Happy Green Vietnam Activity Guide

1

Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc Chương trình giáo dục về rác thải

Bản quyền văn bản: Bản quyền hình ảnh: Người dịch:

© 2024 Happy Green World Foundation/ Marlou Bessem © 2024 Happy Green World/ Petra Houweling Ho Thi Dung

Tài liệu giáo dục này được Quỹ Happy Green World phát triển cho sáng kiến Rotary EndPlasticSoup Việt Nam. Sáng kiến này được Rotary Việt Nam, Quận 3350, và sáng kiến Rotary EndPlasticSoup trên toàn thế giới thực hiện, nhằm hỗ trợ các trường tiểu học và trung học trở thành “Trường học Xanh và Không nhựa” EndPlasticSoup là một sáng kiến toàn cầu của Rotary nhằm giải quyết và ngăn chặn vấn đề ô nhiễm nhựa.

Chương trình Rác thải Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc về chất thải bao gồm: 1. Sách hướng dẫn hoạt động 2. Sách học sinh 3. The trò chơi Bạn có thể đặt mua Chương trình Rác thải Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc bằng cách gửi email đến:

Happy Green World www.happygreenworld.org info@happygreenworld.org

Ha

pp

ld

Rotary EndPlasticSoup Việt Nam

happygreenvietnam@endplasticsoup.org

y Gr

een W

or

ISBN 9789083299174 Bảo lưu mọi quyền. Không được sao chép hoặc truyền tải bất kỳ phần nào của ấn phẩm này dưới bất kỳ hình thức nào bằng bất kỳ phương tiện nào, điện tử, cơ khí, photocopy, ghi âm hoặc các hình thức khác, mà không có sự cho phép bằng văn bản của chủ sở hữu bản quyền.

3

Mục lục Lời cảm ơn...........................................................................

Về tác giả.............................................................................

Về họa sĩ minh họa..............................................................

Giới thiệu.............................................................................

Thông tin cơ bản về Giảm thiểu, Tái sử dụng, Tái chế.......

Mục tiêu...............................................................................

Nội dung Chương trình Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc.....

Sách Hướng dẫn hoạt động...............................................

Danh sách các hoạt động...................................................

Nhận xét chung về các hoạt động......................................

Sơ đồ tư duy.......................................................................

Sách giáo khoa...................................................................

Trò chơi...............................................................................

Thời lượng chương trình....................................................

Hoạt động...........................................................................

Từ điển...............................................................................

5 5 5 5 6 7 7 7 7 9 9 10 10 10 11 49

“Chúng ta không phải là những hòn đảo cô lập, mà là những mắt xích kết nối trong cùng một chuỗi. Chúng ta là một phần của chuỗi cuộc sống. Mọi hành động của chúng ta, dù có cố ý hay không, đều ảnh hưởng đến mọi người khác. Thay vì chờ đợi người khác thay đổi, nếu chúng ta thay đổi trước, điều đó đã đủ để tạo ra sự khác biệt.” - Amma

4

Lời Cảm ơn

Chương trình giáo dục Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc tập trung chủ yếu vào vấn đề chất thải để nâng cao nhận thức về lượng rác thải mà chúng ta sản xuất và khuyến khích hành vi bền vững bằng cách dạy cách giảm, tái sử dụng và tái chế chất thải. Chúng tôi mong muốn mang đến mọi người cơ hội sống trong một thế giới khỏe mạnh và sạch sẽ, và tin rằng việc thay đổi xã hội bắt đầu từ việc giáo dục thế hệ trẻ!

Về tác giả - Marlou Jongejan-Bessem Năm 2006, Marlou chuyển đến Cairo nơi cô bắt đầu một số dự án môi trường, từ đó dẫn đến việc thành lập Quỹ Happy Green World vào năm 2013. Quỹ ThếHappy Green World nâng cao nhận thức về các vấn đề môi trường bằng cách phát triển các chương trình giáo dục về chất thải, nước và năng lượng cho các trường tiểu học và trung học trên toàn thế giới. Chương trình giáo dục này hiện có sẵn bằng 9 ngôn ngữ và được giảng dạy tại 24 quốc gia.

Trang web của chúng tôi là: www.happygreenworld.org Về họa sĩ minh họa - Petra Houweling Petra Houweling là họa sĩ minh họa cho chương trình Happy Green World. Cô đã học thiết kế đồ họa tại Hà Lan và đã làm việc trên nhiều chương trình cho Happy Green World. Petra chủ yếu minh họa cho mục đích giáo dục, với phong cách đặc trưng bởi các màu sắc tươi sáng và ấm áp.

Giới thiệu

Các quốc gia trên toàn cầu đều đang dần nhận ra tầm quan trọng của việc sống hòa hợp với thiên nhiên bằng cách áp dụng các phương pháp bền vững trong xử lý năng lượng, nước và chất thải. Chính phủ có các kế hoạch và dự án, nhưng mỗi cá nhân và cộng đồng cũng cần chịu trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường. Hôm nay, chúng ta cần cùng nhau hành động để tạo ra một thế giới xanh sạch và hạnh phúc, không chỉ cho chúng ta ngày hôm nay mà đặc biệt là cho thế hệ tương lai. Chúng ta nên chăm sóc môi trường như chăm sóc gia đình của mình. Cuối cùng, để có một cuộc sống hạnh phúc và khỏe mạnh, chúng ta cần một thế giới sạch và khỏe mạnh. Để đạt được mục tiêu đó, điều đầu tiên chúng ta cần làm là thay đổi nhận thức về mối quan hệ giữa con người và chất thải. Chúng ta cần hiểu rõ nguyên nhân dẫn đến lượng rác thải khổng lồ hiện nay và áp dụng các biện pháp giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế để thay đổi cách thức xử lý rác thải.

Chúng ta thường vứt bỏ rác như nhựa, giấy, thủy tinh, lon nhôm và chất thải xanh vì cho rằng chúng ta không thể sử dụng nữa và rác sẽ tự phân hủy. Tuy nhiên, trái đất là một hệ thống đóng, nghĩa là chất thải sẽ không biến mất từ hành tinh của chúng ta. Chúng ta cần tái sử dụng hoặc tái chế các vật dụng và vật liệu đã sử dụng. Công nghệ tiên tiến đã giúp chúng ta tái chế chất thải để tạo ra các sản phẩm mới. Ví dụ như: sản phẩm giấy tái chế, thủy tinh tái chế, sản phẩm nhựa tái chế và phân hữu cơ.

5

Cuốn sách này nhằm hỗ trợ các giáo viên và các nhà giáo dục khác giúp học sinh hiểu về những vấn đề phát sinh từ việc sản xuất chất thải ngày càng tăng do dân số thế giới gia tăng. Chúng ta sẽ thảo luận về tầm quan trọng của sống bền vững thông qua việc giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế để ngăn ngừa ô nhiễm và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên của trái đất.

Thông tin cơ bản về Giảm thiểu, Tái sử dụng, Tái chế

Cùng nhau chung tay xây dựng một môi trường sống trong lành và bảo vệ tương lai cho Trái Đất!

Chúng ta hoàn toàn có thể chung tay hành động! Mỗi cá nhân đều có thể góp phần tạo nên sự khác biệt! Để ngăn chặn sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và giảm thiểu rác thải, mỗi người cần thay đổi thói quen xử lý rác thải. Giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế là những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ môi trường. Ví dụ như: hạn chế sử dụng bao bì và chất tẩy rửa, tái sử dụng túi nhựa và quần áo cũ. Bên cạnh đó, giấy, nhựa, thủy tinh và rác thải hữu cơ có thể được tái chế thành phân hữu cơ. Bằng cách thay đổi thói quen của bản thân và lan tỏa những điều tích cực đến thế hệ tương lai, chúng ta có thể nâng cao nhận thức về vấn đề này. Nuôi dưỡng thói quen xử lý rác đúng cách và quan trọng nhất là giảm thiểu rác thải ngay từ đầu cho trẻ em. Điều này sẽ góp phần tạo nên môi trường xanh - sạch - đẹp tại trường học, trên đường phố và cả tại nhà.

Thói quen tốt này sẽ ảnh hưởng tích cực đến sự ngăn nắp, sức khỏe và tinh thần của học sinh.

Khi được áp dụng tại nhà, những hành vi học được qua các hoạt động thực tế sẽ được duy trì lâu dài. Chỉ trong 10 năm, chúng ta chắc chắn sẽ thấy sự khác biệt to lớn trong xã hội, cùng nhau xây dựng một Thế giới Xanh Hạnh phúc!

Giảm thiểu chất thải có nghĩa là chúng ta tạo ra ít rác thải hơn. Nghe có vẻ đơn giản nhưng thực tế đúng là như vậy! Bằng cách giảm thiểu chất thải, chúng ta sẽ có ít rác thải cần xử lý hơn. Để đạt được điều này, chúng ta cần đánh giá một cách nghiêm túc lượng rác thải của bản thân. Ví dụ, chúng ta có thể chọn sử dụng hộp mực máy in có thể nạp lại và pin sạc thay vì sử dụng pin dùng một lần. Thay vì sử dụng túi nhựa siêu thị, chúng ta có thể mang theo túi đựng có thể tái sử dụng để đựng đồ.

Tái sử dụng có nghĩa là chúng ta sử dụng một thứ gì đó nhiều lần. Thay vì vứt bỏ, hãy suy nghĩ kỹ để có thể mang lại cho nhiều đồ vật một cuộc sống thứ hai.

Ví dụ như, đồng phục học sinh cũ có thể được tái sử dụng cho đứa trẻ nhỏ hơn. Bình đựng nước có thể tái sử dụng được sử dụng nhiều lần, trong khi bình dùng một lần chỉ được sử dụng một lần.

Túi nhựa có thể được tái sử dụng khi mua hàng tạp hóa hoặc làm lót thùng rác. Nhiều sản phẩm có thể được tái sử dụng trong các lớp học mỹ thuật. Học sinh có thể sáng tạo trong khi sử dụng nhiều loại vật liệu tái sử dụng.

Tái chế không chỉ đơn thuần là “tái sử dụng” sản phẩm mà còn cải tiến hoặc biến đổi nó thành một sản phẩm mới. Khi chúng ta tái chế, thủy tinh “cũ” của chúng ta có thể được tạo thành thủy tinh mới, và nhựa đã qua sử dụng có thể được tạo thành các sản phẩm nhựa mới như chăn lông cừu, đồ chơi, dụng cụ bệnh viện và nhiều sản phẩm hữu ích khác.

Rác thải hữu cơ có thể được tái chế thành phân hữu cơ thông qua quá trình phân hủy. Các sinh vật nhỏ bé sẽ phân hủy các chất thải xanh như thức ăn thừa nhà bếp, lá cây và cỏ, từ đó tạo ra đất trồng màu mỡ.

Tái chế rác thải xanh bằng cách ủ phân hữu cơ có thể được thực hiện bởi chính học sinh tại trường hoặc ở nhà. Ngoài ra, học sinh còn được học cách tái chế giấy và làm phân hữu cơ trong các hoạt động khác. Các công ty tái chế có thể thu gom các loại rác thải khác nhau để tái chế.

Nếu khu vực bạn chưa có công ty tái chế, hãy trao đổi với những người có trách nhiệm trong cộng đồng hoặc khu vực để thiết lập một trung tâm tái chế.

Những lợi ích của việc giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế chất thải bao gồm giảm thiểu rác thải, giảm ô nhiễm môi trường, cải thiện sức khỏe của con người và động vật, nâng cao ý thức chăm sóc môi trường và tiết kiệm tiền!

6

Mục tiêu Chương trình này hướng đến các mục tiêu: 1. Nâng cao nhận thức và kiến thức về chất thải thông qua các hoạt động thực hành.

2. Khuyến khích học sinh thay đổi hành vi liên quan đến chất thải bằng cách giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế các sản phẩm và vật liệu.

3. Rèn luyện cho học sinh tính trách nhiệm với chất thải của mình để đảm bảo môi trường sống sạch, khỏe mạnh và đáng sống hơn cho hôm nay và ngày mai.

4. Áp dụng phương pháp xử lý chất thải bền vững.

Chúng tôi tin rằng: 1. Học sinh học hỏi tốt nhất thông qua trải nghiệm thực tế.

2. Các tài liệu được cung cấp sẽ giúp học sinh xây dựng lòng tự tin.

3. Các tài liệu khuyến khích tương tác xã hội và học tập xuất sắc.

4. Các hoạt động giúp nâng cao nhận thức về các vấn đề liên quan đến chất thải..

5. Vui chơi sáng tạo và nghệ thuật là những cách thiết yếu để dạy học sinh giao tiếp, suy nghĩ, cảm nhận và thể hiện bản thân.

6. Học sinh thích khám phá và tạo ra đồ dùng từ rác thải tái chế.

7.Học sinh thích đặt câu hỏi và tạo sơ đồ tư duy.

8.Học sinh thích thú với những nhiệm vụ thực tế mà chúng có thể liên hệ đến bản thân.

Nội dung Chương trình Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc

1. Sách hướng dẫn hoạt động: Cung cấp các hoạt động thực tế giúp học sinh hình thành thói quen bền vững, khuyến khích giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải.

2. Sách giáo khoa: Học sinh tìm hiểu về các loại chất thải như nhựa, giấy, rác thải xanh và thủy tinh. Sách bàn về nguồn gốc, thời gian phân hủy của các vật liệu, đồng thời hướng dẫn cách giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế. Với mỗi trang sách, hình ảnh thành phố dần được chuyển hóa từng bước từ bẩn thành sạch.

3. Trò chơi: Người chơi được thưởng (đi thêm vài ô trên bàn cờ) hoặc bị phạt (đi lùi vài ô) khi thể hiện hành vi ứng xử phù hợp với rác thải.

Sách hướng dẫn hoạt động

Sách cung cấp thông tin cơ bản về rác thải và tái chế, đồng thời giới thiệu các hoạt động thực tế có thể thực hiện tại trường học hoặc ở nhà. Học sinh được khuyến khích suy nghĩ nghiêm túc về hành vi của mình đối với “rác thải” và “môi trường”.

Thông qua một số hoạt động, học sinh học cách nhận biết “vật liệu thải” trong môi trường xung quanh.

Các em học cách giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải do mình tạo ra, phân loại rác thải đúng cách để có môi trường sạch sẽ, ngăn nắp, đồng thời tái sử dụng hoặc tái chế các vật liệu.

Danh sách các hoạt động

Các hoạt động được chia thành 3 nhóm: Nhận thức (N), Suy ngẫm (S) và Thực hành (T).

1. Nhận thức (N) về các vấn đề rác thải; 2. Suy ngẫm (S) giúp học sinh hiểu sâu hơn về các vấn đề và giải pháp xử lý rác thải.

3. Thực hành (T) cho phép học sinh tự mình hành động và tái chế, hình thành thói quen bền vững.

7

Trò chơi rác thải Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc

8

Nhận xét chung về các hoạt động:

Mỗi hoạt động được thiết kế cho nhóm tuổi khuyến nghị nhưng cũng có thể áp dụng cho các nhóm tuổi khác. Các hoạt động này có thể được thực hiện ở trường tiểu học, trung học cơ sở, nhà trẻ hoặc ở nhà. Giáo viên có thể lựa chọn các hoạt động phù hợp với nhóm học sinh của mình. Hầu hết các hoạt động có thể hoàn thành trong một giờ hoặc ít hơn.

Hãy dành thời gian thảo luận sau mỗi hoạt động với các câu hỏi: 1. Em có áp dụng những kiến thức mới học vào thực tế không? Kiến thức mới đã thay đổi hành vi của em như thế nào?

2. Việc thay đổi hành vi có khó khăn không?

3. Bố mẹ và bạn bè phản ứng thế nào với những thay đổi của em?

4. Chúng ta có thể làm gì để duy trì nhiệt tình và nâng cao hiệu quả thực hiện? Điều quan trọng là trao đổi với học sinh và giải thích rằng việc hình thành ý tưởng và thói quen mới cần có thời gian. Đừng để học sinh thất vọng nếu môi trường xung quanh chưa ủng hộ ngay lập tức. Mỗi học sinh đều có thể tạo ra sự khác biệt và mọi thành công nhỏ đều đáng trân trọng!

Nhiều thành công nhỏ sẽ dẫn đến thành công lớn, và theo thời gian các em sẽ thay đổi thế giới. Đối với học sinh nhỏ tuổi, hãy bắt đầu ngay với hành động thay vì lý thuyết. Các em sẽ thích học hỏi thông qua thực hành.

Sơ đồ tư duy

Trong sách hướng dẫn hoạt động, chúng ta sử dụng sơ đồ tư duy. Sơ đồ tư duy là một công cụ giúp tăng cường khả năng tổ chức tư duy. Đây là cách sáng tạo và hiệu quả để lên ý tưởng và sắp xếp các suy nghĩ của bạn về một chủ đề.

Sơ đồ tư duy có thể được ví như bản đồ của một thành phố. Trung tâm của sơ đồ tư duy đại diện cho ý tưởng quan trọng nhất mà bạn muốn đưa vào. Các nhánh chính dẫn ra từ trung tâm đại diện cho những suy nghĩ chính trong quá trình suy nghĩ của bạn. Các nhánh phụ đại diện cho những suy nghĩ thứ yếu. Sơ đồ tư duy sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan đầy màu sắc, giúp bạn ghi nhớ và sắp xếp thông tin tốt hơn.

