Η Γαλλια στη Μωβ Ομπρέλα της Άλκης Ζέη

ΖΑΝΝΕ ΙΟ ΠΕ ΙΡΑ ΜΑΣ ΙΚ Ο Γ Τ ΜΝΑ ΢ ΙΟ ΣΑΞΗ Α΄

H Γαλλία ζηε Μσβ Οκπξέια ηεο Άιθεο Εέε

ΠΕΙΡΑΙΑ΢ - ΜΑΙΟ΢ 2005

1

Έθδνζε ηνπ Εάλλεηνπ Πεηξακαηηθνύ Γπκλαζίνπ Πεηξαηά Κνινθνηξώλε 6 – Πεηξαηάο ηει. & Fax : 210-41.71.858 web site: http:// gym-peir-zanneio.att.sch.gr email : mail@gym-peir-zanneio.att.sch.gr Α‟ Γπκλαζίνπ – Σκήκαηα Γαιιηθώλ ηεο Α1, Α2, Α3 κε ηε θαζνδήγεζε ηεο θαο Δ. ΢ηαπξνπνύινπ

Δπηκέιεηα εμσθύιινπ : Γηώξγνο Λάθθνο, Α3. ΢ρέδηα εμσθύιινπ : Μάξζα Μνπδάηζνπ, ΢πύξνο Νηθνιάθεο, Ηθηγέλεηα Κνπηαιηαλνύ, Α3. Δηθνλνγξάθεζε : από ηνπο καζεηέο πνπ έθαλαλ ηηο εξγαζίεο. ΢ρέδηα : Βηθησξία Βιαληή, Καηεξίλα Βιαληή,Α1. ΢πύξνο Γαβάθεο, Αγγειηθή Γηδπκνπνύινπ, Αλαζηαζία Κεθαιά, Α2.

2

Πξόινγνο

΋ηαλ ηνλ Ηνύλην ηνπ 2004, πιεξνθνξνύκαζηαλ από ηελ ηόηε ππεύζπλε ηεο «Βηβιηνηνπίαο» ζηνλ Πεηξαηά, θ. Άλλα Αιεμνπνύινπ, γηα ηε δπλαηόηεηα ζπλάληεζεο ησλ καζεηώλ ηνπ ζρνιείνπ καο κε έλα ζπγγξαθέα ηεο επηινγήο καο ζην ρώξν ηνπ βηβιηνπσιείνπ, δε θαληαδόκαζηε πνηέ όηη ε πξννπηηθή θαη κόλν ηεο ζπλάληεζεο απηήο ζα απνηεινύζε ην έλαπζκα γηα ηελ επεμεξγαζία ελόο ζρεδίνπ εξγαζίαο γηα ηε ζρνιηθή ρξνληά 2004-2005. Ακέζσο ζθεθηήθακε λα αμηνπνηήζνπκε ηελ πξόηαζε κε ηνπο αξραξίνπο ησλ γαιιηθώλ ηεο πξώηεο γπκλαζίνπ. Θα κειεηνύζακε ινηπόλ έλα ειιεληθό κπζηζηόξεκα πνπ λα εηζάγεη θαηά θάπνην ηξόπν ηα παηδηά ζην γαιιηθό πνιηηηζκό, ρσξίο απηό λα γίλεη ζε βάξνο ηεο δηδαζθαιίαο ηεο γιώζζαο, αθνύ ζα αθηεξώλακε ζε απηήλ ηε δξαζηεξηόηεηα κόλν έλα ηέηαξην κε είθνζη ιεπηά από ηελ ηξίσξε εβδνκαδηαία δηδαζθαιία ηεο μέλεο γιώζζαο πνπ πξνβιέπεη ην αλαιπηηθό πξόγξακκα. Με πνηα θξηηήξηα επηιέμακε ηελ Άιθε Εέε ; Δίλαη ζπγγξαθέαο πνπ έρεη ηαμηδέςεη πνιύ θαη δήζεη ζε άιιεο ρώξεο, αιιά θαη δηαπνηηζκέλε από ηε γαιιηθή θνπιηνύξα. Έρνληαο δήζεη ρξόληα ζην Παξίζη, γλσξίδεη βαζεηά ηε γιώζζα θαη ην γαιιηθό πνιηηηζκό. Δπηπιένλ ην έξγν ηεο είλαη ηδηαίηεξα δεκνθηιέο ζηα παηδηά, θαη ε επθαηξία πνπ καο δηλόηαλ λα ηελ γλσξίζνπκε από θνληά, ζα έθαλε ην εγρείξεκά καο εμαηξεηηθά ειθπζηηθό γηα εθείλα. ΋κσο όια απηά δε ζα αξθνύζαλ από κόλα ηνπο. Υξεηαδόηαλ θαη ην θαηάιιειν έξγν. Δπηιέμακε ηε Μσβ νκπξέια, έλα κπζηζηνξεκα πνπ ε δξάζε ηνπ εθηπιίζζεηαη ζηελ Διιάδα, αιιά ζην νπνίν ε Γαιιία θαηέρεη ζεκαληηθή ζέζε. Ο λεαξόο έιιελαο αλαγλώζηεο καζαίλεη πνιιά γηα ηε ρώξα απηή θαη ηελ αγαπάεη, κέζα από ηα κάηηα ηεο εξσίδαο θαη ησλ αδεξθώλ ηεο κε ηνπο νπνίνπο ηαπηίδεηαη απόιπηα. Ζ Λέηξσ θαη ηα αδέξθηα ηεο αλαιακβάλνπλ λα παίμνπλ ην ξόιν ηνπ δηάκεζνπ, ηνπ ληόπηνπ δηεξκελέα ελόο άιινπ πνιηηηζκνύ γηα ηα παηδηά ηεο ρώξαο ηνπο. Οη ίδηνη γλσξίδνληαη κε ηνλ πνιηηηζκό απηό, όρη κέζα από δηαβάζκαηα ή ηαμίδηα, αιιά ράξε ζηε ζπκβίσζή ηνπο κε πξόζσπα από ηε ρώξα απηή, ηνλ θύξην Μαξζέι θαη ηνλ Μπελνπά, πνπ εγθαζίζηαληαη νξηζηηθά ζηελ Διιάδα. Καη εκείο κνηξαδόκαζηε καδί ηνπο ηελ αγάπε ηνπο γηα ηε Γαιιία θαη ηνπο αλζξώπνπο ηεο. Σν έξγν δελ εμαληιείηαη, ελλνείηαη, ζηελ εηθόλα ηεο Γαιιίαο, νύηε θαη γξάθηεθε γηα λα ρξεζηκνπνηεζεί έηζη. Δκείο απιώο ζηαζήθακε ζ‟έλα από ηα πνιιά ηνπ ζέκαηα, πνπ ήηαλ ζρεηηθό κε ην πεξηερόκελν ηνπ καζήκαηόο καο, θαη ηίπνηα πεξηζζόηεξν. Μέλεη βέβαηα λ‟αλαξσηεζνύκε θαηά πόζνλ ε Γαιιία ηεο Εέε είλαη ε Γαιιία ε πξαγκαηηθή. Απηό είλαη έλα άιιν ζέκα ζπδήηεζεο πνπ δελ κπνξνύκε λα ζίμνπκε εδώ. Δθείλν γηα ην νπνίν πάλησο είκαζηε απόιπηα ζίγνπξνη είλαη πσο ε Γαιιία ηεο Εέε είλαη ε Γαιιία θάζε Έιιελα πνπ έδεζε, γλώξηζε θη αγάπεζε απηήλ ηε ρώξα. Ζ απήρεζε πνπ είρε ην ζρέδην ζηα παηδηά θαζώο θαη ε δπλακηθή πνπ δεκηνύξγεζε θαηέδεημαλ όηη, παξά ηα όζα δπζνίσλα ιέγνληαη, ε ινγνηερλία απνηειεί γηα ηνπο λένπο έλαλ ηζρπξό πόιν έιμεο, αξθεί λα ππάξρεη ε ζέιεζε, αιιά θαη ε βνήζεηα από θνξείο θαη εθπαηδεπηηθνύο. Σα παηδηά, όια ηα παηδηά, από ηελ πξώηε ζηηγκή αγθάιηαζαλ κε ελζνπζηαζκό ην ζρέδην θαη δνύιεςαλ κε ηαρύηεηα θαη ηδέεο. Πνιιέο ηδέεο. Τπνδεηθλύνληαο πεδία θαη θαηεπζύλζεηο, παίξλνληαο πξσηνβνπιίεο, επηλνώληαο πξσηόηππεο ιύζεηο. Γηα ηηο εξγαζίεο θηλεηνπνηήζεθαλ ηα κηζά πεξίπνπ παηδηά. Αλαηέζεθαλ ηξεηο εξγαζίεο ζην θαζέλα από ηα ηξία ηκήκαηα. Πξνεγήζεθε κηα ζύληνκε εηζαγσγή ζην κπζηζηόξεκα από εκάο. ΢ηε ζπλέρεηα ηα παηδηά δνύιεςαλ ζην ζπίηη ή ζηα

3

δηαιείκκαηα, κόλα ηνπο ή ζε νκάδεο. ΢πλαληηόκαζηαλ ζηα δηαιείκκαηα γηα ζπληνληζκό, δηνξζώζεηο, εμεγήζεηο. Σέινο, παξνπζίαζαλ ηηο εξγαζίεο ηνπο ζηελ ηάμε, όρη κόλν ζην ηκήκα ηνπο, αιιά θαη ζηα δπν άιια, θαη ζπδεηήζακε. Ζ αξρηθή καο πξόβιεςε λα θαιύςεη έλα ηξίκελν ην ζρέδην δελ επηηεύρζεθε, δηόηη θάιπςε ηειηθά δπν. Κάπνηεο εξγαζίεο δελ παξνπζηάζηεθαλ κε ηνλ ηξόπν θαη ζηελ έθηαζε πνπ ζα ζέιακε, νύηε κε ηε ζεηξά πνπ ζα έπξεπε. Κάπνηεο άιιεο απνδείρζεθε όηη μεπεξλνύζαλ ηηο δπλαηόηεηεο ησλ εληεθάρξνλσλ καζεηώλ θαη ρξεηάζηεθε λα ηηο νινθιεξώζνπκε εκείο. Μηα από απηέο δελ παξαδόζεθε πνηέ. Ζ δηδαθηέα ύιε ηνπ καζήκαηνο όκσο θαιύθζεθε θαη κε ην παξαπάλσ. Υάξε ζηελ εξγαζία γηα ην κπζηζηόξεκα, γλσξηζηήθακε θαιύηεξα κεηαμύ καο, εμαζθαιίζηεθε επξύηεξε θαη θαιύηεξεο πνηόηεηαο ζπκκεηνρή, ελδηαθέξνλ θαη επηδόζεηο ζην κάζεκα ηεο μέλεο γιώζζαο. Γηαηί ε έθδνζε απηνύ ηνπ ηεύρνπο ; Δίκαζηε από εθείλνπο πνπ πηζηεύνπλ όηη κε ην ηέινο θάζε ζρνιηθήο ρξνληάο, νη καζεηέο, αιιά θαη νη δάζθαινη, ζα πξέπεη λα έρνπλ θάηη ρεηξνπηαζηό από ηε δνπιεηά ηνπο, θάηη πνπ λα κείλεη άκεζα, γηα απνινγηζκό, αμηνιόγεζε, ζρεδηαζκό, θη αξγόηεξα, γηα αλάκλεζε. Σππώλνληαο απηόλ ηνλ ηόκν, πνπ ζπγθεληξώλεη όιεο ηηο εξγαζίεο ησλ καζεηώλ, ηηο ζπδεηήζεηο ζηελ ηάμε θαη ηε ζπλάληεζε κε ηε ζπγγξαθέα, καο εμέπιεμε επράξηζηα όρη κόλν ε έθηαζε, αιιά θπξίσο ε νινθιεξσκέλε δνπιεηά ησλ παηδηώλ, θάηη πνπ δελ είρε γίλεη θαλεξό κέζα από ηελ απνζπαζκαηηθή παξνπζίαζε ηεο ζηε ηάμε. ΢ηελ αξρή θάζε εξγαζίαο αλαθέξνληαη ηα παηδηά πνπ ηελ εηνίκαζαλ. ΋πνπ δελ αλαθέξεηαη όλνκα, απηό ζεκαίλεη όηη ην απόζπαζκα είλαη κέξνο ηεο ζύληνκεο εηζαγσγήο ζην ζέκα πνπ θάλακε ζηε ηάμε ή πξνέθπςε από ζπδήηεζε ζηε ηάμε ή ην ζπκπιεξώζακε ελ είδεη ζύλζεζεο, επηζήκαλζεο θηι. Μηα δηεπθξίληζε : ην πξώην κέξνο, πνπ είλαη αθηεξσκέλν ζηελ Ηζηνξία, βαζίδεηαη ζ‟έλα πιήζνο ζηνηρείσλ πνπ ζπγθέληξσζαλ νη καζεηέο θαη ηα είδακε ζηε ηάμε, αιιά έρνπλ νξγαλσζεί ζε θείκελν από εκάο ιόγσ ησλ απαηηήζεσλ ηνπ ζέκαηνο. Θα ζέιακε λα εθθξάζνπκε ηηο ζεξκέο καο επραξηζηίεο ζε όινπο όζνπο βνήζεζαλ ζηελ πξαγκαηνπνίεζε ηνπ ζρεδίνπ καο. Πξώηα πξώηα ζην Γηεπζπληή ηνπ Γπκλαζίνπ καο, ηνλ θ. ΢πκεώλ Σζειέληε θαη ζηελ Τπνδηεπζύληξηα, ηελ θ. Αιίθε Ζιηνπνύινπ γηα ηελ ακέξηζηε ζπκπαξάζηαζε θαη ηε δηαθξηηηθή δηεπθόιπλζε πνπ καο πξόζθεξαλ, ζηηο ζπλαδέιθνπο θηινιόγνπο γηα ηελ ελζάξξπλζε θαη ηηο εύζηνρεο ππνδείμεηο ηνπο, θαη ηδίσο ζηελ ππεύζπλε έθδνζεο ηεο εθεκεξίδαο ηνπ ζρνιείνπ καο, ηελ θ. Μαξία Παδνπβά, ηεο νπνίαο αμηνπνηήζακε ηελ εθδνηηθή εκπεηξία, θαη ηδηαίηεξα ζηηο αγαπεηέο θ.θ. Άλλα Μπέθα – πνπ αλέιαβε θαη ηε γισζζηθή επηκέιεηα ηνπ ηεύρνπο - θαη Έιζα Απνζηνιίδνπ γηα ηελ όιε ζπκβνιή ηνπο, ηελ θαηαλόεζε, ηελ πξνζπκία λα κνηξαζηνύλ καδί καο ηελ πνιύηηκε πείξα ηνπο, αιιά θαη γηα ηελ αηζηνδνμία θαη ηε ζηγνπξηά πνπ καο ελέπλεπζαλ ζε ζηηγκέο δπζθνιηώλ θαη ακθηβνιίαο, ζηελ θ. Δπζηαζία Αγγειή, ζπλάδειθν ησλ Καιιηηερληθώλ, γηα ηελ επηκέιεηα ησλ ζρεδίσλ ησλ παηδηώλ, ζηνπο ζπλαδέιθνπο πνπ καο πξόζθεξαλ αδηακαξηύξεηα από ην ρξόλν ηνπο, θαη εηδηθά ζηνλ θ. Γηώξγν Καδάθν γηα ηελ ππνκνλή ηνπ ζην ζέκα απηό.

4

Έλα κεγάιν επραξηζηώ ζην βηβιηνπσιείν «Βηβιηνηνπία» γηα ηε ζπκβνιή ηνπ ζηε δηάδνζε ηεο ινγνηερλίαο ζηνπο λένπο, θαη ηδηαίηεξα ζηνλ ππεύζπλν ηνπ θαηαζηήκαηνο ηνπ Πεηξαηά, θ. ΢απνπληδή, πνπ καο δηεπθόιπλε κε θάζε ηξόπν. ΢πγραξεηήξηα ζηνπο καζεηέο καο πνπ πιαηζίσζαλ ηηο – πξναηξεηηθέο δξαζηεξηόηεηεο κε ηόζε ζέξκε, ζηαζεξόηεηα θαη θαληαζία θαη δεκηνύξγεζαλ έλα απαξάκηιιν θιίκα ζπιινγηθόηεηαο ζηελ ηάμε. Πάλσ απ‟όια όκσο, νη καζεηέο θη εγώ επραξηζηνύκε ηε ζπγγξαθέα Άιθε Εέε γη‟απηό ην ππέξνρν ηαμίδη πνπ καο έδσζε ηελ επθαηξία λα θάλνπκε κε ηε Μσβ νκπξέια.

Πεηξαηάο, 27 Μαίνπ 2005 Διέλε ΢ηαπξνπνύινπ, Καζεγήηξηα Γαιιηθήο Γιώζζαο ζην Εάλλεην Πεηξακαηηθό Γπκλάζην

5

ΔΝΑ ΥΡΟΝΟ ΜΔΣΑ

(Πξόινγνο ζηελ έθδνζε ζηα γαιιηθά) Γηαηί απηή ε έθδνζε ; Πξηλ από έλα ρξόλν, νινθιεξώλνληαο ηελ εξγαζία καο, ηε ζηείιακε ζηε ζπγγξαθέα ε νπνία καο παξόηξπλε λα ηε κεηαθξάζνπκε γηα λα ηε δηαβάζνπλ θαη νη γάιινη καζεηέο, αλαγλώζηεο ηνπ έξγνπ ηεο. Σα παηδηά αληαπνθξίζεθαλ ακέζσο ζηελ πξόθιεζε. Με ην πνπ άλνημαλ ηα ζρνιεία, ην θζηλόπσξν ηνπ 2005, ζπζηάζεθε ε πνιηηηζηηθή καο νκάδα πνπ ζα αλαιάκβαλε ην δύζθνιν –όζν θαη άραξν- έξγν ηεο κεηάθξαζεο από ηα ειιεληθά ζηα γαιιηθά. Γελ ήηαλ ιίγεο νη δπζθνιίεο πνπ είρακε λα αληηκεησπίζνπκε : ζηα πξνβιήκαηα πνπ εθ ησλ πξαγκάησλ ζέηεη θάζε ζπιινγηθή δνπιεηά, πξνζηέζεθαλ αλαζθάιεηεο θαη δηζηαγκνί πνπ νθείινληαλ ζηελ ειηθία ησλ παηδηώλ -πνπ πξνθεηκέλνπ γηα κεηάθξαζε δελ βνεζνύζε-, ζε ζπλδπαζκό κε ηε παληειή έιιεηςε πξνεγνύκελεο κεηαθξαζηηθήο εκπεηξίαο από κέξνπο ηνπο. ΋κσο, δπζθνιίεο πξνέθπςαλ θαη εμ αηηίαο ησλ παξαθνξησκέλσλ απνγεπκαηηλώλ σξαξίσλ ησλ καζεηώλ, θαη ηεο πξόζθαηεο κείσζεο, από ην Τπνπξγείν, ηνπ σξαξίνπ δηδαζθαιίαο ησλ γαιιηθώλ, από 3 ζε 2 ώξεο ηελ εβδνκάδα. Βέβαηα, παξάιιεια κε ηελ εξγαζία ηεο κεηάθξαζεο, θξνληίζακε λα εκπινπηίζνπκε ηηο εκπεηξίεο καο γύξσ από ην βηβιίν θαη ηε ινγνηερληθή δεκηνπξγία : κε αθνξκή ηε ζπγθξηηηθή κειέηε καο αλάκεζα ζηελ ειιεληθή πξσηόηππε έθδνζε ηεο Μσβ νκπξέιαο θαη ηε γαιιηθή κεηάθξαζή ηεο, πξνβιεκαηηζηήθακε πάλσ ζηνπο εθδνηηθνύο νίθνπο θαη ην λεαληθό αλαγλσζηηθό θνηλό ησλ δπν ρσξώλ · επηζθεθζήθακε ηε Médiathèque ηνπ Γαιιηθνύ Ηλζηηηνύηνπ, όπνπ ζπκκεηείρακε ζε πξόγξακκα δξαζηεξηνηήησλ αλάγλσζεο θαη αλαθάιπςεο πνηθίισλ βηβιίσλ, απόθηεζεο εμεηδηθεπκέλσλ γλώζεσλ ζρεηηθά κε ην βηβιίν, θαη δαλεηζκνύ γαιιηθώλ βηβιίσλ θαη επνπηηθώλ κέζσλ · εμ άιινπ, έρνληαο πξνεγνπκέλσο κειεηήζεη ηε δσή θαη ηε βαζηθή ζεκαηνινγία ηνπ έξγνπ ηνπ, νη καζεηέο ηεο Γ‟ ηάμεο ζπλαληήζεθαλ κε έλα Γάιιν δεκηνπξγό, ην ζπγγξαθέα λεαληθήο ινγνηερλίαο Éric Simard, πνπ καο άθεζε ππέξνρεο εληππώζεηο ΢ην κεηαμύ, ε Άιθε Εέε δελ έπαςε λα καο ελζαξξύλεη. Πξώηα, κέζσ ηνπ Δζληθνύ Κέληξνπ Βηβιίνπ (Δ.ΚΔ.ΒΗ.), πνπ έδεημε ελδηαθέξνλ θαη δηάζεζε γηα επηβξάβεπζε ηεο δνπιεηάο καο ; ύζηεξα, κέζσ ηνπ εθδνηηθνύ νίθνπ “Κέδξνπ”, πνπ πξνζθέξζεθε επγεληθά λα δηεπθνιύλεη ηελ εηζαγσγή ησλ παηδηώλ ζε δεηήκαηα ηππνγξαθίαο. Καη όρη κόλν : ζηηο 30 Οθησβξίνπ 2005, αίθλεο παξνπζίαζε ηελ εξγαζία καο ζε ζπλέληεπμή ηεο, ζην θπξηαθηάηηθν θύιιν ηεο εθεκεξίδαο “Καζεκεξηλή”. Σέινο, ζηηο 17 Μαξηίνπ 2006, είρακε ηε κεγάιε ραξά λα ππνδερηνύκε ηελ αγαπεκέλε καο ζπγγξαθέα ζην ζέαηξν ηνπ ζρνιείνπ καο. Γλσξηζηήθακε θαιύηεξα καδί ηεο θαη κηιήζακε γηα όια : ηε ινγνηερλία θαη ηηο ώξεο ηεο δεκηνπξγίαο, ηηο δπζθνιίεο ηεο κεηάθξαζεο, ην Ίληεξλεη,ηνπο λένπο θαη ηελ επνρή καο, ηα ζρέδηά ηεο θαη όζα ηελ εκπλένπλ, ηνπο ήξσεο ησλ κπζηζηνξεκάησλ ηεο θαη πνιιά άιια. ΋πνπ παξαηίζεληαη ρσξία ηνπ κπζηζηνξήκαηνο, βαζηζηήθακε ζηε γαιιηθή ηνπ έθδνζε : L’Ombrelle Mauve, La joie de lire,Γελεύε 2000. Ζ έθδνζή καο ζηα γαιιηθά νθείιεη πνιιά ζηνλ θ. Πέηξν Μάιηαθα, θαζεγεηή θαη ππεύζπλν ηνπ Δπξσπατθνύ Κέληξνπ Καηάξηηζεο ζηελ Δπαγγεικαηηθή Μεηάθξαζε (Δ.Κ.Κ.Δ.Μ.), ηνπ Γαιιηθνύ Ηλζηηηνύηνπ Αζελώλ, πνπ πξνζθέξζεθε επγεληθά λα επηκειεζεί πξνζσπηθά, όρη κόλν ηελ έθθξαζε,

6

αιιά θαη ηελ ηππνγξαθηθή παξνπζίαζε ηεο εξγαζίαο καο. Σνλ επραξηζηνύκε ζεξκά γηα ηηο εύζηνρεο ππνδείμεηο ηνπ. Δπραξηζηνύκε ζεξκά ηνλ θ. ΢πκεώλ Σζειέληε, Γηεπζπληή ηνπ γπκλαζίνπ καο, πνπ καο ζηήξημε, αιιά θαη θξόληηζε ν ίδηνο θαη ηηο παξακηθξέο ιεπηνκέξεηεο ηεο έθδνζήο καο. Σνλ θ. Δπάγγειν Γθηιθέζε, Τπνδηεπζπληή, πνπ αθνύξαζηα καο παξείρε θάζε δπλαηή βνήζεηα θαη ππνζηήξημε. Σελ αγαπεηή καο ζπλάδειθν θ. Ζιηάλα Σδεβειέθνπ, λέα θαζεγήηξηα γαιιηθώλ ηνπ γπκλαζίνπ καο, πνπ ζηάζεθε πξόζπκα ζην πιεπξό καο πξνζθέξνληάο καο ηελ ακέξηζηε βνήζεηά ηεο ζε όια . Σν Γαιιηθό Ηλζηηηνύην ηεο Αζήλαο, θαη ηδηαίηεξα ηελ αγαπεηή θ. Μαξί-Διέλ ΢ηαύξνπ, ππεύζπλε Νεαληθήο ινγνηερλίαο ζηε Βηβιηνζήθε Octave Merlier, γηα ην πλεύκα ζπλεξγαζίαο θαη ηε δηαξθή δηεπθόιπλζε ζε ό,ηη θαη αλ αλαιάβακε. Σελ θ. Πεηξνύια Γαβξηειίδε από ηηο εθδόζεηο “Κέδξνο”, θαη ηδηαίηεξα ηελ θ. Αξηάδλε Μνζρνλά, ππεύζπλε Σππνγξαθίαο, γηα ηελ ηόζν ελδηαθέξνπζα θαη ζθαηξηθή εηζαγσγή ησλ καζεηώλ καο πάλσ ζηνλ ηνκέα ηεο. Οινθιεξώλνληαο απηή ηε δίρξνλε ζπλαξπαζηηθή πεξηπέηεηα, ηη είλαη εθείλν πνπ κέλεη ; Αο κνπ επηηξαπεί λα πσ ηνύην : εθείλν πνπ καο θηλεηνπνίεζε θαη ηξνθνδόηεζε ηε δνπιεηά καο όιν απηό ην δηάζηεκα, ην λήκα πνπ καο θαζνδήγεζε από ηελ πξώηε ζηηγκή, δελ ήηαλ άιιν από ηελ αλάγθε καο γηα επηθνηλσλία. Δπηθνηλσλία κε ηε ζπγγξαθέα · επηθνηλσλία κε ηνπο καζεηέο κηαο άιιεο ρώξαο πνπ ζα καο δηαβάζνπλ θαη ζα κνηξαζηνύλ ηηο εληππώζεηο καο από ην έξγν ηεο. Γηα απηό, όζα γαιιάθηα καο δηαβάζεηε, αο κε δηζηάζεηε νύηε ζηηγκή : γξάςηε καο, ζηείιηε καο e-mail κε ηηο ζθέςεηο θαη ηηο ηδέεο ζαο.

21 Ηνπλίνπ 2006 Δ.΢ηαπξνπνύινπ

΢ρέδην γηα θάξηα ηνπ ΢πύξνπ Γαβάθε , ηνλ Απξίιην 2006

7

Οη καζεηέο ηεο πνιηηηζηηθήο καο νκάδαο πνπ δνύιεςαλ γηα ηε κεηάθξαζε ηεο εξγαζίαο από ηα ειιεληθά ζηα γαιιηθά : Από ηε Β‟Γπκλαζίνπ (πεξζηλή Α‟) Β1 Αιεμόπνπινο Υξήζηνο, Βαζηιείνπ Πόπε, Βιαληή Καηεξίλα, Βιαληή Βηθησξία, Κηνπξηδήο Αξηζηείδεο, Κόεο ΢πύξνο. Β2 Γαβάθεο ΢πύξνο, Γαιηάλεο Δπάγγεινο, Γηαθνλήο Γεκήηξεο, Γηακάληεο Αληώλεο, Γξηκάιαο Γεκήηξεο, Εσάλλνπ ΢νθία, Καιακαθηώηε Αλαζηαζία, Καηζηξνύκπαο Γηώξγνο, Κεθαιά Αλαζηαζία. Β3 Βίγιε Κσλζηαληίλα, Κνληνγηάλλεο Μηράιεο, Κνπηζνγηάλλεο Αλδξέαο, Λάθθνο Γηώξγνο, Μηραιηηζηάλνπ Μαξθέιια, Μνπδάηζνπ Μάξζα, Μπαιάθνπ ΢νθία, Μσξάθε Μαξία, Σζαθκαθίδεο Γεκήηξεο. ΢ηα παξαπάλσ παηδηά ηεο πεξζηλεο Α‟ πξνζηέζεθαλ θέηνο θαη καζεηέο καο ηεο Γ‟ ηάμεο : Γ1 Αλαγλώζηνπ Νίθε, Γξηκάια Πεξζεθόλε. Γ3 Λεσηζάθνπ Ησάλλα, Μπαξδήο Κσλζηαληίλνο, Οηθνλνκίδεο Παληειή Αζαλαζία, Πνηήξε Δηξήλε, Σεληνινύξε Δπζπκία. Σνπο επρόκαζηε θαιή ζπλέρεηα θαη θάζε επηηπρία ζην Λύθεην.

