Henk & Fred 1-2026

BEGELEIDING LEERLINGEN EEN VAK APART

Thuisbatterij in de praktijk OVER

Kiezen voor rust in de tent

Cesar Zuiderwijk drumt door THUIS BIJ

GOED GESPREK

Innoveren doe je ook voor de klant

Wil je meer uit jezelf halen? Wij Techniek geeft je de kans om te groeien. Ontdek onze trainingen en workshops en zet de volgende stap.

Jij wilt het beste uit je vak halen

Wij helpen je alles uit jezelf te halen

Ontdek ons aanbod voor medewerkers. Ga naar www.wij-techniek.nl/medewerkers

COLOFON & INHOUD

Henk & Fred is het leukste magazine voor de elektrotechniek. Wij zijn er voor iedereen die werkzaam of geïnteresseerd is in de elektrotechniek. In elke editie is weer een glansrol weggelegd voor collega’s Henk, Fred en Daan. Hierdoor weten we zowel jong als oud binnen de gehele elektrotechniek aan ons te binden. Het magazine verschijnt vijf keer per jaar en wordt verspreid in een oplage van 24.000 exemplaren. Jaargang 14, nummer 1, februari 2026

UITGEVER

Media Vakman B.V. IJsseldijk 2 7325 WZ Apeldoorn

HOOFDREDACTIE

Peter Besselink, redactie@henkenfred.nl

REDACTIE

Pim van de Beek, Sjoerd Geurts, Diede de Klein en Han Neijenhuis

BLADMANAGER

Matthea Kiemeney, matthea@mediavakman.nl

AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE

Gejo Flierman (verkoop), Marco IJmker (vormgeving), Tim Nijhof (eindredactie) en Martijn Verspeek (column)

ADVERTENTIES advertenties@henkenfred.nl

VORMGEVING Media Vakman B.V. DRUK Damen Drukkers

ABONNEMENTEN EN ADMINISTRATIE info@henkenfred.nl

Verschijning: 5 x per jaar

Abonnementsprijs Nederland € 47,50 per jaar (excl. 9% BTW, incl. verzendkosten)

Losse nummers € 9,75 (excl. 9% BTW, incl. verzendkosten)

Abonnementen kunnen op elk gewenst moment ingaan en worden automatisch verlengd, tenzij twee maanden voor de vervaldatum schriftelijk is opgezegd.

ALGEMENE VOORWAARDEN EN PRIVACYSTATEMENT Zie henkenfred.nl

COPYRIGHT

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat deze uitgave naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen aan de volledigheid en juistheid van de informatie, zoals weergegeven in deze uitgave, geen rechten worden ontleend. De uitgever en auteurs kunnen dan ook geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie uit deze uitgave.

VOLG ONS facebook.com/HenkenFred instagram.com/henkenfred linkedin.com/company/henk-&-fred linkedin.com/in/fred-van-henk-en-fred info@henkenfred.nl

HENKENFRED.NL

46

28

10

6

SLIMME VERLICHTING IS MINDER COMPLEX

Op de internationale vakbeurs Light + Building in Frankfurt worden de laatste trends getoond op het gebied van licht en gebouwbeheer. Het gaat over slimme armaturen en het benutten van data. In deze editie ook een beursrubriek (vanaf pagina 14), waar bedrijven die op Light + Building staan de bezoekers alvast welkom heten.

10

CULTUUR DIE DRAAIT OM BETROKKENHEID

In het jaar dat het bedrijf een eeuw oud werd, won Breman Installatiegroep de vakjuryprijs bij de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar. Bestuurders Bernardo Eenkhoorn en René Breman zweren bij een mensgerichte aanpak.

28

DANKZIJ PEAK SHAVING MAAR 3X25 AMPÈRE

Via een kronkelige en smalle weg rijden Henk en Fred het idyllische dorp Oostknollendam in. Op weg naar een voormalige Zaanse opslagloods, die tegenwoordig dienstdoet als duurzame gezinswoning voor de familie Halewijn. Met een ingenieus batterijsysteem.

6

36

THUIS BIJ: CESAR ZUIDERWIJK

Noem zijn voornaam en bijna iedereen weet over wie het gaat. Cesar Zuiderwijk, voor altijd verbonden aan Golden Earring, is jurylid van The Tribute: Battle of the Bands en heeft een biografie uit: Cesar. Henk en Fred gingen langs bij de beroemdste drummer van Nederland.

34 36

“KLEIN BLIJVEN BETEKENT OOK WENDBAAR BLIJVEN”

Remco Pronk vindt het een hele eer dat hij zich een jaar lang Monteur van het Jaar mag noemen. “Ik zag het niet echt aankomen. Een hoop drukte om niks, dacht ik bij de voorrondes nog.” Zijn grote kracht? “Logisch blijven nadenken en rustig blijven.”

40 46

KORFBALGROOTHEID LEGT KABELS IN KRUIPRUIMTES

Hij werkt sinds kort samen met zijn vader Erwin bij Van Wijngaarden Elektrotechniek in Papendrecht. Olav van Wijngaarden (29) is ook aanvoerder van het Nederlands korfbalteam. Henk en Daan zochten hem op.

SYSTEEM

IS BINNEN VIER UUR IN BEDRIJF

In Apeldoorn kregen 72 appartementen van woningstichting Ons Huis een nieuw, draadloos deurcommunicatiesysteem van Intratone. Dankzij beheer op afstand kan de beheerder wijzigingen direct doorvoeren. Henk en Fred namen een kijkje.

CIJFERS OVER DE INSTALLATIEBRANCHE

Altijd interessant, die cijfertjes en toekomstvoorspellingen over de installatiebranche. Afgelopen maand kreeg ik een rapport van Aeternus Corporate Finance op mijn bureau. Wat me gelijk opviel was het hoge aantal overnames in de branche. In de afgelopen twee jaar vonden er maar liefst 132 overnames plaats. Daarbij groeide het aantal buitenlandse investeerders flink. 12 procent van de overnames in 2024 en 2025 werd gedaan door partijen uit het buitenland.

Het feit dat installatiebedrijven erg gewild zijn, komt mede doordat het erg goed gaat met de branche. Dat werd ook nog weer eens door het rapport van Aeternus onderstreept. Zo blijft het installatie-aandeel in de woningbouw en utiliteit alsmaar stijgen. In twaalf jaar tijd ging dat in de woningbouw van 14 naar 24 procent en in de utiliteit van 29 naar 45 procent. Deze groei zet naar verwachting de komende jaren verder door als gevolg van digitalisering en technologische innovaties.

Ook met de omzetverwachtingen van de installatiebranche zit het wel goed, aldus het rapport. In 2024 was er nog een lichte daling, maar sinds vorig jaar is de groei weer ingezet en ook voor de komende jaren wordt een groei van tussen de 1,5 en 2,5 procent verwacht. Belangrijk is wel om goed je prijzen op peil te houden, bijvoorbeeld door onderscheidend te zijn of je te specialiseren.

Voor je ligt weer een magazine vol inspirerende verhalen en interviews. Onder andere met verschillende winnaars van onze verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar. Wat zien zij als de kansen voor de installatiebranche? En hoe pakken ze dat aan? Laat je inspireren en laten we leren van elkaar!

Peter Besselink, hoofdredacteur redactie@henkenfred.nl

Light + Building in Frankfurt van 8 tot en met 13 maart

Slimme verlichting hoeft niet ingewikkeld te zijn

Op de internationale vakbeurs Light + Building in Frankfurt worden de laatste trends getoond op het gebied van licht en gebouwbeheer. Daarbij zien we dat een slim armatuur helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn en dat je bij gebouwbeheer alleen maar wat aan data hebt als je daar daadwerkelijk ook iets mee doet.

WMet knallende koppijn achter het bureau

anneer we het over lichtmanagement hebben, praten we al snel over DALI-2 of een KNXsysteem. Maar slimme verlichting hoeft helemaal niet zo ingewikkeld te zijn, zegt Ronald Moeskops van lichtleverancier Ledvance. “Als je bij een klant echt rendement en comfort wilt verbeteren, gebruik dan in ieder

Henk: “Ik maak ’s avonds nog wel eens een offerte op mijn kantoortje thuis. Wat me opvalt is dat ik daarna vaak met knallende koppijn weer beneden kom.” Fred lacht. “Dan moet je het verhaal van Ronald Moeskops lezen op deze pagina. Die vertelt hoe belangrijk goede verlichting op je werkplek is...” “Ach, die paar keer dat ik thuis een paar uurtjes werk”, bromt Henk. “Maar ik vind wel dat Ronald een punt heeft, hoor”, pareert Fred. “Stel, je brengt met de juiste verlichting het ziekteverzuim op kantoor met 1 procent naar beneden. Je wilt niet weten hoeveel dat scheelt als het gaat om een heel kantoorpand!”

geval een slim armatuur. Waardoor je licht alleen maar gebruikt als het nodig is.” Ledvance is een van de ruim tweeduizend fabrikanten die zich van 8 tot en met 13 maart presenteert op de grote internationale vakbeurs Light + Building. Wat Ronald Moeskops opvalt is dat er met name bij kleinere projecten of in de woningbouw nog veel te winnen valt als het gaat om slimme verlichting. “Monteer je ergens alleen maar een plafondarmatuur, gebruik dan in ieder geval een versie waar een sensor inzit en die reageert op aanwezigheid. Je zorgt dan niet alleen voor een stuk energiebesparing, maar ook voor comfort. Het installeren van slimme verlichting hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Want die sensor zit gewoon ingebouwd in het armatuur en je sluit het nog steeds met drie draadjes aan. Verder hebben we voor kleinere kantoren ook slimme renovatieoplossingen, waar je met draadloos lichtmanagement geen extra bedradingen hoeft te trekken. Door de ontwikkelingen in de elektronica is lichtmanagement echt niet meer zo complex als tien jaar geleden.”

ALLES OVER LIGHT + BUILDING IN FRANKFURT

Juiste product

Een andere trend die we op Light + Building zien is dat het bij verlichting steeds meer draait om wellbeing. Oftewel, het welzijn van de gebruiker. Daarom is het volgens Ronald Moeskops belangrijk dat het juiste product op de juiste plek wordt toegepast. “Bij kantoren zien we dat vaak nog voor standaard verlichting wordt gekozen, in plaats van UGRpaneelarmaturen die bedoeld zijn voor werkplekken. Laat je daarom als installateur goed adviseren door een groothandel of leverancier. Wij komen in de praktijk nog te vaak situaties tegen waar het beter had gekund. En dat is natuurlijk zonde. Weet je, led is een heel mooi product, maar je moet wel weten hoe en op welke wijze je het toepast.”

Data ook gebruiken

Naast verlichting worden op Light + Building ook de trends getoond op het gebied van energieen gebouwbeheer. Data worden daarbij steeds belangrijker. “Maar als je niks met die data doet, dan zijn data waardeloos”, zegt Edwin Hannink van Theben Nederland. Als voorbeeld noemt hij een

Over een paar weken is het weer zover! Van zondag 8 tot en met vrijdag 13 maart komt de branche samen voor de volgende editie van Light + Building in de Messe in Frankfurt, de belangrijkste vakbeurs ter wereld over verlichting en gebouwtechniek. Met ruim tweeduizend fabrikanten uit meer dan vijftig landen geeft het evenement een breed overzicht van technologische innovaties en ontwerptrends. Light + Building heeft drie belangrijke thema’s vastgesteld: duurzame transformatie, Smart Connectivity en Living Lights. Bij Smart Connectivity gaat het om op data gebaseerde besturing, terwijl het bij Living Lights veel meer draait om het menselijke aspect. Oftewel: wat licht doet met de gebruiker. light-building.com

kantoorgebouw waar op een bepaalde verdieping die dag geen mensen zijn geweest. “Die informatie kun je koppelen aan de schoonmaakdienst, die voor die bewuste verdieping op die dag automatisch kan worden afgeschaald.”

Verder kan er op basis van aanwezigheidsmelders en cameratechnologie aan zogenoemde people counting worden gedaan. “Het systeem houdt dan bij hoeveel werknemers er in een kantoor zijn. Zijn dat er drie, dan moet misschien de verwarming van stand-by naar comfort, maar zijn dat er dertig, dan moet wellicht niet de verwarming omhoog, maar de ventilatie een standje hoger worden gezet. Het mooie van dat soort systemen is dat je zelf niets hoeft te doen, maar dat het allemaal automatisch gaat.”

RONALD MOESKOPS

Ons nieuwe private label voor multimedia oplossingen: DYNAMIC Multimedia

Bij Cable Partners zijn wij continu bezig met het verbeteren en uitbreiden van ons aanbod om aan de wensen en behoeften van onze klanten te voldoen. Daarom zijn wij trots om ons nieuwe private label DYNAMIC Multimedia te introduceren, waarmee wij een mooi afgestemd assortiment aan multimedia-oplossingen aanbieden.

DYNAMIC Multimedia staat voor kwaliteit en innovatie. Het assortiment is speciaal ontwikkeld om betrouwbare verbindingen en hoogwaardige prestaties te garanderen in alle multimediatoepassingen. Van geavanceerde netwerkproducten tot oplossingen voor internet, radio en televisie, voor thuis- en kantoorgebruik, Cable Partners biedt een breed scala aan slimme multimediaoplossingen die voldoen aan de hoogste normen.

Met de lancering van DYNAMIC Multimedia hebben wij een sterke basis gelegd om onze klanten te ondersteunen met toekomstbestendige oplossingen, waarbij gebruiksgemak, kwaliteit en betrouwbaarheid centraal staan. Wij zijn ervan overtuigd dat ons nieuwe private label een uitstekende aanvulling is op ons huidige aanbod en wij kijken ernaar uit om samen met onze klanten de mogelijkheden van dit assortiment te ontdekken.

Wilt u meer weten over DYNAMIC Multimedia en wat dit voor uw projecten kan betekenen? Neem contact met ons op via en ontdek de kracht van ons nieuwe private label.

www.cablepartners.nl/contact

JE KUNT EEN KLANT

OOK HELPEN ZONDER

WAT TE VERKOPEN

Vertrouwen

krijg je door het

eerst te geven

HOE MEER REGELS, HOE MINDER PASSIE

ZOEK HET WERK VOOR JE TEAM, GEEN TEAM VOOR JE WERK

Klant handtekening vragen vragen om wantrouwen = ‘NEE’ VERKOPEN KAN OOK

EEN GOED ADVIES ZIJN

Het duwtje dat je écht nodig hebt, krijg je meestal van een ander

WIE AANDACHT GEEFT, KRIJGT ALTIJD LIEFDE TERUG

Bron: Boek ‘Goeiegast’ van Martijn Verspeek & Eddy Buiting, Feike Cats en Jos Burgers

Freepik

Freepik

inter view

BERNARDO EENKHOORN (LINKS) EN RENÉ BREMAN

“Wij geloven erg in gezonde balans tussen werk en privé”

De vreugde was groot. Breman Installatiegroep won de vakjuryprijs bij de verkiezing

Installatiebedrijf van het Jaar (vanaf 50 medewerkers). Een bekroning in het jaar dat het bedrijf een eeuw oud werd. De jury prees de vooruitstrevende visie, duurzame ambities en mensgerichte cultuur van Breman. Aan het woord: algemeen directeur Bernardo Eenkhoorn en toekomstmaker én directielid René Breman.

INSTALLATIEBEDRIJF VAN HET JAAR: GEFELICITEERD.

Bernardo: “Dank je wel. We zijn er ontzettend trots op.”

WAT KUNNEN ANDERE BEDRIJVEN VAN

JULLIE LEREN?

René: “Wij kiezen een duidelijke koers. We weten waar we voor staan en wat we willen bereiken. We laten ons niet leiden door toevallige pieken of dalen. Dat zorgt voor rust en duidelijkheid voor iedereen in het bedrijf.”

DE JURY WAS ONDER DE INDRUK VAN

JULLIE MISSIE EN VISIE. KUN JE DAAR MEER OVER VERTELLEN?

Bernardo: “Onze visie is dat we verder kijken dan de dag van morgen. We willen nu mooie projecten maken en geld verdienen, maar altijd zó dat we over tien of twintig jaar ook nog bestaan. Dat vraagt om keuzes die niet worden beïnvloed door de waan van de dag. Daar hebben we een goede rolverdeling in gevonden. René kijkt verder vooruit en schetst waar we als bedrijf naartoe moeten. Ik richt me meer op de komende vijf jaar en wat daarvoor nodig is.”

pomp levert het grootste deel van de warmte aan meerdere woningen en alleen bij pieken stook je bij. Dat reduceert het gasverbruik. Doordat het collectief is, heeft niet iedere woning een eigen warmtepomp nodig. De eerste projecten draaien al succesvol.”

EN JULLIE HEBBEN PLANNEN VOOR WATERWONINGEN ZONDER VEEL INSTALLATIES. HOE ZIT DAT?

Bernardo: “De woningbehoefte is groot. Waarom bouwen we niet op het water? Het blijkt echt te kunnen. Daarbij dwingt een drijvend appartementencomplex je installaties te minimaliseren. Dat verlaagt kosten, maakt woningen betaalbaar én versimpelt beheer en onderhoud. We werken op dit onderwerp samen met een woningcorporatie. De eerste locaties worden nu concreet uitgewerkt.”

“We laten ons niet leiden door toevallige pieken en dalen”

JULLIE VERDIEPEN JEZELF OOK IN DE TOEKOMST, KIJK NAAR HET CONCEPT COLLECTIEF HYBRIDE.

Bernardo: “Dat is een mooi concept waarbij je één hybride installatie op het dak van een appartementencomplex plaatst. Die warmte-

JULLIE ZETTEN OOK STAPPEN IN ‘SLIMMER’ WERKEN?

René: “Warmtepompen zijn digitale apparaten en dat betekent dat we veel storingen op afstand kunnen oplossen. In 2025 hebben we succesvolle pilots gedaan en vanaf dit jaar willen we al onze warmtepompen standaard op afstand kunnen monitoren. Dat zijn we nu aan het uitrollen. We rusten ze uit met extra hardware die geschikt is voor alle grote merken die wij plaatsen. Daardoor kunnen we instellingen op afstand aanpassen, storingen voorkomen én sneller reageren zonder dat er meteen iemand de bus in hoeft.”

FAMILIEBEDRIJF, MAAR WEL OP 26 LOCATIES

Breman Installatiegroep telt ongeveer 1750 medewerkers, verdeeld over 26 locaties in Nederland, met een omzet van circa 370 miljoen euro. Het is een familiebedrijf dat bestaat uit een verzameling sterke mkb-bedrijven met een lokale binding, maar met één gezamenlijke visie en aanpak: samen bouwen aan een duurzame toekomst. In Genemuiden verrijst op dit moment een nieuwe fabriek van 7000 m², speciaal ingericht voor fabrieksmatig produceren van prefab-installaties. Daarmee kan de woningbouw versnellen. Breman loopt voorop in de energietransitie, met oplossingen zoals warmtepompen, collectief hybride en slim beheer op afstand.

HOEVER ZIJN JULLIE MET PREFAB?

Bernardo: “Daar zijn we al jaren mee bezig, maar de komende jaren gaan we dat stapsgewijs verder opvoeren. De markt kan simpelweg niet genoeg monteurs leveren om op traditionele wijze meer woningen te bouwen. Daarom wordt er steeds nadrukkelijker doorgeschakeld naar fabrieksmatig bouwen. In Genemuiden realiseren we nu een nieuwe fabriek met zo’n 7000 vierkante meter productievloer. Die wordt ingericht om seriematig te produceren voor de nieuwe generatie woningbouwfabrieken.”

JULLIE ZIJN OOK BEZIG MET EEN ‘BUDDYROBOT’. GAAT DEZE DE MONTEUR VERVANGEN?

René: “Nee, de robot gaat de monteur ondersteunen. Het is een humanoid robot die op twee benen loopt en bijvoorbeeld materiaal naar de werkplek kan brengen of veiligheid in een omgeving scant. Daarnaast experimenteren we met een robothond. Die kan helpen met logistiek of inspectie op plekken waar je mensen liever niet naartoe stuurt. Zodat onze monteurs zich kunnen richten op het werk dat ze het liefst doen, installeren.”

HOE VER ZIJN JULLIE MET AI?

HOE ZORG JE DAT BREMAN MENSGERICHT BLIJFT?

“De woningbehoefte is groot. Waarom bouwen we niet op het water?”

René: “We hebben een chatbot ontwikkeld voor woningcorporaties die in meerdere talen kan communiceren. Maar de echte kracht komt pas wanneer AI samenvalt met andere technieken: op afstand monitoren van installaties en slimme brillen of helmen waarmee een specialist op kantoor live kan meekijken met een monteur. Technisch kan tegenwoordig bijna alles, maar we nemen bewust de tijd om te onderzoeken wat écht het verschil gaat maken. Liever een functionele oplossing die werkt en blijft, dan een speeltje dat na een maand alweer achterhaald is.”

