DE VERBINDING TUSSEN TECHNOLOGIE, MARKT EN MENS NEDERLANDSE INDUSTRIE:
ÉÉN VOOR ALLEN
april 2020 | nummer 2 | jaargang 22
LELY IN MAASLUIS WIL MEER COLLABORATIVE MANUFACTURING GEGEVENS DELEN VOELT KWETSBAAR VOOR FAMILIEBEDRIJF VOOR SEMICON IS HET GISSEN WAAROM VERGUNNING CHINA UITBLIJFT ‘AFWIJZING SOMS DOOR INFORMATIE VAN INLICHTINGENDIENSTEN’
THEMA GARTNER-HYPES OP WEG NAAR VOLWASSENHEID IN DE INDUSTRIE(?)
DURK-JAN NEDERLOF VAN BOSCH REXROTH
‘TOENEMENDE CONCURRENTIE VRAAGT OM CULTUURVERANDERING’
Gemakkelijk aansluiten en compact inbouwen
Servo systeem De nieuwe serie servo-aandrijvingen CMMT-AS en servomotoren EMMT-AS zijn makkelijk in te zetten voor zowel dynamische bewegingen als nauwkeurige positionering. Aan te sturen via o.a. EtherCAT, ProďŹ net, Ethernet/IP en Modbus/TCP
Your motion pneumatic | electric | Our solution
www.festo.com/nl
6
NEDERLANDSE INDUSTRIE:
ÉÉN VOOR ALLEN
14 THEMA DE VERBINDING TUSSEN TECHNOLOGIE, MARKT EN MENS
‘GEGEVENS DELEN VOELT KWETSBAAR VOOR FAMILIEBEDRIJF’
49 OVER HIGHTECH STARTERS EN HUN INNOVATIES, FINANCIERINGSPROBLEMEN EN ANDERE UITDAGINGEN
Met onder meer een verhaal over start-up Storro, dat een antwoord biedt op de gevaren van de cloud. Digitalisering is een must om competitief te blijven, maar brengt ook risico’s met zich mee. Daarom versleutelt, versnippert en verspreidt Storro die data op een slimme manier.
EXPORT VOOR SEMICON-BEDRIJVEN IS HET GISSEN WAAROM VERGUNNING CHINA UITBLIJFT
‘AFWIJZING SOMS VANWEGE INFORMATIE VAN INLICHTINGENDIENSTEN’ Diverse Nederlandse semicon-bedrijven wachten nog altijd op een vergunning voor export van hun equipment naar China. Officiële reden voor het uitblijven is dat die producten, nodig voor het maken van chips, ook zouden kunnen dienen voor militaire doeleinden. Gevraagd naar verklaringen, hult het ministerie zich vooral in nevelen.
PRODUCTIVITEIT PLATFORM PRODUCTIVITEIT BIJ LELY IN MAASLUIS
Lely, producent van onder meer melkrobots, spreekt tot de verbeelding. Begin februari leidde director operations Gerlof van den Haak zo’n 25 managers rond tijdens een bijeenkomst van het Link-platform Productiviteit. ‘We moeten veel meer naar collaborative manufacturing. Als eenling stel je niet veel voor, wij zijn een deel van de keten.’
30
GARTNER-HYPES OP WEG NAAR VOLWASSENHEID IN DE INDUSTRIE(?) Als je middenin de industrie zit, lijken vernieuwingen soms maar langzaam te gaan. Heuse digital factories zijn nog schaars. Waarom is de interesse in het mkb voor bijvoorbeeld IIoT en digital twin tanende en is 3D-printing wel een serieuze productietechnologie geworden? We beschouwen een reeks (in potentie) belangrijke technologieën: waarom is die ene applicatie nu al mature, terwijl die andere volkomen uit de gratie is geraakt en het afwachten is of het ooit nog goed komt?
58
#2/20
STRATEGIE
38
63
Masévon zet met strategie en forse investeringen in op groei ‘We focussen op langetermijnklanten die zelf ook investeren’
ORGANISATIE MANAGING DIRECTOR DURK-JAN NEDERLOF VAN BOSCH REXROTH:
66
Minkels investeert door optimalisatie en uitbreiding fabriek en nieuw portfolio Met mass customization en mondiale aanwezigheid het verschil maken
‘TOENEMENDE CONCURRENTIE VRAAGT OM CULTUURVERANDERING’ Bosch Rexroth doet een scala aan projecten in de wereld. Omdat de concurrentie in de markt fors is toegenomen, moeten de zes bedrijfsonderdelen van de businessunit Large Projects waar dergelijke opdrachten worden uitgevoerd meer één worden, en commerciëler. Aan DurkJan Nederlof de taak de benodigde cultuuromslag te bewerkstelligen.