Υαξίιανο,

΋ηαλ πξόθεηηαη γηα νκαδηθή εξγαζία, δελ ππάξρεη ρώξνο γηα αθξηβή απνηίκεζε θαη αμηνιόγεζε ηεο ζπλεηζθνξάο ηνπ θαζελόο. Δθείλν πνπ κεηξάεη είλαη ε ζπκκεηνρή ζηε ζπιινγηθή πξνζπάζεηα. ΋ινη πξόζθεξαλ ηνλ θαιύηεξό ηνπο εαπηό, όπσο κπνξνύζε ν θαζέλαο. Χζηόζν, γηα ηε πξνζπκία ηνπο θαη ηελ πνηόηεηα θαη αξηηόηεηα ηεο δνπιεηάο ηνπο, μερώξηζαλ νη αθόινπζνη καζεηέο πνπ ηηκήζεθαλ κε αξηζηεία (ιακβάλνληαο γαιιηθά βηβιία) : Βηθησξία Βιαληή θαη ΢πύξνο Γαβάθεο από ηε Β’ ηάμε, θαη Υαξίιανο Οηθνλνκίδεο από ηε Γ’ ηάμε. Δπίζεο νη Πόπε Βαζηιείνπ, Καηεξίλα Βιαληή θαη Αλδξέαο Κνπηζνγηάλλεο, από ηε Β’ ηάμε. Σνπο ζπγραίξνπκε νιόςπρα. (Δπραξηζηνύκε ηα μελόγισζζα βηβιηνπσιεία “Κάνπθκαλ” θαη “Φισξάο-Κόζκνο” γηα ηελ επγεληθή ηνπο ρνξεγία.)

8

΢ρέδην ηνπ ΢πύξνπ Γαβάθε, Α2

9

ΔΗ΢ΑΓΧΓΗΚΑ ΑΛΚΖ ΕΔΖ : Ζ ΕΩΖ ΚΑΗ ΣΟ ΔΡΓΟ ΣΖ΢ ΢πύξνο Γαβάθεο, Α2, Αξζηλόε Αλπθαληή, Α1 Γελλήζεθε ζηελ Αζήλα, ην 1925. Ο παηέξαο ηεο θαηαγόηαλ από ηελ Κξήηε θαη ε κεηέξα ηεο από ηε ΢άκν, όπνπ πέξαζε ηα πξώηα παηδηθά ηεο ρξόληα. Παληξεύηεθε ην ζεαηξηθό ζπγγξαθέα θαη ζθελνζέηε Γηώξγν ΢εβαζηίθνγινπ, πνπ πέζαλε ην 1991. Απέθηεζαλ δπν παηδηά. ΢πνύδαζε ζηε Φηινζνθηθή ΢ρνιή ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Αζελώλ, ζηε Γξακαηηθή ΢ρνιή ηνπ Χδείνπ Αζελώλ θαη ζην Κηλεκαηνγξαθηθό Ηλζηηηνύην ηεο Μόζραο, ζην ηκήκα ζελαξηνγξαθίαο. Από ην 1954 έσο ην 1964 έδεζε ζαλ πνιηηηθή πξόζθπγαο ζηε ΢νβηεηηθή Έλσζε. Σν 1964 επηζηξέθεη νηθνγελεηαθώο ζηελ Διιάδα, γηα λα μαλαθύγνπλ πάιη όινη καδί κε ηνλ εξρνκό ηεο Υνύληαο ην 1967. Απηήλ ηε θνξά ν ηόπνο δηακνλήο ηνπο είλαη ε Γαιιία, θαη ζπγθεθξηκέλα ην Παξίζη. Δπέζηξεςε νξηζηηθά ζηελ Διιάδα, ην 1974. Από πνιύ κηθξή αζρνιήζεθε κε ην γξάςηκν. ΢ηηο πξώηεο αθόκα ηάμεηο ηνπ Γπκλαζίνπ άξρηζε λα γξάθεη θείκελα γηα ην θνπθινζέαηξν. Έλαο από ηνπο ήξσεο πνπ δεκηνύξγεζε, ν Κινύβηνο, έγηλε θαηνπηλά ν ήξσαο ηνπ γλσζηνύ θνπθινζέαηξνπ «Μπαξκπα-Μπηνύζεο», πνπ εκπλεύζηξηά ηνπ ήηαλ ε Διέλε Θενράξε-Πεξάθε. Πξώην ηεο κπζηζηόξεκα είλαη Σν Καπιάλη ηεο βηηξίλαο (1963), πνπ ην έρεη εκπλεπζηεί από ηα παηδηθά ηεο ρξόληα ζηε ΢άκν θαη είλαη ζρεδόλ απηνβηνγξαθηθό. Αθνινπζεί κηα ζεηξά κπζηζηνξεκάησλ γηα παηδηά : Ο Μεγάινο πεξίπαηνο ηνπ Πέηξνπ (1971), Ο ζείνο Πιάησλ (1975), Κνληά ζηηο ξάγηεο (1977), Αξβπιάθηα θαη γόβεο (1977), Ζ Μσβ νκπξέια (1995), θαη άιια. Σν 1987 θπθινθνξεί ην πξώην ηεο βηβιίν γηα κεγάινπο, Ζ αξξαβσληαζηηθηά ηνπ Αρηιιέα. Σα βηβιία ηεο έρνπλ κεηαθξαζηεί ζε πνιιέο μέλεο γιώζζεο, ε ίδηα εμάιινπ έρεη κεηαθξάζεη ζύγρξνλνπο ξώζνπο ζπγγξαθείο, θαζώο θαη παηδηθά βηβιία από ηα ηηαιηθά θαη ηα γαιιηθά. Τπήξμε δπν θνξέο ε ειιεληθή ππνςεθηόηεηα γηα ην Γηεζλέο Βξαβείν Άληεξζελ. Βηβιία ηεο έρνπλ ιάβεη ην ακεξηθάληθν βξαβείν Batchelder, γηα ην θαιύηεξν μέλν παηδηθό βηβιίν κεηαθξαζκέλν ζηα αγγιηθά. Σν 1993 ηηκήζεθε κε ην Κξαηηθό Βξαβείν Παηδηθήο Λνγνηερλίαο. Με ην έξγν ηεο, ε Άιθε Εέε αιιάδεη ην ηνπίν ζην παηδηθό βηβιίν : γηα πξώηε θνξά ιέγνληαη ζε παηδηά κε ηξόπν μεθάζαξν πνιηηηθά γεγνλόηα, όπσο ε δηθηαηνξία ηνπ Μεηαμά θαη ηα όζα ζπλέβαηλαλ ζηελ Αζήλα ηνλ θαηξό ηεο Καηνρήο ή ηεο εμέγεξζεο ηνπ Πνιπηερλείνπ, θαη κάιηζηα ζε κηα επνρή πνπ θάηη ηέηνην ήηαλ απαγνξεπκέλν. Καηέρεη πξσηεύνπζα ζέζε ζηελ ηζηνξία ηεο ειιεληθήο παηδηθήο ινγνηερλίαο θαη είλαη κηα από ηηο πην αγαπεκέλεο ζπγγξαθείο ησλ παηδηώλ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΟΤ ΜΤΘΙ΢ΣΟΡΗΜΑΣΟ΢ Βξηζθόκαζηε ζηηο παξακνλέο ηνπ ειιελν-ηηαιηθνύ πνιέκνπ, ην θαινθαίξη ηνπ 1940. Ζ Διεπζεξία, έλα δεθάρξνλν θνξίηζη, δεη ζην Μαξνύζη κε ηνπο γνλείο θαη ηα δίδπκα κηθξόηεξα αδέξθηα ηεο, ην ΢άθε θαη ην Ννύιε. ΢ην πάλσ πάησκα, κέλεη έλαο γάιινο πνπ δεη από ρξόληα ζηελ Διιάδα, ν θύξηνο Μαξζέι, πνπ ηνπο αγαπάεη θαη ηνλ αγαπνύλ πνιύ.

10

«Σίπνηα ην ζπγθινληζηηθό» δε ζπκβαίλεη ζην ζπηηηθό ηνπο. Μόλν…λα, ην γηνξηηλό ηξαπέδη πνπ εηνίκαδε ν θύξηνο Μαξζέι γηα ηα γελέζιηά ηεο αλαβιήζεθε, εθείλε ηε ρξνληά, γηαηί, αλήκεξα ζηηο 14 Ηνπλίνπ, ν γάιινο θίινο ηνπο αθνύεη ζην ξαδηόθσλν όηη νη Γεξκαλνί κπήθαλ ζην Παξίζη. Καηά ηα άιια, ε Διεπζεξία θαη ηα αδέξθηα ηεο κνηξάδνπλ ηε δσή ηνπο αλάκεζα από επηζθέςεηο ζην ηεξάζηην δίπαην ζπίηη ηεο θίιεο ηνπο Βίησο, πνπ ε κακά ηεο ζα μαλαπαληξεπηεί ή ηηο Κπξηαθέο ζηε «Βίιια Δπηπρία» κε ηελ νηθνγέλεηα ηνπ αγαπεκέλνπ ηνπο ζείνπ Μίιηνπ, ηνπ αδεξθνύ ηνπ παηέξα ηνπο, ζην Παιαηό Φάιεξν, ή αθόκα παίδνληαο μέγλνηαζηα κεηαμύ ηνπο. Σα δίδπκα ζρεδηάδνπλ λα θιέςνπλ ηε κεγάιε ζνισηή κσβ νκπξέια ηεο θπξίαο Τπαηίαο, γηαγηάο ηεο Βίησο, γηα λα ηελ πεηάμνπλ ζαλ αεξόζηαην από ηελ θεξαζηά ηνπ θήπνπ ηνπο. ΢ην κεηαμύ, πηάλνπλ θηιίεο κε ην ζπκπαζεηηθό γείηνλα θύξην Ρηράξδν, πνπ είλαη εζνπνηόο. ΢ηγά ζηγά, κεηαμύ ησλ κεγάισλ, θνπληώλνπλ νη αλεζπρίεο γηα επηθείκελν πόιεκν θαη, ελώ ν θύξηνο Μαξζέι πεξλά όιν θαη πεξηζζόηεξν ρξόλν κπξνζηά ζην ξαδηόθσλν αθνύγνληαο εηδήζεηο γηα ηε δνθηκαδόκελε ρώξα ηνπ, δηάθνξα γεγνλόηα δηαθόπηνπλ ηνλ θαηά ηα άιια κνλόηνλν ξπζκό απηνύ ηνπ θαινθαηξηνύ : ε νηθνγέλεηα πεγαίλεη ζηνπο αξξαβώλεο ηεο θπξίαο Βαιεληίλεο, κακάο ηεο Βίησο, κε ηνλ πινύζην, αιιά αληηπαζεηηθό θύξην Πάξε · έλα πξσί, ηα αδέξθηα ηεο Διεπζεξίαο, ηεο Λέηξσο, όπσο ηε θσλάδνπλ, πηθξακέλα κεηά από έλα θαπγά κε ηνλ παηέξα ηνπο, θεύγνπλ θξπθά γηα ην βνπλό, από όπνπ ζα ηα θέξεη πίζσ ν θύξηνο Μαξζέι, αηώληνο κεζνιαβεηήο ππέξ ησλ παηδηώλ ζηηο αληηζέζεηο ηνπο κε ηνπο κεγάινπο · ιίγν αξγόηεξα, ν ζείνο Μίιηνο ρξεσθνπεί, ελώ ε Λέηξσ γλσξίδεηαη ηπραία κε ηνλ παηέξα ηεο Βίησο. ΋κσο ε δσή ηνπο απηό ην θαινθαίξη ζα αιιάμεη πξαγκαηηθά κόλν όηαλ ζα θηάζεη από ηε Γαιιία ν αλεςηόο ηνπ θπξίνπ Μαξζέι, ν Μπελνπά, πνπ θπγαδεύηεθε ζηελ Διιάδα από ηνπο γνλείο ηνπ, αγσληζηέο ηεο γαιιηθήο αληίζηαζεο. Σα παηδηά γίλνληαη γξήγνξα αρώξηζηνη θίινη θαη ηα όιν θαη πην ζπλαξπαζηηθά παηρλίδηα ηνπο πξνθαινύλ ηελ νξγή ηνπ απζηεξνύ παηέξα ηεο Διεπζεξίαο. Σελ ίδηα ώξα, ν ζείνο Μίιηνο πάεη ζηε θπιαθή γηα ρξέε, ελώ, ζε κηα επίζθεςε ζηεο Βίησο, ν παηέξαο ησλ παηδηώλ έξρεηαη ζε ξήμε κε ηνλ παηξηό ηεο. Σν πην ζνβαξό όκσο είλαη όηη νη Γεξκαλνί ζπιιακβάλνπλ ηνπο γνλείο ηνπ Μπελνπά θαη ηνπο ζηέιλνπλ ζε ζηξαηόπεδν ζπγθέληξσζεο ζηε Γεξκαλία. Δμάιινπ, αλήκεξα ην Γεθαπεληαύγνπζην, ηα δίδπκα μππλνύλ κε καγνπιάδεο θη έηζη ην πνιπαλακελόκελν ηαμίδη ηεο νηθνγέλεηαο ζηελ Σήλν επηπρώο αλαβάιιεηαη, …επηπρώο γηαηί, ην ίδην απόγεπκα, πιεξνθνξνύληαη από ηνλ θύξην Μαξζέι γηα ηνλ ηνξπηιιηζκό ηεο Διιεο από ηνπο Ηηαινύο. Οη καγνπιάδεο ησλ δίδπκσλ ζα γίλνπλ όκσο θαη αθνξκή γηα λα αλαθαιύςεη ηπραία ε Λέηξσ πσο ν θύξηνο Ρηράξδνο θαη ν παηέξαο ηεο Βίησο είλαη ην ίδην πξόζσπν. Καη ελώ ε νηθνγέλεηα δνθηκάδεη αλάκηθηα ζπλαηζζήκαηα, γηαηί ε κεηέξα πεξηκέλεη κσξό, «πνπ θηάλεη ζε ραιεπνύο θαηξνύο», ν θύξηνο Μαξζέι πείζεη επηηέινπο ηνλ παηέξα λα αθήζεη ηε Λέηξσ λα δεη ηελ παξάζηαζε ηεο Αληηγόλεο ζην Ζξώδεην. Αιιά θαη ζε κηα επίζθεςε ζηεο Βίησο, ηα παηδηά, κε ηε βνήζεηα ηνπ Μπελνπά, θαηνξζώλνπλ λα θιέςνπλ ηε κσβ νκπξέια. Σέινο, ζηνπ θπξίνπ Μαξζέι, όινη καδί ζα γηνξηάζνπλ κε γεύκα ηελ αλέιπηζηε απνθπιάθηζε ηνπ ζείνπ Μίιηνπ. Βέβαηα , επεηδή ην επόκελν πξσί, ν ηδηνθηήηεο θόβεη ηελ θεξαζηά ηνπ θήπνπ, ην ζρέδην ησλ παηδηώλ λα πεηάμνπλ ηε κσβ νκπξέια καηαηώλεηαη. Απηό όκσο θαζόινπ δε ζα ηα εκπνδίζεη λα πεηάμνπλ κε ηα θηεξά ηεο παηδηθήο ηνπο θαληαζίαο όπνπ ζέινπλ...

11

ΛΗΓΑ ΛΟΓΗΑ ΓΗΑ ΣΖ ΓΟΜΖ ΣΟΤ ΜΤΘΗ΢ΣΟΡΖΜΑΣΟ΢ Έλα κπζηζηόξεκα γεκάην ζπλερείο παξεθβάζεηο θαη κε ραιαξή δξάζε. Ο ξπζκόο ηνπ ηαηξηάδεη απόιπηα κ‟εθείλνλ ησλ θαινθαηξηλώλ δηαθνπώλ πνπ θπινύλ αξγά, αλέκεια.Από ηελ άιιε, ε Ηζηνξία δηαζηαπξώλεηαη ζπλερώο κε ηε δσή ησλ εξώσλ θαη ηελ επεξεάδεη. Δίλαη εθείλε πνπ, ζε ηειεπηαία αλάιπζε,θαζνξίδεη, ππαγνξεύεη ηελ ίληξηγθα. Έηζη, ν θύθινο πνπ άλνημε κε ηελ αλαβνιή ηνπ γηνξηηλνύ ηξαπεδηνύ, εμ αηηίαο ηεο εηζόδνπ ηεο Βέξκαρη ζηε γαιιηθή πξσηεύνπζα, ζα θιείζεη κε ηελ αλαβνιή ηνπ ηαμηδηνύ ζηελ Σήλν, ηνλ ηνξπηιιηζκό ηεο Έιιεο από ηνπο Ηηαινύο, αιιά θαη ην γηνξηηλό ηξαπέδη ζηνπ θπξίνπ Μαξζέι, απ‟αθνξκή ηελ απνθπιάθηζε ηνπ ζείνπ Μίιηνπ απηήλ ηε θνξά. Αλάκεζα ζε απηά ηα δπν γεγνλόηα, θεληξηθή, θνξπθαία, ζηηγκή ηεο πινθήο αλαδεηθλύεηαη ν εξρνκόο ηνπ Μπελνπά - πνπ θη απηόο ππαγνξεύεηαη άκεζα από θάπνην ηζηνξηθό γεγνλόο : ηε γαιιηθή Αληίζηαζε θαη ηε ζπκκεηνρή ησλ γνληώλ ηνπ ζε απηήλ - θαζώο θαη ε επαθόινπζε δξακαηηθή ζύιιεςε ησλ γνληώλ ηνπ από ηνπο Γεξκαλνύο, πνπ βπζίδεη ην παηδί ζε απειπηζία. Αθόκα θαη νη επηκέξνπο πεξηπέηεηεο ηνπ ζείνπ Μίιηνπ πνπ δηαζηίδνπλ ηελ αθήγεζε, θαζ‟όιε ηε δηάξθεηα ηνπ κπζηζηνξήκαηνο, ππαγνξεύνληαη θαη εθείλεο από ηελ πνιηηηθή θαη θνηλσληθν-νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ηεο ρώξαο, ηηο παξακνλέο ηνπ ειιελνηηαιηθνύ πνιέκνπ, θαηάζηαζε ηεο νπνίαο άιισζηε δελ απνηεινύλ παξά έλα ζρόιην. . Δάλ ινηπόλ ν θόζκνο ησλ κεγάισλ, ε Ηζηνξία γεληθόηεξα, νδεγείηαη ζε αδηέμνδν θαη ζηε γλσζηή ζε όινπο αλαπόθεπθηε ηξαγσδία ηνπ δεπηέξνπ παγθνζκίνπ πνιέκνπ, εθείλνο ησλ παηδηώλ είλαη πνπ ζα νδεγήζεη ζηε ι ύ ζ ε - ηνπ κπζηζηνξήκαηνο έζησ -, ράξε ζε κηαλ ππέξβαζε ηεο πξαγκαηηθόηεηαο κέζα από ηε θαληαζία, ην όλεηξν θαη ηελ ειπίδα γηα ην κέιινλ.

ζρέδην ηεο Αλαζηαζίαο Κεθαιά, Α2

12

I. Ζ Θ Δ ΢ Ζ

ΣΖ΢

ΓΑΛΛΗΚΖ΢ Η΢ΣΟΡΗΑ΢ ΢ΣΖ ΜΟ

ΥΡΟΝΟΛΟΓΗΚΟ ΚΑΗ Η΢ΣΟΡΗΚΟ ΠΛΑΗ΢ΗΟ «Ζ γηαγηά ζβήλεη ην θσο…. Ζζπρία. ΢ε ιίγν…θηάλεη κηα αλππόκνλε θσλή από ην έλα θξεβαηάθη : -Έια, γηαγηά, πεο καο ηελ ηζηνξία κε ηα αδεξθάθηα ζνπ όηαλ ήζαζηε κηθξά. Πάιη ζησπή. Όζηεξα αθνύγεηαη κηα θσλνύια από ην δηπιαλό θξεβάηη : -Πεο καο πάιη γηα θείλν ην θαινθαίξη πξηλ ηνλ πόιεκν κε ηνπο Γεξκαλνύο.» (ζει.14) Ακέζσο κεηά, ε γηαγηά Λέηξσ ζα αξρίζεη λα δηεγείηαη ηα παηδηθά ηεο ρξόληα ζηα δπν εγγνλάθηα ηεο. Ζ δξάζε ηνπ κπζηζηνξήκαηνο ηνπνζεηείηαη ινηπόλ ζηηο παξακνλέο ηνπ ειιελνηηαιηθνύ πνιέκνπ, ην θαινθαίξη ηνπ 1940, θαη ελώ ζηελ Δπξώπε έρεη ήδε μεζπάζεη ν πόιεκνο. Ζ δηάξθεηα ησλ γεγνλόησλ πνπ αθεγείηαη ε γηαγηά Λέηξσ είλαη ηξεηο κήλεο : από ηνλ Ηνύιην έσο θαη ην ΢επηέκβξην ηνπ ‟40. Πην ζπγθεθξηκέλα, ε θαζ‟εαπηό δξάζε αξρίδεη «κηα Κπξηαθή ηνπ Ηνπιίνπ»(ζει.19), πνπ ε δεθάρξνλε Λέηξσ θαη ηα δίδπκα παίδνπλ ζηνλ θήπν ηεο θίιεο ηεο ηεο Βίησο, κε ηηο ηεξεδίλεο, ζρεδηάδνληαο λα θιέςνπλ ηε κσβ νκπξέια. Καη ηειεηώλεη έλα κεζεκέξη, ηέιε ΢επηέκβξε, πνπ ηα παηδηά πεηάλε κε ην θαληαζηηθό αεξόζηαην, ηελ επόκελε κέξα κηαο αθόκα επίζθεςεο ζην ζπίηη ηεο Βίησο, όπνπ επηηέινπο θιέβνπλ ηε κσβ νκπξέια. Δπηπιένλ, ε εξσίδα θάλεη ζηελ αξρή ηεο αθήγεζήο ηεο κηα αλαδξνκή ζην παξειζόλ, πξηλ ηνλ Ηνύιην : αλαθαιεί ζηε κλήκε ηεο ηε κέξα ησλ γελεζιίσλ ηεο, ζηηο 14 Ηνπλίνπ, εκέξα πνπ ηα γεξκαληθά ζηξαηεύκαηα κπήθαλ ζην Παξίζη, θαη έηζη ε γηνξηή αλαβιήζεθε. Αληίζηνηρα, πξνο ην ηέινο ηεο αθήγεζεο, ζην ηξαπέδη γηα ηελ απειεπζέξσζε ηνπ ζείνπ Μίιηνπ, γίλεηαη αλαθνξά ζηα πξνζερή γελέζιηα ηνπ Μπελνπά, πνπ ηνπνζεηνύληαη ηέιε Οθησβξίνπ, θαη ν θύξηνο Μαξζέι ππόζρεηαη λα καγεηξέςεη θάηη θαιό. Καη ζπκπιεξώλεη : «-Φηάλεη λα κελ έρνπκε πόιεκν σο ηόηε.» (ζει.226) Μήπσο ινηπόλ θαη ηνπ γάιινπ ήξσα ηα γελέζιηα ζπκπέζνπλ κε ηελ θήξπμε ηνπ πνιέκνπ ζηελ Διιάδα, ηελ 28ε Οθησβξίνπ, αθξηβώο όπσο έγηλε θαη κε ηα γελέζιηα ηεο Λέηξσο ; Σόηε θη εθείλα ζα αλαβιεζνύλ βέβαηα, - θη απηό δεκηνπξγεί αθόκα έλα θνηλό ζηνηρείν ζηε κνίξα ησλ δπν πξσηαγσληζηώλ πνπ, όπσο πιεξνθνξνύκαζηε ζην ηέινο, ζα θαηαιήμνπλ λα παληξεπηνύλ. Έηζη, ηα γελέζιηα θαη ησλ δύν, ηνπνζεηνύληαη έμσ από ηε δξάζε ηνπ βηβιίνπ, αιιά κέζα ζηελ Ηζηνξία. Ζ δσή ησλ εξώσλ, ε ηζηνξία ηνπο, εκθαλίδεηαη άκεζα ζπλπθαζκέλε κε ηελ Ηζηνξία. «Έλα πξάγκα…είρα θαηαιάβεη γηα θαιά. Οη Γεξκαλνί ηνπ Υίηιεξ κ‟εκπόδηζαλ λα γηνξηάζσ ηα γελέζιηά κνπ, θη νη Ηηαινί ηνπ Μνπζνιίλη δε ζα κ‟άθελαλ λα γλσξίζσ ηη είλαη λήζνο θη νύηε λα ηαμηδέςσ κε βαπόξη», αγαλαθηεί κάιηζηα ε Λέηξσ.(ζει.188)

13

ΣΑ…ΜΜΔ ΣΖ΢ ΔΠΟΥΖ΢ Με πνηνλ ηξόπν πιεξνθνξνύληαη ηα παηδηά γηα ηηο εμειίμεηο γύξσ ηνπο ; Καη‟αξρήλ από ηνλ θύξην Μαξζέι πνπ έρεη ξαδηόθσλν. Καη ύζηεξα από ηηο εθεκεξίδεο. Απνζπάζκαηα από ην Διεύζεξν Βήκα βξίζθνπκε θαη ζηηο ζειίδεο ηνπ βηβιίνπ. Έηζη ν ηνξπηιιηζκόο ηεο Έιιεο αλαθνηλώλεηαη, κηα πξώηε θνξά, από ηνλ θύξην Μαξζέι πνπ ην άθνπζε ζην ξαδηόθσλν : «έμσ από ην ιηκάλη ηεο Σήλνπ ηηλάρηεθε έλα πνιεκηθό ζεκαηνζηνιηζκέλν γηα ηε γηνξηή…ην ηνξπίιηζαλ…έγηλε παληθόο…κηιάλε γηα ζύκαηα αλάκεζα ζηνπο πξνζθπλεηέο…»(ζει.188) αιιά θαη κηα δεύηεξε, δπν κέξεο κεηά, όηαλ ε Λέηξσ δηαβάδεη ηελ εθεκεξίδα ζηα δίδπκα : «Σν εύδξνκνλ «Έιιε» εηνξπηιίζζε ππό αγλώζηνπ ππνβξπρίνπ θαη εβπζίζζε ελώ ήην αγθπξνβνιεκέλνλ έμσ ηεο λήζνπ Σήλνπ…»(ζει.190) Ζ ΔΛΛΑΓΑ ΣΗ΢ ΠΑΡΑΜΟΝΔ΢ ΣΟΤ Β’ ΠΑΓΚΟ΢ΜΗΟΤ ΠΟΛΔΜΟΤ Ο απόερνο ηεο πνιηηηθήο θαη νηθνλνκηθήο θαηάζηαζεο ζηελ Διιάδα θηάλεη ζη‟απηηά ησλ παηδηώλ, όρη κόλν από ηηο εθεκεξίδεο, αιιά θαη από ηηο ζπλνκηιίεο ησλ κεγάισλ : ζε κηα αλαδξνκή ηεο Λέηξσο ζηνλ πξνεγνύκελν ρεηκώλα, θαη ζπγθεθξηκέλα ζηελ εκέξα ηεο νλνκαζηηθήο ηεο γηνξηήο, ζηηο 15 Γεθεκβξίνπ, καζαίλνπκε όηη νη κεηνρέο ηνπ ζείνπ Μίιηνπ πέθηνπλε. «Πάιη έξρνληαη νη ηζρλέο αγειάδεο», ιέλε αλήζπρνη νη κεγάινη, πξνκελύεηαη δειαδή νηθνλνκηθή θξίζε. ΢ρνιηάδνληαο ην γεγνλόο, ν θύξηνο Μαξζέι ην ζπζρεηίδεη κε ηνλ πόιεκν ζηελ Δπξώπε θη αλαγγέιιεη ηελ επέθηαζή ηνπ θαη ζηελ Διιάδα. Από εθείλε ηε ζηηγκή, πνιιαπιαζηάδνληαη νη αλαθνξέο ζην ελδερόκελν πνιέκνπ θαη ζηελ Διιάδα, όπσο θαη κηα αλαθνξά ζηε δηθηαηνξία ηνπ Μεηαμά θα ηε κειινληηθή αληίζηαζε ησλ ειιήλσλ ζηα ζρέδηα ηνπ Υίηιεξ (βι.ζει. 111). Παξάιιεια, ε θιηκάθσζε ηεο νηθνλνκηθήο θξίζεο θαίλεηαη από ηε ρξεσθνπία ηνπ ζείνπ Μίιηνπ θαη αξγόηεξα ηε θπιάθηζή ηνπ γηα ρξέε. Σέινο, έξρεηαη ε θνξύθσζε κε ηνλ ηνξπηιιηζκό ηεο Έιιεο από ηνπο Ηηαινύο. ΢ε ηέηνηνπο «ραιεπνύο θαηξνύο», θαηαιαβαίλνπκε γηαηί ε είδεζε ηεο εγθπκνζύλεο ηεο κακάο αληί λα ραξνπνηήζεη, γεκίδεη κε αλεζπρία ηνπο γνλείο ηεο Λέηξσο. ΋κσο, όπσο ήδε είπακε, ζηε ΜΟ δε γίλεηαη κόλν ιόγνο γηα ηελ ειιεληθή ηζηνξία, αιιά θαη γηα ηε γαιιηθή. Αο πάξνπκε ινηπόλ ηα πξάγκαηα από ηελ αξρή. Ο Β’ ΠΑΓΚΟ΢ΜΗΟ΢ ΠΟΛΔΜΟ΢ ΢ΣΖ ΓΑΛΛΗΑ Σν εγθπθινπαηδηθό, θσηνγξαθηθό θαη δεκνζηνγξαθηθό πιηθό πνπ ζπλνδεύεη ηελ δίγισζζε ρξνλνινγηθή καο παξνπζίαζε απνηειεί έλα κηθξό κόλν κέξνο από ην εθηεηακέλν αξρείν πνπ ζπγθέληξσζαλ νη καζήηξηεο Κσλζηαληίλα Βίγιε, ΢νθία Κνπηζνλίθα θαη Μάξζα Μνπδάηζνπ, Α3.