Bernardo: “Mensgericht werken zit verweven in alles wat we doen. We zijn een groep van ruim twintig zelfstandige mkb-bedrijven, met sterke wortels in hun eigen regio. Medewerkers voelen zich onderdeel van hun vestiging én van Breman als geheel. Het familiegedachtegoed is bij ons geen marketingtaal, maar iets wat je elke dag merkt. Betrokkenheid ontstaat niet door beleid, maar door cultuur.”

DE JURY ROEMDE JULLIE MODERN WERKGEVERSCHAP EN NOEMDE DE FITTER UP-APP. Bernardo: “We geloven heel erg in een gezonde balans tussen werk en privé. Vitaliteit hoort daarbij. In de Fitter Up-app krijgt iedere

BREMAN ACADEMY: OPEN VOOR DE HELE BRANCHE

De energietransitie versnellen lukt alleen als installatiebedrijven kennis delen, zegt Breman-directeur Bernardo Eenkhoorn. “We hebben allemaal dezelfde grote uitdagingen. Dan schiet het niet op als iedereen zelf het wiel blijft uitvinden.” Dat is precies de reden waarom Breman zijn eigen academy nadrukkelijk openstelt voor de sector. Deze voorziening beschikt over moderne oefen- en trainingsfaciliteiten, waarin monteurs realistische praktijksituaties meemaken en certificeringen kunnen behalen. Niet alleen voor eigen medewerkers, maar ook voor collega-installateurs en opleiders. “Bij de invoering van de CO-erkenningsregeling moesten veel vakmensen snel worden bijgeschoold. Wij hadden de capaciteit, dus hebben we gezegd: kom maar. Alleen samen krijgen we voldoende vakmensen voor de toekomst.”

medewerker een basisbudget dat je kunt besteden aan wat jou helpt om gezond te blijven: een sportabonnement, een cursus mindfulness, noem maar op.”

EN JULLIE HELPEN MEDEWERKERS MET VERDUURZAMING VAN HUN WONING?

Bernardo: “Medewerkers krijgen een budget, óók als ze huren, waarmee ze hun huis kunnen verduurzamen. Fiscaal was dat best een uitdaging, want de Belastingdienst vindt niet zomaar dat je als werkgever mag bijdragen aan iemands woning. Maar we hebben toch doorgezet, omdat we onszelf zien als een sociaal systeem waarin je naar elkaar omkijkt.”

DAARIN PAST OOK DE GEDACHTE OM

50 PROCENT VAN DE WINST NAAR HET PERSONEEL TE LATEN VLOEIEN?

Bernardo: “Wat we samen verdienen, delen we ook samen. Al in de jaren zeventig hebben we het Breman-systeem ingevoerd, waarin medewerkers en aandeelhouders gelijkwaardig zijn. In zeggenschap én in winst. Dat zorgt niet alleen voor meer

betrokkenheid, maar ook voor een sterker, toekomstbestendig bedrijf.”

HOE BELANGRIJK IS SCHOLING?

René: “Superbelangrijk. De techniek verandert razendsnel, dus je hebt als branche de plicht om kennis continu door te geven.”

JULLIE SCHENKEN VEEL AANDACHT AAN LEIDERSCHAPSONTWIKKELING?

René: “Eén van de top-3 redenen waarom mensen van baan wisselen, is de leidinggevende. De vuist op tafel-manier werkt niet meer. Mensen verwachten aandacht, een goed gesprek en een veilige werkomgeving. Dat vraagt veel meer van een leidinggevende dan vroeger.”

WAAR LIGGEN VOOR JULLIE NOG VERBETERPUNTEN?

Bernardo: “Digitalisering en hernieuwbare energie gaan de komende jaren álles veranderen. De grootste uitdaging is om onze mensen daarin mee te nemen. Jong en oud.”

Mix & match drie series:

V1, J1 en D1

Op Light + Building, Halle 12.0.B30, presenteert ION INDUSTRIES een compleet assortiment schakelmateriaal. Daarnaast introduceert ION INDUSTRIES nieuwe producten én een volledig nieuwe serie: D1 Afdekramen. Ontwikkeld om naadloos te combineren met V1- en J1- serie binnenwerken. Eén systeem. Drie series. Eindeloos combineren.

IONINDUSTRIES.COM

Dé specialist in persen VDE gereedschap

Ontdek de innovaties van HAUPA en ervaar echte

Duitse kwaliteit. HAUPA GmbH presenteert zich van 8 tot en met 13 maart op Light + Building in Frankfurt am Main. Bezoek de stand B20 in hal 12.1 en ontdek het krachtige portfolio van het bedrijf, inclusief boeiende noviteiten op het gebied van persgereedschap, VDE momentsleutels, VDE inzetstukken en het verbrede assortiment (UV) kabelbundelbanden. “We kijken uit naar uw bezoek!”, nodigen de medewerkers van HAUPA uit.

HAUPA.COM

Tachtig jaar Eleq: een

begrip in elektrotechniek

Precisie en technische expertise kenmerken ELEQ sinds 1946. Het bedrijf ontwikkelt en produceert oplossingen voor het beschermen, meten en verbinden van elektrische energie. Vanuit Steenwijk (NL) en Kerpen (D) biedt ELEQ een breed portfolio, waaronder stroom- en spanningstransformatoren, meetinstrumenten en aansluitkasten voor publieke ruimten, die de efficiëntie en veiligheid in de energievoorziening verbeteren. Zo draagt ELEQ bij aan een duurzame toekomst voor netbeheer, datacenters en slimme steden.

ELEQ.COM/NL

LEDVANCE: tien jaar jong!

Onder het motto ‘10 Years of LEDVANCE, 100 Years of Excellence’ laat LEDVANCE in hal 3 (stand D10) op Light + Building 2026 zien hoe het bedrijf is geëvolueerd van een lichtbronnenproducent naar een aanbieder van totaaloplossingen voor verlichtingsprojecten. Een aanbieder die je laat kennismaken met oplossingen als Direct Easy – het draadloze lichtmanagementsysteem voor kantoren – en Floodlight Max –professionele armaturen voor terreinen en sportvelden.

LEDVANCE.COM/NL-NL

Ontdek licht dat inspireert

Als Duits marktleider in professionele verlichting laat TRILUX op Light + Building zien hoe licht ruimtes transformeert. Bezoek de 900 m² grote stand (hal 5.1, stand B30) van het bedrijf, ervaar innovaties en ga met de Nederlandse collega’s van TRILUX in gesprek. Bezoekers kunnen er ook dagelijks genieten van vers bereide koffie door een barista, of vanaf 18.00 uur aanschuiven bij het TRILUX & Friends-event, met hapjes, drankjes en muziek.

TRILUX.COM/NL

Praktische innovaties: eenvoud en efficiëntie

Ontdek op Light + Building 2026 hoe Gira elektriciens ondersteunt met slimme, toekomstbestendige oplossingen. Van KNX en Gira One tot schakelaars, deurcommunicatie en energiebeheer. Bezoek de elektrotechnische fabrikant in Frankfurt (hal 11.1, stand B16) en ervaar praktische innovaties die installatie eenvoudiger en projecten efficiënter maken.

PARTNER.GIRA.NL

Op zijn L + B stand demonstreert Freelux de LUMINOUS®-producten waarbij de muurbediening identiek als via een draad wordt ervaren. Het werkt geheel zelfstandig, zonder de noodzaak van een hub of internetverbinding. Een 2 of 3-draads miniatuur dimmermodule in de muurdoos of bij punt wordt gekoppeld met een (kinetisch) tact of met draaiknop(pen). Wanneer gepaired met een Zigbee 3.0 hub of Matter borderrouter, zijn meerdere instellingen mogelijk. Kom langs voor een demo en ontvang een dimmerset op de Freeluxstand 9.0 A35.

FREELUX.NL

Slimme combinatie voor woningbouw

Siedle IQ is een toekomstbestendig en intelligent platform dat inspeelt op de huidige en toekomstige eisen binnen de woningbouw. Het is de slimme combinatie van platform, digitale services en een IP-gebaseerde video-intercom met app. Ontworpen om het voor zowel elektriciens als eindgebruikers makkelijk te maken: eenvoudig te begrijpen, installeren en bedienen. Siedle IQ is een IoT-product voor iedereen. Wil je meer weten over Siedle IQ, kom het bedrijf dan bezoeken op de Messe Light + Building van 8 tot en met 13 maart in Frankfurt, Halle 11.1, stand C56!

InSite energiemanagementsysteem

Next level schaalbaarheid, flexibiliteit en energie-efficiëntie

Het InSite energiemanagementsysteem biedt slim energiebeheer en load management voor betere energie-efficiëntie in zowel de sub- als de eindverdeling. Dit energiemanagementsysteem van ABB verzamelt data van energie- en vermogensmeters, netwerkanalysatoren en stroomsensoren gemonteerd op installatieautomaten en aardlekbeveiligingen. Deze meetdata is toegankelijk via de InSite-webserver of via een third party cloud. to.abb/a84jq4RaZ

Project concreet maken?

Wij kijken graag samen met u naar uw installatieschema zodat we samen de juiste componenten kunnen selecteren.

Lichtoplossingen en ideeën delen

MacBright staat van 8 tot en met 13 maart op de beurs Light + Building en nodigt bezoekers van harte uit om langs te komen. Het bedrijf is te vinden in hal 4.1, stand E61. De mensen van MacBright kijken ernaar uit om met bezoekers in gesprek te gaan over de slimme lichtoplossingen en innovatieve technologieën van het bedrijf. ‘Ons team staat klaar om ideeën te delen en uw vragen te beantwoorden. Tot ziens bij MacBright!’, zo klinkt het. Scan de QR-code en ontvang een beursticket.

MACBRIGHT.COM

Twee stands, één visie

Tijdens Light + Building zijn GEWISS en Performance iN Lighting trots samen aanwezig. Met twee stands laten de bedrijven zien hoe hun merken elkaar versterken binnen één geïntegreerde visie. Performance iN Lighting presenteert innovatieve en duurzame verlichtingsoplossingen in hal 3, stand F31, terwijl GEWISS in hal 12, Stand B68, de nieuwste oplossingen toont op het gebied van energie, installatie, mobility en smart building. Bezoek beide stands en ontdek hoe techniek, design en functionaliteit samenkomen.

PERFORMANCEINLIGHTING.COM

GEWISS.COM/NL/NL/

Primeurs Shelly voor slimme innovaties

Voor Nederlandse installateurs is Light + Building dit jaar extra interessant. Shelly toont innovaties die nog niet eerder zijn gepresenteerd, naast het complete assortiment slimme oplossingen voor woning- en gebouwautomatisering. Met meer dan 30 miljoen verkochte devices wereldwijd staat Shelly voor bewezen technologie én vooruitgang. Bezoek hal 8, stand D95.

SHELLY.COM

Totaaloplossingen en slimme diensten

Kom naar de 360° wereld van DEHN en ontdek de totaaloplossingen van het bedrijf voor bliksem- en overspanningsbeveiliging, het uitgebreide assortiment op het gebied van arbeidsveiligheid, slimme diensten en spannende productnieuwigheden. De mensen van DEHN leiden gasten graag rond op de nieuwe beursstand en nemen de tijd voor vragen en projecten. Stands: hal 12.0, stand B90 en F11.A02 (buiten).

Vraag nu een ticket aan, via dehn.nl/nl/ light-and-building-2026

DEHN.NL

Trots op techniek die Nederland slimmer

maakt.

Bij Batenburg werk je aan projecten die écht verschil maken. Van slimme installaties die energie besparen tot het elektrificeren van transport voor een duurzame toekomst. Samen met collega’s realiseer je oplossingen die comfort verhogen én mobiliteit verduurzamen.

Dennis – Service Technicus “Door uitdagende projecten blijf ik mezelf ontwikkelen.”

Word jij onze nieuwe collega? Ontdek jouw mogelijkheden.

In 2019 kwam hij bij Van Halteren Installatietechniek in dienst. Sven Rosendaal heeft het als monteur nog steeds naar de zin bij het bedrijf in Zeddam. Zeker sinds hij een Toyota ProAce L3 mag rijden. Deze bedrijfsbus is een stuk groter dan de Opel Combo die hij daarvoor had.

VMONTEUR SVEN ROSENDAAL VAN HALTEREN INSTALLATIETECHNIEK

“Inrichting bus heb ik zelf gedaan”

an Halteren Installatietechniek is specialist in elektrotechnische installaties in de breedste zin van het woord. “Van kleine installaties voor woningbouw, tot grote projecten in de utiliteitsbouw en industrie”, vertelt Sven. “Zelf pak ik steeds het aircowerk op. Vooral in de zomer zijn we daar druk mee. Dat was ook de reden dat mijn oude Opel Combo wat te klein was geworden.”

Sven klopte niet tevergeefs aan bij de directie van Van Halteren Installatietechniek. Hij kreeg, net als een collega, een Toyota ProAce L3. “De L3 is een langere versie van de gewone ProAce bedrijfswagen, met een extra grote laadruimte. We hebben gekozen voor een dieselmotor Euro 6. Daar mag je toch nog veel binnensteden mee in. Van Halteren denkt wel na over elektrische bedrijfswagens, maar mede vanwege de lage actieradius van nog geen 150 kilometer hebben we daar in dit geval nog van afgezien.”

VRIJ LEGE VLOER

Voor de inrichting van de bus werd een specialistisch bedrijf geraadpleegd. “Maar

dat bleek zo duur, dat ik het zelf ben gaan doen. Ik heb mijn eigen bus ingericht en ben daar heel blij mee. De kosten voor de inrichting mocht ik declareren bij Van Halteren. Ik heb gekozen voor een vloer waar links mijn trap in kan schuiven en rechts een grote lade zit. Verder heb ik tegen de wand een kast waar koffers in kunnen staan. Die bereik ik via de schuifdeur

aan de zijkant. De vloer is verder vrij leeg en dat is noodzakelijk vanwege de grote airco’s die ik erin moet schuiven. Het werkt zo heel prettig.”

Sven zegt zuinig te zijn op zijn bus. “Wanneer het nodig is, maak ik ’m schoon. Maar het valt niet mee om dat bij te houden als je veel kleine klusjes hebt. Zoals op dit moment, haha. Dan moet er veel klein materiaal mee.”

FRED: “VAK VOOR TRAP IS ERG HANDIG”

Fred geniet als Sven aan het praten is over zijn bus. Hij is er echt mee begaan, merkt hij. “En hoe mooi is het dan om je eigen bus in te richten. En dat heeft hij toch wel knap gedaan. Vooral dat open vak voor de Waku-trap is heel handig. Je schuift hem er zo in of uit, terwijl niks in de weg ligt of hangt. Daar kunnen andere monteurs een voorbeeld aan nemen. En ondanks de grote lege ruimte voor grootmateriaal, is er toch nog voldoende opbergruimte. Dat heeft Sven mooi gefikst. Handige jongen!”

Sfeer en eenvoud in de wand, intelligentie bij de hand.

Thuiskomst

U komt thuis terwijl het begint te schemeren. Homey herkent dat u thuis komt, de verlichting schakelt automatisch in.

Niet te fel, niet te donker. Precies de juiste balans zoals u het wilt.

De ECO-DIM.07 PRO Zigbee zorgt voor een vloeiende, comfortabele lichtsterkte.

Zonder handeling. Zonder nadenken.

Avond op de bank

De dag is voorbij. Het huis komt tot rust.

Met één simpele opdracht past de verlichting zich aan. Fel licht verdwijnt. Zachte, warme tinten blijven over.

Homey regelt het moment. ECO-DIM.07 PRO Zigbee creëert de sfeer. Ontspanning begint met goed licht.

Voorbeeld dashboards

Vier prachtige winnaars

Eind vorig jaar werden bij Act Eventstudios in Arnhem de winnaars bekendgemaakt van de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar 2025. Een initiatief van Henk & Fred. Bij de vakjuryprijs ging de eerste prijs naar Engberts Elektrotechniek uit Purmerend (categorie tot 50 medewerkers) en Breman Installatiegroep uit Zwolle/Genemuiden (50 medewerkers en meer).

Van Dunschoten Elektrotechniek uit Nijkerk en Feenstra wonnen de publieksprijzen.

In de categorie ‘tot 50 medewerkers’ ging de vakjuryprijs naar Engberts Elektrotechniek uit Purmerend. Op de foto eigenaar Meindert Engberts. De jury was met name onder de indruk hoe het bedrijf scherpe keuzes durft te maken. “In de klanten waarvoor ze werken, maar ook juist waarvoor ze niet willen werken.” Wat verder opvalt is de moderne manier waarop Engberts zijn team aanstuurt. “Met veel eigen verantwoordelijkheid.”

De publieksprijs in de categorie ‘tot 50 medewerkers’ ging naar Van Dunschoten Elektrotechniek uit Nijkerk. Op de foto eigenaar Erik van Dunschoten. Het bedrijf kreeg maar liefst 585 stemmen! De tweede plaats was voor Van Halteren uit Zeddam (402 stemmen) en op de derde plaats eindigde Engberts Elektrotechniek uit Purmerend (334 stemmen).

Algemeen directeur Bernardo Eenkhoorn van Breman Installatiegroep, met de bokaal die hoort bij de vakjuryprijs, categorie bedrijven vanaf 50 medewerkers. Doorslaggevend voor de jury waren de stevige ambities die het bedrijf heeft op het gebied van energiebesparing en duurzaamheid. De jury benoemde diverse innovatieve projecten, maar ook dat Breman altijd een mensgerichte organisatie is gebleven en een voorbeeld is op het gebied van modern werkgeverschap.

In de categorie ’50 medewerkers en meer’ ging de publieksprijs naar het landelijk opererende installatiebedrijf Feenstra. Feenstra stak er met 1828 stemmen met kop en schouders bovenuit. De tweede plaats ging hier naar Breman Installatiegroep uit Zwolle/Genemuiden (1365 stemmen), gevolgd door Hoppenbrouwers uit Udenhout (708 stemmen).

Sponsoren:

Ver verwijderd van 1 miljoen ‘hybrides’

Vorig jaar zijn ruim 425.000 cv-ketels verkocht in Nederland en groeide het aantal warmtepompen naar 126.000 eenheden. Cijfers van fabrikanten laten dit zien. De cv-ketelmarkt daalde hiermee met 7 procent, de warmtepompmarkt steeg met 13 procent. Het gaat om ruim 40.000 hybride warmtepompen. Volgens de Vereniging

Duurzame Warmte is die stap mooi, maar te klein om het beleidsdoel van 1 miljoen hybride warmtepompen in 2030 te kunnen halen. Voorzitter Peter Cool schrijft de teruggelopen groei van het aantal hybrides mede toe aan ‘wispelturig overheidsbeleid’.

VAKSTERK-APP KAN STARTERS STEUNEN

Wij Techniek heeft de Vaksterk-app gelanceerd. Deze ‘digitale coach’ moet starters in de installatiebranche helpen met hun ontwikkeling en hun binding met het beroep en hun werkgever versterken. Een groot deel van de ruim 20.000 nieuwe vakmensen die jaarlijks instromen, verlaat de branche binnen twee jaar. Belangrijkste oorzaken: gebrek aan begeleiding, perspectief en binding met het beroep. De Vaksterk-app bevat modules over communicatie, samenwerking, loopbaanoriëntatie en klantcontact. Werkgevers kunnen de app inzetten bij de begeleiding van nieuwe medewerkers, bijvoorbeeld in de inwerkperiode. Info: wij-techniek.nl/vaksterk

METERS MAKEN MET VERVANGING STROOMMETERS

De nieuwe Energiewet, ingegaan in januari, vereist dat alle oude stroommeters door digitale meters worden vervangen. In de afgelopen tien jaar zijn de ongeschikte meters bij 94 procent van de Nederlandse huishoudens al vervangen. De resterende groep van zo’n 500.000 huishoudens krijgt binnenkort een vervangingsaanbod van de netbeheerders. Het is overigens ook de bedoeling dat voor 2029 2,2 miljoen slimme meters worden vervangen. Het gaat om meters die op een achterhaalde GPRS-verbinding draaien.

TOPCOACHES ZIJN ‘OPRECHT BETROKKEN’

Meindert Engberts uit Middenbeemster (verderop in dit blad te gast in de rubriek 8 Brutale Vragen), Bernie van Harn uit Veenendaal en Kevin Broer uit Ridderkerk zijn uitgeroepen tot TopCoaches van 2025. De prijs gaat naar de praktijkbegeleiders die zich het voorbije jaar hebben onderscheiden. Engberts, Van Harn en Broer wonnen in de categorieën mkb, grootbedrijf en opleidingsbedrijf. Ze onderscheiden zich vooral ‘door persoonlijke aandacht en oprechte betrokkenheid bij de ontwikkeling van hun studenten’, aldus de jury.

