HI Magazine - Okt 2023 - NL

IMPACT

03 Kort gezegd

Een greep uit de actualiteit

INSIDE

04 Laos, 40 jaar strijd tegen rondslingerende oorlogsresten

INSPIRATION

08 Dankzij de drone vliegt het ontmijningsproces naar een hoger niveau INTERVIEW

12 Paul Lokiru, Kinesitherapeut in Oeganda INFLUENCE

13 Een verontrustend rapport De job van humanitair hulpverlener

INTERACTION

14 VR-game rond inclusie

Je stapt zoveel beter met een Blauwe Veter!

Concert voor slachtoffers van aardbeving in Marokko

Jouw vraag

Verantwoordelijke uitgever: Antoine Sépulchre, Gewijde-Boomstraat 44 bus 1 1050 Brussel

Realisatie: Nicolas Daubry, Joris De Boer

Redactie: Nicolas Daubry, Joris De Boer, Antoine Sépulchre, Aurore Van Vooren, Nicolas Dewaelheyns, Duarte De Munter, Nina Vanhuysse

Vormgeving: Beltza

Productie: Actigroup

Gedrukt op FSC papier

Info donateurs:

Tel : 02 233 01 82, van dinsdag tot vrijdag, tussen 9 en 13 uur.

E-mail : donateurs@belgium.hi.org

BE80 0000 0000 7777 www.handicapinternational.be

Onder de Hoge

Bescherming van hare

Majesteit de Koningin

Door de ogen van Antoine

Beste lezer,

Vele pagina’s van dit magazine zijn gewijd aan oorlog en al haar gevolgen. Niet eens zo heel ver van ons land leeft de Oekraïense bevolking letterlijk onder een bommenregen. Levens worden ontnomen, lichamen getekend en gebouwen verwoest. Wanneer het conflict zal stoppen is onduidelijk, maar dat de Oekraïeners nog lang zullen lijden onder de gevolgen ervan, dat staat vast.

Onze ontmijningsteams in Laos kunnen dit bevestigen: vijftig jaar na het einde van de Vietnamoorlog blijft onze organisatie er nog steeds op zoek gaan naar bommen die er destijds zijn gedropt of landmijnen die er zijn begraven. Je leest in dit magazine meer over hoe we de hoop proberen terug te brengen bij de plaatselijke bevolking.

Ik heb het allergrootste respect voor onze ontmijners, zoals de collega’s op deze prachtige foto die me in het oog sprong. Zij riskeren hun leven zodat hun landgenoten in alle veiligheid zouden kunnen verderleven. Ontmijnen blijft een traag en risicovol proces, maar nieuwe technologieën – vooral de inzet van drones – brengen alles in een stroomversnelling.

Spijtig genoeg zijn ontmijners niet de enigen die een risicovol beroep uitoefenen. Samen met de andere ngo’s Dokters van de Wereld en Action Against Hunger, bracht Handicap International een rapport uit dat de gevaren die humanitaire hulpverleners lopen in de kijker zet. Stuk voor stuk mensen die noodzakelijke zorg verlenen aan door conflicten of rampen getroffen bevolkingsgroepen.

Ik wil hen dan ook graag huldigen voor hun moed en toewijding. De recente gebeurtenissen in Marokko en Libië herinneren ons eraan hoe belangrijk solidariteit met de getroffen bevolking is. Uw steun is een zeer belangrijke schakel hierin, zodat mijn collega’s overal ter wereld personen in een kwetsbare situatie kunnen bijstaan.

Ontzettend bedankt,

Antoine Sépulchre

Directeur van Handicap International België

GWENN DUBOURTHOUMIEU / HI

Syrië na de aardbeving

KORT GEZEGD gebouwen: een bijkomend gevaar voor de Syrische bevolking. Daarom hebben de teams van Handicap International hun bewustmakingssessies aangepast aan de situatie na de aardbeving. Maar liefst 3.500 personen werden sinds de ramp bereikt.