LA

SECONDE

GUERRE

MONDIALE

Ο ΓΔΤΣΔΡΟ΢ ΠΑΓΚΟ΢ΜΗΟ΢ A. L’invasion allemande (1939-1940) Ζ γεξκαληθή εηζβνιή

(1939 – 1945)

ΠΟΛΔΜΟ΢

1933 : Adolf Hitler, chef du parti nazi, devient chancelier du Reich. Ο Αδόιθνο Υίηιεξ, εγέηεο ηνπ λαδηζηηθνύ θόκκαηνο, αλαθεξύζζεηαη θαγθειάξηνο ηνπ Ράτρ.

14

Από ηόηε ε κνξθή ηνπ θαη ε ζθιεξή πνιηηηθή ηνπ ηαπηίδνληαη κε ηελ ηζηνξία ηεο ίδηαο ηεο Γεξκαλίαο : κε λόκν πνπ εγθξίζεθε ζρεδόλ πακςεθεί δηαιύζεθε ην θνηλνβνύιην θαη ηα θόκκαηα θαηαξγήζεθαλ. Ζ δεκνθξαηία ηεο Βαηκάξεο είρε ιήμεη. Καη άξρηζε ην Σξίην Ράτρ θαη ε απόιπηε θπξηαξρία ηνπ Αδόιθνπ Υίηιεξ.

Il rêve de conquérir l‟Europe : il fait des préparatifs de guerre ; il s‟allie avec l‟Italie et le Japon. Ολεηξεύεηαη λα θαηαθηήζεη ηελ Δπξώπε : θάλεη πξνεηνηκαζίεο γηα πόιεκν θαη ζπκκαρεί κε ηελ Ηηαιία θαη ηελ Ηαπσλία.

1er septembre 1939 : l‟Allemagne attaque la Pologne  ε Γεξκαλία επηηίζεηαη ζηελ Πνισλία 3 septembre 1939 :

La France et l‟Angleterre, alliées de la Pologne, déclarent la guerre à l‟Allemagne. ε Γαιιία θαη ε Αγγιία, ζύκκαρνη ηεο Πνισλίαο, θεξύζζνπλ ηνλ πόιεκν ζηε Γεξκαλία Mais la Pologne est vaincue. Όκσο απηό δελ κπνξεί λα απνηξέςεη ηε ζπληξηβή ηεο Πνισλίαο.

1940 10 mai :

les Allemands attaquent la France, la Belgique, la Hollande. ηα γεξκαληθά ζηξαηεύκαηα εηζβάιινπλ ζηε Γαιιία, ην Βέιγην, ηελ Οιιαλδία.

10 mai – 16 juin :

l‟invasion allemande ne peut être arrêtée et provoque l‟exode des populations civiles. ηίπνηα δελ κπνξεί λα ζηακαηήζεη ηνπο εηζβνιείο, επαθνινπζεί θπγή ηνπ πιπζπζκνύ ησλ πόιεσλ.

Effondrement de la résistance alliée. Καηάξξεπζε ηνπ ζπκκαρηθνύ κεηώπνπ.

14 juin :

entrée de la Wehrmacht à Paris. ε Βέξκαρη θπξηεύεη ην Παξίζη.

15

Απόζπαζκα από ειιεληθή εθεκεξίδα ηεο επνρήο γηα ηελ είζνδν ηεο Βέξκαρη ζην Παξίζη : Καη λα πώο πεξηγξάθεηαη ε αληίδξαζε ηνπ θπξίνπ Μαξζέι ζην γεγνλόο, έηζη όπσο ηελ είδε ε Λέηξσ : «κπήθακε ζην ζπίηη ηνπ θπξίνπ Μαξζέι ρσξίο λα ρηππήζνπκε. Σνλ βξήθακε ζηελ ηξαπεδαξία, θαζηζκέλν κπξνζηά ζην ηξαπέδη. Δίρε ζθεπαζκέλα ηα κάηηα κε ηηο παιάκεο ηνπ, θαη νη ώκνη ηνπ ηξαληάδνληαλ από ιπγκνύο. Ζ κακά ηνλ άγγημε ζηελ πιάηε.

-Κύξηε Μαξζέι, ηη ζαο ζπκβαίλεη ; Μαο ηξνκάμαηε. Σόηε εθείλνο ζήθσζε αξγά ην θεθάιη. Απ‟ηα κάηηα ηνπ έηξεραλ δάθξπα όπσο ηξέρνπλ ζηα παηδηά. … Όζηεξα καο θνίηαμε έλαλ έλαλ πεξίεξγα, ζαλ λα κε καο έβιεπε …

-Οη Γεξκαλνί κπήθαλ ζην Παξίζη, κόιηο ην άθνπζα ζην ξαδηόθσλν, έπηαζα γαιιηθό ζηαζκό. … Απηή ηε ζηηγκή πνπ ζαο κηιώ, ν ζηξαηόο ηνπ Υίηιεξ θάλεη παξέιαζε ζηα Ζιύζηα Πεδία. Ζ πόιε κνπ είλαη ληξνπηαζκέλε, ζθιαβσκέλε… Ζ θσλή ηνπ είρε αξρίζεη λα ηξέκεη μαλά.

-΋κσο εγώ εδώ, από ην Μαξνύζη, νξθίδνκαη λα θάλσ ό,ηη κπνξώ… ό,ηη κπνξώ… Ξαλάξρηζε πάιη λα θιαίεη, θαη ε κακά κάο έγλεςε λα θύγνπκε. Καηεβήθακε ζην ζπίηη θαη κείλακε θάκπνζε ώξα ακίιεηνη. Γελ είρακε δεη πνηέ κεγάιν λα θιαίεη έηζη, κε ηόζα δάθξπα.» (ζει. 42-43)

16

Γεξκαληθά ζηξαηεύκαηα ζηελ Αςίδα ηνπ Θξηάκβνπ, ζην Παξίζη B. La défaite et l’armistice – le régime de Vichy : la Collaboration Ζ ήηηα θαη ε αλαθσρή ην θαζεζηώο ηνπ Βηζύ : ε ΢πλεξγαζία κε ηνλ θαηαθηεηή démission du gouvernement. Le maréchal Petain forme un nouveau ministère. παξαίηεζε ηεο θπβέξλεζεο. Ο ζηξαηάξρεο Πεηέλ ζρεκαηίδεη λέα θπβέξλεζε.

17 juin : Pétain accepte la défaite et demande l‟armistice avec l‟Allemagne. ν Πεηέλ απνδέρεηαη ηελ ήηηα θαη δεηά αλαθσρή κε ηε Γεξκαλία Ainsi la France est coupée en deux zones : la z o n e o c c u p é e , au nord , Έηζη ε Γαιιία ρσξίδεηαη ζε δύν δώλεο : ηελ θαηερόκελε δώλε, ζην βνξξά, et la z o n e l i b r e f r a n ç a i s e , au sud. Vainqueurs, les Allemands θαη ηελ ειεύζεξε γαιιηθή δώλε, ζην λόην. ΢αλ ληθεηέο πνπ είλαη, νη Γεξκαλνί 16 juin :

17

occupent les deux tiers du territoire français et laissent, au sud du pays, se mettre en place θαηαιακβάλνπλ ηα δύν ηξίηα ηνπ γαιιηθνύ εδάθνπο θη αθήλνπλ, ζηε Νόηηα Γαιιία, ηελ le gouvernement de Pétain, installé à Vichy. Ce sera le régime de Vichy. θπβέξλεζε Πεηέλ λα εγθαηαζηαζεί ζην Βηζύ. Απηό ζα είλαη ην θαζεζηώο ηνπ Βηζύ.

Le régime de Vichy s‟engage bientôt dans la Collaboration : Pétain veut Σν θαζεζησο ηνπ Βηζύ γξήγνξα ζα νδεγεζεί ζε ζπλεξγαζία κε ηνλ θαηαθηεηή: ν Πεηέλ s‟entendre avec les Allemands et les aider à gagner la guerre. επηδεηεί λα ζπκπξάμεη κε ηνπο Γεξκαλνύο θαη λα ηνπο βνεζήζεη λα ληθήζνπλ ζηνλ πόιεκν.

΢ηε ΜΟ, γίλεηαη αλαθνξά ζην πώο είδαλ νη Γάιινη παηξηώηεο ην ζρεκαηηζκό ηεο θπβέξλεζεο Πεηέλ θαη ηελ αλαθσρή : «Ο θύξηνο Μαξζέι … είρε θιεηζηεί γηα ηα θαιά ζην ζπίηη ηνπ λ‟αθνύεη κέξα λύρηα ξαδηόθσλν. Έλα κόλν βξάδπ θαηέβεθε λα θάεη καδί καο,…θαη έιεγε όιν ζηελνρώξηα ζηνλ κπακπά : -Καηαιαβαίλεηο, ν Πεηέλ λα δώζεη γε θαη ύδσξ ζηνπο Γεξκαλνύο θαη λα θάλεη θπβέξλεζε ζην Βηζί. Δκείο δελ θαηαιαβαίλακε νύηε γηα ηε γε θαη ην ύδσξ, νύηε γη‟απηόλ ηνλ θύξην Πεηέλ», ζρνιηάδεη ε Λέηξσ (ζει.96). Γε ζπκβαίλεη όκσο ην ίδην θαη κε ηνλ Μπελνπά, πνπ αληηδξά έληνλα : «Ο ζείνο Μαξζέι θη εγώ δε ζα δεηήζνπκε πνηέ ηίπνηα από ην Βηζί, πνπ ηνικάεη λα ιέγεηαη πξσηεύνπζα ηεο Γαιιίαο. Πξσηεύνπζα είλαη θαη ζα είλαη πάληα ην Παξίζη. ΢ην Βηζί όινη είλαη πξνδόηεο.» δειώλεη θαηεγνξεκαηηθά(ζει.179).

Ο ζηξαηάξρεο Πεηέλ ζπλαληά ην Υίηιεξ ζην Μνληνπάξ, ηνλ Οθηώβξην ηνπ 1940. Γηαηί παξαηηήζεθε ε γαιιηθή θπβέξλεζε ζηηο 16 Ηνπλίνπ; Ο πξσζππνπξγόο Πσι Ρεπλό ήζειε λα ζπλερίζεη ηνλ πόιεκν ελαληίνλ ησλ Γεξκαλώλ, έμσ από ηε κεηξνπνιηηηθή Γαιιία. Όκσο εμαλαγθάδεηαη ζε παξαίηεζε θαη θαιείηαη ν Πεηέλ λα ζρεκαηίζεη θπβέξλεζε.

18

Πνηνο αθξηβώο ήηαλ ν Πεηέλ; Πάλσ απ’όια, ήηαλ αληίζεηνο ζην δεκνθξαηηθό πνιίηεπκα. «Από ηηο ηδέεο ηνπ είρε επεξεαζζεί ζηνλ πνιηηηθό ζρεκαηηζκό ηνπ θη ν Υίηιεξ.» Ζ ππνγξαθή ηεο αλαθσρήο κε ηνπο Γεξκαλνύο ζήκαλε θαη ηελ θαηάιπζε ηεο Γεκνθξαηίαο. Να ηη γξάθεη ν ειιεληθόο ηύπνο γηα ηελ αλαθσρή:

ARTICLE Αο δνύκε όκσο θαη πνηα ήηαλ ε ζηάζε ηνπ γαιιηθνύ ζηξαηνύ απέλαληη ζηελ ηαπεηλσηηθή αλαθσρή πνπ ππέγξαςε ε θπβέξλεζε Πεηέλ. Γηαβάδνπκε ζηνλ ειιεληθό ηύπν :

Δπίζεο, ζύκθσλα κε καξηπξίεο, «πνιιέο γαιιηθέο θξνπξέο δελ ήζειαλ λα πηζηέςνπλ πσο ε Γαιιία είρε δεηήζεη ηελ αλαθσρή. Κη όζν είραλ ππξνκαρηθά, εμαθνινπζνύζαλ λα κάρνληαη. Ωξηζκέλα νρπξά ηεο δώλεο ηνπ ΢ηξαζβνύξγνπ εμαθνινπζνύζαλ λα βάιινπλ έσο ηηο 30 Ηνπιίνπ, θαη δελ παξαδόζεθαλ παξά κόλν κεηά ηελ επίζθεςε Γάιισλ ζηξαηεγώλ, πνπ είραλ πξνζρσξήζεη ζηε λέα θπβέξλεζε ηνπ ζηξαηάξρε Πεηέλ θαη πνπ έπεηζαλ ηνπο ππεξαζπηζηέο ηνπο λα θαηαζέζνπλ ηα όπια. Σνπο είπαλ πσο αιινηώο νη Γεξκαλνί δε ζα έθεπγαλ από ηε Λπώλ, όπσο πξόβιεπαλ νη όξνη ηεο αλαθσρήο.»

19

Δμ άιινπ, ε θπβέξλεζε Πεηέλ πξνρσξάεη ζε δηώμεηο πνιηηώλ, όπσο καξηπξνύλ ηα παξαθάησ άξζξα :

Σέινο, ν πξώελ πξσζππνπξγόο Πσι Ρεπλό δηαηππώλεη κηα αθόκα ζνβαξόηεξε θαηεγνξία ελαληίνλ ηνπ Πεηέλ θαη ηνπ θαζεζηώηνο ηνπ : «Τπάξρεη -γξάθεη- εθηόο ησλ άιισλ θαη θάηη αθόκα θνβεξόηεξν. … ΢ηηο 10 Απγνύζηνπ 1940…ν ζηξαηεγόο Οπληζηγθέξ, πνπ ν ζηξαηάξρεο Πεηέλ, ν λένο πξσζππνπξγόο θη ν ζηξαηεγόο Βεπγθάλ, ν λένο ππνπξγόο Δζληθήο Ακύλεο, είραλ δηνξίζεη πιεξεμνύζην ζηελ επηηξνπή ηεο αλαθσρήο, επξόηεηλε ζηνπο Γεξκαλνύο ηε ζύκπξαμε ηεο Γαιιίαο θαηά ηεο Αγγιίαο. … Να πνιεκήζνπκε, ιέεη, θαηά ηεο ζπκκάρνπ καο, ηεο Αγγιίαο, πνπ ε βνήζεηά ηεο καο είρε ζώζεη ζηνλ Πξώην θαη πνπ ε αδάκαζηε ελεξγεηηθόηεηά ηεο ζα καο έζσδε θαη ζην Γεύηεξν Παγθόζκην Πόιεκν!» Αιιά ηελ ώξα πνπ, ζηελ θαηερόκελε Γαιιία, ην θαζεζηώο ηνπ Βηζί πξνρσξνύζε ζε ζπλεξγαζία κε ηνλ θαηαθηεηή, ζην εμσηεξηθό, άξρηδε λα νξγαλώλεηαη ε Αληίζηαζε. Αο δνύκε από θνληά ηα γεγνλόηα : C. La Résistance Ζ Αληίζηαζε 18 juin :

à la radio de Londres, le général de Gaulle appelle à la Résistance contre l‟occupant. από ην ξαδηόθσλν ηνπ Λνλδίλνπ, ν ζηξαηεγόο ληε Γθνι απεπζύλεη έθθιεζε Αληίζηαζεο ησλ Γάιισλ θαηά ηνπ θαηαθηεηή.

20

“La flamme de la Résistance française ne doit pas s‟éteindre……

La France a perdu une bataille, mais elle n‟a pas perdu la guerre.” «Ζ θιόγα ηεο Γαιιηθήο Αληίζηαζεο δελ πξέπεη λα ζβήζεη……. Ζ Γαιιία έραζε κηα κάρε, δελ έραζε ηνλ πόιεκν.»

De Gaulle crée à Londres le “gouvernement de la France libre” dont dépendent les Ο ληε Γθνι δεκηνπξγεί ζην Λνλδίλν ηελ «θπβέξλεζε ηεο ειεύζεξεο Γαιιίαο» ζην πιεπtroupes françaises “libres” formées par des patriotes qui passent en Afrique ou en ξό ηεο νπνίαο ηάζζνληαη νη «ειεύζεξεο» γαιιηθέο νκάδεο ησλ παηξησηώλ πνπ δηέθπAngleterre. L‟Angleterre est en effet la dernière à lutter contre les Allemands qui vont γαλ ζηελ Αθξηθή ή ζηελ Αγγιία.Πξάγκαηη ε Αγγιία ζα παξακείλεη κόλε ηεο ζηνλ αγώλα prendre, pays par pays, le contrôle de la majeure partie de l‟Europe. ελαληίνλ ησλ Γεξκαλώλ πνπ ζα θαηαθηήζνπλ ζηγά ζηγά ην κεγαιύηεξν κέξνο ηεο Δπξώπεο. À l‟intérieur du pays, la Résistance des patriotes s‟organise de plus en plus. Des ΢ην εζσηεξηθό ηεο Γαιιίαο, ε Αληίζηαζε ησλ παηξησηώλ νξγαλώλεηαη όιν θαη organisations et des troupes se forment. Leurs membres se cachent dans les forêts, πεξηζζόηεξν. ΢ρεκαηίδνληαη νξγαλώζεηο θαη νκάδεο. Σα κέιε ηνπο θξύβνληαη ζηα δάζε, attaquent les convois allemands, font sauter les voies ferrées, se préparent pour επηηίζεληαη ζηηο γεξκαληθέο θάιαγγεο, αλαηηλάζζνπλ ζηδεξνδξ. γξακκέο, εηνηκάδνληαη l'insurrection finale contre l‟occupant. C‟est l‟héroïque armée des f o r c e s f r a n ç a i – γηα ηελ ηειηθή ζύξξαμε κε ηνλ θαηαθηεηή. Απηόο είλαη ν εξσηθόο ζηξαηόο ησλ γαιιηθώλ s e s de l ‟i n t é r i e u r ( F F I ) ou armée du “ M a q u i s”. δπλάκεσλ ηνπ εζσηεξηθνύ ηεο ρώξαο ή αιινηώο ζηξαηόο ησλ «Μαθί». Ζ «αδεξθή κνπ θη ν γακπξόο κνπ είλαη σο ην ιαηκό ζηε Ρεδηζηάλο», ιέεη ν θύξηνο Μαξζέι. Κη ε Λέηξσ ηνλ ξσηάεη : «-Κύξηε Μαξζέι. Ση ζα πεη Ρεδηζηάλο ; …

-Ρεδηζηάλο ζα πεη αληίζηαζε. Γειαδή λα αληηζηέθεζαη ζηνλ θαηαθηεηή, λα πνιεκάο ηνλ ερζξό ηεο ρώξαο ζνπ», ηεο απαληάεη εθείλνο (ζει.112). Κη ν Μπελνπά ζα ηεο πεη κηιώληαο γηα ηνπο γνλείο ηνπ : «-Δίκαη πεξήθαλνο πνπ αγσλίδνληαη γηα ηε Γαιιία.»(ζει.147)

Ο ζηξαηεγόο Νηε Γθνι επηζεσξεί ηηο Διεύζεξεο Γαιιηθέο Γπλάκεηο ζην Λνλδίλν (14 Ηνπιίνπ 1940) 21

Γηα ηε δξάζε ηνπ Νηε Γθνι δηαβάδνπκε ζην κπζηζηόξεκα : ν θύξηνο Μαξζέι, «από ηε κέξα πνπ δε κε άθεζαλ νη Γεξκαλνί λα γηνξηάζσ ηα γελέζιηά κνπ, … άιιαμε πνιύ… Γειαδή από ηηο 14 Ηνπλίνπ, πνπ…πέξαζαλ νη Γεξκαλνί από ηελ Αςίδα ηνπ Θξηάκβνπ ζην Παξίζη. Κάζεηαη κε ηηο ώξεο θαη ςαρνπιεύεη ην ξαδηόθσλό ηνπ. Θέιεη, ιέεη, λ‟αθνύζεη έλαλ «ειεύζεξν» γαιιηθό ζηαζκό θαη ην Μπη-Μπη-΢η, όπνπ όιν κηινύζε θάπνηνο πνπ ηνλ ζαύκαδε ν θύξηνο Μαξζέι θαη ηα δίδπκα ηνλ ιέγαλε Γθνι γηαηί έκνηαδε ην όλνκά ηνπ κε ην γθνι πνπ μέξαλε από ην πνδόζθαηξν.»(ζει.75) Να ηη γξάθεη ν ειιεληθόο ηύπνο ηεο επνρήο : Αιιά θη ν θύξηνο Μαξζέι αθνύεη ηελ έθθιεζε ηνπ Νηε Γθνι : «Ο θύξηνο Μαξζέι … έκνηαδε πνιύ ηαξαγκέλνο.

-Μόιηο έθιεηζα ην ξαδηόθσλν. Καηάθεξα θη έπηαζα ζηαζκό. Μίιεζε ν ίδηνο, είπε κε θσλή πνπ έηξεκε από ζπγθίλεζε.

-Πνηνο ; ιαρηάξηζε ε κακά …

-Ο ζηξαηεγόο Νηε Γθνι ! Καιεί όινπο ηνπο Γάιινπο λα πάξνπλ κέξνο ζηελ αληίζηαζε θαηά ησλ Γεξκαλώλ. Κη εγώ λα θάζνκαη ζην Μαξνύζη…Πξέπεη λα βξσ ηξόπν…» (ζει.80-81) Πνηνο ήηαλ αθξηβώο απηόο ν Νηε Γθνι, «ν ζηξαηεγόο ηνπ θπξίνπ Μαξζέι» πνπ ε Λέηξσ ηνλ βιέπεη λα ζηέθεηαη πξνζνρή, κε ην θεθάιη ςειά, «ζηε θσηνγξαθία πνπ είρε θόςεη από κηα εθεκεξίδα θαη ηελ είρε βάιεη ζε ρξπζή θνξλίδα πιάη ζηε «Εελεβηέβ κνπ» (ζει.178-179) ;

Charles de GAULLE από ηνλ Μηράιε Κνληνγηάλλε, Α3 Γάιινο ζηξαηεγόο θαη πνιηηηθόο (1890-1970). Μπήθε ζηελ πνιηηηθή δσή κεηά ηνλ πξώην παγθόζκην πόιεκν. Τπήξμε πθππνπξγόο Άκπλαο ηεο θπβέξλεζεο Ρεπλό. Αξλήζεθε ηελ αλαθσρή κε ηνπο Γεξκαλνύο. Δλώ ήηαλ εμόξηζηνο ζην Λνλδίλν, παξαθηλνύζε ηνπο Γάιινπο λα αληηζηαζνύλ ζην λαδηζκό. Μεηά ηελ Απειεπζέξσζε, ππήξμε αξρεγόο ηεο πξνζσξηλήο Γεκνθξαηηθήο Κπβέξλεζεο (1944-1946). Ηδξπηήο θαη εγέηεο ηνπ θόκκαηνο Rassemblement du Peuple Français. Σν 1958, επέζηξεςε ζηελ ελεξγό πνιηηηθή, όηαλ ηα γεγνλόηα ζηελ Αιγεξία επηδείλσζαλ ηελ θξίζε ηεο Σέηαξηεο Γεκνθξαηίαο. Σξνπνπνίεζε ην ΢ύληαγκα, πεηπραίλνληαο κεγάιε πξνζσπηθή εμνπζία γηα ηνλ αξρεγό ηνπ θξάηνπο. Αθνύ νινθιεξώζεθε ε αιγεξηλή επηρείξεζε, ην 1962, πξνζπάζεζε λα μαλαδώζεη δηεζλέο θύξνο ζηε Γαιιία, κέζσ ηεο επαλάθηεζεο ησλ ζρέζεώλ ηεο κε ηε Γεξκαλία θαη ηεο ελίζρπζεο ηνπ ζηξαηνύ, αθνύ έθπγε από ην ΝΑΣΟ. Δπαλεμειέγε Πξόεδξνο ην 1965. Αθνύ θαηέζηεηιε ηηο εμεγέξζεηο ηνπ Μάε ηνπ ‟68, απνζύξζεθε από ηελ εμνπζία, κεηά ηελ εθινγηθή ήηηα ζην Γεκνςήθηζκα ηνπ 1969 γηα ηελ ηνπηθή αλαδηνξγάλσζε.

22

Από ηε δξάζε ησλ «Μαθί» : ζηελ απιή αγξνθηήκαηνο, κέιε ηεο αληίζηαζεο κειεηνύλ ηε ιεηηνπξγία όπισλ πνπ κόιηο έπεζαλ κε αιεμίπησην.

D. L’ Occupation (1940-1944)

Ζ Καηνρή La France subit les tortures de l‟Occupation pendant 4 ans. Ζ Γαιιία πθίζηαηαη ηηο δνθηκαζίεο ηεο θαηνρήο επί 4 ρξόληα. occupation t o t a l e de la France par les Allemands ) ηα γεξκαληθά ζηξαηεύκαηα θαηαιακβάλνπλ ην ζύλνιν ηνπ γαιιηθνύ εδάθνπο Les occupants s‟emparent des vivres, la population souffre, la police arrête des Οη θαηαθηεηέο δεζκεύνπλ ηα ηξόθηκα, ν πιεζπζκόο ππνθέξεη,ρηιηάδεο milliers des gens qui sont emprisonnés, torturés, assassinés. Beaucoup sont déportés : άλζξσπνη θπιαθίδνληαη, βαζαλίδνληαη, εθηεινύληαη. Πνιινί εθηνπίδνληαη: conduits par train en Allemagne dans des camps de travail où ils meurent de faim et de ηνπο κεηαθέξνπλ ζηδεξνδξνκηθώο ζηε Γεξκαλία ζε ζηξαηόπεδα ζπγθέληξσζεο όπνπ mauvais traitements ; on les asphyxie dans des chambres à gaz. πεζαίλνπλ από πείλα ή θαθνπρίεο, όηαλ δελ εμνληώλνληαη κε αζθπμία ζε ζαιάκνπο αεξίσλ. ( novembre 1942 :

΢ηελ νπξά γηα λ’αγνξάζνπλ ιίγν γάια.

