “Tja, misschien moeten we toch eens samen naar dat Experience Center van ABB in Nieuwegein”, lacht hij.

D ECEMBER 2025 |

25

I N N OVAT I E

DATA-OPLOSSINGEN VOOR INZICHT EN BEHEER

Krijg volledig grip op KNX-data Onze gebouwen zijn steeds meer verbonden met de rest van de wereld. En niet voor niets groeit binnen de automatisering de behoefte aan slimme, overzichtelijke data-oplossingen. ABB biedt hiertoe een compleet pakket KNX-tools voor koppeling, monitoring en beheer.

Gebouwen worden steeds slimmer, installaties complexer en

integraal aan te sturen. Daarnaast biedt

de vraag naar betrouwbare data-oplossingen groeit. ABB onder-

ABB meteringmodules voor elektriciteit,

steunt hierin met een breed scala aan KNX-data-oplossingen;

water, gas en warmte. Deze maken ener-

variërend van koppelingen en routers tot cloudplatformen en

gieverbruik inzichtelijk en ondersteunen

visualisatiepanelen.

gebouweigenaren/-beheerders zo bij

Interfaces en routers

optimalisatie en besparing.

De ABB i-bus® KNX IP Interface verbindt de KNX-installatie met

Cloud & Remote Access

een IP-netwerk en biedt zo een oplossing voor programmering

Het ABB Ability™ Energy and Asset

(ETS), datatoegang en tunneling. De KNX IP-router verzorgt

Manager-cloudplatform koppelt KNX-

daarentegen de communicatie tussen de verschillende KNX-

data aan andere systemen en biedt

lijnen via IP. Ideaal daarmee voor grotere installaties en snelle

krachtige dashboards en energieanalyses.

data-uitwisseling.

Met visualisatiesoftware Busch-Control-

Monitoring en data-analyse

Touch® kan de gebruiker bovendien alle KNX-functies in het gebouw intuïtief

ClimaECO verenigt HVAC en elektrische systemen binnen één

bedienen en eenvoudig data uitlezen via

protocol. Dat verhoogt de efficiëntie en maakt het mogelijk om

smartphone of tablet – ook op afstand.

verlichting, zonwering, verwarming en ventilatie centraal en

Visualisatie- en bedienings­ oplossingen Voor centrale bediening biedt ABB diverse opties. Het stijlvolle Buschtacteo® KNX-bedieningselement en het Busch-ComfortPanel® bijvoorbeeld, die op overzichtelijke wijze alle data tonen op het gebied van energie, klimaat en verlichting. Dali/KNX-gateways maken daarnaast integratie van lichtsystemen mogelijk.

New.abb.com/low-voltage/nl

26

| DECE MBER 2025

I N N OVAT I E

DE NIKO TWEEDRAADS VIDEODEURBEL

Videodeurbel met installatiegemak De complete intercom tweedraads Niko videokit blinkt uit in installatiegemak. Hierdoor vervang je een gewone deurbel zonder grote ingrepen. Vooral dankzij de mogelijkheid om de bestaande tweedraads bekabeling te gebruiken.

De Niko videokit voor woningen heeft de volgende kenmerken:

Een deurslot kan op het ingebouwde

• Kleurencamera

relais worden aangesloten. Dit relais

• Handige app voor het voeren van gesprekken

kan maximaal 24V-1A schakelen. Ook

• In bedrijf stellen met de Niko Access Control app

kan een deurslot worden aangesloten

• Peek outside functie

op de met 12Vac-1A gevoede uitgang.

• Maximaal vijf binnenposten (met touchscreen)

En om een externe bel aan te sluiten is

• Maximaal twee buitenposten

een contact voorzien dat maximaal 24V-1A

• Tweedraads bekabeling voor de posten

kan schakelen. Een resetknop tenslotte,

• DIN rail module (8E) met alle aansluitingen

geeft de mogelijkheid om het hele

• Mogelijkheid tot het aansluiten van deursloten

systeem opnieuw op te starten

De videokit installeren is eenvoudig

In gebruik nemen

De controller is het hart van de installatie en heeft veel

Na opstarten van het systeem kun je de

aansluitmogelijkheden. De buitenpost(en) en binnenpost(en)

basisparameters van het systeem instel-

worden simpelweg met een twee-aderige kabel aangesloten.

len via het touchscreen van de binnen-

De internetpoort verbind je met het thuisnetwerk.

post. Maak daarna een account op de server met de Niko Access Control app.

Scan dan de QR-code van het systeem met de app en volg de aanwijzingen. Hierna kun je de installatie bedienen en oproepen beantwoorden met een smartphone.

niko.nl

D ECEMBER 2025 |

27

Elektrische vloerverwarming voor comfort Ze zijn er gewoon aan begonnen. Robin van den Hooven kocht in 2016 samen met zijn echtgenote Marjola een bouwval van bijna honderd jaar oud. Samen verbouwden ze het krot tot een duurzame woning, die ze ook verhuren voor vakantieweekenden.

Henk en Fred zijn benieuwd en reizen af naar ’t Loo (Oldebroek).

ROBIN VAN DEN HOOVEN

28

| DECE MBER 2025

OV E R D E V LO E R

ELEKTRISCHE VLOERVERWARMING IN DE WOONKAMER

V

ia een onverhard pad bereiken

gedaan, ook omdat veel aannemers zich geen

Henk en Fred de woning van Robin

raad wisten met onze plannen.”

en Marjola. Ook het naastgelegen gastenverblijf valt in het oog. Het

Comfort op de vloer

is het tweede project van het stel.

De woning werd compleet leeggetrokken

De schuur werd omgebouwd tot een energie-

en waar mogelijk werd het sloopmateriaal

neutraal gastenverblijf. Henk parkeert zijn bus

hergebruikt. Cor wil weten hoe de opbouw

en wijst op het dak vol zonnepanelen op de

vervolgens begon. Robin: “We hielden alleen de

‘schuur’. Hij spot ook op de woning een glimp

buitenmuren over: simpele steensmuren, die

van zonnepanelen: “Die zijn wat moeilijker te

ooit op zand werden gebouwd. We besloten de

zien vanwege de dakkapellen.”

muren aan de buitenkant te isoleren en er met

Fred en Henk komen voor de woning waar

een houten frame een isolatieschil omheen te

Robin en Marjola in wonen en die ook verhuurd

zetten. De muren zijn op veel plaatsen 65 centi-

wordt. In dat laatste geval verhuizen de twee

meter dik. Het dak is ook vervangen en geïso-

naar hun gastenverblijf. Fred is benieuwd,

leerd. We maakten zelf geïsoleerde kozijnen

omdat de woning helemaal van het gas af zou

met triple glas. Dankzij het eigen ontwerp is er

zijn. Robin, die de mannen ontvangt, bevestigt

geen koudebrug meer. De nieuwe buitengevels

dat. “De woning dateert uit 1928 en was een

zijn zo vormgegeven dat de ‘jaren dertig-uit-

bouwval toen we haar kochten. Het gas was

straling’ intact is gebleven.”

vanwege de veiligheid afgesloten. Wij hebben

Fred wil weten hoe de woning wordt verwarmd.

het gewoon niet meer laten aansluiten.”

Robin: “We hebben de kleinste houtkachel ge-

Opvallend is dat het echtpaar zelf de handen

kocht die er bestond. Eentje van 4,5 kW. Die kan

uit de mouwen stak. Robin: “Ik was industrieel

de woning prima verwarmen. Omdat we zijn

productontwerper en heb ook werktuig-

gaan verhuren, hebben we - voor wat meer

bouwkunde gestudeerd. We hebben

comfort - op twee plekken in de keuken en

de hele verbouwing vrijwel zelf

kamer elektrische vloerverwarming gelegd.

“Is de woning helemaal van het gas af?”

D ECEMBER 2025 |

29

Van werkplekbegeleider naar praktijkopleider Heb je de training Werkplekbegeleider afgerond?

Breid je rol uit met deze eendaagse training vol praktische tips en nieuwe kennis die je direct kunt toepassen.

Iets voor jou? Scan de QR-code of ga naar wij-techniek.nl/agenda/van-werkplekbegeleidernaar-praktijkopleider

HTH Combi advertentie Installatie Journaal 185x132 - Doepke Aardlekschakelaar.indd 1

17-10-2025 10:44:51

OV E R D E V LO E R

DE DRIE ZONNECOLLECTOREN OP HET DAK

Deze ligt ook in de badkamer en slaapkamer op de begane grond. In totaal bedraagt het vermogen van de vloerverwarming ongeveer 4 kW. De rest van de woning heeft geen verwarming. Op het dak liggen 36 zonnepanelen, die zelfs in deze bosrijke omgeving jaarlijks nog 10.000 kWh stroom opleveren. Ongeveer de hoeveelheid die we jaarlijks ook verbruiken.”

Douchen met 300 liter Het doel was volgens Robin en Marjola om het karakter van het huis te behouden, maar de woning ook zo min mogelijk energie te laten gebruiken.

Daarom kwamen er ook drie zonnecollectoren, een lucht-­water warmtepomp en een 300 liter buffervat.

“Het is een warmtepomp van 5 kW. Omdat we ons huis ook wel eens verhuren, waarschuwen we de gasten wel dat je rekening moet houden met 300 liter water. Doorgaans is dat genoeg voor een gezin om te douchen, maar je moet niet overdrijven.”

Duurzame Huizenroute Tijdens de landelijke Duurzame Huizenroute openen honderden huiseigenaren hun deuren om anderen te inspireren met duurzame oplossingen. Van zonnepanelen en warmtepompen tot complete nulop-de-meter-woningen: bezoekers krijgen praktijkvoorbeelden en tips van ervaringsdeskundigen. De route benadrukt het belang van energiebesparing en het verduurzamen van woningen. Robin en Marjola openden in het verleden ook hun woning voor ‘de route’. “Het is mooi om onze ervaringen te delen en anderen te motiveren”, zegt Robin. “Alleen doen we vaak niet mee als onze woning is verhuurd.

Dat was de laatste edities het geval.”

Fred ontdekt een wtw-ventiel aan het plafond. Robin: “Wij hebben zelf balansventilatie aangelegd met wtw.

Dat betekende heel veel leidingen trekken, maar

Het is low-tech. Daar hebben we geen whizzkid bij

omdat we het huis helemaal gestript hebben, kon

nodig. Maar het werkt wel. En onze woning heeft zelfs

dat heel goed.” Fred wil ook weten wat Robin heeft

het hoogste energielabel A++++ gekregen.”

geleerd van zes jaar verbouwen. “We leren iedere dag.

Henk vraagt wat Robin installateurs wil meegeven.

Ik wil mijn opgedane kennis graag delen. Daarom ben

“Dat het allemaal maatwerk is. En dat je eerst goed

ik tegenwoordig werkzaam als onafhankelijk ver­duur­

moet uitrekenen wat een woning precies nodig heeft.

zamingsadviseur. Ik geef graag adviezen. Voor­beelden?

Dat doe ik ook voor klanten. En nogmaals: denk niet

Je kunt vaak meer dan je zelf denkt door logisch na te

te ingewikkeld.” Henk en Fred zijn onder de indruk

denken. Hoe simpeler je iets maakt, hoe betrouwbaar-

van de handige familie Van den Hooven. Henk:

der het wordt. Alles wat wij hebben gebouwd werkt

“Misschien ga ik deze woning eens een keertje

zonder storingsgevoelige apps of moeilijke software.

huren om te ervaren hoe het allemaal werkt.”

D ECEMBER 2025 |

31

Terugverlangen naar de kreten van handbalninja Tess Lieder-Wester

Van mooi keepen een sport maken Het fanatisme van Tess Lieder-Wester kende bijna geen grenzen. De keeper met de vlammen in de ogen hoorde jarenlang bij het meubilair van het Nederlands handbalteam. Groot was de verbazing toen diezelfde doelvrouw op 32-jarige leeftijd haar vertrek uit de sport aankondigde. Eerder was ze al gestopt bij Oranje. Vlak voor het WK in Nederland praten Henk en Fred bij met Tess, die furore maakte als handbalninja.

I

n de woonkamer van Tess Lieder-

Er is ook iets anders. Haar bezetenheid werd

Wester in het Noord-Hollandse

een valkuil, vertelt ze. “Ik kon heel slecht ge-

De Rijp herinnert weinig aan haar

nieten van de pieken. Tegelijkertijd deden

glansrijke sportcarrière. Er is die

de dalen heel veel met mij. Ik zette mezelf

ene foto, met haar dochter Flo op

continu onder hoogspanning.” Na de ge-

de arm, bij het WK van 2023. Anders is het

boorte van Flo in 2022 veranderde er in dat

in de tot gym omgeturnde garage bij de

opzicht iets. “Ik was in die periode vooral be-

woning van Tess. “Hier hangen de shirts

zig met zorgen en verzorgen. Sporten werd

van alle clubs waar Mart en ik hebben

een traktatie. Ik leerde weer meer genieten,

gespeeld”, zegt ze.

ging ontspannener de sporthal in voor de

Mart is oud-voetballer Mart Lieder, echtge-

warming-up. Ik moet wel toegeven dat het

noot van Tess. Zij zette deze zomer een punt

omsloeg als de wedstrijd begon.”

achter een meer dan vijftien jaar durende

Lachend: “Dan beukte ik ouderwets tegen

sportloopbaan, die haar – onder andere –

tegenstanders op.” Grappig dat ze dat zegt,

drie landstitels en goud, zilver en brons op

want Tess associeer je niet meteen met

WK’s en EK’s opleverde. Tegenwoordig is ze

brute kracht. Ze maakte naam als een uit-

spreker en geeft ze handbalclinics.

gesproken technische keeper. Fred vraagt

Tess groeide uit tot een van de boegbeel-

hoe ze naar het keepersvak kijkt.

den van de nationale handbalvrouwen. Met

Tess: “Ik heb me altijd gestoord

als speciale attractie haar brul, de ziedende

aan opmerkingen als: ach, hand-

ontladingskreet met wijd opengesperde

balkeepers, die doen maar wat.

mond, na een gekeerde bal of een doel-

Ze gooien zich voor een bal en

punt of overwinning van Nederland.

met een beetje geluk stoppen ze

Onder hoogspanning

hem. Verkeerd gedacht. Keepen is een mix van reactievermogen,

Ik kan nu naar een keeper kijken en denken: mooi om te zien

Dat zo’n bezielde sportvrouw op 32-jarige

timing en gevoel. Mijn stijl bevat-

leeftijd stopt met handbal? Henk kan het

te elementen van de Scandinavi-

niet geloven. “De hoofdreden voor mijn

sche en Russische scholen. Van trainers uit

afscheid is mijn gezin”, verklaart Tess. “Ik

die landen heb ik veel geleerd. Ik pikte ook

had een appartement in Dortmund, waar

snel dingen op.”

ik voor Borussia Dortmund speelde. Vier keer in de week reisde ik op en neer naar

Beter dan jezelf

Nederland. Dat viel me zwaar. Ik wilde

Een keeper staat er in de eerste plaats om

thuis zijn, bij Mart en Flo.”

ballen te stoppen, maar de manier waarop

32

| DECE MBER 2025

THUIS BIJ

Tess Lieder-Wester is ambassadeur van het aanstaande WK handbal in Nederland en Duitsland. Ze begeleidt sponsoren en komt vertellen over de sport. Ze kijkt ernaar uit, zegt ze. “Handbal heeft me veel gegeven. Ik zie dit als een manier om iets terug te doen.