Bạn luôn bắt đầu ở giữa trang giấy hoặc bảng học và ghi lại ý trung tâm bằng chữ hoặc hình ảnh. Nối trung tâm với các nhánh và viết ra những suy nghĩ và liên tưởng khác. Sử dụng màu sắc khi tạo sơ đồ tư duy. Sử dụng các đường cong giống như cành cây. Sử dụng một từ khóa cho mỗi dòng và sử dụng hình ảnh, vì hình ảnh có giá trị hơn ngàn lời và dễ nhớ.

9

Ví dụ về sơ đồ tư duy: Sơ đồ tư duy 1

Khắc phục

Tái chế

Giảm thiểu

Tái sử dụng

Sách giáo khoa

Sách giáo khoa chứa hai hành trình hướng dẫn học sinh cách đạt được một thế giới sạch hơn và xanh hơn. Một thành phố ô nhiễm nặng đang dần thay đổi thành một thành phố sạch, nơi có thùng rác được đặt đúng chỗ, không khí, đất và nước sạch, người dân khỏe mạnh và hạnh phúc.

Ngoài ra, sách còn thảo luận về nguồn gốc, ứng dụng và thời gian phân hủy của nhựa, giấy, rác thải xanh và thủy tinh, cũng như các cách giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế những vật liệu này.

Trò chơi

Trò chơi là ứng dụng của những thông tin học sinh đã học trong các bài học. Chơi theo nhóm nhỏ trong lớp theo hướng dẫn ở mặt sau của trò chơi. Đảm bảo rằng mọi trẻ đều biết cách chơi trước khi mang về nhà.

Thời gian thực hiện chương trình

Chương trình Happy Green Việt Nam có thể được thực hiện trong vài tháng trong năm học.

Trường học hoặc trung tâm cộng đồng có thể linh hoạt triển khai chương trình theo hai hình thức: dự án tháng (một hoạt động mỗi ngày trong một tháng) hoặc dàn trải theo các tháng liên tiếp, mỗi tuần dạy một hoạt động.

Chương trình cũng phù hợp cho các câu lạc bộ ngoại khóa và chương trình kỳ nghỉ, đồng thời cung cấp nhiều ý tưởng cho các buổi sinh hoạt tập thể hoặc các cuộc họp trường khác.

10

Hoạt động (N) Hoạt động 1: Câu chuyện về Cellio - Sâu lười ủ phân Độ tuổi: 4-7 tuổi, Thời gian: 20 phút

Mục tiêu Sau khi đọc truyện, học sinh sẽ hiểu khái niệm phân hữu cơ (phân ủ) và cách tạo phân hữu cơ.

Mô tả hoạt động Giáo viên đọc truyện “Cellio - Sâu lười ủ phân” cho học sinh: Cellio - Sâu lười ủ phân Ngày xửa ngày xưa, có một chú sâu lười sống trong rừng. Chú sâu nhỏ bé này ao ước được lớn lên và biến thành một chú bướm xinh đẹp. Vì vậy, chú cần phải ăn thật nhiều để lớn và khỏe mạnh. Nhưng chú sâu này chỉ thích ăn những loại thức ăn nhất định. Các con biết đó là những loại thức ăn gì không?

Một ngày nọ, Cellio đang tìm kiếm thức ăn khi lang thang dưới những tán cây cao trong khu rừng với ánh nắng hắt qua lá. Chú cố gắng ăn mọi thứ mình nhìn thấy vì muốn lớn nhanh. Chú ăn lá cây, rất ngon. Chú cắn thử một miếng cốc nhựa, nhưng thật kinh khủng! Chú thích trái cây và cỏ xung quanh, và lớn nhanh như thổi. Chú ăn một chút côn trùng, nhưng cũng không ngon miệng lắm. Món ăn yêu thích của chú là cà chua: một loại rau củ mọc từ cây Vì vậy, Cellio thích lá cây, cỏ, trái cây và rau củ nhưng không thích thịt, bánh mì và đồ nhựa. Cellio và những con giun khác cùng các vi khuẩn có lợi giúp phân hủy các chất hữu cơ thành đất màu mỡ. Đây được gọi là phân hữu cơ, và cây cối xung quanh rất thích chất dinh dưỡng từ loại đất màu mỡ này. Vì vậy, cây cối giúp Cellio lớn lên và Cellio giúp cây cọ sinh trưởng.

Cellio - Sâu lười ủ phân giúp biến chất thải hữu cơ, bao gồm lá cây, cỏ và trái cây, thành phân hữu cơ. Chú ấy đang làm rất tốt việc tái chế rác thải xanh thành phân hữu cơ!

Và khi ăn đủ, Cellio đã biến thành một chú bướm xinh đẹp.

Các em học sinh nhỏ tuổi có thể bắt đầu bằng việc vẽ tranh về Cellio - Sâu lười ủ phân và những thức ăn yêu thích của chú. Học sinh lớn tuổi có thể mở sách bài tập và đọc về “rác thải xanh” để thảo luận. Những gì Cellio làm thực chất là “tái chế”. Cellio đã biến “rác thải xanh” thành “phân hữu cơ”. Tất cả chúng ta đều có thể tận dụng rác thải nhà bếp hữu cơ của mình khi biến chúng thành phân hữu cơ. Khi tái chế rác thải xanh, chúng ta sẽ có được đất màu mỡ và không cần phải mua phân bón. Chúng ta có thể trồng rau và thảo mộc của riêng mình bằng cách sử dụng phân hữu cơ.

Kết luận Bắt đầu tái chế rác thải xanh, chúng ta sẽ giảm thiểu rác thải, tạo ra đất màu mỡ (phân hữu cơ) và có thể trồng rau và thảo mộc của riêng mình.

11

(N) Hoạt động 2: Phân loại rác thải Độ tuổi: 4-11 tuổi, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu: Nhận biết và phân loại rác thải.

Chuẩn bị Giáo viên chuẩn bị một túi đựng đầy rác thải để mang đến lớp học vào ngày diễn ra bài học. Điều quan trọng là túi rác phải chứa đủ các loại rác thải khác nhau, nhưng đảm bảo an toàn để học sinh có thể tương tác. Chuẩn bị túi nilon, thủy tinh (không vỡ), giấy, rác thải xanh như vỏ rau hoặc vỏ trái cây, lon và quần áo cũ. Mang theo một tấm nhựa hoặc khay để bày rác thải.

Hoạt động này giúp nâng cao nhận thức thông qua trải nghiệm thực tế, do đó học sinh cần được nhìn và tương tác với tất cả các vật liệu mà chúng ta gọi là rác thải. Chú ý không để học sinh chạm trực tiếp vào rác thải, có thể đeo găng tay và rửa tay sau hoạt động.

Vật liệu Tấm nhựa, khay hoặc túi đựng rác thải sinh hoạt như hộp đựng đồ ăn sáng, lon, thủy tinh, giấy, vỏ, túi trà,...

Mô tả hoạt động Giáo viên và học sinh ngồi thành vòng tròn. Giáo viên đặt tấm nhựa xuống giữa vòng tròn để bày rác thải. Giáo viên cho học sinh xem túi nilon đựng rác và đặt ra các câu hỏi sau: - Các con biết cô có gì ở đây không?

- Theo các con, có những loại rác thải nào trong túi đựng rác?

Sau khi thảo luận, đổ hết rác thải trong túi ra tấm nhựa.

Tất cả đều được vứt đi như “rác thải”.

1. Các con nhìn thấy những loại vật liệu gì ở giữa vòng tròn? Nhựa, giấy, thức ăn thừa, hộp đựng nước trái cây, các loại bao bì khác,...

2. Đây có phải là tất cả rác thải hay chúng ta có thể sử dụng lại chúng không?

3. Yêu cầu học sinh suy nghĩ về các sản phẩm “rác thải” khác.

Giáo viên bắt đầu vẽ sơ đồ tư duy trên bảng bằng cách viết từ “rác thải” ở giữa. Học sinh bổ sung vào sơ đồ tư duy như hình dưới đây.

Kết luận Học sinh nhận thức được các sản phẩm mà chúng ta vứt đi là rác thải. Với sự trợ giúp của sơ đồ tư duy, học sinh cùng nhau lên ý tưởng về chủ đề rác thải và hiểu rằng một số vật dụng có thể được sử dụng lại.

Sơ đồ tư duy 2:

Hộp nước ép trái cây

Hũ thủy tinh

Lon

Túi nhựa Quần áo cũ Thức ăn thừa

Rác thải xanh (lá cây)

Thùng giấy

Giấy 12

(T) Hoạt động 3: Làm đồ trang trí và đồ dùng hữu ích khác từ rác thải Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút trở lên

Mục tiêu Làm đồ trang trí hoặc đồ dùng hữu ích từ “rác thải”, đồ dùng đã qua sử dụng và loại bỏ. Khuyến khích học sinh coi rác thải như một nguồn tài nguyên để sáng tạo.

Vật liệu Chai nhựa, áo phông cũ, quần jean cũ, báo hoặc tạp chí, vải Mô tả hoạt động Hoạt động này nhằm mục đích tạo cảm hứng và khuyến khích học sinh sử dụng các vật dụng cũ trong các tiết mỹ thuật. Những vật dụng này nếu không được tái chế sẽ bị chôn lấp hoặc gây ô nhiễm môi trường.

Chọn một trong các vật dụng dưới đây và làm đồ thủ công mỹ nghệ từ những vật dụng đã qua sử dụng này.

Chai nhựa: Tái chế chai nhưa https://www.youtube.com/watch?v=3poA02RzAr4 • Làm búp bê từ vải vụn, giấy, bút đánh dấu đã qua sử dụng và dùng làm con rối cho các trò chơi sáng tạo: https://www.youtube.com/watch?v=-d9mx7oap70 • Bạn có thể tìm hướng dẫn tại đây: https://www.youtube.com/watch?v=xJh7OJ13nw4 Áo phông cũ • Tự may túi mua sắm không cần kim chỉ theo hướng dẫn trong liên kết này: https://www.youtube.com/watch?v=yNdW9MojrXM • Làm sợi len từ áo phông: https://www.youtube.com/watch?v=y2hdZ4luc34 • Tái chế áo thun cũ làm sợi vải :https://www.youtube.com/watch?v=iqR8XKiplcQ • Sử dụng sợi len từ áo phông để móc hoặc làm các vật: https://sustainmycrafthabit.com/top20-tshirt-yarn-projects/15 Quần jean cũ • Làm túi thời trang từ quần jean cũ: https://betweennapsontheporch.net/25denim-bags-purses-made-from-recycled-jeans/ và https://sewguide.com/ diy-denim-jeans-bag/ • Hướng dẫn may túi tái chế từ quần Jeans cũ: https://www.youtube.com/watch?v=ZwzW9qO4khM Báo/tạp chí • Sử dụng giấy báo cũ và keo dán để làm các vật dụng giấy, như bát, khung ảnh động vật, v.v. https://www.diys.com/papier-mache-crafts/ • Sử dụng giấy tạp chí cuộn để trang trí khung ảnh và tạo tác phẩm nghệ thuật https://diyprojects.com/rolled-paper-crafts/ • Tự làm vật dụng trang trí bằng giấy báo cũ https://www.youtube.com/watch?v=Zrom2UV3VZY https://www.youtube.com/watch?v=4gWLSw1DafA Vải/Rác thải • Khuyến khích học sinh sáng tạo quần áo cho một buổi trình diễn thời trang từ các vật liệu bỏ đi.

Kết luận Thông qua hoạt động này, học sinh sẽ học cách nhìn nhận chất thải theo một cách khác, hiểu được tiềm năng giá trị của chúng khi rác được coi là nguồn tài nguyên cho sự sáng tạo và các tác phẩm nghệ thuật.

13

(T) Hoạt động 4: Làm màng bọc thực phẩm từ sáp ong Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Tạo ra giải pháp thay thế để bảo quản thực phẩm, giảm thiểu nhu cầu sử dụng màng bọc nhựa và giảm lãng phí thực phẩm. Tái sử dụng vải cotton cũ.

Chuẩn bị Yêu cầu học sinh mang đến lớp vải cũ hoặc không sử dụng (vải lanh hoặc cotton) như ga trải giường/vỏ gối/áo dài/áo sơ mi để cắt thành hình tròn, hình vuông và hình chữ nhật.

Giặt sạch, phơi khô và là phẳng vải trước.

Chuẩn bị sẵn sáp ong và một ít nhựa thông (tùy chọn).

Xem một vài hướng dẫn trên YouTube về cách làm màng bọc thực phẩm từ sáp ong và chọn phương pháp an toàn, phù hợp nhất theo hoàn cảnh (ví dụ: sử dụng bàn ủi hoặc lò nướng). Ngoài ra, hãy đọc hướng dẫn từng bước để làm màng bọc từ sáp ong tại đây: https://www.youtube.com/watch?v=NIhZ2Ftdr2M https://www.tiktok.com/@hungong98/video/7148009262789299483 Vật liệu • Vải cotton (vải cũ càng tốt) • Kéo lượn sóng • Sáp ong • Nhựa thông (tùy chọn) • Máy bào • Giấy nướng • Bàn ủi • Bàn là (tùy chọn) • Lò nướng • Bàn chải hoặc dụng cụ phết Mô tả hoạt động Thảo luận về công dụng của màng bọc từ sáp ong. Màng bọc có thể được dùng để che thực phẩm như phô mai, nửa quả bơ, bánh mì, bát đựng thức ăn thừa... bất cứ thứ gì bạn thường dùng màng bọc nhựa.

Nhấn mạnh rằng chúng ta sẽ sử dụng vải cotton đã qua sử dụng cho hoạt động này và giải thích rằng sáp ong là chất sáp do ong mật tiết ra để tạo tổ ong. Sáp ong cũng được dùng để đánh bóng đồ gỗ và làm nến.

Chia thành các nhóm nhỏ, học sinh dùng kéo lượn sóng cắt vải thành các kích cỡ khác nhau để tránh vải bị tua rua. Thực hiện theo các bước làm màng bọc, lưu ý rằng các bạn đang làm việc với sáp ong rất nóng và bàn ủi nóng. Nhớ cảnh báo học sinh về nguy cơ bị bỏng tay!

KHÔNG CHO học sinh tự thực hiện hoạt động này mà không có người giám sát.

Phương pháp dùng bàn ủi: 1. Bào sáp ong lên một miếng vải lanh hoặc cotton, trải đều.

2. Kẹp miếng vải đã bôi sáp giữa hai tờ giấy nướng.

3. Là ủi lên vải để sáp ong chảy ra thấm vào vải.

4. Cẩn thận khi lấy miếng vải ra và treo lên cho nguội.

Phương pháp dùng lò nướng: 1. Đặt miếng vải lên khay nướng cũ.

14

2. Bào sáp ong lên vải, trải đều.

3. Cho khay nướng vào lò và đặt nhiệt độ lò ở 150 C. 4. Kiểm tra thường xuyên và sau vài phút, sáp ong sẽ chảy ra thấm vào vải.

5. Dùng bàn chải hoặc dụng cụ phết cũ để phủ đều sáp lên vải và che các chỗ trống.

6. Để nguội.

Yêu cầu học sinh thiết kế thẻ hướng dẫn bảo quản với thông tin hữu ích, bao gồm: • Lau sạch bằng khăn ẩm sau mỗi lần sử dụng hoặc giặt màng bọc bằng NƯỚC LẠNH và một ít xà phòng.

• Để loại bỏ thức ăn khô dính, không nên gỡ bỏ mà hãy ngâm màng bọc trong nước lạnh vài phút.

• Không dùng cho thịt sống, chất lỏng hoặc thực phẩm còn nóng.

• Nếu được bảo quản tốt, màng bọc có thể sử dụng được khoảng một năm. Chúng có thể được ủ sau khi sử dụng, hoặc bôi lại sáp ong và tái sử dụng.

Màng bọc này là một món quà tuyệt vời và cũng là một hoạt động gây quỹ hiệu quả bằng cách bán chúng.

Kết luận Màng bọc từ sáp ong là một lựa chọn thay thế tuyệt vời cho màng bọc nhựa và giúp học sinh nhận thức được rằng vải cotton và vải lanh có thể được tái sử dụng để tạo ra thứ gì đó mới và hữu ích. Sử dụng màng bọc từ sáp ong cũng sẽ giúp giảm thiểu nhu cầu sử dụng nhựa dùng một lần.

(N) Hoạt động 5: Hộp cơm và bình đựng nước tái sử dụng Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Khuyến khích học sinh và phụ huynh giảm thiểu rác thải bằng cách sử dụng các vật liệu tái sử dụng.

Chuẩn bị Giáo viên có thể tìm hiểu về chủ đề giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế bằng cách truy cập các trang web được đề cập ở cuối hướng dẫn hoạt động này. Cho học sinh xem ví dụ về các vật liệu tái sử dụng mà học sinh có thể dùng như hộp cơm và bình đựng nước tái sử dụng.

Vật liệu Giấy và bút.

Mô tả hoạt động Giáo viên giải thích về bao bì tái sử dụng và đưa ra các ví dụ.

Hoạt động này yêu cầu trong vài tuần tới, mỗi học sinh nên mang theo đồ ăn và thức uống trong các vật liệu bền vững. Điều này có nghĩa là thực phẩm được mang trong hộp đựng tái sử dụng và đồ uống trong bình tái sử dụng, do đó tránh sử dụng một lần các vật liệu như nhựa, giấy hoặc nhôm.

Học sinh viết thư cho bố mẹ về thí nghiệm giảm thiểu rác thải tại trường. Học sinh đọc thư cho cả lớp và có thể thảo luận về các vật liệu tái sử dụng hoặc tái chế được sử dụng ở nhà và trong lớp học.