Οη Γεξκαλνί θαηάζρνπλ όιν θαη πεξηζζόηεξα δεκεηξηαθά, παηάηεο, θξέαο, βηνκεραληθά πξνηόληα. Τπάξρεη, ζηε ρώξα, ιίγν ςσκί, ζρεδόλ θαζόινπ θξέαο, βνύηπξν ή

23

ιάδη, ιηγνζηό γάια, θαζόινπ ζέξκαλζε. Οη δηώμεηο θαηά ησλ παηξησηώλ παξνπζηάδνληαη ζην κπζηζηόξεκά καο κέζα από ηελ νδπλεξή είδεζε ηεο ζύιιεςεο ησλ γνληώλ ηνπ Μπελνπά, νη νπνίνη ζα ζηαινύλ ζε ζηξαηόπεδν ζπγθέληξσζεο απ‟όπνπ δε ζα μαλαγπξίζνπλ πνηέ. Αιιά, θαη ζηελ εθεκεξίδα, ε Λέηξσ βιέπεη «ζηε κέζε ηνπ…θύιινπ κε κεγάια γξάκκαηα : ΓΑΛΛΟΗ ΑΗΥΜΑΛΧΣΟΗ (Βηζί, πξσηεύνπζα ηεο Γαιιίαο. Σνπ αληαπνθξηηνύ καο.) Σξία αγξηνινύινπδα καξαίλνληαη απάλσ ζ‟έλα ζσξό επηζηνιέο πνπ είλαη ξηγκέλεο ζ‟έλα ηξαπέδη ηνπ Δξπζξνύ ΢ηαπξνύ ηνπ Βηζί. Δίλαη ηα αγξηνινύινπδα πνπ κάδεςαλ ηξία παηδάθηα ηα νπνία ειπίδνπλ όηη ηα άλζε απηά ζα θηάζνπλ θάπνηε ζην ζηξαηόπεδν ζπγθεληξώζεσο πνπ βξίζθνληαη νη γνλείο ηνπο.» (ζει.177-178) Ο Μπελνπά βέβαηα, όπσο είδακε, δελ θαηαδέρεηαη λα έρεη θακκία ζπλελλόεζε κε ηελ θπβέξλεζε ηνπ Βηζί. Ζ δξάζε ηεο ΜΟ νινθιεξώλεηαη πνιύ πξηλ ην ηέινο ηεο γεξκαληθήο Καηνρήο ζηελ Δπξώπε. Δκείο ζηελ επόκελε παξάγξαθν απιώο νινθιεξώλνπκε ηελ ηζηνξηθή καο αλαδξνκή, ρσξίο αλαθνξέο ζην κπζηζηόξεκα.

E. La Libération et la Victoire

Ζ Απειεπζέξσζε

(1944)

θαη ε Νίθε

1943 : l‟Allemagne et ses alliés connaissent leurs premiers échecs. ε Γεξκαλία θαη νη ζύκκαρνί ηεο πθίζηαληαη ηηο πξώηεο ηνπο ήηηεο.

Ils sont battus en Russie, chassés d‟Afrique par les Anglais et les Américains. Ζηηώληαη ζηε Ρσζία, εθδηώθνληαη από ηελ Αθξηθή από Άγγινπο θαη Ακεξηθαλνύο.

1944 6 juin : 15 août :

Débarquement des Alliés en Normandie. Απόβαζε ησλ ζπκκάρσλ ζηε Ννξκαλδία.

Débarquement des Alliés en Provence. Απόβαζε ησλ ζπκκάρσλ ζηελ Πξνβεγθία.

L‟armée française, aidée par les alliés et les forces du maquis, libère le pays et chasse l‟ennemi. Ο γαιιηθόο ζηξαηόο κε ηε βνήζεηα ησλ ζπκκάρσλ θαη ησλ δπλάκεσλ ησλ καθί απειεπζεξώλεη ην γαιιηθό έδαθνο θαη εθδηώθεη ηνλ ερζξό.

25 août :

libération de Paris par le général Leclerc. απειεπζέξσζε ηνπ Παξηζηνύ από ην ζηξαηεγό Λεθιέξ.

Le général de Gaulle devient chef du gouvernement provisoire de la République rétablie.

O ζηξαηεγόο ληε Γθνι ζρεκαηίδεη πξνζσξηλή θπβέξλεζε κεηά ηελ απνθαηαζηαζε ηεο Γεκνθξαηίαο ζηε ρώξα 24

.

1945 8 mai : 6-9 août :

capitulation de l‟Allemagne / ζπλζεθνιόγεζε ηεο Γεξκαλίαο bombes atomiques sur Hiroshima et Nagasaki. αηνκηθέο βόκβεο ζηε Υηξνζίκα θαη ην Ναγθαζάθη.

Σα ζπκκαρηθά ζηξαηεύκαηα ζηελ Αςίδα ηνπ Θξηάκβνπ.

25

II. ΑΛΛΔ΢

ΠΛΔΤΡΔ΢

ΣΟΤ

ΓΑΛΛΗΚΟΤ

ΠΟΛΗΣΗ΢ΜΟΤ

Ζ ΓΑΛΛΗΚΖ ΓΛΩ΢΢Α ΢ΣΖ ΜΩΒ ΟΜΠΡΕΛΑ Ζ παξνπζία ηεο Γαιιίαο ζηε ΜΟ γίλεηαη αηζζεηή θαη από ηελ ύπαξμε αξθεηώλ γαιιηθώλ ιέμεσλ ζηηο ζειίδεο ηνπ βηβιίνπ, ιέμεσλ άιινηε απιώο θσλεηηθά κεηαγξακκέλσλ ζηα ειιεληθά θαη άιινηε ιηγόηεξν ή πεξηζζόηεξν εμειιεληζκέλσλ. (Παξαθάησ, ε δεμηά ζηήιε, κε ηε γαιιηθή γξαθή ηεο θάζε ιέμεο, έρεη ζπκπιεξσζεί από εκάο : πνπζελά ζην κπζηζηόξεκα δε βξίζθνπκε ην γαιιηθό αιθάβεην.) Γαιιηθά θύξηα νλόκαηα ηνπ κπζηζηνξήκαηνο Μαξζέι Marcel Μπελνπά Benoît Εελεβηέβ Geneviève Λαβεξάλ Laveran Μνλγθνιθηέξνη Montgolfier Παζηέξ Pasteur Ο Μεγάινο Μσιλ Le grand Meaulnes ΢αξιό Charlot Νηαληέι Νηαξηέ Danièle Darier Νηε Γθνι De Gaulle Πεηέλ Pétain

Γαιιηθά ηνπσλύκηα Παξίζη Βηζί Κιεξκόλ Φεξξάλ

Paris Vichy ClermontFerrand

Γαιιηθέο ιέμεηο : νπί κπνλδνύξ κπνλζνπάξ κεζηέ παξιεβνύ θξαλζέ κπεζακέι ζσθέξ εδηηαζηόλ ζνπθιέ βνινβαλ

oui bonjour bonsoir monsieur parlez-vous français ? (κηιάηε γαιιηθά ;) béchamel chauffeur hésitation (δηζηαγκόο) souffle vol au vent

Ρεδηζηάλο Μπνλ Πνπάλ Αιιηάλο Φξαλζέδ

Résistance (Αληίζηαζε) Bon Point (Καιόο Βαζκόο) Alliance Française (Γαιιηθή Έλσζε) (ηα νλόκαηα θαη ιέμεηο ζπγθέληξσζε ε καζήηξηα Πόπε Βαζηιείνπ, Α1)

θαη…θάπνηα «θνζκεηηθά επίζεηα» πνπ ρξεζηκνπνηεί ν Μπελνπά ελ βξαζκώ ςπρήο γηα λα ζηνιίζεη ηελ θπξία Τπαηία : 26

“Χο θη ν Μπελνπά, πνπ δελ έιεγε πνηέ άζρεκα ιόγηα, ηελ είπε “κεδέξ”, “πνζάξλη” θαη “πηζέδ”, θαη ηα δίδπκα κάζαλε ζηε ζηηγκή πσο απηέο νη ιέμεηο ζα πνύλε : ζηξίγγια, κπεθξνύ θαη θαηξνπινύ. Καη δελ ηηο μερλνύζαλ. Μάιηζηα! Σα δίδπκα, πνπ είραλε θνιιήζεη ζην “καθαξόληα θξηθαζέ”.”(ζει.199), αλαθσλεί ε αδεξθή ηνπο. Πξάγκαηη ε Λέηξσ ζπρλά αλαθέξεη όηη ελώ ηα αδέξθηα ηεο “αδύλαηνλ …λα πνύλε κηα ιέμε γαιιηθά”(ζει.123), ε ίδηα κηιά θαιά γαιιηθά, ηόζν θαιά πνπ ηνπο θάλεη ην δηεξκελέα κε ηνλ Μπελνπά.. “Δίραλε πάξεη αλάπνδα ηα γαιιηθά. Αθόκα θη ν θύξηνο Μαξζέι, πνπ είρε ηόζε ππνκνλή, είρε απειπηζηεί πσο ζα ηνπο ηα κάζαηλε.”(ζει.124) Αιιά θαη ε κακά ηνπο, όηαλ εθθξάδεη ηελ επηζπκία λα θάλεη γαιιηθά κε ηνλ θύξην Μαξζέι, ζπλαληά ηελ αληίδξαζε ηεο νηθνγέλεηαο : “- Ζ θόξε ζνπ ζε ιίγν ζα ζε θηάζεη ζην κπόη, θη εζύ ζεο λα γίλεηο καζήηξηα!”(ζει.120), ηεο ηνλίδεη επηηηκηηηθά ν παηέξαο. “Δίρε δίθην. Ζ κακά ήηαλ κεγάιε, ηξηάληα δύν ρξνλώλ, ηη ζα κπνξνύζε λα κάζεη πηα.”(ζει.41), απνξεί θαη ε ίδηα ε Λέηξσ, ζε κηα από ηηο ειάρηζηεο θνξέο πνπ ζπκθσλεί καδί ηνπ. Μόλν ν θύξηνο Ρηράξδνο κηιά ηέιεηα γαιιηθά θαη κάιηζηα πξνζπαζεί λα κάζεη ειιεληθά ζην Μπελνπά θαη λα ηνπ δηνξζώζεη ηελ πξνθνξά : “΋ρη πνληαγαθηά, Μπελνπά, πνδαξάθηα.” ηνπ ιέεη (ζει.126). Έηζη ν Μπελνπά θαηαθέξλεη ζηγά ζηγά λα “θνπηζνκηιάεη ειιεληθά”(ζει.126). Γε ζπκβαίλεη ην ίδην κε ηνλ θύξην Μαξζέι πνπ μέξεη άπηαηζηα ειιεληθά. ΋κσο ε Εέε πεηπραίλεη λα καο θάλεη λα λνηώζνπκε όηη απηόο πνπ κηιά είλαη γάιινο ράξε ζηε γαιιηθή ζύληαμε πνπ ζπρλά αρλνθαίλεηαη θάησ από ηα ιόγηα ηνπ. ΢ρεδόλ ηνλ αθνύκε λα κηιά κε ηελ ειαθξά γαιιηθή ηνπ πξνθνξά, όηαλ δηαβάδνπκε θξάζεηο ζαλ θη απηέο : “- Γηα λα κελ εθηεζεί. Γηαηί θαίλεηαη πσο ε αδεξθή κνπ θη ν γακπξόο κνπ είλαη σο ην ιαηκό ζηε Ρεδηζηάλο θαη ζέιεζαλ λα θπγαδεύζνπλ ην παηδί…”

“- Διεπζεξία, βαζίδνκαη ζε ζέλα. Δζύ κηιάο γαιιηθά. Θα θάλεηο ην δηεξκελέα ζηα δίδπκα. Πξέπεη λα γίλεηε θίινη, λα παίδεηε καδί ηνπ. Θα είλαη ζθιεξό γη‟απηόλ.”(ζει.112).

ΓΑΛΛΟΗ

ΔΦΔΤΡΔΣΔ΢ ΚΑΗ ΜΔΓΑΛΟΗ ΔΠΗ΢ΣΖΜΟΝΔ΢

΢ην κπζηζηόξεκα ε παξνπζία ηνπο είλαη ηδηαίηεξα εκθαλήο, αμίδεη ινηπόλ λα πνύκε ιίγα ιόγηα γηα ηε καθξηά επηζηεκνληθή παξάδνζε ηεο Γαιιίαο. Έλα από ηα πξώηα παλεπηζηήκηα ηεο Δπξώπεο είλαη εθείλν ηεο ΢νξβόλλεο, ην 12ν αηώλα κ.Υ. Δθεί κειέηεζαλ γηα πξώηε θνξά ζηε λεόηεξε ηζηνξία ηα θείκελα ηνπ Αξηζηνηέιε θαη αλαπηύρζεθε ην επηζηεκνληθό πλεύκα. Από ηελ Αλαγέλλεζε θαη κεηά, θπξηάξρεζε ν νξζνινγηζκόο. Δθπξόζσπνο απηνύ ηνπ θηλήκαηνο ηδεώλ ζηε Γαιιία είλαη ν Καξηέζηνο (Descartes). Σν 18ν αηώλα, ηνλ αηώλα ησλ Φώησλ, νη γάιινη Γηαθσηηζηέο, θαη θπξίσο ν Βνιηαίξνο, θαιιηέξγεζαλ ην θξηηηθό πλεύκα πνπ ώζεζε ηδηαίηεξα ηελ άλζεζε όισλ ησλ επηζηεκώλ. Παξάιιεια, αλαπηύζζεηαη ην κεγάιν θίλεκα ησλ Δγθπθινπαηδηζηώλ : ε ζύληαμε ηεο Δγθπθινπαίδεηαο πνπ ζπγθέληξσζε γηα πξώηε θνξά ζηελ ηζηνξία ην ζύλνιν ησλ γλώζεσλ, ηερλώλ θαη ηδεώλ ηεο επνρήο, απνηειεί ηελ πιεξέζηεξε έθθξαζε ηνπ πλεύκαηνο ηνπ Γηαθσηηζκνύ, πνπ δηαπλέεηαη από ηνλ αλζξσπηζκό θαη ηελ εκπηζηνζύλε ζην κέιινλ θαη πξνεηνίκαζε ηε Γαιιηθή Δπαλάζηαζε ηνπ 1789. Απηέο είλαη νη θύξηεο θηινζνθηθέο θαηεπζύλζεηο ζηε Γαιιία πνπ ζπλέβαιαλ ζηελ αλάπηπμε ηελ επηζηεκώλ θαη ηεο έξεπλαο κέρξη ηηο κέξεο καο. Γηα ην ιόγν απηό ν θύξηνο Μαξζέι δελ παύεη λα ππεξεθαλεύεηαη γηα ην Λαβεξάλ, ηνπο αδεξθνύο Μνλγθνιθηέξνπο, ηνλ Παζηέξ θαη ηα επηηεύγκαηα ηεο επηζηήκεο ζηε ρώξα ηνπ. ΢ηε ζπλέρεηα, αθνύ παξνπζηάζνπκε ην έξγν ηνπο θαηά ρξνλνινγηθή ζεηξά, ζα κηιήζνπκε γηα ηε ζέζε ηνπο ζηε ΜΟ.

27

ΣΟ

ΑΔΡΟ΢ΣΑΣΟ ΚΑΗ ΟΗ ΑΓΔΡΦΟΗ ΜΟΝΓΚΟΛΦΗΔΡΟΗ από ην Υξήζην Αιεμόπνπιν, Α1

Οη πξώηεο πεηπρεκέλεο πξνζπάζεηεο ηνπ αλζξώπνπ λα πεηάμεη ηνπνζεηνύληαη ζηνλ αηώλα ησλ Φώησλ, ιίγα ρξόληα πξηλ μεζπάζεη ε Γαιιηθή Δπαλάζηαζε. Σόηε ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα πξώηε θνξά ηα αεξόζηαηα. Σν 1783, νη Joseph θαη Étienne Montgolfier από ην Αλνλαί αλαθάιπςαλ όηη έλαο πθαζκάηηλνο ζάθνο γεκάηνο ζεξκό αέξα κπνξεί λα αλπςσζεί κέζα ζηελ αηκόζθαηξα. ΢ηηο 5 Ηνπλίνπ ηνπ ίδηνπ έηνπο πξαγκαηνπνίεζαλ ηελ πξώηε πηήζε ζθαηξηθνύ αεξόζηαηνπ ζηελ ηζηνξία. Σν πξώην απηό αεξόζηαην δελ ήηαλ επαλδξσκέλν θαη θάιπςε πεηώληαο απόζηαζε ελάκηζπ πεξίπνπ κηιίνπ (2,5 ρηιηόκεηξα). ΢ηηο 19 ΢επηεκβξίνπ, επαλέιαβαλ ην πείξακά ηνπο κε έλα κεγαιύηεξν αεξόζηαην, ζηηο Βεξζαιίεο, ζηέιλνληαο ζηνπο αηζέξεο έλα πξόβαην, κηα πάπηα θη έλαλ θόθνξα, ηνπνζεηεκέλα κέζα ζ‟έλα ςάζηλν θαιάζη. Μεηά ηελ πηήζε ηνπο, ηα ηξία δώα επέζηξεςαλ ζώα θαη αβιαβή. Ζ πξώηε επαλδξσκέλε πηήζε αεξόζηαηνπ πξαγκαηνπνηήζεθε ζηηο 21 Ννεκβξίνπ ηνπ ίδηνπ έηνπο, όηαλ ν καξθήζηνο d‟Arlande θαη ν Pilâtre de Rozier πέηαμαλ πάλσ από ην Παξίζη θαη θάιπςαλ απόζηαζε ζρεδόλ 9 ρηιηνκέηξσλ ζε 23 πεξίπνπ ιεπηά(δεο εηθόλα). Σν Γεθέκβξην, ν θπζηθόο Charles κε ζύληξνθν ην Nicolas-Louis Robert πέηαμαλ από ην πεδίν ηνπ Άξεσο ηνπ Παξηζηνύ κε έλα αεξόζηαην γεκάην πδξνγόλν. Αθνύ θάιπςαλ απόζηαζε 24 ρηιηνκέηξσλ, πξνζγεηώζεθαλ ζε έλα κηθξό ρσξηό, όπνπ νη θάηνηθνη, ηξνκαγκέλνη από ηελ εκθάληζε ηνπ ηπηάκελνπ ηέξαηνο, μέζρηζαλ ην αεξόζηαην κε δίθξαλα. Γπν ρξόληα αξγόηεξα, ν αεξνλαύηεο Blanchard ζα δηέζρηδε ηε Μάγρε.

Πνηεο ήηαλ νη πξώηεο εθαξκνγέο ηεο λέαο εθεύξεζεο ; Ο Ναπνιένληαο ρξεζηκνπνίεζε δέζκηα αεξόζηαηα παξαηήξεζεο ζε αξθεηέο κάρεο (δεο

28

ζρεηηθή εηθόλα). Σέηνηα αεξόζηαηα ρξεζηκνπνηήζεθαλ επίζεο θαη από ηνπο δύν αληηπάινπο θαηά ηνλ ακεξηθάληθν εκθύιην πόιεκν. Σν ζθαηξηθό αεξόζηαην απνηέιεζε ην πξώην ζηάδην εμέιημεο ησλ αεξόπινησλ, αιιά, ελώ ηα αεξόπινηα αληηθαηαζηάζεθαλ ζήκεξα από ηα αεξνπιάλα, ηα αεξόζηαηα ζπλερίδνπλ λα ρξεζηκνπνηνύληαη ζε δηάθνξεο εθαξκνγέο. ΢ηνλ 20ό αηώλα, θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ Β΄ Παγθνζκίνπ πνιέκνπ, ζε πνιιά ζεκεία ηεο Βξεηαλίαο ρξεζηκνπνηήζεθαλ δέζκηα αεξόζηαηα γηα πξνζηαζία ελαληίνλ ησλ βνκβαξδηζκσλ από ρακειό ύςνο.

Σα αεξόζηαηα απνδείρηεθαλ ηέινο εμαηξεηηθά ρξήζηκα θαη ζηελ επηζηήκε. Από ην 1911-1912, ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα λα απνδείμνπλ ηελ ύπαξμε θνζκηθώλ αθηίλσλ. Οη πξόνδνη πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ από ην 1900 θαη κεηά ζηε Μεηεσξνινγία νθείινληαη θαηά κεγάιν κέξνο ζηελ εληαηηθή εμεξεύλεζε ηεο αλώηεξεο αηκόζθαηξαο κε ειεύζεξα αεξόζηαηα, εμνπιηζκέλα κε επηζηεκνληθά όξγαλα. Οη αδεξθνί Μνλγθνιθηέξνη ζηε ΜΟ ΢ηηο πξώηεο ζειίδεο ηεο αθήγεζήο ηεο, ε Λέηξσ καο εμεγεί πώο ηα αδεξθάθηα ηεο αλαθάιπςαλ ηνπο αδεξθνύο Μνλγθνιθηέξνπο θαη γηαηί ζρεδίαδαλ λα θιέςνπλ ηε κεγάιε κσβ νκπξέια ηεο θπξίαο Τπαηίαο : «Ο θύξηνο Μαξζέι θηαίεη πάιη άζειά ηνπ. Από ηόηε πνπ καο κίιεζε γηα ηνπο αδειθνύο Μνλγθνιθηέξνπο πνπ πέηαμαλ κε ην αεξόζηαην, ν Ννύιεο θαη ν ΢άθεο βάιαλε θαιά ζην κπαιό ηνπο λα κείλνπλε ζηελ ηζηνξία κε ηε κεγάιε εθεύξεζή ηνπο. Γελ ηνικώ αθόκα θαη λα ην ζθεθηώ ηη είραλε ζην λνπ ηνπο. Θέιαλε λα πάξνπλ ηε κσβ νκπξέια, έζησ θαη γηα κηα κέξα. Όζηεξα ζα έβαδαλ ζε εθαξκνγή ην κεγάιν ζρέδην. Θ‟αλέβαηλαλ ζηελ θεξαζηά ηνπ θήπνπ καο καδί κε ηε Μηκή, ηε γαηνύια καο, ζ‟άλνηγαλ ηελ νκπξέια πξνο ηα θάησ, ζα βάδαλε κέζα ηε Μηκή θαη κεηά ζ‟ακνινύζαλ ηελ νκπξέια λα θαηέβεη ζαλ αλάπνδν αιεμίπησην.

-΢αλ ηνπο αδειθνύο Μνλγθνιθηέξνπο, ελζνπζηάδνληαλ κε ηελ θαηαπιεθηηθή ηνπο ηδέα ηα δίδπκα.» (ζει.24-25) Γηα θαηξό δελ θαηαθέξλνπλ λα πξαγκαηνπνηήζνπλ ην ζρέδηό ηνπο, σο ηελ ώξα πνπ, ράξε ζε κηα θαεηλή ηδέα ηνπ Μπελνπά, θαηαθέξλνπλ επηηέινπο λα ηελ θιέςνπλ. Καη ελώ εηνηκάδνληαη λα πεηάμνπλ ηελ νκπξέια, ν ηδηνθηήηεο θόβεη ηελ θεξαζηά. Σα παηδηά

29

απνγνεηεύνληαη. ΋κσο πάιη ν Μπελνπά ζα έρεη ηελ ηδέα λα θηηάμνπλ έλα απηνζρέδην αεξόζηαην πνπ εκπλεύζηεθε από ηηο ζειίδεο ηνπ Μπνλ Πνπάλ. Έηζη ζα πεηάμνπλ κε ηε θαληαζία ηνπο. Ζ αθήγεζε ηεο εξσίδαο ηειεηώλεη κε απηήλ ηε ζθελή, αλαδεηθλύνληαο ηελ εθεύξεζε ησλ Μνλγθνιθηέξσλ ζαλ ην έλαπζκα πνπ ππαγόξεπζε ηε δξάζε, αιιά θαη ηνλ ίδην ην ηίηιν ηνπ κπζηζηνξήκαηνο.

΢ρέδην ηεο Βηθησξίαο Βιαληή θαη Καηεξίλαο Βιαληή, Α1 Ο

ΛΟΤΗ

ΠΑ΢ΣΔΡ

ΚΑΗ

ΣΟ

ΜΗΚΡΟΒΗΟ ΣΖ΢ ΛΤ΢΢Α ΢ από ηε Βηθησξία Βιαληή, Α1

Σν 1822, όηαλ γελλήζεθε ν κεγάινο επεξγέηεο ηεο αλζξσπόηεηαο , ν Γάιινο Louis Pasteur, νη άλζξσπνη πέζαηλαλ από θνβεξέο αξξώζηηεο θαη δελ κπνξνύζε θαλέλαο γηαηξόο λα ηνπο βνεζήζεη. Οη κνιύλζεηο, ε ιύζζα ζέξηδαλ ηνλ θόζκν. Σα παηδηθά ηνπ ρξόληα ηα πέξαζε ζηελ πόιε Αξκπόλα. ΢ηα δεθαηξία ηνπ ρξόληα δσγξάθηδε ζαλ ώξηκνο πηα θαιιηηέρλεο. Οη γνλείο ηνπ, αλ θαη ακόξθσηνη, ήζειαλ λα ηνλ ζπνπδάζνπλ κε θάζε ζπζία, θαη απηή ε επηζπκία ηνπο θηινηίκεζε ηόζν ην Λνπτ, ώζηε ζηγάζηγά μύπλεζε κέζα ηνπ ν πόζνο γηα ηε κάζεζε θαη ηε ζπνπδή. Με ρίιηεο ζηεξήζεηο θαηόξζσζε λα ηειεηώζεη ην γπκλάζην θαη λα γξαθηεί ζην Παλεπηζηήκην, ζηε Υεκεία. Ζ δσή όκσο ζην Παξίζη ήηαλ αθξηβή, θη έηζη αλαγθαδόηαλ λα παξαδίδεη ηδηαίηεξα καζήκαηα ζε παηδηά γηα λα εμαζθαιίζεη ηα έμνδα ησλ ζπνπδώλ ηνπ. Με ρίιηα δπν βάζαλα, θαηόξζσζε λα γίλεη βνεζόο ελόο θαζεγεηή ηεο Υεκείαο. Δθεί, κέξα-λύρηα κπξνζηά ζην κηθξνζθόπην, κειεηνύζε θαη έθαλε δηάθνξεο παξαηεξήζεηο. Αξγόηεξα, δηνξίζηεθε θαζεγεηήο ζε θνιέγην θαη πήξε ηε ζέζε ηνπ θαζεγεηή ηεο Υεκείαο ζην Παλεπηζηήκην ηνπ ΢ηξαζβνύξγνπ, όπνπ θαη παληξεύηεθε. Δίρε όκσο ηόζν απνξξνθεζεί από ηελ επηζηήκε ηνπ, ώζηε ιέλε όηη ηε κέξα ηνπ γάκνπ ηνπ είρε μεραζηεί

30

θαη ρξεηάζηεθε λα πάλε νη θίινη ηνπ λα ηνπ ππελζπκίζνπλ όηη ε λύθε ηνλ πεξίκελε ζηελ εθθιεζία ! ΢ηνλ θαηξό ηνπ Παζηέξ, ν θόζκνο ησλ κηθξνβίσλ ήηαλ, θαηά κεγάιν πνζνζηό, άγλσζηνο ζηε Υεκεία. Ο Παζηέξ αλαθάιπςε ηνπο κηθξνζθνπηθνύο κύθεηεο ηεο κπύξαο, πνπ πνιιαπιαζηαδόληνπζαλ γηα λα γίλεη ε δύκσζε θαη ε θαιπηέξεπζή ηεο. Δπίζεο, κειέηεζε ηηο επηδεκηθέο αξξώζηηεο ησλ πνπιεξηθώλ, ησλ δώσλ θαη ηνπ αλζξώπνπ, θαη δηαπίζησζε όηη ν άλζξαθαο, πνπ ζθόησλε ηα βόδηα, θαη ε ρνιέξα, πνπ ζθόησλε ηα πνπιεξηθά, νθείινληαλ ζε εηδηθά κηθξόβηα γηα ηελ θάζε κία. Αθόκα ν Λνπί δηαπίζησζε πσο έλα δσληαλό κηθξόβην κπνξεί λα γίλεη θνξέαο αξξώζηηαο ζε έλαλ άιιν δσληαλό νξγαληζκό.

