993_GUAIXE

SAKANAKO ASTEKARIA GUAIXE.EUS / TOKIKOM.EUS

2026-05-22 Ostirala 993. ZENBAKIA / 2. AROA

Tokiko merkataritzaren tradizioa eta trantsizioa Joseba Ortigosak eta Naroa Irizarrek antolatutako TRA ekimena izanen da maiatzaren 29an eta ekainaren 5ean / 11-13

MUGIKORTASUNA

Bizi Festarekin mustuko dute Sakanako bizikleta bide sarea / 2-3

AURREKONTUA

Kiroldegian inguratzaile termikoa berritu eta eguzki plakak jarriko ditu Arbizuko Udalak / 7 INKLUSIOA

Desgaitasuna duten pertsonen alde, Biak Batek eta Anfasek Sakanako Inklusio Sarea abiarazi dute / 9

TAEKWONDOA

MENDI LASTERKETAK

Irati Irigoienek urrea eta Lucia Rodriguezek brontzea Unibertsitate Arteko Taekwondo Txapelketan / 17 SINADURAK

"Irumugarrietaraino iristeagatik, soilik, merezi du". Lakuntza Aralarrera animatu du Ricardo Palaciosek / 21 MUSIKA

ASIER MENDINUETA / 4

OLAZTIKO GAZTE ASANBLADA / 4

ASUN BERASTEGI GARTZIANDIA / 10

OIHANE AGIRRE ULAIAR / 22

Gaizka Lanasek 'Kaos' abestia kaleratu du, bere proiektu pertsonalaren lehenengoa / 23

2

EZKAATZA

SAKANAKO BIZIKLETA BIDE SAREA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

MUGIKORTASUNA

"Mustutzea proiektu baten bukaera eta elementu baten hasiera izanen da" AITOR LARRAZA CARRERA SAKANAKO MANKOMUNITATEKO LEHENDAKARIA

Sakanako Mankomunitateak antolatutako Bizi Festa Ziordiak hartuko du maiatzaren 31n. Sakanako Bizikleta Ibilbidea mustuko da egun horretan Alfredo Alvaro Igoa SAKANA Bizikleta eta aisialdia uztartzen duen eguna da Bizi Festa. Ibar guztia lotu eta saretzen duen azpiegitura berria, Sakanako bizikleta bide sarea ofizialki mustutzeko eguna izanen da ere.

Azkenean, mustutzea!

Bai, bai, hala da. Kosta zaigu hona ailegatzea. Egun polita aukeratu dugu mustutzea egiteko. Proiektu baten bukaera eta elementu baten hasiera izango da.

Mank-en aspaldiko proiektua da.

Sakanako Garapen Agentziak bulkatuta, eta udalekin koordinatuz, pasa den legegintzaldian hasitako proiektu bat izan zen.

Gauza guztiak bezala finantziazio premia zuen proiektua zen.

Guri tokatu zaigu proiektu osoa gauzatzea.

Udalak eta kontzejuak alde zeuden, ezta?

Ez da erraza izan. Esan bezala, aspaldiko proiektua zen eta udala eta kontzeju batzuen osaera ere aldatu da. Azken horiei proiektu hau zegoela berriro gogorarazi behar izan diegu.

Nabardura jakin batzuk kenduta, orokorrean, hitz eginda, bai kontzeju bai udal guztiek prestutasun handia izan dute.

Uste dut onuragarri ikusten dutela horrelako bide sarea edo azpiegitura. Azken finean, onuradun gehienak bertan bizi diren herritarrak dira, erabiltzaile izan daitezke. Begi onez ikusi dute.

Lanak 2025eko udaberrian hasi eta neguan bukatu dira, ezta?

Bizikleta bide sarea egiterakoan zein irizpide izan dituzue kontuan?

Berez, lan gehienak, gutxi gorabehera, sei hilabetetan bukatu ziren. Detaileak falta ziren eta horrek luzatu du lana. Baina, orokorrean, ongi joan da.

Koordinazioak zailak izan dira, bai kontzeju bai udalekin eta enpresarekin. Baina, azken finean, oso ongi joan dira.