Học sinh bỏ phiếu cho bức thư hay nhất, sau đó bức thư sẽ được gửi về nhà cho phụ huynh. Đảm bảo mỗi gia đình chỉ nhận một lá thư. Gửi email để giảm thiểu giấy sẽ tốt hơn.

Có thể tạo một biểu đồ lớp học để ghi lại thành tích của từng cá nhân.

Giáo viên tạo biểu đồ trên giấy, liệt kê tên học sinh ở phía bên phải và ngày ở phía trên cùng.

Giáo viên theo dõi lượng rác thải hàng ngày bằng cách ghi chú ++ cho không có rác thải / + ít rác 15

thải hơn / - cho nhiều rác thải hơn cần thiết. Sau một tuần, hãy trao phần thưởng cho học sinh có thành tích “tuyệt vời nhất” trong tuần đó hoặc cho cả lớp vì đã cố gắng hết sức để giảm thiểu rác thải.

Tiếp tục thực hiện quy trình tương tự trong những tuần sau để khuyến khích hành vi này!

Kết luận Học sinh có cơ hội chia sẻ kiến thức về cách giảm thiểu rác thải với bố mẹ. Bằng cách cố gắng hết sức, các em cùng nhau giảm thiểu rác thải và được khen thưởng vì điều đó. Hành vi của các em đang trở nên bền vững hơn.

(S) Hoạt động 6: Câu chuyện: ‘Cuộc đời của…’ Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Viết một câu chuyện về một mẩu rác.

Ví dụ như thùng rác tái chế này được làm từ lốp xe cũ.

Chuẩn bị Giáo viên chọn một con đường hoặc sân chơi nơi học sinh được yêu cầu quan sát các vật bị vứt đi ở đó. Nếu không thể thực hiện được, học sinh có thể chọn một vật dụng từ Sách giáo khoa.

Vật liệu Giấy và bút.

Mô tả hoạt động Học sinh viết một câu chuyện về một mẩu rác thải tìm thấy trên đường phố hoặc được mô tả trong Sách giáo khoa.

Mục tiêu của câu chuyện là kể về cuộc đời của một đồ vật và cách kéo dài tuổi thọ của đồ vật bằng cách giảm thiểu, tái sử dụng hoặc tái chế. Học sinh có thể viết về những tác động tiêu độc của rác thải đối với thiên nhiên và con người, đồng thời nhắc đến nguyên tắc 3R: Giảm thiểu, Tái sử dụng, và Tái chế.

Những điểm có thể đưa vào câu chuyện: 1. Nghĩ ra tên cho sản phẩm và mô tả sản phẩm.

2. Chọn để sản phẩm tự kể câu chuyện của chính mình hoặc bạn viết về đồ vật đó.

3. Đồ vật được sản xuất ở đâu?

4. Đồ vật được bán ở đâu? Ai đã mua đồ vật đó?

5. Đồ vật được sử dụng như thế nào?

6. Điều gì xảy ra sau đó?

7. Đồ vật bị vứt đi đâu?

8. Ai đã vứt đồ vật đi?

9. Tác động của rác thải ở nơi bạn tìm thấy đồ vật là gì?

10. Có thể làm gì để giảm thiểu tác động tiêu cực của rác thải?

11. Bạn có thể làm gì để giảm thiểu tác động đối với môi trường?

12. Làm thế nào để tái sử dụng hoặc tái chế đồ vật này?

13. ‘‘Kiếp sống’ tiếp theo của vật liệu này có thể là gì?

Những câu chuyện có thể được đính lên bảng thông báo của trường và trên hành lang để các học sinh khác cũng có thể đọc. Ngoài ra, hãy cho học sinh chia sẻ câu chuyện của mình trong buổi sinh hoạt chung. Học sinh thậm chí có thể tạo phim hoạt hình.

Kết luận Học sinh viết một câu chuyện về cuộc đời (kéo dài) của một đồ vật bị vứt đi và chia sẻ câu chuyện với các bạn học sinh khác.

16

(S) Hoạt động 7: Tác động của rác thải Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Học sinh nhận thức được rằng rác thải có tác động đến không khí, đất, nước và sức khỏe của chúng ta.

Chuẩn bị Giáo viên xem hai video ngắn trên www.youtube.com để chiếu cho học sinh trong hoạt động này. Đầu tiên chiếu “Một ngày trong cuộc sống của rác thải và đồ tái chế” (A day in the life of your garbage and recyclables) và sau đó là “Bãi rác hiện đại hoạt động như thế nào?” (How does a modern landfill work?)

Vật liệu Bảng trắng, máy tính có kết nối internet.

Mô tả hoạt động.

Giáo viên chiếu các video trên YouTube và yêu cầu học sinh chia sẻ phản hồi.

Giáo viên thảo luận về quá trình xử lý rác thải từ cửa hàng đến bãi rác. Chuyện gì xảy ra với rác thải sau khi được xử lý? Ví dụ: bạn mua sữa chua trong cửa hàng, ăn nó vào bữa sáng, bỏ hộp sữa chua vào thùng rác và đặt thùng rác trước cửa, người thu gom rác chở nó đến bãi rác, hộp sữa chua nằm đó nhiều năm, gây ô nhiễm đất và nước ngầm, hoặc bị đốt cháy, gây ô nhiễm không khí). Tác động của việc đổ rác thải ra thiên nhiên là gì? Những vật dụng nào bạn không nên vứt vào thùng rác? (pin, thiết bị gia dụng và đồ điện tử) Giáo viên thảo luận về chủ đề chính, ‘Tác động của rác thải là gì?’ Học sinh nêu ra các tác động của rác thải trong khi giáo viên vẽ sơ đồ tư duy sau lên bảng.

Sơ đồ tư duy 3

Thực phẩm bị ô nhiễm

Bãi chôn lấp

Biển Dòng sông Nước ngầm Uống nước

Ô nhiễm đất

Ô nhiễm nguồn nước

Cá bị ô nhiễm

Nhức đầu

Vấn đề vệ sinh

Ảnh hưởng xấu tới sức khỏe Vấn đề về hô hấp

Con người

Ô nhiễm không khí

Ảnh hưởng của chất thải Đốt cháy ruộng lúa

Thực phẩm bị ô nhiễm

Đốt nhựa

Động vật

Đốt rác dọc đường phố Đốt bãi rác

animals Vướng vào rác thải

Nghẹt thở trong chất thải

Chất thải có tác động đến: 1. Không khí - Việc đốt rác thải tại các bãi rác sẽ dẫn đến ô nhiễm không khí. Ô nhiễm không khí có thể ảnh hưởng trực tiếp đến con người và động vật thông qua việc hít thở không khí bị ô nhiễm, gây ra các vấn đề về hô hấp và dị ứng.

2. Đất - Ô nhiễm đất ảnh hưởng đến tất cả các loại rau và sản phẩm nông nghiệp, do đó thực phẩm của chúng ta sẽ kém chất lượng và con người, động vật có thể tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm bẩn.

17

3. Nước - Ô nhiễm nước gây hại cho cá và các loài thực vật thủy sinh, đồng thời cũng ảnh hưởng đến đất. Do đất được tưới bằng nguồn nước này nên đất và các loại cây trồng cũng bị nhiễm bẩn; nếu sử dụng nước bị ô nhiễm làm nước uống thì có thể trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.

4. Động vật - Động vật có thể bị nghẹt thở do nuốt phải rác thải, bị mắc kẹt trong rác và hít phải không khí ô nhiễm.

5. Con người - Con người có thể mắc các vấn đề về vệ sinh, các vấn đề về thể chất như khó thở hoặc đau đầu, hoặc có thể ăn phải thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm bẩn.

Kết luận Giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế chất thải là điều rất quan trọng vì nó giúp giảm thiểu những tác động xấu của ô nhiễm đối với không khí, đất, nước và sức khỏe của chúng ta.

(S) Hoạt động 8: Các cách giảm thiểu rác thải Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Sử dụng sơ đồ tư duy để lên ý tưởng các cách giảm thiểu rác thải.

Chuẩn bị Sử dụng internet để mở video truyền cảm hứng trên YouTube: “Landfill Harmonic: Thế giới ném rác vào chúng tôi, chúng tôi trả lại bằng âm nhạc” (Landfill Harmonic The world sends us garbage, we send back music).

Vật liệu Sách học sinh, bảng trắng hoặc giấy lớn và bút chì màu.

Mô tả hoạt động Giáo viên chiếu video YouTube “Landfill Harmonic” cho học sinh xem và thảo luận với cả lớp. Hãy giải thích rằng giải pháp cho vấn đề rác thải là giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải.

Bằng cách giảm thiểu rác thải và không vứt quá nhiều rác, chúng ta sẽ có ít rác thải và ô nhiễm hơn trong tương lai. Tùy thuộc vào chúng ta, con người ở mọi lứa tuổi, để thay đổi thói quen và làm sạch, xanh hóa hành tinh của chúng ta vì hiện tại và các thế hệ tiếp theo.

Học sinh được yêu cầu tạo một sơ đồ tư duy về cách giảm thiểu chất thải. Các em có thể tận dụng thông tin được viết trong sách học sinh. Các em có thể nghĩ ra những cách nào khác để giảm thiểu chất thải ngoài những cách được đề cập trong sách học sinh? Các vấn đề cụ thể về rác thải liên quan đến thành phố của các em là gì và các em có thể nghĩ ra giải pháp nào?

Cùng tạo một sơ đồ tư duy khác trên lớp về chủ đề ‘giảm thiểu chất thải’ bằng cách chia sẻ ý tưởng của mọi người.

Sử dụng có thể tái sử dụng cốc và chai nước

Sơ đồ tư duy 4

Sử dụng có thể tái sử dụng hộp cơm trưa

Lấy của riêng bạn túi đến các cửa hàng

Sửa chữa quần áo

Giảm bớt Rác thải

Giảm bao bì

Tránh các vật dụng và đồ nhựa dùng một lần

Sử dụng có thể sạc lại pin battery

18

(S) Hoạt động 9: Các cách tái sử dụng rác thải Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Học sinh suy nghĩ về các cách tái sử dụng rác thải.

Chuẩn bị Giáo viên và học sinh mang theo một ‘sản phẩm thải bỏ’ từ nhà.

Giáo viên cần biết cách giải thích về việc tạo sơ đồ tư duy và mục đích của sơ đồ.

Vật liệu Hộp, chai thủy tinh, hộp diêm, túi nhựa, giấy và rác thải xanh.

Mô tả hoạt động học sinh chia sẻ ‘sản phẩm tái chế’ của mình và thảo luận về ý tưởng tái sử dụng chúng.

Học sinh được khuyến khích đưa ra các ví dụ về việc tái sử dụng rác thải. Sau đó, giáo viên chiếu video YouTube: “Green Kids Take Charge: part 2 of 3 (Trẻ em Xanh hành động: Phần 2/3) Sau khi xem video, học sinh tạo sơ đồ tư duy của riêng mình về các cách tái sử dụng rác thải.

Sau khi hoàn thành, giáo viên vẽ sơ đồ tư duy của cả lớp trên bảng với sự đóng góp của học sinh.

Sơ đồ tư duy có thể trông như thế này: Sơ đồ tư duy 5 Bữa trưa hộp Kho

nghệ thuật & Đồ thủ công

Nhựa Hộp

Mua sắm Cái túi

Nhựa Cái túi

Tờ giấy

Thùng đựng rác

Nghệ thuật & Thủ công

Giấy

1. Sử dụng 2 mặt 2. Dùng làm giấy gói 3. Nghệ thuật & Thủ công

Nhựa

Uống rượu Nhựa Cái chai Cái chai

Làm thùng Thùng carton

Nghệ thuật & Đồ thủ công

Tái sử dụng Rác thải

Nghệ thuật & Đồ thủ công

Màu xanh lá Rác thải

Thủy tinh Cái chai Lọ cắm hoa vì Những Uống chai nước bông hoa

Kho

Cái lọ

Kho

Hộp đựng bút

Phân trộn Thức ăn cho động vật

Kết luận Học sinh đã học cách lên ý tưởng tái sử dụng rác thải bằng cách sử dụng sơ đồ tư duy.

19

(S) Hoạt động 10: Các cách tái chế rác thải Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Học sinh nhận thức được sản phẩm được tạo ra từ gì và vật liệu nào có thể tái chế.

Chuẩn bị Giáo viên mang các sản phẩm đến trường và bày trên bàn.

Vật liệu Áo len lông cừu, lốp xe, thiết bị điện, giấy, thủy tinh, phân hữu cơ, lon, máy tính kết nối mạng.

Mô tả hoạt động Đầu tiên, giáo viên chiếu video YouTube: “Sesame Street, Recycling Blues” (Sesame Street: Buồn phiền về tái chế).

Giáo viên chỉ vào một sản phẩm và hỏi học sinh sản phẩm đó được làm từ vật liệu gì. Học sinh có thể nghĩ ra các sản phẩm khác được làm từ vật liệu gì không?

Thủy tinh được làm từ cát.

Nhựa được làm từ dầu hoặc ngô.

Giấy được làm từ cây.

Lon được làm từ nhôm.

Lốp xe được làm từ cao su.

Phân hữu cơ được làm từ rác thải xanh.

Giáo viên giải thích rằng một số vật liệu và sản phẩm có thể được tái chế thành các sản phẩm mới. Hầu hết các sản phẩm được tái chế trong các nhà máy. Tuy nhiên, tái chế giấy hoặc ủ phân hữu cơ có thể được thực hiện tại nhà hoặc trường học (xem Hoạt động 26 và 29).

Học sinh chia thành nhóm hai người và tạo sơ đồ tư duy về cách tái chế rác thải. Các em có thể sử dụng sách học sinh hoặc internet để nghiên cứu các lựa chọn.

Khi hoàn thành, mỗi nhóm trình bày sơ đồ tư duy của mình cho các bạn cùng lớp. Tiếp theo, giáo viên vẽ sơ đồ tư duy của lớp trên bảng. Sơ đồ tư duy có thể trông như thế này: 25 Kết luận Hầu hết các sản phẩm đều có thể được tái chế thành sản phẩm mới. Tái chế giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, năng lượng, nước và tiền cho việc sản xuất, đồng thời giảm thiểu rác thải vận chuyển đến bãi rác.

Sơ đồ tư duy 6

Xe đạp

Xe ô tô Các bộ phận của máy bay

Đồ trang trí bằng thủy tinh

Máy tính

Lon CH

Lốp xe

Bình hoa Kính và Chai

HẢI ẤTT TÁ

Ế ICH

Nhựa đường

Thủy tinh

Bình

Lời mời sinh nhật

Sân bóng rổ

Nhựa

Giấy Đồ nội thất bằng nhựa

Chất thải xanh

Văn phòng Giấy Gói quà

Túi Sổ ghi chép

Chai nhựa Áo len lông cừu hoặc Chăn

Đất màu mỡ

20

Phân trộn

Giấy vệ sinh, khăn giấy

(T) Hoạt động 11: Phân loại rác thải thật hữu ích! Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Lập kế hoạch phân loại và tái chế rác thải trong trường học, sau đó thu gom hoặc mang đến ngân hàng rác gần nhất.

Chuẩn bị Giáo viên đảm bảo có ít nhất 6 thùng đựng rác và vật liệu tái chế trong lớp. Thông báo với nhân viên bảo vệ về hoạt động này.

Vật liệu Sáu thùng rác hoặc nhiều hơn nếu cần, giấy, bút chì màu, báo và kéo.

Tiến hành hoạt động Cho học sinh xem một trong các video YouTube sau: https://www.youtube.com/watch?v=yXDndJJgDUY. Chia học sinh thành sáu nhóm. Mỗi nhóm chịu trách nhiệm về một loại vật liệu hoặc rác thải: nhựa, giấy, thủy tinh, kim loại, rác thải xanh hoặc rác thải khác. Nhiệm vụ của các nhóm là lên kế hoạch hướng dẫn mọi người cách phân loại rác thải trong trường và cách thu gom hoặc vận chuyển chúng đến công ty tái chế hoặc ngân hàng rác. Mỗi nhóm xây dựng kế hoạch quản lý chất thải cho loại vật liệu của mình, bao gồm nhưng không giới hạn các hoạt động sau: 1. Kiểm tra số lượng thùng rác hiện có trong trường và phân chúng thành 6 nhóm (nhựa, rác thải xanh, giấy, thủy tinh, kim loại và rác thải khác).

2. Tạo áp phích hiển thị rõ ràng loại vật liệu nào phải bỏ vào từng thùng, và cách tái sử dụng hoặc tái chế vật liệu đó. Các bạn cũng có thể sử dụng nhãn dán màu sắc để dán nhãn cho thùng rác.

3. Tìm các vị trí chiến lược xung quanh trường để đặt thùng rác.

4. Quyết định ai sẽ thu gom vật liệu từ các thùng rác xung quanh trường và mang chúng đến địa điểm tập kết.

5. Tìm hiểu xem công ty nào có thể thu gom rác thải từ trường học và hỏi xem họ có thể thu gom các vật liệu đã phân loại từ trường học cứ 2 tuần một lần không.

6. Cùng nhau lên kế hoạch cho những việc cần làm nếu rác thải không được phân loại đúng cách.

7. Thực hiện bài thuyết trình về kế hoạch quản lý rác thải của nhóm mình cho các bạn học sinh và giáo viên khác.

Hãy chắc chắn họ biết kế hoạch là gì và cách tái chế các vật liệu khác nhau.

Cho họ biết bạn (giáo viên) sẽ đặt các thùng rác khác nhau xung quanh trường và bạn sẽ bắt đầu tái chế.