TECHNIEKHART LATEN SPREKEN

Fred: “Ik las dat twee jaar geleden ruim 23.000 werknemers de installatiebranche verlieten. Van de vertrekkers die toen in loondienst werkten, begon ongeveer 12 procent voor zichzelf, als zzp’er. Bijna de helft van de vertrekkers (45 procent) stapte over naar een andere sector. Van die groep bleven velen dicht bij de techniek. Ze stapten bijvoorbeeld over naar reparatiebedrijven en de maakindustrie. Dat zegt mij veel. Ik draai het even om. We kunnen die kracht nóg beter benutten. ‘Laat je techniekhart spreken’. Met zo’n slogan moeten we toch ook mensen kunnen binnenhalen, of denk ik nou te simpel?”

PRODUCT

LEDVANCE BULKHEAD COMBO ROUND IP65

Merk: LEDVANCE

Fabrikantnummer:

4099854480997

Productgroep: Armaturen

SPECificaties

Montagewijze: Opbouw

Beschermingklasse: IP65

Slagvastheid: IK10

Instelbare lichtkleur: 3000K / 4000K / 5700K

Instelbare lichtstroom: Maximaal 1920 lumen

Sensor: Plug & upgrade optie

Noodverlichting: Plug & upgrade optie

Behuizing: Polycarbonaat / ABS kap

Levensduur L80: 50.000 uur

Kleur behuizing: Wit

Montagemateriaal: Meegeleverd

Garantie: 5 jaar

Accessoires: Eyelid, sensor, noodunit

Afmetingen

Diameter: 325 mm

Hoogte: 90 mm

D. Langelaan

Olof Schuur B.V.

+ Makkelijk uitbreidingen in armatuur te zetten

+ Vele montage- en instelmogelijkheden

Uiterlijk ziet er erg simpel uit

− Materiaal voelt niet erg robuust aan

Hoe beoordeel je het installatiegemak van dit armatuur?

Vrij goed, armatuur is simpel te monteren, veel invoermogelijkheden.

Hoe handig is de plug & upgrade functie met een sensor en/of noodkit?

Zeer handig, zelfs zonder handleiding is installatie makkelijk. Voor instellingen heb je de handleiding wel nodig.

Zou je dit armatuur gaan toepassen in je volgende project?

Wanneer de toepassing erom vraagt zeker.

SLIMME PLUG&UPGRADE OPTIES

De Bulkhead Combo Round biedt installateurs maximale flexibi liteit dankzij selecteerbare lichtkleur en lichtstroom (Multi Select). Met het plug & upgrade concept is ombouw naar een sensor en/of noodversie eenvoudig. Hoge IP- en IK-waarden maken het product geschikt voor vochtige, stoffige en publieke ruimtes. Ideaal voor gangen, trappen, hallen en onderdoorgangen.

G. Barends

Piet Brouwer elektrotechniek B.V.

+ Doordacht concept

+ Sensor en noodunit in een handomdraai gemonteerd. De ledplaat is scharnierend De gebruiksaanwijzing geeft niet aan hoe de afdekrand eraf moet

De afdekrand komt niet tot aan wand/ plafond, geeft bij wandmontage een onverzorgde indruk

− De mogelijkheden van de sensor worden heel summier uitgelegd

Hoe beoordeel je het installatiegemak van dit armatuur?

Gemakkelijk te installeren.

Hoe handig is de plug & upgrade functie met een sensor en/of noodkit?

Die is top, je klikt alles er in een handomdraai in.

Zou je dit armatuur gaan toepassen in je volgende project?

Zeker, een ideaal armatuur voor gangen in een appartementencomplex.

TESTPANEL

BEOORDELING

J. Heeren

IW Zuid en Midden

+ Prettig licht

+ Makkelijk te monteren met de modules

− Gevoelige bewegingsmelder

Torx van de kap vervangen door kruisschroefjes

Hoe beoordeel je het installatiegemak van dit armatuur?

Dankzij de gebruiksaanwijzing makkelijk te monteren.

Hoe handig is de plug & upgrade functie met een sensor en/of noodkit?

De upgrade functie is prettig en werkt goed.

Zou je dit armatuur gaan toepassen in je volgende project?

Zou het wel prettig vinden.

T. Boere

Bosman

+ Praktisch montuur, instelbaar qua lichtkleur en lumen-output + Mogelijkheid tot inbouw noodpakket en sensor

Instellen van de dipswitches

Hoe beoordeel je het installatiegemak van dit armatuur?

Prima, armatuur is makkelijk te monteren, komt ook door het kunnen scharnieren van de ledplaat.

Hoe handig is de plug & upgrade functie met een sensor en/of noodkit?

Zeker handig voor de toepassing in bijvoorbeeld trappenhuizen.

Zou je dit armatuur gaan toepassen in je volgende project?

Zodra de mogelijkheid er is, zal ik dit zeker overwegen.

Martijn Verspeek noemt zichzelf aanvoerder bij Installatiebedrijf Verspeek in Valkenswaard

In installatieland lijkt het soms alsof alles groter moet. Schaalvergroting, overnames. Kleine installatiebedrijven lijken het steeds moeilijker te krijgen. Dat is een ontwikkeling die je in de hele economie ziet, maar in onze sector misschien nog wel het duidelijkst. Ik geef het maar toe: daar vind ik iets van.

Want wat dreigt er te verdwijnen? De echte liefde voor het vak. De aandacht voor de mensen. Het familiegevoel. Dat zit niet in spreadsheets, maar in kleine bedrijven waar mensen elkaar kennen en waar klanten niet door een chatbot, een keuzemenu en drie verschillende afdelingen hoeven voordat ze iemand spreken. Je wordt doorgeschakeld en krijgt elke keer iemand anders aan de lijn. Dat is misschien efficiënt, maar niet warm. Wij hebben daarom een bewuste keuze gemaakt: wij gaan nooit overgenomen worden. Behalve als het echt niet anders kan, bijvoorbeeld bij ziekte. Maar niet omdat een partij met geld op de stoep staat. Onze mensen zijn hier komen werken voor het familiegevoel. Dat hoor ik letterlijk terug. Dat wil ik ze niet afpakken door ze ineens onderdeel te maken van een anonieme groep.

Gelukkiger

Bewust klein blijven

gemeten in omzet en medewerkers. Van vijf naar zeven miljoen, van zeven naar tien.

Meer mensen, meer impact, meer aanzien. Ik heb mezelf serieus afgevraagd of ik daar gelukkiger van word. Wordt mijn bedrijf daar beter van? En eerlijk gezegd denk ik dat het vaak meer een egodingetje is dan een inhoudelijke noodzaak.

Wij groeien niet verder dan ongeveer dertig mensen. Een klein familiebedrijf. Ja, dat is hard werken en regels en procedures zijn net zo ingewikkeld voor een klein bedrijf als voor een groot bedrijf. Maar ik geloof dat dit op de lange termijn het meest duurzame model is.

“Ik wil onze mensen het familiegevoel niet

Of mijn kinderen het bedrijf ooit overnemen? Ze mogen dat niet eens. Niet omdat ik ze dat niet gun, maar omdat ik ze die psychologische druk niet wil meegeven.

Schaalvergroting komt vaak voort uit een bepaald ondernemersdenken. Groei wordt

Een bedrijf met dertig medewerkers en een geschiedenis van dertig jaar is een enorme last. De eerste bouwt het op, de tweede maakt er een bedrijf van, de derde breekt het af. Dat verhaal hoor je te vaak. Laat ze liever zelf iets beginnen. In een schuur of garagebox, met passie. Vijf mensen of tien, dat maakt niet uit. De afgelopen drie jaar is hier niemand vertrokken, behalve Bart, die de boerderij van zijn ouders overnam. Dat zegt iets over onze cultuur. Klein blijven is geen gebrek aan ambitie, maar een bewuste keuze voor mensen, vakmanschap en verbondenheid.

WIJ KIEZEN HEEL DUIDELIJK VOOR RUST IN DE TENT

INSTALLATEUR MEINDERT ENGBERTS

Daarnaast werd Meindert Engberts door Wij Techniek ook nog eens uitgeroepen tot TopCoach van het Jaar. En hij schreef een boek: Kies NOOIT voor je klant. 8 brutale vragen aan een ondernemer die met zijn bedrijf scherpe keuzes durft te maken.

JE DURFT SCHERPE KEUZES TE MAKEN. MAKKELIJKER GEZEGD DAN GEDAAN?

“Wij geloven heel sterk in vaste samenwerkingspartners, zoals aannemers. We werken dan ook bewust niet voor de particulier. Toch hebben we onlangs weer afscheid moeten nemen van een aannemer. Telkens liep bij dat bedrijf de planning uit en er werd zelfs gevraagd om in de vakantie terug te komen. Zo’n besluit is niet makkelijk. Maar ik kies

heel duidelijk voor rust in de tent. Met name voor mijn personeel!”

JE SCHREEF OOK EEN BOEK, ‘KIES

NOOIT VOOR JE KLANT’. APARTE TITEL?

2 3

MAAR DAN HOUD JE TOCH

GEEN KLANTEN MEER OVER?

“Meer dan genoeg. We willen simpelweg de beste serviceverlener van Noord-Holland zijn. Dat is niet concreet meetbaar,

“Haha, ja. Zonder klanten geen bedrijf, dat is duidelijk. Maar wij spreken liever over partners, waarmee we een langdurige relatie opbouwen. Onze partners vertrouwen op onze expertise, ze weten dat we klaar staan bij calamiteiten. Maar anderzijds begrijpen ze ook dat we ons tarief soms moeten verhogen. Of dat ze soms even moeten wachten, omdat een monteur met zijn kind naar het ziekenhuis moet.”

maar als jouw partners jou bellen met een vraag of probleem en ze weten dat het opgelost wordt, dan heb je vertrouwen gewonnen. Daar gaat het om. Vertrouwen in elkaar. Dat is veel belangrijker dan de goedkoopste zijn en altijd maar rennen.”

ZELF DOOR SCHADE EN SCHANDE WIJS GEWORDEN?

“Toen ik in 2008 mijn bedrijf begon, was ik alleen maar druk. Zes uur opstaan, rennen van klus naar klus, ‘s avonds offertes maken en ‘s nachts wakker liggen omdat een klant negatief had gereageerd op een tariefverhoging. Ik had daarnaast een jong gezin. Mijn dochtertje lag in het ziekenhuis en ik had nauwelijks tijd om haar te bezoeken. Ik was bang dat klanten zouden weglopen, liet me leiden door angst. Dat voelde niet goed. Toen heb ik het roer omgegooid.”

DAT KLINKT WEL ERG MAKKELIJK.

“Ik ontmoette mensen die me wilden helpen, coachen. Ze hielden me een spiegel voor. Wat wil je eigenlijk? Ik houd van mijn werk, maar ook van mijn gezin. Ik wilde

met mijn kinderen naar hun sportwedstrijden en op zondag iets leuks doen. Daarom heb ik andere keuzes gemaakt. Ik ga uit van mijn eigen kracht, ben niet meer bang dat een klant wegloopt. Gebeurt dat, dan komt er wel weer een ander.”

JA, DAT ZAL. ER IS WERK ZAT!

“Dat klopt, maar toch werkt het zo. Ik heb lang op mijn tenen gelopen, alles voor de klant. Dat ging ten koste van mijn eigen geluk. Als een klant niet blij is, dan laten we hem gaan. Kijk, ik heb nu 25 medewerkers. Collega’s noem ik ze liever. Zij zijn mijn kostbaarste goed. Ik heb een doel bepaald voor mijn bedrijf. Dat is niet goed verdienen, maar een zelfsturende organisatie worden. Waar iedereen met plezier werkt, zijn talent ontwikkelt en verantwoordelijkheid draagt. Ik heb de rails gelegd, samen zijn we de trein.”

we een eigen praktijklokaal, waar ik wekelijks een dag leerlingen begeleid. Wat mij een goede praktijkbegeleider en coach maakt? Ik denk dat het komt doordat ik altijd eerlijk ben. Ik heb mezelf dat ook moeten aanleren, vooral om dingen op een andere manier te verwoorden.

Ik heb daar ook zelf weer hulp van een coach bij gezocht, om zaken op een respectvolle manier naar de leerlingen over te brengen. Verder investeer ik veel tijd en energie in de leerlingen. En ik verwacht dat ook terug.”

GAAT

7 5 8

EN JE BENT VERKOZEN

TOT

TOPCOACH VAN HET JAAR. WAT

MAAKT JOU EEN GOEDE COACH?

“Ik geef één dag in de week les op het vmbo. Daarnaast hebben

HET DAAR BIJ VEEL

BEDRIJVEN FOUT?

“Honderd procent! Er wordt te veel gekeken naar ‘What’s in it for me?’. Terwijl in die fase geven en helpen zo belangrijk is. Leerlingen mogen mij ook altijd bellen. Ook in de vakantie. Ik vind het gewoon belangrijk dat ze een vraag tegen iemand kunnen aanhouden. Ik help en geef heel graag. Uiteindelijk krijg je daar van alles voor terug.”

FRED: “BOEK HELPT GRIP

TE KRIJGEN OP WERK”

Henk leest hoofdschuddend het interview met Meindert Engberts. “Weer een installateur die zo nodig een boek moet schrijven…” Fred is het daar niet mee eens. “Ik vind het knap dat Meindert zich met zijn boek Kies NOOIT voor je klant zo kwetsbaar durft op te stellen. Daarin vertelt hij hoe hij geleefd werd door klanten en verplichtingen. Hij wil andere ondernemers helpen om weer grip te krijgen op hun werk en hun leven. Wat is daar mis mee?” “Ach, je hebt gelijk”, bromt Henk. “Veel ondernemers beginnen voor zichzelf om vrij te zijn. Maar vaak voelen ze zich gevangen in hun eigen bedrijf. Weet je, ondernemer zijn is pas gezond als jijzelf niet verdwijnt in de drukte.”

Thuisbatterij maakt zijn eigen keuzes

Via een kronkelige en smalle weg rijden Henk en Fred het idyllische dorp Oostknollendam in. Waar ruim 500 bewoners een kleine dorpsgemeenschap vormen langs rivier de Zaan. Op weg naar een voormalige Zaanse opslagloods, die tegenwoordig dienstdoet als duurzame gezinswoning voor de familie Halewijn. Met een ingenieus batterijsysteem.

Hier is een stokoud pand verduurzaamd”, zegt Fred tegen Henk, wanneer ze de bus parkeren in Oostknollendam. Binnen worden de mannen direct uit deze droom geholpen door eigenaar Harold Halewijn. De voormalige fabriek waar ooit veevoer werd opgeslagen, werd in 1998 namelijk compleet gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Anno 2026 woont Harold hier samen met zijn vrouw Sorrel en kinderen Ties (23) en Mette (20).

“Het verleden van deze plek wilden we niet vergeten en daarom hebben we een nieuwe woning gebouwd met historische uitstraling én duurzame maatregelen. We begonnen met warmteterugwinning, vloerverwarming en een cv-ketel. Gaandeweg zijn we ons huis verder gaan verduurzamen en sloten we het gas af.”

Gewoon gaan wonen

Henk is benieuwd wat er in de loop van de jaren allemaal is gebeurd. Harold: “Vanaf 2007 zijn we stap voor stap gaan verduurzamen. Het begon met twintig zonnepanelen. Inmiddels ligt er een veelvoud op. Het geld dat we jaarlijks met zonne-energie besparen,

investeren we weer in het huis. Zo kunnen we ieder jaar nieuwe duurzame stappen zetten. Extra panelen, zonneboilers, een buffervat van duizend liter, een warmtepomp, een elektrische auto… en later nog twee. We koppelden de panelen aan accu’s en verfijnden de techniek daarachter. Steeds met één doel: slimmer omgaan met energie, in plaats van alleen maar méér techniek toevoegen.”

Inspiratie

“Waar haal je jouw inspiratie vandaan?”, vraagt Fred. Harold glimlacht: “Ik heb een achtergrond in de technische IT-wereld, waar systemen slimmer maken bijna vanzelfsprekend is. Later ben ik wethouder klimaatbeleid geweest in de gemeente Wormerland. Ik ben gewoon gaan experimenteren en dat ging zo goed dat ik in 2013 Hetslimmehuis heb opgericht. Wat begon als uitzoekwerk aan mijn eigen woning, groeide uit tot kennis, producten en complete systemen. Met Hetslimmehuis installeren we door heel Nederland batterijen op een slimme manier. Batterijen die zelf nadenken.”

Harold begon zijn pionierswerk met loodaccu’s. “Daarmee kon ik een oude sleepboot

“Waar haal je jouwvandaan?”inspiratie

HAROLD HALEWIJN

fre-18006_AZ_Multimedia-Rohr_NL_185x132_DR.indd 1

... laat kabels en stekkers in de wand verdwijnen

Multimediabuis (MMR)

■ O vale buis voor geringe inbouwdiepte

■ Biedt plaats aan alle belangrijke kabels van fl atscreen en beamer

■ Onzichtbaar weggewerkt onder stucwerk

■ De kabeldoorvoer kan naderhand worden geïnstalleerd

Contactgegevens Nederland info.elektro@fraenkische.nl

Buis en toebehoren zijn verkrijgbaar als set en als losse onderdelen. fraenkische.com

ZORG VOOR JOUW KABELVEILIGHEID

MET DE BRADY M210 EN M211

DRAAGBARE PRINTERS

BRADY M210

DE ROBUUSTE ALLROUNDER VOOR DAGELIJKSE KABELVEILIGHEID

• Volledig autonoom & foutloos werken

• Duurzame kabelmarkering voor elke omgeving

• Snel en veilig op locatie

Ideaal voor: installateurs, onderhoudsteams, elektrotechniek en facility management.

BRADY M211

SLIMME, MOBIELE KABELVEILIGHEID VIA JE SMARTPHONE

• Slim printen via smartphone

• Maximale duidelijkheid = maximale veiligheid

• Extreem robuust & mobiel

Ideaal voor: mobiele monteurs, storingsdiensten, industrie en datacom.

03.05.18 09:15

Volledig geïntegreerd zonnedak

elektrificeren die ik ergens op de kop had getikt. Later stapte ik over op lithiumaccu’s. Ik bouwde mijn eigen batterijsysteem en schreef de software eromheen. Ik maakte er video’s over en zette die online. Inmiddels kijken bijna 17.000 mensen mee op YouTube. Dat had ik nooit verwacht. Via mijn YouTube-kanaal wil ik mensen vooral aanmoedigen om zelf aan de slag te gaan.” Henk wijst naar de grote batterijen in de garage. Harold: “De grap is dat ik mijn eigen energiemanagementsysteem had gebouwd om alle energiestromen via batterijen slim te regelen, maar toen ik kennismaakte met de thuisbatterij van Victron Energy, bleek dat allemaal niet meer nodig. Die batterij deed het werk voor me: hij ving pieken op - peak shaving noemen we dat - stuurde het verbruik en bepaalde zelf wanneer terugleveren slim was. Het systeem regelt het allemaal zelf. Bijkomend voordeel is dat ons huis het dankzij peak shaving af kan met slechts een 3x25 ampère aansluiting. Ondanks alle elektrische apparaten. Als we bijvoorbeeld elektrisch koken, wordt de laadpaal tijdelijk afgeschakeld. Zeker als de saldering volgend jaar wordt afgeschaft, kan een batterij veel geld opleveren.”

Niet om te handelen

Harold legt uit dat het bij zijn systeem allang niet meer draait om stroom inkopen of verkopen. “Veel mensen denken dat een batterij er is om te handelen met energieprijzen, maar dat is maar een heel klein stuk van het verhaal. De echte winst zit in het slim sturen van verbruik, opslag en teruglevering, zonder dat je er zelf aan

Op dit moment liggen er bij de familie Halewijn ruim honderd zonnepanelen op de daken van het huis en de bijgebouwen. Samen leveren ze jaarlijks zo’n 20.000 kWh op, ook voor het laden van twee auto’s en een elektrische boot. Harold: “We verbruiken ongeveer 22.000 kWh per jaar.”

Inmiddels staat er opnieuw een grote stap gepland. De oude panelen die los op het woonhuis liggen, verdwijnen en maken plaats voor een volledig geïntegreerd zonnedak. “De panelen wórden straks de nieuwe dakbedekking”, zegt Harold.

hoeft te denken. Ons systeem kijkt zelf wanneer het handig is om op te slaan, te leveren of gewoon niets te doen. Daardoor blijven de kosten laag. Het draait dus niet om méér panelen, maar om slimmer sturen.” Fred is benieuwd naar de energierekening. Harold: “Ongeveer vijfhonderd euro per jaar. Inclusief verwarming, warm water, laadpalen, huishoudelijke apparaten én het volledig elektrisch laden van die sleepboot achter het huis.” Het bezoek zit erop. Henk en Fred hebben zelf ook inspiratie gekregen, zo blijkt bij het vertrek. Fred: “Toch eens kijken of ik thuis ook aan de slimme batterij kan.”