Eurovelo bideek dituzten irizpide eta ezaugarri berak erabili ditugu: bidearen zabalera, aldapak portzentaje batetik beherakoak izatea... Horretaz aparte, herriak lotzeko balioko lukeen bide ibilbidea izatea nahi genuen, egunerokotasunean mugikortasuna bulkatu dezakeena. Modu seguruan egiten saiatu gara. Baina landa eremu batean gaude eta toki batzuetan ezin ekidin, abeltzainek ere pista horiek erabili behar dituzte.

Beraz, pertsonek eta ibilgailuek partekatzen duten bide zatiak daude. Baina beste toki askotan bide berria egin da, bakarrik oinezkoek eta txirrindulariek erabil dezaketena. Bestalde, ezin da aparte utzi turismo ikuspegia ere baduela.

"2,5 milioi euroko proiektu baterako 2,3 luze miloi euroko finantziazioa lortu dugu" "Aukera mordo bat daude: ibilbide motzak, luzeak, familian, lagunekin edo ez..."

"Onuradun gehienak bertan bizi diren herritarrak dira, erabiltzaile izan daitezke" AITOR LARRAZA CARRERA MANKOMUNITATEKO LEHENDAKARIA

Egitaraua • 09:30-11:30 Bizikleta ibilbide erraza. 10 km eta 60 m-ko desnibela.

• 11:30 Oparien zozketa.

• 11:45 Sakanako Bizikleta Ibilbidearen mustutze ekitaldia.

• 12:00 Auzatea.

• 12:30 Herri jolasak eta bizikleta konpontzeko tailerra.

Bizi Festan adin guztietako parte hartzaileak izaten dira. ARTXIBOA

Ibilbideak Sakana lotzen du, baina ez da irla bat, ezta?

Donejakueko bide baten ondoan doa. Bide horrek Iruñea eta Gasteiz batzen ditu. Berez proiektu komuna genuen Arabako Foru Aldundiarekin. Haiek Ziorditik Agurainera arteko bidea egin

zuten. Gainera, saiatu ginen seinaleztapenena eta ikusten den guztia berdina izan dezan.

Zeren proiektua ez da Ziordian bukatzen, Gasteizeraino eramango gaituen bide bat izango da. Bide sareak hainbat aukera ematen ditu. Plazaola bide ber-

SAKANAKO BIZIKLETA BIDE SAREA EZKAATZA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

dearekin bat egiten du, eta Europako bizikleta bide sarea den Eurovelorekin ere bai. Aukera mordo bat dauzkagu: ibilbide motzak edo luzeak egiteko, familia giroan ibiltzeko, lagunekin edo ez, edo edozein modutan.

Bizikleta bide sarea eginda, Mankek zer sustatu nahi du?

Bi arlo sustatu nahi ditugu. Batetik, mugikortasuna. Saiatzea, ahal den heinean, autoaren erabilera ekiditea. Esaterako, lantokietara bizikletan joateko aukera, edo egunerokoan egiten ditugun ibilbideak bizikletaz egiteko aprobetxatzea. Hau da, lakuntzar batek seme-alaba Kattuka haur eskolara eraman nahi baldin badu, egun goxo hauetan aukera luke modu ziur batean bere txikia eramateko. Edo Arbizura, gimnasiora joan nahi duen etxarriar batek, nahi baldin badu, aukera du modu ziur batean bizikletaz joateko. Herri txikiak eta "traktoreak" diren herriak batzen ditu bide sareak.

Bestalde, lehen esandakoa, bide sare honek ardatz nagusi bat dauka, Iruñea eta Gasteiz batzen ditu. Eta, aldi berean, hiriburuak beste bide batzuekin batzen dira.

Esaterako, Ruta de la Platarekin ere lot daiteke. Esan bezala, aukera dezente eskaintzen dizkie turismo geldoa egiten etortzen diren pertsonei, hau da, bizikletan zakutoekin-eta joaten direnendako. Bertako landetxe, taberna edo merkataritzarendako interesgarria izan daiteke halako turismoa.

Bide sarea egiteak 2,5 milioi euroko aurrekontua izan du. Nondik atera da dirua?