Cho họ biết tại sao tái chế lại quan trọng. Chọn một nhóm nhỏ học sinh từ mỗi lớp phụ trách liên lạc với bạn (ví dụ, một tháng một lần) để cho bạn biết lớp của họ đang làm như thế nào với dự án tái chế. Cho họ biết rằng bạn sẵn sàng trả lời các câu hỏi và giúp mọi người thành công.

Giáo viên thảo luận về các kế hoạch cho sáu loại vật liệu khác nhau và tóm tắt chúng thành một kế hoạch rác thải tổng hợp, đề cập đến các hành động và tên của học sinh và giáo viên chịu trách nhiệm.

21

Trong những tuần sau đó, học sinh đảm bảo các loại rác thải khác nhau ở trường được phân loại và bỏ vào đúng thùng rác.

Thùng 1 - màu đỏ - nhựa Thùng 2 - thùng xanh - rác thải xanh (trái cây, rau, lá, cỏ) Thùng 3 - thùng xanh dương - thủy tinh Thùng 4 - thùng vàng - giấy Thùng 5 - thùng xám - rác thải khác Thùng 6 - thùng nâu - lon và kim loại Cho phép học sinh mang rác thải từ nhà nếu muốn. Đảm bảo các vật liệu tái chế được thu gom bởi một công ty tái chế.

Kết luận Học sinh đã thực hiện kế hoạch phân loại và thu gom nhựa, giấy, thủy tinh, kim loại và rác thải hỗn hợp trong trường học và đảm bảo công ty thu gom rác tái chế sẽ tái sử dụng hoặc tái chế các vật liệu này.

(S) Hoạt động 12: Khuyến khích hành vi bền vững đối với rác thải Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Cho học sinh nhận thức về hành vi “bền vững” của bản thân đối với rác thải.

Hầu hết ưa thích lựa chọn

GIẢM THIỂU TÁI SỬ DỤNG TÁI CHẾ KHÔI PHỤC

Ít nhất ưa thích lựa chọn

THẢI BỎ

Hệ thống phân cấp chất thải Chuẩn bị Chia lớp thành các cặp. Giáo viên đọc về khái niệm “cradle to cradle” (từ cái nôi đến cái nôi” và tính bền vững, đồng thời giải thích cho học sinh trong giờ học. Bạn có thể tìm kiếm “cradle to cradle” trên Google để biết thêm thông tin về chủ đề đó.

Vật liệu Bút và giấy.

Mô tả hoạt động Giáo viên giải thích rằng hành vi bền vững là hành vi bảo tồn sự cân bằng sinh thái cho cả hiện tại và tương lai bằng cách tránh khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và gây ô nhiễm môi trường.

Học sinh được chia thành các cặp và phỏng vấn lẫn nhau về hành vi của mình. Các em viết lại câu trả lời và đếm số lần trả lời “có” và “không”. Số lần trả lời “có” càng cao thì hành vi của các em càng bền vững.

Xem xét số liệu thống kê của lớp và tìm hiểu xem liệu có lĩnh vực cụ thể nào có phản hồi tiêu cực 22

không và tại sao lại như vậy. Giáo viên thảo luận về câu trả lời với học sinh và viết những câu trả lời quan trọng nhất lên bảng.

Phỏng vấn 1: 1. Bạn có yêu thiên nhiên không? Điều gì đặc biệt về thiên nhiên?

2. Bạn có buồn chán khi nhìn thấy rác thải trên đường phố, trên biển hoặc ngoài tự nhiên không?

3. Bạn có luôn vứt rác vào thùng rác không?

4. Bạn có mang theo hộp cơm và chai nước có thể tái sử dụng đến trường không?

5. Bạn có tái sử dụng rác thải ở nhà không? Nếu có, như thế nào?

6. Bạn có cho rằng việc giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải là hữu ích không?

7. Bạn có tái chế rác thải ở nhà không? Ví dụ như làm giấy mới từ giấy cũ hoặc ủ phân hữu cơ?

8. Bạn có nhặt rác trên đường phố hoặc khi đi dạo không?

9. Bạn có tự mang túi đi chợ không?

Nhóm câu hỏi thứ hai có thể được trả lời theo cặp hoặc theo cả lớp.

Phỏng vấn 2: 1. Bạn muốn giải quyết vấn đề rác thải như thế nào?

2. Lớp bạn có thể bắt đầu giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế chất thải như thế nào?

3. Bạn có muốn học cách làm giấy và ủ phân hữu cơ không?

4. Làm thế nào bạn có thể giúp làm sạch và xanh hóa môi trường xung quanh?

Giáo viên thảo luận về câu trả lời với học sinh và đưa ra kết luận trên bảng. Khi chúng ta giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế vật liệu, chúng ta không cần phải thải bỏ chúng và có thể sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên nhiều lần. Hành vi bền vững ít ảnh hưởng đến môi trường và giúp tiết kiệm tiền.

Hãy thảo luận về cách suy nghĩ “từ cái nôi đến cái nôi” với học sinh. Ý tưởng “từ cái nôi đến cái nôi” khuyến khích nền kinh tế toàn diện, nơi không có rác thải.

Triết lý này hướng đến việc sử dụng vật liệu của các sản phẩm đã qua sử dụng nhiều lần.

Bằng cách này, tài nguyên thiên nhiên không bị lãng phí mà được tái sử dụng vô thời hạn, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Kết luận Học sinh nhận thức được hành vi “bền vững” của mình đối với chất thải và biết ý nghĩa của khái niệm “từ cái nôi đến cái nôi”.

(T) Hoạt động 13: Sáng tác bài hát Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 45 phút Mục tiêu: Học sinh sáng tác một bài hát.

Chuẩn bị Các giáo viên xem hai bài hát sau đây trên Youtube.

Ngôn ngữ tiếng anh:https://www.youtube.com/watch?v=WbPqJO-FtU8.

Tiếng Việt: https://www.youtube.com/watch?v=HWsTHdaRPLI Vật liệu Giấy A0, bút chì màu, máy tính có kết nối internet.

Mô tả hoạt động Cho học sinh xem hai bài hát trên Youtube. Chia học sinh thành các nhóm và hướng dẫn các em 23

sáng tác một bài hát về rác thải, tác động của nó đến môi trường và cách giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế. Khuyến khích học sinh suy nghĩ về cách thể hiện bài hát, sử dụng các động tác minh họa và tạo poster để mọi người có thể hát theo.

Mỗi nhóm có thể trình bày bài hát của mình trước các bạn cùng lớp. Giáo viên có thể quay video và phát trong buổi họp phụ huynh.

Kết luận Học sinh đã sáng tác một bài hát về tái chế rác thải và hành vi bền vững để hát trong suốt thời gian còn lại của năm học.

(T) Hoạt động 14: Làm phân hữu cơ Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Làm thùng chứa rác thải xanh để ủ thành phân hữu cơ.

Vật liệu Lưới mắt cáo, 4 cọc, băng dính, một khu vực có một phần bóng râm Chuẩn bị Giáo viên phân bổ một vị trí trong khuôn viên trường để đặt thùng ủ phân hữu cơ. Đây cần phải là một khu vực có một phần bóng râm và không quá gần khu vui chơi.

Mô tả hoạt động Giáo viên thảo luận về quá trình ủ phân hữu cơ với học sinh. Quy trình bao gồm các bước sau: làm thùng ủ phân, đặt thùng vào đúng vị trí, đổ đầy vật liệu vào thùng, phân hủy vật liệu và sử dụng phân hữu cơ cho hoa, rau, thảo mộc đang phát triển hoặc rải phân hữu cơ lên luống hoa, cây cối.

Giáo viên và học sinh bắt đầu viết kế hoạch quản lý phân hữu cơ. Kế hoạch này cần thảo luận về việc làm thùng ủ phân, cách ủ phân hữu cơ và ai sẽ chịu trách nhiệm.

Chia học sinh thành hai nhóm. Mỗi nhóm sẽ phụ trách các hoạt động sau: 1. Làm hai thùng ủ phân; 2. Thu gom rác thải xanh từ các lớp, đổ đầy thùng, kiểm tra thành phần (mỗi tuần một học sinh khác nhau) 3. Sử dụng phân hữu cơ. Đọc hướng dẫn sau cho cả hai nhóm để các em biết phải làm gì. Đóng 4 cọc xuống đất và cố định lưới mắt cáo xung quanh. Giữ cho phần đáy và đỉnh thùng hở.

Học sinh bắt đầu đổ đầy thùng thứ nhất bằng rác thải xanh và trộn đều. Khi thùng thứ nhất đầy, làm ẩm nguyên liệu, đậy kín bằng nilon và bắt đầu đổ đầy thùng thứ hai. Học sinh tạo hai thùng để có phân hữu cơ liên tục. Kiểm tra thùng thường xuyên và lấy ra những rác thải không thuộc về thùng ủ phân hữu cơ. Sau 3 tháng, vật liệu sẽ chuyển thành phân hữu cơ. Khi sử dụng phân hữu cơ, bạn có thể dùng rây để loại bỏ những phần lớn trong phân hữu cơ và thêm chúng vào thùng ủ phân còn lại. Lưu ý rằng luống phân cần phải giữ ẩm và đồng thời cần có không khí. Nếu không ẩm, hãy rưới một ít nước lên luống phân. Để tránh nắng làm khô luống phân, bạn có thể phủ luống bằng cát hoặc nilon.

Trộn vật liệu cứ 2 tuần một lần để đảm bảo có đủ không khí bên trong. Nếu luống phân quá ẩm hoặc thiếu không khí, nó sẽ biến thành hỗn hợp có mùi hôi thay vì phân hữu cơ. Trong trường hợp này, hãy thêm một số dải báo hoặc mùn cưa và trộn đều. Luống phân sẽ nóng lên và vật liệu 24

sẽ chuyển thành phân hữu cơ. Cần phân công người chịu trách nhiệm kiểm tra thùng thường xuyên để lấy ra các vật liệu không thuộc về đó và kiểm tra độ ẩm và không khí.

Khi phân hữu cơ đã hoàn thành, lấy ra phần ‘chưa phân hủy hoàn toàn’ và đổ vào thùng thứ hai.

Phân hữu cơ đã hoai mục có thể được sử dụng để trồng các cây hiện có hoặc bạn có thể gieo hạt giống mới vào đó. Các chất dinh dưỡng trong đất màu mỡ giúp cây cỏ, hoa quả, rau, hoa, cây trồng và cây cọ phát triển. Các chất dinh dưỡng trong đất màu mỡ giúp cây cỏ, hoa quả, rau quả và cây cối phát triển.

In tờ rơi về phân hữu cơ nêu rõ những thứ được phép bỏ vào thùng ủ phân hữu cơ và những thứ không được phép. Dán tờ rơi vào thùng ủ phân hữu cơ và trưng bày trên bảng thông báo của trường. Đặt một thùng ủ phân hữu cơ nhỏ hơn trong lớp học.

Học sinh có thể vứt vỏ và thức ăn thừa từ bữa trưa của mình vào thùng này và đổ ra thùng ủ phân hữu cơ lớn hơn bên ngoài mỗi ngày.

Kết luận Học sinh biết cách làm thùng ủ phân hữu cơ và biến rác thải xanh thành phân hữu cơ. Các em có thể trồng rau, củ, quả và thảo mộc từ phân hữu cơ ở trường hoặc ở nhà.

25

(N) Hoạt động 15: Chất thải nguy hại - Pin Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Học sinh nhận thức về tần suất chúng ta sử dụng chất thải nguy hại như pin, hiểu tác động của pin đến môi trường và những việc chúng ta có thể làm để ngăn ngừa tác hại.

Chuẩn bị Giáo viên tìm hiểu xem ở quốc gia của mình có chương trình thu gom và/hoặc tái chế pin không.

Vật liệu Giáo viên mang đến trường một số mẫu thiết bị điện tử chạy bằng pin. Ví dụ: đồng hồ, đồ chơi của học sinh, đèn pin, điện thoại di động, máy tính, radio, máy ảnh và điều khiển từ xa.

Mô tả hoạt động Giáo viên bày các thiết bị điện tử trên bàn và đặt câu hỏi sau: 1. Chúng chạy bằng gì? (pin) 2. Các em có thể nghĩ ra các ví dụ khác về thiết bị sử dụng pin không? (máy báo khói, nhạc cụ điện, máy chơi game, đồng hồ báo thức, chuột không dây và ô tô) 3. Các em phải làm gì khi pin hết? (Vì pin chứa các vật liệu độc hại nên cần mang chúng đến điểm thu gom pin để tái chế đúng cách, tuy nhiên chúng thường bị thải bỏ ra bãi rác.)

4. Tại sao pin là rác thải nguy hại? (Pin chứa các vật liệu độc hại như cadmium, niken, kẽm và mangan gây hại cho môi trường (đất, nước và không khí) và con người, động vật khi chúng bị thải ra bãi rác.

5. Làm thế nào để giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế pin?

(Giảm thiểu pin: bằng cách không mua chúng và mua các thiết bị chạy bằng dây điện thay thế, tái sử dụng pin: mua pin sạc (pin thứ cấp) thay vì pin dùng một lần (pin sơ cấp), tái chế pin: mang pin đến các cửa hàng hoặc điểm thu gom để chuyển đến cơ sở tái chế phù hợp.)

6. Lập kế hoạch thiết lập chương trình thu gom và tái chế pin trong trường để tất cả pin đã qua sử dụng được thu gom và tái chế đúng cách.

Hãy chắc chắn rằng bạn bao gồm: - điểm thu gom pin ở trường - người sẽ thu gom/mang pin từ trường đến cơ sở tái chế - Thăm quan cơ sở thu gom hoặc tái chế nếu có thể Kết luận: Học sinh nhận thức được tác động nguy hại của pin đối với môi trường khi chúng bị thải ra bãi rác và biết được tầm quan trọng của việc mang pin đến các điểm thu gom để tái chế.

26

(N,S,T) Hoạt động 16: Giảm lãng phí thực phẩm Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Học sinh nhận thức được lượng thức ăn bị lãng phí (1/3 tổng lượng thực phẩm) và được khuyến khích giảm thiểu lãng phí thực phẩm của mình. Học sinh học cách chế biến một bữa ăn bổ dưỡng nhanh chóng và đơn giản bằng cách sử dụng thức ăn thừa, rau “kém tươi” hoặc rau củ không đẹp mắt. Trong trường hợp này là món trứng tráng và súp rau.

Chuẩn bị Xem hai video YouTube này: • https://www.youtube.com/watch?v=abZmIwh_ifI • https://www.youtube.com/watch?v=VSFKXkECeSs Chuẩn bị các điểm thảo luận phù hợp với lứa tuổi (ví dụ: bạn có luôn ăn hết thức ăn không? Bạn làm gì với thức ăn thừa? Chúng sẽ như thế nào? Bãi rác - Khí methane - lãng phí tài nguyên/ tiền/thực phẩm). Bạn có thấy có bao nhiêu thức ăn bị lãng phí không? (1/3) Chuẩn bị bếp nấu, mua trứng, mang theo viên súp và có thể mì ống/cơm nấu sẵn. Yêu cầu học sinh mang theo một loại rau “kém tươi” hoặc không đẹp mắt từ tủ lạnh ở nhà.

Vật liệu • Máy tính/bảng thông minh/TV để xem các clip YouTube.

• Bếp, chảo rán, nồi súp, dụng cụ cắt và khuấy, đĩa, dao kéo.

• Trứng, viên súp hoặc muối/tiêu, dầu ăn, sữa.

• Máy xay cầm tay (tùy chọn) Mô tả hoạt động Thảo luận nhanh về việc học sinh thường làm gì với thức ăn thừa (nếu chúng không ăn hết bữa sáng, trưa hoặc tối, hoặc hoa quả và rau cũ bị lãng quên trong tủ lạnh, v.v.).

Thảo luận về các vấn đề lãng phí ở đây, đồng thời đề cập đến năng lượng, nước và các tài nguyên khác được sử dụng để trồng thực phẩm đó.

Xem một hoặc cả hai clip YouTube và thảo luận sau đó (học được gì mới? Bất ngờ gì không? Bạn có thể thay đổi gì ở nhà?)

Thu thập các loại rau “kém tươi” mà học sinh mang đến từ nhà và kiểm tra chúng (nếu bạn thấy bất kỳ nấm mốc nào - không sử dụng, nhưng hãy vứt vào thùng ủ phân). Lên ý tưởng với học sinh về những món ăn có thể chế biến từ những loại rau này để sử dụng hết chúng (xào/sốt/nghiền/ bánh quiche/bánh frittata, v.v.).Giải thích rằng chúng ta sẽ làm súp và/hoặc trứng tráng với những loại rau này. Các em có thể hoạt động theo nhóm nhỏ hoặc bạn có thể thực hiện hoạt động này như một bài hướng dẫn toàn lớp, với sự trợ giúp từ học sinh khi có thể.

Trứng tráng: Sử dụng hành tây/ớt chuông/bí xanh, v.v. Học sinh có thể rửa, gọt vỏ và cắt rau. Xào chúng trong dầu cho đến khi mềm. Yêu cầu học sinh đập trứng, đánh trứng với một ít sữa, muối và tiêu. Cho vào chảo, khuấy đều rồi đậy nắp lại cho đến khi trứng chín. Chia sẻ và tận hưởng.