Louis Pasteur (1822-1895) Γη‟απηό πξνζπάζεζε λα πείζεη ηνλ θόζκν, πνπ βξηζθόηαλ ηόηε ζε πιήξε άγλνηα, όηη ηα κηθξόβηα θαη νη κνιύλζεηο θέξλνπλ ην ζάλαην. ΋κσο, κόλν ν γηαηξόο Λίζηεξ ηνλ πίζηεςε ηόηε θη αθνινύζεζε ηηο ππνδείμεηο ηνπ. Οη άιινη γηαηξνί ηνλ θαηεγνξνύζαλ θη έιεγαλ πσο ν Παζηέξ δελ ήηαλ γηαηξόο θαη επνκέλσο δελ είρε ην δηθαίσκα λα πεξηπνηείηαη αξξώζηνπο. Έηζη, ν Παζηέξ άξρηζε λα πεηξακαηίδεηαη απάλσ ζηα δώα, πνπ, εθείλελ ηελ επνρή, ςνθνύζαλ θαηά ρηιηάδεο, γηαηί είρε πέζεη κηα άγλσζηε αξξώζηηα, θη αλαθάιπςε ην κηθξόβην ηεο αξξώζηηαο εθείλεο, πνπ, ζήκεξα, ιέγεηαη άλζξαθαο. Όζηεξα, βξήθε ην κηθξόβην ηεο ρνιέξαο : πξώηα-πξώηα, πέηπρε λ'απνκνλώζεη κεξηθά κηθξόβηα ρνιέξαο πνπ είραλ νη θόηεο, θαη, κε απηά, πνπ ήηαλ εμαζζελεκέλα, κόιπλε πγηείο θόηεο. Σόηε είδε πσο νη ηειεπηαίεο θόηεο πέξαζαλ ειαθξά ηελ αξξώζηηα. Έπεηηα, κπόιηαζε ηηο ίδηεο θόηεο κε ηζρπξά κηθξόβηα θαη είδε, κε έθπιεμή ηνπ, όηη, απηήλ ηε θνξά, δελ πξνζεβιήζεζαλ θαζόινπ από ηελ αξξώζηηα. Καηάιαβε ηόηε πσο είρε αλαθαιύςεη κηα λέα κέζνδν γηα ηελ πξόιεςε ησλ αζζελεηώλ. Κη όηη κε ην ίδην ην κηθξόβην κηαο αξξώζηηαο, κπνιηάδνληαο έλα γεξό ζώκα, κπνξνύζε λα πξνιακβάλεη ηελ αξξώζηηα απηή. Καηόπηλ, άξρηζε λα αλαδεηά ηνλ ηξόπν ηεο θαηαπνιέκεζεο ηεο ιύζζαο πνπ πξνεξρόηαλ από δάγθσκα ζθπιηνύ. Αλαθάιπςε όηη ηα κηθξόβηα ηεο ιύζζαο βξίζθνληαη ζηα ζάιηα ησλ ιπζζαζκέλσλ ζθπιηώλ. ΋ηαλ ινηπόλ κε ηα κηθξόβηα απηά κπόιηαζε άιια ζθπιηά, είδε όηη ε αξξώζηηα ζηακαηνύζε. Φνβόηαλ όκσο πνιύ λα εθαξκόζεη ηε ζεξαπεία ηνπ απηή ζηνπο αλζξώπνπο. Με ηα πνιιά, απνθάζηζε λα ηελ εθαξκόζεη ζ'έλα άξξσζην παηδάθη, πνπ ε κεηέξα ηνπ ηνλ ζεξκνπαξαθαινύζε, θαη, πξαγκαηηθά, θαηόξζσζε λα ην ζώζεη. Ο Παζηέξ έκαζε επίζεο ζηνπο ρσξηθνύο πώο λα γιηηώλνπλ από ηε γάγγξαηλα κε ηελ απνιύκαλζε. Γελ έβξηζθε κόλν ηα κηθξόβηα, αιιά θαη ηα θάξκαθα πνπ ρξεηάδνληαλ, γηα λα γηαηξέςεη ηνπο αξξώζηνπο. Έηζη, ν ζνθόο ρεκηθόο έγηλε γλσζηόο ζηα πέξαηα ηνπ θόζκνπ. Γηα ηηο επηηπρίεο ηνπ απηέο ηνπ έζηειλαλ παξάζεκα από όινλ ηνλ θόζκν θαη ε πξνηνκή ηνπ ζηήζεθε ζε πνιιέο

31

ηαηξηθέο αθαδεκίεο. Σέινο, ίδξπζε ζην Παξίζη ην Ηλζηηηνύην Παζηέξ γηα λα ζπλερίζεη ηηο έξεπλέο ηνπ. ΢'απηό, ν Παζηέξ εξγάζηεθε σο ην 1888, θαη ζ‟απηό, κέρξη θαη ζήκεξα, νη επηζηήκνλεο παξαζθεπάδνπλ νξνύο γηα ηελ πξόιεςε ηνπ ηύθνπ, ηεο ρνιέξαο θαη άιισλ αζζελεηώλ, ζεσξείηαη δε δηεζλέο επηζηεκνληθό θέληξν. ΢ηα 1920 ηδξύζεθε θαη ζηελ Αζήλα Ηλζηηηνύην Παζηέξ, όπνπ γίλνληαη δηάθνξεο κειέηεο θαη έξεπλεο γηα ηηο κνιύλζεηο, γηα ηελ εινλνζία, ηε θπκαηίσζε θαη παξαζθεπάδνληαη νξνί γηα εκβόιηα . Ο Λνπί Παζηέξ πέζαλε ην ΢επηέκβξην ηνπ 1895, επηπρηζκέλνο, γηαηί επεξγέηεζε ηόζν ηελ αλζξσπόηεηα θαη ηηκήζεθε από όινλ ηνλ θόζκν. Ο Παζηέξ ζηε ΜΟ Γύξσ από ηε ιύζζα πεξηζηξέθεηαη ην ελδέθαην από ηα δεθαεπηά θεθάιαηα ηνπ βηβιίνπ, πνπ έρεη ην ραξαθηεξηζηηθό ηίηιν «Άκα ιπζζάμνπκε…»(ζει.146) Ο θύξηνο Πάξεο, ν παηξηόο ηεο Βίησο, ζέιεη λα δώζεη ζην κπόγηα ηνλ αγαπεκέλν ηεο ζθύιν, ην Ρηράξδν, εμ αηηίαο ηεο επηδεκίαο ιύζζαο πνπ έρεη πέζεη ζην Μαξνύζη. Απηό εμάπηεη ηε θαληαζία ησλ παηδηώλ πνπ, ζηνλ θήπν ηεο Βίησο, ζρεδηάδνπλ λα … δαγθώζνπλ ηνπο κεγάινπο, «θαη πξώην πξώην ηνλ θύξην Πάξε.»(ζει.154) Σελ ίδηα ώξα, έλα θσκηθνηξαγηθό επεηζόδην εθηπιίζζεηαη κεηαμύ ησλ κεγάισλ, όηαλ ν παηξηόο ηεο Βίησο πξνζπαζεί κε έλα πηζηόιη λα ζθνηώζεη ην ζθύιν θαη ν παηέξαο ηνλ εκπνδίδεη. Δπηπρώο όια ηειεηώλνπλ θαιά, θαη ζην γπξηζκό ζην ζπίηη, ν Μπελνπά ζα κηιήζεη ζηα παηδηά γηα ηνλ Παζηέξ θαη ην εκβόιηό ηνπ. Σν θσκηθό επεηζόδην κε ηε ιύζζα ζα έρεη ζαλ απνηέιεζκα λα ςπρξαλζνύλ νη ζρέζεηο ηεο νηθνγέλεηαο κε ηνλ θύξην Πάξε, αιιά ηαπηόρξνλα ζα θάλεη ηα παηδηά λα θαηαιάβνπλ ηε κεγάιε αγάπε ηνπ παηέξα ηνπο γη‟ απηά.

Ο ΑΛΦΟΝ΢Ο΢

ΛΑΒΔΡΑΝ

(1845-1922) από ην ΢πύξν Κόε, Α1

Ο Charles-Louis-Alphonse Laveran ήηαλ ζηξαηησηηθόο γηαηξόο βαθηεξηνιόγνο, κηθξνιόγνο θαη επηδεκηνιόγνο. Σν 1878, πήγε ζηελ Αιγεξία, αρνιήζεθε κε ηελ εινλνζία πνπ κεηαδίδεηαη από ηα αλσθειή θνπλνύπηα, θαη, ην 1880, αλαθάιπςε, ζην αίκα ησλ αζζελώλ από ειώδεηο ππξεηνύο, όηη ην παζνγόλν αίηην ηεο λόζνπ αλήθε ζην πξσηόδσν πνπ από ηόηε νλνκάζηεθε αηκαηνδσάξην ή πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ. Από ην 1897 έσο ην ηέινο ηεο δσήο ηνπ, ήηαλ κέινο ηνπ Ηλζηηηνύηνπ Παζηέξ, ζην Val-de-Grâce, ζην Παξίζη. Δπίζεο δηαηέιεζε κέινο ηεο Αθαδεκίαο Δπηζηεκώλ ηνπ Παξηζηνύ, ηεο Γαιιηθήο Ηαηξηθήο Αθαδεκίαο θαη επίηηκν κέινο πνιιώλ μέλσλ ηαηξηθώλ εηαηξεηώλ. Σν 1907, νξγάλσζε θαη αξγόηεξα ηέζεθε επηθεθαιήο ελόο εγαζηεξίνπ ηξνπηθώλ λόζσλ, ελώ ην ίδην έηνο ηηκήζεθε κε ην Νόκπει Ηαηξηθήο ηόζν γηα ηελ αλαθάιπςε ηνπ πιαζκώδηνπ Λαβεξάλ, όζν θαη γηα ηε γεληθώηεξε ζπκβνιή ηνπ ζην ρώξν ησλ λόζσλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηα πξσηόδσα. „Έλα ρξόλν αξγόηεξα, ν Λαβεξάλ ίδξπζε ηε Γαιιηθή Δηαηξεία Δμσηηθήο Παζνινγίαο.

32

΢ηηο πην ζεκαληηθέο εξγαζίεο ηνπ Λαβεξάλ, εθηόο από ηε κειέηε ηεο εινλνζίαο θαη ηε ζεξαπεία ηεο, είλαη ε εξγαζία ηνπ γηα ηε ιεηζκαλίαζε, ηελ ηξππαλνζσκίαζε θαη ηε ζπεηξπιιίαζε. Σέινο, ν Λαβεξάλ ζεσξείηαη, ζηνλ ηνκέα ηεο κηθξνβηνινγίαο, από ηνπο κεγαιύηεξνπο ηαηξνύο εξεπλεηέο.

Ζ εθιεζία ηνπ Val-de-Grâce (Παξίζη), ην 2004. Υξνλνινγείηαη από ην1645. Σν ζπγθξόηεκα Βαι-ληε-Γθξαο πξνο ην παξόλ πεξηιακβάλεη, εθηόο από ηελ εθθιεζία, έλα ζηξαηησηηθό λνζνθνκείν, κηα ζηξαηησηηθή ηαηξηθή ζρνιή θαη έλα κνπζείν ηεο ζηξαηησηηθήο ηαηξηθήο.

Σν Πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ ζηε ΜΟ Σν πεξίθεκν παξαηζνύθιη ηεο Λέηξσο. Πνηνο επζύλεηαη άξαγε γη‟απηό ; Πνηνο άιινο ; Να ηη ιέεη ε Λέηξσ : «Γη‟απηό ην ηειεπηαίν θηαίεη άζειά ηνπ ν θύξηνο Μαξζέι. Δίρε έξζεη κηα κέξα ζπίηη καο θαη πήγε λα δεη ηα δίδπκα πνπ ήηαλε ζην θξεβάηη κε ππξεηό. Γίπια ηνπο, ζην θνκνδίλν, ήηαλ ην ζσιελάξην κε ην θηλίλν πνπ ηνπο έδηλε ε κακά. Ο θύξηνο Μαξζέι βάιζεθε ζώλεη θαη θαιά λα ηνπο κάζεη πνηνο αλαθάιπςε ην κηθξόβην ηεο εινλνζίαο πνπ ζεξαπεύεηαη κε θηλίλν. Πνιύ πνπ ζθάζαλε εθείλα ! Ο θύξηνο Μαξζέι κπνξεί λα πεξεθαλεύεηαη πσο απηόο πνπ αλαθάιπςε ην κηθξόβην ήηαλε Γάιινο θαη ιεγόηαλ Λαβεξάλ, εκέλα όκσο κνπ θόιιεζαλ ην παξαηζνύθιη γηα ηα θαιά.» (ζει.21) Από θείλε ηε ζηηγκή, «-Πνιύ αέξα πήξαλε ηα κπαιά ζνπ, πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ» (ζει.200) ή «-Πνύ ην βξήθεο απηό, αλόεην πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ ;» (ζει. 40), ηελ απνπαίξλνπλ η‟αδειθάθηα ηεο θάζε θνξά πνπ ηνπο θαίλεηαη όηη ζέιεη λα ηνπο θάλεη ηε κεγάιε, ηελ έμππλε. Δθείλε όκσο δε κνηάδεη λα πεηξάδεηαη ηδηαίηεξα απ‟απηό. Μάιηζηα, πόηε πόηε, όηαλ ζέιεη λα πηέζεη ηνλ εαπηό ηεο λα πξνζγεησζεί ζηελ πξαγκαηηθόηεηα, θηάλεη λα κνλνινγεί θη ε ίδηα : «Απηό ην θαξάβη…ήζεια λα πάξσ… Πνπζελά όκσο δε ζα παο, αγαπεηό κνπ πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ. Θα θαζίζεηο ζην Μαξνύζη». (ζει. 189)

33

Ζ εηθόλα ζρεδηάζηεθε από ην Λαβεξάλ, από δηάθνξα ζηάδηα ησλ παξαζίησλ ηεο καιάξηαο, όπσο θαίλνληαη ζην θξέζθν αίκα. ΢θνύξνη ρξσκαηηζηνί θόθθνη παξνπζηάδνληαη ζηα πεξηζζόηεξα ζηάδηα, νη νπνίνη θηλνύληαη κε κεγάιε δσεξάδα.

34

Ζ

Γ Α Λ Λ Η Κ Ζ

Κ Ο Τ Ε Η Ν Α

ζηελ θνπδίλα ηνπ θπξίνπ Μαξζέι από ηηο καζήηξηεο Ηθηγέλεηα Κνπηαιηαλνύ, Μαξθέιια Μηραιηηζηάλνπ, Υξηζηίλα Μπαθνζηέξγηνπ, Μαξία Μσξάθε Α3 Οη άληξεο ζηε Γαιιία ζπλεζίδνπλ λα καγεηξεύνπλ, αληίζεηα από ό,ηη ζπκβαίλεη ζηελ Διιάδα. Ο θύξηνο Μαξζέι απνιακβάλεη ην καγείξεκα θαη, κάιηζηα, θνξά κηα άζπξε καθξηά πνδηά ζαλ κάγεηξαο, όηαλ καγείξεπεη ηα παξάμελα θαγεηά ηνπ ηόπνπ ηνπ, πνπ ζηελ Διιάδα δε ζπλεζίδνληαλ ηελ επνρή εθείλε. Μεξηθά από ηα θύξηα πηάηα ηνπ είλαη : ςάξη κε κπεζακέι ζην θνύξλν κέζα ζε αρηβάδεο, πάπηα κε πνξηνθάιηα, καθαξόληα κε ζάιηζα από ληνκάηα θαη βαζηιηθό, θόθνξαο κε θξαζί θαη ξύδη. Από πνηά, πξνηηκά ην ειιεληθό θξαζί, θαη από γιπθά, έλα πνπ ην ιέλε «Χξαία Διέλε», κε νιόθιεξα αριάδηα θνκπόζηα, πεξηρπκέλα κε δεζηή ιησκέλε ζνθνιάηα. Σέινο, ηνπ αξέζνπλ ηα θηξίθηα Βόινπ ηεο κακάο ηεο Λέηξσο. Υσξίο λα απνθιείεηαη θαη ην αληίζεην, ζπλήζσο, καγεηξεύεη ζε μερσξηζηέο πεξηζηάζεηο. Σέηνηεο είλαη γηα λα γηνξηάζνπλ ηα γελέζιηα ηεο Λέηξσο ή όηαλ ν ζείνο Μίιηνο ζα έβγαηλε από ηε θπιαθή. Σόηε δελ παξαιείπεη λα θξνληίζεη θαη γηα ηε δηαθόζκεζε : «Μπήθακε ζηελ ηξαπεδαξία, θαη ηα‟ραζα. Σν ηξαπέδη ήηαλε ζηξσκέλν κε θάηαζπξν ηξαπεδνκάληηιν, θαη ζηε κέζε δπν θόθθηλα θεξηά κέζα ζε κπξνύηδηλεο βάζεηο πνπ ζρεκάηηδαλ θύιια. Γελ είρα μαλαδεί πνηέ κνπ θόθθηλα θεξηά.»(ζει.224) Ο θύξηνο Μαξζέι εθηηκά ην θαιό θαγεηό θαη ηηο ραξέο ηεο δσήο. Σνπ αξέζεη λα θξνληίδεη, λα πεξηπνηείηαη ηνπο αλζξώπνπο πνπ αγαπά. Σα ηξαπέδηα ηνπ θέξλνπλ ηνλ έλα θνληά ζηνλ άιινλ, δεκηνπξγνύλ δεζηαζηά θαη εγθαξδηόηεηα, θαη νη κεγάινη ζπδεηνύλ γηα πνιιήλ ώξα κεηά ην θαγεηό, ελώ ηα παηδηά βξίζθνπλ ηελ επθαηξία λα παίμνπλ. Ζ Λέηξσ ζεσξεί ηα καγεηξέκαηά ηνπ σο ην κόλν ζπγθινληζηηθό πξάγκα ζηελ θαηά ηα άιια κνλόηνλε, θαηά ηε γλώκε ηεο, δσή ηεο νηθνγέλεηάο ηεο : «Ήηαλε όια ηόζν σξαία πνπ θνβόκνπλα κήπσο γίλεη όπσο ζηνλ θηλεκαηνγξάθν, εθεί πνπ ζνπ αξέζεη κηα ζθελή, ηελ θόβνπλ θη έξρεηαη άιιε. Σώξα ήζεια λα κείλεη γηα πνιύ απηή ε ζθελή γύξσ ζην ηξαπέδη. Ο θόθνξαο κε ην θξαζί κ‟άξεζε, ηα θόθθηλα θεξηά ηξεκόπαηδαλ, θη ν θύξηνο Μαξζέι έθεξε πην ύζηεξα έλα γιπθό»(ζει.226). Ζ γαιιηθή θνπδίλα κπνξεί λα είλαη κηα εμαίξεηε θνπδίλα θαη από ρξώκαηα θαη από γεύζε, παξ‟όια απηά, δελ αξέζεη θαζόινπ ζην Ννύιε θαη ην ΢άθε, ιόγσ ηεο ηδαίηεξεο γεύζεο ηεο. Κάζε θνξά πνπ αθνύλε ην κελνύ πνπ ηνπο εηνηκάδεη ν θύξηνο Μαξζέι, μηλίδνπλ ηα κνύηξα ηνπο, ελώ ηεο Λέηξσο θαη ηεο κακάο ηεο ηνπο αξέζεη πνιύ. Αθόκα θαη ν παηέξαο ηεο ηελ βξίζθεη θαιή. „Δηζη, ε Λέηξσ θαη η‟αδέξθηα ηεο έρνπλ ηειείσο δηαθνξεηηθέο απόςεηο γηα ηε γαιιηθή καγεηξηθή ηνπ θπξίνπ Μαξζέι : «Δκέλα κνπ άξεζε ό,ηη παξάμελν θαη λα έθηηαρλε. Μόλν ηα δίδπκα ζηξαβνκνπηζνύληαδαλ», ζρνιηάδεη εθείλε. (ζει.225) «Αεδίεο, πώο δελ μεξάζακε», θάλνπλ απηά, θάζε θνξά πνπ δνθηκάδνπλ ηα θαγεηά ηνπ. Ή αθόκα : «-Πην αεδία ζάιηζα δελ μαλαθάγακε … Να δεηο πνπ ηελ άιιε θνξά ζα βάιεη γαξδέληεο κέζα», ζρνιηάδνπλ γηα ηε ζάιηζα κε ληνκάηα θαη βαζηιηθό (ζει.96). Φαίλεηαη ινηπόλ όηη ζηα δίδπκα αξέζεη λα ηξώλε κόλν από ηα θαγεηά ηεο ρώξαο ηνπο, θαη ηίπνη‟άιιν.

35

ΚΑΗ ΛΗΓΑ ΛΟΓΗΑ ΓΗΑ ΣΖ ΓΑΛΛΗΚΖ ΜΑΓΔΗΡΗΚΖ από ηηο καζήηξηεο Ηθηγέλεηα Κνπηαιηαλνύ, Μαξθέιια Μηραιηηζηάλνπ, Υξηζηίλα Μπαθνζηέξγηνπ, Μαξία Μσξάθε Α3 Ζ επξσπαηθή καγεηξηθή αλαπηύρζεθε ζηε Γαιιία από ην 1533, νπόηε ν Γνύθαο ηεο Οξιεάλεο, θαη κεηέπεηηα βαζηιηάο Δξξίθνο Β‟ ηεο Γαιιίαο, παληξεύηεθε ηελ Αηθαηεξίλε ησλ Μεδίθσλ, ε νπνία έθεξε ζηε γαιιηθή απιή κεξηθνύο από ηνπο θαιύηεξνπο καγείξνπο ηεο Ηηαιίαο. Από ηόηε, ε γαιιηθή καγεηξηθή αλαπηύρζεθε πνιύ, επηβιήζεθε ζε όιεο ηηο απιέο ηεο Δπξώπεο θαη επηθξάηεζε ζε όινλ ηνλ θόζκν. Σα νλόκαηα ησλ κεγάισλ γάιισλ καγείξσλ αθζνλνύλ ζηελ ηζηνξία ηεο καγεηξηθήο, όπσο ηνπ Μπεζακέι. Γλσζηά γαιιηθά θαγεηά : αζηαθόο κε θξέκα, γαινπνύια βξαζηή, θηο-ισξαίλ, θξέπεο κε ινπθάληθα, ιαγόο κε θόθθηλν θξαζί, κπαξκπνύληα ζηε ζράξα, ξπδόην κε ζπαξάγγηα, θ.ά.

Μηα γαιιηθή ζπεζηαιηηέ : αζηαθνθαξαβίδα Θεξκηληόξ

Να θη ν θόθνξαο θξαζάηνο ηνπ θπξίνπ Μαξζέι

Ζ επόκελε ζειίδα είλαη κηα ηπραία ζειίδα από έλαλ επαγγεικαηηθό νδεγό καγεηξηθήο. Έρνπκε ππνγξακκίζεη ηηο γαιιηθέο ιέμεηο πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη από ηνπο έιιελεο καγείξνπο θαη δείρλνπλ ηε δηεζλή επηξξνή θαη αθηηλνβνιία ηεο γαιιηθήο θνπδίλαο :

36

37

III.

ΟΗ ΓΑ ΛΛΟΗ ΢ Σ Ζ MΩB ΟΜΠΡΕΛΑ

Σξεηο ηνλ αξηζκό είλαη νη γάιινη ηνπ κπζηζηνξήκαηνο θαη αληηπξνζσπεύνπλ όια ηα θύια θαη ηηο ειηθίεο : έλαο άληξαο, ν θύξηνο Μαξζέι, κηα γπλαίθα, ε Εελεβηέβ, έλα παηδί, ν Μπελνπά, ή αιιηώο, έλα δεπγάξη θαη ην αληςάθη ηνπο. Αθνύ ηνπο παξνπζηάζνπκε έλαλ έλαλ, ζα κηιήζνπκε γηα ηηο ζρέζεηο αλάκεζα ζηνπο γνλείο θαη ηα παηδηά ζηε Γαιιία, έηζη όπσο ηνπιάρηζηνλ ηηο αληηιακβάλνληαη ε Λέηξσ θαη η‟αδέξθηα ηεο κέζα από ηα ιεγόκελα ηνπ θπξίνπ Μαξζέι θαη ηνπ Μπελνπά.

Ο ΚΤΡΗΟ΢ ΜΑΡ΢ΔΛ από ην ΢πύξν Νηθνιάθε, Α3 Ο θύξηνο Μαξζέι είλαη ν γάιινο έλνηθνο ηνπ επάλσ νξόθνπ. Εεη πνιιά ρξόληα ζηελ Διιάδα θαη κηιά άπηαηζηα ειιεληθά. Μέλεη κόλνο ηνπ ζ‟έλα ζπίηη πην κεγάιν απ‟ ηεο Λέηξσο, κε ηέζζεξα δσκάηηα. Δίλαη «πνιύ κεγάινο, ζαξάληα πέληε ρξνλώλ», θαη εκθαλίζηκνο : ςειόο, κε πξόζσπν «νινθόθθηλν, θαη κνπζηάθηα θόθθηλα θη απηά.» Δίλαη θαζεγεηήο γαιιηθώλ ζηελ «Αιιηάλο Φξαλζέδ». Άιινηε, ήηαλ παληξεκέλνο κε ηε «Εελεβηέβ ηνπ», ε νπνία ηνλ άθεζε θη έθπγε ζηε Γαιιία, ελώ εθείλνο ειπίδεη πάληα όηη ζα μαλαγπξίζεη. Δίλαη πνιύ θαιόο κε ηα παηδηά. «Μαο αγαπνύζε πνιύ, θαη ηνλ αγαπνύζακε θη εκείο. ΋ηαλ καο κάισλαλ θη άθνπγε θσλέο, θαηέβαηλε θάησ θη έιεγε ζηε κακά θαη ζην κπακπά : «Παηδηά είλαη. Αθήζηε ηα λα ζρεκαηίζνπλ ηελ πξνζσπηθόηεηά ηνπο».(ζει.28) Έρεη θηιειεύζεξεο ηδέεο ζε όια ηα ζέκαηα. Σα παηδηά πάληα ηα δέρεηαη, ζπδεηά καδί ηνπο γηα όια, απαληάεη ζηηο απνξίεο ηνπο θαη ηα βνεζάεη λα ιύζνπλ ηα πξνβιήκαηά ηνπο. Κη εθείλα ηνλ εκπηζηεύνληαη πνιύ. Γείρλεη ζηνξγή θαη θαηαλόεζε απέλαληί ηνπο θαη ηα ελζαξξύλεη. Αθόκα θαη ηα δίδπκα, πνπ όιν ηα καιώλνπλ : «Ο θύξηνο Μαξζέι έιεγε πσο κηα κέξα ηα δίδπκα ζα γίλνπλ ζπνπδαίνη άλζξσπνη.» ιέεη ε Λέηξσ, γηα λα ζπκπιεξώζεη ακέζσο κεηά : «Ήηαλε βέβαηα ν κόλνο πνπ ην πίζηεπε.»(ζει.51) Δθείλνο είλαη πνπ ζα κεζνιαβήζεη γηα λ‟αθήζεη ν παηέξαο ηε Λέηξσ λα πάεη ζην ζέαηξν θαη, αξγόηεξα, γηα λα ηεο επηηξέςεη λα θάλεη γαιιηθά ζηελ «Αιιηάλο Φξαλζέδ», αλαιακβάλνληαο κάιηζηα εθείλνο λα πιεξώλεη ηα δίδαθηξα(ζει.244). Ηδηαίηεξα ζηνξγηθόο θαη πεξηπνηεηηθόο είλαη ν θύξηνο Μαξζέι απέλαληη ζηνλ Μπελνπά, ην παηδί ηεο αδειθήο ηνπ. Σνλ αγαπάεη πνιύ θαη ηνλ θξνληίδεη. Γελ ηνπ ζέηεη παξάινγνπο πεξηνξηζκνύο, δελ ηνλ αλαγθάδεη γηα παξάδεηγκα λα θνηκάηαη ηα κεζεκέξηα, νύηε ηνλ καιώλεη. Σνλ ζηεξίδεη ζαλ παηδί ηνπ όηαλ ν Μπελνπά δνθηκάδεηαη κε ηε ζύιιεςε ησλ γνληώλ ηνπ από ηνπο γεξκαλνύο. Δίλαη θαιόο θη επγεληθόο. ΢πρλά θαηεβαίλεη ζην ζπίηη ηεο Λέηξσο θαη ηνπο καγεηξεύεη γαιιηθά θαγεηά. Άιινηε ηνπο θαιεί ζην δηθό ηνπ. Άλζξσπνο πνιύ θνηλσληθόο, είλαη εγθάξδηνο θαη θηιόμελνο, πνιύ πεξηπνηεηηθόο. Ζ νηθνγέλεηα ηεο Λέηξσο ηνλ αγαπά θαη ηνλ εθηηκά πνιύ. Σνλ ζεσξεί ζαλ έλα κέινο ηεο. Σνλ εκπηζηεύνληαη απόιπηα θαη ηνλ ζπκβνπιεύνληαη ζηηο δύζθνιεο θαηαζηάζεηο. «΋,ηη θαη λα ζπλέβαηλε ζην ζπίηη, αλ έηξερε ην θαδαλάθη ζην κπάλην, αλ ε κακά δελ ήμεξε πόζα απγά λα βάιεη ζην θέηθ πνπ έθηηαρλε γηα πξώηε θνξά, αλ έβγαδε θαλείο καο εμάλζεκα θαη δελ μέξαλε αλ είλαη ηιαξά ή ζθαξιαηίλα, ιέγαλε ε κακά θη ν κπακπάο 38

:«Φώλαμε ηνλ θύξην Μαξζέι λα καο ζπκβνπιέςεη».(ζει.80) Κη εθείλνο ηνπο λνηάδεηαη πνιύ θαη δελ παξαιείπεη λα ηνπο βνεζάεη ζαλ πηζηόο θίινο. ΋ηαλ ηα δίδπκα ην ζθάλε από ην ζπίηη, ν θύξηνο Μαξζέι ζα ζπεύζεη λα ηα θέξεη πίζσ από ην βνπλό.