Ook naar de fans toe. Het lijkt me leuk om handbal in een positief daglicht te zetten.”

Het Nederlands team dicht ze goede kansen toe. “Er staat een mooie mix van ervaring en talent. Hopelijk kunnen we meedoen om de medailles.” Haar WK-tip? “Geniet van de snelheid van handbal en de sfeer bij de wedstrijden. Alle toplanden doen aan het toernooi mee. Ga kijken. Niet alleen naar tv. Kom langs in de sporthal. Het is de beste manier om de sfeer te proeven, het WK te beleven.”

Ik zette mezelf continu onder hoogspanning dat gebeurt doet er ook toe. In het stijlboekje

Nu, jaren later, komt het besef dat die groep van

van Tess Lieder-Wester moet keepen er mooi

2019 iets speciaals heeft geflikt. “Onze grootste

uitzien. Zo was het ook op 15 december 2019, in

kracht was dat we voor elkaar door het vuur

het Park Dome Kumamoto. Nederland speelde

gingen”, duidt Tess. Van 27 november tot en

daar, in Japan, voor bijna 10.000 uitzinnige toe-

met 14 december doen de handbalvrouwen

schouwers de WK-finale tegen Spanje. Op een

in eigen huis een nieuwe greep naar glorie.

stand van 29-28 in het voordeel van Oranje ging

Het komende WK wordt afgewerkt in Neder­

een Spaanse speelster alleen op het doel af.

land en Duitsland.

Hoog in de lucht weerde Tess de bal af, als een

Tess is ambassadeur van het toernooi. Op

handbalninja. Een formidabele redding, door de

het WK gaat ze in het bijzonder op keepers

keeper bezegeld met een oerkreet. Het was zo’n

letten, vertrouwt ze Henk en Fred toe. Tijdens

moment dat alles op zijn plek viel voor de zelf-

haar spelersloopbaan was dat wel anders.

kritische Tess. Nederland leverde een historische

Tess: “Ik kan nu naar een keeper kijken en

prestatie en pakte mondiaal handbalgoud. Toch

denken: dat is een talent. Ze staat goed, haar

was genieten van die wereldtitel er niet echt bij,

stijl en timing zijn super: mooi om te zien.

blikt ze terug. “We hadden ook geen huldiging

Vroeger kon ik dat niet. Keepers waren concur-

door de Amsterdamse grachten, zoals de voet-

renten. Die wilde ik niet beter maken dan ze

ballers in 1988. Het was meer: winnen en door.

waren. Ik wilde vooral mezelf beter maken

Op naar de volgende wedstrijd.”

dan ik was.”

D ECEMBER 2025 |

33

M O N T E U R VA N H E T J A A R

Monteur van het Jaar 2025: zes finalisten zijn bekend

Sterke bezetting in de eindstrijd De 24 deelnemers aan de voorronde van Monteur van het Jaar 2025, georganiseerd door vakblad Henk & Fred, werden flink uitgedaagd. De zes monteurs met de beste score gaan door naar de finale in Arnhem.

G

econcentreerd gingen de deelnemers

De finale van Monteur van het Jaar 2025 wordt op

begin oktober aan de slag bij de oplei-

donderdagavond 27 november gehouden bij Act

dingslocatie van IW in Amersfoort, de

Eventstudios in Arnhem. De winnaar krijgt een cursus

bedenker van de opdrachten. Zorgvuldig

of training naar keuze bij IW Zuid & Midden ter waarde

voerden ze hun taken uit. Zes monteurs

van 1500 euro, een Carhartt-outfit voor harde werkers ter

staken er bovenuit in de voorronde. Zij hebben zich

waarde van 500 euro, een Makita-pakket ter waarde van

geplaatst voor de finale en strijden samen om de titel

1325 euro en een reischeque ter waarde van 500 euro.

Monteur van het Jaar.

Bij Act Eventstudios worden ook de winnaars van de ver-

De finalisten zijn: Maikel Boele (Maikel Boele Elektro-

kiezing Installatiebedrijf van het Jaar bekendgemaakt.

techniek, Vinkeveen), Corné Goorden (Goorden Elektro, Nispen), Jasper Kamphorst (Batenburg Installatietech-

Monteurs en energietransitie

niek, Nijkerk), Klaas Oostenbrink (KTR Elektrotechniek,

Manager Matthea Kiemeney van vakblad Henk &

Delft), Remco Pronk (Installatiecombinatie Pronk,

Fred spreekt van een geslaagde avond. “Met deze

Jubbega) en Maura Voortman (DomotiFactory, Enter).

wedstrijd willen we de monteurs in de schijnwerpers

Cursus naar keuze

zetten. We willen laten zien dat ze specialisten zijn, die mooi en belangrijk werk doen en snel en veilig een

In de voorronde moesten de monteurs duidelijk en

klus kunnen klaren. In de finale leggen we de lat met

compleet omschrijven hoe je met een installatietester

uitdagende opdrachten nog wat hoger. Het wordt

of een tweepolige meter aantoont dat een installatie

spannend om te zien wie zich Monteur van het Jaar

spanningsloos is, hoe je er veilig aan kunt werken en

2025 mag noemen.” De vorige winnaar was William

hoe je dit meet in de groepenkast. Ze moesten ook

Terpstra uit het Friese Jonkersland.

een kabel waarvan de voeding van de buitenverlichting was beschadigd herstellen met een gietmof of kabelaftakmof en ze moesten verlichting met schakelingen stekerbaar koppelen.

Hoofdsponsoren:

D ECEMBER 2025 |

35

KOEN VELDMAN MANAGER MKB BIJ TECHNIEK NEDERLAND

“Ondernemerschap is kansen zien en er echt iets mee doen”

36

| DECE N OVEMBER MBER 2025 2025

C V VA N

Koen Veldman (30)

Sommige bedrijven

BEDRIJF

Waar ga je als jurylid van Installatiebedrijf van het Jaar vooral op letten?

Techniek Nederland, Woerden

“Ondernemerschap. Je

waar te beginnen. Daarom

moet kansen zien en er

is er een beleidscommissie

echt iets mee doen. Hoe

in oprichting die kijkt hoe

FUNCTIE

Manager MKB bij

experimenteren met tools, anderen vinden het spannend of weten niet

pak je dat aan, wat maakt

AI, robotisering en indus-

Techniek Nederland en jurylid

je bedrijf anders dan de rest? Onder­

trialisatie toepasbaar kunnen zijn voor

Installatiebedrijf van het Jaar

nemerschap kan over techniek gaan,

MKB-installateurs. Ook wil die commissie

maar net zo goed over hoe je met je

goede voorbeelden uit de markt zichtbaar

mensen omgaat. Ik kijk waar bedrijven

maken voor anderen.”

OPLEIDING

Ondernemerschap &

zich in onderscheiden.”

Hoe belangrijk is AI en automatisering voor de branche?

retailmanagement (HAN) ZWEMDIPLOMA’S

A en B WERKERVARING

Wat doet een manager MKB bij Techniek Nederland?

we nooit helemaal op. We zullen altijd

maken voor onze leden. Specifiek voor

een chronisch tekort houden. Slimmer

de kleine en middelgrote

Inexeon, onderdeel van

bedrijven. Ik ben secretaris

Rensa; traineeship en

van twee bestuurscommis-

verkoopmanager

sies: de commissie kleine bedrijven en de commissie

WEKKER

middelgrote bedrijven. Ik

06.30 uur

zorg dat hun belangen gehoord worden in de ver-

ONTBIJT

Vaak een boterham in de auto STERKSTE PUNT

Enthousiast en snel schakelen

“Essentieel. Het personeelstekort lossen

“Ik ben er om ondernemen leuker te

“We zullen altijd een chronisch tekort aan personeel houden”

werken met automatisering en AI helpt ons vooruit. Denk aan planningen, repeterende taken, kennisdeling tussen monteurs of op afstand meekijken. Dat neemt werkdruk weg en maakt ons efficiënter.”

eniging. Samen kijken we wat voor deze groepen belangrijk is.”

Hoe doe je dat, ondernemerschap leuker maken?

Staat dit al voldoende op de kaart bij installatiebedrijven?

“Dat verschilt. Sommige kleine bedrijven zijn al heel ver met digitalisering, terwijl

“Ondernemers lopen vaak tegen frustraties

grotere bedrijven soms achterlopen. Het

MINDER GOED IN

aan. Regelgeving kan zo’n ding zijn, maar

hangt ook af van de affiniteit en motivatie

Focus houden

ze kunnen ook praktische vragen hebben,

van de ondernemer. Maar wie er niks mee

of gewoon behoefte aan een luisterend oor.

doet, loopt in de toekomst achter. Als klein

VAKLITERATUUR

Met de commissies pakken we thema’s op

bedrijf kun je nog wel even zonder, maar

Henk & Fred en

die voor leden écht verschil maken.”

AI wordt straks een collega, een assistent.

nieuwsbrieven van Techniek Nederland

Als je nu niet leert werken met dat gereed-

Wat is je persoonlijke missie?

schap, ben je straks minder relevant.”

“Mijn missie is het ondernemerschap in CV OF WARMTEPOMP

Cv

bestendig houden. We kijken welke

Wat is volgens jou goed ondernemerschap?

drempels we voor ondernemers kunnen

“Het zien van kansen en daar ook iets

wegnemen, zodat ze ruimte krijgen om

mee dóen. Een nieuwe techniek zoals

echt te ondernemen.”

de thuisbatterij is een mooi voorbeeld:

de branche leuk, haalbaar en toekomst-

misschien weet je nog niet zeker of het

Heb je een concreet voorbeeld?

rendeert, maar als je naast zonnepanelen

“AI is een goed voorbeeld. Je ziet dat het

en laadpalen ook die batterij kunt

kennisniveau daarover enorm verschilt.

aanbieden, dan onderneem je echt.

D ECEMBER 2025 |

37

Jij hoeft geen laadspecialist te zijn.

Dat zijn wij.

Bij Lanova ondersteunen we installateurs vóór, tijdens én na de installatie.

Technisch advies bij de voorbereiding Voorgeprogrammeerde laadoplossingen Monitoring & service via Lanova Connect Zo kun jij je focussen op de installatie, houd jij controle over je laadlocaties en krijg je minder storingen op je bord.

C V VA N

Goed ondernemerschap is kansen

Techniek Nederland en

omzetten in acties.”

Nyenrode vond ik waardevol. Ik raad bedrijven ook

Durven installatiebedrijven keuzes te maken?

altijd aan om te blijven

“Niet altijd. Soms leunen ze achterover

beeld de Salarismonitor

omdat er toch genoeg werk is. Maar keuzes

en het Bedrijfsvergelijkend

maken is belangrijk. Je ziet ondernemers

onderzoek van Techniek

die zich heel duidelijk specialiseren, bijvoor-

Nederland. Daarmee zie je

beeld alleen op warmtepompen of juist op

meteen waar je staat en

lekkages en meterkasten. Anderen willen

aan welke knoppen je kunt

alles blijven doen. Dat is lastiger vol te hou-

draaien. Het geeft inzicht

den, zeker met alle regeldruk.”

én helpt je met keuzes

leren. Gebruik bijvoor-

maken.”

Welke zaken zijn nog meer onderbelicht?

meer integraal oppakken, maar kleine bedrij-

Waarom is de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar belangrijk voor de branche?

ven moeten echt die samenwerking opzoe-

“Een stuk erkenning. Onder-

ken. Daar liggen nog veel kansen.”

nemers doen elke dag hun

“Samenwerking. Elektrotechniek en werktuigbouwkunde raken steeds meer vervlochten. Grote bedrijven kunnen alles steeds

stinkende best voor klanten,

Techniek Nederland gebruikt het woord toekomstbehendig?

personeel en vaak ook de we-

“Naast toekomstbestendig zijn - zorgen dat

de taart. Het maakt zichtbaar

je bedrijf blijft bestaan - gaat toekomstbe-

waar we als branche trots op

hendig over wendbaarheid. Markten kunnen

mogen zijn en zet inspireren-

ineens veranderen. Bedrijven die alleen op

de bedrijven in de spotlight.”

reld. Deze prijs is de kers op

zonnepanelen zaten, kregen het zwaar toen

Koen Veldman: “Ik ben zelf best handig” Naast zijn werk bij Techniek Nederland is Koen Veldman thuis zelf ook graag bezig met techniek. “Ik ben best handig”, zegt Koen. “Ik heb bijvoorbeeld mijn eigen WTW-installatie aangelegd en ben nu bezig met het installeren van een laadpaal.

Daar draai ik mijn hand niet voor om. Alleen de meterkast laat ik aan een professional over.”

Zijn praktische inslag helpt hem naar eigen zeggen om feeling te houden met de praktijk. “Het is belangrijk dat ik weet waar ondernemers en monteurs dagelijks mee te maken krijgen.”

nieuwe norm komt. Dat vraagt flexibiliteit en

Wanneer volg jij de voorzitter van Techniek Nederland op?

de bereidheid om nieuwe dingen te leren.”

“Haha, dat zou wat zijn. Over een jaar of

de markt instortte. Je moet mee kunnen bewegen als er een nieuw product of een

acht…. Nee serieus: oud-minister Mark

Hoe zorg je dat je zelf klaar bent voor morgen?

Harbers is net begonnen in zijn nieuwe

“Ik volg trainingen en cursussen, bijvoor-

mee, dat helpt onze vereniging enorm.

beeld over AI. Ook de MBA in één dag van

We zijn blij met hem.”

functie. Hij brengt veel politieke ervaring

D ECEMBER 2025 |

39

V.l.n.r: Jasper Kamphorst (Batenburg Installatietechniek, Nijkerk), Maura Voortman (DomotiFactory, Enter), Corné Goorden (Goorden Elektro, Nispen), Remco Pronk (Elektrocombinatie Pronk, Jubbega), Maikel Boele (Maikel Boele Elektrotechniek, Vinkeveen), en Klaas Oostenbrink (KTR Elektrotechniek, Delft)

Wij wensen de finalisten van Monteur van het Jaar veel succes!

Monteurs vormen de ruggengraat van onze sector. Voor hen blijven we innoveren. De Monteur van het Jaar verkiezing zet hun vak in de spotlights – met ABB-producten die veiligheid, gemak en innovatie perfect combineren. WIj wensen de finalisten veel succes!

D E O P L E I D I N G VA N

Carlo de Klerk verhuisde van festivals naar bouw

Ik oefen thuis extra met kabel trekken Carlo de Klerk (23) is leerling-monteur bij Van Dunschoten Elektrotechniek in Nijkerk. Voorheen werkte hij als geluidstechnicus, maar hij besloot zich om te scholen tot elektromonteur. Inmiddels volgt hij een mbo niveau 4-opleiding en combineert leren, werken én de verbouwing van zijn nieuwe huis.