Súp rau: Sử dụng bất kỳ loại rau củ nào (khoai tây/cà rốt/củ cải trắng) hoặc bí ngô/cần tây/hành tây, v.v. Học sinh có thể rửa, gọt vỏ và cắt rau. Cho vào nồi nước lớn cùng với viên súp, muối và tiêu. Đun sôi cho đến khi rau mềm. Sau đó, bạn có thể chọn thêm ít cơm/mì ống để làm súp đặc hoặc sử dụng máy xay cầm tay để súp sánh mịn.

Thưởng thức bữa ăn và củng cố rằng bạn vẫn có thể sử dụng hết rau cũ và chế biến thành thứ gì đó bổ dưỡng.

Khuyến khích học sinh lập danh sách hoặc sơ đồ tư duy về các hành động giảm thiểu lãng phí thực phẩm để mang về nhà và dán lên tủ lạnh. Ví dụ về sơ đồ tư duy như bên dưới: 27

Kết luận Bằng cách nhận thức được những vấn đề liên quan đến lãng phí thực phẩm và học cách chế biến một bữa ăn bổ dưỡng từ thức ăn thừa hoặc rau “kém tươi”, học sinh sẽ giảm thiểu lãng phí thực phẩm.

Sử dụng thức ăn thừa để ăn sáng ăn trưa ăn tối

Mua những gì bạn cần sử dụng danh sách mua sắm CỬA HÀNG

Chuẩn bị thực đơn ăn uống bữa sáng bữa sá n bữa trưa lunch

g

Giảm lãng phí thực phẩm

bữabtối ữa tố

i

Mua ít hơn

CHẤT THẢI XANH

Kết hợp các vật dụng đựng thức ăn với tủ lạnh của bạn có gì và sáng tạo (món hầm/đậu/cơm chiên/mỳ ống/ trứng tráng/súp/quiche/frittata)

Làm phân trộn rác thải của bạn

thùng đựng hàng

Lên kế hoạch cho một 'dọn tủ lạnh' bữa tối

Thức ăn thừa cho gà ăn

(T) Hoạt động 17: Tổ chức ‘Tuần lễ sinh thái’ Độ tuổi: 7-16 tuổi, Thời gian: 60 phút trở lên

Mục tiêu Giúp học sinh chia sẻ kiến thức về giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế rác thải với toàn trường.

Chuẩn bị Giáo viên lập danh sách các hoạt động sẽ diễn ra trong Tuần lễ Sinh thái. Ví dụ về các hoạt động có thể lấy từ Sách hướng dẫn hoạt động này, hoặc các hoạt động khác có thể được lên kế hoạch như: 1. Thử thách “Tô điểm cho ghế”: Mỗi lớp sẽ tân trang lại một chiếc ghế cũ bằng cách sử dụng vật liệu tái sử dụng và tái chế. Ghế có thể được bán đấu giá kín.

2. “Junk to Funk Fashion Show” - Học sinh đăng ký sẽ may trang phục từ vật liệu tái sử dụng hoặc tái chế để trình diễn trong “Junk to Funk Fashion Show”.

3. Thử thách “Bữa trưa không bao bì” - Học sinh có thể kiếm điểm cho lớp bằng cách mang theo hoặc mua từ căng tin bữa trưa không bao bì.

4. Đấu giá nghệ thuật kín. Học sinh có thể tạo ra một tác phẩm nghệ thuật từ vật liệu tái chế để tham gia đấu giá kín.

Phụ huynh và học sinh có thể đấu giá và số tiền thu được có thể dành cho một hoạt động “xanh”.

Vật liệu Bút, giấy và máy tính.

28

Mô tả hoạt động Học sinh bắt đầu lên kế hoạch tổ chức các hoạt động đã chọn theo nhóm nhỏ. Đối với mỗi hoạt động, một nhóm học sinh sẽ lập kế hoạch hành động, thảo luận về các nội dung sau: 1. Cùng với giáo viên, ấn định ngày tổ chức Tuần lễ Sinh thái.

2. Mời mọi người tham gia Tuần lễ Sinh thái bằng cách viết email, thư hoặc thông báo sự kiện trên bản tin.

3. Lập danh sách đăng ký cho các hoạt động khác nhau và trưng bày chúng khắp trường.

4. Thực hiện các tài liệu quảng cáo như poster.

5. Chọn nhạc (cho chương trình Junk to Fashion Show).

6. Chọn người chịu trách nhiệm chụp ảnh và/hoặc quay phim sự kiện.

7. Chọn một hoạt động “xanh” của trường để sử dụng tiền từ buổi đấu giá.

8. Tận hưởng Tuần lễ Sinh thái và chụp nhiều ảnh cho bản tin tiếp theo!

Phân công người chịu trách nhiệm cho từng nhiệm vụ và đảm bảo mọi học sinh trong nhóm biết nhiệm vụ của mình. Yêu cầu học sinh báo cáo lại với giáo viên vào cuối mỗi tuần. Hoạt động này có thể được lặp lại hàng năm.

Kết luận Học sinh vừa được vui chơi vừa kiếm tiền bằng cách tái sử dụng vật liệu tái chế.

(T) Hoạt động 18: Phong trào “Tháng 7 Không Dùng Nhựa” Độ tuổi: 10-16 tuổi, Thời gian: 60 phút trở lên

Mục tiêu Học sinh tìm hiểu về phong trào “Tháng 7 Không Dùng Nhựa” và suy nghĩ lại về thói quen sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Các em xem xét kỹ lưỡng việc bản thân và gia đình sử dụng nhựa dùng một lần, đồng thời tìm cách giảm thiểu bằng cách đổi sang các lựa chọn bền vững hơn.

Chuẩn bị Đọc qua trang web: https://www.plasticfreejuly.org Phong trào này bắt đầu ở Úc vào năm 2011 và kể từ đó đã trở thành một phong trào toàn cầu. Họ khuyến khích bắt đầu bằng những việc nhỏ đơn giản và cuối cùng cố gắng không sử dụng nhựa dùng một lần trong cả tháng (và lâu hơn).

Tìm kiếm vật liệu thay thế cho nhựa dùng một lần: túi nhựa có thể được thay thế bằng túi vải, cốc đựng nước ngọt bằng hũ đựng mứt, ống hút nhựa bằng ống hút kim loại, chai nước ngọt bằng chai thủy tinh, chai nhỏ dùng một lần có thể được thay thế bằng bình nước lớn có thể nạp lại bằng chai nước có thể tái sử dụng, v.v.

Vật liệu Máy tính / bảng thông minh để xem trang web.

Bảng trắng/bảng đen.

Chuẩn bị và trưng bày các loại nhựa dùng một lần và các vật liệu thay thế bền vững khác được đề cập ở trên.

Mô tả hoạt động Trưng bày các vật dụng dùng một lần và các lựa chọn thay thế bền vững hơn của chúng trên bàn trong lớp học. Thảo luận với học sinh về loại nhựa dùng một lần mà chúng sử dụng hàng ngày hoặc hàng tuần. Chia học sinh thành các nhóm gồm 3-4 người và yêu cầu họ liệt kê tất cả các loại nhựa dùng một lần được vứt đi mỗi tuần.

Yêu cầu học sinh trình bày lại và viết các vật dụng của mình lên bảng hoặc một tờ giấy lớn.

29

Sau đó, nhóm các loại nhựa dùng một lần này theo những nơi chúng được sử dụng (ví dụ: ở trường, cửa hàng, nhà hàng, chợ, cơ quan hoặc ở nhà).

Yêu cầu học sinh thảo luận về các vật dụng này trong nhóm của mình và để học sinh đưa ra các lựa chọn thay thế bền vững hơn và cách tránh sử dụng nhựa. Đảm bảo bao gồm: - Lên kế hoạch trước và mang theo cốc, dao kéo, hộp đựng, ống hút kim loại/gỗ, túi, bất cứ khi nào bạn đi ra ngoài - Mua theo số lượng lớn, mua các mặt hàng rời với túi hoặc hộp đựng của riêng bạn - Làm túi từ ga trải giường cũ, vỏ gối hoặc rèm lưới - Tìm bao bì thay thế; mua lon thay vì chai nhựa, giấy thay vì nhựa và đảm bảo bạn tái chế bất kỳ rác thải nào bạn thu gom - Từ chối các vật dụng bằng nhựa hoặc sử dụng nhựa nhiều lần. Từ chối nhựa có tác động bền vững lớn nhất: Liệu tôi có thực sự cần túi đựng vật dụng này không? Tôi có thể mua sản phẩm này rời / không có bao bì không?

Về bài tập về nhà, học sinh được khuyến khích ghi lại các loại nhựa dùng một lần của gia đình mình trong một tuần. Yêu cầu các em phân tích việc sử dụng này sau một tuần và cho phép các em cùng nhóm đưa ra các giải pháp để giảm thiểu việc sử dụng nhựa dùng một lần.

Học sinh viết ra những gì cần làm để giảm thiểu rác thải nhựa.

Nếu có thể, các em thậm chí có thể tạo một số vật dụng để giúp giảm thiểu việc sử dụng nhựa.

Nghĩ đến túi đựng nông sản hoặc túi mua sắm từ vật liệu đã qua sử dụng, hoặc các em có thể tái chế lọ thủy tinh để biến chúng thành cốc giữ nhiệt. Cuối hoạt động, học sinh cam kết tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững cho ba loại nhựa dùng một lần mà mình sử dụng nhiều nhất trong một tháng. Các em có thể chia sẻ lời cam kết của mình với các bạn cùng lớp.

Vào cuối tháng, bạn có thể thực hiện lại bài tập này và tính toán lượng rác thải mà học sinh đã tiết kiệm được bằng cách thực hiện một số thay đổi đơn giản trong hành vi liên quan đến việc sử dụng nhựa dùng một lần.

Kết luận Giảm thiểu rác thải bằng cách từ chối sử dụng nhựa dùng một lần là việc hoàn toàn có thể đạt được. Chỉ cần suy nghĩ và lên kế hoạch một chút. Học sinh đã học được cách tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho các vật dụng dùng một lần và cùng nhau đưa ra các lựa chọn bền vững hơn, có tác động tích cực đến môi trường.

(S) Hoạt động 19: ‘Súp nhựa’

Độ tuổi: 10-16 tuổi, Thời gian: 45 phút Mục tiêu Nâng cao nhận thức của học sinh về sự tồn tại của biển rác thải nhựa trên đại dương.

Vật liệu Máy tính có kết nối internet.

Chuẩn bị Truy cập trang web www.plasticsoupfoundation.org Mô tả hoạt động Cho học sinh xem các video trên YouTube về biển rác thải nhựa như “Plastic Soup – The Great Pacific Patch” (biển rác thải nhựa - Vết dầu loang lớn ở Thái Bình Dương) và “Recycled Island From Plastic Ocean” (Đảo tái chế từ nhựa đại dương) và thảo luận về giải pháp cho vấn đề này.

Theo cặp, học sinh bắt đầu viết thư hoặc bài báo về biển rác thải nhựa. Học sinh có thể viết thư 30

cho một công ty hoặc siêu thị để nói cho họ biết về những nguy hiểm của nhựa, đối tượng bị ảnh hưởng và cách họ có thể đóng góp vào giải pháp, chẳng hạn như giảm bao bì nhựa hoặc tăng cường các lựa chọn tái chế do công ty dẫn đầu.

Trong khi viết bài báo hoặc thư, hãy thu thập thông tin từ internet hoặc dựa trên các câu hỏi sau: 1. ‘biển rác thải nhựa‘ có nghĩa là gì?

2. Bạn có thể tìm thấy nó ở đâu và nó lớn cỡ nào?

3. Rác thải đến đó bằng cách nào? (qua sông, qua không khí, qua đất) 4. Ai sẽ bị ảnh hưởng bởi đảo rách thải nhựa? (động vật biển, con người khi ăn cá) 5. Chúng ta có thể làm gì để ngăn chặn ô nhiễm đại dương?

6. Những tổ chức nào đang nỗ lực giải quyết vấn đề này và họ giải quyết như thế nào?

Khi học sinh hoàn thành, các em đọc bài báo hoặc thư của mình cho các bạn cùng lớp.

Kết luận Học sinh tìm hiểu về quy mô của biển rác thải nhựa và tác động của nó đối với động vật và con người. Các em nhận thức được các biện pháp mà cá nhân và các công ty có thể thực hiện để giảm thiểu ô nhiễm nhựa, giảm thiểu lượng nhựa thải ra sông và đại dương.

(S) Hoạt động 20: Kinh tế tuần hoàn Độ tuổi: 10-16 tuổi, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Học sinh hiểu được sự khác biệt giữa kinh tế tuyến tính và kinh tế tuần hoàn.

Chuẩn bị Giáo viên xem trước video và bài viết của Tổ chức Ellen MacArthur theo đường dẫn: https:// www.ellenmacarthurfoundation.org/. Tổ chức Ellen MacArthur là một tổ chức hàng đầu trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn.

Bạn có thể tìm kiếm video “Re-thinking the process: The circular economy” (Suy nghĩ lại quy trình: Kinh tế tuần hoàn) của tổ chức này: www.facebook.com/EllenMacArthurFoundation/videos/10155752559984821 Vật liệu Một máy tính có kết nối internet, bảng trắng, sách giáo khoa và giấy và bút.

Mô tả hoạt động Giáo viên cho học sinh xem video trên Youtube (dài 3 phút 46 giây) có tựa đề “Re-thinking the process: The circular economy” của Tổ chức Ellen MacArthur Foundation.

31

Giáo viên giải thích sự khác biệt giữa kinh tế tuyến tính và kinh tế tuần hoàn.

Kinh tế tuyến tính là hệ thống lấy nguyên liệu thô từ các nguồn tài nguyên hữu hạn trên trái đất để sản xuất sản phẩm. Sản phẩm này sau đó được tiêu thụ hoặc sử dụng, và cuối vòng đời sẽ bị loại bỏ, tạo ra chất thải.

Kinh tế tuần hoàn là hệ thống kinh tế hướng đến giảm thiểu chất thải bằng cách tái sử dụng tài nguyên, vật liệu và chất dinh dưỡng vô thời hạn. Khái niệm về kinh tế tuần hoàn bắt chước tự nhiên, ví dụ như khi một cây cối hoặc động vật chết, chúng trở thành chất dinh dưỡng cho các động vật hoặc thực vật khác để chúng có thể phát triển.

Mục tiêu của kinh tế tuần hoàn là tái sử dụng tài nguyên của chúng vô thời hạn và tránh lãng phí.

Chất thải được coi là nguồn để tái sản xuất, tái sử dụng hoặc thiết kế lại sản phẩm.

Hành vi của con người trong hai hệ thống khi sản xuất sản phẩm như sau: • Kinh tế tuyến tính: Lấy => Sản xuất => Vứt bỏ; chất thải được tạo ra và tài nguyên hữu hạn bị loại bỏ.

• Kinh tế tuần hoàn: Trả lại => Thiết kế lại => Sản xuất lại => Sửa chữa => Trả lại; không có chất thải được tạo ra và các tài nguyên hữu hạn quý giá được tái sử dụng.

Thảo luận với học sinh về hai mô hình này. Thảo luận về lợi ích của cả hai mô hình. Đi đến kết luận rằng kinh tế tuần hoàn vượt trội hơn hẳn khi nói đến việc giảm thiểu chất thải và tái sử dụng tài nguyên vô thời hạn khi sản xuất sản phẩm.

Tiếp theo, giáo viên viết các từ sau đây theo thứ tự trên bảng: • Thiết kế lại • Sản xuất • Rác thải • Tái sử dụng, Sửa chữa & Tái chế • Phân phối • Thu gom/Trả lại • Tiêu thụ Học sinh theo cặp sắp xếp các từ theo thứ tự chính xác để phản ánh mô hình kinh tế tuần hoàn.

Có một từ mà các em không cần dùng đến, hãy nhắc nhở học sinh về điều đó. (Từ đó là: Rác thải). Sau vài phút, sử dụng ý kiến của học sinh, vẽ mô hình chính xác lên bảng và thảo luận với cả lớp. Hãy chắc chắn chỉ ra rằng RÁC THẢI KHÔNG thuộc về kinh tế tuần hoàn.

Vòng tròn khép kín của kinh tế tuần hoàn có thể trông như thế này: Kinh tế tuần hoàn

Phân bổ

Thiết kế

Kinh tế tuần hoàn Bộ sưu tập Trở lại

Sự tiêu thụ

Tái sử dụng Sửa chữa & Tái chế

32

Thuật ngữ khác để gọi đây là “vòng khép kín” (closed loop).

Hãy cho học sinh giải thích tại sao đó cũng là một cái tên hay.

Bây giờ sử dụng giấy như một ví dụ thực tế về một sản phẩm tuần hoàn. Yêu cầu học sinh vẽ một vòng lặp kín tương tự cho giấy, thêm các hình ảnh minh họa như hình vẽ và tranh ảnh.

Sau vài phút, vẽ vòng kín của giấy lên bảng, đảm bảo giải thích những gì xảy ra trong từng bước (sản xuất, tiêu thụ, v.v.)

Ví dụ thực tế về vòng kín của giấy: (Tin tức) sản (xuất giấy) (Tin tức) Giấy gửi cửa hàng

Thiết kế mới từ giấy (Thiết kế lại)

(Phân bổ)

Vòng khép kín của giấy (tin tức) Mua và đọc (tin tức) giấy

Thu thập & ghi giấy thành bột giấy

(Sự tiêu thụ)

(Thu thập, Trả lại)

Tái sử dụng, sửa chữa và tái chế

.