DUURZAME VERLICHTING VOOR PLAFOND EN WAND

Nieuw, de CRX: robuust en slim

De nieuwe Norton CRX combineert een stijlvol en tijdloos design met uitstekende lichttechniek en energie-efficiëntie. Dankzij de egale lichtverdeling zorgt dit armatuur voor een aangename verlichting in elke ruimte.

De CRX is een rond, slagvast waterdicht plafond- en wandarmatuur (IK10/IP65) met een fraai, egaal, homogeen lichtbeeld dankzij de geavanceerde lenstechniek en opale kap. Met een instelbare lichtstroom van 800 tot 2200 lumen en de keuze uit drie lichtkleuren (3000K, 3500K of 4000K) creëer je moeiteloos de juiste verlichtingsoplossing in uiteenlopende toepassingen.

Het armatuur is standaard voorzien van uitgebreide functionaliteiten, waaronder een geïntegreerde bewegingsmelder en schemersensor. Uniek is de standaardkeuze tussen de corridorfunctie of een aan/uit-instelling. Voor nog meer comfort en veiligheid heeft de CRX een master-slave functie. Zodra een willekeurig armatuur binnen een groep door beweging wordt geactiveerd, schakelt deze de gekoppelde armaturen (volgunits) automatisch in op een hoger lichtniveau.

Alle waarden en tijdsinstellingen zijn afzonderlijk en nauwkeurig instelbaar voor extra comfort, veiligheid en energiebesparing, en voor optimale afstemming op de omgeving. De CRX is verkrijgbaar in wit of zwart en is optioneel ook leverbaar met geïntegreerde noodverlichting (inclusief longlife-accu met drie uur autonomie).

Snelmontage

Voor nog meer installatiegemak wordt de CRX geleverd met een snelmontageplaat. Hierdoor is het niet nodig eerst een gat in de behuizing te boren, maar kun je direct starten met monteren. Toch liever directe montage tegen het plafond? Dan zijn hiervoor ook doorbreekpoorten voorzien.

Duurzaam en veelzijdig

Het huis en de kap van de CRX (Ø 325) zijn van slagvast polycarbonaat (IK10/IP65).

Uiteraard voldoet het armatuur aan de laatste eisen voor duurzaamheid en is het volledig reparabel. Hierdoor is de CRX breed inzetbaar als plafond- en wandarmatuur voor het verlichten van onder andere algemene ruimten in kantoren, zorginstellingen en scholen, en ook portieken en galerijen.

DE OORSPRONG VAN EEN SLIMME INNOVATIE

Het ontstaan van BKE Solutions

BKE Solutions ontwikkelt slimme, failsafe meldervoeten, die bijdragen aan veiligere woongebouwen. Door voeding en aansturing direct onder de rookmelder te integreren, maakt het bedrijf brandbeveiliging eenvoudiger, effectiever en toekomstbestendig.

BKE Solutions ontwikkelt en produceert intelligente meldervoeten. In deze meldervoet bevindt zich de voeding én de intelligente aansturing die nodig is om vrijloopdeurdrangers in woongebouwen failsafe te bedienen. Wanneer een rookmelder rook detecteert, schakelt de failsafe-meldervoet de spanning uit die de deurdranger nodig heeft om open te blijven. Hierdoor sluit de deur bij brand, waardoor rook en vuur zich niet kunnen verspreiden naar aangrenzende compartimenten.

Het ontstaan van BKE Solutions

Voordat intelligente meldervoeten bestonden, werden een relais en voeding doorgaans in de meterkast geplaatst. Dit kostte installateurs veel tijd én leverde complexe installaties op. In 2019 kreeg Bob van de Kimmenade vanuit het veld een vraag: “Kan de voeding niet direct onder de rookmelder worden geplaatst?”

Deze vraag bleek het startschot voor de ontwikkeling van een compleet nieuwe manier van installeren. Bob realiseerde de oplossing naar wens van de klant, compact, veilig en snel te monteren, en daarmee was de basis gelegd voor het bedrijf zoals het vandaag bestaat.

De uitvinders achter de innovatie

BKE Solutions is opgericht door Bob en Saskia van de Kimmenade. Bob, met meer dan dertig jaar ervaring in de elektrotechniek, ontwikkelde een intelligente voedingsprint die vrijloopdeurdrangers en brandkleppen volledig failsafe kan aansturen. Daarmee introduceerde BKE Solutions als eerste partij in Nederland een meldervoet die de voeding en aansturing direct onder de rookmelder integreert, een innovatie in de markt.

Innovatie voor iedereen

De impact van deze techniek gaat verder dan één product. Bob en Saskia geloven dat Nederland aantoonbaar veiliger kan worden door deze geïntegreerde manier van aansturen. Om die reden kozen zij er bewust voor géén patent aan te vragen. Door de innovatie vrij te laten, ontstaat ruimte voor andere partijen om vergelijkbare producten op de markt te kunnen zetten. Dit vergroot de beschikbaarheid van veilige systemen en helpt traditionele, effectieve oplossingen te vervangen.

Cesar Zuiderwijk nog volop actief na Golden Earring

Zolang het kan, drum ik door

Noem enkel zijn voornaam en bijna iedereen weet over wie het gaat.

Cesar Zuiderwijk, die naam maakte als drummer van Golden Earring, is tegenwoordig vooral bekend van zijn theateroptredens, als jurylid van The Tribute: Battle of the Bands en van zijn biografie Cesar. Henk en Fred gingen langs bij de beroemdste drummer van Nederland.

Terwijl Fred koers zet richting het zuiden van Brabant, kijkt Henk hoogstverbaasd opzij.

“Golden Earring is toch een echte Haagse band, Fred! Woont Cesar niet meer in Den Haag?"

Fred snapt de verwarring van zijn collega.

“Jawel, hij heeft nog altijd een huis in die stad, maar ook al 35 jaar een woning in Baarle-Nassau. Dat wist ik eerlijk gezegd ook niet. Maar daar heeft hij ons vandaag uitgenodigd.”

Cesar staat zijn gasten al op te wachten.

Deze zomer wordt hij 78 jaar, maar hij oogt nog altijd heel vitaal. De ontvangst is hartelijk. Als Golden Earring-fan van het eerste uur had Henk dat wel verwacht.

“Cesar is altijd goed toegankelijk en vriendelijk, dat had ik al van veel mensen gehoord." De drummer woont met zijn vrouw Hester aan de rand van het tegen de Belgische grens gelegen Baarle-Nassau.

Een ruime tuin omringt hun bungalow.

“Ben jij een tuinman, Cesar?”, vraagt Fred.

“Dat is niet erg rock-’n-roll, toch?”

“Haha ja, dat klopt. Maar ik vind het fijn en rustgevend om in de tuin te werken. We hebben alles: bloemen, een moestuin, fruitbomen, veel kruiden. In de zomer eten we enkel nog uit onze eigen tuin.”

Henk is benieuwd of Cesar zijn stad Den Haag niet mist. “We hebben een apparte-

ment in het centrum, fijn om daar af en toe te zijn. Maar we genieten ook erg van de rust en de ruimte hier.”

Best een goede band

Cesar neemt Henk en Fred vervolgens mee naar zijn ‘mancave’, beter gezegd: een mooi drumhok, in de tuin bij de woning. De ruimte ademt muziek; een mooi elektronisch drumstel, veel muziekboeken, wat Earring-memorabilia. Maar geen ‘echt’, akoestisch drumstel, merkt Henk direct op. “Weet je hoeveel lawaai dat maakt”, lacht Cesar. “Niet alleen voor de buren hoor, ook voor jezelf. Die elektrische sets van tegenwoordig zijn gewoon een hartstikke goed alternatief.” Het is alweer vijf jaar geleden dat er een abrupt einde kwam aan Golden Earing, Nederlands' grootste rockband ooit. Gitarist George Kooymans bleek de progressieve ziekte ALS te hebben. Zonder hem wilden de andere drie bandleden niet meer door. “Dat was heel duidelijk. Met z'n vieren of stoppen”, zegt Cesar. Mist hij de band nu niet, wil Fred weten. “Ik realiseer me nu wel dat we geweldig dingen hebben gedaan en dat we eigenlijk best een goeie band waren, haha. Daar waren we toen nooit mee bezig. Maar missen? Nee, niet echt. Dit is hoe het is. Ik kijk terug

Kijk, ik krijg mijn vingers niet eens meer goed recht

Het gaat niet om zo hard mogelijk slaan

op een fantastische tijd, maar ben ook weer bezig met andere mooie dingen.”

Moeller-techniek

Cesar zit tegenwoordig in de rockband Sloper en onder de noemer De Naakte Waarheid speelt hij in de Nederlandse theaters, waar hij geweldige verhalen vertelt over zijn vijftig jaar in Golden Earring. Daarnaast is onlangs de biografie Cesar verschenen, waarin al die mooie verhalen zijn opgetekend. Eind 70 en nog volop in het leven dus! “Ik vind het leuk om nieuwe dingen te doen, ik geniet er enorm van. Dus zolang het kan, ga ik door!"

Repeteren op zijn drumstel doet Cesar trouwens niet zo gek veel meer. Techniekoefeningen, hij heeft ze in zijn meer dan zestigjarige drummersleven genoeg gedaan. Hij laat Henk en Fred zijn handen en vingers zien. “Kijk”, zegt hij, “ik krijg mijn vingers niet eens meer goed recht. Resultaat van altijd maar die drumstokken vasthouden.”

Cesar, is de even simpele als voor de hand liggende titel van de vorig najaar verschenen biografie van de drummer. Voorzien van een geweldige cover, waarop Cesar Zuiderwijk poseert als de historische Julius Caesar, met op zijn hoofd een kroon van drumstokjes. Het boek gaat over het leven van Cesar, met uiteraard vooral veel ruimte voor zijn geweldige avonturen met Golden Earring. “Ik heb zoveel meegemaakt. Misschien vinden mensen het wel leuk om dat te lezen, dacht ik. Het is geen hoogdravend boek hoor, gewoon lekker los geschreven door journalist Jean Paul Heck. Je leest het in twee avonden uit. Voor mezelf ook leuk. Ik heb nooit zo teruggekeken op mijn carrière. Door dit boek moest ik dat wel, haha.”

Een goede techniek is belangrijk voor een drummer, zegt hij. “Het gaat niet om zo hard mogelijk slaan. Souplesse, dynamiek, gevoel, dat is belangrijk. De Moeller-techniek bijvoorbeeld, waarbij je met één armbeweging meerdere noten kan spelen. Dat heeft mij veel gebracht.”

Drummers versus monteurs

Van drumtechniek weet Cesar alles, maar van de elektrotechniek achter de band bitter weinig, zo geeft hij toe. Kabels, stekkers, versterkers, mengpanelen, het is allemaal niet zijn ding. “Ik ben slechts drummer”, lacht hij. “Voor het geluid en licht hebben we altijd hele goede mensen gehad. Daar hoefde ik me nooit druk om te maken. Weet je, eigenlijk is er weinig verschil tussen drummers en elektromonteurs. We houden van ons vak en het is belangrijk om zoveel mogelijk te oefenen, zodat we steeds meer routine krijgen en steeds beter worden in wat we doen. Dan kan je veel bereiken in je vak.”

REMCO PRONK VAN ELEKTROCOMBINATIE PRONK

“Logischnadenkenblijven en rustig blijven”

Remco Pronk (35)

BEDRIJF

Elektrocombinatie Pronk, Jubbega

FUNCTIE

Monteur / eigenaar

OPLEIDING

Mbo niveau 3, later niveau 4 erbij gedaan.

ZWEMDIPLOMA

A en B

WERKERVARING

In mijn vrije tijd hielp ik mijn vader. Daarna werken-leren bij twee andere bedrijven. Vanaf 2010 een eigen bedrijf.

WEKKER 05.50 uur

ONTBIJT Niet

STERKSTE PUNT

Altijd rustig blijven

MINDER GOED

Weinig geduld

VAKLITERATUUR

Diverse vakbladen waaronder Henk & Fred, en het internet

CV OF WARMTEPOMP THUIS

All-electric warmtepomp met batterij en zonnepanelen

Je bent Monteur van het Jaar geworden. Ben je trots?

“Hartstikke trots. Het is een hele eer dat je dat een heel jaar mag zeggen. Ik zag het niet echt aankomen. Wat een hoop drukte om niks, dacht ik bij de voorrondes nog. Maar toen ik in de halve finale zat, ben ik er echt voor gegaan. Met dit resultaat.”

Wat maakt volgens jou een goede elektromonteur?

“Logisch blijven nadenken. Rustig blijven, eerst uitdenken wat er aan de hand is of moet gebeuren en dan pas handelen. Eerst denken, dan doen. Dat voorkomt fouten en geeft vaak betere resultaten.”

Hoe ben je in dit vak terechtgekomen?

Pak je alles aan binnen de elektrotechniek of maak je keuzes?

“Ik doe eigenlijk alles: meterkasten, zonnepanelen en thuisbatterijen. Vooral batterijen gaan nu heel hard. Maar ik zeg niet overal ja op. Ik pak alleen op wat ik echt goed kan!”

Hoe kijk je aan tegen de opkomst van thuisbatterijen?

“Ik hoor vaak: jijaltijdneemt de telefoon op, ook ’s avonds”

“Mijn vader was w-installateur in water en riool. Ik ben veel met hem meegegaan en ik heb het werken met de handen van jongs af aan meegekregen. Uiteindelijk koos ik zelf voor elektrotechniek, dat sprak mij meer aan. Daar ben ik me verder in gaan specialiseren. Tien jaar geleden ben ik voor mezelf begonnen als Elektrocombinatie Pronk.”

Hoe blijf je bij met nieuwe ontwikkelingen?

“Ik volg elk jaar cursussen bij leveranciers op locatie, in verschillende productgroepen. Ik kijk wat er op de markt komt, maar iets is voor mij pas echt interessant als het ook een artikelnummer heeft bij de groothandel. Dan kan ik het bestellen, testen en in de praktijk toepassen. Nieuwe dingen bouw ik eerst thuis op. Dan leer je hoe het werkt en hoe je het kunt repareren als het fout gaat.”

“De batterij is niet de oplossing op zichzelf. De echte uitdaging zit in systemen die met elkaar samenwerken. Als je auto om vier uur thuiskomt en in een uur je batterij leegtrekt, heb je er niks aan. Je moet installaties slim laten samenwerken. Voor mij zit de toekomst in dat samenspel tussen batterij, verbruik, opwek en sturing, niet in één los product.”

Pak jij dat samenspel zelf op?

“Voor complexere EMS-vraagstukken werk ik samen met een ICT’er die daar echt goed in is. Dan combineren we kennis: hij de automatisering, ik het vakwerk. Zo kunnen we hoogwaardige projecten doen, zonder dat ik een groot bedrijf hoef te worden of hele teams aan moet sturen. Klein blijven betekent voor mij ook wendbaar blijven.”

Doe je veel aan bijscholing?

“Ja. We hebben laatst bij Omega nog een tweedaagse cursus energieopslagsysteem installeren en opleveren gedaan, omdat ik zag dat het in opkomst was. Dan wil ik meteen weten hoe het moet. Ik vind het belangrijk dat je als installateur begrijpt wat je plaatst, niet alleen monteert wat er ligt.”

Nieuw! RoundTech opbouw

Een minimale esthetische impact met maximale performance

Met de introductie van RoundTech opbouw (IP65), is de zeer succesvolle RoundTech productfamilie compleet. RoundTech opbouwarmaturen kunnen snel en makkelijk gemonteerd worden op plafonds waar inbouw niet mogelijk is. De armatuur is voorzien van E-focus technologie, waardoor éénzelfde armatuur geschikt is voor vluchtroute- of ruimteverlichting.

In- en opbouw versies met een herkenbaar minimalistisch uiterlijk

Beschikbaar in verschillende kleuren; wit, zilver, donkergrijs en zwart

Speciale lenzen zorgen voor maximale tussenafstanden

Dimbaar van 100% naar 70% of 30%

Decentrale uitvoering, 200 lumen

Te gebruiken in niet-permanente & permanente modus

Hoe werk je met personeel en hoe houd je hun skills op peil?

“We zijn met z’n drieën. Dat vind ik groot genoeg. Dan weet ik wat er gebeurt en wat iedereen doet. Naast mij zijn er Bahre en Djimmer. Bahre zit nog op school, bbl. En Djimmer gaat met mij mee naar de fabriekscursussen. Zo blijven we allemaal bij en leren we hetzelfde.”

Als winnaar heb je ook een opleidingsbudget ontvangen. Hoe ga je dat inzetten?

“Ik wil er iets mee doen richting NEN 1010. Als de nieuwe versie wordt bekrachtigd, wil ik weer helemaal bijgespijkerd zijn. Dat hoort bij vakmanschap.”

Je werkt vooral voor mkb-bedrijven. Is dat een bewuste keuze?

“Ja. Particulieren willen vooraf heel precies weten wat het gaat kosten. Daar heb ik een hekel aan. mkb-bedrijven moeten investeren en hebben vertrouwen. Veel klanten ken ik al jarenlang.

Je hebt korte lijnen, je kent elkaar en kunt meters maken.”

Waarin onderscheid jij je van collega’s?

“Wat ik vaak hoor, is: ‘Jij neemt altijd de telefoon op.’ Ook ’s avonds en in het weekend. Dat vind ik logisch. Mensen bellen niet voor de gezelligheid, er is altijd iets aan de hand. Je staat op deze manier dicht bij de klant. Misschien lossen we het niet meteen op, maar we komen altijd dichter bij de oplossing.”

Waar ligt jouw stip op de horizon?

“Ik wil eigenlijk gewoon doorgaan zoals het nu gaat. Klein blijven, leuke projecten doen. Meer personeel betekent meer kantoor en dat wil ik niet. Ik wil zelf aan het werk blijven. Dat is precies waarom ik ooit voor dit vak heb gekozen.”

‘AI mag nooit gezond verstand vervangen’

AI speelt voor Remco Pronk vooral een ondersteunende rol in zijn werk. Hij gebruikt het onder meer voor het opstellen van ‘nette, duidelijke mailtjes’ en soms voor het opzoeken van technische details, zoals aanhaalmomenten van schroeven.

“Maar ik vertrouw er nooit blind op. Je moet zelf logisch blijven nadenken en kritisch blijven. AI kan je best een handje helpen, maar het mag nooit de vakkennis of het gezonde verstand vervangen. Het blijft een stuk gereedschap, maar zal nooit een oplossing op zichzelf worden.”

OLAV COMBINEERT WERK IN INSTALLATIEBRANCHE MET TOPSPORT

De beste in korfbal

Hij werkt sinds kort samen met zijn vader Erwin bij Van Wijngaarden Elektrotechniek in Papendrecht, eind vorig jaar derde bij de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar, categorie bedrijven tot 50 medewerkers. Olav van Wijngaarden (29) is ook korfballer op het allerhoogste niveau in Nederland. Henk en Daan zochten hem op.

Henk en Daan rijden met hun bus Papendrecht in. “Van Wijngaarden Elektrotechniek werd eind vorig jaar derde bij de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar. Ik ben benieuwd hoe ze dat geflikt hebben!”, zegt Henk. “Gaan we eerst naar de sporthal of naar het bedrijf?”, vraagt hij. Daan lacht. “We zoeken Olav op bij het bedrijf, maar later vandaag in de sporthal moet hij écht aan het werk. Hij is professioneel korfballer bij PKC en volgens mij is dat meer zijn hoofdbaan.”

COMBINEREN

Bij Van Wijngaarden zitten vader Erwin en zoon Olav gezellig samen aan de koffie. “Vanmorgen lag ik nog ergens in de kruipruimte”, lacht Olav in de werkkleding van het familiebedrijf. Vader Erwin runt nu als tweede generatie het installatiebedrijf en intussen stroomt Olav langzaam maar zeker steeds meer in op de werkvloer. “Ik kon me jarenlang compleet focussen op korfbal en had het geluk dat ik van mijn hobby mijn werk kon maken.

Als topsporter krijg je fulltime betaald, maar je bent natuurlijk niet veertig uur per week aan het korfballen. Afgelopen jaren heb ik dus ook gestudeerd, waaronder een hbo-studie Ondernemerschap en retailmanagement. Nu ik in de sport alles heb gewonnen wat je maar kunt winnen, merk ik dat ik het werken in de installatiebranche steeds leuker vind worden. Nu kan ik de sport en het werk hier nog goed combineren. Maar er komt een moment dat

“ Bij schilderen komt veel techniek kijken ”

ik de keuze moet maken om te stoppen met sporten en dan ga ik volledig de zaak in.”