Je was eerst geluidstechnicus. Waarom een switch?

maand. Daar bespreken we wat we meemaken

“Ik werkte veel achter de schermen op festivals. Maar ik wilde

op de bouw en op school. De ene keer lezen we

liever aan de andere kant staan. Je werkt als geluidstechnicus

een bouwtekening en de andere keer bouwen

vooral als anderen vrij zijn. Die werktijden pasten niet meer

we samen een kast.”

bij mij. Elektrotechniek sprak me aan, omdat je dan gewone werktijden hebt en de basis had ik al.”

Wat vind je het leukst aan het vak?

“De onderlinge sfeer. Het is altijd gezellig. Als ik

Hoe is die overstap gegaan?

één branche eruit moet pikken, dan kies ik uti-

“Bij Van Dunschoten kon ik meteen beginnen met werken én

liteit. Die branche vind ik erg leuk. Je zit daar in

de opleiding. Het bedrijf betaalt de opleiding. Ze begeleiden

alle fases van een project en werkt veel samen.”

me goed, zowel op de bouw als op school.”

Hoe zie je je toekomst?

Wat trekt je zo aan in het vak?

“Ik zou wel willen doorgroeien tot eerste

“Het werk is veel veelzijdiger dan het werk dat ik hiervoor

monteur. Dan ben je zelfstandig én kun je

deed. Tijdens de opleiding leer je elektrotechniek in de

andere studenten begeleiden.”

breedste zin van het woord. Als geluidstechnicus leerde ik vooral de basis.”

Hoe is het om weer in de schoolbanken te zitten?

“Pittig. Het is weer even wennen en hard werken, maar het lukt goed. Het is wel intensief. Ik werk vier dagen en ga één dag in de week van 14.00 tot 21.00 uur naar school. Het voordeel is dat ik opdrachten van school direct kan toepassen in mijn werk én in mijn eigen huis. Kabels trekken, groepen aanleggen en alles aansluiten: ik kan thuis extra oefenen.”

Waar leer je het meest?

“In de praktijk. Als iets niet goed gaat, moet ik zelf nadenken over hoe het wél moet. Dat onthoud je veel beter dan de stof uit een boek. De interne kennistrainingen helpen daar ook bij. De directeur van Van Dunschoten geeft die sessies iedere

D ECEMBER 2025 |

41

JUNG HOME. JUST SMART. Veilig, eenvoudig, toekomstbestendig: JUNG HOME is gebaseerd op de 230-volt installatie en maakt uw project slim via Bluetooth® MESH. Bedien slimme functies klassiek via een schakelaar of intuïtief via de JUNG HOME app.

Vertegenwoordiging voor Nederland: Hateha B.V. HATEHA.NL JUNG.GROUP/JUNGHOME

U I TG E L I C H T

Cas Sombroek plaatst Eaton in ‘De Punt’

Eenvoud in complexiteit, gewoon doen Installatiebedrijf Cas Sombroek bestaat sinds 1939. Het winkeltje aan de Havenstraat in Volendam met gloeilampen en elektrische

E

apparaten is uitgegroeid tot een bloeiend elektrotechnisch TB Cas Sombroek heeft meer dan honderd werknemers, die bij elk project het

bureau aan de Julianaweg. Sinds 2022 is Cas Sombroek onderdeel van de VDK Groep. ETB Cas Sombroek staat voor de reguliere aanleg van alle nieuwbouw, onderhoud en renovatie van elektrotechnische installaties en ICT-toepassingen.

verschil maken door

persoonlijke aandacht en betrokkenheid. Betrokkenheid die al begint bij

baar. We ontwerpen de groepenkasten via de Sys-

de cultuur van het bedrijf: directeuren Marco

teem 55-groepenkastconfigurator naar eigen wens,

Sombroek en Rene Keuken kennen alle werk­

waarna de kasten snel op locatie worden geleverd.

nemers en hun persoonlijke omstandigheden.

De kasten hebben een strakke, overzichtelijke uitstra-

Marcel Mol is projectleider. Hij werkt sinds 1990

ling. Het installeren van de Systeem 55-kasten gaat

bij Sombroek. Mol is verantwoordelijk voor de

snel en gemakkelijk, wat veel tijdswinst oplevert.”

installatiewerkzaamheden bij de renovatie van

Mol vervolgt: “In het project De Punt is de bedra-

drie woonblokken met zes portieken, het project

ding volledig vernieuwd. In renovatieprojecten waar

‘De Punt’ in Amsterdam. Een opdracht van

dit niet het geval is en de bestaande bedrading

Aannemingsbedrijf De Nijs.

wordt gebruikt, is Systeem 55 zeer goed toepasbaar.

Strak, snel en praktisch

Door de afmetingen van de groepenkasten, de opbouwmogelijkheden en de buisinvoer hoeft de

Mol: “De portiekflats zijn tot op het karkas gestript

installateur de infrastructuur van de leidingen en

en opnieuw opgebouwd. Wij hebben de volledige

de bedrading vaak niet aan te passen.”

installatie verzorgd, waaronder de groepenkasten met Eatons Systeem 55. Deze zijn uitgerust met

Geoliede samenwerking

hoofdschakelaar, aardlekautomaten en schakelaars,

Sombroek werkt sinds jaar en dag samen met Eaton.

gewone automaten en een trafo voor de deurau-

Mol: “Ons contact kenmerkt zich door snelle en korte

tomaten. Systeem 55 is hier zeer praktisch toepas-

lijnen, wat zorgt voor een prima samen­werking, zowel met de accountmanagers als met de technical support-afdeling voor ondersteuning bij de technische uitdagingen. Ze zijn altijd bereikbaar voor goed advies. Wat dat betreft sluit de ‘doe maar gewoon’-mentaliteit van Eaton heel goed aan bij het motto van Sombroek: eenvoud in complexiteit.”

Meer info: cassombroek.nl D ECEMBER 2025 |

43

ZO KEGELT ROBERT OP NIVEAU

“Je moet de bal rechtzett’n” In de spanningzoeker reizen we kriskras door Nederland, op zoek naar bijzondere en spannende hobby’s van mensen uit de branche. Vandaag gaan Henk en Daan met monteur Robert Assinck mee de kegelbaan op om wat ballen te gooien.

H

et zonnetje schijnt en Henk en Daan zijn weer een zaterdagje op pad om de hobby van iemand uit de branche te ervaren. Ze hebben in de buurt van Borculo afgesproken bij een kegelhuis. “Aparte hobby”, bromt Henk, “Ben benieuwd of kegelen

weer wat anders is dan bowlen. Want dat kan ik ook wel.”

“Zouden er veel jongeren zijn die aan kegelen doen?” vraagt Daan. Bij het kegelhuis staat Robert (58) al te wachten. Uiteraard gaat het eerst even over het vak.

Met name Henk wil meer weten over Roberts dagelijkse werk. “Ik werk als leidinggevend monteur utiliteit bij installatiebedrijf Kremer in ’s-Heerenberg”, vertelt hij.

“En dan vooral het grotere werk, met laag- en hoog­ spanning, zware kabels, hoofdverdelers en trafo’s. Best specialistisch werk, waarbij je goed op moet letten wat

doorlopen. Pas als de laatste kegel omvalt,

je doet. Een foutje met hoogspanning kan echt ernstige

draait hij zich om en heeft hij weer oog voor

gevolgen hebben.” Met name het weekend is voor hem

Henk en Daan. Dit keer gaan acht van de

HOOG NIVEAU

“ Bij schilderen negen kegels neer. komt veel “Een redelijke gooi”, reageert Robert. “Gemidtechniek kijken ” deld scoor ik 7,97, dus deze gooi is gemiddeld.”

En focus, dat heb je nodig, zo blijkt even later op de

Dat moet hij even uitleggen van Henk. “Met

kegelbaan. Robert pakt een van z’n eigen kegelballen en

onze kegelclub uit Borculo doen we mee in

concentreert zich op de baan. Vloeiend neemt hij een

verschillende competities. We spelen in de

aanloopje langs de baan, laat de bal los én blijft nog even

Oost-Gelderse competitie, maar we gooien

een tijd om op iets anders te focussen.

44

| DECE MBER 2025

S PA N N I N G ZO E K E R

ook landelijk mee. Afgelo­pen jaar deed ik mee in de A-klasse, de hoogste klasse. Dat is een serieus niveau, waar je vrij moet kunnen omgooien om mee te doen.”

“Als hoeveelste ben je geëindigd?", vraagt Daan.

“Ik eindigde als vierde van de zes; wat mij betreft een mooi resultaat!” Robert blijkt

ROBERT ASSINCK

constant alle negen kegels

dus op vrij hoog niveau te kegelen. Henk vraagt zich wat verbaasd af hoe je bij kegelen uitkomt. “Het is geen alledaagse hobby, toch?” Robert lachend: “Het heeft inderdaad een beetje een negatief imago. Mensen

ANDERS DAN BOWLEN

“Het lijkt wel een beetje op bowlen, toch?",

denken dat het iets voor oude mensen is.

vraagt Daan zich af. “Wat zijn de verschil-

Daar zit wel iets in hoor, dus euh… Jij kunt ook

len?" Robert wijst als eerste op de baan

zo aansluiten Henk! Maar gelukkig hebben

zelf. “Kijk, een kegelbaan is maar dertig

we op de vereniging ook genoeg jongeren.

centimeter breed. Een heel stuk smaller

Ook mijn zoon kegelt bijvoorbeeld, we gaan

dan een bowlingbaan dus. Het is daardoor

regelmatig samen. Je moet eigenlijk gewoon

veel moeilijker om de bal op de baan te

eens meegevraagd worden. Zo ben ik er

houden. Een ander verschil is dat je maar

in 2008 ook ingerold nadat een vriend me

één keer mag gooien, terwijl je bij bowlen

vroeg. Ik vond het superleuk en heel gezellig.

altijd twee kansen hebt.” Volgens Robert is

Veel mensen kennen de sport niet zo goed,

kegelen ook veel technischer dan bowlen.

maar het is ook echt niet zo makkelijk als je

Het vraagt om beheersing om de bal zo

denkt. Het is de kunst van het gooien.”

recht mogelijk te gooien. “De bal recht zett’n”, zoals Robert het zegt. Dat luistert nogal nauw, zo blijkt. “Allereerst heeft het met de baan te maken. Want iedere baan gooit toch weer iets anders. Ook de bal is belangrijk: ik heb een eigen bal laten gieten waarmee ik precies kan bijstellen. Ballen bij het kegelen hebben alleen een duimgat waarmee je grotendeels stuurt. Bij wedstrijden ben je vaak eerst een paar worpen aan het bijstellen voordat je de juiste afwijking weet. Wat verder belang-

“Het is niet zo makkelijk als je denkt”

rijk is? Je moet goed letten op je aanloop, hoe je de bal vasthoudt en wanneer je de bal los laat. Dat komt best precies: ik zet altijd drie stappen, laat de bal los tussen de groene en rode streepjes en loop

D ECEMBER 2025 |

45

POWER THROUGH LIGHT

EENVOUDIG BEHEER VAN DRAADLOZE VERLICHTING SIMPEL, SLIM, FLEXIBEL, ZONDER GATEWAY

Deze op Zigbee 3.0 gebaseerde oplossing is ontwikkeld voor installateurs en lichtprofessionals.

Dit maakt het mogelijk om tot 40 armaturen per zone te beheren, zonder dat een gateway, cloud-verbinding of IT-ondersteuning nodig is. Het volstaat om via Bluetooth verbinding te maken, je voorkeuren in te stellen en klaar. Scan de QR-code en bekijk de video.

BENELUX.LEDVANCE.COM

S PA N N I N G ZO E K E R

“Ik heb een eigen bal laten gieten”

GESCHIEDENIS VAN KEGELEN

De oervorm van het kegelen was met een steen. Er zijn aanwijzingen dat er al in de twaalfde eeuw in Europa gekegeld werd. Toen werd er vaak om grote bedragen of zelfs om het hele bezit van iemand gekegeld. Op

daarna nog vier stappen door. Daarmee

om iets over de sport

heb ik de meest constante worp”,

te vertellen.” Is het een

meldt hij. “Er komt best veel bij kijken”,

sport, wil Daan weten?

mompelt Henk. Robert: “Valt mee hoor.

“Ik vind van wel. Bij

Als je het vaak doet, wordt het vanzelf

kegelen gooi je soms

een automatisme.”

veertig ballen in een

BEZWEET

half uurtje. Daar kom je echt flink bezweet

Na een drukke werkweek is Robert dus

vandaan, kan ik je

iedere vrijdagavond op de kegelbaan te

vertellen! Maar weet

vinden. “Op vrijdag geen visite bij ons”,

je, genoeg geklets.

grapt hij. Op de zaterdag en zondag zijn er

Gooi zelf maar ‘ns wat

dan nog de wedstrijden. “Na het weekend

ballen!” Henk en Daan

vertel ik mijn collega’s vaak ook of ik een

kijken elkaar vertwijfeld

beetje goed gegooid heb. Het is mooi

aan. Wie durft?

schilderijen van Nederlandse schilders uit de zeventiende eeuw is het kegelspel ook al te zien. Zodoende kun je stellen dat de kegelsport een van de oudste sporten van ons land is. De Koninklijke Nederlandse KegelBond (KNKB) organiseert de landelijke competitie waar Robert ook in meedoet.

D ECEMBER 2025 |

47

— ABB Smart EMS Eenvoudig installeren. Slimmer sturen.

Maak het je klanten makkelijker en efficiënter met realtime inzicht en slim energiebeheer. solutions.abb/nl-smart-ems — Scan de QR-code voor meer informatie

PIRA T

Bewegingsmelder Licht op het juiste moment

Betrouwbaar, energiezuinig en eenvoudig te installeren: de nieuwe PIRA T bewegingsmelders van Theben.

Ideaal voor LED-verlichting en kostenbewuste projecten.

A Nauwkeurige detectie A Permanente lichtmeting A Aantrekkelijke instapprijs

ADV_190x136_4c_PIRA_nl-NL_2025-10.indd 1

Ontdek meer:

15.10.2025 14:49:32

@HENK

Henk geeft drie nieuwe boekentips Af en toe leest Henk een managementboek. Gewoon om er wat van op te steken.

Afgelopen maand brachten maar liefst twee installateurs hun eigen boek uit: onze columnist Martijn Verspeek en Meindert Engberts. Henks derde boekentip in deze rubriek is ‘Het familiebedrijf. Overnemen of wegwezen?’

GOEIEGAST

tikkeltje rauwe en liefdevolle onder­nemer.

MARTIJN VERSPEEK & EDDY BUITING

Het boek bestaat uit vijftig laagdrem­

M

pelige hoofdstukken over hoe we met

artijn ken ik natuurlijk al een

elkaar, met collega’s en met klanten om

tijdje. Hij is al jarenlang de vaste

zouden moeten gaan. Martijn vertelt

columnist van ons magazine.

over zijn inspiratiebronnen, maar ook

Maar een boek is wel weer heel wat

hoe je van je klanten extreme fans maakt,

anders. Belangrijkste verschil ten op­

die de deur versieren als een monteur

zichte van ‘traditionele’ management-

de cv-ketel komt onderhouden. Verder

boeken is dat ‘Goeiegast’ van Martijn

geeft het een mooi inkijkje in hoe hij

Verspeek niet doorspekt is met theorie

met zijn personeel - pardon ‘goeiegasten’

en wetenschappelijke inzichten. Nee, het is het

en ‘goeivrouwkes’ - omgaat. En dat allemaal

persoonlijke verhaal van een eerlijke, transparante,

opgetekend door journalist Eddy Buiting.