Thảo luận với học sinh rằng không phải tất cả các sản phẩm đều có thể được xử lý theo tuần hoàn. Nhiều sản phẩm hoặc bộ phận của sản phẩm không được tái chế và bị loại bỏ. Điều quan trọng là các sản phẩm phải được thiết kế ngay từ đầu có tính đến nền kinh tế tuần hoàn. Hy vọng trong tương lai, sẽ có nhiều sản phẩm được thiết kế theo mô hình tuần hoàn hơn để tránh lãng phí tài nguyên.

Kết luận Thông qua hoạt động này, học sinh hiểu được sự khác biệt giữa kinh tế tuyến tính và kinh tế tuần hoàn, thiết kế sản phẩm theo mô hình kinh tế tuần hoàn và các bước cần thực hiện để tạo ra một vòng kín đảm bảo tài nguyên được tái sử dụng và tái chế vô thời hạn, không tạo ra rác thải.

(N) Hoạt động 21: Tặng quà, Chia sẻ & Cho mượn - Bài 1 Độ tuổi: 4-10 tuổi, thời gian: 45 phút

Mục tiêu Các em nhận ra rằng bằng cách cho mượn, chia sẻ và sử dụng các đồ cũ, đã qua sử dụng, chúng ta có thể giảm rác thải, tiết kiệm tiền và tài nguyên.

Vật liệu Giấy và vật liệu vẽ. Bảng trắng/bảng đen/bảng thông minh/giấy lớn để tạo sơ đồ tư duy với học sinh Mô tả hoạt động Bắt đầu cuộc trò chuyện về việc các em thường làm gì với những thứ như đồ chơi và quần áo vẫn còn đủ tốt để chơi hoặc mặc, nhưng các em không dùng đến nữa.

33

Các em có vứt chúng đi không?

Thật lãng phí tiền bạc, tài nguyên và tạo ra rác thải. Giải thích thêm nếu cần.

Thảo luận về các lựa chọn để xử lý những đồ dùng cũ: - Tặng cho bạn bè, Tham gia trao đổi đồ, Bán online, Mang đến cửa hàng đồ cũ, v.v. Hầu hết mọi người đều vui lòng cho bạn mượn đồ hoặc thậm chí tặng chúng cho bạn.

Ngoài ra, hãy thảo luận về việc tại sao mua đồ mới không phải là lựa chọn tốt nhất - rất nhiều tài nguyên được sử dụng để sản xuất chúng (nước, vật liệu, nhân công) và sẽ góp phần vào bãi rác trong tương lai.

Chia học sinh thành các nhóm và để các em lên ý tưởng trong 10 phút về cách tránh mua đồ mới trong các tình huống sau: 1. Diễn kịch ở trường 2. Tiệc sinh nhật 3. Ngày lễ 4. Quần áo cũ không còn mặc vừa hoặc cần quần áo cỡ lớn hơn 5. Đồ chơi không còn muốn chơi nữa hoặc đồ chơi mới Sau khi mỗi nhóm thảo luận về tất cả các tình huống trên và đưa ra ý tưởng, giáo viên sẽ tạo một sơ đồ tư duy theo nhóm trên bảng trắng với các ý tưởng của học sinh. Sơ đồ tư duy có thể trông như thế này: Mua chất lượng

Sửa quần áo

Quần áo

Đồ chơi

Mua thứ hai tay

Mua sắm thứ hai tay

thư viện

LÀM SAO ĐỂ TRÁNH MUA HÀNG MỚI

Quà tặng cũ đồ chơi cho bạn bè và gia đình

Mượn hoặc thuê thay vì mua thiết bị

Mượn và chia sẻ đồ cắm trại

Ngày lễ Mượn và chia sẻ thiết bị đặc biệt (Để trượt tuyết)

Sử dụng tờ giấy cũ & bìa cứng cho đạo cụ

Tổ chức một trao đổi quần áo

Sử dụng có thể sạc lại pin Mượn và chia sẻ đồ chơi Tham gia một Tráo đổi câu đố

Xe đạp nâng quần áo

Mượn và chia sẻ thiết bị lặn

34

Mượn trang phục trang phục Gói quà trong vải

Trường học Sản phẩm Tái sử dụng từ trước sản phẩm

Vay & nâng cấp trang phục & đạo cụ

Tái sử dụng đồ trang trí, cờ từ vải

Buổi tiệc Vay & nâng cấp đồ trang trí

Món quà được yêu thích mặt hàng

Vay có thể tái sử dụng đĩa, cốc, dao kéo thay vì sử dụng một lần

(N) Tặng quà, Chia sẻ & Cho mượn - Bài 2 Độ tuổi: 10-16 tuổi, thời gian: 60 phút

Mục tiêu Học sinh nhận ra rằng bằng cách cho mượn, chia sẻ và sử dụng các đồ cũ, đã qua sử dụng, chúng ta có thể giảm rác thải, tiết kiệm tiền và tài nguyên. Các em biết đến các nhóm trực tuyến hiện có như Dự án Không mua gì của Facebook, các trang bán/trao đổi đồ, các trang bán hàng trực tuyến địa phương, v.v.

Vật liệu Máy tính/bảng thông minh có kết nối internet. Bảng đen/giấy và bút lớn.

Các thiết bị cá nhân có kết nối internet Mô tả hoạt động Thảo luận với học sinh xem liệu họ có từng mua những thứ chỉ sử dụng một hoặc vài lần không.

Thảo luận về những tác động: lãng phí tiền bạc, tăng thêm rác thải, lãng phí tài nguyên, v.v.

Chúng ta có thể làm gì để tránh những tình huống như vậy? Hãy truyền tay đồ cũ, bán đồ cũ, tìm cách mượn trước khi mua, mua tại các cửa hàng từ thiện, hỏi thăm xung quanh.

Thảo luận về các tình huống khác nhau liên quan đến môi trường của học sinh: đồng phục học sinh, dụng cụ thể thao, trang phục hóa trang cho tiệc tùng, phục vụ ăn uống cho các bữa tiệc/ nhóm lớn.

Luôn ghi nhớ những việc chúng ta có thể làm để TRÁNH mua đồ mới và thảo luận về những lợi ích của việc này.

Tìm kiếm video trên YouTube có tựa đề “The Story of Stuff with Annie Leonard” (Câu chuyện về đồ đạc với Annie Leonard) và cho học sinh xem bộ phim dài 21 phút này. Bạn cũng có thể sử dụng liên kết sau: https://m.youtube.com/watch?v=lWD9eX4LY6E Thảo luận ngắn gọn về những gì học sinh đã học được.

Giới thiệu cho nhóm các trang web địa phương: các nhóm Facebook trao đổi/bán đồ, Gumtree, dự án Không mua gì trên Facebook. Cùng học sinh duyệt chi tiết một trong những trang web này.

Giáo viên có thể đề nghị tham gia một nhóm Không mua gì tại địa phương trên Facebook và cho học sinh xem những loại vật liệu nào đang được tặng và các quy tắc, quy định là gì.

Bàn về việc mua sắm tại các cửa hàng từ thiện hoặc cửa hàng đồ cũ và xác định vị trí của các cửa hàng này.

Học sinh có thể nâng cao nhận thức bằng cách thiết kế áp phích hoặc bài đăng với những thông điệp khuyến khích mọi người suy nghĩ đến việc mượn trước khi mua đồ mới, v.v. Khuyến khích học sinh và cha mẹ đăng ký các trang web tặng đồ địa phương. Học sinh cũng có thể tạo một trang web hoặc trang Facebook trao đổi/cho mượn/vay mượn cho cộng đồng (trường học) hoặc lớp học của mình.

Kết luận Học sinh nhận ra rằng thường không cần phải mua đồ hoàn toàn mới nếu hỏi mượn trước. Bằng cách tặng quà, chia sẻ và cho mượn, mọi người có thể tránh thêm rác thải vào bãi rác và bảo tồn tài nguyên. Học sinh được khuyến khích kích thích văn hóa đồ cũ trong cộng đồng của mình.45

35

(N) Hoạt động 22: Bao bì gây lãng phí Độ tuổi: Tất cả, thời gian: 45 phút

Mục tiêu Nhận biết rằng một lượng lớn chất thải đến từ bao bì sản phẩm.

Chuẩn bị Giáo viên và học sinh mang theo các vật liệu cần thiết đến trường trước khi bắt đầu hoạt động.

Vật liệu Hộp hoặc lọ đựng các sản phẩm như ngũ cốc ngô, bơ đậu phộng, gạo, sản phẩm đóng gói sẵn, trái cây, sữa, sữa chua, kẹo gum và chai nước. Mang theo hộp đựng đầy và rỗng của cùng một sản phẩm (hoặc sản phẩm dễ dàng đổ rỗng) và một chiếc cân.

Mô tả hoạt động Hoạt động này có thể được thực hiện theo nhóm nhỏ. Mỗi nhóm học sinh thực hiện các bước sau: (1) So sánh trọng lượng của sản phẩm với trọng lượng của bao bì. (2) Viết lại kết quả. (3) Chia sẻ kết quả với các học sinh khác.

Mỗi nhóm nên có một sản phẩm và một chiếc cân. Giáo viên yêu cầu một học sinh ghi lại trọng lượng và kết quả, một học sinh thay thế sản phẩm và một học sinh trình bày kết quả cho các nhóm khác.

1. Trên bàn giáo viên có đủ các loại sản phẩm. Mỗi sản phẩm đều có một hộp rỗng và một hộp đầy. Mỗi nhóm cử một học sinh chọn một sản phẩm và bao bì của sản phẩm mang về nhóm mình.

Học sinh so sánh trọng lượng của sản phẩm và bao bì, sau đó ghi lại trọng lượng của sản phẩm và trọng lượng của bao bì. Sau đó, các em thảo luận về tính cần thiết của bao bì. Khi hoàn thành, các em trả lại sản phẩm lên bàn và chọn một sản phẩm và bao bì khác.

2. Học sinh lập danh sách các sản phẩm có ít bao bì (trái cây, gạo, khoai tây) và các sản phẩm có nhiều bao bì (như chất lỏng hoặc các sản phẩm dễ vỡ, kẹo gum hoặc bánh quy bọc hai lớp) và liệu bao bì có cần thiết hay quá nhiều.

3. Học sinh cần nhận thức được lượng bao bì của một sản phẩm so với chính sản phẩm đó và học cách nhìn nhận về bao bì thừa.

Giáo viên giải thích rằng chúng ta có thể giảm chất thải bằng cách giảm thiểu bao bì của sản phẩm. Nên tránh các nhà hàng bán đồ ăn mang đi và các sản phẩm được bọc hai lớp.

Sau khi sử dụng, luôn vứt bao bì vào thùng thích hợp để tái sử dụng và tái chế. Đối với học sinh nhỏ tuổi, giáo viên có thể sử dụng cân để các em nhận biết rằng vật liệu đóng gói luôn nặng hơn vật liệu không đóng gói, và các em có thể phân biệt bao bì cần thiết và bao bì không thực sự cần thiết (như các sản phẩm có hai loại bao bì khác nhau).

Kết luận Giảm thiểu bao bì là một cách để giảm rác thải. Điều này có thể được thực hiện bằng cách tự mang túi xách đến cửa hàng, từ chối sử dụng đĩa xốp hoặc chọn các mặt hàng không được đóng gói sẵn.

36

(N) Hoạt động 23: Bữa trưa vừa đủ Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Hiểu được chúng ta tạo ra bao nhiêu chất thải mỗi ngày trong giờ ăn trưa.

Chuẩn bị Giáo viên và học sinh mang theo đồ ăn và nước uống cho bữa trưa đến trường.

Vật liệu Giáo viên mang theo một số mẫu: dưa chuột trong túi nhựa, trái cây trong giấy bạc, khoai tây chiên trong túi, hộp đựng nước ép và các bao bì khác thường được mang đến trường.

Mô tả hoạt động Cho học sinh xem video Youtube: “Green Kids Take Charge: Part 1 of 3” (Trẻ em Xanh hành động: Phần 1 /3). Hoạt động này giúp nâng cao nhận thức thông qua trải nghiệm; do đó, học sinh sẽ khám phá ra lượng rác thải được mang đến trường mỗi giờ nghỉ trưa.

Học sinh suy nghĩ về các câu hỏi sau và đưa ra các ý tưởng dẫn đến việc giảm rác thải: 1. Bạn mang gì đến ăn vặt hôm nay? Tất cả học sinh đặt thức ăn và đồ uống của mình lên bàn và nhìn vào bao bì của chúng.

2. Cái gì được coi là rác thải?

3. Làm thế nào để chúng ta có thể giảm rác thải từ bữa ăn của mình?

4. Khi bạn ăn và uống xong, bạn vứt rác thải ở đâu?

Học sinh đặt rác thải của mình thành một đống lớn và nhận thức rằng lượng rác thải này chỉ do một lớp học thải ra trong một ngày sau một giờ nghỉ!

Cho học sinh lên ý tưởng về những cách có thể giảm chất thải bữa trưa của họ: - Mang theo đồ uống trong chai/bình tái sử dụng mỗi ngày và rửa sạch sau khi sử dụng.

- Mang bánh mì hoặc bánh quy trong hộp đựng tái sử dụng.

- Nếu bạn mang theo khoai tây chiên, hãy mua một túi lớn và chỉ mang một phần nhỏ đến trường trong hộp đựng tái sử dụng, hoặc mua một túi lớn và chia sẻ với bạn bè.

- Khuyến khích phụ huynh chuẩn bị bữa trưa trong hộp và chai/bình đựng tái sử dụng.

- Khuyến khích trường chỉ cung cấp đồ ăn trên đĩa tái sử dụng (không dùng xốp) và đồ uống trong cốc tái sử dụng.

- Tất cả rác thải cần phải bỏ vào thùng rác!

Kết luận Học sinh vừa thưởng thức đồ ăn và đồ uống vừa đồng ý vứt rác vào thùng rác và giảm chất thải trong những ngày tới.

37

(N) Hoạt động 24: Mua hàng số lượng lớn Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Học sinh khám phá ra rằng một túi bỏng ngô hoặc khoai tây chiên lớn sẽ tạo ra ít rác thải hơn nhiều túi nhỏ.

Chuẩn bị Giáo viên mang theo những vật liệu yêu cầu đến trường trước khi bắt đầu hoạt động.

Vật liệu Một túi khoai tây chiên lớn và nhiều túi khoai tây chiên nhỏ cùng băng dính.

Mô tả hoạt động Mỗi học sinh nhận được một túi khoai tây chiên nhỏ. Giáo viên cầm túi khoai tây chiên lớn.

Giáo viên đặt câu hỏi sau cho học sinh và viết câu trả lời lên bảng: - Trọng lượng của khoai tây chiên trong túi nhỏ là bao nhiêu? Và trong túi lớn?

- Bao nhiêu túi nhỏ có trọng lượng bằng một túi lớn?

Học sinh được phép ăn và thưởng thức khoai tây chiên. Khi ăn xong, hãy dán các túi rỗng vào nhau theo hình dạng giống túi lớn. Dán nhiều túi nhỏ lại với nhau sao cho có trọng lượng bằng một túi lớn. Bao bì nào tạo ra nhiều rác thải hơn?

Giáo viên viết những câu sau lên bảng và yêu cầu học sinh thảo luận về câu trả lời: 1. Bạn sẽ tạo ra ít rác thải hơn khi mua 200 gram khoai tây chiên trong các túi nhỏ.

2. Bạn sẽ tạo ra ít rác thải hơn khi mua 200 gram khoai tây chiên trong túi lớn.

Chọn câu trả lời đúng. (Câu trả lời đúng là số 2.)

Làm thế nào để bạn vẫn có thể mang theo một ít bỏng ngô hoặc khoai tây chiên cho bữa trưa mà không cần mua những túi nhỏ? Lấy một phần từ túi lớn ở nhà và mang đến trường trong túi hoặc hộp đựng cơm trưa tái sử dụng. Giải thích cho học sinh rằng điều này cũng có thể được thực hiện với các sản phẩm khác. (nước ngọt, chất tẩy rửa, v.v.)

Kết luận Mua theo thùng/gói lớn là lựa chọn tốt hơn vì giảm rác thải và tiết kiệm chi phí về lâu dài.

38

S) Hoạt động 25: Sự khác biệt là gì? Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Học sinh nhận thấy tác động của ô nhiễm thông qua thảo luận về hình ảnh thành phố ô nhiễm và thành phố sạch trong sách học sinh, đồng thời nhận thấy tác động của ô nhiễm đến không khí, đất, nước và sức khỏe (của cả con người và động vật) Vật liệu Sách giáo khoa.

Chuẩn bị Trong hoạt động này, học sinh sẽ làm việc theo cặp. Giải thích cách vẽ sơ đồ tư duy nếu cần.

Mô tả hoạt động Học sinh chọn vẽ sơ đồ tư duy về một thành phố sạch hoặc một thành phố ô nhiễm. Đặt từ “thành phố sạch” hoặc “thành phố ô nhiễm” vào trung tâm và lên ý tưởng về tác động của việc không có hoặc có rác thải đối với môi trường, không khí, nước, thực phẩm, động vật và sức khỏe của con người. Học sinh có thể sử dụng sách học sinh để quan sát tác động của thành phố ô nhiễm hoặc thành phố sạch.

Khi học sinh hoàn thành, giáo viên viết một sơ đồ tư duy của lớp lên bảng.

Học sinh chia sẻ những gì mình đã viết và giáo viên giải thích tác động của chất thải đối với thế giới và cuộc sống của chúng ta. Các ví dụ về sơ đồ tư duy được hiển thị bên dưới Vui lòng dịch văn bản trong hình minh họa: Kết luận Học sinh nhận thức được tác động của ô nhiễm đến không khí, đất, nước và sức khỏe của các sinh vật sống.