INFORMATIETECHNOLOGIE
34
TNO-onderzoek: voor industriële b2b-platforms is waakzaamheid geboden Voorkom dat alle macht bij platformeigenaar terechtkomt
37
Column Hugo Raaijmakers van PA Consulting De platformeconomie: verzet is kansloos
ZIE VERDER PAGINA 5
april 2020
3
GET CONNECTED! Your Smart Factory
TruConnect kan u helpen uw processen te optimaliseren en maakt de weg vrij naar uw Smart Factory. Afnemende seriegroottes en meer variatie maakt het steeds moeilijker om overzicht en controle te houden op de kosten. Door veel indirecte processen zal u steeds meer inspanning moeten leveren. Hier liggen de kansen. TRUMPF heeft de tool om uw systemen aan elkaar te koppelen. TruConnect is de nieuwe TRUMPF technologie om alle koppelingen binnen uw bedrijfsproces te optimaliseren, zowel bedrijfsbreed als individueel. Zelfs bij kleine series is het lonend. www.trumpf.com/s/en-truconnect
WE LEREN ELKAAR NU MARTIN ÉCHT KENNEN
EN VERDER:
12 33
UIT DE MARKT PROCESOPTIMALISATIE Nieuw systeem Schaeffler ziet storingen maanden van tevoren aankomen Condition monitoring kan beter, eenvoudiger en sneller
36
SWITCH Door de energietransitie drogen verdienmodellen op Welke nieuwe modellen ontwikkelen bedrijven?
42
PROCESVERBETERING PLM Xpert ondersteunt groeistrategie van Equinox MHE met PRO.FILE ‘Orderwaarde ietsje omlaag, aantal orders omhoog’
44
PROCESVERBETERING ERIKS zet met klant in op additive manufacturing ‘Ideeën die al jaren liggen, kunnen nu ineens uitgevoerd worden’
47
PROCESAUTOMATISERING Netwerkmodule Turck verzamelt signalen direct op de transportbaan ‘Last-minute motor toevoegen is in een halfuurtje gebeurd’
57
PROCESVERBETERING Schneider Electric helpt wasmachines Vartex zuiniger en duurzamer te maken ‘Wij benutten expertise opgedaan bij het helpen van andere klanten’
68
STRATEGIE Acal BFI faciliteert draadloze en veilige internetverbindingen ‘Wij bieden de componenten én de specialistische kennis’
71
MARKETING Phoenix 3D Metaal investeert extra marketing, juist nu Rubberpersen zorgt voor hogere reinigbaarheid en lagere tco
72
PRODUCTONTWIKKELING Multiprotocol-drive van Nidec communiceert met diverse plc’s Gemaakt voor gemak
68
COLUMN Waarom duurt de zoektocht naar een vaccin zo lang?
75 87
UIT DE MARKT (vervolg) AGENDA
We hadden begin deze maand de verjaardag willen vieren van de vriendin van mijn vorig jaar overleden vader. Haar 100e. Ze is dus van net na de Spaanse grieppandemie van 1918, maar de Tweede Wereldoorlog heeft ze als volwassen meid meegemaakt. De huidige crisis vindt ze ‘erger en enger’, vertelde ze me over de telefoon. Ze woonde in de oorlog in Rotterdam-Zuid en daar was na het bombardement op de ‘rechter Maasoever’ – hoe cynisch – ineens volop werk voor de duizenden werklozen. De huidige vijand veroorzaakt, net als de Duitsers toen, veel leed. Het virus schept echter geen banen. Zodra de besmettings-, opname- en IC-pieken achter de rug zijn, zal de economische impact hard aankomen. Het is geweldig dat overheden wereldwijd samen met banken veel (gecreëerd) geld in de economie pompen. Maar 4.000 euro voor een winkelier die niets meer verkoopt, een ruimhartige regeling voor die honderdduizenden zzp’ers en het ‘oprollen’ van de aflossing van leningen voor het mkb - het zal de recessie hooguit wat minder diep maken. Weliswaar wordt de industrie niet zo hard geraakt als de horeca en de reisbranche, maar ook in onze hightech zullen er klappen vallen. Dat is zonder meer erg. Elke crisis biedt kansen, zo ook deze, misschien wel juist door de diepte ervan. Er komt veel talent beschikbaar, als werknemer of als ondernemer, vol energie, op een – na de coronacrisis – goeddeels braakliggende markt. De cloud zal door het virus een forse boost krijgen, want de overlevers zullen bovengemiddeld ondernemingen zijn met flexibele, want gedigitaliseerde supply chains, producten en processen. 