TOPPRESTATIES

Voorlopig wil Olav nog volop presteren in het korfbal. Niet alleen met zijn club PKC, die op het hoogste niveau van Nederland speelt, maar ook met het Nederlands korfbalteam. Henk volgt alleen het voetbal en heeft dus geen idee hoe we internationaal bekend staan in de korfbalsport. Olav reageert trots:

“Korfbal is echt een Nederlandse sport, dus we zijn eigenlijk de beste. In principe winnen we altijd!” Olav is ook aanvoerder van het team en werd afgelopen jaar ook nog eens uitgeroepen tot beste speler. Daan is onder de indruk. “Dan ben je wel echt goed”, verzucht ze. “En waarom ben je ooit begonnen met korfballen?”

“Goede vraag”, reflecteert Olav met een grijns. “Tot mijn twaalfde voetbalde ik, maar mijn ouders en vrienden zaten meer in het korfbalwereldje. Door hen ben ik gaan korfballen. Het is een heel dynamisch spelletje, waarbij je zowel moet aanvallen als verdedigen. Het is ook fysiek en dat ligt mij goed: je moet fit zijn, atletisch en sterk. Het is ook een echte teamsport

met een gemixt team, dus met mannen en vrouwen. Dat geeft echt een andere sfeer in je teamgevoel.” Wat neemt Olav hiervan mee naar het bedrijf? Olav: “Je behaalt alleen het hoogst haalbare als je als team goed presteert. Met één heel goede speler word je geen kampioen. Dat gaat in het werk ook zo. Bij Van Wijngaarden vinden we het groepsgevoel daarom heel belangrijk en zien we mijn pa niet als de baas, maar meer als de aanvoerder van de ploeg.”

COMBINEREN

“In principe winnen we altijd!”

Hoewel Olav vanmorgen nog kabels door de kruipruimte trok, moet hij er straks gewoon weer staan voor de training van zijn team. “Hoeveel tijd vraagt de sport en hoe combineer je dat met het werk hier?”, vraagt Henk. Olav vertelt dat hij in ieder geval elke maandag op topsportcentrum Papendal met het Nederlands korfbalteam traint. “De zaalcompetitie van de club loopt van november tot april. Met PKC trainen we maandagavond, dinsdagavond en donderdagavond en hebben we ieder weekend sowieso één wedstrijd, soms twee. Om zelf fysiek topfit te zijn, ga ik ook nog minimaal drie keer per week de sportschool in, of hardlopen. Extra tijd kosten de grote toernooien, zoals de WK’s in Amerika, China en Afrika. En met de club leven we nu al toe naar de

BEVESTIG. CLIP. KLAAR.

Deze Mepac flexbuis-spijkerclip is speciaal geschikt voor het strak bevestigen van flexbuizen met een diameter van 16 tot en met 19 mm. Door de gecentreerde rib aan de binnenzijde worden flexbuizen perfect vastgeklemd, wat zorgt voor een betrouwbare bevestiging.

Dankzij het ontwerp met een enkele rib die over de volledige omtrek loopt, is deze clip universeel te gebruiken voor vrijwel alle verschillende typen flexbuizen, waardoor je geen aparte clips nodig hebt voor verschillende buizen. Daarnaast maakt de slankere vorm van deze beugel hem uitermate geschikt voor gebruik in sleuven. De clip is verkrijgbaar in een spijker- en schroefvariant, zodat er voor iedere ondergrond een passende oplossing is. Voor jou als installateur betekent dit: minder kans op fouten, sneller werken en een strak eindresultaat. Bovendien direct uit voorraad leverbaar.

MEER INFO: WWW.MEPAC.NL

Met één gecentreerde rib past hij op alle flexbuizen, ongeacht de ribafstand

“De branche mag best wat trotser zijn”

strijd in de Champions League, de Europa Cup, in Lissabon. Dan ben je een weekje op pad. Het is wel druk…”, concludeert Olav zelf. “Maar ik ben graag bezig, haha! En tot nu toe is werk en sport gelukkig heel goed te combineren. Pa kent mijn situatie natuurlijk goed en andere collega’s begrijpen dat ik af en toe wat flexibel werk.”

TROTS

Wat neemt Olav vanuit de topsport mee naar de branche? “Dat vind ik een lastige, omdat ik nu vooral heel veel van de branche leer in plaats van andersom. Ik heb zelf geen technische achtergrond, dus ik ontdek nu steeds meer hoe belangrijk de installatietechniek is.” Als Daan even doorvraagt, kan Olav toch ook iets noemen dat hij de branche wil meegeven. “Als topsporter weet je dat je er veel voor moet

doen om iets te bereiken. Het komt je niet aanwaaien. Dat zie ik ook wel in de branche hoor, mensen werken met passie in het vak. Maar installateurs zijn nuchtere, harde werkers. De installatiebranche mag best wat trotser worden op wat de bedrijven in de branche doen. Weet je, als wij kampioen worden met korfbal, zijn we echt supertrots. In de branche realiseren we ook topprestaties en doen we iets wat anderen niet kunnen. Daar mogen we veel trotser op zijn!”

ABSOLUTE TOP

Olav van Wijngaarden is aanvoerder van korfbalvereniging PKC/Vertom, de grootste korfbalvereniging van Nederland. De Papendrechtse Korfbal Club behoort al jarenlang tot de absolute top in de Korfbal League, de hoogste Nederlandse competitie. Olav speelt sinds zijn dertiende bij PKC. Toen hij 19 jaar was, werd hij voor het eerst uitgenodigd voor het Nederlands korfbalteam. Hij is inmiddels 56-voudig international en aanvoerder van TeamNL Korfbal, de regerend World Games-, wereld- en Europees kampioen.

LabelsDirect BV | 0348 342 186 | info@labelsdirect.nl

BUSCH-BALANCE ® SI

De klassier van nu ook in mat zwart.

Het schakelmateriaalprogramma Busch-balance® SI is vanaf nu niet meer enkel in alleen alpinwit verkrijgbaar, maar ook in de trendkleur matzwart. Het stijlvolle oppervlak dat aangenaam aanvoelt, past in elk interieur. En met ruim 200 verschillende afdekkingen, is het schakelmateriaal geschikt voor elke toepassing. Dat alles met behoud van techniek, comfort en veelzijdigheid. busch-jaeger.nl

Weer drie nieuwe leestips van Henk

Eigenlijk is Henk niet zo van het lezen. Maar hij kan er de afgelopen maanden niet echt omheen. Er kwamen wederom een aantal interessante boeken over de toekomst van de installatiesector uit. Verder is het boek van recruiter Jesse Geul superinteressant! Zeker als je je bezighoudt met werving en personeel.

VAN BAKSTEEN NAAR BLOCKCHAIN

MARJET RUTTEN

Ik vind het altijd knap hoe Marjet

Rutten een kijkje in de toekomst neemt van de bouw- en installatiewereld. Dat doet ze ook weer met haar nieuwe boek Van Baksteen naar Blockchain. En er speelt nogal wat, op het gebied van klimaat, energie, technologie en de manier waarop we samenleven. Oude systemen piepen en kraken, aldus

Boek leert je hoe een sollicitant denkt

Marjet, terwijl nieuwe structuren zich aandienen. Dit boek neemt je mee op een inspirerende reis van 2010 naar 2040 en laat zien hoe de bouw- en installatiesector verandert – niet in theorie, maar in de praktijk. Met scherpe observaties, persoonlijke inzichten en meer dan honderd voorbeelden ontdek je dat de toekomst allang begonnen is. Van materialentransitie tot biobased bouwen en van netcongestie tot industrialisatie, robotisering en AI. Een interessant boek voor zowel eigenaren als managers in de bouw- en installatiesector!

WAAROM (N)IEMAND BIJ JE WIL WERKEN

JESSE GEUL

We hebben met ons blad recruiter Jesse Geul al eens geïnterviewd. Zijn nieuwe boek Waarom (n)iemand bij je wil werken mag dan ook niet ontbreken in dit overzicht. Zeker gezien het personeelstekort in onze branche. Jesse schetst een markt van veel openstaande vacatures, kandidaten die afhaken of de verkeerde mensen die worden aangenomen – terwijl de oplossing wat hem betreft vaak verrassend simpel is. In zijn boek laat Jesse

BOUWEN AAN CULTUUR BIJ VERANDERING

INGE SIJPKENS & SASCHA MURK

De bouw- en installatiebranche zit middenin een periode van grote veranderingen. Technologische veranderingen, verduurzaming, veranderende klantvraag, wet- en regelgeving, personeelstekorten en een nieuwe generatie op de arbeidsmarkt vragen om een nieuwe manier van bouwen, organiseren en samenwerken. Cultuur speelt hierin een sleutelrol. Het boek

zien waarom het vaak misgaat: slechte vacatureteksten, trage procedures, oppervlakkige gesprekken. Hij fileert de fouten en geeft concrete alternatieven die wél werken. Geen droge theorie, maar scherp, geestig en direct toepasbaar. Een must-read voor iedereen die wil leren hoe sollicitanten denken, hoe je daarop inspeelt en hoe je je onderscheidt als werkgever. Jesse is een expert op het gebied van recruitment en heeft op LinkedIn meer dan 100.000 volgers.

Bouwen aan cultuur bij verandering laat zien waarom cultuur zo invloedrijk is, hoe je een sterke organisatiecultuur bouwt en hoe je cultuurverandering aanpakt als veranderingen in de markt of je ambitie daarom vragen. In dit boek komen maar liefst 26 bedrijven aan het woord. Met als centrale vraag: Hoe blijf ik in deze tijd wendbaar en succesvol? En hoe behoud ik mijn aantrekkingskracht richting klanten, opdrachtgevers en medewerkers?

Draadloos deurcommunicatiesysteem voor portiekflats in Apeldoorn

“In vier uurtjes draadloosgeïnstalleerd”systeem

In Apeldoorn kregen 72 appartementen van woningstichting Ons Huis een nieuw, draadloos deurcommunicatiesysteem van Intratone. De installatie ging snel en met minimale overlast. Dankzij beheer op afstand kan de beheerder wijzigingen direct doorvoeren. Henk en Fred namen een kijkje.

Henk en Fred zijn onderweg naar Apeldoorn, waar 72 appartementen in amper vier uur tijd zijn voorzien van nieuwe deurcommunicatie.

“Zo snel? Dat kan toch bijna niet?”, bromt Henk, terwijl hij met de bus Apeldoorn inrijdt. Fred is minder sceptisch. “Vergeet niet dat het een volledig draadloos systeem is. Dat maakt het wel een stuk eenvoudiger. Ik ben benieuwd.”

uitleggen. We zijn begonnen om in één flat het draadloze intercomsysteem van Intratone te plaatsen. Het liep technisch vanaf het begin stabiel en de reacties waren positief. Dat gaf ons het vertrouwen om het nu verder uit te rollen.”

Draadje trekken

De mannen hebben afgesproken bij een portiekflat, waar het systeem op dit moment wordt geïnstalleerd. Ze worden ontvangen door Rik Buning, salesmanager van leverancier Intratone en installateur Roald Diender van Think Open uit Twello. Ook projectleider Wouter Reef van woningstichting Ons Huis uit Apeldoorn schuift aan.

“Is dit de tweede flat die wordt voorzien van dit systeem?”, vraagt Fred aan Wouter. Hij knikt: “We zochten naar een oplossing die toekomstbestendig is. In dit soort oudere gebouwen heb je steeds vaker te maken met storingen of onderdelen die niet meer leverbaar zijn. Dat kun je bewoners niet blijven

“Vroeger was het gewoon een simpel draadje trekken”, zegt Henk. “Maar dat is wel veranderd.” “Precies”, antwoordt Roald Diender (Think Open). “Een draadje trekken wordt steeds lastiger. Je moet bij iedereen achter de voordeur komen. Dat lukt niet altijd meer. Met een draadloos systeem vervalt dat. Daarnaast kun je op deze wijze veel sneller werken. Hier op locatie vervangen we centraal bijvoorbeeld alleen het beltableau, waarop de drukknoppen zitten, en de technische unit. We hoeven de flats niet in.”

Rik Buning (Intratone): “Het systeem wordt vooraf geprogrammeerd. Namen, telefoonnummers, alles komt erin. De installatie

WOUTER REEF, ROALD DIENDER EN RIK BUNING (VLNR)

BEHEERDER NIET MEER NODIG OP LOCATIE

Bewoners

zien nu wie er voor de deur staat

bestaat vervolgens uit ophangen, aansluiten en testen. Daardoor is het systeem binnen een paar uur operationeel.” Fred wil weten hoe het praktisch werkt voor bewoners. Roald vertelt dat de bezoeker nog steeds op een deurbel drukt. “Vervolgens komt de oproep binnen op de smartphone of tablet van de bewoner. We maken daarvoor gebruik van het mobiele netwerk. De bestaande bekabeling in het gebouw gebruiken we niet meer. Dat betekent dat de bewoner ook wanneer hij niet thuis is, kan zien wie er voor de deur staat.”

Geen smartphone

En als iemand geen smartphone heeft, vraagt Henk, wat dan? “Dat is een kleine groep”, zegt Roald. “Die kan gewoon via de vaste telefoon opnemen en met een toets de deur openen. Daarvoor werkt ons systeem met een vast telefoonnummer dat wordt gebeld en doorschakelt naar het toestel thuis. Vervolgens druk je op het sterretje om de deur te openen.” Henk rekent hardop mee. “Vier uur installatiewerk voor een draadloos systeem of dagenlang een conventioneel systeem installeren. Dat scheelt nogal tijd.” Voor bewoners levert het meer op dan snelheid alleen, benadrukt Wouter. “Ze hebben nu videobeeld.

Bij de nieuwe deurcommunicatie in Apeldoorn wordt gewerkt met een systeem waarbij wijzigingen op afstand worden doorgevoerd. De intercoms zijn gekoppeld aan een online beheersysteem, waardoor aanpassingen in bewonersgegevens of toegangsrechten meteen zichtbaar worden in het gebouw. Er is geen installateur of beheerder meer nodig op locatie. Ook tijdelijke toegang is eenvoudig te regelen. Bijvoorbeeld voor schoonmaak of onderhoud. Je geeft een code met een tijdvak. Sleutels ophalen of uitgeven is niet meer nodig. Voor woningbeheerders betekent dit dat meerdere complexen centraal te beheren zijn, terwijl installateurs minder afhankelijk zijn van bestaande bekabeling en toegang tot woningen.

Dat was er eerst niet. Ze zien wie er voor de deur staat. Dat geeft een veiliger gevoel.”

Fred is benieuwd hoe het beheer wordt georganiseerd. Rik: “De bewoner hoeft alleen een app te downloaden om de deurbel te bedienen. Dat is simpel en wordt goed uitgelegd. Een sticker met een QR-code en een korte uitleg in de meterkast helpt bewoners

GEÏNTEGREERDE

PINHOLE

HANDSFREE

op weg.” Mutaties worden door Ons Huis zelf doorgevoerd, vertelt Rik. Wouter knikt: “Verhuist er iemand, dan passen we de naam en het telefoonnummer op afstand aan. De naam staat namelijk digitaal naast de deurbel.”

Innovaties

Fred vraagt of er nog innovaties aankomen. Rik: “Deurcommunicatie ontwikkelt zich razendsnel. Hier plaatsen we nog aparte units op een bestaand systeem. Maar we kunnen dat straks allemaal integreren. Beheer wordt steeds slimmer en eenvoudiger. We hebben inmiddels compacte intercoms voor kleinere complexen en

Op de

werken aan nieuwe modellen met beldrukknoppen in verschillende formaten. Dat is ook prijstechnisch interessant.”

“Toegangssystemen worden steeds meer onderdeel van het dagelijks gemak”, vult Roald aan. “Minder techniek waar je over na moet denken en daarvoor in de plaats meer vanzelfsprekendheid.”

Henk en Fred hebben voldoende gezien en nemen afscheid. Ze stappen in de bus en draaien de parkeerplaats af. “Draadloos is handig”, zegt Fred even later. “Voor gebruiker én installateur.”

Henk: “Thuis wil ik ook zo’n systeem. Dan hoef ik niet meer van de bank als de bel gaat…”

HENK: “Niemand meer lastigvallen om iets aan te passen. Dat vind ik misschien nog wel het grootste voordeel van dit systeem.”

FRED: “Geen schroevendraaier om iets aan te passen, maar online een update doen.” HENK: “Vroeger had je kabels, nu heb je accounts.” FRED: “Eigenlijk is dat ook een vorm van gereedschap.”

HENK: “Zolang ik maar niet hoef te onthouden welk wachtwoord erbij hoort, haha.” FRED: “Nee, dat gebeurt allemaal via het online beheerportaal.” HENK: “Ik zou zelf thuis trouwens ook wel willen zien wie er aan de deur staat.” FRED: “Hoezo?” HENK: “Als jij het bent doe ik net of ik niet thuis ben, haha.”

WE PRATEN GEWOON

Hij werkt al twintig jaar voor Van Halteren Installatietechniek in Zeddam.

Projectleider Harm Geurts (35) heeft het zo naar de zin bij het Achterhoeks bedrijf dat hij in gesprek is met eigenaar Frank van Halteren om het bedrijf over te nemen.

“Na de wekker ga ik even met onze labrador Bobby naar buiten. De rest van het gezin - mijn echtgenote Esther en de kinderen Giovanni (14) en Jinte (10) - ligt dan nog lekker op bed. Ontbijten doe ik niet. Rond 6.40 uur rijd ik vanuit mijn woonplaats Wehl naar Zeddam.”

“Op het werk leg ik nog wat spullen klaar voor de monteurs die naar de zaak komen. Van Halteren is werkzaam in de elektrotechnische installatiebranche. Wij richten ons zowel op zakelijke klanten als particulieren. Van utiliteit tot woningbouw. Het is een leuk en klein familiebedrijf, waar negen mensen werken.”

“Ik zet de computer aan en neem een snee brood. Dat is mijn ontbijt. Ik heb het hier enorm naar de zin. Ik ben projectleider, bedrijfsleider en werkvoorbereider in één. Ik doe van alles, maar heb ook vijftien jaar op de werkvloer gestaan. Soms spring ik ook zelf nog in als monteur.”

“Ik overleg even met mijn collega Mariska. Zij is als officemanager verantwoordelijk voor veel zaken, zoals de financiële administratie en HR. Grappig is dat wij hier op kantoor gewoon dialect praten. We zijn onszelf. We praten even over de klussen waar we mee bezig zijn en die gefactureerd moeten worden.”

“Ik neem het planbord door. Wie is waar aan de slag en wie kan ik elders inzetten. Het is een dagelijks ritueel. Ik hoop het bedrijf over te nemen van eigenaar Frank van Halteren. Die is 63 en kijkt alvast naar zijn toekomst. We gaan er wel uitkomen. Ik zie het wel zitten.”

“Lunchen doen we zoals het uitkomt. Soms staand aan de tafel, soms zittend achter de computer. Ik haal een kop koffie en check ondertussen enkele Scope-onderzoeksrapporten. Ik zie dat er twee foto’s ontbreken en maak een notitie dat ik daar achteraan moet gaan. Ik bereid ook enkele offertes voor.” 11.30 UUR

UUR 16.00 UUR 10.00 UUR 7.30 UUR

JIJ

IN HENK & FRED?

“In Doetinchem bezoek ik collega’s Henry en Wessel die met een Scope 10-keuring bezig zijn. Daarna naar huis. ’s Avonds is het druk, omdat de kinderen naar de voetbalclub moeten. Zelf klus ik graag in mijn eigen werkplaats aan brommers, auto’s en motoren. Al kan dat nu niet, omdat de kinderen er een carnavalswagen bouwen.”

Wil jij ook eens een werkdag gevolgd worden door Henk & Fred? Of wil je met je bus of hobby in ons blad? Mail ons dan op redactie@henkenfred.nl

Misschien sta jij de volgende keer dan wel in ons magazine!

Freelux komt met LUMINOUS: verlichting van de toekomst

Geen draad te bekennen

Universeel, snel, eenvoudig te installeren. Kort samengevat zijn dat de voordelen van het draadloze LUMINOUSverlichtingsconcept van fabrikant en ontwikkelaar Freelux.

Eigenaar Andries Pasma van Freelux zegt: “Met ons systeem kun je per woning 1000 euro besparen op de installatiekosten.”

edetailleerd vertelt Andries Pasma over het draadloze verlichtingssysteem LUMINOUS® dat Freelux op de markt brengt. “De drempel om een woning geheel van draadloze bediening te voorzien is hoog. Vanwege de hoge kosten, maar ook omdat het een fundamentele keuze is. Er is geen weg terug naar leidingen. Het uitgangspunt van het LUMINOUS®-concept is om de drempel weg te nemen. De betrouwbaarheid van draadloos staat sinds het massale gebruik van Wifi en Bluetooth niet ter discussie, alleen de technologie verandert voortdurend. En dat is zeker het geval tijdens de levensduur van de elektrische huisinstallatie.”