Een greep

uit

de actualiteit

Triest

In Syrië liggen bommen en andere explosieve oorlogswapens wijdverspreid over het hele land. Door de aardbeving zijn er mogelijk heel wat van hen verplaatst of verborgen geraakt onder het puin van ingestorte

1.172

nieuwe slachtoffers

8

landen met incidenten (Azerbeidzjan, Irak, Laos, Libanon, Myanmar, Syrië, Oekraine en Jemen)

916 slachtoffers vielen in Oekraïne

Deze sessies werden, net als alle andere noodhulp van Handicap International na de aardbeving van 6 februari, gefinancierd met het door Consortium 12-12 ingezamelde geld

“Ik had nooit gedacht dat ik op mijn leeftijd een eigen zaak zou kunnen starten. Ik voel me vandaag een nieuw persoon. Dankzij mijn werk kan ik de inkomsten van mijn familie opkrikken en zal onze levenskwaliteit verbeteren. Mijn moeder is alleenstaand en heeft heel wat voor ons gedaan. Nu is het aan mij om haar te ondersteunen.”

Fabián David de la Cruz Carlés is 19 jaar en woont in Santiago de Cuba. De jongeman heeft het Guillain-Barré syndroom, een ziekte die hem meer en meer verlammingsverschijnselen bezorgt. Dankzij Handicap International volgde hij een opleiding en kreeg hij het nodige materiaal om zijn snoepgoedbedrijfje te beginnen

© K.W DALATI / HI

recordaantal slachtoffers van clustermunitie in 2022

Bron: Cluster Munition Monitor, rapport 2023

WAT?

Ontmijning, bewustmaking en hulp aan slachtoffers van explosieve oorlogsresten.

WAAROM?

Laos is het land met de grootste verontreiniging door clustermunitie.

WAAR?

Phongsaly en Houaphan, twee provincies in het noorden van Laos

LAOS

40 jaar strijd tegen rondslingerende oorlogsresten

Context

Meer dan 40 jaar na de eerste Amerikaanse bombardementen tijdens de Vietnamoorlog blijft Laos nog steeds het meest verontreinigde land wat betreft clusterbommen. In een kwart van de Laotiaanse dorpen dreigen inwoners elke dag opnieuw slachtoffer te worden van explosieve oorlogsresten.

De gevolgen van de aanwezigheid van clustermunitie in Laos zijn dramatisch: sinds 1964 raakten maar liefst 50.000 mensen gewond of kwamen om door deze bommen.

Al 40 jaar voert Handicap International ontmijningsactiviteiten uit in Laos. In totaal werden al meer dan 43.000 explosieven door haar teams vernietigd. De organisatie doet ook aan bewustmakingswerk over het gevaar van explosieve wapens en biedt hulp aan de slachtoffers ervan.

Lamngueun, al 15 jaar expert in verontreiniging door explosieven bij Handicap International en teamhoofd, is fier op haar werk: “Mijn grootouders, mijn ouders, mijn kinderen, mijn hele familie leeft elke dag in angst. Ze weten welk gevaar deze explosieven vormen. Ik ben zeer blij deel te mogen uitmaken van de oplossing voor dit probleem.” Als kind raakte Lamngueun’s vader gewond door een bom toen hij in een rijstveld aan het werken was. Een ongeluk dat haar diep heeft getekend

HELP MEE

Jouw steun voor ons project?

Doe een gift op BE80 0000 0000 7777

Belangrijk: dit jaar geeft elke gift van €40 of meer recht op een fiscale aftrek van 45%. Een gift van €40 kost u zo slechts €22.

In cijfers

574 hectare ontmijnd

43.000 vernietigde explosieven

30.000 personen kunnen zonder angst verder met hun leven

1. Het team

Dit is een deel van het 73-koppige team van Handicap International in Laos. Onder meer ontmijningsexperts, dokters en medewerkers die slachtoffers van explosieven identificeren en hulp bieden, maken er deel van uit.

2. Bewustmaking

Dankzij bewustmakingssessies over de gevaren van rondslingerende oorlogsresten is het aantal ongevallen met explosieven gedaald van 304 in 2008 naar 24 in 2020.

3. 40 jaar

Handicap International ondersteunt al sinds 1983 slachtoffers van explosieven in Laos.

‘Krachtig speelgoed’ noemt Aki Ra de duizenden mijnen die je in slingers en hopen door zijn museum leiden. De Cambodjaan leidt er dagelijks toeristen en kinderen rond om ze bewust te maken van het gevaar ervan.