«- Ο θύξηνο Μαξζέι είλαη ν πην θαιόο καο θίινο, θη αο είλαη Γάιινο,» ιέεη ε κακά, ζπγθηλεκέλε, αγθαιηάδνληαο ζθηρηά ηε Λέηξσ(ζει.84). Κη εθείλνο ζηηο δύζθνιεο ζηηγκέο, όπσο ηελ ώξα πνπ καζαίλεη όηη ε ρώξα ηνπ ππνδνπιώζεθε, ζηεξίδεηαη πάλσ ηνπο. Σνπο εθκπζηεξεύεηαη όιεο ηνπ ηηο αλεζπρίεο γηα ηνλ Μπελνπά θαη ην κέιινλ ηεο ρώξαο ηνπ. ΢πγθηλεηηθή είλαη θαη ε αθνζίσζή ηνπ ζηε γπλαίθα ηνπ ηε Εελεβηέβ θαη ε άζβεζηε ειπίδα ηνπ όηη απηή κηα κέξα ζα μαλαγπξίζεη. Δπίζεο, κεγάινη θαη κηθξνί εθηηκνύλ πνιύ ηε γλώκε ηνπ. Αθόκα θη ν παηέξαο ησλ παηδηώλ, πνπ είλαη ζπλήζσο ηόζν δύζπηζηνο θαη απζηεξόο κε όινπο. Δίλαη θαιιηεξγεκέλνο θαη ιάηξεο ηνπ ζεάηξνπ. Έρεη πνιιέο γλώζεηο θαη αγαπά ηηο επηζηήκεο. Σέινο, είλαη παηξηώηεο θαη αθνζησκέλνο ζηελ παηξίδα ηνπ. Από ηελ ώξα πνπ νη Γεξκαλνί κπήθαλ ζην Παξίζη, αθνύεη κε αγσλία λέα απ΄ην ξαδηόθσλν γηα ηε παηξίδα ηνπ θαη πξνζπαζεί λα βνεζήζεη κε θάζε ηξόπν ηε Γαιιία. Φαίλεηαη λα δηαηεξεί πνιιέο ζρέζεηο κε ηε γαιιηθή θνηλόηεηα ηεο Διιάδαο θαη ηνπο θύθινπο ηεο πξεζβείαο. Δίλαη ελεκεξσκέλνο γηα όια πξηλ από ηνπο Έιιελεο. Γλσξίδεη όηη ζε ιίγν ζα γίλεη πόιεκνο θαη ζηελ Διιάδα θαη αλεζπρεί πνιύ, ρσξίο όκσο λα ράλεη ηελ ειπίδα ηνπ ζην κέιινλ, ζε έλα θαιύηεξν αύξην. ΜΠΔΝΟΤΑ, Ο ΦΗΛΟ΢ ΑΠΟ ΣΖ ΓΑΛΛΗΑ από ηνπο Πόπε Βαζηιείνπ, Καηεξίλα Βιαληή θαη Γηάλλε Βακβαθνύζε, Α1 Ο Μπελνπά είλαη ην εληεθάρξνλν αληςάθη ηνπ θπξίνπ Μαξζέι. Καηάγεηαη από ηε Γαιιία. Οη γνλείο ηνπ ηνλ ζηέιλνπλ όκσο κε θαξάβη θξπθά ζηελ Διιάδα, ιόγσ ηεο ζπκκεηνρήο ηνπο ζηε γαιιηθή Αληίζηαζε. Ο Μπελνπά είλαη έλα πνιύ θαιό παηδί κε γαιαλά κάηηα θαη πξόζσπν γεκάην παλάδεο. Θα γίλεη γξήγνξα εππξόζδεθηνο από ηε Λέηξσ θαη ηελ νηθνγέλεηά ηεο.

«Δπηπρώο…ν θύξηνο Μαξζέι είπε έλα θαηαπιεθηηθό λέν. Φηάλεη ν Μπελνπά»(ζει.111), ιέεη ελζνπζηαζκέλε ε Λέηξσ, θάπνπ ζηα κηζά ηνπ βηβιίνπ – θαη απηνύ ηνπ θαινθαηξηνύ, πνπ κέρξη εθείλε ηε ζηηγκή είλαη ηόζν, κα ηόζν κνλόηνλν. Σα παηδηά ηνλ πεξηκέλνπλ αλππόκνλα : «Γελ πεξλνύζαλε … νη ώξεο…[Κ]άζε ηόζν θνίηαδα ην ξνιόη, κα ζαξξείο θαη νη δείρηεο ηνπ θάλαλε κηα ώξα λα πξνρσξήζνπλε…»(ζει.112,113). ΋ηαλ επηηέινπο έθηαζε ν Benoît ζην ζπίηη ηνπο, ε εκθάληζε θαη ε ζπκπεξηθνξά ηνπ ηνπο μελίδεη. Φνξνύζε έλα κπιε παληειόλη, καθξύ σο ην γόλαην. «Ούηε είρα μαλαδεί πνηέ κνπ ηέηνην ζε θαλέλα αγόξη», ζρνιηάδεη ε Λέηξσ(ζει.117). Δίλαη έλα ρξόλν κεγαιύηεξόο ηεο. ΢ηα δίδπκα δελ αξέζεη αξρηθά, γηαηί έρεη «καθξηά καιιηά ζαλ θνξίηζη» θαη γηαηί «παξηζηάλεη ηνλ θύξην», κηα θαη ηνπο δίλεη ην ρέξη ζαλ κεγάινο. ΋ζν γηα ηε Λέηξσ, απηή είλαη θάπσο επηθπιαθηηθή, δελ μέξεη αλ ηεο αξέζεη ή όρη. Πάλησο ηνλ ιππάηαη «έηζη αδπλαηνύιεο πνπ ήηαλ θαη καθξηά από ηνπο γνλείο ηνπ.»(ζει.118). Μέζα ζε ειάρηζην ρξόλν βέβαηα, ζα γίλνπλ αρώξηζηνη θίινη, θαη ε δσή ηνπο ζα γίλεη πην ελδηαθέξνπζα.

39

Ο Benoît έκελε κε ηνπο γνλείο ηνπ ζην Παξίζη, έσο ηελ ώξα πνπ ηνλ θπγάδεπζαλ ζηελ Διιάδα γηα λα κελ ηνλ ζπιιάβνπλ νη Γεξκαλνί. Σώξα, κέλεη ζην Μαξνύζη κε ην ζείν ηνπ ηνλ θύξην Μαξζέι. Αξγόηεξα νη Γεξκαλνί ζα πηάζνπλ ηνπο γνλείο ηνπ θαη δε ζα ηνπο μαλαδεί πνηέ. Πώο ζπλεζίδεη λα πεξλά ηηο κέξεο ηνπ ν Benoît, απηό ην θαινθαίξη, ηηο παξακνλέο ηνπ δεύηεξνπ παγθόζκηνπ πνιέκνπ ; Σα πξσηλά θαη ηα κεζεκέξηα, παίδεη κε ηα παηδηά, αιιά ζπρλά πξνηηκά λα δηαβάδoπλε ην πεξηνδηθό Bon Point θαη λα αζρνινύληαη κε θαηαζθεπέο. Δίλαη επηλνεηηθόο, έρεη θαληαζία : εθείλνο ζα ζθεθηεί ην ζρέδην πώο λα θιέςνπλ ηε κσβ νκπξέια θαη ζα ξίμεη, ζην ηέινο, ηελ ηδέα λα ηαμηδέςνπλ κε απηή ζηε θαληαζία ηνπο. Έρεη πνιιέο γλώζεηο, γηα ηνλ Παζηέξ, ηελ ηζηνξία, ην θπζηθό θόζκν, αιιά είλαη θαη θαιιηεξγεκέλνο : γλσξίδεη ηελ αμία ηνπ Παξζελώλα, ηελ αλσηεξόηεηα ηνπ αξραίνπ ειιεληθνύ πνιηηηζκνύ θαη ηεο αξραίαο ηξαγσδίαο. Αγαπά λα δηαβάδεη θαη λα καζαίλεη νινέλα θαηλνύξγηα πξάγκαηα. Δίλαη έμππλνο, κέξα κε ηε κέξα καζαίλεη λα ζπλελλνείηαη ζηα ειιεληθά. Έρεη παηίληα κε θαξνύιηα! Δίλαη ηθαλόο («Κνηηάδακε όιν ζαπκαζκό ηνλ Μπελνπά πνπ έθαλε έλα ζσξό θόιπα κε ηα παηίληα ρσξίο λα πέθηεη πνηέ» (ζει.126), ππνρσξεηηθόο, αθόκα θη όηαλ ηνπ παίξλνπλ ηε ζεηξά, θαη κνηξάδεηαη κε ηνπο θίινπο ηνπ ηα παηρλίδηα ηνπ. Ο Benoît μέξεη αθόκα λα πιέθεη : όηαλ ε Λέηξσ κπέξδεπε ηελ θαιή κε ηελ αλάπνδε πιέμε θαη ε κακά ηεο ηελ κάισλε, εθείλνο ηελ ιππόηαλ, ηεο έπαηξλε ην πιεθηό θαη ην ζπλέρηδε θξπθά. ΋κσο όηαλ άθνπγε βήκαηα, ηεο ην έδηλε πίζσ γηα λα κελ θαηαιάβνπλ ηίπνηα νη άιινη. Ο Benoît είλαη πνιύ θαιό θαη θξόληκν παηδί. Έρεη άςνγε ζπκπεξηθνξά ζε όια, πνιύ θαινύο ηξόπνπο θαη, πάλσ απ‟όια, κεγάιε θαηαλόεζε. Δίλαη θηιόμελνο, πνιύ επγεληθόο, αιιά θαη θαιόθαξδνο : πνηέ δε κάισλε κε ηα δίδπκα, ην ΢άθε θαη ην Ννύιε. Δίλαη θαιόο θαη πηζηόο θίινο : όηαλ ηα δίδπκα αξξσζηαίλνπλ, ηνπο θάλεη θαζεκεξηλά ζπληξνθηά θαη «ηνπο καζαίλεη ππνκνλεηηθά λα θηηάρλνπλ ρίιηα δπν πξάγκαηα πνπ ηα έβξηζθε κέζα ζην πεξηνδηθό ηνπ.»(ζει.189) Ζ Λέηξσ ηνλ αγαπά πάξα πνιύ, όπσο θαη ηα δίδπκα πνπ κε ηνλ θαηξό ηνλ έθαλαλ θίιν ηνπο. Καη ε κεηέξα ηεο Λέηξσο ηνλ ζπκπαζεί πάξα πνιύ, θαη ηνλ θξνληίδεη ηδαίηεξα, όπσο θη ν παηέξαο ηεο. Ση απόγηλε ν Benoît; ΢ηνλ επίινγν ηνπ κπζηζηνξήκαηνο, καζαίλνπκε όηη νη γνλείο ηνπ δε γύξηζαλ πνηέ από ην ζηξαηόπεδν ζπγθέληξσζεο θη έηζη έκεηλε ζηελ Διιάδα, όπσο είρε ππνζρεζεί. Μεηά ηνλ πόιεκν, ζπνύδαζε ζην Γαιιηθό Ηλζηηηνύην θη έγηλε θαζεγεηήο γαιιηθώλ, όπσο ν ζείνο ηνπ. Σέινο, ν Benoît παληξεύηεθε ηε Λέηξσ θη έθαλαλ παηδηά θαη ηα παηδηά ηνπο άιια, θη έηζη απέθηεζαλ εγγνλάθηα.

«- Λέηξσ, πεο καο ηελ ηζηνξία κε η‟αδεξθάθηα ζνπ θαη ηνλ παππνύ καο ηνλ Μπελνπά όηαλ ήζαζηαλ παηδηά. … πεο καο μαλά ηελ ηζηνξία κε ηε κσβ νκπξέια.» , ηεο δεηνύλ παξαθαιεζηηθά απηά ηα εγγνλάθηα, ζηελ ηειεπηαία ζειίδα ηνπ κπζηζηνξήκαηνο. ΢ηε ζπλάληεζή καο καδί ηεο, ε Άιθε Εέε καο είπε πσο εκπλεύζηεθε ηνλ Benoît από έλα γάιιν, παηδηθό θίιν ηνπ γηνπ ηεο πνπ κεγάισζε ζηε Γαιιία. Από ην αγόξη απηό θξάηεζε ην όλνκα θαη ην ραξαθηήξα ηνπ.

40

Αμίδεη λα ζπγθξαηήζνπκε κηα αθόκα ζεκαληηθή πιεπξά ηνπ ραξαθηήξα ηνπ Μπελνπά : ηνλ παηξησηηζκό, ηελ θαξηεξηθόηεηα θαη ην ζάξξνο ηνπ. Παξ‟ό,ηη δεη καθξηά από ηνπο γνλείο ηνπ, ζε μέλε ρώξα, θαη ρσξίο θαζόινπ λέα ηνπο, νύηε γηα κηα ζηηγκή δελ παξαπνλείηαη. Απηό θάλεη ηε Λέηξσ λα ηνλ ξσηά : «- ΢ηελνρσξηέζαη ; «- Δίκαη πεξήθαλνο πνπ αγσλίδνληαη γηα ηε Γαιιία. Μηινύζε ζαλ κεγάινο.»(ζει.147), ζρνιηάδεη ε Λέηξσ. Απηή ε ώξηκε ζηάζε ηνπ θάλεη αθόκα πην δξακαηηθή θη αλζξώπηλε ηελ αληίδξαζή ηνπ ζηελ είδεζε ηεο ζύιιεςεο ησλ γνληώλ ηνπ, δίλνληαο ηαπηόρξνλα βάζνο ζηελ πξνζσπηθόηεηά ηνπ. Σν παξαθάησ απόζπαζκα ζπλνςίδεη όιε ηνπ ηελ ηζηνξία : «Σν παηδί πνπ έκελε ζην απάλσ πάησκα, πνπ καο ήξζε κηα κέξα μαθληθά από ηε καθξηλή Γαιιία, πνπ καο είρε κάζεη έλα ζσξό πξάγκαηα από ην Μπνλ Πνπάλ, πνπ δε ζύκσλε πνηέ θαη πνπ δελ ην είρα δεη πνηέ ζηελνρσξεκέλν, ηώξα ήηαλε πεζκέλν κπξνύκπηα ζην θξεβάηη ηνπ, κε ην θεθάιη ρσκέλν ζην καμηιάξη. ….Σξέραλε δάθξπα από ηα κάηηα ηνπ ρσξίο λα θιαίεη, ρσξίο ήρν, ρσξίο λα δαξώλεη ην πξόζσπό ηνπ. Γάθξπα, πνιιά δάθξπα, ζαλ λεξό από βξύζε, θαη ηνπ κνύζθεπαλ ην θαλειάθη ηνπ.»(ζει.171)

Σν πξόζσπν, γηα ην νπνίν ζα κηιήζνπκε ηώξα, δελ εκθαλίδεηαη ζηελ ππόζεζε ηνπ κπζηζηνξήκαηνο, δε ζπκκεηέρεη ζηε δξάζε ηνπ. Δίλαη κηα γαιιίδα πνπ αλήθεη ζην παξειζόλ ηεο δσήο ελόο από ηα θεληξηθά πξόζσπα ηνπ βηβιίνπ, ηνπ θπξίνπ Μαξζέι. Δίλαη όκσο παληαρνύ παξνύζα ζηε ζθέςε ηνπ. Έηζη, θαηαιήγεη λα έρεη κηαλ ηδηαίηεξα έληνλε έκκεζε παξνπζία ζηε ΜΟ, έηζη όπσο καο πεξηγξάθεηαη νινδώληαλα κέζα από ηηο αλακλήζεηο ηνπ θπξίνπ Μαξζέι. ΕΔΝΔΒΗΔΒ, Ζ ΓΤΝΑΗΚΑ ΣΟΤ ΚΤΡΗΟΤ ΜΑΡ΢ΔΛ από ηελ Αλαζηαζία Καιακαθηώηε, Α2 Ο θύξηνο Μαξζέι, ζηα ζαξαληαπέληε ηνπ, θαηνηθεί ζην Μαξνύζη, ζηνλ πάλσ όξνθν ελόο δίπαηνπ ζπηηηνύ. «Θα πεηο ηη ην ήζειε ν θύξηνο Μαξζέι έλα ηόζν κεγάιν ζπίηη, πην κεγάιν από ην δηθό καο, κε ηέζζεξα δσκάηηα, αθνύ δνύζε νινκόλαρνο», αλαξσηηέηαη ε Λέηξσ. Καη ζπκπιεξώλεη :«Ο θαεκέλνο όκσο ν θύξηνο Μαξζέι έιπηδε…πσο ζα μαλαγύξηδε ε γπλαίθα ηνπ, πνπ είρε θύγεη ρξόληα πξηλ ζηε Γαιιία.»(ζει.27) Σα παηδηά δελ ηελ γλώξηζαλ πνηέ, ηε «Εελεβηέβ ηνπ», όπσο ηελ ιέεη. ΋ηαλ ν θύξηνο Μαξζέι θαηεβαίλεη λα κηιήζεη ιίγν κε ηε κακά ησλ παηδηώλ, πάληα ε ζπδήηεζε πεγαίλεη ζηε Εελεβηέβ ηνπ. «Πώο κπνξείο λα ιεο «κνπ» γηα θάπνηνλ πνπ ζ‟άθεζε θη έθπγε ;» απνξεί ε Λέηξσ (ζει.28). Ίζσο γηαηί ν θύξηνο Μαξζέι ηελ αγαπά αθόκε πνιύ θαη ηελ πεξηκέλεη λα γπξίζεη. ΢πρλά δηεγείηαη ζηε κακά πώο ηελ πξσηνγλώξηζε : «Σε Εελεβηέβ κνπ ηελ εξσηεύηεθα από ηελ πξώηε ζηηγκή πνπ ηε γλώξηζα.»(ζει.120) Μηα ζύληνκε επηζήκαλζε, πξνηνύ πεξάζνπκε ζηελ επόκελε παξνπζίαζε : Σε ιέμε απηή πνπ άθνπζε από ηνλ θύξην Μαξζέι, ζα ηελ μαλαρξεζηκνπνηήζεη ε Λέηξσ ζην ηξαπέδη κπξνζηά ζηνλ παηέξα ηεο : «-Άκα κεγαιώζσ θαη εξσηεπηώ… Γελ πξόιαβα λα ηειεηώζσ. Ο κπακπάο πέηαμε ην καραίξη ηνπ θαη είπε θνηηάδνληάο κε άγξηα.

41

- Πνύ ηελ έκαζεο απηή ηε ιέμε ; Πάγσζα θαη δελ έβγαια κηιηά.»(ζει.119) Κη όκσο, γηα λα ηελ ιέεη ν θύξηνο Μαξζέι, απηή ε ιέμε δελ κπνξεί λα είλαη ηόζν θαθηά, ζθέθηεηαη ε Λέηξσ. Έηζη, εθόζνλ ζην ζπίηη ηεο ν έξσηαο ζεσξείηαη σο θάηη ην επηιήςηκν θαη απνγνξεπκέλν, ην ζπλαίζζεκα απηό, αιιά θαη ε ειεπζεξία λα ην εθθξάζεηο, ζα ζπλδεζεί ζηε ζθέςε ηεο – θαη ζηε δηθή καο- κε έλα δεπγάξη γάιισλ, απηό ηνπ θπξίνπ Μαξζέι θαη ηεο Εελεβηέβ. ΢πλαληάκε εδώ έλα από ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ γάιισλ γεληθόηεξα, πνπ ζεσξνύληαη σο έλαο κεζνγεηαθόο ιαόο ηδηαίηεξα εξσηηθόο, ζεξκόο θαη θηιειεύζεξνο ζε απηά ηα δεηήκαηα. Ζ Εελεβηέβ θέξλεη ζην λνπ καο κηα θεπγαιέα γπλαηθεία θηγνύξα πνπ μεπήδεζε από θάπνην παιηό εξσηηθό γαιιηθό ηξαγνύδη. Απηό είλαη ίζσο πνπ θάλεη ην ραξαθηήξα ηεο ηόζν δξνζεξό, αλάιαθξν θαη αλεμήγεηα ειθπζηηθό γηα ηνλ αλαγλώζηε.

ΠΟΡΣΡΑΗΣΟ ΣΖ΢ ΕΔΝΔΒΗΔΒ από ηε ΢νθία Εσάλλνπ, Α2 Γηαβάδνληαο ηε ΜΟ, καο γελληέηαη ε εληύπσζε πσο ε Εελεβηέβ, ε γπλαίθα ηνπ θπξίνπ Μαξζέι, είλαη ραξηησκέλε, ξνκαληηθή θαη κε αλνηρηό, πξόζραξν ραξαθηήξα. Κη απηό ην θαηαιαβαίλνπκε θπξίσο από όζα δηεγείηαη ν θύξηνο Μαξζέι γηα ην πώο ηελ γλώξηζε θαη ηελ εξσηεύηεθε. Αθόκα, ίζσο ε Εελεβηέβ λα έλνησζε θάπσο θαηαπηεζκέλε, γηα λα αθήζεη ηνλ άληξα ηεο θαη λα γπξίζεη ζηε Γαιιία. Αιιά εθηόο από ην πώο ήηαλ ε Εελεβηέβ κέζα ζηελ θαξδηά ηεο, μέξνπκε θαη πώο ήηαλ εμσηεξηθά, από ηε λπθηθή ηεο θσηνγξαθία, πάλσ ζηνλ κπνπθέ ηεο ηξαπεδαξίαο ηνπ θπξίνπ Μαξζέι : «Δθείλνο ςειόο, κε κνπζηάθηα πνπ έζηξηβαλ πξνο ηα πάλσ…. Ζ λύθε, πιάη ηνπ, ήηαλε θνληή, κόιηο πνπ ηνλ έθηαλε ζηνλ ώκν, κε κηθξνύηζηθα κάηηα ζαλ πνληηθάθη.» ΋ρη θαη πνιύ όκνξθε επνκέλσο. ΋κσο πόζν μερσξηζηή γηα ηνλ θύξην Μαξζέι ! «Σόζεο θνπέιεο ηνλ ζέιαλε, έιεγε ε κακά, κα εθείλνο ηίπνηα, όιν είρε ηελ ειπίδα πσο ζα μαλαγύξηδε ε Εελεβηέβ ηνπ.»(ζει.28)

ΓΟΝΔΗ΢ ΚΑΗ ΠΑΗΓΗΑ ΢ΣΖ ΓΑΛΛΗΑ κε ηε ζπκβνιή ηνπ Αξηζηείδε Κηνπξηδή, Α1 Σξία αδέξθηα, ειιελόπνπια, θη έλα γαιιάθη, θίινη αρώξηζηνη, παίδνπλ όια καδί. «Καη πόζα άιια δε ζα έθαλαλ θαη δε ζα νλεηξεύνληαλ αλ δελ ηνπο εκπόδηδαλ νη κεγάινη! Οη κεγάινη θαη ηα παηδηά. Γπν θόζκνη καθξηλνί, ζρεδόλ απιεζίαζηνη. Με ηνπο δηθνύο ηνπο λόκνπο θαη ηηο δηθέο ηνπο αιήζεηεο ν θαζέλαο», δηαβάδνπκε ζην νπηζζόθπιιν ηνπ βηβιίνπ. Πξάγκαηη, ζηε ΜΟ, ππάξρνπλ πνιιέο ηξηβέο θαη αληηζέζεηο αλάκεζα ζηνπο δπν απηνύο θόζκνπο. Σελ ώξα πνπ ζηελ Δπξώπε καίλεηαη ν πόιεκνο κεηαμύ ησλ ιαώλ, ε Λέηξσ θαη η‟αδέξθηα ηεο θάλνπλ ην δηθό ηνπο ελαληίνλ ηνπ παηέξα. Ο παηέξαο είλαη πνιύ απζηεξόο καδί ηνπο, καο ιέεη ε Λέηξσ : ηα καιώλεη κε ην παξακηθξό, δέξλεη ηα δίδπκα κε ηε δώλε, όηαλ θάλνπλ αηαμίεο, ηνπο απαγνξεύεη λα ξσηάλε θαη ζεσξεί όηη ηα παηδηά δελ έρνπλ γλώκε, ηα ππνρξεώλεη λα θνηκνύληαη ην κεζεκέξη θαη, ην βξάδπ, λα θιείλνπλ ην θσο από ηηο ελληά θαη λα ιέλε ηελ πξνζεπρή ηνπο. Αθόκε, δελ ηνπο αθήλεη λα πξνζεύρνληαη γηα ηνλ θύξην Μαξζέι θαη ηνλ Μπελνπά «γηαηί απηνί είλαη

42

θαζνιηθνί θαη έρνπλ ηηο δηθέο ηνπο πξνζεπρέο». Με ιίγα ιόγηα, ζην ζπίηη ηεο Λέηξσο, ηα παηδηά πξέπεη λα ππαθνύνπλ ρσξίο άιιε ζπδήηεζε ηνπο γνλείο, είηε ην ζέινπλ, είηε όρη. Έηζη ινηπόλ έρνπλ ηα πξάγκαηα ζε απηό ην ηππηθό ειιεληθό ζπηηηθό ησλ αξρώλ ηεο δεθαεηίαο ηνπ ζαξάληα. Καη ηα παηδηά, πώο αληηδξνύλ ; Να ηη καο ιέεη ε Λέηξσ : «Φέκαηα! Πόζα ςέκαηα ιέκε ! Κάζε κέξα. Πνιιά πνιιά ςέκαηα. Μηα θνξά ξώηεζα ηνλ θύξην Μαξζέι : - Σα παηδηά ζηε Γαιιία ιέλε ςέκαηα ; - Δ, θακκηά θνξά, κνπ απάληεζε. Σ‟αδέξθηα κνπ θη εγώ ζα ζέιακε πνιύ λα πάκε ζηε Γαιιία γηα λα δνύκε απηά ηα παηδηά πνπ ιέλε κόλν θακκηά θνξά ςέκαηα. … Μα δε γίλεηαη αιινηώο. …....... Γηαηί…αλ εγώ…έιεγα αιήζεηα ζηνλ κπακπά όηαλ κε ξσηνύζε γηα αηαμίεο πνπ έθαλαλ ηα δίδπκα, ζα έπξεπε λα ηξώλε μύιν ηξεηο θνξέο ηνπιάρηζηνλ ηε κέξα.»(ζει.22-23) Από ηελ αξρή ηεο αθήγεζήο ηεο, εγθαζηδξύεηαη κηα ζπλερώο ηξνθνδνηνύκελε αληίζεζε αλάκεζα ζην εδώ, ζηελ Διιάδα, θαη ζε έλα νλεηξεκέλν αλλού πνπ, ζην κπαιό ησλ παηδηώλ, αληηπξνζσπεύεηαη από ηε Γαιιία θαη όια ηα ζαπκαζηά πνπ γίλνληαη εθεί : «Μπνξεί ζηε Γαιιία…λα κε ιέλε ζηα θνξίηζηα, όηαλ πηάλνπλ βηβιίν ζην ρέξη : «άζε ην βηβιίν, λα θάλεηο θάηη ρξήζηκν ηώξα πνπ δελ έρεηο καζήκαηα», όπσο κνπ‟ιεγε εκέλα ν κπακπάο, θαη κ‟έζηειλε ζηελ θνπδίλα λα δσ πώο θηηάρλεη ε κακά ηνπο θεθηέδεο»(ζει.23), ιέεη κε παξάπνλν ε Λέηξσ. Γηαξθώο γίλνληαη παξόκνηεο ζπγθξίζεηο όζνλ αθνξά ηελ αλαηξνθή ησλ παηδηώλ ζηε Γαιιία : ν θύξηνο Μαξζέι ιέεη λα η‟αθήλνπλ λα ζρεκαηίζνπλ ηελ πξνζσπηθόηεηά ηνπο ρσξίο ηηκσξίεο θαη μύιν, λα ζέβνληαη ηε γλώκε ηνπο. Γη‟απηό θαη ε Διεπζεξία ηνλ ξσηά πξάγκαηα πνπ νύηε ζα ηνικνύζε λα πεη ζηνλ παηέξα ηεο. Γε καιώλεη πνηέ ηνλ αληςηό ηνπ θαη δελ ηνλ ππνρξεώλεη λα θνηκάηαη ην κεζεκέξη, γη‟απηό θη ν Μπελνπά δελ μέξεη ηη ζα πεη κεζεκεξηαλνο ύπλνο. Αθόκα ηνπ επηηξέπεη λα θάλεη παηίλη, πξάγκα πνπ «ήηαλε…απαγνξεπκέλνο θαξπόο» γηα ηε Λέηξσ θαη ηα‟αδέξθηα ηεο. Με απηόλ ηνλ ηξόπν, ε Γαιιία αλαδεηθλύεηαη σο ε ρώξα όπνπ πξαγκαηνπνηνύληαη όιεο νη επηζπκίεο ησλ παηδηώλ γηα ειεπζεξία, ζεβαζκό θαη αγάπε, θαη θπζηθά παηρλίδη, αηειείσην παηρλίδη : «Ο Μπελνπά … ιέεη πσο ζηε Γαιιία πήγαηλε θάζε Κπξηαθή κε ηνπο γνλείο ηνπ ζε κηα πίζηα, θαη ηξέραλε καδί ηνπ, θη ήηαλε έλα ζσξό κεγάινη κε παηίληα καδί κε ηα παηδηά ηνπο, θαη παππνύδεο αθόκα ! Ξέξεηο πώο δηαζθεδάδακε κε ηε κακά πνπ πξνζπαζνύζε λα κάζεη παηίληα ; Γηαηί ν κπακπάο καο ράιαζε κηα ηόζν όκνξθε κέξα ;» Αιιά θαη ζην δήηεκα ηεο δηαπαηδαγώγεζεο ησλ θνξηηζηώλ γίλνληαη ρηνπκνξηζηηθέο ζπγθξίζεηο θαη πξνβάιιεηαη ε Γαιιία : ν παηέξαο ηεο Λέηξσο ηεο απαγνξεύεη λα δηαβάδεη βηβιία θαη εθεκεξίδα, λα ρνξεύεη, λα πεγαίλεη ζην ζέαηξν, λα αλαθέξεη ηε ιέμε «έξσηαο». Σεο απνθιείεη ην ελδερόκελν ησλ ζπνπδώλ, αλ θαη είλαη άξηζηε καζήηξηα. Σελ σζεί ζηηο δνπιεηέο ηνπ λνηθνθπξηνύ θαη ζην γάκν. Πώο απαληνύλ νη γνλείο ηεο ζηηο δηακαξηπξίεο ηεο γηα ηζόηεηα κε η‟αγόξηα ; «Άκα ξσηνύζα ηε κακά γηαηί ν θύξηνο Μαξζέι θάλεη όιεο ηηο δνπιεηέο κόλνο ηνπ θαη μέξεη λα καγεηξεύεη θηόιαο, κνπ απαληνύζε : «Ο θύξηνο Μαξζέι είλαη Γάιινο. Δίδεο ηνλ κπακπά ζνπ πνηέ λα θάλεη θακκηά δνπιεηά ;» Μπνξεί λα είρε δίθην ε κακά, θαη ζηε Γαιιία λα έθαλαλ ηηο δνπιεηέο η‟αγόξηα, θαη ηα θνξίηζηα λα γίλνληαλ δηθεγόξνη, γηαηξνί, θαη ζηξαηεγνί αθόκα.»(ζει.31) ζθέθηεηαη κόλε ηεο. Καη αιινύ, ζπιινγίδεηαη : «΋ηαλ… είζαη κηθξόο, δε ζε αθήλνπλ νη κεγάινη λα θάλεηο απηά πνπ νλεηξεύεζαη. Πνηνο μέξεη όκσο αλ, όηαλ κεγαιώζσ, έρσ έλαλ άληξα ζαλ ηνλ κπακπά θαη δε κ‟αθήλεη λα θάλσ ηίπνηα. ΋ρη, δε ζα παληξεπηώ θάπνηνλ ζαλ ηνλ