Open ecosysteem

ANDRIES PASMA

LUMINOUS® maakt deel uit van een open ecosysteem waarmee de werking ondersteunt wordt door veel uitwisselbare aanbieders en daarmee voor een lange tijd gegarandeerd. Met de komst van het Matter-protocol kunnen bijvoorbeeld de verlichting, gordijnen, koffiezetter en stofzuiger merkonafhankelijk in één app worden bediend. Een tweede belangrijk aspect van het systeem is dat de bewoner zelf de apparatuur kan vervangen. Daarom wordt

Meer info: freelux.nl UITGELICHT

de dimmermodule zichtbaar, niet ingebouwd, bij het door Freelux ontwikkelde 3-PRESMART centraaldoosdeksel aangebracht. Een voordeel is dat de dimmer eenvoudig kan worden verwijderd als de bewoner na oplevering een slimme lamp wil aansluiten die permanent stroom nodig heeft.

Sneller en goedkoper

Aan de dimmer kunnen meerdere draadloze schakelaars worden gekoppeld. “Voor de installatie zijn straks geen leidingen meer nodig”, zegt Pasma. Het LUMINOUS®-concept is om meerdere redenen van toegevoegde waarde, vat hij samen. “Installateurs hebben er om te beginnen minder werk mee. Een duidelijk voordeel. Kijk ook naar het tekort aan vakkrachten. Innovaties zoals deze zijn daar een antwoord op. Daar komt bij dat het een besparing is. Uit de calculaties die we hebben laten maken komt naar voren dat het voordeel van LUMINOUS® 1000 euro per woninginstallatie is, zo’n dertien werkbare uren per woning.”

Freelux, dat ruim twintig jaar meegaat, heeft naam gemaakt als specialist van slimme leddimmers en DALI controllers. Daarmee bereikt de fabrikant zowel de doe-het-zelf-zaken als elektrogroothandels in Nederland. Pasma ziet het uitrollen van een product als LUMINOUS® als ‘de volgende stap’. “We hopen dat we installatiebedrijven kunnen overtuigen van de meerwaarde van onze producten.”

JSamen sterk in verduurzaming

Oosterberg helpt jou vooruit

Als installateur wil je het juiste advies geven over energieopslag. Bij Oosterberg vind je de kennis en ervaring om keuzes te kunnen maken die afgestemd zijn op jouw project en de wensen van de eindgebruiker.

aap Berg, Business Unit Manager Duurzaam, vertelt: “De vraag naar energieopslag groeit snel. Dat komt onder andere door het wegvallen van de salderingsregeling per januari 2027 en de mogelijkheden voor noodstroom. Zakelijk wordt het ingezet door de tekorten op het stroomnet. Klanten willen meer grip op hun energieverbruik en kosten, terwijl iedere situatie anders is. Wij helpen installateurs door samen te kijken naar de situatie zonder te sturen op één vaste oplossing”.

Ondersteuning vanuit Business

Unit Duurzaam

“Team Duurzaam staat installateurs bij met kennis en praktisch advies. Of het nu gaat om productkeuze, toepassing of toekomstbestendigheid: je

krijgt antwoorden waar je in de praktijk direct mee verder kunt. Wij werken met betrouwbare merken en oplossingen die hun eigen kenmerken, capaciteiten en toepassingen hebben. Recent hebben wij de thuisbatterijen van Sigenergy toegevoegd aan het portfolio, waarmee wij extra mogelijkheden op het gebied van energieopslag en energiemanagement aanbieden.”

Meer dan alleen het product

“Een (thuis)batterij staat nooit op zichzelf. Je komt dan ook uit bij een Energie Management Systeem (EMS) om de stroom optimaal te sturen. Steeds vaker is noodstroom of back-up gewenst, zodat een woning bij een stroomstoring blijft functioneren. We helpen je door te kijken naar een oplossing die EV, PV en batterijen kan combineren, praktisch toepasbaar is en past binnen het budget.”

Zekerheid in je advies

“Door met ons samen te werken verklein je onzekerheden in je advies. Je krijgt de juiste kennis en kunt je klant met vertrouwen meenemen in de keuze. Zo bouwen we samen aan concrete oplossingen voor de problemen rondom netcongestie.”

Berg voegt toe: “Ben je nu of binnenkort bezig met een project waarin energieopslag een rol speelt? Mail dan naar duurzaam@oosterberg.nl. Wij denken graag mee. Voor zakelijke projecten komen we ook langs op locatie.”

Meer info: webshop.oosterberg.nl/duurzaam

JAAP BERG

JAN-STEVEN RENES EERSTE MONTEUR BIJ VAN DUNSCHOTEN ELEKTROTECHNIEK

“Probeer maar gewoon, geef ik leerlingen mee”

Jan-Steven Renes (30)

BEDRIJF

Van Dunschoten, Nijkerk

FUNCTIE

Eerste monteur

OPLEIDING

Elektrotechniek mbo niveau 2

ZWEMDIPLOMA

A, B en C

WERKERVARING

Vroeger vakantiewerk bij het bedrijf van mijn vader

WEKKER Half 6

ONTBIJT

Yoghurt met muesli

STERKSTE PUNT

Rustig blijven

MINDER GOED

Vergeetachtig

CV OF WARMTEPOMP Cv

Je bent ooit zelf als leerling begonnen. Nu begeleid je leerlingen. Hoe is dat?

“Erg leuk. Ik zie veel van mezelf terug. Soms staan ze met een blik van: waar moet ik in hemelsnaam beginnen? Precies zoals ik vroeger ook was.”

Welke ervaring uit je eigen leerperiode neem je mee?

“Dat je het niet te makkelijk moet maken. Mijn begeleider zei: hier heb je een bos buizen, ga maar buigen. Ik had geen idee. Alles kwam scheef uit de muur. Toen zei hij: zo moet het in elk geval niet. En hij liet zien hoe het wel moet.”

En dat pas jij nu zelf toe op je leerlingen?

ze vragen wat ze verder nog kunnen doen.”

Is dat de tijd van nu, denk je?

“Ze zijn opgegroeid met schermen en social media. Dat maakt ze ook weer handiger in andere dingen, zoals met apps of digitale tekeningen werken. Daar leer ik soms zelf ook van.”

Hoe maak je het vak aantrekkelijk voor de jeugd?

“Door te laten zien wat er allemaal kan. Domotica, ledverlichting, zonnepanelen, warmtepompen, laadpalen. De techniek is heel veelzijdig. En eerlijk: het betaalt ook gewoon erg goed.”

“Als het fout gaat, laat ik deeerstleerlingen zelf nadenken”

“Ja, daar leer je van. Als alles voorgedaan wordt, leer je niks. Dat wil ik ze ook meegeven: probeer het maar gewoon!”

Wat doe je als iets fout gaat?

“Dan laat ik ze eerst zelf nadenken. Als het misgaat, lossen we dat samen wel op. Maar het blijft zo beter hangen dan als ik zeg hoe het moet.”

Wat vind jij belangrijk bij het begeleiden van leerlingen?

“Rustig blijven. Niet boos worden. Die jongens komen net van school, die kunnen niet alles weten. En ze moeten niet alleen maar de rotklusjes doen, ze moeten ook echt iets leren.”

Jij bent 30 jaar, de leerlingen vaak begin 20. Zie je verschil in generatie?

“Zeker. Waar wij vroeger dachten: kom, we pakken aan, zie je nu dat ze sneller hun telefoon pakken. Even niks te doen? Dan staan ze te scrollen. Ik heb liever dat

Wat sprak jou destijds zelf aan in de elektrotechniek?

“Mijn vader heeft een bedrijf in de elektrotechniek, met winkel. Thuis schroefde ik als kind tv’s uit elkaar. Van jongs af aan vond ik het mooi. Mijn broer en ik zijn allebei elektromonteur geworden. Dat is geen toeval. Ik heb niet zoveel met school, maar wel met doen.”

Zijn er ook minder leuke kanten?

“Tuurlijk. Als het stormt of regent en je moet buiten werken, denk je wel eens: gatverdarrie, had ik maar een ander vak gekozen. Maar dan schijnt de zon weer en weet je waarom je dit doet.”

Hoe is het vak in veertien jaar veranderd?

“Vroeger hingen er een keteltje, een paar radiatoren en een stopcontact. Nu heeft elke kamer een thermostaat en zijn er warmtepompen, PV-systemen, laadpalen, thuisbatterijen. De techniek is ontploft. Dat is een uitdaging. Je moet

witty family - laadoplossingen voor e-mobiliteit

Duurzaam, intelligent en klaar voor de toekomst

Download de brochure en ontdek het aanbod Veilig verbonden. Ook bij de hoogste spanning.

Profiteer van ons uitgebreide assortiment! Bezoek ons op haupa.com en ontdek meer over ons en onze producten.

Catalogus to go

blijven leren, anders loop je achter. Ik vind dat juist mooi, want daardoor word je steeds beter in je werk.”

Hoe zorgt Van Dunschoten dat iedereen bijblijft?

“We hebben kennissessies op kantoor in kleine groepen. Dan bespreken we nieuwe technieken of systemen. En we hebben toolboxmeetings, waarbij de directeur veel informatie geeft. Dat is erg leuk.”

En jijzelf? Hoe zorg je dat je bijblijft?

“Boekjes lezen, internet afstruinen en logisch nadenken. Als ik iets voor het eerst moet doen, duik ik erin tot ik het snap.

Van Dunschoten helpt daar goed bij, met cursussen en trainingen.”

Hoe combineer je dat met je privéleven?

“Goed. Ik ben afgelopen zomer getrouwd en mijn vrouw werkt drie dagen. Het voordeel is dat de projecten meestal dichtbij zijn. Dat

scheelt veel reistijd en houdt het leuk. Thuis is minstens zo belangrijk.”

Waar wil je nog beter in worden?

“Qua techniek heb ik al redelijk wat onder de knie. Het lijkt me mooi om meer in te zoomen op het coachen van leerlingen. Ondanks dat ik dat al jaren doe, kun je er altijd iets van leren.”

En je eigen toekomst: waar ligt jouw stip op de horizon?

“Voorlopig zit ik hier goed. Ik heb het naar mijn zin. Misschien ga ik ooit, als mijn vader met pensioen gaat, in het familiebedrijf. Maar dat zie ik dan wel weer.”

Wie deelt, leert meer

Bij Van Dunschoten staat praktisch samen leren centraal. Tijdens de maandelijkse toolboxmeetings deelt de directeur informatie over bijvoorbeeld veiligheid. “Iedereen doet mee, van leerling tot monteur”, zegt Jan-Steven Renes. “Het is laagdrempelig en iedereen blijft op de hoogte.” Het échte sleutelen en leren gebeurt tijdens de kennissessies. Dan gaan collega’s samen aan de slag en wordt theorie direct in praktijk gebracht. Zo blijft het vak levendig, leren medewerkers van elkaar en blijft het hele team scherp en betrokken, is de ervaring bij Van Dunschoten.

DE NIEUWE MANIER VAN INSTALLEREN

JUNG HOME Pucks

JUNG introduceert de nieuwe manier van installeren met de compacte JUNG HOME Pucks. Voor intelligente verlichting en zonwering, maar ook voor het schakelen van apparatendraadloos via een app of met tasters.

Met de zeven nieuwe pucks kunnen installaties eenvoudig en voor een verrassende prijs aangelegd, gerenoveerd of uitgebreid worden. Zo kan verlichting worden geschakeld en gedimd (ook DALI) en kunnen jaloezieën, rolluiken en zonwering worden bediend. Ook verwarming en koeling kunnen worden geregeld, energie gemeten of apparaten geschakeld. Met hun geringe afmeting zijn alle pucks eenvoudig op te nemen in de (bestaande) installatie, in inbouw- of centraaldozen en verlaagde plafonds. De pucks worden aangestuurd met de JUNG HOME App en tasters.

Binair ingangen

Alle pucks beschikken over twee binair ingangen, die los van elkaar gebruikt kunnen worden. Dit levert veel extra mogelijke functionaliteiten op. Zoals het aansluiten van impulsdrukkers, schakelaars of externe weerstations.

Schakelactoren 1- of 2-voudig

Naast het schakelen van verlichting en het eenvoudig creëren van extra bedienpunten kunnen met de schakelactoren bijvoorbeeld ook conventionele wandcontactdozen schakelbaar en slim gemaakt worden. De enkelvoudige uitvoering beschikt over energiemeting.

Dimactor 1-voudig

De enkelvoudige dimactor is geschikt voor het schakelen en dimmen van verlichting. De min/max-waarde, de inschakelwaarde en het dimprincipe zijn eenvoudig in te stellen via de JUNG HOME app.

Jaloezieactor 1-voudig

Voor het comfortabel bedienen van jaloezieën, rolluiken of zonwering.

Power DALI-2 stuureenheid

Voor het broadcast schakelen en dimmen van armaturen met DALI-interface en voeding voor maximaal 64 deelnemers. Instelling van de kleurtemperatuur voor armaturen met DALI Device Type 8 voor Tunable White. Het apparaat werkt als DALI-2 Single-Master en mag niet gecombineerd worden met andere DALI-controllers.

230 V en batterijgevoede actor binair ingangen

Deze actoren beschikken enkel over twee binair ingangen, verkrijgbaar in een 230 V versie en een batterijgevoede variant. Met de compacte JUNG HOME pucks introduceert JUNG een uitgebreid assortiment actoren voor gebouwautomatisering en smart homes. Geschikt voor renovatie, maar ook toepasbaar in de nieuwbouw.

FOTO: MICHAEL SANDMAIER

PASSIE KRIJG JE NIET

VAN EEN GOED SALARIS

VLIEGUREN ZIJN

BEDOELD OM FOUTEN TE MAKEN

MAAR JE KAN PASSIE WEL BELONEN

Wie altijd straft, stimuleert angst

EEN FOUT MAKEN IS EEN STAP DICHTERBIJ DE OPLOSSING KOMEN

MENSEN MET PASSIE DOEN LIEVER IETS GOED DAN FOUT

Leid personeelsleden goed op, zodat ze kúnnen vertrekken

WE BEOORDELEN ONSZELF OP BASIS VAN INTENTIES

MAAR WE BEOORDELEN ANDEREN OP BASIS VAN GEDRAG

Behandel ze zo goed, dat ze niet wíllen vertrekken

Bron: Boek ‘Goeiegast’ van Martijn Verspeek & Eddy Buiting, Jan van Setten, Mathieu Weggeman en Richard Brandson

Freepik

GOED GESPREK EEN MET

ERIK VAN DUNSCHOTEN

VAN DUNSCHOTEN

ELEKTROTECHNIEK

“Innovatie noodzakelijk om klant echt vooruit te helpen”

Technische innovatie is bij Van Dunschoten Elektrotechniek in Nijkerk geen doel op zich, maar dagelijkse praktijk. Eigenaar Erik van Dunschoten stuurt bewust op kwaliteit in plaats van groei. Dat leverde eind vorig jaar de publieksprijs op bij de verkiezing Installatiebedrijf van het Jaar én een tweede plek bij de vakjuryprijs.

Wat is het geheim?

EEN BESCHEIDEN ONDERNEMER DIE DUBBEL IN DE PRIJZEN VALT?

“Haha, ik vond het een hele eer. We hebben er als bedrijf zeker bij stilgestaan en het breed gedeeld via de socials. Dat het zo breed wordt gewaardeerd vind ik bijzonder. Toen we op de shortlist kwamen, voelde dat eigenlijk al als winst.”

WAT DEED DIE ERKENNING MET JOUW MEDEWERKERS?

“Iedereen was trots. Het voelt als een waardering voor het hele team. Voor iedereen die hier elke dag zijn best doet.”

TECHNISCHE INNOVATIE

LIJKT BIJ JULLIE HEEL VANZELFSPREKEND?

“We zien onszelf niet als een innovatief bedrijf in de zin van: vooroplopen om het vooroplopen. We pakken dingen gewoon op omdat je bij moet blijven. Zonnepanelen doen we al heel lang, laadpalen ook. En nu zijn we volop bezig met energiemanagement en batterijen. Dat hoort erbij als je je klanten goed wilt bedienen.”

HOE PAKKEN JULLIE INNOVATIES OP?

Je hoeft niet alles zelf te kunnen, maar je moet wel begrijpen hoe het werkt.”

WAAROM IS TECHNISCHE INNOVATIE ZO BELANGRIJK?

“Innovatie is nodig om klanten ook echt vooruit te helpen. Zeker nu bedrijven en instellingen tegen grenzen aanlopen door netcongestie en piekbelasting. Dan kun je niet meer volstaan met een standaardoplossing. Je moet slimme combinaties maken van installaties, energiemanagement en opslag. Ik wil niet dat een klant over een paar jaar zegt: dit is eigenlijk achterhaald. Je moet toekomstbestendige oplossingen bieden waar de klant vandaag én morgen iets aan heeft.”

“Ik wil niet dat een klant later zegt: dit is achterhaald”

“We volgen wat er gebeurt in de markt, hebben veel contact met specialistische partijen en zoeken zelf veel informatie. Daar gaan we mee aan de slag. Vooral in de utiliteit moet je meedenken met klanten die tegen grenzen aanlopen. Mijn werkvoorbereiders spelen daarin een belangrijke rol. Zij nemen de rest van het team mee.

KLOPT HET DAT MONTEURS ZONNEPANELEN TEGEN INKOOPPRIJS KUNNEN KRIJGEN?

“Als mensen voor eigen gebruik iets nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze een huis kopen of verbouwen, dan faciliteren we dat. Dat is geen verplichting, maar een gunst. Omdat je goed voor je mensen wilt zorgen.”

MET VAKMANSCHAP ZIT HET BIJ JULLIE OOK GOED. ER ZIJN MONTEURS DOORGEGROEID

TOT SCOPE-INSPECTEURS.

“Inspecties worden steeds belangrijker en we wilden die kennis zelf in huis halen. Inmiddels zijn we een officieel Scope 8- en Scope 10-inspectiebedrijf. Het levert ons extra kennis, meer grip op kwaliteit en nieuwe klanten op. We doen inspecties voor onszelf, maar ook

IN TWINTIG JAAR VAN ÉÉN NAAR 48 MAN

Van Dunschoten Elektrotechniek werd in 2002 opgericht als eenmanszaak en groeide in ruim twintig jaar uit tot een bedrijf met 48 medewerkers. Van Dunschoten is actief in elektrotechniek, data, beveiliging, brandmeldinstallaties en duurzame oplossingen. Van onderhoud en seriematige woningbouw tot utiliteitsprojecten in onder meer scholen, kantoren en zorginstellingen. Ook inspecties maken deel uit van de dienstverlening, met Scope 8- en Scope 10-certificering. Directeur Erik van Dunschoten heeft volop toekomstplannen voor zijn bedrijf: “We gaan nog meer investeren in automatisering, kennis en kwaliteit. Ook de mogelijkheden van AI onderzoeken we. Belangrijkste in alles wat we doen, is wel dat het plezier blijft.”

voor andere installateurs. Bijkomend effect: onze eigen installaties zijn hierdoor kwalitatief echt beter geworden.”

DE JURY NOEMT JOU DE STRATEEG

VAN HET BEDRIJF. JIJ NAM IN DE ‘CRISIS’ ZELFS EXTRA MENSEN AAN?

“De periode rond 2008 was spannend. De crisis kwam eraan en wij als klein bedrijf wisten niet wat er op ons af zou komen. Tegelijkertijd waren er goede monteurs beschikbaar. Ik heb besloten toch nieuwe monteurs aan te trekken. Financieel was het spannend, maar het pakte goed uit. Veel van die jongens zijn gebleven en hebben het bedrijf mede opgebouwd.”

JULLIE INVESTEREN FLINK IN AUTOMATISERING?

“De grootste stap is zonder twijfel de overstap naar 3D-tekenen met Revit. We werkten al lang in 2D met AutoCad, maar bij complexere projecten merkten we dat dit steeds vaker beperkingen gaf. Met Revit krijgen we veel meer inzicht in een project, nog voordat we op de bouw staan. Je ziet exact waar leidingwegen lopen, waar verlichting en apparatuur komt en hoe alles zich tot elkaar verhoudt. Dat voorkomt fouten, discussies en dubbel werk en zorgt voor betere afstemming met andere partijen op de bouw. Daarnaast investeren we in verdere automatisering via Syntess, met nieuwe modules voor onder meer onze serviceorganisatie.”

JULLIE WILLEN NIET PER SE GROTER

WORDEN, MAAR WEL BETER?