Dit boek helpt grip te krijgen op je werk

KIES NOOIT VOOR JE KLANT MEINDERT ENGBERTS

K

en je dat? Je begint voor jezelf om

vakmensen helpt om weer grip te krijgen

vrij te zijn, maar op een dag merk

op hun werk en hun leven. “Ondernemen

je dat je vooral wordt geleefd door

is pas gezond als jijzelf niet verdwijnt in de

klanten en verplichtingen. Vooral voor

drukte”, aldus Meindert. Het boek combi-

die ondernemers en vakmensen heeft

neert herkenbare verhalen uit de praktijk

Meindert Engberts het boek ‘Kies NOOIT

met reflecties over werkdruk, leiderschap

voor je klant’ geschreven. Om eerlijk te

en loyaliteit. ‘Kies NOOIT voor je klant’ laat

zijn denk ik dat er best wel veel instal-

zien dat écht succes niet ontstaat door

lateurs zijn die zich gevangen voelen in

altijd maar harder te werken, maar door

hun bedrijf. Meindert hoopt dat zijn boek

bewust te kiezen wie je klanten zijn.

HET FAMILIEBEDRIJF. OVERNEMEN OF WEGWEZEN? MELISSA BUIJENS

I

n haar boek ‘Het familiebedrijf.

stokje over te nemen, of juist twijfelen of

Overnemen of wegwezen?’ geeft

ze die verantwoordelijkheid wel willen

Melissa Buijens een ongefilterde

dragen. Maar het is ook bedoeld voor

blik achter de schermen van de

degenen die al een tijd aan het roer staan

wereld van familiebedrijven. Geen jargon,

en zich afvragen: ‘Doe ik dit eigenlijk wel

maar eerlijke verhalen, scherpe inzichten

goed?’ In de installatiebranche zijn nog

en praktische tips - met de nodige humor

veel familiebedrijven. Dus in dat opzicht

en zelfspot. Het boek is geschreven voor

mag dit nieuwe boek van Melissa niet in

opvolgers die staan te popelen om het

mijn rijtje van boekentips ontbreken!

D ECEMBER 2025 |

49

Slimme energiestromen bij Loodgietersbedrijf Van Iersel

“Onafhankelijkheid is belangrijker dan terugverdientijd” Jonne den Hertog van Duke Electric koppelde bij Loodgietersbedrijf Van Iersel in Elshout 120 zonnepanelen, vier laadpalen, drie Daikin-warmtepompen en een batterijopslag van 80 kWh slim samen.

Henk en Fred zijn benieuwd hoe dit lukt op een 3x25 ampère-aansluiting.

50

| DECE N OVEMBER MBER 2025 2025

P R OJ E C T

D ECEMBER 2025 |

51

JOOST VAN IERSEL (LINKS) EN JONNE DEN HERTOG

D

e werkbus zoemt over de provinciale weg. “Best leuk, zo’n project van Jonne

den Hertog”, zegt Fred.

op energiemanagement en

“Hij snapt precies hoe je

programmeren. Dat vind ik leuk:

zonne-energie slim inzet.”

puzzelen, koppelen en zorgen

Henk trekt een wenkbrauw

dat alles samenwerkt. Duke Elec-

op. “En dat doen ze bij een

tric bestaat nu bijna twee jaar.”

installatiebedrijf? Had die installateur dat zelf

52

niet gekund?” Fred grinnikt. “Maar Henk, dit

Slim koppelen

ís een loodgieter.” In Elshout aangekomen

Henk vraagt of een aansluiting van slechts

valt het meteen op: het bedrijfsdak van Lood-

3x25 ampère voldoende is voor de laadpalen,

gietersbedrijf Van Iersel ligt vol zonnepanelen.

warmtepompen en zonnepanelen. Joost

Jonne den Hertog en Joost van Iersel staan de

knikt. “Jazeker. We hebben bewust niet geko-

mannen op te wachten.

zen voor een zwaardere aansluiting. Dat kost

Loodgietersbedrijf Joost van Iersel bestaat

1400 euro per jaar extra. Zonde geld. Daarom

inmiddels 23 jaar en heeft drie mensen in

heb ik Jonne erbij gehaald om de installatie

dienst. Het bedrijf doet alles op het gebied van

slim te maken. Zelf ben ik loodgieter, geen

water en warmte: loodgieterswerk, warmte-

elektricien.”

pompen en verduurzaming van woningen.

Jonne ging voortvarend van start. “Er was hier

“Elektrotechniek is niet onze tak van sport”,

al een Loxone-systeem aanwezig. Dat is een

zegt Joost. Duke Electric van Jonne den

smarthomesysteem dat werd gebruikt voor

Hertog vult dat gat.

verlichting, toegang en beveiliging. Ik heb dat

Jonne is 34 en begon zijn werkzame leven als

gekoppeld aan de batterijopslag van TAB

elektricien. Na tien jaar in loondienst startte hij

Benelux: twee torens van acht modules, samen

zijn eigen zonnepanelenbedrijf, dat hij ver-

80 kWh.” Jonne installeerde aansluitend een

volgens verkocht. “Ik wilde me meer richten

energiemanagementsysteem (EMS), dat alle

| DECE MBER 2025

P R OJ E C T

BATTERIJOPSLAG VAN TAB BENELUX

VAK APART VOOR INSTALLATEURS Volgens Jonne den Hertog is stroom slim verdeelt naar de woning en de bedrijfshal. Jonne: “Overtollige zonne-energie gaat eerst naar de batterij, daarna naar de boilers en het zwembad. Zijn er auto’s aangesloten, dan krijgen die voorrang. Zo nodig worden de zonnepanelen begrenst.

Zo blijft alles onder de 3x25 ampère.”

Henk fronst. “Maar hoe weet dat systeem dat allemaal?”

“Dat is de combinatie van Loxone en KNX”, legt Jonne uit. “Samen zorgen die ervoor dat apparaten met elkaar

Zonder EMS krijg je pieken en problemen op het net

praten. Het EMS kiest automatisch de slimste route. In de zomer is die route anders dan in de winter, maar het systeem schakelt vanzelf. Je kunt er zelfs boilers mee aansturen, zodat overtollige energie overdag warm water maakt voor later gebruik.”

energiemanagement geen standaardklus voor installateurs. Elk merk werkt met eigen registers en protocollen, waardoor koppelingen vaak maatwerk zijn. “Je moet logisch kunnen denken, formules snappen en bereid zijn veel uren te maken. Het is echt een specialisme”, zegt hij. Joost van Iersel bevestigt dat: “Ik kan prima een warmtepomp installeren, maar programmeren ligt mij niet. Dat is hogere wiskunde.”

Voor installateurs betekent dit dat je jezelf er volledig in moet verdiepen of samenwerking zoekt met specialisten. “En dat zien we steeds vaker gebeuren”, aldus Jonne.

Van loods tot zwembad De drie lucht-water warmtepompen

Eerst worden de boilers gevuld, dan

- allemaal all-electric, want aardgas

gaat de energie naar het zwembad.

is hier niet aangesloten - hebben elk

Het EMS kiest de volgorde.”

hun eigen taak: eentje verwarmt de loods van 750 vierkante meter, een

Winter versus zomer

tweede het zwembad en de derde de

Het systeem draait inmiddels vier

woning. “In de zomer gebruiken we

maanden probleemloos. Logischer-

het zwembad om overtollige energie

wijs zijn er wel seizoensverschillen.

kwijt te kunnen. Dat is eigenlijk een

Jonne: “In de winter laadt het

luxe buffer”, zegt Joost. Daarnaast

systeem de accu in de daluren met

staan er drie boilers: één van 500 liter

goedkope stroom. Overdag gebruik

en twee van 300 liter. Jonne: “Daar-

je die energie voor auto’s of verwar-

mee kunnen we veel energie opslaan.

ming. In de zomer heb je overschot,

D ECEMBER 2025 |

53

Sneller.

Groter. Sterker.

De nieuwe Gira G1. partner.gira.nl

De Gira G1 bestuurt alle Gira Smart Home-systemen – toekomstbestendig, stabiel, met uitgebreide functionaliteit en snellere prestaties.

Smart Home /

Gira G1

213422_Anz_Trimester-03-2025_Gira-G1_190x136_NL.indd 1

13.10.25 11:38

Jij staat sterk in je vak Wij versterken jouw mogelijkheden Ontdek ons aanbod voor medewerkers.

Ga naar www.wij-techniek.nl/medewerkers.

P R OJ E C T

dat stop je in boilers of het zwem-

Frustraties

bad. Het EMS regelt die balans.”

Fred vraagt of het klopt dat

Fred vraagt waarom installateurs

klanten nog vaak kijken naar de

vaak worstelen met energiema-

terugverdientijd voordat ze gaan

nagement. Jonne: “Omdat het

investeren in een EMS. Jonne: “Dat

geen standaardwerk is. Elk merk

is zeker het geval, maar daar gaat

heeft eigen registers en protocol-

het niet om. Het gaat om onaf-

len. Je moet weten hoe systemen

hankelijkheid, zekerheid en toe-

met elkaar communiceren. Dat is

komstbestendigheid. Misschien

een combinatie van elektrotech-

mag je straks helemaal niet meer

gaat elektrisch: auto’s, warmte-

niek en ICT. Voor veel installateurs

terugleveren. Dan wil je voorbe-

pompen, boilers. Zonder EMS krijg

is dat nieuw terrein. Hier hebben

reid zijn met een EMS.” Volgens

je pieken en problemen op het

we ook lang moeten puzzelen

hem wordt energiemanagement

net. Met EMS verdeel je slim en

voordat we alles werkend hadden.”

in de toekomst standaard. “Alles

ontlast je je aansluiting.”

Op de terugweg

OMVORMER VAN SOLAREDGE

FRED: “Wat mij bijblijft, is dat je met 3x25 ampère toch een compleet bedrijf kunt laten draaien, inclusief een woonhuis.” HENK: “Ja, dankzij die slimme koppelingen. Het is echt puzzelwerk.” FRED: “En dat doet Jonne voor zijn plezier. Programmeerwerk als hobby.

Daar kan ik me niets bij voorstellen.” FRED: “Dat is het verschil: de één legt leidingen, de ander schrijft regels. En samen maken ze er iets toekomstbestendigs van.” HENK: “Precies. Dit laat zien dat installateurs en elektriciens elkaar nodig hebben.” FRED: “En dat een loodgieter dus ook hightech kan zijn. Misschien moet jij nog eens een cursus programmeren volgen, Henk.”

D ECEMBER 2025 |

55

U I TG E L I C H T

Samen circulair met Circolektra

Jouw oude materiaal telt mee Waarom weggooien als je er meer mee kunt doen?

Dankzij Circolektra heeft Oosterberg samen met andere bedrijven al duizenden kilo’s materiaal

H

et is eigenlijk heel simpel,” vertelt Ariën Brak van

hergebruikt en flink bijgedragen aan sociale werkgelegenheid en CO₂-reductie.

Koninklijke Oosterberg.

“Wat je niet meer gebruikt, kan vaak nog een tweede leven krijgen.

En dat maakt een wereld van verschil.” Al twee jaar doet Oosterberg actief mee aan Circolektra,

gereduceerd en meer dan tweehonderd uur sociaal werk gecreëerd”, vertelt Brak.

de landelijke inzameling van gebruikte elektro-

Automaten en schakelmateriaal

technische materialen.

Wat komt het meest terug in de inzamelbakken?

Het initiatief levert veel meer op dan alleen

Brak: “Vooral automaten, bijna veertig procent,

hergebruik van grondstoffen. Het zorgt ook

maar ook schakelmateriaal, stoppenkasten en

voor sociale werkgelegenheid en een flinke

noodverlichting. Het is een heel gevarieerd beeld,

CO₂-reductie. “We zien dat het echt werkt. Tot

van kleine componenten tot complete kasten.”

nu toe hebben we samen al ruim 6300 artikelen

De landelijke resultaten zijn indrukwekkend: bijna

ingezameld. Dat betekent bijna 3900 kilo

87.000 kilo materiaal is al opgehaald. “Oosterberg

materialen die opnieuw benut zijn. En daarmee

neemt daar inmiddels zeven procent van voor zijn

bespaar je niet alleen grondstoffen, maar ook

rekening. Dat laat zien dat we samen echt een

energie en water. Zo is er al bijna 13.000 kilo CO₂

bijdrage leveren. Bij al onze vestigingen staat een inzamelbak, zodat klanten gemakkelijk hun oude spullen kwijt kunnen. Het is laagdrempelig, maar heeft grote impact.”

Laat het niet liggen De boodschap is helder: laat gebruikte elektrotechnische materialen niet liggen of verdwijnen in het afval. “Iedereen kan bijdragen. Lever gewoon in bij een Oosterberg-vestiging bij jou in de buurt. Samen maken we circulariteit concreet. We zeggen hier ook wel: Oosterberg brengt je verder, ook in circulariteit”, besluit Brak.

Meer info: oosterberg.nl/circolektra D ECEMBER 2025 |

57

DIT IS PRECIES WERK: ALLES MOET STRAK

DE DAG VAN INSTALLATEUR

JP Hollander Hij was verrast met de nominatie. Dat zijn bedrijf Hollander Electric Solutions op de shortlist staat voor de Publieksprijs van Installatiebedrijf van het Jaar vervult JP Hollander zeker met trots. “Het is leuk dat klanten ons genomineerd hebben.”

8.00 UUR 6.00 UUR “De wekker gaat. Ik woon in Roosendaal samen

“Ik stap in mijn bus richting Roosendaal.

met mijn vrouw Linda en onze kinderen Eline

Vandaag werk ik aan een complete woning­

(14) en Joël (11). Onze oudste zoon Jan-Tony (24)

renovatie. We zijn een allround installateur en

is al uit huis. Ik begin mijn dag meestal rustig,

doen zowel particuliere als zakelijke projecten.

met een ontbijtje en een blik op de planning.

Hier verzorgen we alleen de elektrotechniek.

Vervolgens rijd ik naar de klus, vandaag in

Eerst overleg ik met de opdrachtgever over

Roosendaal.”

bijzonderheden. Met zeven man - deels vast, deels zzp - zijn we flexibel inzetbaar.”

58

| DECE MBER 2025

D E DAG VA N

9.30 UUR

12.30 UUR

“Het echte werk begint: leidingen leggen, aansluitingen voorbereiden, kabels trekken. Deze woning

“Tijd voor een kop koffie. Ik praat met een colle-

wordt volledig vernieuwd, inclusief een warmte-

ga van het bedrijf dat de w-installatie verzorgt.

pomp. Wij verzorgen de elektra, datakabels en

Ik zie hem niet als concurrent, maar als collega.

vaste aansluitpunten in alle kamers, plus access

Samen afstemmen hoort er ook in de pauze

points binnen en buiten. Ik teken de leidingen uit,

bij. We hebben het vaak over techniek, maar

zodat een collega die vanmiddag komt frezen

ook gewoon over thuis. Ik geniet van mijn

precies weet waar hij moet zijn.”

werk: geen dag is hetzelfde in de techniek.”