43

κπακπά. Θα πάξσ έλαλ ζαλ ηνλ θύξην Μαξζέι, πνπ ζα κ‟αθήλεη λα θάλσ παηίληα θη έλα ζσξό άιια πξάγκαηα. Άζε πνπ μέξεη λα καγεηξεύεη!»(ζει.176) ΢ηα κάηηα ηεο εξσίδαο καο ινηπόλ, ε Γαιιία θαληάδεη επίζεο σο ε ρώξα ηεο ηζόηεηαο ησλ δπν θύισλ. Γεληθόηεξα, ζα κπνξνύζακε λα πνύκε όηη, ζην κπζηζηόξεκα, ε ρώξα απηή ζπκππθλώλεη ηηο ηδαληθέο ζρέζεηο κεηαμύ ησλ αλζξώπσλ, κηθξώλ θαη κεγάισλ, αλδξώλ θαη γπλαηθώλ.

΢ρέδην ηεο Αγγειηθήο Γηδπκνπνύινπ, Α2

44

Ζ ΢ΤΝΑΝΣΖ΢Ζ–Ζ ΢ΤΝΑΝΣΖ΢Ζ–Ζ ΢ΤΝΑΝΣΖ΢Ζ–Ζ ΢ΤΝΑΝΣΖ΢Ζ–Ζ ΢ΤΝΑΝΣΖ

IV. Ζ ΢ΤΝΑΝΣΖ΢Ζ ΜΑ΢ ΜΔ ΣΖ ΢ΤΓΓΡΑΦΔΑ ΠΑΡΑΛΔΗΠΟΜΔΝΑ Πιεζηάδεη επηηέινπο ε κέξα πνπ πεξηκέλακε : ζα γλσξίζνπκε από θνληά ηε ζπγγξαθέα! Σηο παξακνλέο ηεο ζπλάληεζεο, έλαο ππξεηόο ζηα παηδηά. Οη ηδέεο πέθηνπλ βξνρή.

-Δηκαη ζηε ζπληαθηηθή επηηξνπή ηνπ ΕηΕάλλεηνπ (ην πεξηνδηθό ηνπ ζρνιείνπ καο) θαη ζέισ λα πάξσ ζπλέληεπμε από ηε Εέε. Να θη νη εξσηήζεηο πνπ ζα ηεο θάλσ! ιέεη απνθαζηζηηθά ε Πόπε.

-Έρσ έλα δεκνζηνγξαθηθό καγλεηνθσλάθη! Να ην θέξσ; πξνηείλεη ν ΢πύξνο.

-Δγώ ζα πεξηγξάςσ ηε ζπλάληεζε, ζπκπιεξώλεη ε Βηθησξία.

-Κη εγώ καδί ζνπ! πεηάγεηαη ε Καηεξίλα. Έηζη ζηήζεθε ε κηθξή δεκνζηνγξαθηθή καο νκάδα. Αλήκεξα ηεο ζπλάληεζεο –εκέξα απεξγίαο ησλ κέζσλ ζπγθνηλσλίαο-, θάπνηνη καζεηέο, όζνη έκελαλ καθξηά, έθπγαλ λσξίηεξα κε ην ηειεπηαίν ιεσθνξείν : -Να ζαο αθήζσ ηνπιάρηζηνλ ην βηβιίν κνπ λα ην ππνγξάςεη ε Εέε! κνπ θσλάδεη ν Γηώξγνο ζηελ είζνδν. ΢ηελ απιή, ηελ ίδηα ώξα, ε Ηθηγέλεηα κε ηηο θίιεο ηεο θάλνπλ πξόβα πώο ζα ζηέθνληαη όηαλ ζα ηεο δώζνπλ ηελ αλζνδέζκε ηεο ππνδνρήο. ΣΟ ΥΡΟΝΗΚΟ ΣΖ΢ ΢ΤΝΑΝΣΖ΢Ζ΢ από ηηο Βηθησξία Βιαληή θαη Καηεξίλα Βιαληή, Α1 Σελ Πέκπηε 17 Μαξηίνπ 2005 ζπλαληήζακε ηελ Άιθε Εέε. Ζ ζπλάληεζε είρε νξηζηεί γηα ηηο 12:30‟, ζε ώξα αηρκήο, ζην βηβιηνπσιείν «Βηβιηνηνπία», επί ηεο νδνύ Δζληθήο Αληηζηάζεσο, ζηνλ Πεηξαηά, πνιύ θνληά ζην ζρνιείν καο. Θα αλαξσηηέζηε βέβαηα γηα πνην ιόγν εκείο, ηα παηδηά ησλ γαιιηθώλ ησλ ηκεκάησλ Α1,Α2 θαη Α3, ζθνπεύακε λα ζπλαληεζνύκε κε κηα ειιελίδα ζπγγξαθέα ζ‟έλα βηβιηνπσιείν… Απηό έγηλε κεηά από πξόηαζε ηνπ ίδηνπ ηνπ βηβιηνπσιείνπ, ην θαινθαίξη ηνπ 2004. Οη πξνεηνηκαζίεο καο είραλε ινηπόλ αξρίζεη πνιύ πξσηύηεξα : α) ζηε δηάξθεηα ησλ ρξηζηνπγελληάηηθσλ δηαθνπώλ, δηαβάζακε ην κπζηζηόξεκα, β) θαηαγξάςακε εξσηήζεηο θαη εληππώζεηο καο γ) απαληήζακε ζε θάπνηεο εξσηήζεηο ζε κνξθή εξγαζίαο γηα ηηο δηαθνπέο δ) παξνπζηάζακε ηηο εξγαζίεο καο ζηελ ηάμε θαη ζπδεηήζακε. Αθνύ ινηπόλ γίλαλε όια απηά, πήγακε ζηε «Βηβιηνηνπία», ηα παηδηά ησλ γαιιηθώλ, θαη νη θαζεγήηξηέο καο, θπξίεο Απνζηνιίδνπ, Μπέθα θαη ΢ηαπξνπνύινπ, καο ζπλόδεςαλ. „Οινη ήκαζηαλ πεξίεξγνη λα δνύκε πώο ζα είλαη ε Εέε. Ήηαλε απιή, πξνζηηή θη επγεληθή. ΋ηαλ θαζίζακε, κηα καζήηξηα ηνπνζέηεζε έλα καγλεηνθσλάθη ζην ηξαπέδη κπξνζηά ηεο. Ζ δεκνζηνγξάθνο καο θη έπεηηα όπνηνο από εκάο ήζειε, ηεο θάλακε εξσηήζεηο γηα ηα βηβιία ηεο θαη ηελ ίδηα, θαη όινη καο είρακε εληππσζηαζηεί από ηηο νινθιεξσκέλεο

45

απαληήζεηο πνπ έδηλε. Ζ ζπλέληεπμε θξάηεζε ζαξαληαπέληε ιεπηά θαη είρακε αγσλία αλ πξάγκαηη ην καγλεηόθσλν ηνπ ΢πύξνπ ζα θαηέγξαθε όζα ιέγακε. Όζηεξα, κπήθακε όινη ζηε ζεηξά θη εθείλε ππέγξαςε ηα βηβιία καο. Μεηά από έλα ζύληνκν δηάιεηκκα κε κπηζθόηα θαη πνξηνθαιάδα, απνραηξεηήζακε ηελ Άιθε Εέε θαη θύγακε από ην βηβιηνπσιείν, έρνληαο γλσξίζεη από θνληά κηα ζπγγξαθέα.

ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΚΗ ΖΕΗ ( από ηη δημοζιογράθο ηης εθημερίδας μας Πόπη Βαζιλείοσ, Α1 ) ΕΗ-ΕΑΝΝΔΗΟ : Κπξία Άιθε Εέε, ζα ζέιακε πξηλ απ‟όια λα ζαο επραξηζηήζνπκε πνπ δερηήθαηε λα καο ζπλαληήζεηε. Έρνπκε δηαβάζεη ην κπζηζηόξεκά ζαο Ζ Μσβ νκπξέια θαη έρνπκε ζπδεηήζεη γη‟απηό ζηελ ηάμε. Θα ζέιακε λα ζαο θάλνπκε κεξηθέο εξσηήζεηογηα ην έξγν ζαο, αιιά θαη γηα εζάο. Από πνύ εκπλεπζηήθαηε θαη γξάςαηε ηε Μωβ ομπρέλα ; Από παηδηθέο κνπ αλακλήζεηο. Γηαηί δελ είκαη εγώ ε εξσίδα, όπσο, αο πνύκε, ζην Καπιάλη ηεο βηηξίλαο, πνπ ήηαλ ηειείσο απηνβηνγξαθηθό. Ζ Μσβ νκπξέια δελ είλαη. Αιιά έρεη πνιιά από ηελ παηδηθή δσή κνπ, γηαηί δνύζα ζην Μαξνύζη. Βέβαηα δελ είρα πνηέ δίδπκα αδέξθηα, θηηάρλσ κηα ηζηνξία. Αιιά έρεη πνιιά από κέλα. ΕΗ : Γηαηί ηα αδέξθηα ηεο Λέηξσο, ν ΢άθεο θαη ν Ννύιεο, ηελ θώλαδαλ «πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ»; Γηαηί απηά ό,ηη κάζαηλαλ ζην ζρνιείν θαη ηνπο έθαλε εληύπσζε, ηεο ην θόιιαγαλ, επεηδή εθείλε ήηαλ πνιύ θαιή καζήηξηα. Καη είραλε κάζεη όηη ην πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ είλαη ην κηθξόβην ηεο θπκαηίσζεο. Σν κάζαλ, η‟αθνύζαλ από θάπνπ, ηελ ιέγαλ έηζη. Κη άιια ηεο θνιινύζαλ παξαηζνύθιηα. Σν ίδην έθαλε θη ε αδεξθή κνπ πνπ κ‟ έιεγε … «αλόεην πιαζκώδην ηνπ Λαβεξάλ»! (γειάεη) ΕΗ : Ο θύξηνο Μαξζέι θη ν Μπελνπά είλαη ππαξθηά πξόζσπα ή δεκηνπξγήκαηα ηεο θαληαζίαο ζαο ; Ο θύξηνο Μαξζέι είλαη ζρεδόλ ππαξθηό πξόζσπν : ήηαλε θίινο ηνπ παηέξα κνπ, γάιινο. Ο Μπελνπά δελ ππήξρε. Αιιά ν γηνο κνπ, πνπ κεγάισζε ζηε Γαιιία, είρε γηα θαιύηεξό ηνπ θίιν έλα αγνξάθη, ηνλ Μπελνπά – πνπ ηνλ έρεη κέρξη ηώξα, πνπ κεγάισζαλ. Καη… απηόλ ηνλ Μπελνπά ηνλ… «κεηαθύηεπζα» εγώ (γειάεη)… ζ‟εθείλελ ηελ επνρή, θαη κάιηζηα θαη ην ραξαθηήξα ηνπ, θαη ηνλ άθεζα θαη κε ην όλνκα Μπελνπά. ΕΗ : Σώξα ζέινπκε λα ζαο ξσηήζνπκε γηα ζαο : πόζσλ ρξνλώλ ήζαζηαλ όηαλ γξάςαηε ην πξώην ζαο κπζηζηόξεκα ; Κνίηαμε…Όηαλ έγξαςα ην Καπιάλη ηεο βηηξίλαο, ήκνπλ πνιύ λέα.…Δίραλ γελλεζεί ηα παηδηά κνπ ; …Πξνζπαζώ λα ζπκεζώ… Α! λαη : ν γηόο κνπ ήηαλε κσξό θαη ε θόξε κνπ ήηαλε… επηά ρξνλώλ ; … θάπσο έηζη. ΕΗ : Ση ζαο νδήγεζε λα γξάςεηε κπζηζηνξήκαηα ; Πξηλ γξάςσ ηα κπζηζηνξήκαηα, από ηα ζξαλία ηνπ ζρνιείνπ αθόκα, έθαλα απηό πνπ θάλεηε εζείο : δεκνζηνγξάθνο, έγξαθα ζηελ εθεκεξίδα ηνπ ζρνιείνπ…ζην πεξηνδηθό ηνπ ζρνιείνπ…Μεηά έγξαθα γηα ην θνπθινζέαηξν…Καη ζηγά ζηγά είδα όηη απηό είλαη πνπ κνπ αξέζεη λα θάλσ. Δ! θαη πξνρώξεζα από κηθξά δηεγήκαηα ζε πην κεγάια, ώζπνπ λα γξάςσ κπζηζηόξεκα. Γηαηί, κπζηζηόξεκα δε γξάθεηο κε ηελ πξώηε πνπ ζα θάηζεηο λα γξάςεηο. Δίλαη έλα είδνο πην πνιύπινθν απ’ ην δηήγεκα. ΕΗ : Πνηα είλαη ηα ζπλαηζζήκαηα πνπ ζέιεηε λα εθθξάζεηε κέζα από ηα βηβιία ζαο ; Κνίηαμε…Σα ζπλαηζζήκαηα πνπ εθθξάδεηο είλαη πνιιά θαη δηάθνξα : ραξά, ιύπε, κίζνο, θαη γεληθά όια ηα ζπλαηζζήκαηά ζνπ, αλάινγα κε ην ζέκα. ΗΕ : Πνην πηζηεύεηε όηη είλαη ην πην αληηπξνζσπεπηηθό δείγκα ηνπ ηαιέληνπ ζαο ; Γελ έρσ έλα «νξηζκέλν» αληηπξνζσπεπηηθό δείγκα ηνπ ηαιέληνπ κνπ, γηαηί ζε θάζε βηβιίν πξνζπαζώ λα δώζσ θαη θάηη άιιν. Αο πνύκε, εγώ πξνζσπηθά, σο πξηλ δπν ρξόληα, 46

αγαπνύζα ην Καπιάλη ηεο βηηξίλαο, όρη όηη ην ζεσξνύζα θαιύηεξν, αιιά γηαηί κνπ ζύκηδε ηα παηδηθά κνπ ρξόληα (είλαη ηειείσο απηνβηνγξαθηθό), ηα παηδηθά ρξόληα ησλ παηδηώλ κνπ πνπ ηνπο δηεγόκνπλ απηέο ηηο ηζηνξίεο, θαη αθόκα ηνλ εγγνλό κνπ πνπ επίζεο ηνπ ηηο δηεγόκνπλ. Αιιά, εδώ θαη δύν ρξόληα, αγάπεζα πνιύ ηελ Κσλζηαληίλα θαη ηηο αξάρλεο ηεο, δηόηη ε Κσλζηαληίλα είλαη έλα θνξίηζη πνπ ην έρσ δεκηνπξγήζεη εγώ. ΕΗ : Πώο αηζζαλζήθαηε όηαλ γλώξηζε επηηπρία ην πξώην ζαο βηβιίν, ην Καπλάνι ηης βιηρίνας ; Σν πξώην κνπ κπζηζηόξεκα,λα ζνπ πσ, έρεη κηα πεξίεξγε ηζηνξία : εγώ δελ ήκνπλα ζηελ Διιάδα, δνύζα ζηε Ρσζία ηόηε… Δθεί ην έγξαςα. Καη ήξζε έλαο θίινο κνπ πνπ είρε έλαλ εθδνηηθό νίθν θαη ηνπ έδσζα ην ρεηξόγξαθν. Απηόο δε ζπλήζηδε λα απαληάεη. Αιιά θη εγώ, νύηε ήμεξα ηόηε. Γίλεηο ην ρεηξόγξαθν ; ην δεκνζηεύνπλ ; δελ ην δεκνζηεύνπλ ; Ούηε ελδηαθέξζεθα λα ξσηήζσ. ΋ηαλ γύξηζα ζηελ Διιάδα, πήγα θαη ηνλ βξήθα, απιώο γηαηί ήζεια λα ηνλ δσ ην θίιν κνπ. Καη ιίγν πξηλ θύγσ απ‟ηνλ εθδνηηθό νίθν θαη ην βηβιηνπσιείν, ηνπ ιέσ «Α! λαη! Ση γίλεηαη εθείλν ην Καπιάλη ηεο βηηξίλαο;». Μνπ ιέεη «Νάην! είλαη ζηε βηηξίλα!» Σν είρε εθδώζεη θαη ήηαλ ζηε βηηξίλα ! Καη βέβαηα αηζζάλζεθα κεγάιε ραξά. Καη πεξλνύζα έμσ από ηε βηηξίλα κε ηξόπν γηα λα ην δσ. ΕΗ : Μηα ηειεπηαία εξώηεζε : πνηνη είλαη νη κειινληηθνί ζαο ζηόρνη ; Οη κειινληηθνί κνπ ζηόρνη ; Δεε…όζν απηό (δείρλεη ην θεθάιη ηεο) δνπιεύεη, λα γξάςσ θαλέλα δπν βηβιία αθόκε. ΢ηε ζπλέρεηα, νη καζεηέο πήξαλ ην ιόγν : ΜΑΘΖΣΖ΢ : ΢ηε Μωβ ομπρέλα, εζείο θαληαζηήθαηε ηνπο ραξαθηήξεο ηνπ ΢άθε θαη ηνπ Ννύιε, ηε Λέηξσ θαη ηα άιια πξόζσπα ηνπ κπζηζηνξήκαηνο ; Ναη, λαη. Αιιά, όπσο ιέεη θη έλαο ζπγγξαθέαο, θαη γηα ην ζθύιν κνπ λα γξάςσ, θη εγώ ζα είκαη κέζα ζην ζθύιν κνπ. Έηζη θη εγώ, ζε θάζε ήξσά κνπ είκαη θάπνπ κέζα. ΜΑΘ : Ση ζαο έθαλε λα γξάςεηε ην Μεγάλο περίπαηο ηοσ Πέηροσ ; Ση κε έθαλε ; Έγξαςα ην Μεγάιν πεξίπαην ηνπ Πέηξνπ, γηαηί έδεζα απηά ηα ρξόληα, πνπ ήηαλ πνιύ έληνλα, ηνλ πόιεκν θαη ηελ Αληίζηαζε, θαη ζα είλαη θξίκα ηα παηδηά λα κε κάζνπλε απηά πνπ έδεζα εγώ ζηα παηδηθά κνπ ρξόληα Γη απηό ην έγξαςα. ΜΑΘ :Πώο λνηώζαηε όηαλ ην Καπλάνι ηης βιηρίνας έγηλε ζεηξά ζηελ ηειεόξαζε ; Ξέξεηο πόζα ρξόληα πέξαζαλ γηα λα γίλεη ζεηξά ; Από ην ΄63 πνπ γξάθηεθε ην βηβιίν, ε ζεηξά έγηλε ην ΄87. ΜΑΘ : Ήηαλ όκσο πνιύ θαιή ε ζεηξά… Καη ράξεθα, γηαηί ζπάληα ζπγγξαθέαο ηπραίλεη λα επραξηζηεζεί όηαλ βιέπεη ην βηβιίν ηνπ ζηελ ηειεόξαζε. ΢πλήζσο είλαη κάιινλ δπζαξεζηεκέλνο. Αιιά εγώ ήκνπλ πνιύ επραξηζηεκέλε, γηαηί ήηαλε αθξηβώο ην βηβιίν κνπ. ΜΑΘ : Έρνπλ θπθινθνξήζεη ηα βηβιία ζαο θαη έμσ απ΄ηελ Διιάδα ; Σν Καπιάλη ηεο βηηξίλαο έρεη κεηαθξαζηεί ζε 30 γιώζζεο. Σα άιια, ν Πέηξνο, ζε ιηγόηεξεο. Σώξα ε Κσλζηαληίλα, πνπ βγήθε πξηλ δπν ρξόληα, έρεη ήδε βγεη ζηα γαιιηθά θη εηνηκάδεηαη ζηα ηζπαληθά θαη ζη‟αγγιηθά. ΚΑΘΖΓ : ΢ηε Μωβ ομπρέλα, δπν από ηα ζεκαληηθόηεξα πξόζσπα, ν θύξηνο Μαξζέι θη ν Μπελνπά, είλαη γάιινη. Γεληθόηεξα, κηιάηε ζπρλά γηα ηε Γαιιία θαη ηνλ πνιηηηζκό ηεο ζην κπζηζηόξεκα. Ξέξνπκε επίζεο όηη έρεηε δήζεη θάπνηα ρξόληα ζηε ρώξα απηή. Ο θύξηνο Μαξζέι εθθξάδεη ηε γαιιηθή θνπιηνύξα. Γηα παξάδεηγκα, εθεί πνπ ε κακά ηεο Λέηξσο θάλεη παηίληα θη ν θύξηνο Μαξζέι ην βξίζθεη πνιύ θπζηθό. Δλώ νη άιινη ιέλε : « 32 ρξνλώλ ! Σόζν κεγάιε γπλαίθα λα θάλεη παηίληα !» ή «Να κάζεη γαιιηθά, ζηελ ειηθία ηεο !» Ο θύξηνο Μαξζέι θέξλεη έλα άιιν πλεύκα. Αιιά ην θπξηόηεξν πνπ ήζεια λα δείμσ [κέζα από ηα αηειείσηα παηρλίδηα ησλ εξώσλ] είλαη όηη εθείλε ηελ επνρή πνπ δελ είρακε παηρλίδηα, ή είρακε πνιύ ιίγα,

47

θηηάρλακε κε ηε θαληαζία καο παηρλίδηα θαη παίδακε πάξα πνιύ. Γηαηί νύηε ηειεόξαζε ππήξρε, νύηε πνιιά βηβιία είρακε, νύηε βίληεν, νύηε βηληενπαηρλίδηα. Γη‟απηό ζηε Μσβ νκπξέια ηα παηδηά κε έλα ηίπνηα, θηηάμαλ κε ηε θαληαζία ηνπο [έλα αεξόζηαην] γηα λα πεηάμνπλ. ΜΑΘ : Σα εμώθπιια ησλ βηβιίσλ ζαο έρνπλ ζην θέληξν κηα κηθξόηεξε πην ζθνύξα εηθόλα ηεο θπξίσο εηθόλαο ε νπνία είλαη θάπσο ζνιή. Γηαηί ; Απηό δε κνπ άξεζε θαζόινπ θαη κάιηζηα ηώξα ζέισ λα πξνηείλσ ζηελ εθδόηξηά κνπ, ην Μεγάιν πεξίπαην, ην Καπιάλη θαη ηελ Οκπξέια λα ηα θάλεη όπσο ήηαλε πξηλ. Πώο είλαη ε Κσλζηαληίλα πνπ πηάλεη ε εηθόλα όιν ην εμώθπιιν ; Να ηα θάλεη έηζη ! Γε κ‟αξέζεη απηό ην θαηλνύξγην πνπ έθαλαλ. ΜΑΘ : Πνηα από ηα βηβιία ζαο καο πξνηείλεηε λα δηαβάζνπκε ; Δγώ λα ζαο πξνηείλσ ; Καλέλα δε ζαο πξνηείλσ ! Δζείο κόλνη ζαο λα δείηε πνηα βηβιία ζαο αξέζνπλ γηα λα ηα δηαβάζεηε. Κη αλ δε ζαο αξέζνπλ, λα κελ ηα δηαβάζεηε ! Γε κ‟αξέζεη λα πξνηείλσ εγώ έλα βηβιίν. Δδώ, ζηα εγγόληα κνπ, δελ ηνπο επέβαια λα δηαβάζνπλ ηα βηβιία κνπ. Σα άθεζα ώζπνπ λα ηα πάξνπλε κόλα ηνπο ζην ρέξη. Μάιηζηα ζηνλ εγγνλό κνπ είρα πεη : «Σν Μεγάιν πεξίπαην ηνπ Πέηξνπ ζα ηνλ δηαβάζεηο, όηαλ θιείζεηο ηα 11». Κη απηόο δηάβαδε ηόηε κε πάζνο ην Υάξπ Πόηεξ. Δίρε ινηπόλ δηαθνπέο θαη είρε δηαβάζεη 1800 ζειίδεο Υάξπ Πόηεξ. Καη ηα 11 ζα ηα έθιεηλε ζηηο 13 ηνπ Γελάξε. Λίγεο κέξεο πξηλ, αηζζάλζεθε θάπσο δπζάξεζηα. ΢νπ ιέεη, λάρσ δηαβάζεη ηόζν Υάξπ Πόηεξ, θαη λα κελ έρσ δηαβάζεη …ηεο γηαγηάο κνπ ην βηβιίν ! Πήξε ινηπόλ, ην άλνημε επηιεθηηθά θη άξρηζε λα δηαβάδεη. Σνπ ιέσ : «Αθόκα έρεηο…10 κέξεο γηα λα γίλεηο 11 ρξνλώλ. Γελ είπακε λα ην δηαβάζεηο ζηα 11 ;» Να δεηο κε ηη επραξίζηεζε ην έθιεηζε θαη μαλαγύξηζε ζην Υάξπ Πόηεξ ! Μεηά όκσο ην δηάβαζε κόλνο ηνπ ζε δπν κέξεο κέζα. Γειαδή αλ ηνπ‟ιεγα εγώ «δηάβαζε, δηάβαζε ην βηβιίν !», δε ζα ην δηάβαδε. Κη αλ είπα όηη έλα θαιό έθαλε ε ζπγγξαθέαο πνπ έγξαςε ην Υάξπ Πόηεξ, είλαη γηαηί μαλαγύξηζαλ ιίγν ηα παηδηά ζην βηβιίν, έπηαζαλ βηβιίν ζηα ρέξηα ηνπο. Καη κάιηζηα ζε κηα γαιιηθή εθεκεξίδα πνπ είραλε γξάςεη θαθή θξηηηθή, πήξαλε πάξα πνιιά γξάκκαηα από γνλείο πνπ έιεγαλ «εκέλα ην παηδί κνπ δε δηάβαδε θαζόινπ θη από ηνλ θαηξό πνπ πήξε ην Υάξπ Πόηεξ, δηάβαζε θαη άιια βηβιία θαιύηεξα». ΜΑΘ : Γηαηί ζην Μεγάλο περίπαηο ηοσ Πέηροσ μεθηλάηε ην κπζηζηόξεκα κ’έλα ζάλαην ; Με ην ζάλαην ηνπ ηξηδνληνύ ηνπ ήξσα ;Γελ έρεηο θη εζύ ρακζηεξάθη, ή άιιν δσάθη ; Απηνπλνύ ηνπ πέζαλε ην ηξηδόλη, γηα λα κπεη έηζη ζε κηα [δνθηκαζία, λα βηώζεη ηελ] πξώηε ηνπ ιύπε. Υσξίο λα μέξεη κεηά ηη ηξαγηθά ζα αθνινπζήζνπλ. Κη απηόο λόκηδε όηη ην πην ηξαγηθό πνπ ηνπ ζπλέβαηλε ήηαλ όηη πέζαλε ην ηξηδόλη ηνπ. ΜΑΘ : ΢ηε Μωβ ομπρέλα, γηαηί επηιέμαηε λα βάιεηε ην ζείν Μίιην ζηε θπιαθή ; Δπέιεμα ; Γελ επέιεμα, γηαηί ν ζείνο Μίιηνο ήηαλε απηό πνπ ιέκε νη ηζρλέο θαη νη παρηέο αγειάδεο. Ήηαλε ιηγάθη αλεύζπλνο θη όηαλ θέξδηδε ιεθηά, ηα μόδεπε όια θαη ηα παηδηά ραηξόληαλε. Κη όηαλ έπαςε λα θεξδίδεη, αλαγθάζηεθε λα έρεη ηόζα ρξέε, πνπ ηνλ έβαιαλ ζηε θπιαθή. „Οπσο ε εγγνλή κνπ κε θαηεγνξεί : «΢ην Πεξίπαην ηνπ Πέηξνπ, γηαηί ζθόησζεο, κνπ ιέεη, ην ΢σηήξε ; Αθνύ είζαη ζπγγξαθέαο θαη θάλεηο ό,ηη ζέιεηο, γηαηί ζθόησζεο ην ΢σηήξε ;» Λέσ : «Γπζηπρώο, γηαηί ζηνλ πόιεκν ζθνηώλνληαη παηδηά. Γελ κπνξώ λα γξάςσ έλα βηβιίν γηα ηνλ πόιεκν, θαη λα κελ έρεη ζθνησζεί έλα παηδί.» ΜΑΘ : Απηόλ ηνλ θαηξό εηνηκάδεηε θάηη άιιν ; Ναη ! Με κε ξσηήζεηο γηαηί δε ζα ζνπ πσ ηίπνηα. Γε ιέσ ηίπνηα αλ δε ην ηειεηώζσ ην βηβιίν, νύηε ζηνλ εθδόηε κνπ.