“Grote projecten betekenen vaak veel druk, korte bouwtijden en te weinig mensen op de vloer. Dat gaat ten koste van kwaliteit en werkplezier. Wij kiezen bewust voor een omvang die beheersbaar blijft. Liever iets minder werk en tevreden mensen, dan dat iedereen chagrijnig rondloopt.”

WAAR LIGT DE FOCUS DE KOMENDE JAREN?

“Op kwaliteit, service en onderhoud en verdere automatisering. Vooral de planning van kleinere werkzaamheden willen we beter organiseren. Ik spar daarvoor ook met collega-ondernemers en sommigen hebben het echt goed voor elkaar. Daar willen wij ook een slag in maken. Daarnaast blijven we investeren in kennis en opleiding.”

JE GEEFT ZELF OOK PRAKTIJKLESSEN BINNEN HET BEDRIJF. WAAROM?

“Ik sta voor de klas omdat ik het leuk vind, maar ook omdat het nodig is. We hebben bbl-leerlingen en zij-instromers die op de opleiding echt niet alles goed voorbij zien komen. In die lessen pakken we telkens één onderwerp, zoals een groepenkast, relais-schakelingen of verlichting.

DIRECTEUR SCHOOLT

ZIJN MEDEWERKERS

We doen dat theoretisch én praktisch: samen iets opbouwen, aansluiten en testen.”

JE STAAT BEKEND ALS EEN MENSENMENS?

“Of het nu om werk gaat of om privézaken, mensen kunnen altijd bij me binnenlopen. Dat vind ik belangrijk. Wij vinden het belangrijk dat we prettig met elkaar omgaan. Hier mag je ook fouten maken, zolang je er maar iets mee doet. Niemand wordt voor de bus gegooid. We lossen dingen samen op.”

“Wij kiezen bewust voor een beheersbare omvang”

HOE ZIET DE TOEKOMST ERUIT? VERKOPEN?

“Haha, er zijn wel eens aanbiedingen gedaan. Maar wat moet ik doen met een zak vol geld als ik het werk nog zo leuk vind? Daarbij klopt de volgende generatie aan de deur. Mijn echtgenote Henriëtte en ik hebben drie kinderen. Mijn zoon Hessel (21) werkt inmiddels mee en heeft net als zijn broer Jochem (19) - die nog bedrijfskunde studeert - serieus belangstelling om in het bedrijf verder te gaan. En misschien komt

Bij Van Dunschoten Elektrotechniek geeft Erik van Dunschoten niet alleen leerlingen van opleidingen les, hij schoolt ook zijn eigen medewerkers bij. Bijvoorbeeld waar het gaat om Scope 8- en Scope 10-inspecties. “Inspectierapporten bevatten vaak aandachtspunten of zogenoemde ‘meevallers’. Die gebruik ik bewust als leermoment. Ik laat zien hoe je zo’n rapport goed leest, wat een opmerking nu echt betekent en wat die zegt over de uitgevoerde installatie. Dat weten monteurs vaak niet. Door deze inzichten te delen, leren monteurs verder kijken dan alleen het aansluiten. Het resultaat is een hogere kwaliteit en installaties die vanaf het begin inspectieproof zijn.”

Julia (24) daar ook wel bij. Zij is afgestudeerd in communicatie en werkt inmiddels ook binnen het bedrijf. Ik ben 56 en wil rond mijn 60e duidelijkheid. Daarna zal ik nog best iets blijven doen, omdat ik van techniek houd. Overigens werkt Henriëtte ook mee op de administratie. En thuis is zij de directeur die het daar allemaal zo goed regelt, dat ik op de zaak kan doen wat nodig is…”

Vakmensen buiten de branche zoeken

GRENZEN OVER VOOR MONTEURS

Hier verbaas ik me over: werkgevers laten kansen liggen op uitbreiding van hun personeelsbestand met ‘mensen van buiten’. Tot die conclusie komt technisch opleider ROVC in een editie van zijn TechBarometer. Volgens ROVC werft slechts 25 procent van de installatiebedrijven actief zij-instromers. Twee jaar geleden lag dat percentage nog op 44 procent. Opvallend is ook dat maar 22 procent van de bedrijven op zoek gaat naar vakkrachten in het buitenland. ROVC stelt op basis daarvan vast dat “werkgevers zichzelf en de branche tekort doen”. Best een stevige conclusie. Duidelijk is in ieder geval dat er ook buiten het bereik van de sectorgrenzen wat te halen is. Wat het is: als te weinig mon-

JE ‘MAAKT’ GEWOON NIEUWE

MONTEURS

teurs zich melden voor de openstaande vacatures, dan ‘maak’ je gewoon nieuwe monteurs. Je bent innovatief, of je bent het niet. Dus kijk je in andere sectoren naar kandidaat-monteurs. Ik weet dat dit al gebeurt. Installatiebedrijven zoeken op alle mogelijke manieren naar personeel. Van berichten op sociale media en ludieke prijsvragen tot landelijke campagnes en klassieke vacatures. Ik hoor minder vaak verhalen van zoektochten in het buitenland. Dat is ook een kwestie van de weg weten. Want hoe bereik je buitenlandse arbeidsmigranten? Misschien kunnen de installatiebedrijven een duwtje in de rug krijgen. Voorlichtingscampagnes zouden kunnen helpen. Laat ROVC hierbij dan de wegwijzer zijn.

NU OOK ISDE VOOR VENTILATIE

UITBREIDING

Daan: “Dit vind ik interessant. Het beschikbare budget voor de ISDE-subsidie in 2026 is 511 miljoen euro. Hiermee kun je geld terugvragen na een investering in onder andere een warmtepomp, zonneboiler, of aansluiting op een warmtenet. Dat kan via rvo.nl. De regeling, ingevoerd in 2016, is populair. Nieuw is dat je ook ISDE-subsidie kunt aanvragen voor ventilatiemaatregelen, gecombineerd met een of meer isolatiemaatregelen. Ik ben benieuwd hoeveel mensen gebruikmaken van die optie.”

DUURZAME FOCUS

WILO BEKROOND

De Wilo Group, specialist in watertechnologie, heeft weer de Duitse Duurzaamheidsprijs (DNP) in de wacht gesleept. Wilo won in de categorie 'Hydraulica, pompen en compressoren'. De focus van het bedrijf op duurzame innovatie werd geprezen. In 2021 won het bedrijf de DNP ook. “Als pionier in watertechnologie zien wij het als onze missie om duurzame transformatie actief vorm te geven”, zegt directeur Oliver Hermes van de Wilo Group, die sterk inzet op AI.

ABN HELPT QUATT MET VERSNELLING

Een financieringsovereenkomst van 10 miljoen euro met ABN Amro moet Quatt helpen bij ‘de versnelde uitrol van slimme energieproducten‘. Hierdoor kan warmtepompspecialist Quatt grotere en slimmer geplande voorraden aanhouden, sneller leveren en meer huishoudens helpen in ‘een explosief groeiende markt’. Ander speerpunt is de ontwikkeling van nieuwe producten en doorontwikkeling van bestaande hard- en software. Quatt lanceerde vorig jaar de volledig elektrische warmtepomp ‘All Electric’.

HUP HYBRIDE

COMMERCIËLE IMPULS

Emiel Holthof (45) is benoemd tot commercieel directeur Verwarming & Ventilatie Nederland bij ATAG Verwarming en Brink Climate Systems. Zijn aanstelling moet bijdragen aan de versterking van de commerciële posities van beide bedrijven, die onderdeel zijn van de Italiaanse Ariston Group, een wereldwijd opererende leverancier van duurzame en hoogwaardige oplossingen voor warm water, verwarming, ventilatie en klimaatbeheersing.

Daan: “Ik las dit: hybride warmtepompen besparen gemiddeld 75 procent op gas, belasten het elektriciteitsnet zeer beperkt en helpen tegen net congestie. Het is een conclusie uit het DACSHW project, waarvoor honderd hybride warmtepompen twee stookseizoe nen lang achter een transformatorhuisje in Dalen zijn gemonitord. Positieve reclame voor de pomp, ik wil het jullie niet onthouden.”

Weheat past slimme software toe

Warmtepomp slaat energie op in vloeren en muren

Weheat ontwikkelt warmtepompen die meer doen dan verwarmen en koelen. Dankzij slimme software en thermische opslag in beton besparen huishoudens fors én ontlasten ze het energienet. De innovatiekracht wordt gewaardeerd, getuige ook de Nationale Ondernemersprijs. Henk en Fred gaan op bezoek.

Henk en Fred melden zich klokslag 8 uur bij Weheat in het Brabantse Duizel. “In deze fabriek worden warmtepompen ontwikkeld die zijn voorzien van slimme software”, zegt Fred. Henk bromt: “Ik moet nog zien wat dat oplevert.”

Oprichter Martijn van de Ven ontvangt de heren. Later op de ochtend zal mede-oprichter Liselotte Graas ook nog even aansluiten. Weheat werd in 2022 opgericht en groeide in razend tempo uit tot een van de meest innovatieve spelers in de energietechniek. Vorig jaar mocht het bedrijf de Nationale Ondernemersprijs 2025 in ontvangst nemen. Martijn: “Die prijs is een erkenning voor ons hele team. Wat het ons oplevert? Naamsbekendheid, maar ook nieuwe klanten en sollicitanten.”

Thermisch buffervat

“We leren elke dag van wat we bouwen”

Weheat telt inmiddels 160 medewerkers. Alles draait om de warmtepomp. “Wat is nu zo bijzonder aan jullie warmtepomp?”, opent Henk het vragenvuur. “Onze all-electric warmtepomp is minder ingewikkeld dan de meeste installaties, maar wel innovatief”, antwoordt Martijn. “Wij koppelen hardware aan slimme software. Daardoor wordt verwarmen en koelen slimmer, duurzamer en goedkoper.”

Fred is benieuwd hoe het werkt. Martijn: “Onze

MARTIJN VAN DE VEN OPRICHTER WEHEAT

warmtepompen hebben een bijzondere combinatie van techniek en datagedreven aansturing. Onze software - Weheat Intelligence - voorspelt wanneer bewoners thuis zijn, wat het weer wordt en wanneer ze douchen of koken. Op basis daarvan benut de pomp goedkope stroommomenten en vermijdt hij piekuren. Dankzij onze technologie slaan we warmte of koude niet op in dure accu's, maar gewoon in het beton van muren en vloeren én in het warmwatervat dat functioneert als thermisch buffervat. Zo kan de energie op een later moment efficiënt worden gebruikt voor verwarming, koeling of tapwater. Samen met de opslag in de gebouwstructuur vormt dit een krachtig alternatief voor elektrische thuisaccu’s. Vergelijk het met een tegel op je terras die de hele middag door de zon is opgewarmd: die blijft ook uren warm nadat de zon onder is.”

Maar hoe anders werkt een gewone warmtepomp dan, vraagt Fred. Martijn: “Die reageert op de temperatuur in huis en begint dan te werken. Wij voorspellen dat, waardoor de pomp eerder aan de slag gaat en tijdens piekmomenten - wanneer iedereen thuis komt van het werk - minder stroom verbruikt. Vervolgens geven wand en vloer 's avonds geleidelijk warmte af. Het is een simpel natuurkundig principe, maar in combinatie met software revolutionair.”

Fred wil weten waarom een thuisbatterij niet nodig zou zijn. Martijn: “Een warmtepomp verbruikt tot 70 procent van de stroom in huis. Door dat te optimaliseren, bespaar je als gebruiker flink. Een thuisbatterij hoeft daarom niet de eerste stap te zijn. De grootste winst behaal je door eerst over te stappen op een warmtepomp die op de meest gunstige momenten energie verbruikt. Blijkt na die stap dat je overdag nog eigen zonnestroom overhoudt, dan is een thuisbatterij een zinvolle volgende upgrade.”

Slimme software

“De grootste van Europa? Dat is brutaal”

WEHEAT: “WE ZIJN EEN ENERGIEPARTNER”

De slimme software die bij de warmtepomp hoort zorgt ervoor dat de installatie niet alleen op afstand gemonitord kan worden, maar ook regelmatig nieuwe updates krijgt. Martijn: “Een voorbeeld: een recente update maakte bestaande pompen stiller, zonder dat de gebruiker iets hoefde te doen. Naast deze ontzorging, regelt de software ook op een slimme manier jouw energiehuishouden automatisch.” Ook opvallend is het gebruik van propaan als koudemiddel in de warmtepomp van Weheat. Martijn: “Veel bestaande warmtepompen gebruiken F-gassen met een hoge Global Warming Potential (GWP) waarde. Propaan heeft een veel lagere milieubelasting (GWP < 3), is niet giftig en bovendien zeer efficiënt. Omdat het koudemiddel in onze monoblock-units al volledig in de fabriek wordt afgesloten, hoeven installateurs er niet meer mee te werken op locatie. Dat maakt het systeem veiliger, sneller en volledig F-gasvrij.”

Weheat werd in 2022 opgericht door Liselotte Graas en Martijn van de Ven en is gevestigd in het Brabantse Duizel. Het bedrijf groeide in de eerste jaren snel en telt inmiddels 160 medewerkers. Afgelopen jaar won Weheat de Nationale Ondernemersprijs. Kernactiviteit is de ontwikkeling van warmtepompen, die worden aangestuurd met eigen software, onder de naam Weheat Intelligence. Opvallend is de toepassing van thermische opslag: warmte of koude wordt opgeslagen in betonnen vloeren en muren, waardoor batterijen overbodig zijn. Liselotte Graas, verantwoordelijk voor de strategie: “We willen meer zijn dan een producent. We zijn een energiepartner.”

Bij Weheat houden ze de productie in eigen hand, van ontwerp tot levering. Martijn: “Zo kunnen we snelheid maken en kwaliteit garanderen. Bovendien leren we elke dag van wat we bouwen.” Inmiddels hebben 250 installatiebedrijven verspreid over Nederland zich verbonden aan Weheat. Martijn: “Wij trainen ze op eigen locatie.”

Europa’s grootste

Martijn neemt de gasten mee voor een rondleiding. De directie steekt ondertussen niet onder stoelen of banken dat Weheat in 2030 de grootste warmtepompleverancier van Europa wil zijn. “Dat is brutaal”, vindt Henk. Martijn begint te lachen: “Maar we menen het wel. We slaan onze vleugels ook al verder uit in Europa, waar we de eerste projecten opstarten. De installateurs die ermee werken zijn enthousiast. Ze zien hoe eenvoudig onze systemen te installeren zijn en hoe weinig nazorg ze vergen.”

De mannen lopen verder. “Jullie zijn een jong bedrijf”, zegt Henk. “Onze mensen zijn jong van geest, nieuwsgierig en ondernemend”, antwoordt Liselotte die een stukje meeloopt. “En daar komt bij: onze sector is toe aan vernieuwing. Weheat kan daarvoor zorgen.” Fred is benieuwd naar een voorbeeld van een specifieke innovatie. Martijn: “Wij ontwikkelden bijvoorbeeld als eerste een volledig liggende warmtepomp voor platte daken. Die zie je dus niet. We werken verder aan toepassingen voor appartementencomplexen. En we introduceren binnenkort een vervanger voor de radiator, die op lage temperatuur werkt én kan koelen. Prima voor de renovatiemarkt.” Henk en Fred genieten van het verhaal van Weheat. “Een mooi bedrijf dat de markt goed kan opschudden”, aldus Fred.

DESIGN ONTMOET INTELLIGENTIE

Voor ruimtes die meedenken

De iONprime-serie combineert technologische precisie met architectonische elegantie. Of het nu gaat om een tastsensor of ruimtecontroller, met de afwerkingen in metaal, aluminium of messing, past het systeem moeiteloos in elk interieurconcept en is het eenvoudig te integreren in KNX-systemen.

Met de iONprime-serie introduceert Theben een nieuwe generatie KNX-schakelmateriaal waarin design en functionaliteit samenkomen. De serie bestaat uit KNX-tasters met één, twee of vier wippen en de iONprime CP 4 KNX-ruimtecontroller met een 4-inch touchdisplay.

Flexibele bediening

De iONprime PB KNX-tasters bieden tot acht individueel programmeerbare functies per apparaat. De iONprime CP 4 KNX-ruimtecontroller voegt daar een visuele bedieningslaag aan toe. Via het 4-inch touchscreen kunnen tot 48 functies worden bediend en weergegeven, waaronder verlichting, klimaatregeling en scènes.

Materiaal en afwerking

De wippen zijn leverbaar in geborsteld aluminium, messing en mat gelakt metaal, evenals in kunststof. Hierdoor sluit de serie aan op uiteenlopende interieurstijlen en architectonische concepten. Het uniforme ontwerp maakt het mogelijk om verschillende bedieningsvormen binnen één project consistent toe te passen.

Ontworpen met focus op gebruikerservaring

Bij de ontwikkeling van iONprime is nadrukkelijk gekeken naar de interactie tussen gebruiker en gebouwtechniek. Vormgeving, materiaalkeuze en bediening zijn op elkaar afgestemd om complexe functies toegankelijk te maken en de bediening intuïtief te houden, zowel tactiel als visueel.

Sensorintegratie en functionaliteit

Technologisch combineert de iONprimeserie gebruiksgemak met uitgebreide functionaliteit. Geïntegreerde sensoren voor temperatuur, luchtvochtigheid, helderheid en naderingsdetectie ondersteunen comfort en energie-efficiënt gebouwbeheer. Led-indicatoren met automatische naderingsdetectie en een geïntegreerde busaankoppelaar vereenvoudigen de integratie in KNX-installaties.

Wil je meer weten over de iONprime? Kijk hier: theben-nederland.nl/ionprime/

PRODUCT

Universele Montageplaat Detectiesystemen

Merk:

Attema

Fabrikantnummer:

AT1570

Productgroep:

Toebehoren voor brandmelder

SPECificaties

Geschikt voor: Systeemplafonds

Stof- en insectenvrij: Ja

IP-waarde: IP40

Conform NEN: NEN 2535

Buisinvoer bovenaf: 2 x Ø 16-19/20mm

Extra buisinvoer mogelijk: Ja, uit te breiden naar 4 totaal (AT1540)

Kabeltrekontlasting: Ja

Halogeenvrij: Ja

Schroeven: Ø 3 - 4 mm

Zelfborgende montage: Ja

Afmetingen

Montageoppervlakte: Ø 117 mm

Totale hoogte: 87 mm

Installatieruimte (binnen): Ø 78 mm

Installatiehoogte (binnen): 55 mm

B. Fix

Unica Building Projects

+ Bij het aansluiten van de rookmelder stop je de rest van de bekabeling in de AT1570 + Je kunt de AT1570 ook gebruiken om camera’s op te hangen onder het systeemplafond

− Als je maar één spruit gebruikt, moet je de andere spruit afsluiten met een dopje dat erbij geleverd wordt

Hoe ervaar jij het installatiegemak van dit product?

Je kunt voordat het systeemplafond erin zit de halve inbouwdoos met de bekabeling al voormonteren.

Werk je met dit product sneller dan met de oplossingen die je nu gebruikt?

Ja. Zeker bij een achterhout heb je geen trekontlasting, bij deze AT1570 heb je dat wel.

Zou je dit product aanraden aan collegainstallateurs?

De AT1570 werkt sneller en gebruiksvriendelijker. Je klikt de halve inbouwdoos om de montagevoet. Op de montagevoet zitten genoeg gaatjes voor de schroef, om de sokkel van de rookmelder vast te zetten.

ÉÉN UNIFORME MONTAGEOPLOSSING VAN BRANDMELDER TOT BOLCAMERA

De Universele Montageplaat Detectiesystemen (UMD) is ontworpen voor een snelle, nette en veilige installatie van detectiesystemen zoals brand- en rookmelders, PIR-sensoren, nevenindicatoren en bolcamera’s in verlaagde systeemplafonds. De installatie bereid je voor op werkhoogte, waarna je de UMD eenvoudig bevestigt.

R. Gerritsen

IP Groep

+ Zit goed vast op plafondplaat

+ Flex is goed te monteren en je hebt gelijk trekontlasting Prijs ten opzichte van andere oplossingen

Hoe ervaar jij het installatiegemak van dit product?

Eenvoudig te installeren en het gemak dat je de montageplaat al op de vloer kan aanbrengen.

Werk je met dit product sneller dan met de oplossingen die je nu gebruikt?

Ja, want bij de oplossing die we nu gebruiken is een tyrap verplicht nodig om de trekontlasting te realiseren.

Zou je dit product aanraden aan collegainstallateurs?

Ja, gezien het gebruiksgemak en de mogelijkheid om de installatie maximaal voor te bereiden.

J. Heeren

IW Nederland

+ Stevig

+ Meer ruimte

− Lastig plaatsen bij zwakke plafondplaten

Hoe ervaar jij het installatiegemak van dit product?

Op zich kon ik de AT1570 goed monteren.