3D-printbedrijven zullen ineens dé second source blijken waarnaar veel ondernemingen straks op zoek gaan. Een – nu nog wat kwijnend – businessmodel zal aan populariteit winnen. Immers, twee van de grootste problemen die ik nu van ondernemers hoor, zijn toeleververstoringen en cashflowtekorten. Juist servitization/circulariteit biedt dan uitkomst, op allerlei verschillende manieren. Refurbishen bijvoorbeeld maakt minder afhankelijk van kwetsbare toelevering ver weg. En door maandelijks kleine fees te betalen, speel je werkkapitaal vrij. En ook de aarde vaart er wel bij. Oneindig groeien op een planeet met een hoe dan ook begrensde capaciteit, was altijd al een contradictio in terminis. Ten slotte, bedrijven leren elkaar nu écht kennen. Ik weet niet hoe het u vergaat over de telefoon of in online meetings, maar ik proef meer solidariteit dan ooit. Onder de huidige druk wordt het ondenkbare mogelijk. Klanten die hun toeleveranciers gratis aan onderdelen helpen voor de beademingsapparatuur van een andere klant; machines uit showrooms die kosteloos ter beschikking worden gesteld omdat de klant nú capaciteit nodig heeft; ketenpartners die zonder enige juridische onderlegger, zonder het ook maar één seconde over geld te hebben, samen keihard aan de slag gaan voor een vaccin. Het zou mooi zijn als straks, als de adrenaline van de eerste schok is verdwenen, die saamhorigheid beklijft. Als klanten betalen als ze dat kunnen (negeer het slechte voorbeeld van bedrijven als Douglas en Carglass), als toeleveranciers geduld oefenen als ze zelf solide genoeg zijn. Zo lossen we de gezondheidscrisis op en maken we de economische minder diep. Voor nu kijk ik met u uit naar een herstel à la NTS China en een intelligente open-up waarin de risicogroep in quarantaine blijft en de rest weer snel op de eigen werkplek aan de slag gaat. En ik wens u veel sterkte, wijsheid en – bovenal – gezondheid toe. MARTIN VAN ZAALEN Hoofdredacteur Link Magazine
COLOFON Magazine
COLOFON
Link Magazine is een managementblad over eigentijdse vormen van samenwerking tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven, (semi-)overheid, universiteiten en hogescholen. Link Magazine verschijnt zesmaal per jaar.
JAARGANG 22, NUMMER 2, APRIL 2020 UITGEVER H&J Uitgevers Mireille van Ginkel Bosscheweg 76 5151 BE Drunen (010) 451 55 10 06 51 78 41 97 uitgever@linkmagazine.nl www.linkmagazine.nl
RAAD VAN ADVIES ing. P.A.M. van Abeelen (ISAH), J. Beernink MSc (Golden Egg Check), ing. D.M. van Beers (Festo BV), J.C.A. Buis MBA (RR Mechatronics), ing. B. Draaijer (V en M Regeltechniek), F.M. Eisma (Trumpf Nederland), ir. R. van Giessel (voormalig ceo Philips CFT), H. Gijsbers (Thermo Fisher), ir. M.H. Hendrikse (NTS-Group, HTSM-boegbeeld), ing. J.B.P. Hol (Legrand Group), ir. T.J.J. van der Horst (TNO), ir. M.W.C.M. van den Oetelaar (Bosch Rexroth), dr. ir. M. Peters, dr. ir. D.A. Schipper (Demcon), E. Severijn (Siemens PLM Software Benelux), J.A.J. Slobbe (VMI), H.G.H. Smid (Variass Group), ir. W.W.M. Smit MMC (DBSC Consulting), ir. H.H. Tappel (Bronkhorst High-Tech), W.B.M. van Wanrooij (IBN Productie), ir. S.J. Wittermans (ASML) HOOFDREDACTIE Martin A.M. van Zaalen EINDREDACTIE Pim Campman, Lucy Holl, Wilma Schreiber redactie@linkmagazine.nl AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Jan Broeks, Tom Cassauwers, Jos Cortenraad, Hans van Eerden, Emo van Halsema, Hugo Raaijmakers, André Ritsema COVERFOTO Bart van Overbeeke GRAFISCHE VORMGEVING Primo!Studio, Delft DRUK Veldhuis Media, Raalte
martin.vanzaalen@linkmagazine.nl @MartinvanZaalen #linkmagazine.nl ABONNEMENTEN u 71,95 exclusief BTW per jaar ADVERTENTIE-EXPLOITATIE John van Ginkel john.vanginkel@linkmagazine.nl (010) 451 55 10, 06 53 93 75 89 VOLGEND NUMMER Het eerstvolgende nummer van Link Magazine verschijnt 12 juni. Het thema van dit nummer is: ‘Zijn familiebedrijven toekomstbestendig genoeg?’ ISSN 1568 - 1378 Niets uit Link Magazine mag worden overgenomen of gereproduceerd zonder toestemming van de uitgever. Aan de inhoud van deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Deze april-uitgave is geproduceerd in een periode waarin de realiteit voor in artikelen opgevoerde bedrijven ingrijpend kan zijn veranderd. Deze uitgave is met grote zorgvuldigheid samengesteld. Desondanks is het mogelijk dat informatie niet aan die nieuwe realiteit is aangepast. Daarvoor en voor eventuele onjuistheden kan de uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden.
april 2020
5