13.00 UUR

14.30 UUR

“Sinds 2011 run ik Hollander Electric Solutions.

We zijn actief in elektrotechniek, beveiliging, net-

“Ik trek draden door de buizen die we eerder

werken en zelfs 3D-printen en bieden het hele

hebben gelegd. Het is precies werk: alles moet

pakket: installatie, service en onderhoud. De

strak en overzichtelijk, zodat storingen later wor-

nominatie voor de Publieksprijs van Installatiebe-

den voorkomen. Ondertussen check ik meteen

drijf van het Jaar voelt bijzonder. Onze innovatie

de aansluitpunten voor internet en beveiliging.

met een eigen app, waarmee klanten eenvoudig

Ik overleg met collega Chris Konings, die me

communiceren, draagt daar zeker aan bij.”

komt helpen. Hij begon hier ooit als stagiair.”

16.30 UUR

JIJ

IN HENK & FRED?

Wil jij ook eens een werkdag gevolgd worden door Henk & Fred?

“De werkdag zit er rond half vijf op. Nog even opruimen en de bus inpakken, dan ga ik naar huis. Daar eet ik samen met mijn gezin.

Vanavond ga ik nog even aan mijn hobby werken, dat is softwaresystemen bouwen.

Of wil je met je bus of hobby in ons blad? Mail ons dan op redactie@henkenfred.nl.

Misschien sta jij de volgende keer dan wel in ons magazine!

Sporten is ook nog een ambitie, maar zover is het nog niet gekomen, haha.”

D ECEMBER 2025 |

59

Feel comfortable in your building

Aleum Glow De bewegingsmelder voor buiten in een puristisch design

 Tijdloos, helder design, hoogwaardige technologie  Beschikbaar in 2 kleurvarianten  Glow, selecteerbare accentverlichting in 8 kleuren  3 m tot 16 m reikwijdte  Elektronische en mechanisch instelbaar bereik

beg-luxomat.com/nl

HIGHLIGHT YOUR HOME THROUGH MOTION

I N N OVAT I E

WIE WORDT DE MONTEUR VAN HET JAAR?

Vakmanschap in de spotlights Monteurs vormen de ruggengraat van onze sector.

Voor hen blijven we innoveren. De Monteur van het Jaar-verkiezing zet het vak in de spotlights – met ABB-producten die veiligheid, gemak en innovatie perfect combineren.

Nieuwe ideeën ontstaan niet achter een bureau, maar op de werkvloer. Daar waar vakmensen elke dag met beide handen in de techniek staan. Daarom steunt AB initiatieven als de Monteur van het Jaar-verkiezing – een eerbetoon aan de monteurs die Nederland letterlijk laten draaien, laden en schakelen.

Hun kennis en kunde vormen de basis voor innovatie.

Het begint met slimme producten De finale van Monteur van het Jaar 2025 wordt op donder­dag 27 november gehouden bij Act Eventstudios in Arnhem. Tijdens de voorronde op 7 oktober en de finale wordt volop gewerkt met ABB-producten, die zorgen voor betrouwbaarheid, veiligheid en gebruiksgemak. Denk aan de stekerbare slimme

Samen elektrificeren

inbouwdozen van ABB, die sneller en makkelijker te monteren

Vooruitgang begint bij samenwerking.

zijn. De stekerbare Hafonorm-groepenkasten en de Meterkast­

Door kennis te delen, ervaringen uit te

aansluitdoos PMK80 maken de installatie compleet. Stuk voor

wisselen en te blijven leren, brengen we

stuk producten die voldoen aan de hoogste kwaliteitsnormen,

de hele sector verder. De Monteur van het

maar ook bijdragen aan efficiënter werken op de bouwplaats.

Jaar-verkiezing is daarvoor hét podium: een plek waar talent, innovatie en praktijkkennis samenkomen.

Jij maakt het verschil Of je nu een startende monteur bent of al jaren in het vak zit – jouw werk maakt het verschil. Jij zorgt dat Nederland veilig en slim geëlektrificeerd wordt. ABB blijft zich daarom inzetten voor duurzame innovatie, slimme producten en ondersteuning van vakmensen. Samen elektrificeren. Zo doe je dat.

new.abb.com/low-voltage/nl

D ECEMBER 2025 |

61

EEN

GOED GESPREK MET

ARWIN DE RUITER MEDE-EIGENAAR EMATEC

62

| DECE MBER 2025

GOED GESPREK MET

“Data bij EMS is pas nuttig als je er iets mee doet” Slimme energiemonitoring klinkt voor veel installateurs nog steeds ingewikkeld, maar Ematec uit Sint-Maartensdijk laat zien dat het vooral praktisch is. “Wij helpen het bedrijfsleven ontdekken waar hun echte verbruik zit”, zegt directeur Arwin de Ruiter, die het bedrijf samen met compagnon William van den Dikkenberg runt.

“Meten alleen is zinloos, inzicht en actie maken het verschil.”

JULLIE ZIJN GEEN INSTALLATEUR. MAAR

om mee te gaan denken met de klant, onder-

PARTNER IN ENERGIE-OPTIMALISATIE.

scheidt zich. Klanten willen geen losse grafie-

HOE BELANGRIJK IS EMS DAARBIJ?

ken, ze willen iemand die uitlegt wat de data

“Wij werken veel in opdracht van bedrijven.

betekenen en welke keuzes ze moeten maken.

Een maandelijkse energierekening zegt weinig.

Daar hoef je geen dataspecialist voor te zijn

Daarmee zie je niet dat machines ’s nachts

en je hoeft het niet allemaal zelf te doen.

blijven draaien of dat ventilatie in het weekend

Belangrijk is dat je de brug slaat: jij regelt de

aanstaat. Met gericht meten ontdekken we bij

installatie en zoek een partner die helpt met

een klant hoe de energie écht door zijn bedrijf

de analyse. Samen maak je meer impact.”

stroomt. Een energiemanagementsysteem (EMS) helpt bij het verkrijgen van dat inzicht, als het systeem tenminste goed is samen­ gesteld en afgestemd op de doelen.”

WORDT ER AL VEEL GEMETEN? “Ja, maar vaak lukraak. Dan hangen er meters op plekken

“Inzicht vertalen naar actie: daar zit de winst”

waar geen relevante inzichten

INSTALLATEURS ZIJN MISSCHIEN BANG DAT ZE WERK KWIJTRAKEN? “Dat hoor ik vaker, maar dat klopt niet. Bedrijven zoals wij nemen geen werk over van de installateur, we vullen elkaar aan. De installateur bouwt en sluit aan, wij helpen met de data en de analyse.

uit komen. Wij keren het om: wat wil je berei-

Samen versterk je elkaar en bied je de klant

ken? Groei? Laadinfrastructuur? Netcongestie

veel meer waarde.”

vermijden? Pas dan ga je bepalen wat, waar en hoe je meet. Alleen dan worden data waardevol.”

GEEF EENS VOORBEELDEN? “We begeleiden onder andere een transport­

WAAROM VINDEN INSTALLATEURS EMS LASTIG?

bedrijf waar energiebeheer een vast onder-

“Omdat het verder gaat dan kabels trekken

deel is geworden van de bedrijfsvoering.

en schakelkasten bouwen. Meten lukt nog

Dankzij onze metingen kon het bedrijf zijn

wel, maar de vertaalslag naar data-analyse

verbruik slim bijsturen, niet alleen voor directe

vinden veel installateurs spannend. Ze zijn

besparing maar ook voor strategische keuzes

huiverig om advies te geven. Daarom blijft het

op de langere termijn. Verder helpen wij een

vaak bij meters ophangen, terwijl juist dáár de

bedrijf met het opzetten van zijn laadinfra-

winst zit: inzicht vertalen naar actie.”

structuur. En bij een productiebedrijf meten we de complete productielijn. Diezelfde lijn

WELKE KANSEN LIGGEN ER VOOR INSTALLATEURS?

wordt straks in meervoud geplaatst in een

“Installateurs die alleen kabels leggen, leveren

Amerikaanse fabriek. Op basis van onze data

inwisselbaar werk. Maar wie de stap maakt

uit Nederland kunnen ze nu exact inschatten

D ECEMBER 2025 |

63

wat daar nodig is, qua netcapaci-

BEDRIJVEN HELPEN DATA TE BEGRIJPEN Ematec uit het Zeeuwse Sint-Maartensdijk is opgericht door Arwin de Ruiter en William van den Dikkenberg. Vanuit hun strategische en technische expertise begeleiden zij organisaties en bedrijven bij vraagstukken rondom het thema energie. Ze bieden een compleet traject: van consult en meetplan tot de samenstelling van meetsystemen en de vertaling van data naar concrete acties.

“Wij willen van meten naar meerwaarde”, stelt Arwin.

“Precies die mix van visie en vakkennis helpt klanten om inzicht om te zetten in actie. En precies daar draait alles om.”

teit. Dat scheelt enorm in kosten en risico. En het laatste voorbeeld dat ik noem is een camping die we begeleiden bij de uitbreiding op basis van energie-inzicht: niet gokken, maar weten hoeveel ruimte er is op het net. Zo helpen we bedrijven niet alleen besparen, maar vooral ook vooruitdenken.”

WAT LEVERT DIT DE KLANT NOG MEER OP? “Inzicht, rust en rendement. Wij laten klanten ontdekken dat hun aansluiting vaak meer ruimte heeft dan gedacht. Door pieken te verschuiven of machines slimmer aan te sturen ontstaat speelruimte.

Dat kan het verschil maken tussen wel of niet investeren in nieuwe installaties. Vaak vinden onze klanten ook quick wins: verlichting die ‘s nachts blijft branden of machines die onnodig draaien. Dat levert direct besparing op. Maar

vertalen we naar inzicht: begrij-

het belangrijkste: ze krijgen grip

pelijk, bruikbaar en afgestemd

op het totaalplaatje door inzicht in

op het doel. Het belangrijkste:

hun energiestromen.”

het hele traject is gericht op het einddoel van de klant. Niet

HOE ZIET EEN ROADMAP ERUIT

meten om het meten, maar

VOOR EEN BEDRIJF DAT HIERMEE

meten om vooruit te komen.”

WIL STARTEN? “Een roadmap is bij ons geen

HOE BELANGRIJK IS SERVICE

standaard rapport, maar een prak-

IN DIT VERHAAL?

tisch en strategisch document dat

“Service is voor ons blijvende

volledig is afgestemd op de ambi-

betrokkenheid. We leveren niet

ties en situatie van het bedrijf. Wat

alleen een systeem op, maar

zijn de plannen voor de komende

blijven periodiek terugkomen

jaren? Gaat het bedrijf uitbreiden,

met rapportages en adviezen.

elektrificeren, van het gas af? Wel-

Zo blijft inzicht actueel, kunnen

ke investeringen staan op de rol

we trends signaleren en nieuwe

en welke knelpunten worden nu

kansen aanwijzen. Dat waar­

al ervaren, bijvoorbeeld op het ge-

deren klanten, omdat ze weten

bied van netcapaciteit of piekbe-

dat wij niet alleen meten, maar

lasting? Op basis daarvan stellen

hen ook blijven begeleiden.”

we een meetplan op: wát willen

64

| DECE MBER 2025

we weten, waar willen we meten

LIGT DAAR DE KRACHT?

en waarom? Dan volgt de samen-

“Onze kracht ligt in het verbin-

stelling van het meetsysteem, met

den van strategie, techniek en

precies de juiste componenten

data. We starten bij de klant-

om betrouwbare, relevante data te

vraag, niet bij een product. We

verzamelen. De verzamelde data

bouwen geen systeem ‘omdat

GOED GESPREK MET

het moet’, maar omdat het nodig is voor de toekomst van dat specifieke bedrijf.”

SAMENWERKING MET FABRIKANT ABB De samenwerking met technologiespecialist

JULLIE WERKEN VEEL SAMEN MET

ABB is voor Ematec van grote waarde. “We

FABRIKANT ABB?

werken al geruime tijd intensief samen op

“De samenwerking met ABB betekent

het gebied van energiemonitoring”, zegt

voor ons dat we toegang hebben tot

Arwin de Ruiter. “Mijn collega William van den

“Belangrijk is dat een installateur de brug slaat”

hoogwaardige technologie en

Dikkenberg kent hun systemen door en door

directe lijnen met de bron. Mijn

en denkt op hoog niveau met ABB mee. Die

compagnon William kent hun

kennis geeft ons directe lijnen met de bron

systemen tot in detail en is na-

en garandeert snelheid en betrouwbaarheid.

mens Ematec actief betrokken

De samenwerking is gebaseerd op weder­

bij verschillende projecten bij

zijds vertrouwen en levert onze klanten

ABB. Voor onze klanten betekent

toekomstbestendige oplossingen. ABB is

dat snelheid, betrouwbaarheid

voor ons simpelweg een hele fijne partij om

en toekomstbestendigheid: wij

mee te werken: deskundig, betrokken en

weten wat er speelt, wat eraan komt en

vooruitstrevend.”

hoe we dat slim kunnen toepassen.”

WAAR STAAN WE OVER VIJF JAAR MET EMS? “Grip houden op de energie binnen een

gisch partner: we zijn een gids voor bedrij-

bedrijfsgebouw blijft belangrijk. Ook over

ven die energiebeleid willen koppelen aan

vijf jaar. Niet alleen nu in verband met net-

hun bedrijfsdoelstellingen. We hoeven met

congestie, maar ook als die druk afneemt.

Ematec niet per se de grootste te worden

Dat inzicht blijft altijd nodig, om goed te

in ons vak. We willen een betrokken en

kunnen sturen, strategisch te investeren en

gewaarde partner zijn. Omdat we blijven

verantwoord te groeien als bedrijf. Onze rol

doen wat we nu al doen: luisteren, begrij-

zal nog meer verschuiven richting strate-

pen en adviseren op basis van feiten.”

D ECEMBER 2025 |

65

NEDKAB powers your world Wanneer er grote vermogens gevraagd worden, wil je geen verassingen. Wél slimme oplossingen!

Met aluminium kabels bespaar je op je installatie zonder in te leveren op kwaliteit.

Scan de QR-code en ontdek de mogelijkheden.

Smart cable solutions.

NEDK0012_AD_HenkenFred_190x136.indd 1

15-10-2025 16:46

Innovatie en betrouwbaarheid voor elke installatie GEWISS Nederland is uw partner voor innovatieve, veilige en duurzame oplossingen op het gebied van energie, installatie en mobiliteit.

Bezoek www.gewiss.nl en volg ons op:

GEWISS NEDERLAND Ronde Tocht 1 C - 1507 CC Zaandam - Nederland Tel: + 31 75 6708 706 - Email: info-nl@gewiss.com

U I TG E L I C H T

Energie verdelen met compleet verdeelsysteem van Eaton

Systeem 55: meer dan een groepenkast ‘Systeem 55: meer dan een groepenkast’. De slogan komt volgens productmanager Ingmar de Winter van Eaton niet uit de lucht vallen. “Systeem 55 is een systeem. Een modulair schakel- en verdeelsysteem, dat je zo compleet kunt maken als je zelf wilt”, zegt De Winter.