Werk je met dit product sneller dan met de oplossingen die je nu gebruikt?

Ik werk sneller dan met een houten plaatje.

Zou je dit product aanraden aan collegainstallateurs?

Ik zou het monteurs die camera’s en rookmeldersokkels plaatsen zeker aanraden.

TESTPANEL

BEOORDELING

A. Cluistra HOMIJ

+ Makkelijk te monteren

+ Deels al van tevoren kunnen voorbereiden

Hoe ervaar jij het installatiegemak van dit product?

Gaat erg gemakkelijk.

Werk je met dit product sneller dan met de oplossingen die je nu gebruikt?

Waarschijnlijk niet sneller, wel makkelijker.

Zou je dit product aanraden aan collegainstallateurs?

Ja , dit is zeker voor CCTV-camera’s een goede oplossing.

M. Meijer Leertouwer

+ Eenvoudige montage

+ Voldoende ruimte om de connectoren van de camera netjes weg te werken Klikbevestiging van de twee onderdelen is fragiel, erg breekbaar bij de montage van de montageplaat

Hoe ervaar jij het installatiegemak van dit product?

Het product is eenvoudig te monteren en deels voor te bereiden op de grond.

Werk je met dit product sneller dan met de oplossingen die je nu gebruikt?

Ik denk dat het niet veel tijdwinst oplevert ten opzichte van onze huidige producten. Bijvoorbeeld een HAF 3640 lasdoos /HAF3640 CD-S of Attema montageplaat voor rookmelders.

Zou je dit product aanraden aan collegainstallateurs?

Ik zou hem zeker aanraden. Het is een zeer nette oplossing met vele toepassingen.

Softwareproducent reev denkt vanuit de installateur

Optimaal beheer laadcapaciteit en installatiegemak

Steeds meer bedrijfswagens rijden elektrisch. Heel duurzaam, maar tegelijkertijd groeit het probleem van de stijgende stroombehoefte en de beperkte netcapaciteit. Het reev-energiemanagement regelt dat laadstations optimaal en op het juiste moment worden benut. Én installatie is eenvoudig, zegt Jordi Steenman, countrymanager Benelux bij software-ontwikkelaar reev.

Jordi Steenman benadrukt het meer dan eens. Installateurs hoeven bepaald geen IT-er te zijn om de software van reev in een laadstation te installeren. De speciaal hiervoor door reev ontwikkelde e-wizard leidt de installateur eenvoudig en stapsgewijs door het proces. “En dat gaat zowel over de installatie van de software als de installatie van de laadpaal zelf”, legt Steenman uit. “Dat laatste is niet onze verantwoordelijkheid, maar wij willen uiteraard wel dat de paal goed wordt geïnstalleerd, anders werkt de software ook niet. De e-wizard assisteert bij het hele proces. Onze software is geïntegreerd met zo'n 250 gangbare laadpalen. Die communiceren allemaal volgens een vast protocol. Het is stap voor stap installeren, met bovendien een eenvoudige handover naar de eindklant, die er dan mee aan het werk kan.”

Load balancing

reev denkt vanuit de installateur, zegt Steenman. “Wij begrijpen wat installateurs nodig hebben, omdat reev voortkomt uit een installatiebedrijf. Onze software is ontwikkeld voor optimaal energie-

management, maar tevens staan de installateurs centraal: ook voor hen moet het eenvoudig en betrouwbaar zijn.”

Maar allereerst beoogt reev met het energiemanagement een optimaal en intelligent beheer van energie en oplaadcapaciteit. Load balancing is daarvoor de veelgebruikte term. “Inderdaad”, zegt Steenman. “Simpelweg het balanceren van de 'load', dat doet ons systeem voor het complete gebouw. We zorgen allereerst dat de toegestane verbruikslimiet niet wordt overschreden, zodat er geen extra rekening komt van de netbeheerder. Daarna heeft het gebouwverbruik prioriteit, het licht moet niet uitgaan. De capaciteit die over is, benutten we optimaal voor de elektrische auto's. Daarbij let het systeem bijvoorbeeld ook op zonneschijn en daarmee de eventuele extra capaciteit. Ook meldt het welke auto's voorrang krijgen. Eerst degenen die de weg op moeten, kantoormedewerkers kunnen later opladen.”

Onderscheid

reev onderscheidt zich volgens Steenman op een belangrijk punt van andere software-ontwikkelaars.

REEV

reev (met een kleine letter) is in 2018 in Duitsland opgericht door Eduard Schlutius, tevens eigenaar van een installatiebedrijf. Het hoofdkantoor is gevestigd in München. reev groeit gestaag, vijf jaar geleden werkten er vijftig mensen, inmiddels is dat aantal bijna verdubbeld. De software van reev wordt gebruikt in veel Europese landen, met name Duitsland, Frankrijk en de Benelux, en dan vooral in het zakelijke domein. Het Nederlandse kantoor van reev zit in Amsterdam, daar werken Jordi Steenman en zijn collega Matthieu Marseille.

Onze software werkt parallel op meerdere

“Onze software werkt parallel op meerdere niveaus en met meerdere groepenkasten tegelijk. We kunnen ook echt grote projecten managen, met meerdere merken laadpalen. Dan praat je over complexe situaties. Dus het systeem is heel schaalbaar, van energiemanagement voor twee laadpalen tot een project met tweehonderd laadpalen en allemaal verdeelkasten. Dat allemaal met dezelfde software.”

Steenman merkt dat sommige lateurs huiverig zijn voor dit type nieuwe techniek. Anderen daarentegen zijn juist enthousiast. “Met name de groep die het energiemanagement niet kent, vindt het spannend. Degenen die er ervaring mee hebben, zien juist kansen. En die kansen zijn er zeker. Je kan je klant helpen, problemen

oplossen, het is voor installateurs ook een kans om meer laadpalen te plaatsen. En nogmaals, het is niet ingewikkeld. Zo nodig nemen we installateurs aan de hand mee. We zijn altijd bereikbaar voor hulp, hebben een online platform en geven trainingen.”

Online volgen

Ook op dit vlak schrijdt de techniek voort. reev doet pilots met batterijen voor energieopslag en in thuishaven Duitsland loopt een experiment om ook het tarief van de stroom te optimaliseren. Voor installateurs is er een portaal waarin ze alle door hen geïnstalleerde laadstations kunnen volgen. Ze zien online wanneer een probleem dreigt. “Voordat de klant het merkt, ben jij al op locatie met een oplossing. Perfect!”

JORDI STEENMAN

EWat is nieuw in norm NEN-EN 1838:2025?

Veranderingen noodverlichting

Noodverlichting is een belangrijk onderdeel van de veiligheidsvoorzieningen in een gebouw. Het helpt mensen bij een calamiteit snel en veilig naar de dichtstbijzijnde uitgang.

Tijdens netspanningsuitval, maar óók als de spanning nog aanwezig is, zorgen goed verlichte pictogrammen voor een duidelijk zichtbare vluchtroute, stipt Eaton aan.

dwin de Graaf, productmanager noodverlichting bij Eaton, licht toe: “De norm NEN-EN 1838 beschrijft waar je allemaal op moet letten bij het plaatsen van noodverlichting. Begin 2025 is daarvan een nieuwe editie uitgekomen, waarin een aantal zaken zijn gewijzigd.”

Enkele van de belangrijkste veranderingen:

• Een minimale lichtsterkte van 1 lux op de vloer van de vluchtroute is gebleven, maar hoe je dat precies moet bewerkstelligen, dat is vereenvoudigd: 1 lux op de hele lengte en breedte van de vluchtroute, met uitzondering van een strook van maximaal 50 centimeter aan weerszijden. Minder bij een vluchtroute die minder dan 2 meter breed is.

• Voortaan is ook noodverlichting nodig bij ontruimingsplattegronden.

• Onderdelen van de vluchtroute die groter zijn dan 8 m2 moeten worden voorzien van minstens twee verlichtingsarmaturen. Combinatie-armaturen (dus vluchtroute-aanduiding en -verlichting in één) mogen worden toegepast.

Ruimtes die groter zijn dan 60 m2 of ruimtes waar risico’s zijn (bijvoorbeeld struikelgevaar) moeten worden voorzien van ruimteverlichting (0,5 lux).

• Er is nu ook noodverlichting beschreven voor plaatsen die zijn aangewezen om te verblijven tijdens een netspanningsonderbreking (‘lokale verblijfsruimteverlichting’). Denk bijvoorbeeld aan een aula in een verzorgingshuis of een kantine in een groot winkelpand.

• In omgevingen met veel omgevingslicht wordt aanbevolen om pictogrammen toe te passen die tijdens netbedrijf extra helder verlicht zijn, zodat ze onder die omstandigheden beter zichtbaar zijn.

• Toiletfaciliteiten en kleedkamers met een bruto vloeroppervlak dat groter is dan 8 m2 moeten worden voorzien van ruimteverlichting (0,5 lux), tenzij ze onderdeel zijn van de vluchtroute (1 lux). Individuele toiletten hebben geen noodverlichting nodig, tenzij het een miva-toilet betreft, of een toilet met babyverzorgingsfaciliteit.

Meer informatie

“Uiteraard is dit niet alles. Wil je meer weten?

Raadpleeg dan de norm, te bestellen bij NEN, of vraag uw Eaton-contactpersoon”, zegt De Graaf.

Meer info: eaton.nl

EDWIN DE GRAAF

DAlles halen uit energieopslag

Vooruit met de batterij

We zijn vorig jaar afgekoerst op bijna 90.000 nieuwe installaties voor batterijopslag in Nederland. Niet gek. Waar de thuisbatterij massaal wordt omarmd, gaat het met de verkoop van zonnepanelen minder goed. Een probleem? Kwestie van verschuivende prioriteiten, denkt Fred.

e opmars van de thuisbatterij is ongekend. Ik vind het een spannende ontwikkeling. We zijn in 2025 naar zo'n 89.200 nieuwe installaties voor batterijopslag gesneld, schetste het Nationaal Storage & Solar Trendrapport van Dutch New Energy Research (DNE). Een ruime verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. De geplaatste opslagcapaciteit in Nederland schoot in 2025 door naar 1,55 gigawattuur. Heb je het over een toename van 130 procent: een reuzensprong. Vooral huishoudens die al zonnepanelen hebben, schaffen thuisbatterijen aan.

Het einde van die groei is voorlopig niet in zicht. Verwacht wordt dat Nederland in 2030 circa 36,8 gigawattuur aan batterijopslagcapaciteit heeft. Meer specifiek zou het gaan om 14,6 gigawattuur voor de residentiële markt (particulieren), 12,1 gigawattuur voor de

commerciële en industriële sector en 10,1 gigawattuur voor de utiliteit.

ZONNEPANELEN

Hier staat wel iets anders tegenover. De zonnepanelenmarkt beleeft een flinke terugslag. De belangrijkste oorzaak daarvoor is de afschaffing van de salderingsregeling in 2027, waardoor mensen hun verbruik niet meer kunnen verrekenen en de terugleverkosten hoger worden. Tot 2023 groeide de zonnepanelenmarkt gestaag door. Nu wordt rekening gehouden met een jaarlijkse toename van ‘maar’ 2,08 gigawattpiek aan geïnstalleerd zonnepaneelvermogen. Het aantal nieuw geïnstalleerde zonnepaneelinstallaties was in 2025 een keer zo klein als in 2024.

KLANTGESPREKKEN

Dat is een tegenvaller, maar de run op thuisbatterijen opent nieuwe

deuren voor installateurs. We kunnen een goede inschatting maken van de (toekomstige) energiebehoefte van mensen. Adviseer je een grote of kleine accu, of misschien twee kleine thuisbatterijen? Om die vraag te kunnen beantwoorden, moeten we vooruitkijken met de klanten. Ga na of de aanschaf van een elektrische auto of inductiekookplaat in de planning ligt. Maak duidelijk wat dat kan betekenen voor mensen.

Je kunt ook een energiemanagementsysteem koppelen aan een thuisaccu, waardoor een verbruiker meer controle houdt over zijn stroom. Als we ons werk beter uitgelegd krijgen en zo nog meer maatwerk kunnen leveren, geven we een nieuwe slinger aan ons vak. Ik oefen met Henk vast op het voeren van klantgesprekken.

DE WARMTE VASTHOUDEN

Het Carhartt Montana loose fit insulated jacket is ontworpen voor koude en natte winterdagen. Het biedt maximale warmte, bescherming en betrouwbaarheid, is de belofte. De jas heeft synthetische donsisolatie, die warmte vasthoudt zonder zwaar aan te voelen. De sherpafleece voering aan het bovenlichaam moet het comfort verhogen en warmte efficiënt opsluiten. Volgens Carhartt is het jack “ideaal voor lange dagen buiten”. Het is verkrijgbaar in de kleuren red duck en black.

CARHARTT.COM

SPANBAND: EENVOUDIG

EN SNEL

Je herkent het wel: je wilt je lading met een sjorband vastzetten, maar de eerste haak schiet telkens los als je de band over de lading aanbrengt. Dat hoeft nu niet meer! Uniek in gebruiksgemak, deze spanband met automatisch oprolmechanisme. Kenmerken: 25 mm bandbreedte, lengte van 3,5 meter, sluitkracht LC 340 daN/kg (direct) / 680 daN/ kg (omsnoerd), ééndelig, met punthaken aan beide zijden. De spanband voldoet aan de DIN EN 12195-2-norm ladingzekering.

HAUPA.COM

SPECIALE JAPANSE UITGAVE

De ATH-M50xENSO limited edition van AudioTechnica is een speciale hoofdtelefoon. Hij markeert het tienjarig jubileum van de ATH-M50x. De ringen van de oorschelpen en het verstelmechanisme van de hoofdband hebben gravures die geïnspireerd zijn op penseelstreken met Japanse sumi-inkt en geluidsgolven. Elke hoofdtelefoon heeft zijn eigen unieke serienummer, gegraveerd in de matzwarte afwerking.

AUDIO-TECHNICA.COM

HOME ALONE IS WEER VOORBIJ

Maar inbrekers blijven vroeg in de avond observeren waar het donker blijft en slaan daar vaak toe. De Freelux schemerschakelaar schakelt automatisch meerdere schemerlampen in bij schemering tot na middernacht, zodat je huis bewoond lijkt. Al meer dan twintig jaar de effectieve plug & playoplossing, zonder programmeren, 24/7, het hele jaar door.

FREELUX.NL

REVIEW EN WIN: ELEQ AIROLIGHT VAN STANLEY

ELEQ heeft een nieuwe website en daar is het bedrijf trots op! Omdat er altijd ruimte is voor verbetering vraagt ELEQ zijn volgers wat zij goed vinden en wat nóg beter kan. Concreet? Bekijk de website, volg ELEQ op LinkedIn, reageer op de LinkedIn-Post over de winactie en maak kans op één van de tien witte IceFlow™ Bottle Flip Straw 2.0 | 0.71L. De actie duurt tot eind februari.

ELEQ.COM/NL

LAARS VOOR EXTRA STEUN

Optimale bescherming voor professionals in onder andere de bouw: de nieuwe collectie Redbrick boots met veiligheidsklasse S7S zou hiervoor garant staan. Met een nieuw heelguard system, dat extra ondersteuning geeft en stevig om de hiel sluit. Het microfiber bovenwerk met waterdicht membraam beschermt tegen vocht.

SIGNAAL VAN 80 DECIBEL

Een draadloze sleutelzoekerset waarmee je zoekgeraakte sleutels, tassen en afstandsbedieningen snel moet kunnen terugvinden. Een druk op de knop van de ontvanger geeft een signaal van 80 decibel, gelinkt aan de zoekgeraakte spullen.

GADGETHOUSE.NL

ELKAAR

Met de bithouder voor Makita kun je je bits dichtbij elkaar houden. De houder kan acht bitjes vasthouden en beschikt over een magneetstrip waar je schroefjes tegenaan kunt plakken, of eventueel nog meer bitjes. De bithouders worden per stuk geleverd.

GADGET4TOOLS.NL

KIES VOORUITGANG

MAAK HET VERSCHIL MET DE OPLOSSINGEN VAN HBI, DÉ EXPERT IN DRAADLOOS BEHEER VAN NOODVERLICHTING.

De circulaire wereld van morgen vraagt om innovatieve oplossingen.

De HBI SERIE 770 SEPTAGEM-D is standaard geschikt voor draadloos beheer en extreem in duurzaamheid, lichtprestatie en installatiegemak.

• Elegante en ingetogen vormgeving

• Eenvoudige montage en onderhoud

• Long Life accu (levensduur >10 jaar)

• Leverbaar met LoRa voor draadloos beheer

Kijk voor meer voordelen én ons assortiment op hbi-lighting.com

Ontdek ons aanbod voor praktijkbegeleiders. Ga naar www.wij-techniek.nl/praktijkbegeleiders

Boaz Poppelier Engineer

Liander

New Zealand

De Favorieten van

Toen ik de walvis zag duiken, kreeg ik een kick”

Land

“Nieuw-Zeeland. Een enorm gaaf land. Ik ben er een maand geweest, met een vriend. Qua omgeving heeft het alles: bergen, fjorden, kustlijnen, geweldige vergezichten. De uitgestrektheid doet je achterover staan. Lake Tekapo is een aanrader. Een van de donkerste plekken ter wereld, waar je ook bergen en gletsjers vindt. Magisch.”

Gadget

“De Garmin fenix 7: de Rolls Royce onder de sporthorloges. Onmisbaar bij het hardlopen en fietsen. Ik loop vaak in het Dekkerswald, bij Groesbeek. In de vroege ochtend of de avond. De Garmin houdt alles bij. Van het aantal stappen tot de hartslag, fitheid en route-opties. Het stimuleert mij.”

Podcast

“Live slow ride fast, Beyond the KOM en ‘Indekken’. Podcasts over wielrennen. Als ik er een moet kiezen, dan Live slow ride fast, van oud-wielrenner Laurens ten Dam. Leuk om verhalen te horen van de profs. Ik ben fan van het eerste uur. Ik luister hem in de avond, als ik van werk naar huis fiets.”

“Ooit knal ik op de marathon onder de 3 uur”

Dier

“De walvis. Groot, machtig, een schoolbus in het water. Ik heb er een gezien in Kaikoura, Nieuw-Zeeland. Een bekende spotplek. We zagen hem van ver aankomen. Toen ik hem zag duiken, kreeg ik een adrenalinekick. Heel bijzonder. Ik hoop in de toekomst nog veel meer walvissen te zien.”

Tv-programma

“Kamp van Koningsbrugge, een programma waarin deelnemers een commandotraining krijgen. In 2022 gaf ik me ervoor op. Ik werd helaas afgewezen. Grenzen verleggen, door muren gaan: ik houd ervan. Ik loop ook marathons. Mijn snelste tijd is 3.01 uur. Ooit knal ik onder die 3 uur. Gaat lukken, honderd procent.”

Freepik

woord zoeker

In deze woordzoeker staan woorden verborgen. Sommige letters worden vaker gebruikt. De overgebleven letters vormen een woord. Hoe luidt dit woord?

DRUK

EIGEN

ELEKTROMOTOR

ELITE

INSTALLATEUR

KABEL

KETEL

KORT

LANG MOOI

MUUR

POMP

RELAIS

TANG

TEMPO

WARM

OPLOSSING:

© Persbelangen

Stuur de oplossing met je naam en adres naar info@henkenfred.nl o.v.v.

Puzzel Editie 1-2026 en maak kans op een Dagje Uit Cadeaukaart t.w.v. 100 euro.

Winnaar Editie 5-2025: Judith Munneke

Met wartel én blindstop: boren overbodig

Instelbare Lumen output: meer controle en flexibiliteit

Met bedrading 5 x 2,5mm²: supersnel doorverbinden

Leds geïntegreerd in de kap: veilig en makkelijk installeren

INTERLIGHT EASYFIT PLUS

De Interlight Easyfit+ waterdichte armaturen zijn vernieuwd! Ze worden vanaf nu standaard geleverd met 5 x 2,5mm² doorvoerbedrading met aan beide kanten handige insteekklemmen.

Supersnel geïnstalleerd en doorverbonden! Bij het doorverbinden hoef je niet te boren: het armatuur heeft aan één kant een M20 wartel en aan de andere kant een M20 blindstop.

Leverbaar in de volgende versies: aan/uit, met noodmodule, met aanwezigheidssensor of met aanwezigheidssensor én noodmodule.

Deze op Zigbee 3.0 gebaseerde oplossing is ontwikkeld voor installateurs en lichtprofessionals. Dit maakt het mogelijk om tot 40 armaturen per zone te beheren, zonder dat een gateway, cloud-verbinding of IT-ondersteuning nodig is. Het volstaat om via Bluetooth verbinding te maken, je voorkeuren in te stellen en klaar. Scan de QR-code en bekijk de video.