Lanak egiteko dirulaguntza bidez ahalik eta finantziazio handiena lortzen saiatu gara. Ez da erraza izan. Azkenean lau dirulaguntza deialditara aurkeztu gara. Alde batetik, EH Bilduk aurkeztutako zuzenketa bati esker, Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda Ministerioak milioi bat euroko zuzeneko dirulaguntza eman zuen. Europako funtsetatik, Turismo Helmuga Jasangarrirako Planen bidez, 960.000 euro lortu ziren. Bestetik, Nafarroako Gobernuaren Garraioen eta Mugikortasun Iraunkorraren zuzendaritzaren eta Turismo Departamentuaren dirulaguntzak jaso ditugu. Ez da bakarrik azpiegiturarako, baizik eta bankuak, zuhaitzak, bizikletak garbitzeko tokiak edota bizikletak uzteko eremu seguruak jartzeko ere bai. Zail-

tasunak zailtasun, finantziazio handia lortu dugu, eta, momentuz, udalen finantziazioa ez da beharrezkoa izanen. Baina gauza batzuk lotzeko daude oraindik, ea zer gertatzen den.

2.018.317 EURO

Lanek aurrekontu hori izan dute, Balio Erantsiko Zergarik gabe

67,53 KM

Bide sarearen luzera du Sakanako bizikleta bide sareak ibarraren luze-zabalean

46,35 KM

Irurtzun eta Ziordia artean txirrindulariak ibiliko duen distantzia

13,37 KM

Arakilgo adarren luzerako ibilbidean hamabi herri lotzen ditu

0,29 KM

Uharte Arakilgo tren geltokirako bide sareko adarraren luzera

5,75 KM

Ergoienarako bizikleta bide sarearen adarraren luzera, Etxarri Aranaztik abiatuta

KM

Etxarri Aranazko tren geltoki eta kanpinerako adarraren luzera.

AMAIA GERRIKAGOITIA URIARTE MANK-EKO KIROL TEKNIKARIA

Finantziazioa lotzeko puzzlea osatzen ibili al zarete?

Bai, bai. Ate pila jo ditugu puzzle izugarri hori osatzeko. Merezi izan du. BEZ barne, 2,5 milioi euroko proiektu baterako 2,3 luze miloi euroko finantziazioa lortu dugu. Tamaina horretako finantziazioa lortzea ez da batere erraza.

Bide sareak Eurovelo estandarrak betetzen ditu. Etorkizunean Eurovelo sarean sar liteke?

Egia esan, ez dakit. Bide sareak Eurovelo izateko ezaugarri guztiak ditu. Gure bide honek zein bilakaera izanen duen ez dakit, eta zer interes izan dezakegun horrelako sare batean sartzeko.

Egia da Eurovelo marka oso garrantzitsua dela Europan, eta izugarrizko bulkada dauka. Hori hausnartu daitekeen kontu bat izan daiteke.

Zein arduratuko da ibilbidearen mantentze lanaz?

Berez, azpiegitura udalen kontu gelditu da eta, horrekin, mantentze lanak. Hala ere, deialdi bereziak ere egongo dira aurrerantzean eta, horretan ere, jarraituko genuke elkarrekin lan egiten.

Bide sarearen inguruan zerbitzuak ezarriko dira? Edo daudenekin nahikoa da?

Uharte Arakilgo Udalak lanketa polita egin du eta aterpe bat egin du. Batak bestearekin oso ongi bat egiten dute. Gaur egun dauden azpiegitura publikoak, momentuz, horiek izango dira.

Ondoren arlo pribatua dago: landetxeak, kanpinak... Momentuz hori dugu. Bide sareak zer bilakaera izanen duen ez dakit.

Ez dut espero ere boom bat izatea eta hemen izugarrizko jende kolpea hartzea. Horregatik iruditzen zait zein bilakaera duen ikusi beharko dugula eta, ondoren, arlo publikoak aztertu beharko luke azpiegiturak behar diren edo ez.

Bizi Festan mustuko duzue.

1,75

"Ariketa fisikoa egiteko eta osasun ohiturak bulkatzeko aukera da"

Bizi Festa probestu nahi genuen, gehienbat, Bizi Festa bera oso ekimen interesgarria delako.

Kirol eta Anitzartean zerbitzuek antolatutako ekimen horretan denok izan gaitezkeelako parte.