Sơ đồ tư duy 7

Sơ đồ tư duy 8

Nước ô nhiễm Dòng sông

Nước sạch/ dòng sông

Đất bẩn

không khí ô nhiễm

Không khí trong lành

rác thải

Đất sạch

Rác thải

Không có thùng

Ít cây trồng phát triển

Nhiều loại cây trồng phát triển

Thùng

Thực phẩm bị ô nhiễm

Bụi bẩn và Lãng phí vào đường phố

Cộng đồng bẩn thỉu

Sạch sẽ và Thiên nhiên xanh

Cộng đồng sạch

Không có ruồi

Ruồi khắp mọi nơi

Đau ốm Mọi người

Thực phẩm lành mạnh

Đau ốm Động vật và con người

Vui mừng mọi người

39

Khỏe mạnh động vật mọi người

(T) Hoạt động 26: Trò chơi rác thải Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Học sinh tìm hiểu về các vấn đề liên quan đến rác thải thông qua trò chơi Một Việt Nam XanhHạnh phúc về rác thải.

Vật liệu Bàn cờ Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc, các quân cờ và xúc xắc.

Chuẩn bị Giáo viên hướng dẫn cách chơi của trò chơi được viết ở mặt sau của trò chơi.

Giáo viên chia học sinh thành các nhóm 3-4 người và cung cấp quân cờ và xúc xắc.

Mô tả hoạt động Học sinh chơi trò chơi trên bàn cờ Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc.

Tôi bị đau đầu..

Stop!

Bạn đổ rác bên bờ sông, làm ô nhiễm đất và nước.

Hoán đổi vị trí với người chơi vị trí cuối cùng.

Thử thách!

Bạn có 3 phút để học thuộc lòng danh sách này. Sau đó đọc to lên.

Bạn có thuộc chính xác không?

Tiến lên 3 ô nếu không lùi lại 6 ô.

Tệ quá!

1. Từ chối

2. Giảm thiểu

Bền vững nhất

3. Tái sử dụng

abc ghij def nop klm uvw qrst xyz

4. Khắc phục

Mọi người đang đốt nhựa, gây ô nhiễm không khí. Bạn cảm thấy khó chịu. Mất 1 lượt chơi để hồi phục.

5. Tái chế 6. Vứt bỏ

Ít bền vững nhất

Tuyệt vời!

Rất quan tâm!

Bạn đã quyên góp quần áo cũ để người khác (tái) sử dụng. Tiến lên 2 ô.

RÁC THẢI HỮU CƠ

Hãy cẩn thận!

Tuyệt vời!

Bạn đã tránh được bao bì thừa bằng cách sử dụng túi đựng nông sản của riêng mình Tiến lên 2 ô. .

Cá bạn đang ăn có thể đã nuốt phải vi nhựa.

Mất lượt chơi.

Bạn cho động vật ăn thức ăn thừa hữu cơ và ủ phân số rác hữu cơ còn lại.

Rất tiếc!

Đừng mua điện thoại mới, chỉ cần sửa nó! Quay lại ô BẮT ĐẦU.

Tuyệt vời!

Bạn đã sử dụng cả hai mặt của một tờ giấy.

Tiến lên 2 ô.

CỬA HÀNG

RÁC THẢI KHÔNG THỂ TÁI CHẾ

RÁC THẢI HỮU CƠ

Tuyệt vời!

CÓ THỂ TÁI CHẾ

Bạn đã phân loại và bỏ rác đúng thùng. Tiến lên 3 ô.

Thật thông minh!

Bạn đã mang theo túi hoặc giỏ của riêng mình đi mua sắm! Tiến lên 3 ô.

40

Ôi không!

Bóng bay của bạn đã bay ra biển, làm tăng thêm lượng nhựa thải, gây hại cho động vật. Lùi lại 6 ô.

(T) Hoạt động 27: Phản ứng của vật liệu với đất, nước và không khí Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Học sinh khám phá ra cách các vật liệu khác nhau phản ứng khi bị chôn xuống đất: chúng có thể gỉ sét, mục nát, nảy mầm hoặc không thay đổi.

Học sinh sẽ học được ý nghĩa của các từ “có thể phân hủy sinh học” và “không thể phân hủy sinh học”.

Chuẩn bị • Giáo viên mang theo các vật liệu yêu cầu đến trường.

• Chia học sinh thành các nhóm.

• Đeo găng tay khi xử lý đất và luôn rửa tay sạch sẽ sau đó.

• Cần thận khi học sinh sử dụng túi nilon.

• Lưu ý rằng hoạt động này có thể lộn xộn.

Vật liệu Chậu đất hoặc khu vực đào đất trong vườn, xẻng hoặc bay xúc đất, giấy, bút chì màu, túi nilon, que cắm, hạt, đậu khô, chai thủy tinh, kẹp giấy, gỗ, trái cây hoặc rau củ quả như hành tây hoặc khoai tây Mô tả hoạt động 1. Mỗi nhóm học sinh chọn các vật dụng khác nhau để chôn.

2. Học sinh vẽ các vật dụng trước khi chôn để so sánh sau này.

3. Học sinh chôn các vật dụng. Đánh dấu các vật dụng bằng que để tìm lại sau. Chú ý: tưới nước mỗi tuần một lần. Một số loại cây, chẳng hạn như đậu và hành tây, cần nước để nảy mầm.

4. Sau khoảng 3 tuần, học sinh quay lại và đào lên những thứ mình đã chôn.

5. Học sinh vẽ lại các vật dụng. Chúng đã thay đổi bao nhiêu so với hình vẽ ban đầu?

Thảo luận kết quả với học sinh.

6. Giáo viên dạy ý nghĩa của “có thể phân hủy sinh học” và “không thể phân hủy sinh học” bằng cách sử dụng các vật đã chôn.

Rác thải phân hủy sinh học có nghĩa là các rác thải có thể bị phân hủy theo thời gian bởi các vi sinh vật và các sinh vật sống khác trong đất.

Ví dụ là rác thải xanh, rác thải rau củ quả và giấy.

Vật dụng đó có hoàn toàn không thay đổi? Vậy thì nó là không thể phân hủy sinh học.

Ví dụ như lon nhôm, hộp nhựa và lốp cao su.

Những vật dụng này sẽ không bao giờ bị phân hủy trong bãi rác, hoặc phải mất nhiều năm. Tuy nhiên, các vật dụng không thể phân hủy sinh học (chẳng hạn như thủy tinh) có thể được tái chế thành các sản phẩm mới.

7. Nếu các vật dụng bắt đầu mọc mầm, chẳng hạn như hành tây, hãy chăm sóc chúng bằng cách cung cấp nước và ánh sáng mặt trời. Cho cây vào chậu và đặt trong lớp học.

Kết luận Vật liệu sẽ có những phản ứng khác nhau khi đặt trong đất. Một số nảy mầm, một số khác phân hủy và biến thành đất (có thể phân hủy sinh học) hoặc không thay đổi chút nào vì chúng không thể phân hủy sinh học. Để giảm lượng rác thải ra bãi rác, chúng ta cần giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế.

41

(S) Hoạt động 28: Thời gian phân hủy Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Học sinh khám phá cách thiên nhiên phân hủy chất thải và mất bao lâu để ánh nắng mặt trời, gió và mưa phân hủy các vật liệu.

Mông thuốc lá 2 đến 5 năm

Chuối

3 đến 4 tuần

Túi giấy

1 tháng

Khăn bông 5 tháng

Chai thủy tinh

Đế cao su (của một chiếc ủng)

không rõ - mãi mãi?

Tất len

50 đến 80 năm

Thời gian phân hủy

1 năm

Khởi động bằng da 40 đến 50 năm

Lon nhôm (lon soda)

200 đến 500 năm

cốc xốp

Hộp thiếc (lon súp hoặc rau củ) 80 đến 100 năm

Chai nhựa Tã dùng một lần 450 năm

không rõ - mãi mãi?

500 - 1000 năm

Nguồn thông tin: Cục Dịch vụ Công viên Quốc gia Hoa Kỳ

Chuẩn bị Đảm bảo internet hoạt động để chiếu video “Gloop” Vật liệu Giấy, miếng trái cây, chai thủy tinh, lon, chai nhựa, hộp đựng nước ép, internet.

Mô tả hoạt động Đầu tiên, học sinh được xem video “Gloop” trên YouTube. Sau đó, giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại những nguy hiểm mà nhựa gây ra.

Giải thích rằng nhựa không thể phân hủy sinh học, nghĩa là nó có thời gian phân hủy rất lâu.

Phân hủy là quá trình phân hủy vật chất hữu cơ về mặt vật lý và hóa học bởi hoạt động của vi khuẩn hoặc nấm.

Thông thường, thiên nhiên mất nhiều thời gian để phân hủy các vật liệu.

Nếu bạn vứt lon soda xuống đất, có thể mất tới 500 năm để thiên nhiên, gió và mặt trời phân hủy vật liệu đó.

Giáo viên viết một sơ đồ tư duy về thời gian phân hủy lên bảng trắng và yêu cầu học sinh đưa ra các thời gian phân hủy khác nhau. Sử dụng sơ đồ tư duy bên dưới. Vẽ hình ảnh các vật liệu khác nhau để học sinh nhỏ tuổi có thể hiểu rõ.

Nhấn mạnh rõ ràng rằng khí hậu và điều kiện thời tiết có ảnh hưởng đến tốc độ phân hủy của một vật dụng. Càng nhiều nắng, mưa, gió và vi khuẩn thì quá trình phân hủy càng nhanh.

Học sinh chia thành nhóm 2 hoặc 3 và bắt đầu trả lời các câu hỏi sau: 42

1. Điều gì xảy ra khi chúng ta vứt rác thải ra thiên nhiên hoặc bãi rác?

(Nó sẽ ở đó trong một thời gian dài, ảnh hưởng xấu đến đất, nước và không khí.)

2. Thời gian phân hủy của chuối, chai thủy tinh, túi giấy và chai nhựa là bao lâu?

3. Sản phẩm nào phân hủy nhanh nhất? (Trái cây và rác thải xanh) 4. Sản phẩm nào phân hủy chậm nhất? (Xốp polystyren) 5. Điều gì sẽ xảy ra với nhựa? Nó phân hủy nhanh hay chậm so với chuối?

Nhựa không bao giờ biến mất hoàn toàn, nó phân hủy thành các mảnh nhỏ hơn, gây ra cát độc hại.

6. Cái gì đang phân hủy các vật liệu? (Mặt trời, gió, giun, vi khuẩn) 7. Styrofoam là gì?

Vật liệu này không thể phân hủy sinh học, nghĩa là nó tồn tại trong tự nhiên mãi mãi!

Cố gắng không bao giờ sử dụng vật liệu này vì các sản phẩm dùng một lần thường được làm từ Styrofoam.

8. Bạn có thể làm gì để giúp đỡ thiên nhiên? (Giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế rác thải (3R), bắt đầu phân loại rác thải tại nhà và vứt rác vào đúng thùng rác.)

Kết luận Vật liệu có thể được tự nhiên phân hủy nhưng thường mất nhiều thời gian. Giải pháp tốt hơn so với việc mang rác thải đến bãi rác là tái sử dụng và tái chế các sản phẩm.

(T) Hoạt động 29: Làm dây nhảy Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 45 phút

Mục tiêu Học sinh học cách tái sử dụng các sản phẩm thải loại bằng cách làm dây nhảy.

Vật liệu Túi nilon, kéo, băng dính và một vật nặng.

Chuẩn bị Hãy đảm bảo học sinh cẩn thận khi sử dụng túi nilon và kéo.

Làm sẵn một sợi dây để hướng dẫn học sinh.

Mô tả hoạt động Học sinh tái sử dụng túi nilon để làm dây nhảy. Thực hành cách làm dây nhảy bằng cách cho học sinh xem mẫu đã làm sẵn.

Sau đó, hướng dẫn học sinh làm theo các bước dưới đây để tạo dây nhảy của riêng mình.

1. Cắt bỏ quai túi nilon và cắt dọc theo cạnh bên.

2. Cắt túi nilon thành các sợi rộng 2 đến 3 cm, bắt đầu từ đáy túi lên đến miệng túi đã cắt.

3. Lấy ba (hoặc sáu) sợi dây và thắt nút chúng lại với nhau cách đầu khoảng 8 cm.

4. Giữ chặt nút thắt dưới chân bàn hoặc nhờ ai đó giữ, rồi tết ba sợi dây này lại cho đến khi còn khoảng 13 cm tính từ đầu.

5. Dán ba sợi túi nilon khác vào đầu các sợi đã tết và tiếp tục tết.

6. Lặp lại quy trình này cho đến khi dây nhảy đạt độ dài mong muốn, thắt các sợi dây lại với nhau cách đầu khoảng 13 cm.

7. Có thể dán các đầu dây lại với nhau để tạo thành tay cầm.

Khi học sinh hoàn thành, các em có thể nhảy dây trong giờ nghỉ giải lao.

Kết luận Học sinh học cách tạo ra sản phẩm mới từ vật liệu đã qua sử dụng.

43

(T) Hoạt động 30: Rotary EndPlasticSoupTrash(ure) Hunt Cuộc đua xanh quay: Săn lùng rác thải nhựa Độ tuổi: tất cải, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Học sinh khám phá ra rằng môi trường sạch sẽ có thể mang lại niềm vui.

Vật liệu Bao đựng rác, găng tay nhựa, cây nhặt rác, chuẩn bị 1 phần thưởng, điện thoại di động (lựa chọn 1).

Chuẩn bị Một bản đồ (lựa chọn 2) vẽ hướng dẫn tìm đường dẫn đến kho báu.

Mô tả hoạt động 1. Lựa chọn 1: sử dụng ứng dụng Plastic Bingo (tải miễn phí trên điện thoại di động) và tìm nhiều đồ vật nhất có thể trong số 16 đồ vật.

2. Lựa chọn 2: tạo và sử dụng một bản đồ chia khu vực thành nhiều phần có một giải thưởng (= kho báu) ở cuối. Kể một câu chuyện về cuộc săn lùng kho báu.

3. Lựa chọn 3: sử dụng một bao riêng để thu gom rác mà trên đó có thể nhìn thấy tên thương hiệu (hoặc sử dụng ứng dụng Litterati để chụp ảnh những mặt hàng này). Đếm số mặt hàng theo từng thương hiệu và báo cáo cho giáo viên. Tổng số có thể được gửi cho cuộc kiểm tra thương hiệu #Breakfreefromplastic hoặc qua địa chỉ email RotaryVietnam@endplasticsoup.org.

4. Lựa chọn 4: tạo một ‘Nhóm gặp mặt về chủ đề thu gom rác’ và yêu cầu một nhóm nhỏ (2-4 người) thực hiện điều này mỗi tuần trong một tháng hoặc mỗi ngày trong tuần tới. Tìm hiểu với nhau những gì bạn có thể làm để mọi người dọn dẹp và không vứt rác bừa bãi.

5. Lựa chọn 5: thu gom đầu mẩu thuốc lá, đếm và báo cáo số lượng, đặt chúng vào một cái rổ hoặc bao để cho mọi người thấy và giải thích mỗi điếu thuốc lá gây ô nhiễm 40 lít nước.

Học sinh sẽ dọn dẹp khu vực ‘như một trò chơi’ bằng cách sử dụng một trong năm lựa chọn trong một khu vực gần trường như công viên, bãi biển hoặc rừng. Học sinh dọn dẹp khu vực đã chọn bằng găng tay nhựa và bao rác nhựa. Khi hoàn thành, học sinh quay lại một điểm tụ hợp đã chọn hoặc đến lớp học và phân loại rác vào các thùng theo các danh mục đã thống nhất: thủy tinh, rác hữu cơ, giấy, nhựa, kim loại và các loại rác còn lại. Hãy đảm bảo học sinh rửa tay sau hoạt động.

Trở lại lớp học, học sinh tổ chức bữa tiệc mừng người đã chiến thắng trò chơi hoặc tìm thấy sản phẩm rác thú vị nhất. Học sinh đặt ra các quy tắc để giữ khu vực của trường và sân chơi sạch sẽ: - Giữ khu vực sạch sẽ.

- Luôn vứt rác như giấy, lon và thức ăn thừa vào thùng rác.

- Không vứt rác trên đường. Giữ nó với bạn cho đến khi bạn tìm thấy một thùng rác.

- Bắt đầu thu gom rác bị bỏ lại... đừng để cho người khác làm, hãy trở thành anh hùng chống rác.

- Cung cấp thùng rác và đặt chúng trong sân trường, hành lang và nhà.

- Mang thức ăn đến trường trong bao bì hữu cơ như lá chuối hoặc các vật dụng có thể tái sử dụng, như hộp cơm và cốc: không sử dụng bao bì không có giá trị tái sử dụng: Mang Đồ Của Riêng Bạn: (BYO: bring your own) - Mang theo túi riêng của bạn khi đi mua hàng.

- Bắt đầu sử dụng các thùng rác riêng biệt để phân loại rác.

- Giảm, tái sử dụng và tái chế.

- Tận hưởng một nơi gọn gàng và thiên nhiên tuyệt đẹp.

Trong những ngày tới, học sinh tuân thủ các quy tắc mà họ đã đặt ra để giảm rác trong khu vực.

Khi hoàn thành, học sinh có thể tạo một áp phích có thể được trưng bày tại trường. Đừng quên 44

bao gồm hình ảnh ‘trước và sau’ và các quy tắc đã chọn.

Chụp ảnh trò chơi và buổi tổ chức, và gửi chúng đến happygreenvietnam@endplasticsoup.org và info@happygreenworld.org.