Zo’n vijftig jaar geleden werd Aki ingelijfd als kindsoldaat door het moordende regime van Pol Pot en zijn Rode Khmer. De toen amper vijfjarige Aki had twee hoofdtaken: eten rondbrengen en ...landmijnen begraven. “Sommige kindsoldaten hielden van pistolen, ik speelde liever met landmijnen.”

Een halve eeuw later strijdt Aki zelf tegen deze dodelijke wapens. Naast het museum richtte hij ook een ngo op die aan ontmijning doet. Handicap International ondersteunt zijn organisatie met trainingen, waardoor het ontmijningsproces moderner en efficiënter wordt

DANKZIJ DE DRONE VLIEGT HET ONTMIJNINGSPROCES NAAR EEN HOGER NIVEAU

Ó

Een testvlucht in Libanon. De vegetatie heeft doorheen de jaren heel wat zichtbare sporen van achtergebleven explosieven verborgen.

Meter per meter, met een detector in de hand, een gebied afspeuren waar mogelijk explosieven rondslingeren. Dat ontmijnen een langzaam proces is, is een understatement. In 2018 stuurde Handicap International de eerste drone de lucht in. Het doel: de snelheid van ontmijningsactiviteiten opdrijven en zo land sneller en veiliger vrijmaken voor de bevolking. Waar staat de organisatie vijf jaar later? ©

 Xavier

Depreytere (tweede van rechts), samen met het team aan de slag in Iraaks Koerdistan.

“Er zal heel wat worden uitgespaard: geld, tijd, maar vooral mensenlevens.”

Zomaar in het wilde weg op zoek gaan naar landmijnen heeft uiteraard geen zin. Aan de inzet van drones gaat een hele voorbereiding vooraf. Via bevragingen met bewoners of registraties van betrokken partijen in een afgelopen conflict worden zogenaamde ‘gevaarlijke gebieden’ bepaald. Je zou deze hele gebieden kunnen laten afspeuren door ontmijners, maar dat kan – afhankelijk van de grootte – maanden, soms zelfs jaren duren. Via de inzet van drones wordt het gevaarlijke gebied significant verkleind tot een beperkte zone waar effectief explosieven liggen.

Analyse van een gevaarlijk gebied Ò

1) Via analyse van de dronebeelden worden zichtbare explosieven ontdekt

2) Een patroon wordt zichtbaar met de waarschijnlijke locatie van onzichtbare explosieven

3) Het gevaarlijke gebied (geel) wordt significant verkleind tot veel kleinere zones waar zich effectief explosieven bevinden (rood). Met een enorme tijdsbesparing voor de ontmijners tot gevolg.

“Wat we eigenlijk telkens doen, is eerst een bepaalde vorm afbakenen op Google Earth. Dan vliegen we er met de drone boven en nemen we honderden foto’s die uiteindelijk worden samengeplakt tot een kaart die we kunnen analyseren.” Xavier Depreytere, manager van het droneproject, beschrijft het proces alsof het om een schattenjacht gaat. “Vervolgens ga je op zoek naar visueel zichtbare explosieven die dan digitaal worden gemarkeerd op de kaart. Daarnaast vliegen we ook hoger en gaan we op zoek naar bepaalde patronen: enkele kraters op een rij, vegetatie die een andere kleur heeft,... alles wat niet natuurlijk is.” Patronen die de locatie van mijnenvelden verklappen, dus. “En dat is wat we uiteindelijk zoeken”, zegt Xavier.

© JOHN FARDOULIS / HI

© J. FARDOULIS / HI

Tsjaad, Irak en Libanon

In een allereerste fase werd in de woestijn van Tsjaad al snel ontdekt dat via de inzet van vrij eenvoudige drones wonderen kunnen worden verricht. “Maar we merkten ook dat heel wat aanwijzingen van landmijnen doorheen de jaren waren verdwenen”, vertelt Xavier. “Heel wat mijnenvelden in Tsjaad dateren immers van de jaren 80.” Decennialang kreeg de natuur dus vrij spel om explosieven te verstoppen.

De volgende stap in het project was Irak, een land waar het conflict nog vrij recent beëindigd was. “We zagen er bommen zichtbaar liggen op het oppervlak, verkleuring van de bodem door lekkende springstof, kraters,...”, zegt Xavier over de succesvolle bevindingen. Bij een derde proefproject in Libanon, opnieuw een land met mijnenvelden van enige tijd geleden, zorgde de woekerende vegetatie ervoor dat aanwijzingen daar moeilijk te vinden waren.