E

aton brengt bakken aan ervaring mee, als

aardlekautomaten of zekeringen voor specifieke toe-

het gaat om energie verdelen in wonin-

passingen kunnen eenvoudig in het systeem worden

gen. Systeem 55 bestaat ook al tientallen

opgenomen. “Het pakket dat we aanbieden bestaat uit

jaren. Het systeem, waarvan de afmetingen

een groot assortiment samen te bouwen onderdelen.”

veelvouden van 55 millimeter zijn – vandaar de naam – , is in de loop van de tijd steeds

Klaar voor energietransitie

verder doorontwikkeld en geperfectioneerd. “Het is

Het Systeem 55-pakket is optimaal toegerust op

een compleet verdeelsysteem”, stelt De Winter vast.

de energietransitie, benadrukt De Winter. “Denk aan

Onderdelen bij elkaar

het plaatsen van zonnepanelen, een thuisbatterij, een laadpaal in de tuin, een warmtepomp, of de

“Het omvat een groot aantal voorgeassembleerde

elektrificatie van de keuken. De groepenkast is

groepenkasten, die voorzien zijn van het KEMA-­

daarvoor zeer geschikt en kan desgewenst worden

KEUR-keurmerk. Maar ook rail-, klemmen-

uitgebreid.” Iets anders nog. Op de website van

en voedingskasten, waarmee je een compleet

Eaton staat een handig hulpmiddel: de Systeem

verdeelsysteem kunt samenstellen.” Daar boven-

55-configurator. “Hiermee kan een installateur al zijn

op komen nog de specifieke groepenkasten, voor

Systeem 55-groepenkasten configureren en daarna

bijvoorbeeld het aansluiten van zonnepanelen,

met het verkregen artikelnummer bestellen bij elke

warmtepompen en EV-laders en de stekerbare

gewenste elektrotechnische groothandel. Tijdens het

onderverdelers.

configureren wordt mooi grafisch getoond hoe de

Systeem 55 wordt toege-

groepenkast er in de praktijk uitziet.”

past in zowel nieuwbouw-

Voor vragen over het systeem en zijn toepassingen

als renovatieprojecten.

kunnen installateurs terecht bij het technische

Het systeem wordt ook

supportteam van Eaton in Zaltbommel, voegt De

vaak gebruikt voor het

Winter toe. “Daar zitten goed ingevoerde medewer-

uitbreiden van een

kers, die de tijd nemen voor jou en helpen met het

installatie. “Je ziet het

oplossen van technische problemen. Ook in dat

systeem uiteraard in de

opzicht willen we zo compleet mogelijk zijn.”

woningbouw, maar onder andere ook in winkels, de kleine utiliteits­bouw en de industrie.” Componenten als aardlekschakelaars, installatieautomaten,

Meer info: eaton.nl D ECEMBER 2025 |

67

Nieuw: bespaarcalculator voor de warmtepomp

HOE WE DE TWIJFELAARS MEE KRIJGEN

S

teeds vaker hoor ik dat de warmte-

Met een bespaarcalculator. Daarmee kun je de

pomp op zijn retour zou zijn. Nou

verwachte terugverdientijd van een warmte-

kijk ik nuchter naar zulke berichten.

pomp berekenen. De calculator staat op

Kwestie van beeldvorming. Toch

slimster.nl. De gemiddelde terugverdientijd

speelt er wel iets, zacht gezegd. De

van een pomp voor een tussenwoning uit de

warmtepomp staat er minder goed op dan in 2022, toen de energieprijzen na de Russische inval in Oekraïne door het dak schoten. Een onderzoek dat duurzaamheidsplatform Slimster liet uitvoeren onder iets meer dan 1000 mensen bevestigt dat: ‘slechts’ één op de acht Nederlandse

68

jaren tachtig is bijna tien jaar. Best interessant, voor een consument die verder

dan de snelle rekenwinst.

OPDRACHT: kijkt Maar niet spectaculair. De terugAAN TERUG- verdientijd omlaag schroeven, ergens tussen de vijf en VERDIENTIJD naar zeven jaar, zou meer twijfelaars SLEUTELEN over de streep trekken. Ik zie dat

als een opdracht voor de branche.

huiseigenaren overweegt op dit moment de

Laten we nadenken over manieren waarmee

aankoop van een warmtepomp.

we dat mogelijk kunnen maken, zonder of met

Slimster vindt dat veel mensen het financiële

subsidiehulp van het nieuwe kabinet. Zodat we

voordeel van een pomp onderschatten en doet

de verkoop van de warmtepomp weer in een

een poging het sentiment te kantelen. Hoe?

stroomversnelling kunnen brengen.

| DECE MBER 2025

@ DA A N

GROOT TEKORT

Daan: “Dit benauwt me. Bijna

zeven op de tien technische bedrijven (68 procent) meldt een personeelstekort in 2025: 6 procent meer dan vorig jaar.

Het staat in de TechBarometer

DE NIEUWE GENERATIE BLIJFT ACHTER

van ROVC. Oorzaken: steeds minder jongeren kiezen voor techniek, vergrijzing en grote concurrentie van andere sectoren bij personeelswerving.

Het speelt al langer, maar zo’n bericht is toch weer een signaal. Het gaat verder dan de achterblijvende instroom van vrouwen alleen. Ondertussen blijft de werkdruk hoog.”

MEETAFDELING HITMA GAAT NAAR ALMERE

Groothandel Hitma heeft zijn werkzaamheden voor meet- en regel­ instrumenten van Purmerend naar Almere verplaatst. De vestiging in Purmerend, het voormalige adres

NIEUWE FABRIEK VIEGA IN VS

en expertise op instrumentatie­

Viega LLC, onderdeel van de Viega

gebied in Almere, wil Hitma de klant

Group, heeft een nieuwe fabriek

efficiënter bedienen. De locatie aan

met seminarcentrum geopend in het

de Antennestraat 26 is verbouwd

Amerikaanse Mantua. Met deze pro­

en uitgebreid. Mensen kunnen er

van Atal, sloot in september. Met het samenbrengen van de serviceteams

ductiefaciliteit, die een oppervlakte

terecht voor onderhoud, beheer,

heeft van 20.400 vierkante meter en

reparatie, kalibratie en justering

een investering vergde van circa 178

van HVAC-meetinstrumenten.

miljoen dollar, breidt het bedrijf zijn capaciteit in de VS verder uit. Directeur Markus Brettschneider van de Viega Group ziet vooral veel potentie in metalen persfittingen voor sanitair en verwarming.

TALENTENSTRIJD Daan: “Ik lees wat directeur opleidingen Waldo Linders van ROVC heeft gezegd over de personeelstekorten in de

GENERATOR MET WATER

techieksector: “De vijver waarin we vissen wordt

De Aquastroke, de nieuwe fossielvrije

steeds kleiner, de strijd

generator van Vattenfall en Feenstra,

om technisch talent

draait op een mix van water (70 procent)

heviger.” Ik weet dat

en bio­alcohol (30 procent). Hij zou stille

installatiebedrijven

en krachtige stroom leveren en ‘een veel

werknemers bij

schonere verbranding dan conventionele

elkaar wegplukken

generatoren’. De Aquastroke heeft een

door hoge salarissen te

gepatenteerd brandstofsysteem met een

bieden. Hopelijk zorgt

hoge compressieverhouding en staat op

dat niet voor heibel in de

platen van CO2-negatief beton. De innovatie

tent, we hebben elkaar

wordt op de Europese markt aangeboden.

hard nodig.”

D ECEMBER 2025 |

69

Verspillingsfabriek maakt soep van geredde groenten

Iets dat verder gaat dan smaak Ze hadden er nog nooit van gehoord.

De Verspillingsfabriek in Veghel? Klinkt interessant, vinden Henk en Fred. Hier krijgt voedsel dat nét niet voldoet aan de standaard een tweede leven. “Ik ben bij voorbaat al enthousiast”, zegt Henk, “want ik heb een hekel aan eten weggooien.”

70

| DECE MBER 2025

O P S TA P

JOP ROVERS (LINKS) EN JOHN VAN HEEL

H

enk en Fred parkeren hun bus

- zien Henk en Fred volop bedrijvigheid. Hier

op de grote parkeerplaats. De

worden allerlei resten van groentesnijderijen

naam Verspillingsfabriek siert

verwerkt. John: “Wat bijvoorbeeld overblijft na

de gevel. Operationeel manager

het precies vierkant snijden van een paprika

John van Heel en productieleider

voor een satéspies, belandt bij ons in de soep.

Jop Rovers staan bij het koffieapparaat.

Dat kan prima. Het is A-kwaliteit. Alleen niet

In het Proeflokaal, de kantine, vraagt Fred

in de juiste vorm. Op deze manier produceren

meteen naar een stukje geschiedenis. “De

we dagelijks duizenden liters soep, maar ook

Verspillings­fabriek werd in 2016 opgericht

veel sauzen.”

door Hutten Catering”, vertelt John. “Vanuit de filosofie om voedselverspilling tegen te

Handmatig werken

gaan, maar ook om mensen met minder

Het gezelschap wandelt verder. Fred ziet

kansen in de maatschappij een plek te geven.”

dat er veel mensen aan het werk zijn. Dat

Het heeft geleid tot een fabriek waar rest-

komt omdat ze hier grotendeels handmatig

stromen worden omgeturnd in smaakvolle

werken, een bewuste keuze om mensen aan

soepen en sauzen, zoals ketchup of saté. En dat gebeurt door zo’n 25 medewerkers, waarvan een derde met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Jop: “We begonnen jaren geleden met de snijresten

het werk te houden. Er is

“We laten zien dat verspilling niet nodig is”

van tomaten, die bijvoor-

veel te zien. In de weegkeuken worden droge en vloeibare ingrediënten afgewogen. Daarna gaan de groenten naar de snijkeuken en worden ze gepureerd of versneden. In de warme

beeld voor McDonald’s wer-

keuken staan vier ketels

den gebruikt”, vertelt Jop. “De mooie plakken

van 400 liter klaar voor productie. Het vul-

gingen op de hamburgers, de rest was veevoer,

len en sealen van zakken gebeurt deels met

dat werd vergist. Wij zijn in contact gekomen

machines, maar ook hier komen nog veel

met versnijdingsbedrijven voor het restproduct.”

handen aan te pas. John: “Het geeft ons de

Vanaf dag één is de Verspillingsfabriek een

kans om mensen die elders misschien niet

succes, vertellen beide mannen. Tijdens

snel aan de slag komen werk te bieden. We

een rondje over de werkvloer - natuurlijk

kijken niet naar diploma’s, maar naar wie in

gekleed met een witte jas en een haarnetje

het team past.”

D ECEMBER 2025 |

71

“Is hier wel ruimte voor innovatie?”

Emmertje op de band Henk vraagt of het technisch gezien niet beter is om de fabriek verder te automatiseren. Jop: “Dat zou zeker kunnen, maar dan leveren we werkplekken in. We hebben bewust geen volledig geautomatiseerde lijnen. Liever zetten we een emmertje met de hand op de band.” Fred haakt in. “Is er dan nog wel ruimte voor innovatie?”, wil hij weten. “Jazeker”, antwoordt John. “We hebben twee autoclaven in gebruik, waarmee producten worden gepasteuriseerd en gesteriliseerd tot een houdbaarheid van een jaar. Dat maakt het mogelijk om op voorraad te produceren. Prettig voor het personeel en stabieler voor de fabriek.”

Voor de Cruijff Arena De fabriek produceert op volle kracht, vijf dagen per week.

Dagelijks verlaten zo’n 7000 liter soep en 2500 kilo salades de productielijnen. De afzet is puur zakelijk: soepen en sauzen belanden in bedrijfsrestaurants, stadions - zoals de Johan Cruijff Arena en het Philips Stadion - en bij grossiers als Sligro.

Door de manier van werken heeft elke soep die in de Verspillingsfabriek gemaakt wordt een verhaal, zegt John: “Niet alleen door de geredde groenten, maar ook door de sociale component.

En dat verhaal doet het goed, bijvoorbeeld bij aanbestedingen van overheden of bedrijven die duurzaamheid belangrijk vinden.

Je hebt iets op het buffet staan dat verder gaat dan smaak.

Het gaat over impact.”

72

| DECE MBER 2025

HEEL VEEL SOEPS De Verspillingsfabriek in Veghel is sinds kort onderdeel van HAI, wat staat voor Hutten Albron Impactmakers. Hutten is onlangs overgenomen door Albron. In de Verspillingsfabriek worden snij­resten van groente en fruit verwerkt tot soepen, sauzen en salades. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen hier structureel werk. De Verspillings­ fabriek laat zien hoe circulair ondernemen, lekker eten én maatschappelijk betrokken werk hand in hand kunnen gaan. Jaarlijks worden er duizenden kilo’s voedsel gered van de afvalberg.

De Verspillingsfabriek koopt de grondstoffen in tegen een eerlijke prijs. De producten worden geleverd aan retailers, horeca, evenementen en via pakketten, zoals ‘Heel Veel Soeps’, waarin soms ook donaties aan de Voedselbank zijn ingebouwd.

O P S TA P

Zelfredzame cultuur

houden moeten worden. Dus hier wordt

Henk vraagt of de beste reclame voor de

flink gesleuteld. Het basisonderhoud van

Verspillingsfabriek zou zijn dat de fabriek over-

de machines doen de medewerkers zoveel

bodig is geworden. John glimlacht: “Eigenlijk

mogelijk zelf. Ze volgen interne trainingen

wel. Wij laten zien dat verspilling niet nodig is.

en krijgen waar nodig begeleiding van

Als er niks meer verspild wordt, dan hebben

lokale installateurs. Een bewuste keuze, die

we ons doel bereikt. Toch is dat voorlopig niet

past bij de zelfredzame en lerende

aan de orde.” Fred wijst in de koeling naar

cultuur van De Verspillingsfabriek.” Jop: “Al

kratten vol sinaasappels. Jop: “Soms komen

besteden we grote technische ingrepen

hier sinaasappels of tomaten binnen waarvan

wel uit, maar voor veel dagelijkse klussen is

je denkt: waarom liggen die niet gewoon in

inmiddels genoeg kennis in huis.”

de supermarkt? Maar dan is de maat net niet

Henk en Fred zijn onder de indruk. Henk:

goed. Gek toch?”

“Je gaat toch ook even nadenken over

De Verspillingsfabriek is volgens de gast­

hoe je zelf omgaat met voedsel dat over

heren vooral een fabriek van mensen, niet

blijft.” Fred: “Dus je gooit nooit meer

eens zozeer van machines. John: “Maar we

spruitjes weg?” Henk: “Haha, ik zou niet

hebben natuurlijk wel machines die onder-

meer durven...”