48

ΜΑΘ : Πνην είλαη ην ζέκα ηνπ ηειεπηαίνπ ζαο βηβιίνπ Η Κωνζηανηίνα και οι αράτνες ηης ; Έρεη ζέκα ηα λαξθσηηθά. Γηαηί…έρσ πιεζηάζεη πάξα πνιύ εγώ [ην πξόβιεκα]. Γηα λα γξάςσ γη‟απηό ην ζέκα ήηαλ πνιύ δύζθνιν. Γελ ήζεια λα ηξνκάμσ, απιώο λα ρηππήζσ έλα θακπαλάθη ζηα παηδηά θαη ζηνπο γνλείο. Δπεηδή παξαθνινύζεζα από θνληά απηήλ ηελ ππόζεζε θαη είδα, δπζηπρώο, πσο όζν πάλε νη ειηθίεο κηθξαίλνπλ θαη θηάλνπλ ζηα 12 ρξόληα, είπα λα γξάςσ έλα βηβιίν γη‟απηό ην θαπηό ζέκα ηεο επνρήο καο. Κη έλαο γάιινο ζπγγξαθέαο πνπ ζπλάληεζα πξηλ από κεξηθέο κέξεο, πνπ είρε έξζεη ζηελ Διιάδα θη έθαλε κηα νκηιία, είπε : « ΢ηα παηδηά κπνξνύκε λα ηα ιέκε όια, όζν ζθιεξά θαη λα είλαη , θαη γηα πνιέκνπο, θαη γηα λαξθσηηθά, γηα ηα πάληα. Να βξνύκε όκσο έλαλ ηξόπν λα ηνπο ηα πνύκε. Σν κόλν πνπ δελ κπνξνύκε, δελ έρνπκε δηθαίσκα, λα θάλνπκε είλαη λα ηνπο ζηεξήζνπκε ηελ ειπίδα.» ΋ζν θνβεξό θαη λα‟λαη απηό πνπ ζα γξάςνπκε, πξέπεη λα ππάξρεη κέζα ε ειπίδα. ΜΑΘ : ΢ηε Μωβ ομπρέλα, παξ’όιν πνπ ε Λέηξσ ήηαλε πνιύ θαιή καζήηξηα θαη ηα δπν αδέξθηα ηεο όρη, ν παηέξαο ηνπο απέθεπγε λα ηα καιώλεη θαη ηα έβαδε ζπλερώο κε ηε Λέηξσ. Γηαηί απηή ε δηάθξηζε ; Γηαηί ζηε δηθή κνπ επνρή, ηα αγόξηα ήηαλε νη θύξηνη, ηα θνξίηζηα ήηαλε πνιύ….. Σα αγόξηα έπξεπε λα ζπνπδάζνπλ. Αλ δελ ππήξραλ ιεθηά ζηελ νηθνγέλεηα, ή ππήξραλ ιίγα, ζα ζπνύδαδαλ η‟αγόξηα, όρη ην θνξίηζη. Σ‟αγόξηα ήηαλ ηα πξώηα. Μηα νηθνγέλεηα πνπ δελ είρε αγόξη, αηζζαλόηαλε πνιύ δπζηπρηζκέλε. Κη έδηλαλ πάληα ην βάξνο ζηα αγόξηα. Ο παηέξαο [ηεο Λέηξσο] νλεηξεπόηαλ ν έλαο [γηνο] λα γίλεη γηαηξόο, θη ν άιινο δηθεγόξνο. Ο έλαο θνβόληαλε ην αίκα, θη ν άιινο ςεύδηδε. Καη ε [Λέηξσ] πνπ ήηαλε πξώηε καζήηξηα, νύηε πνπ ζθεθηόληαλε γηα λα ηελ ζηείινπλ παλεπηζηήκην. ΜΑΘ : Σα δπν αδέξθηα ηεο Λέηξσο γηαηί ήηαλε ηόζν ζθαληαιηάξηθα ; Δ ! Ήηαλε ! Γηαηί λα κελ είλαη ; ΋ια ηα παηδηά δελ θάλνπλ αηαμίεο ; Κη απηά θάλνπλ αηαμίεο, πνιιέο κάιηζηα. ΚΑΘΖΓ : ΢ην κπζηζηόξεκα, ε γαιιηθή θνπδίλα θαηέρεη κηα ζεκαληηθή ζέζε. Κη ν ίδηνο ν θύξηνο Μαξζέι καγεηξεύεη ζπρλά … Ναη, γηαηί νη γάιινη, νη άληξεο, μέξνπλε, θαη καγεηξεύνπλε πνιύ. Θπκάκαη, ε κεηέξα κνπ ήμεξε θη έθαλε γαιιηθή θνπδίλα απ‟απηόλ ην θίιν ηνπ παηέξα κνπ. Δίρε κάζεη θαη ηα πην έηζη…πεξίεξγα γαιιηθά θαγεηά πνπ δε ζπλεζίδνληαλ ηόηε. Μελ θνηηάηε ηώξα πνπ έρνπλε ζ‟όια ηα εζηηαηόξηα γαιιηθή θνπδίλα ! Σόηε έθαλαλ ηα θιαζζηθά ειιεληθά θαγεηά. Ζ κεηέξα κνπ ήμεξε θη έθαλε θαη γιπθά θαη θαγεηά γαιιηθά. ΚΑΘΖΓ : Έλα άιιν πνπ θαηέρεη μερσξηζηή ζέζε ζην κπζηζηόξεκα είλαη νη γάιινη επηζηήκνλεο θαη εθεπξέηεο. Άιισζηε θη ν ίδηνο ν ηίηινο ηνπ κπζηζηνξήκαηνο αλαθέξεηαη ζε κηα ηδέα ησλ δηδύκσλ απ’αθνξκή ην αεξόζηαην ησλ αδεξθώλ Μνλγθνιθηέξσλ, ηδέα πνπ δηαηξέρεη κάιηζηα όιν ην βηβιίν θαη «δέλεη» όια ηα επηκέξνπο γεγνλόηα ζε κηα θνηλή πινθή. Πώο εμεγείηαη απηό ζαο ην ελδηαθέξνλ ; Κνηηάμηε …ζηε δηθή κνπ γεληά, ε πξώηε γιώζζα πνπ καζαίλακε ήηαλε ηα γαιιηθά. Πεγαίλακε ζην γαιιηθό ηλζηηηνύην θαη ήκαζηαλ πνιύ κε ηε γαιιηθή θνπιηνύξα. Μεηά πήξαλε ηε ζέζε ηεο ηα αγγιηθά, θαη ηα γαιιηθά ηώξα δελ ηα καζαίλνπλε ζρεδόλ. Αιιά ήκαζηαλ πνιύ δεκέλνη κε ηε γαιιηθή θνπιηνύξα. … Καη ην γαιιηθό ηλζηηηνύην έπαηδε ζεκαληηθό ξόιν ηόηε ζηελ Διιάδα ζε ζρέζε κε ηε Γαιιία. ΜΑΘ : ΢ην κπζηζηόξεκα, αζρνιείζηε πνιύ ιίγν κε ηε Εελεβηέβ. Αληίζεηα κηιάηε πνιύ ζπρλά γηα ηνλ θύξην Μαξζέι. Γηαηί δελ ηνλίδεηε πεξηζζόηεξν ην ραξαθηήξα ηεο θαη γεληθόηεξα ηελ παξνπζία ηεο ζην βηβιίν ; Γηαηί δελ ήζεια λα πεξηγξάςσ απηήλ, απιώο όηη ηνλ άθεζε θη έθπγε, θη ν Μαξζέι ήιπηδε πάληα όηη [ζα επηζηξέςεη], ηελ αγαπνύζε πάληα. Δ, ηη ; λα γξάςσ θαη ηελ ηζηνξία ηεο Εελεβηέβ, πηα ; Θα πεγαίλακε ζε άιιν κπζηζηόξεκα !

49

ΚΑΘΖΓ : Ζ πξνζσπηθόηεηα ηεο Εελεβηέβ ζπγθίλεζε ηα παηδηά. ΢ηηο ζπδεηήζεηο καο ζηελ ηάμε, πξνζπαζήζακε λα θαληαζηνύκε πεξηζζόηεξα γηα ην παξνπζηαζηηθό θαη ην ραξαθηήξα ηεο θαη λα εμεγήζνπκε ηε ζηάζε ηεο απέλαληη ζηνλ θύξην Μαξζέι. (γειάεη)…Απηό ζα ήηαλ έλα άιιν κπζηζηόξεκα, λα γξάςσ γηα ηε Εελεβηέβ ! ΜΑΘ : Πνην είλαη ην ζέκα ηνπ βηβιίνπ ζαο Κονηά ζηις ράγιες ; Κνίηαμε …είλαη ιίγν δύζθνιν απηό λα ην πσ. Σν γξάθσ ζηνλ πξόινγν όκσο, γηαηί έγξαςα απηό ην βηβιίν. Ήηαλε ε επνρή ηεο ρνύληαο. Κη εγώ ήζεια λα γξάςσ γηα ηα γεγνλόηα ηνπ Πνιπηερλείνπ. Φαληάδνκαη λα ηα έρεηε αθνύζεη. Αιιά ήηαλε ρνύληα, δελ κπνξνύζα λα γξάςσ ηέηνην βηβιίν. Ενύζα ζηε Γαιιία. Πήξα έλα κπζηζηόξεκα – ηα παηδηά κνπ γελλήζεθαλ ζηε Ρσζία θαη ε θόξε κνπ σο ελληά ρξνλώλ ήηαλ εθεί, ην δηάβαδε - , θη απηό ην κπζηζηόξεκα ήηαλ ηελ επνρή ησλ ηζάξσλ. Πήξα ηνπο ήξσεο, ιίγν ηελ ππόζεζε. αιιά … Γηα λα ζνπ δώζσ έλα παξάδεηγκα, πήξα, από ηελ εθεκεξίδα πνπ ηα πεξηέγξαθε, ηα γεγνλόηα ηνπ Πνιπηερλείνπ, θη εγώ ηα ηνπνζέηεζα ζην παλεπηζηήκην ηεο Πεηξνύπνιεο ηελ επνρή ησλ ηζάξσλ. Κη αληί λα κπαίλεη κέζα ην ηαλθ, έκπαηλαλ ηα άινγα κε ηελ αζηπλνκία. Αιιά ήηαλ ε ζθελή αθξηβώο ε ίδηα. ΢ηα ζρνιεία ζπλέβαηλαλ δηάθνξα πξάγκαηα θη εγώ απηά πνπ ζπλέβαηλαλ επί ρνύληαο ζηα ζρνιεία, ηα έβαια όηη ζπκβαίλνπλε ηελ επνρή ησλ ηζάξσλ. Κη έθαλα έηζη έλα…αλαθάηεκα θαη θαλείο δελ ην πήξε είδεζε, θαη βγήθε ην βηβιίν. ΚΑΘΖΓ : Δηκαη πνιύ ζπγθηλεκέλε πνπ ζαο γλσξίδσ από θνληά. Έρσ κηα πξνζσπηθή εξώηεζε. Κάλνπκε Νέα Διιεληθά κε ηα παηδηά θαη καζαίλνπκε κεξηθά πξάγκαηα γηα ηελ ηερληθή ηεο αθήγεζεο ζην δηήγεκα. Παίξλσ αθνξκή από απηό πνπ είπαηε όηη θαη γηα ηε γάηα ζνπ λα γξάςεηο, ε νπηηθή γσλία παξακέλεη ε δηθή ζνπ. Ξέξεηε, ηώξα, αθνινπζώληαο θαη ηα δηαηάγκαηα, ζην κάζεκα, δηαθξίλνπκε ηελ προζδοκία ηοσ αναγνώζηη, πνπ παίξλεη ζηα ρέξηα ηνπ έλα βηβιίν, από ηελ πρόθεζη ηοσ ζσγγραθέα πνπ ην γξάθεη. ΢ε ζρέζε κε απηό κνπ άξεζε απηό πνπ είπαηε γηα ηηο αλακλήζεηο, γηαηί θη εκείο θζάλνπκε ζε αλάινγα ζπκπεξάζκαηα κέζα ζην κάζεκα, όηη δειαδή νη αλακλήζεηο ηνπ ζπγγξαθέα είλαη απηέο πνπ θαηαηίζεληαη ζε έλα ινγνηέρλεκα. Θα ήζεια λα καο κηιήζεηε ιίγν, αλ κπνξείηε, γηα ην αλ έρεη ζπλείδεζε ν ζπγγξαθέαο ηεο ηερληθήο ηεο αθήγεζεο (αλ δειαδή ρξεζηκνπνηεί κνλνιόγνπο, δηαιόγνπο, αλ εζηηάδεη). Πάλσ ζ’απηό ην δήηεκα ηεο πινθήο ηνπ κπζηζηνξήκαηνο, ηα παηδηά ςάρλνπλ, κειεηνύλ θαη ζπρλά απειπίδνληαη. Σώξα βέβαηα είλαη αθόκα πνιύ κηθξά, αιιά, ζηελ ηξίηε ιπθείνπ, δίλνπλ εμεηάζεηο γηα ηηο ηερληθέο ηεο αθήγεζεο. Να ζαο πσ : εγώ, αλ κνπ πείηε λα δώζσ εμεηάζεηο ζε απηά πνπ ηνπο ξσηάλε, δε ζα ήμεξα λα απαληήζσ : « απηή είλαη ε ηερληθή εδώ, ε άιιε εθεί». Κάζε ζπγγξαθέαο έρεη ην δηθό ηνπ ηξόπν έθθξαζεο. Γελ ππάξρεη έηζη γξάθσ εγώ ην κπζηζηόξεκα, έηζη ην γξάθεη ν άιινο. Δπηπρώο ππάξρνπλε πνιινί δηαθνξεηηθνί ηξόπνη πνπ γξάθεη ν έλαο από ηνλ άιινλ. Καη απηό [δηακνξθώλεηαη] ζηγά ζηγά … Γειαδή δελ κπνξείο λα γξάςεηο θαηεπζείαλ έλα κπζηζηόξεκα. Θα γξάςεηο έλα κηθξό θνκκάηη, ύζηεξα έλα πην κεγάιν, θαη ην κπζηζηόξεκα είλαη πνιύ ζύλζεην πξάγκα. Δκεηο ην κάζακε ζηελ πξαθηηθή. Σώξα ππάξρνπλε έμσ θαη ζρνιέο ζπγγξαθέσλ όπνπ ίζσο θάπνηνη καζαίλνπλε θαη ηνπο δηεπθνιύλεη απηό. Δκείο,… (γειάεη) ζπάδνληαο ηα κνύηξα καο, κάζακε λα γξάθνπκε. Καη νη πην παιηνί, αο πνύκε, από καο, πνπ είραλε θαη κηα δνπιεηά. Γηαηί δε δνύζαλε από ην επάγγεικά ηνπο : ν ΢ακαξάθεο ήηαλε ππάιιεινο ζηνλ ΟΣΔ, ν Βελέδεο ήηαλ ζηελ ηξάπεδα, θαη έγξαθαλ ή ηα βξάδηα ή νύηε ΢άββαηα ππήξραλ ηόηε – ηηο Κπξηαθέο. Αιιά θη απηνί έηζη έγξαθαλ. Κη ν θαζέλαο έρεη ην δηθό ηνπ ζηηι, ην δηθό ηνπ ύθνο. Απηό βγαίλεη από κέζα ζνπ. ΜΑΘ : Όηαλ πήξα λα δηαβάζσ ηε Μωβ ομπρέλα, κε μάθληαζε πώο άξρηδε : ζην ζπίηη ηεο Βίησο, ηα δίδπκα λα παίδνπλ κε ηηο ηεξεδίλεο… Ήζεια λα δείμσ όηη ζηα παηδηά ηα ζεκεξηλά πνπ παίδνπλ κε όια απηά ηα παηρλίδηα, αξέζεη παξ‟όια απηά, πνιύ [λα ηνπο δηεγείζαη πώο έπαηδαλ ηα παηδηά πξνεγνύκελσλ επνρώλ]. Σεο εγγνλήο κνπ, αο πνύκε, ηεο έιεγα όρη κόλν ηη έθαλα εγώ θαη ε αδειθή κνπ κηθξέο, θαη ηη έθαλε ε κακά ηεο κε ηνλ αδεξθό ηεο κηθξνί, αιιά ήζειε λα κάζεη θαη… ηελ ηζηνξία ηεο 50

κακάο κνπ κε ηνλ αδεξθό ηεο κηθξνί ! Γειαδή, ηνπο αξέζεη λα ηνπο δηεγηέζαη ηζηνξίεο γηα άιιεο επνρέο. Παξ‟όιν πνπ έρνπλε ηα θνκπηνπηεξάθηα, ζέινπλ λα παίμνπλ ηα παηρλίδηα εθείλα. ΢ηε ΜΟ, ε γηαγηά ηνπο ιέεη : «εκείο πνπ δελ είρακε παηρλίδηα εθείλε ηελ επνρή, παίδακε πάξα πνιύ. Γελ είρε νύηε ηειεόξαζε, νύηε βίληεν, νύηε ηίπνηα. Αιιά κε ηε θαληαζία καο, θηηάρλακε πάξα πνιιά παηρλίδηα.» ΜΑΘ : Δίπαηε όηη ην Καπλάνι ηης βιηρίνας ην γξάςαηε από ηε δσή ζαο. Δπεξεαζηήθαηε θαζόινπ από ηα παηδηά ζαο ; ΋ρη, αθνύ γξάθσ ηε δηθηά κνπ δσή, πώο λα επεξεαζηώ από ηα παηδηά κνπ ; Απινύζηαηα, ζηα παηδηά κνπ δηεγόκνπλ απηέο ηηο ηζηνξίεο. Κη απ‟ην πνιύ λα ηα δηεγνύκαη, ιέσ : «δελ ηηο γξάθσ ;» Θπκάκαη κε ην Καπιάλη ηεο βηηξίλαο : ζηα παηδηά κνπ, πξηλ θνηκεζνύλ, δηεγόκνπλ ηη έθαλα εγώ, θη ε αδεξθή κνπ, κηθξή. Μεηά ηα δηεγόκνπλ ηα ίδηα θαη ζηα εγγόληα κνπ. Σν είρα γξάςεη βέβαηα ην βηβιίν ελ ησ κεηαμύ. ΜΑΘ : Γηαβάδνληαο ηε ΜΟ, πξόζεμα όηη κέρξη ηα κηζά θαη πιένλ ηνπ βηβιίνπ, κηιάηε γηα ηε Λέηξσ, η’αδέξθηα ηεο θαη ηηο ζθαληαιηέο ηνπο. Ξαθληθά, αιιάδεη ε ηζηνξία κε ηνλ εξρνκό ηνπ Μπελνπά. Γηαηί ην θάλαηε απηό ; Γε ζα κπνξνύζαηε λα ζπλερίζεηε ρσξίο απηόλ ; Δ ! γηαηί κπαίλεη έλα θαηλνύξγην πξόζσπν, θέξλεη κηα άιιε θνπιηνύξα. Κη απηό ην Μπνλ Πνπάλ πνπ έρεη, ην είρα από ηνλ άληξα κνπ πνπ ην είρε όηαλ ήηαλε κηθξόο. Πήγαηλε ζηε Λεόληεην θαη ην είρε, κνπ έιεγε, ζαλ επαγγέιην. Από θεη ην πήξα. Μνπ‟ρεη κείλεη ην πεξηνδηθό θη εθεί κέζα ηα βξήθα όια απηά. Έρεη ηα πάληα : απ‟ην λα δέλεηο θόκπν, κέρξη λα ρνξεύεηο ηαλγθό.[…] Σα παηδηά, ζηε Γαιιία, είραλε πηό πνιιέο γεληθέο γλώζεηο, αλ ζέιεηο, θη έλα άιιν πλεύκα. Γη απηό ε Λέηξσ θαη η‟αδέξθηα ηεο παξαμελεπόληαλε κε όια απηά πνπ έθεξλε ν Μπελνπά. ΕΗ : Κπξία Εέε, ζαο επραξηζηνύκε πνιύ.

΢ρέδην ηνπ ΢πύξνπ Γαβάθε, Α2

51

ΟΗ ΜΑΘΖΣΔ΢

Α1 ΢νθία Αγγεινύζε, Υξήζηνο Αιεμόπνπινο, Αξζηλνή Αλπθαληή, Γεσξγία Βαιιηαλάηνπ, Γηάλλεο Βακβαθνύζεο, Ξελνθώλ Βαζηιεηάδεο, Πόπε Βαζηιείνπ, Βηθησξία Βιαληή, Καηεξίλα Βιαληή, ΢πύξνο Γαβξηειίδεο, Αξηζηείδεο Κηνπξηδήο, ΢πύξνο Κόεο.

Α2 ΢πύξνο Γαβάθεο, Βαγγέιεο Γαιηάλεο, Φαλή Γειαβίληα, Γεκήηξεο Γηαθνλήο, Αληώλεο Γηακάληεο, Αγγειηθή Γηδπκνπνύινπ, Γεκήηξεο Γξηκάιαο, ΢νθία Εσάλλνπ, Γηώξγνο Θενδώξνπ, Αλαζηαζία Καιακαθηώηε, Νίθνο Καξπηηλόο, ΢πύξνο Κάζδαγιεο, Παλαγηώηεο Καζηώλεο, Γηώξγνο Καηζηξνύκπαο, Γεκήηξεο Καησπόδεο, Αλαζηαζία Κεθαιά.

52

Α3 Κσλζηαληίλα Βίγιε, Κσλζηαληίλνο Κεξύθνο, Μηράιεο Κνληνγηάλλεο, Ηθηγέλεηα Κνπηαιηαλνύ, Αλδξέαο Κνπηζνγηάλλεο, ΢νθία Κνπηζνλίθα, Γηώξγνο Λάθθνο, Μαξθέιια Μηραιηηζηάλνπ, Μάξζα Μνπδάηζνπ, Υξηζηίλα Μπαθνζηέξγηνπ, ΢νθία Μπαιάθνπ, Ζιίαο Μπαμεβαλάθεο, Μαξία Μσξάθε, ΢πύξνο Νηθνιάθεο, Γεκήηξεο Σζαθκαθίδεο.

Γ1 - Γ3 (ζρνιηθό έηνο 2005-2006) από αξηζηεξά πξνο ηα δεμηά : Υαξίιανο Οηθνλνκίδεο, Κσλζηαληίλνο Μπαξδήο, Ησάλλα Λεσηζάθνπ, Θέκηο Σεληνινύξε, Δηξήλε Πνηήξε, Νίθε Αλαγλώζηνπ. (Πεξζεθόλε Γξηκάια, Αζαλαζία Παληειή απνπζηάδνπλ)

53

Π Δ Ρ Η Δ Υ Ο Μ Δ Ν Α Πξόινγνο ………………………………………………………………………...……..ζει.3 Πξόινγνο ζηελ έθδνζή καο ζηα γαιιηθά……………………………………………...……6 Δηζαγσγηθά : Άιθε Εέε : ε δσή θαη ην έξγν ηεο………………………………………….………..…….10 Πεξίιεςε ηνπ κπζηζηνξήκαηνο……………………………………….………..……….…10 Λίγα ιόγηα γηα ηε δνκή ηνπ……………………………………….…………........……….12 Η. Ζ ζέζε ηεο Γαιιηθήο Ηζηνξίαο ζην κπζηζηόξεκα : Υξνλνινγηθό- ηζηνξηθό πιαίζην ηεο ΜΟ………………….……………...……..…13 Σα ΜΜΔ ηεο επνρήο………………………………………………………....…….14 Ζ Διιάδα ηηο παξακνλέο ηνπ Β‟ Παγθόζκηνπ Πνιέκνπ …………..………..…...14 Ο Β‟ Παγθόζκηνο Πόιεκνο ζηε Γαιιία………………………………….…...….14 ΗΗ. Άιιεο πιεπξέο ηνπ γαιιηθνύ πνιηηηζκνύ : Ζ γαιιηθή γιώζζα ζηε ΜΟ……………………………………..………….……...26 Δθεπξέηεο θαη κεγάινη επηζηήκνλεο………………………..……………………...27 ην αεξόζηαην θαη νη αδεξθνί Μνλγθνιθηέξνη…………......28 ν Λνπί Παζηέξ θαη ην κηθξόβην ηεο ιύζζαο………...…….30 ν Αιθόλζνο Λαβεξάλ………….…….…………..………..32 Ζ γαιιηθή θνπδίλα : ζηελ θνπδίλα ηνπ θπξίνπ Μαξζέι…….……….……………35 ΗΗΗ. Οη Γάιινη ζηε ΜΟ : Ο θύξηνο Μαξζέι……………………………………………………………….....38 Μπελνπά, ν θίινο από ηε Γαιιία…………………………………………...……..39 Εελεβηέβ, ε γπλαίθα ηνπ θπξίνπ Μαξζέι……………………………...…………..41 Γνλείο θαη παηδηά ζηε Γαιιία …………………………………….……………….42 IV. Ζ ζπλάληεζή καο κε ηε ζπγγξαθέα Παξαιεηπόκελα …………………………………..…………...…………………...43 Υξνληθό…………………………………………………..…….…………………..45 Ζ ζπλέληεπμε………………………………………..……………………...……...46 Οη καζεηέο.……………………………………………..………………………………….52 Πεξηερόκελα ………………………………………..…………………………………….. 54

54