De methodologie is ondertussen dus uitvoerig getest, in heel verschillende landen en omstandigheden. “Er bestaat geen standaard mijnenveld. Elk mijnenveld is anders. We hebben geleerd dat we best binnen 1 of 2 jaar na een conflict het terrein moeten analyseren”, zegt Xavier. “Zoniet, wordt de analyse een pak moeilijker.” Maar de techniek staat op punt, piloten werden opgeleid en ontmijningsactiviteiten uitgerold.

De drones waarmee gevlogen wordt, zijn - mits de nodige opleiding - relatief eenvoudig te besturen.

Ô

Niet alle sporen zijn verdwenen met de tijd. Dit dronebeeld uit Tsjaad toont een tank en enkele explosieve overblijfselen uit de oorlog.

Ô

“Er bestaat geen standaard mijnenveld. Elk mijnenveld is anders.”

© JOHN FARDOULIS / HI

© JOHN FARDOULIS / HI

Twee medewerkers van het ontmijningsteam in Tsjaad bereiden een nieuwe dronevlucht voor. Ò

Meest gespecialiseerde actor in de sector

In de ontmijningssector is Handicap International niet de enige speler. Het is een sector waar nieuwe technologieën als paddenstoelen uit de grond schieten. Maar niets is wat het lijkt volgens Xavier: “Heel wat bedrijven verkopen systemen die niet werken in de praktijk. Het is niet omdat iets werkt op een gecontroleerd grasveldje naast een universiteit dat je er ook op een echt mijnenveld mee aan de slag kunt. En wat ben je met een hypergespecialiseerde drone met radar als het te complex wordt om ermee te vliegen.”

Handicap International maakt de brug tussen theorie en praktijk. En die expertise houdt de organisatie niet voor zichzelf. Naast een aantal ontmijningsoperaties met eigen teams waar de techniek wordt gebruikt, worden ook ontmijners van andere ngo’s opgeleid om met de drones aan de slag te gaan. “We kunnen zeggen dat Handicap International op dit vlak de meest gespecialiseerde actor is in de sector”, zegt Xavier overtuigd. “Onze toegevoegde waarde is het feit dat we onze kennis delen, zodat ook anderen ermee aan de slag kunnen.”

Dat de technologie verder zal uitgerold worden is dus zeker. Naast Syrië en Irak zullen drones mogelijk ook in Libië en Jemen gebruikt worden, landen waar het conflict nog vrij recent is. Xavier is overtuigd dat de methodologie een grote impact zal hebben op de belangrijkste conflicten van de laatste jaren: “Ik ben fier op onze aanpak, omdat we onze kennis delen. We denken niet aan onszelf, maar proberen de hele sector vooruit te helpen. Het is een hele uitdaging, maar ik denk dat er heel wat zal worden uitgespaard: geld, tijd, maar vooral mensenlevens”

Enkele lokale medewerkers in Tsjaad worden opgeleid tot dronepiloot.

“Onze toegevoegde waarde is het feit dat we onze kennis delen, zodat ook anderen ermee aan de slag kunnen.”

© HI

© JOHN FARDOULIS / HI

EEN VERONTRUSTEND RAPPORT: JOB VAN HUMANITAIR HULPVERLENER GEVAARLIJKER DAN OOIT

Op 19 augustus vierden we de 20ste verjaardag van World Humanitarian Day, een dag waarop we aandacht vragen voor humanitaire hulpverleners en de voortdurende risico's die zij nemen om de meest kwetsbaren te helpen. In een gezamenlijk rapport met Dokters van de Wereld en Action Against Hunger uit Handicap International (HI) haar bezorgdheid.

In 2022 registreerde de Aid Worker Security Database minstens 439 aanvallen op humanitaire hulpverleners. Een alarmerend cijfer dat weinig goeds voorspelt voor de toekomst. De situatie van medische hulpverleners is nog verontrustender. Met 1.989 geweldplegingen tegen gezondheidsfaciliteiten en -personeel, en 232 dodelijke slachtoffers, was hun werk de afgelopen 10 jaar nooit gevaarlijker. Een ander opvallend cijfer stelt dat 90% van de hulpverleners die het slachtoffer wordt van aanvallen tot de lokale bevolking behoort. Dit heeft voornamelijk te maken met hun aanwezigheid in gebieden die vaak ontoegankelijk zijn voor internationale hulpverleners.