Kết luận Học sinh biết cách chăm sóc môi trường của mình và mong muốn được làm điều đó.

(T) Hoạt động 31: Tái chế giấy Độ tuổi: tất cải, Thời gian: 60 phút Mục tiêu Học sinh học cách tái chế giấy.

Chuẩn bị Giáo viên đảm bảo tất cả các vật liệu cần thiết đều có sẵn.

Học sinh mang theo giấy thải từ nhà.

Vật liệu Kéo, giấy thải, bát lớn, muỗng gỗ, khung, lưới thép (lưới mắt rất nhỏ), vải, vật nặng để ép lên tờ giấy.

Mô tả hoạt động Ngày nay, giấy được sử dụng rất nhiều. Chúng ta dùng giấy để làm báo, tạp chí, áp phích, sổ tay, hộp giấy và sách. Giấy được làm từ cây và là một phần trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Chúng ta không thể tưởng tượng được cuộc sống thiếu giấy. Giấy chiếm hơn 30% chất thải của chúng ta, khiến nó trở thành vật liệu mà chúng ta vứt bỏ nhiều nhất. Điều này có nghĩa là cứ 100 kg rác thải, thì khoảng 30 kg trong số đó là giấy. Nếu chúng ta có thể tái chế nhiều báo cũ hơn, chúng ta có thể cứu nhiều cây xanh hơn khỏi bị chặt hạ và cải thiện đáng kể lượng oxy trong không khí!

Tái chế giấy là quá trình biến giấy đã qua sử dụng thành các sản phẩm giấy mới. Nó có thể được biến thành báo và sổ tay, nhưng cũng có thể thành khăn giấy và giấy vệ sinh. Quy trình tái chế giấy khá đơn giản và bạn thậm chí có thể thực hiện việc này tại nhà.

Bây giờ học sinh có thể bắt đầu tái chế giấy. Quá trình này sẽ mất một khoảng thời gian để hoàn thành hoàn toàn.

1. Học sinh làm việc theo nhóm nhỏ. Trên bàn của các em có một xô và giấy thải. Mỗi nhóm cắt hoặc xé giấy thành các mảnh nhỏ.

2. Học sinh cho các mảnh giấy vào xô và thêm một ít nước, thỉnh thoảng khuấy. Ngâm giấy trong nước cho đến khi nó nát ra thành bột giấy hoặc dùng máy xay (nếu có) cho đến khi thành bột giấy.

3. Làm một cái rây: tạo một khung và gắn lưới thép vào khung. Sử dụng rây có sẵn sẽ dễ dàng hơn. Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng rây nếu cần thiết.

4. Rây bột giấy, lắc để bột giấy trải đều và để ráo nước cho đến khi tờ giấy có độ dày nhất định, nghĩa là có độ dày của một tờ giấy không nhìn xuyên thấu được.

5. Đặt một miếng vải lên trên tờ giấy, lật lại và đặt một miếng vải khác lên trên.

6. Để khô trong khi đặt sách nặng lên trên trong 2 giờ hoặc cho qua máy ép.

7. Nhấc vật nặng lên một cách cẩn thận, và đây là tờ giấy tự làm của bạn! Phơi nắng để giấy khô hoàn toàn.

Kết luận Học sinh biết cách tái chế giấy từ giấy thải.

45

(T) Hoạt động 32: Trò chơi ủ phân hữu cơ Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Trò chơi ủ phân sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về những “thành phần” nào biến thành phân hữu cơ.

Vật liệu Giấy màu xanh lá và đỏ, mỗi học sinh một tờ.

Chuẩn bị Giáo viên đảm bảo mỗi trẻ có một tờ giấy xanh và đỏ trên bàn.

Giấy này có thể được tái sử dụng khi học sinh làm áp phích trong các hoạt động khác! Nếu không có sẵn, giáo viên có thể yêu cầu học sinh trả lời “Có” hoặc “Không” bằng miệng khi trả lời các câu hỏi.

Mô tả hoạt động Giáo viên sẽ hỏi học sinh những câu hỏi về những thứ gì có thể biến thành phân hữu cơ. Học sinh trả lời bằng cách giơ thẻ màu xanh lá nếu câu trả lời là “Có” hoặc thẻ màu đỏ cho “Không”.

Học sinh có thể nghĩ lại về câu chuyện của sâu Cellio, sâu phân hủy. Những thứ Cellio thích được dùng để làm phân hữu cơ.

Giáo viên bắt đầu gọi ra các vật liệu sau và yêu cầu giải thích về câu trả lời được đưa ra.

• Táo (có, Cellio thích trái cây và chúng sẽ biến thành phân hữu cơ) • Thịt (không, nó sẽ thu hút động vật đến bãi ủ phân để ăn thịt) • Lá (có, lá sẽ chuyển thành phân hữu cơ) • Nhựa (không, nhựa sẽ không biến thành phân hữu cơ) • Dầu (không, đống phân hữu cơ sẽ bị thối rữa) • Cà chua (có, Cellio thích rau) • Giấy (có, nhưng chỉ một chút) • Bánh mì (không, nó sẽ bắt đầu thối rữa và nó sẽ thu hút động vật đến bãi rác) • Cỏ (có, cỏ sẽ chuyển thành phân hữu cơ) • Trà và cà phê (có, lá trà và hạt cà phê sẽ biến thành phân hữu cơ) • Cá (không, Cellio không thích cá và cá sẽ thu hút động vật đến bãi ủ phân) • Gỗ (có, cành nhỏ là nguyên liệu hoàn hảo cho phân hữu cơ) • Giáo viên tiếp tục kể tên tất cả các loại trái cây hoặc rau (có, Cellio thích chúng) Giáo viên giải thích rằng khi bạn đặt tất cả các vật dụng được chấp nhận vào một đống lớn, chúng sẽ phân hủy thành phân hữu cơ trong khoảng 3 đến 6 tháng, tùy thuộc vào khí hậu. Phải mất nhiều thời gian hơn để tạo phân hữu cơ ở vùng lạnh hơn so với vùng ấm hơn. Phân hữu cơ có thể được sử dụng để trồng hoa, cây, cây cảnh, rau và thảo mộc.

Từ bây giờ, học sinh bắt đầu mang rác thải hữu cơ (như hoa quả) từ hộp cơm trưa của mình đến thùng phân hữu cơ được đặt ở trường.

Kết luận Học sinh đã học được những loại rác thải nào sẽ biến thành phân hữu cơ.

46

(T) Hoạt động 33: Gieo hạt giống và/hoặc trồng cây Độ tuổi: tất cải, Thời gian: 60 phút

Mục tiêu Học sinh gieo hạt giống và chăm sóc chúng.

Vật liệu Phân hữu cơ, chậu, nhiều loại vải hoặc giấy nỉ màu xanh và xanh lá, bông gòn và keo trắng, cốc đã qua sử dụng, chai nhựa và hạt giống.

Chuẩn bị Trộn phân hữu cơ với cát hoặc đất trồng trong chậu.

Học sinh mang theo chai nhựa hoặc hộp sữa chua rỗng đến trường.

Mô tả hoạt động Nếu bạn đang sử dụng chai nhựa, hãy bắt đầu bằng cách cắt bỏ phần trên của chai (cách miệng chai 10 cm) và chọc bốn lỗ ở đáy. Nếu bạn đang sử dụng hũ sữa chua, chỉ cần chọc các lỗ ở đáy.

Học sinh có thể trang trí chậu của mình theo nhiều cách khác nhau, lấy cảm hứng từ thiên nhiên.

Học sinh đổ đá nhỏ vào đáy chai và phần còn lại đổ đất trồng cây. Sau đó, các chai đã sẵn sàng để gieo hạt giống bên trong, bằng cách rắc chúng lên đất, ấn nhẹ nhàng và đổ một ít nước lên đất. Đặt chậu trong lớp học để các em có thể nhìn thấy hạt nảy mầm. Đảm bảo cây nhận được ánh sáng mặt trời và tưới nước cho cây một lần sau mỗi 2 hoặc 3 ngày.

Nếu bạn có kế hoạch trồng cây, hãy thảo luận với học sinh về tầm quan trọng bị đánh giá thấp của cây xanh. Bạn có thể sử dụng các lợi ích sau của cây xanh: • Cây cung cấp oxy và hấp thụ carbon dioxit (CO2, một loại khí nhà kính).

• Cây cung cấp bóng râm, làm mát không khí và giữ độ ẩm trong đất.

• Cây hạn chế xói mòn đất.

• Cây cung cấp nơi ở cho động vật và làm tăng đa dạng sinh học.

• Cây cung cấp trái cây và thuốc.

• Cây cung cấp vật liệu xây dựng và nhiên liệu như củi đốt và than củi.

• Lá rụng cung cấp chất dinh dưỡng cho đất.

• Cây xanh có tác động tích cực đến sức khỏe tinh thần của chúng ta.

Thảo luận với học sinh về tầm quan trọng của cây xanh bằng cách sử dụng một số hoặc tất cả các đặc điểm được đề cập ở trên, phù hợp với lứa tuổi của các em.

Dẫn học sinh đi dạo và cho các em khám phá các loại cây cối trong khu vực. Dạy cho các em biết tầm quan trọng của thực vật và cây xanh đối với sự sống trên Trái Đất.

Kết luận Học sinh hiểu được tầm quan trọng của thực vật và cây xanh đối với sự sống trên Trái Đất của con người và động vật.

47

(N) Hoạt động 34: Tôn vinh Hành tinh Độ tuổi: tất cả, Thời gian: 30 phút

Mục tiêu Nhận thức về tầm quan trọng và vẻ đẹp của thiên nhiên.

Chuẩn bị Giáo viên chọn một bộ phim về thiên nhiên được phát sóng trên YouTube.

Chọn từ các phim ngắn sau: 1. “Việt Nam Tái Chế | Trọng Hiếu 2.“Planet Earth: What a Wonderful World” (Trái Đất: Một thế giới tuyệt vời) Dụng cụ hỗ trợ Youtube, Internet.

Mô tả hoạt động Giáo viên chiếu video YouTube cho học sinh.

Khi video kết thúc, giáo viên yêu cầu các em nghĩ về một kỳ nghỉ mà các em thích thú hoặc một địa điểm ngoài trời mà các em yêu thích.

Yêu cầu các em hình dung và chia sẻ trải nghiệm đó với lớp.

Giáo viên có thể đặt các câu hỏi như: - Các em cảm thấy thế nào khi ở nơi đặc biệt đó?

- Các em có muốn đến đó lần nữa không?

- Các em có nghĩ rằng nó sẽ vẫn như cũ sau nhiều năm không?

- Các em có nghĩ rằng nơi này vẫn còn đẹp hay bị ô nhiễm không?

- Các em có thể làm gì để giữ cho nó sạch sẽ và xanh tươi?

Kết luận Chúng ta không thể sống thiếu Trái Đất và tất cả những gì thiên nhiên mang lại cho chúng ta. Chúng ta phụ thuộc vào không khí, nước và thức ăn, tất cả đều đến từ hành tinh của chúng ta. Nếu chúng ta không chăm sóc thiên nhiên, rừng, biển và núi sẽ bị ô nhiễm và tàn phá cho các thế hệ mai sau. Hãy giảm thiểu rác thải, xử lý đúng cách rác thải bạn thải ra và bỏ vào thùng rác.

48

Từ điển Phân compost: Đất màu mỡ là hỗn hợp của thực vật mục nát và thức ăn thừa (rác hữu cơ) được

sử dụng để cải thiện cấu trúc đất và cung cấp chất dinh dưỡng cho hoa, cây cảnh

và cây xanh.

Phân hủy: Phân rã thành các phần nhỏ hơn; ví dụ, một quả táo sẽ thối rữa và chuyển trở lại

thành các chất dinh dưỡng (đất) mà nó được tạo thành.

Môi trường: Mọi thứ xung quanh một sinh vật và ảnh hưởng đến sự phát triển và sức khỏe của

sinh vật đó.

Chất thải hoặc rác thải: Bất cứ thứ gì bị vứt đi (bỏ đi) vì không cần thiết hoặc bị coi là vô giá trị.

Chất thải nguy hại: Chất thải gây nguy hiểm cho sức khỏe của con người.

Bãi rác: Địa điểm để xử lý rác thải rắn trên đất liền.

Sơ đồ tư duy: Sơ đồ được sử dụng để biểu diễn các từ, ý tưởng, nhiệm vụ hoặc các mục khác

được liên kết và sắp xếp xung quanh một từ khóa hoặc ý tưởng trung tâm (được

viết ở giữa). Sơ đồ tư duy được sử dụng để lên ý tưởng, trực quan hóa, cấu trúc

và phân loại các ý tưởng.

Biển rác thải nhựa: Một khu vực rộng lớn chủ yếu là rác thải nhựa nổi trên các đại dương.

Tái chế: Cho vật dụng hoặc vật liệu đã qua sử dụng vào một quy trình biến chúng thành

thứ gì đó mới. Điều này giúp vật dụng hoặc vật liệu không bị đưa vào dòng

chất thải.

Giảm thiểu: Sử dụng một vật dụng ít hơn hoặc không sử dụng gì cả, tùy theo nhu cầu và khả

năng của bạn. Chúng ta có thể sử dụng ít bao bì hơn bằng cách mang túi nhựa

của riêng mình đến cửa hàng và do đó giảm chất thải nhựa.

Tái sử dụng: Sử dụng lại một vật dụng cho cùng một mục đích hoặc mục đích khác; ví dụ,

chúng ta có thể tái sử dụng túi nhựa tạp hóa làm túi đựng rác.

Thối rữa: Phân hủy; rác hữu cơ trong thùng phân compost sẽ bị thối rữa và trở thành phân

bón. Đất: Lớp mặt đất màu mỡ của bề mặt Trái Đất nơi cây cối sinh trưởng; một loại đất giàu

dinh dưỡng được sử dụng trong vườn và cây trồng trong chậu.

Bền vững: Giữ gìn sự cân bằng sinh thái bằng cách tránh khai thác tài nguyên thiên nhiên

cho các thế hệ sau.

49

50

Quỹ Happy Green World nhằm nâng cao nhận thức về các vấn đề môi trường bằng cách phát triển các chương trình giáo dục về chất thải, nước và năng lượng.

Chương trình Happy Green Việt Nam là một công cụ để dạy học sinh từ 4 đến 16 tuổi áp dụng hành vi bền vững hơn đối với chất thải.

Chương trình bao gồm Hướng dẫn hoạt động, Sách giáo khoa và Trò chơi cờ bàn.

Các tài liệu này có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp với nhau.

Tất cả các tài liệu đều dễ dạy, thực tế, tương tác, nhiều màu sắc và thú vị.

Chương trình Happy Green World có sẵn bằng tiếng Anh, Pháp, Việt Nam, Ả Rập, Bahasa Indonesia, Thái Lan, Swahili và tiếng Việt.

Một Việt Nam Xanh-Hạnh phúc

Tôi bị đau đầu..

Stop!

Bạn đổ rác bên bờ sông, làm ô nhiễm đất và nước.

Hoán đổi vị trí với người chơi vị trí cuối cùng.

Sách học sinh

Thử thách!

Bạn có 3 phút để học thuộc lòng danh sách này. Sau đó đọc to lên.

Bạn có thuộc chính xác không?

Tiến lên 3 ô nếu không lùi lại 6 ô.

Tệ quá!

RÁC HỮU CƠ

2. Giảm thiểu

5. Tái chế 6. Vứt bỏ

RÁC TÁI CHẾ

Hãy cẩn thận!

CỬA HÀNG

RÁC THẢI KHÔNG THỂ TÁI CHẾ

RÁC THẢI HỮU CƠ

CÓ THỂ TÁI CHẾ

Sách học sinh

The trò chơi

Ha

pp

Bóng bay của bạn đã bay ra biển, làm tăng thêm lượng nhựa thải, gây hại cho động vật. Lùi lại 6 ô.

Bạn đã mang theo túi hoặc giỏ của riêng mình đi mua sắm! Tiến lên 3 ô.

ISBN 9789083299174

ld

Sách Hướng dẫn hoạt động

Ôi không!

Thật thông minh!

Tuyệt vời!

Bạn đã phân loại và bỏ rác đúng thùng. Tiến lên 3 ô.

Bạn đã tránh được bao bì thừa bằng cách sử dụng túi đựng nông sản của riêng mình Tiến lên 2 ô. .

Cá bạn đang ăn có thể đã nuốt phải vi nhựa.

Mất lượt chơi.

Rất tiếc!

Đừng mua điện thoại mới, chỉ cần sửa nó! Quay lại ô BẮT ĐẦU.

abcd ghij ef nop klm uvw qrst xyz

Tuyệt vời!

RÁC THẢI HỮU CƠ

Tuyệt vời!

RÁC HỮU CƠ

Tuyệt vời!

Bạn đã sử dụng cả hai mặt của một tờ giấy.

Tiến lên 2 ô.

Ít bền vững nhất

Rất quan tâm!

Bạn đã quyên góp quần áo cũ để người khác (tái) sử dụng. Tiến lên 2 ô.

RÁC TÁI CHẾ

Bạn cho động vật ăn thức ăn thừa hữu cơ và ủ phân số rác hữu cơ còn lại.

RÁC VÔ CƠ

Bền vững nhất

3. Tái sử dụng 4. Khắc phục

Mọi người đang đốt nhựa, gây ô nhiễm không khí. Bạn cảm thấy khó chịu. Mất 1 lượt chơi để hồi phục.

RÁC VÔ CƠ

1. Từ chối

y Gr

een W

or