KAAICYCLE - De groene stroom door Vilvoorde

K A A I C Y C L E +

DE GRO E NE STROOM DOOR VILVOORDE TEAM MOBILITEIT & ENERGIE

Climate Design & Sustainability KULeuven - Departement Architecture - 2020 Hanne Deckers, Wannes Deyaert, Sarah Trimeche, Jonathan Vanhove, Maud Verjans

TEAM & DATA

INHOUDSTAFEL

0. ALGEMEEN OVERZICHT............................................................................4 1. SCHAAL VAN DE STAD.............................................................................9 Inzetten op de verbinding tussen 4 Fonteinen en Vilvoorde...................................................10

Hanne Deckers

Wannes Deyaert

Sarah Trimeche

Jonathan Vanhove

Lange verplaatsingen vermijden en de sociale cohesie bevorderen........................................11

Maud Verjans

De verplaatsing zo kwalitatief mogelijk maken.....................................................................12 Opgewekte energie ten voordele van de gemeenschap..........................................................16 Inzetten op deelfietsen om een laag gebruik van de fiets te voorkomen.................................16

2. SCHAAL VAN HET PLOT..........................................................................19 Inzetten op het gebruik van de waterwegen.........................................................................20

Bevoorrading door middel van goederen containers per fiets.................................................21 Elektriciteit opwekken dmv een ondergrondse waterturbine..................................................21 De site autovrij maken om de veiligheid van het duurzaam verkeer te garanderen..................22 Inzetten op deelauto’s om het autoverkeer en de luchtverontreiniging terug te dringen..........22

3. SCHAAL VAN HET GEBOUW.....................................................................25 Wind inzetten als directe energiebron.................................................................................28

Natuurlijke begroeiing als zonwering en luchtzuivering .......................................................29

Elektriciteit genereren doormiddel van zonne-energie..........................................................30

Zonne-energie gebruiken als directe warmtebron..................................................................31 Vermogen opwekken via de gevels en de omgeving..............................................................32 Activatie van de plint dmv publieke functies op schaal van de stad........................................34

Trage vormen van mobiliteit doortrekken in de plint van ons gebouw.....................................35 Activatie van de plint dmv collectieve functies op schaal van het plot....................................36

Gedeelde daktuinen voor de inwoners van de torens.............................................................37

Schematische weergave van alle energiesystemen in het gebouw...........................................38

4. SCHAAL VAN HET VERDIEP......................................................................41 Woonmogelijkheden voor het toenemende aantal eenpersoonshuishoudens..........................42 Flexdesks voor tijd - en plaatsonafhankelijk werk.................................................................44

Gemeenschappelijk gebruik van energie-intensieve toestellen..............................................44

Climate Design

2

3

KULeuven . 2020

0. ALGEMEEN OVERZICHT

Climate Design

4

5

KULeuven . 2020

TOPAMBITIE MOBILITEIT: DE AUTO BANNEN EN EEN RADICALE SWITCH DOORVOEREN MET DE FIETSER EN DE WANDELAAR ALS HOOFDGEBRUIKER

Climate Design

0. Algemeen Overzicht

TOPAMBITIE ENERGIE: ENERGIEWINSTEN - EN RECUPERATIE INZETTEN ALS LEIDRAAD BIJ DE TOTALE VORMGEVING VAN ONZE TOREN

6

7

0. Algemeen Overzicht

KULeuven . 2020

1. SCHAAL VAN DE STAD

Climate Design

8

9

KULeuven . 2020

INZETTEN OP DE VERBINDING TUSSEN ‘4 FONTEINEN’ EN VILVOORDE

LANGE VERPLAATSINGEN VERMIJDEN EN DE SOCIALE COHESIE BEVORDEREN

4 FONTEINEN

7:00

Climate Design

1. Schaal van de stad

10

11

7:30

VILVOORDE CENTRUM

VILVOORDE STATION

5 MIN. 13 MIN.

6 MIN. 18 MIN.

8:00

1. Schaal van de stad

8:30

9:00

KULeuven . 2020

2: KAAICYCLE +

DE VERPLAATSING ZO KWALITATIEF MOGELIJK MAKEN

5 MIN.

8

9 10

7

6 MIN.

6 5 MIN.