Eta kirolaren bitartez hainbat mezu zabaltzea polita izan daitekeelako.

Sakanako Mankomunitateak Bizi Festa antolatu du maiatzaren 31rako. Eta Bizikleta Bide Sarea mustuko du.

Sakanako Bizikleta Sarea eginda dago. Zer dakar horrek Kirol Zerbitzuarendako?

Bizikletarekin zerikusia duten hainbat jarduera antolatzen ditugula ikusita, eta Sakanan betidanik bizikletan ibiltzeko zaletasuna eta ohitura dagoela, aurrerapauso handia da. Gainera, Plazaola bide berdearekin lotura eskaintzen du, eta Arabako Lautadako bizikleta bidearekin ere. Ingurumena zaintzeko modu bat ere bada.

Herrien arteko loturak eskaintzen ditu. Abantaila pila ditu.

Oinezkoek ere aprobetxatuko dute?

Jakina. Oinezkoendako ere aukera bikaina da. Adineko pertsonak bide horretan paseatzen ikusi ditut. Lehen, apika, harriz beteta zeuden bide zatiak orain asfaltozko zorua dute, eta ibiltzeko errazagoak dira. Hori ere pozgarria iruditu zait. Beraz, txirrindulariak bideetan kontuz ibili beharko gara bide sarean.

ARTXIBOA Sakandarrei zertarako aukera emanen die?

Aukera bikaina ematen du familian edo lagun artean egun pasak egiteko, edo goiz edo arratsalde pasak egiteko, Sakanako herri batetik bestera joanez. Bidaiatzeko aukera eman diezaguke.

Esandakoa, Plazaolara iritsi eta bizpahiru eguneko plana egin daiteke. Edo Gasteiz aldera jo daiteke. Azken finean, ariketa fisikoa egiteko eta osasun ohiturak bulkatzeko aukera ematen digu, modu atseginean, erakargarrian eta beste pertsona batzuekin partekatzen.

Ohiturak aldatzeko gonbidapena izan daiteke?

Baita ere. Sakanan autoa asko erabili beharra daukagu: herri batetik beste batera joateko, kirol bat egitera... Bide sareak aukera eman diezaguke batzuetan bizikletaz joateko.

Bizikleta sarea ezagutzera emateko jardueren bat eginen duzue?

Bizi Festan Ziordia eta Altsasuko joan-etorria eginen dugu, mustutzeko. Erraza da, ia ez du aldaparik. Lasai joanen gara, denen erritmoa zainduz, eta segurtasunez. Barranka txirrindulari taldeak laguntzen digu. Haiek arduratzen dira aurrean erritmoa jartzeaz, bidegurutzeak zaintzeaz, eta tropelaren atzeko aldean bidea ixteaz. Bestalde, Sakanako Bizikleta Egunean, segur aski, zatika eginen dugu, zeren goiz baterako luzeegia izan daiteke.

Bizi Festa, nori dago zuzenduta?

Bizikletan ibiltzea gustatzen zaion edozein pertsonari. Hamar urte baino gutxiago baditu, helduren batekin lagunduta etorri behar du.

Hamar urtetik gorakoak haien kabuz etor daitezke. Hori bai, denak Ziordira beraien kabuz iritsi behar dira.

Bizi Festan parte hartzeko zer egin behar da?

Izena eman behar da, asegurua egiten baitugu. Izen ematea maiatzaren 26ra arte dago zabalik. Honako telefono edo e-posta helbideetara hots egin edo idatzi daiteke: 948 46 48 66, 648 070 710, kirolak@sakana-mank.eus edo anitzartean@sakana-mank. eus. Guztiak parte hartzera gonbidatuta zaudete, goiz polita pasako dugu!

3

4

IRITZIA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

HARA ZER DIEN

ASTEKOA

Ogi pusketak

Normalizatutako mendekotasuna

ASIER MENDINUETA

OLAZTIKO GAZTE ASANBLADA

Nire logelan nabil, beti bezala, ordu txikitan bueltaka. Zer esan, ez esan, karaktereak borratzeko tekla erreta eta hankak dar-dar.