D ECEMBER 2025 |

73

DE NIEUWE GENERATIE IN MODULAIRE OPSLAGSYSTEMEN

TRANSPORT

TOEGANG

Scan de QR-code en bekijk de website

OPSLAG

ORGANISEER

www.makita.nl/maktrak

KO R T S LU I T I N G

MEER DAN 40.000 NEDERLANDERS HEBBEN THUISBATTERIJ

Freepik

ALLEMAAL ZES UUR THUIS, DAN LADEN

ZO GEBRUIK JE JOUW OPGESLAGEN ENERGIE LATER Overheid wil

50.000

extra trafohuisjes: proces verloopt traag

Stedin waarschuwt voor stroompieken bij toename grote accu’s

THUISBATTERIJ KOST TUSSEN 4500 EN 10.000 EURO

OVERBELASTING STROOMNET

THUISBATTERIJ MOGELIJK WAPEN TEGEN NETCONGESTIE KLEINE THUISBATTERIJ MET OMVORMER KAN SLUIPVERBRUIK TEGENGAAN

HOGE PRIJS MAAKT TERUGVERDIENTIJD ONZEKER

Freepik

Bronnen: rijksoverheid.nl, milieucentraal.nl, verenigingeigenhuis.nl

D ECEMBER 2025 |

75

I N T E L L I G E N T E

O P L O S S I N G E N

V O O R

D E

I N S T A L L A T E U R AD D O W N LO R D L DE FO E IE T U L O V E R ‘DE N VA OS D R A A D LO ’ R E E BE H

DE REVOLUTIE VAN DRAADLOOS BEHEER MA AK HET VERSCHIL MET INNOVATIEVE NOODVERLICHTING VAN HBI BISSCHEROUX, DÉ EXPERT IN DRAADLOOS BEHEER VAN NOODVERLICHTING.

VOORDELEN VOOR DE INSTALLATEUR • 24/7 online inzicht in de technische staat van de noodverlichting • Ontvang directe meldingen bij storing of problemen • Bespaar op arbeidskosten en inzet van middelen, beheer meer projecten met dezelfde inzetbare manuren • Voldoe aan de onderhoudseisen van de Omgevingswet, ISSO 79 en NEN-EN 50172 Kijk voor meer voordelen op hbi-lighting.com

NIEUWE GEN GEAVANCEERD ER ATIE, E AR MET HO GE EFFI M ATUREN CI VO OR WONING ËNTIE BOUWPROJEC TEN

IN

MW

EM

CCT

LM

IK10

M/S

PRODISC III STIJLVOLLE, MULTIFUNCTIONELE LICHTOPLOSSING ZORGT VOOR MEER COMFORT EN VEILIGHEID

MEER INFO OVER PRODISC III ONLINE:

• Beschikbaar in standaard-, sensor- en noodversies • Instelbare kleurtemperatuur: 3000 / 3500 / 4000 K • Instelbaar helderheidsniveau (lumen output) • Efficiëntie van standaardversies tot 125 lm/W • Lange levensduur: L80 >100.000 uur • Daglichtprioriteit / corridorfunctie / master-slave optie voor sensorversies

PROLUMIA W H E N L I G H T I N G M A T T E R S

WWW.PROLUMIA.NL

I N N OVAT I E

ALTIJD DE JUISTE INBOUWSPOTS MET ECODIM

Ook jouw specialist in inbouwspots De meeste installateurs zullen EcoDim kennen van de led dimmers, maar wist je dat deze leverancier ook een uitgebreid en kwalitatief assortiment aan led inbouwspots heeft? Met ruime keuze tussen verschillende zaagmaten, armatuurkleuren en lichtkleuren.

Voor elke situatie heeft EcoDim de juiste inbouwspot. Zo zijn deze geschikt voor veel verschillende zaagmaten. De reguliere

Waarom deze inbouwspots?

(Spat)waterdicht en stofvrij, geschikt

inbouwspots zijn geschikt voor de meest voorkomende zaag­

voor de badkamer (IP54, IP65 en IP67)

maten: Ø75mm, Ø68mm en Ø55mm. Voor bijzondere situaties

Dankzij de ondiepe inbouwdiepte zijn

met een extreem kleine inbouwdiepte zijn de meubelspots

ze zelfs in plafonds met minimale

uitermate geschikt (inbouwdiepte 14mm en zaagmaat Ø55mm).

ruimte eenvoudig te plaatsen

Wil je wat meer dimensie in je plafond creëren? Kies dan voor

(uitgezonderd de verdiepte inbouwspots)

de verdiepte inbouwspot (Ø90mm), zo ligt jouw lichtbron wat

Uitstekend dimbaar tot 5% (in

dieper in het plafond. Bij smalle balken van bijvoorbeeld veranda’s

combinatie met de EcoDim dimmers:

of overkappingen is de mini inbouwspot de perfecte keuze

100% dimgarantie)

(Ø28mm). Tot slot vind je in het assortiment nog twee smart

Hoogwaardige drivers (Bij de CCT

inbouwspots.

drivers switch je eenvoudig tussen

Diverse kleuropties

lichtkleur en wattage (5W en 7W) middels een schuifje)

Ook wat betreft kleuren heb je verschillende opties. Qua arma-

Hoge kleurechtheid (CRI90 of CRI95)

tuurkleur kun je kiezen voor: wit, zwart, RVS/nikkel, brons, goud/

Inclusief compacte lasdoos met

messing, geborsteld koper, gun metal en antraciet. Daarnaast

dubbele klemconnector

kun je veel kanten op met de lichtkleuren. Hier heb je een keuze

Eenvoudig en veilig doorlussen

tussen warm wit (2700K), dim to warm (3000K-2000K), CCT

Geschikt voor meerdere toepassingen

(2700K/3000K/4000K), CCT (2700K/3000K/dim to warm) en RGB-

(in stucframe, opbouwarmatuur,

WW. Met deze kleuropties creëer je in elke ruimte de juiste sfeer.

opvulring, et cetera) Voor elke sfeer de juiste keuze Meer weten over deze inbouwspots?

Neem contact op met EcoDim, bekijk de website, of vraag ernaar bij uw elektrotechnische groothandel.

Ecodim.nl

D ECEMBER 2025 |

77

Niko ziet met tuin extra kansen voor installateur

Veilig aansluiten van elektriciteit en data in tuin De tuin wordt steeds meer onderdeel van de woning. Het tweede wonen, noemt Jurren Zomer, marketingmanager bij Niko Nederland, dat. “Het is een trend, zeker sinds de coronaperiode.” En bij dat ‘tweede wonen’ horen stopcontacten, schakelaars en internetaansluitingen.

“Mooie kansen voor de installateur”, aldus Zomer.

E

en mooie groene tuin, een fijne veranda.

Extra inkomsten

Steeds meer mensen hebben behoefte

De installateur is daar steeds meer mee bezig,

aan buiten, de tuin wordt betrokken bij

weet Zomer. “Simpelweg omdat hij vaker die

het binnenleven. Allereerst een mooie

vraag krijgt van zijn klanten. Zeker bij grote

klus voor de hovenier, die van de tuin

klussen in een woning wordt er gevraagd om ook

iets bijzonders maakt. Maar vervolgens moet er

schakelmateriaal in de tuin te installeren. Maar

verlichting komen, de robotmaaier moet opgela-

de installateur zou zijn klanten er ook zelf over

den en graag ook een internetaansluiting voor de

kunnen informeren, dat gebeurt nog te weinig.

laptop, tv en muziek. Veilig vooral ook. “Dan wordt

Als je toch bij je klant aan het werk bent, noem

de installateur gevraagd”, zegt Jurren Zomer van

even de mogelijkheden voor buiten. Het is niet

Niko, de producent van schakelmateriaal en slimme

ingewikkeld en het levert net weer wat extra werk

woningoplossingen.

en inkomsten op.”

Niko richt zich met zijn producten dus niet

78

alleen op de woning, maar ook op het buiten­

Waterdicht

leven. Op de tuin. “Dat doen we al veel langer”,

Veiligheid is een essentieel thema voor deze

zegt Zomer, “Maar we merken echt dat de tuin

buitenproducten. Met Niko Hydro heeft Niko

voor mensen steeds belangrijker wordt. En dat

een concept dat hieraan in hoge mate voldoet.

ze daar dan graag hetzelfde comfort willen

Niko Hydro biedt schakelaars, stopcontacten

hebben als binnen.”

en data-aansluitingen die spuitwaterdicht en

Dan doelt Zomer niet alleen op een stopcontact,

stofwerend zijn.

maar vooral ook op sfeervolle verlichting en

Zomer: “Het materiaal voldoet qua waterdicht-

data-aansluitingen voor beeld en geluid. “Zo-

heid aan de norm IP55, terwijl IP44 vereist is.

dat we ook in de tuin ongestoord een voetbal­

Dus daar zitten we ruim boven. Het kan iedere

wedstrijd kunnen kijken.”

weersomstandigheid aan, evenals een forse

| DECE MBER 2025

S P OT L I G H T

NIKO IN VOGELVLUCHT Het Belgische familiebedrijf Niko bestaat ruim honderd jaar. Het hoofdkantoor is gevestigd in Sint-Niklaas.

Daar worden elektr(on)ische oplossingen geproduceerd, die ‘gebouwen beter laten werken’. Oplossingen die bovendien gericht zijn op duurzaamheid, zoals dat ook intern bij Niko een belangrijk thema is. “Productafval wordt gerecycled, we gebruiken de veiligste plastics en ook duurzame energie in alle processen. Aangezien we in België produceren zijn de vervoersafstanden kort”, vertelt Jurren Zomer. Er werken 700 mensen bij Niko. De Nederlandse vestiging in Vaassen telt twintig medewerkers.

Mensen willen ook in de tuin voetbal kunnen kijken

straal water uit de tuinslang. Daar-

Met een bijgeleverde pin worden ze

naast voldoet het aan de norm IK07

vast in de grond gezet. En met een

voor stevigheid en slagvastheid. Ook

meerlaagse wartel wordt de kabel

fijn voor schakelmateriaal in openbare

waterdicht aan het schakelmateriaal

ruimtes, waar veel mensen komen.

bevestigd. De kleuroptie van het pro-

Het kan echt een stootje hebben.”

ductscala is trouwens niet alleen grijs,

Voor bijzondere situaties, zoals in de

maar ook wit en zwart. “Vooral naar

agrarische sector, zijn de producten

zwart is heel veel vraag. En horizontale

ook ammoniakbestendig. “Ammoniak

stopcontacten zijn erg praktisch, met

eet plastic op. In varkensstallen kan dat

de grote stekkers die tegenwoordig

aan de orde zijn, bijvoorbeeld. Dit scha-

veel voorkomen”, vertelt Zomer, die

kelmateriaal is daartegen bestand.”

uiteraard weet dat installateurs druk

Design

zijn. “Dat weten we allemaal. Maar toch zouden installateurs hun klant

Niko heeft bij de productontwikke-

even moeten informeren over dit

ling ook nadrukkelijk gekeken naar

soort mogelijkheden. Een kabel en

gebruiksgemak en de ontwerpstijl.

schakelmateriaal in de tuin zijn snel

Zo zijn er de Niko Hydro-tuinpaaltjes,

aangelegd. Het levert niet alleen

met horizontale stopcontacten, met

meer omzet op, maar ook een

twee of drie aansluitingen naar keuze.

tevreden klant.”

D ECEMBER 2025 |

79

U I TG E L I C H T

Hemmes, Eaton en Systeem 55

Kwaliteit loont altijd Al meer dan vijftig jaar staat Hemmes Installatietechniek garant voor vakmanschap en betrouwbaarheid. Met een sterke reputatie in de regio, dankzij een deskundig team, klantgerichte aanpak en toegewijde medewerkers, bijna

O

vijftig in totaal. Een ervan is Dinand Hilbink, projectleider p 15-jarige leeftijd

elektra, die ruim achttien jaar bij Hemmes werkt.

begon hij er als leerlingelektromonteur. Hilbink is nu ruim vier jaar projectleider elektra,

Een nieuwbouwproject met achttien luxe

met een eigen afdeling van zo’n tien

appar­tementen, op de plek van de vroegere

personen. “Elke dag bij Hemmes is anders. Ik heb

toegangspoorten van Coevorden. Hier verzorgde

veel contact met klanten en collega’s. Het is een

Hemmes de volledige W- en E-installatie. Het

uitdaging om een leuk en goed functionerend

energieverbruik in de appartementen wordt gemini­

team om me heen te bouwen”, vertelt Hilbink.

maliseerd door het gebruik van zonnepanelen,

Directeur Wim Hemmes vindt het belangrijk

warmtepompen en energiezuinige verlichting.

voortdurend in te spelen op nieuwe ontwik­ kelingen en technologieën, om een toon­

Systeem 55: mooi compact

aangevende speler in de branche te blijven.

Ook werden hier de Systeem 55-groepenkasten

Hilbink vult aan: “Om concurrerend te blijven,

van Eaton geplaatst. Hilbink legt uit: “Systeem

moeten we ‘bij’ blijven. Dat betekent dat we

55-groepenkasten zijn mooi compact en later

continu bezig zijn met bijscholing en de

eventueel eenvoudig uit te breiden. Wij werken

nieuwe ontwikkelingen volgen. Zo passen we

er al lang mee. Je ziet ze veel in de regio. We

steeds meer domotica toe, ook van Eaton. Bij

hebben altijd een voorraad groepenkasten in ons

Hemmes staan klantgerichtheid en kwaliteit

eigen magazijn voor renovatie en uitbreiding.

hoog in het vaandel, gecom­bineerd met

Het is een kwalitatief goed en degelijk product.

innovatie en verduurzaming.”

Ook maken we af en toe gebruik van de Systeem

Poort van Coevorden

55-groepenkastconfigurator. Na de laatste upgrade is deze nog gebruiksvriendelijker. We hebben veel

Over duurzaamheid gesproken: onlangs rondde

contact met accountmanager Martin Kleinjan van

Hemmes het project Poort van Coevorden af.

Eaton, die altijd klaarstaat met zijn kennis en tips.”

Eaton en Hemmes vullen elkaar goed aan, zegt Hilbink. “Kwaliteit loont altijd! Eaton staat voor topproducten en professionaliteit. En dat past bij de manier waarop wij bij Hemmes willen werken.”

Meer info: hemmes.nl 80

| DECE MBER 2025

@FRED

Heel Nederland aan de slimme meters

Megaklus: en de tijd tikt weg Je zou denken dat zo’n beetje alle Nederlanders in deze digitale tijden een slimme geactualiseerde energiemeter hebben. Toch is dat niet zo. In ruim 2,7 miljoen woningen moet een verouderde meter worden vervangen. Net­ beheerders willen dit voor 2029 doen. Realistisch? Fred gaat eens rekenen.

N

GEEN ABC’TJE

alleen zijn we er niet. Er moeten

Het lijkt een abc’tje. Maar dat is

ook zo’n 2,2 miljoen slimme

energiemeters vervangen

het niet. Het zit hem niet in de wil

meters worden vervangen. Die

voor slimme meters. Het

van de netbeheerders. De om-

draaien op een oude GPRS-verbin-

gaat om apparaten in

vang van de vervangingsoperatie

ding die via het netwerk van KPN

ruim 2,7 miljoen huishoudens.

is het probleem. Bij ruim een half

of Vodafone tot stand komt. Deze

Het moet de energietransitie

miljoen Nederlandse huishoudens

verbinding is achterhaald. Bij el-

bevorderen, lees ik. Pure nood-

hangt nog een oude meter. Voor

kaar opgeteld kom je op ruim 2,7

zaak is het. Zonder slimme meter

de vervanging moeten meters

miljoen klussen, in een tijdsbestek

kun je geen dynamisch energie-

worden besteld, getest en gecon-

van 3,5 jaar. Het is veel gevraagd,

contract afsluiten.

troleerd, waarschuwen de experts.

van netbeheerders en monteurs.