5

2

3

3: BROEKPLEIN

4

6 MIN.

1

1: AUTOPARKING

Climate Design

4: ‘4 FONTEINEN’

1. Schaal van de stad

12

13

1. Schaal van de stad

KULeuven . 2020

5 MIN.

5: KRUITFABRIEK

8: T.H.V. POLITIE 6 MIN.

5 MIN.

6 MIN.

5 MIN.

6 MIN.

6: KOEKOEKX NV

9: T.H.V. BRANDWEER

5 MIN.

6 MIN.

5 MIN.

6 MIN.

7: BRASSERIE CANAL

Climate Design

10: O.L.V. VAN GOEDE HOOP

1. Schaal van de stad

14

15

1. Schaal van de stad

KULeuven . 2020

OPGEWEKTE ENERGIE TEN VOORDELE VAN DE GEMEENSCHAP

PL A AT SE N VA N L A A D PU NT E N:

INZETTEN OP DEELFIETSEN OM EEN LAAG GEBRUIK VAN DE FIETS TE VOORKOMEN

Laadpunt elektrische fiets Kaaicycle +

Laadpunt elektrische auto Kaaicycle +

668

Laadpunt gsm Kaaicycle +

4 FONTEINEN

25% 168

VILVOORDE

75% 500

A A NB I E D E N VA N D E E L FI E T SE N:

bakfiets

a: Kaaicycle +

f: Wijkcentrum “Far West”

b: TimesParking

g: Rooseveltlaan

c: Total Tankstation

h: Politiezone Vilvoorde Machelen

d: Quick & Colruyt

i: O.L.V. Van Goede Hoop

e: Station Vilvoorde

j: Brasserie Canal

Climate Design

1. Schaal van de stad

16

17

40% 268 2% 14 58% 386

elektrische fiets

Benzinestation

Fietsdeelsysteem: Bluebike

Fietsherstelpunt

Autodeelsysteem: Cambio

1. Schaal van de stad

KULeuven . 2020

2. SCHAAL VAN HET PLOT

Climate Design

18

19

KULeuven . 2020

INZETTEN OP HET GEBRUIK VAN DE WATERWEGEN

BEVOORRADING DOOR MIDDEL VAN GOEDEREN CONTAINERS PER FIETS

ELECTRICITEIT OPWEKKEN DMV EEN ONDERGRONDSE WATERTURBINE

Vectorworks Educational Version

Ondergrondse waterturbine

Aanlegkade

Vectorworks Educational Version

Climate Design

2. Schaal van het plot

20

21

2. Schaal van het plot

KULeuven . 2020

DE SITE AUTOVRIJ MAKEN OM DE VEILIGHEID VAN HET DUURZAAM VERKEER TE GARANDEREN

E E N AU TOV R I J E ZO NE C R E Ë R E N:

INZETTEN OP DEELAUTO’S OM HET AUTOVERKEER EN DE LUCHTVERONTREINIGING TERUG TE DRINGEN

Woonerf max. 20 km/h

Afhaalen verzendpunt

Route Kaaicycle +

15

A A NB I E D E N VA N D E E L AU TO ’ S:

2. Schaal van het plot

22

23

100%

100%

delen met een vaste groep mensen

Climate Design

4 FONTEINEN

Autodeelparking

een auto lenen

2. Schaal van het plot

KULeuven . 2020

3. SCHAAL VAN HET GEBOUW

Climate Design

24

25

KULeuven . 2020

West façade toren

Climate Design

3. Schaal van het gebouw

26

27

3. Schaal van het gebouw

KULeuven . 2020

WIND INZETTEN ALS DIRECTE ENERGIEBRON

NATUURLIJKE BEGROEIING ALS ZONWERING EN LUCHTZUIVERING

Noord- West gevel toren: Windmolentjes

Climate Design

West gevel toren: Groene façade

3. Schaal van het gebouw

28

29

3. Schaal van het gebouw

KULeuven . 2020

ZON-ENERGIE GEBRUIKEN ALS DIRECTE WARMTEBRON

ELEKTRICITEIT GENEREREN DOORMIDDEL VAN ZONNE-ENERGIE

Zuid gevel toren: PV-panelen

Climate Design

Zuid-Oost gevel toren: Trombewand

3. Schaal van het gebouw

30

31

3. Schaal van het gebouw

KULeuven . 2020

VERMOGEN OPWEKKEN VIA DE GEVELS EN DE OMGEVING

607 415 kWh/jaar DAK

> thermische zonnepanelen buiscollectoren

638 kWh/m²/jaar x 242 m² =

154 300 kWh/jaar

Z ZO

> photovoltaïsche zonnepanelen

212,5 kWh/paneel/jaar x 112 panelen =

23 800 kWh/jaar

NW

> microwindturbines parallel met dominante windrichting (ZW)

267 kWh/turbine/jaar x 84 turbines =

22 415 kWh/jaar

> waterturbine 'turbulent' tussen Zeekanaal en Zenne 120 000 kWh/jaar

> fietspad bedekt met pv-panelen 212,5 kWh/paneel/jaar x 1 paneel/m x 1350 m =

286 900 kWh/jaar

Noord façade toren

Climate Design

3. Schaal van het gebouw

32

33

3. Schaal van het gebouw

KULeuven . 2020

TRAGE VORMEN VAN MOBILITEIT DOORTREKKEN IN DE PLINT VAN DE TOREN

Berging 2 m2

Berging 2 m2

Schacht 1 3 m2

Schacht 1 3 m2

ACTIVATIE VAN DE PLINT DMV PUBLIEKE FUNCTIES OP SCHAAL VAN DE STAD

grondplan plint niveau 0

Climate Design

grondplan plint niveau 1/2

3. Schaal van het gebouw

34

35

3. Schaal van het gebouw

KULeuven . 2020

Climate Design 3. Schaal van het gebouw 36 37 3. Schaal van het gebouw Studio 01 37 m²