“In complexe noodsituaties werken humanitaire en medische hulpverleners in steeds gevaarlijkere omgevingen”, stelt Jean-Pierre Delomier, adjunct-directeur Internationale Operaties bij Handicap International. "Diverse factoren zoals het vastlopen of escaleren van gewapende conflicten, klimaatgerelateerde natuurrampen en de verspreiding van voedselonzekerheid zorgen ervoor dat de humanitaire uitdagingen steeds groter worden."

Schendingen van het humanitair recht

Om de veiligheid van humanitaire hulpverleners te garanderen, beroept het rapport op het humanitaire recht en de principes die daarmee verbon-

den zijn. Dat verplicht staten tot een veilige toegang tot hulpverlening. Helaas wordt dit in de praktijk nog te weinig nageleefd. De situatie in ZuidSoedan is met 15 geweldplegingen en 24 schietincidenten in 2022 het meest zorgwekkend.

Onvoldoende middelen

Om de veiligheid van onze mensen te garanderen, moeten humanitaire organisaties strategieën voor risicopreventie ontwikkelen. Hiertoe behoren het voorzien van geschikte uitrusting, het opleiden van personeel, het inzetten van veiligheidsmanagers, het verzekeren van evacuatiemogelijk-

heden uit risicogebieden en het bieden van psychologische, financiële en juridische ondersteuning aan getroffen medewerkers en hun families. Vaak ondervinden organisaties moeilijkheden om deze maatregelen te financieren, waardoor de beste bescherming niet altijd gegarandeerd kan worden. HI, Dokters van de Wereld en Action Against Hunger roepen donors en staten daarom op om een extra inspanning te leveren

JOUW VRAAG ?

Kan ik minder post van Handicap International ontvangen?

Je bent geïnteresseerd in de projecten van Handicap International, maar het aantal brieven mag voor jou iets minder zijn? Geen probleem. Je kan zelf perfect kiezen hoeveel keer per jaar je van ons post wil ontvangen: 4 keer, 3 keer, of slechts enkel voor je fiscaal attest bijvoorbeeld. Alles is mogelijk. Het enige wat je moet doen is je voorkeur laten weten aan Germaine, Philippe, Nicole of Dominique van de dienst fondsenwerving via het e-mailadres donateurs@belgium.hi.org of het telefoonnummer 02 / 233 01 82 (van dinsdag tot vrijdag, tussen 9 en 13 uur).

Ben je onlangs verhuisd en wil je je gegevens aanpassen, of heb je een andere vraag. Ook dan kan je uiteraard bij ons team terecht

CONCERT VOOR SLACHTOFFERS AARDBEVING IN MAROKKO

De aardbeving in Marokko van begin september zorgde voor enorm veel leed. Duizenden personen stierven of raakten gewond en nog veel meer mensen verloren werkelijk alles. Via haar lokale partners in het land schoot Handicap International de slachtoffers te hulp met de verdeling van tenten, zeilen, dekens, rolstoelen en krukken. Gewonden zullen de nodige revalidatiehulp en psychologische ondersteuning krijgen.

Om geld in te zamelen voor deze noodhulpoperaties organiseerde Handicap International op zaterdag 30 september een concert van het HarmonieOrkest Brussel. Het werd een prachtige muzikale avond waarbij de toeschouwers van de ene bekende filmtune naar de andere werd geleid door een uitgebalanceerd samenspel van wel meer dan 30 blazers.

"Als organisatie zijn we trots op dit betekenisvolle concert en op de verandering die het kan brengen in het leven van anderen. En de aanwezigen, die hebben een leuke avond beleefd. Dat was duidelijk." – Nicolas, werknemer van Handicap International én trompetist bij het orkest

JE STAPT ZOVEEL BETER MET EEN BLAUWE VETER!

Met Blauwe Veters in je schoenen toon je aan de wereld dat jij vindt dat elke mens recht heeft op revalidatiezorg. De veters worden in Europa geproduceerd en bestaan uit gerecycleerd materiaal. Een setje kost drie euro. Strik ze vandaag nog en doe mee met de We Move Together-beweging!

Meer info op www.handicapinternational.be/blauweveters