Energie-experts denken dat men-

Er gaan ook veel tijd en manuren

sen die niet onder een vast ener-

zitten in het maken van afspraken

giecontract uitkunnen vanwege

met monteurs, de reizen naar de

hun oude meter, de prikkel missen

klussen en de klussen zelf. Met het

meters vervangen. Om aan de op-

om hun energieverbruik te sturen

omwisselen van de oude meters

dracht te kunnen voldoen moeten

ederlandse netbeheerders willen voor 2029 alle oude

METER OF NET

Sinds vorig jaar zijn 300.000

op de beschikbaarheid van elektri-

wekelijks 17.500 energiemeters

citeit. Die mensen gebruiken daar-

worden omgewisseld. Dat zijn een

door geen stroom op de momen-

hoop meters bij elkaar. En o ja, het

ten dat elektriciteit beschikbaar is

elektriciteitsnet moet ook drin-

en beperken hun verbruik niet als

gend worden uitgebreid. Want we

elektriciteit schaars is. De nieuwe

komen stroom tekort. Zet je een

energiewet, die volgend jaar ingaat,

monteur nou in voor het plaatsen

verplicht huishoudens met een

van een slimme meter, of voor het

gedateerde meter tot een overstap

tegengaan van netcongestie? Dat

naar een slimme of digitale meter.

vraagt om scherpe keuzes. Ga er

Dus: oud spul eruit, nieuw spul erin.

maar aan staan.

D ECEMBER 2025 |

81

WINACTIE: CARHARTT ACTIVE JAC Carhartt viert dit jaar het vijftigjarig jubileum van de Active Jac. De jubileum­ collectie omvat een Southwest-editie met een Native American-patroon van Bethany Yellowtail. Zo is ook een jack in industry red, de favoriete kleur uit de jaren ’90 en ontwikkeld door het Britse Milarain, exclusief online verkrijgbaar.

Henk & Fred mag een Carhartt Waxed Cotton Active Jacket weggeven.

Meedoen met de winactie? Mail ‘Carhartt Active Jac’ naar info@henkenfred.nl.

JAPANSE PRINTER IN NEDERLAND

Vermeld ook je naam en adres.

Het Udense Delo Kantoorkenners levert naar eigen zeggen als eerste bedrijf in Nederland multifunctionele printers van Fujifilm. De printers bieden volgens Delo toonaangevende beveiligingstechnologie, waaronder dataversleuteling en streng toegangsbeheer, in combinatie met een printresolutie tot 1200 × 2400 dpi en energiezuinige prestaties.

SLAAPBAND VOOR DE GEZONDHEID De Index Sleep Monitor van Garmin is een lichte, slimme slaapband. Met een batterijlevensduur tot zeven nachten wordt de Index-slaapmonitor op de bovenarm gedragen. Hij

DELO.NL

SCHOENEN DIE OPTIMAAL BESCHERMEN

volgt onder meer slaapstadia en

Bata Industrials combineert decennia­

ademhalingsvariaties, waarmee

lange expertise met voortdurende

een slaapscore wordt berekend

productontwikkeling. In het eigen

die inzichten biedt over de

R&D-laboratorium werkt het bedrijf met

gezondheid van de gebruiker.

wetenschappers en worden veiligheidsschoenen uitgebreid getest. Het resul-

GARMIN.NL

taat, volgens Bata Industrials: modellen die optimale bescherming combineren met een perfecte pasvorm en hoog draagcomfort. Collecties als Traxx, Bickz en Nova genieten internationaal aanzien.

BATAINDUSTRIALS.NL

82

| DECE MBER 2025

GADGETS

EEN ZACHTE LANDING BIJ HET KNIELEN Een werkbroek die zich volledig aanpast aan de gebruiker, dat is het idee achter de nieuwe Fristads Tyresta werkbroek. De broek is uitgevoerd in four-way stretch, wat voor optimale bewegingsvrijheid moet zorgen. Extra stretchpanelen boven de kniezakken moeten het knielen comfortabeler maken.

FRISTADS.COM

HANDIGE HOUDER Deze opvouwbare telefoon- of

EEN BEETJE VUUR IN DE BROUWERIJ

tablethouder is flexibel instelbaar,

De makers van de eFlame claimen

dat je je handen vrij hebt, als je

dat dit de eerste led-lichtbron is die

naar de telefoon of tablet kijkt.

het ‘unieke gevoel’ van brandend

Handig en makkelijk, dus.

vuur kan nabootsen. De lamp heeft drie vuureffecten, zorgt voor sfeer in

heeft een anti-kras voetplaatje en aan de achterkant een praktische opening waar een oplaadkabel doorheen past. Het ontwerp is stevig, van aluminium. De houder zorgt ervoor

COOLGIFT.COM

alle ruimtes en is goed voor 25.000 branduren.

GEEEKTECH.COM

NAVIGATOR GIDST JE ERDOOR De eTrex Touch GPS-handheld­ navigator van Garmin is ontworpen voor outdooravonturen.

Hij heeft een kleurenaanraakscherm met hoge resolutie en vooraf geïnstalleerde TopoActive Europe-kaarten. Je kunt ook een Outdoor Maps+-abonnement toevoegen.

GARMIN.NL

D ECEMBER 2025 |

83

SL-plintgoot

Flexibel en slim vormgegeven Met de SL-plintgoot breng je al in de opbouwfase de energie-, data- en multimedia-aansluitingen eenvoudig en flexibel aan op de plint. Met zijn maximale ruimte voor kabeldoorvoer, verstelbare hoeken en universeel eindstuk vormt onze plintgoot een oogstrelende aanvulling op ieder interieur.

Meer weten over de plintgoten van Hager?

Scan de QR-code

Jij zet je in voor je mensen Wij helpen je het beste uit je mensen te halen Ontdek ons aanbod voor hr-professionals Ga naar www.wij-techniek.nl/hr-en-p-o

I N N OVAT I E

PHILIPS MAXOS UNIFY

Signify: duurzame lichtoplossingen Philips Maxos Unify van Signify zet een standaard in betrouwbare en duurzame verlichting. Ideaal voor renovaties en nieuwe lichtlijnen, levert dit modulaire systeem topprestaties en speelt in op de groeiende vraag naar slimme oplossingen in het lichtlijnsegment.

In een sector waar energie-efficiëntie, betrouwbaarheid en toe-

Dit betekent lagere energiekosten en een

komstbestendigheid steeds belangrijker worden, introduceert

lagere belasting van het elektriciteitsnet.

Signify een nieuwe standaard binnen het lichtlijn-segment: Maxos

Daarbij komt een levensduur tot 100.000

Unify. Deze ultra-efficiënte, modulaire verlichtingsoplossing is

uur, wat zorgt voor een minimale onder-

speciaal ontwikkeld voor renovatieprojecten en nieuwe installaties,

houdsbehoefte en lange inzetbaarheid

en biedt installateurs en eindgebruikers maximale prestaties met

– essentieel in toepassingen waar conti-

minimale inspanning.

nuïteit cruciaal is, zoals in de industrie of

Modulair en toekomstbestendig

logistiek.

draagprofielen die naadloos op elkaar aansluiten. Voor renovatie-

Uitmuntende lichtkwaliteit en slimme connectiviteit

projecten biedt het specifieke oplossingen: zo is het type LL553X

Maxos Unify biedt ook een hoge lichtkwa-

geschikt voor installatie in bestaande Maxos LED Industry

liteit, essentieel voor veilige en productieve

lichtlijnen, wanneer hergebruik van de draagprofiel gewenst

werkomgevingen. De uniforme lichtver-

is. De LL554X-panelen zijn ontworpen voor toepassing in het

deling zorgt voor minder verblinding en

TTX400-systeem, dat van bewezen kwaliteit is. De modules zijn

betere visuele prestaties. Bovendien is

beschikbaar in lengtes van 1478 mm (LL551X) en 2215 mm (LL552X),

het systeem Interact Ready – klaar om

waarmee eenvoudig op elke situatie kan worden ingespeeld.

geïntegreerd te worden in slimme

Philips Maxos Unify is een modulair systeem van lichtpanelen en

Hoog rendement en lange levensduur

verlichtingsnetwerken. Dit opent de deur naar geavanceerd energiebeheer, dag-

Met een lichtopbrengst tot 10.500 lumen (1478 mm) en 16.000

lichtafhankelijke sturing en onderhoud op

lumen (2215 mm) en een rendement van tot wel 200 lm/W, voldoet

afstand. Ideaal voor bedrijven die inzetten

Maxos Unify aan de hoogste normen voor energie-efficiëntie.

op digitalisering van hun gebouwbeheer.

Waarom kiezen voor Philips Maxos Unify?

• Versnelde installaties en lager energieverbruik.

• Ideaal voor bedrijven die duurzaamheid en gedigitaliseerd gebouwbeheer belangrijk vinden.

signify.com/nl-nl

D ECEMBER 2025 |

85

PUZZEL

Haal letters met een

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

gelijk getal naar het 13

verzamel­diagram en lees zo de oplossing.

15

14 18

17 23

19

20

t

37

36

47

4

13

23

24 28

6 57

14 19

71

72

8

45

50

51

9

58

20

21 68

25 29

10

16

63

67

77

26 73 30 78

11 59

52

12 60

61

64

65 22

69 27

74

70

75

31

76 79

33

34

38 39 40 41 Verticaal 55 79 37 1 76 39 9 35 45 34 11 1 Deel van het oog 42 (4) 5 Laan (5) 9 Ham (4) 13 Waarde vriend (5) 1 Staat (4) 2 Elektronische post (1-4) 3 Nikkel (afk.) (2) 4 Deel van 43 44 45 56 7 61 16 72 65 15 Roem (3) 16 Geluidsweergave (5) 17 Bijwoord (2) 18 Assistent (4) een vaartuig (5) 6 Beroering (3) 7 Europees record (2) 8 Eiken-

Horizontaal

36

41

55

7

15

18 66

32 35

49

40

54

5

56

62

17

39 44

48

53 3

31

38 43

46

2

30

34

42

1

27

33

35

,-

22

26

29

32

€ 100

21

25

24 28

Win een it U Dagjekaart u a Cade .w.v.

16

© Persbelangen

KRUISWOORDPUZZEL

37

46 48 50 20 Rustig (4) 22 Kanaalpeil (afk.) (2) 2347Uiteenlopend (6)49 26 Kleur

op de wangen (6) 28 Gast (4) 29 Voorzetsel (3) 31 Slede (4) 33 Klui53 54 ven (7) 35 Eerwaarde (afk.) (2) 37 Balkend geluid (2) 38 Romeins

schors (3)51 9 Scherts (5) 10 En52 dergelijke (afk.) (2) 11 Puntbaardje (5) ©Persbelangen 12 Orthodox priester (4) 14 Ik heb het gevonden (6) 16 Reeds (6) 55 19 Den lezer heil (Lat. afk.) (2) 21 Afstandsbediening (afk.) (2)

getal (3) 39 Genesis (afk.)56 (2) 41 Het worde afk.) (2) 57 ingelast (Lat. 58

24 Gevuld59 (3) 2560 Muziekstijl 61 (4) 27 Rijdende winkel (3) 29 Betaald

62 45 Land in Midden-Oosten (4) 46 Voedingsmiddel63 (2) 47 Muziek­

64 34 Dimensie (5) 36 Haspel (3) 37 65 Mager (3) 40 Teugje (3) 41 Lief­­

42 Italiaans leider (4) 43 Muzieknoot (2) 44 Nederlands (2)

privévervoer (7) 30 Telwoord (7) 32 Plaats in de Bommelerwaard (5)

noot (2) 49 Tocht (3) 51 Grammofoonplaat (2) 52 Niettegenstaan66 67 68 de (2) 54 Halster (7) 56 Getroffen (4) 58 Groot aantal (3) 59 Brand-

69

hebber (3) 48 Klein zijvertrek (6) 50 Deel van het oog (4) 70 51 Nadruk (6) 53 Stap (3) 55 Meertje (3) 56 Riet (5) 57 Uitvoerig (5)

stof (4) 62 Heelal (6) 64 Gevechtstenue (6) 66 Evenzo (afk.) (2) 71 72 73 74 67 Wormentros (4) 69 Gerecht (4) 70 Newtonmeter (2) 71 Goed-

60 Uitscheiding (5) 61 Via (5) 62 Knak (4) 63 Special Edition (afk.) (2) 75 76 64 Oppervlaktemaat (2) 65 Vlek (4) 68 Roestvaststaal (afk.) (3)

gelovig (5) 73 Hoeveelheid bundels (3) 75 Enkele (5) 77 78 77 Jongen (4)

69 Nederlandse79 Mededingingsautoriteit (3) 72 Internationale

78 Bevroren massa op het land (6) 79 Droogvloer (4).

unie (afk.) (2) 74 Rivier in Rusland (2) 76 Id est (afk.) (2).

OPLOSSING:

55

79

37

1

76

39

9

35

56

7

61

16

72

65

45

34

11

©Persbelangen

Stuur de oplossing naar info@henkenfred.nl o.v.v. Puzzel Editie 5-2025 en maak kans op een Dagje Uit Cadeaukaart t.w.v. 100 euro. Winnaar Editie 4 - 2025: Gerwin van Straten

86

| DECE MBER 2025

TRILUX TWENTY3 LED-ARMATUREN. KWALITEIT VOOR EEN VERRASSEND LAGE PRIJS. FEEL FREE. TWENTY3

Ontdek het complete TRILUX twenty3 armaturenportfolio op trilux-twenty3.com

Uitstekende prijs-kwaliteitverhouding

5 JAAR GARANTIE

5 jaar garantie

Ruimschoots op voorraad

Maximale veiligheid

Enduri Power Relay

De veelzijdige fail-safe oplossing conform NEN 2555:2023 Het Enduri Power Relay is een fail-safe relais dat zorgt voor optimale vluchtveiligheid in moderne brandveiligheidssystemen. Het voldoet aan de nieuwste eisen van de NEN 2555:2023 en is een belangrijke toevoeging voor brandveiligheid en evacuatie.

Belangrijkste kenmerken • Fail-safe ontwerp: schakelt automatisch bij rookdetectie, loskoppeling van de rookmelder of wegvallen van de verbinding.

• NEN 2555:2023 compliant: biedt een veilige en effectieve aansturing van rookkleppen en vrijloopdrangers • Betrouwbare evacuatie: zorgt voor automatisch sluiten van deuren en beperkt rookverspreiding om vluchtroutes veilig te houden.

Installatiegemak en functionaliteit • Flexibele koppeling: bedraad of draadloos te koppelen aan rookmelders van Ei Electronics.

• 24Vdc voeding: ingebouwd met drie poweruitgangen om meerdere apparaten tegelijk aan te sturen.

• Compact design: onopvallende plaatsing in de meterkast zonder extra opbouwhoogte onder de melder.

• Potentiaalvrij wisselcontact: met instelbare reset functie.

Met het Enduri Power Relay verbeter je niet alleen de vluchtveiligheid, maar voldoe je ook eenvoudig aan de nieuwste brandveiligheidsnormen.

Ontdek de Enduri Relais Scan de QR-code voor meer informatie over het Enduri Power Relais.

Popovstraat 1 8013 RK Zwolle T +31 (0)38 469 8200 info@hemmink.nl www.hemmink.nl