Sanitair unit 4 m²

Schacht 02 1,5 m²

Sanitair unit 4 m²

Sanitair unit 4 m²

Studio 02 56 m²

Studio 03 54 m²

e

vid

grondplan plint niveau 1 Studio 03 51 m2

Studio 02 41 m2

Sanitair unit 5 m2

Sanitair unit 5 m2

Schacht 3 1,5 m2

Sanitair unit 5 m2

Sanitair unit 5 m2

Schacht 1 3 m2

Schacht 1 3 m2

Studio 04 41 m2

Gemeenschappelijke keuken 39 m2

Berging 2 m2

Berging 2 m2

ACTIVATIE VAN DE PLINT DMV COLLECTIEVE FUNCTIES OP SCHAAL VAN HET PLOT GEDEELDE DAKTUINEN VOOR DE INWONERS VAN DE TORENS

Schacht 2 1,5 m2

Schacht 01 1,5 m²

Schacht 03 2 m²

dakenplan plint

KULeuven . 2020

SCHEMATISCHE WEERGAVE VAN ALLE ENERGIESYSTEMEN IN HET GEBOUW

Snede

Climate Design

3. Schaal van het gebouw

38

39

3. Schaal van het gebouw

KULeuven . 2020

4. SCHAAL VAN HET VERDIEP

Climate Design

40

41

KULeuven . 2020

grondplannen torens niveau studio’s

WOONMOGELIJKHEDEN VOOR HET TOENEMENDE AANTAL EENPERSOONSHUISHOUDENS

Climate Design

4. Schaal van het verdiep

42

43

4. Schaal van het verdiep

KULeuven . 2020

FLEXDESKS VOOR TIJD- EN PLAATSONAFHANKELIJK WERK

Climate Design

4. Schaal van het verdiep

grondplannen torens niveau flexdesks

GEMEENSCHAPPELIJK GEBRUIK VAN DE ENERGIE- INTENSIEVE TOESTELLEN

44

45

4. Schaal van het verdiep

KULeuven . 2020

KAAICYCLE+ De groene stroom door Vilvoorde KAAICYCLE+ is een ambitieus project voor Vilvoorde met de focus op duurzame vormen van mobiliteit en energie. Met nadruk op de gegeven site en oog op trage mobiliteit en toenemende nabijheid zijn we gesetteld op een compositum van het woord ‘kaai’ en ‘bicycle’. De ‘plus’ staat niet enkel symbool voor de talrijke positieve eigenschappen van het gebouw, maar ook voor Zero Net Energy +. De hoeveelheid energie die ter plaatse wordt geleverd door hernieuwbare energiebronnen is gelijk aan en groter dan de hoeveelheid energie die door het gebouw wordt gebruikt, waardoor deze ook op de schaal van de stad kan genuttigd worden. In deze bundel bekijken we de kwaliteiten van KAAICYCLE+ op verschillende schalen.

Vooreerst is er de schaal van de stad. Met een nieuwe fietsroute langs het kanaal van zo’n 2,5 km draagt het project op grote schaal bij aan een duurzame verplaatsing doorheen Vilvoorde. Verspreid over de stad bevinden zich verschillende oplaadpunten voor elektrische wagens, fietsen en andere. Deze zijn voorzien van groene stroom, opgewekt door de fietsroute met geïntegreerde pv-panelen en andere hernieuwbare bronnen op de site. Verder worden er 668 deelfietsen geïmplementeerd in de stad en het gebouw.

Vervolgens is er de schaal van het plot. Door het toevoegen van een gebouw met gemengde functies verhogen we de diversiteit en toestroom van volk. 170 flexdesks in de torens voorzien de inwoners van het plot van een telewerkplek. Andere collectieve functies bevinden zich in de plint; een wasbar, een markt, een fitnessruimte, een polyvalente evenementenzaal en een fietsenparking. KAAICYCLE+ wordt een knooppunt voor trage mobiliteit die de brug slaat naar de overkant en naar de stad Vilvoorde. De site wordt volledig autovrij gemaakt om levenskwaliteit te garanderen.

Op de schaal van het gebouw wordt er op duurzame energie opgewekt met behulp van de gevels. Zon, wind en water worden ingezet als rechtstreekse energiebronnen. Verder wordt er energie bespaart door middel van slimme ontwerpkeuzes, zoals gebruik van bodemwarmte en -koelte, natuurlijke ventilatie zowel als balansventilatie met warmteterugwinning, warmte- en koudeopslag, de oriëntatie en geometrie van het gebouw, ruimtes en raampartijen, (natuurlijke) zonwering, shared services en energiezuinige toestellen.

Ten slotte worden ook op de schaal van het verdiep positieve keuzes gemaakt.

Zo is KAAICYCLE+ toekomstgericht door 100% in te zetten op eenpersoonshuishoudens, welke 50% van de toekomstige huishoudens zal bedragen. Er wordt ingezet op een nieuwe, sociale vorm van wonen waarbij energie-intensieve toestellen gedeeld worden. Een omvangrijke gedeelde daktuin draagt verder bij aan deze nieuwe woonvorm.

KAAICYCLE+ vormt de ideale samensmelting van duurzame mobiliteit aangedreven door groene energie. Vandaar de slagzin “KAAICYCLE+ : De groene stroom door Vilvoorde”.

KULeuven - Departement Architecture - Climate Design - 2020

Climate Design

46