Konfesionario moduko baten antzera, ordenagailu aurrean esertzen naiz, eta nire hatzak pentsakor gelditu dira. Anekdota ugari fantasia hutsean bihurtu nahian, dena borratu dut berriz, eta orri txuriaren zaplastekoa sentitu dut. Iluntasun hutsean, gela honetako pareta hotzak estutzen hasi dira.

Hilaren 9an nire 24. urtebetetzea ospatu nuen familia eta lagunekin. Aitak, ea “aukera zuzena egin dudan” galdetu ninduen, nik buruarekin baietsi nuen marianito hondoan zegoen olibarekin borrokatzen nuen bitartean; duela zazpi hilabete jada gurasoen etxetik joan nintzenetik, langabezian eta diru zorroa erdi hutsik. Bronski Beat-en “Smalltown Boy” abestiak nahiko ondo azaltzen du dena, honek dioen bezala: bila zabiltzan erantzunak ez dituzu etxean aurkituko.

Batek bere burua galtzeko beharra du batzuetan, galdu, Batek bere burua urrun edo gertu, norbera galtzeko beharra du berriz bilatzeko, lokatzetik birsortzeko, dena pikutara batzuetan, galdu, bota eta zerotik hasteko.

Distantziak asko sanatzen du. urrun edo gertu, Nahiz eta askotan lau pareta norbera berriz hauek gehiegi estutzen nauten, hemen nabil, nire logela bilatzeko berriko iluntasunean, hankak dar-dar baino bihotza berobero. Gutxinaka bidea sortzen ari naizela uste dut, baino usteak erdi ustel, Hansel eta Gretelen antzera ogi pusketak uzten hasia naiz izkina guztietan bueltako bidea ez ahaztutzeko. Hala ere, arratoiak bueltaka dabiltza, bai herrian bai hirian, pusketa guztiak jaten, agian horregatik dabil baso katu baten antzera haien atzetik aita.

HIZKETAN Entzun GUAIXE IRRATIko elkarrizketa guztiak guaixe.eus/irratia/hizketan

Irratia: Eneida Carreño Mundiñano irratia@guaixe.eus 948 567 074

komunikazio taldea Koordinatzailea: Goizeder Anton Iturralde fundazioa@guaixe.eus Erredakzio burua: Alfredo Alvaro Igoa erredakzioa@guaixe.eus Erredakzioa: Maider Betelu Ganboa kirolak@guaixe.eus eta Erkuden Ruiz Barroso kultura@guaixe.eus

Publizitatea: Eneida Carreño Mundiñano publi@guaixe.eus 661 523 245 Itziar Gastearena Colmenero publizitatea@guaixe.eus 619 821 436 Maketatzailea: Iune Trecet Obeso maketazioa@guaixe.eus GK diseinu zerbitzua: Laura Olmos Aristorena gk@gkomunikazioa.eus Administrazioa: Gema Lakuntza Lopez admin@guaixe.eus

Zuzentzailea: Patxi Flores Lazkoz ARGITARATZAILEA: Guaixe Fundazioa. Foru plaza 23-1.

31800 Altsasu 948 564 275 Lege gordailua: NA-633/1995 Tirada: 3.200 Inprimategia: Zeroa Multimedia GUAIXEk ez du bere gain hartzen aldizkari honetako orrialdeetan kolaboratzaileek adierazitako iritzien erantzukizunik.

Apustuak gero eta ohikoagoak dira gure gizartean, batez ere gazteen artean. Gaur egun, nahikoa da sare sozialetan sartzea, telebista piztea edo futbol partida bat ikustea apustuen publizitatea aurkitzeko. Iragarki askok joko hau zerbait moderno, dibertigarri eta erakargarri bezala aurkezten dute, dirua erraz irabazteko aukera izango balitz bezala.

Gazte asko entretenimendu hutsagatik hasten dira apustuetan, arriskuez guztiz jabetu gabe. Hasieran diru kopuru txikiekin hasten dira, GUTUNAK

Eskerrak ematen AMAIA ZUDAIRE BENGOETXEA KUKUERREKA ELKARTEAREN IZENEAN

Kukuerreka elkartea duela 7 urte sortu zen, Elkarte Gastronomikoa ez ezik, Altsasuko herriari aberastasun sozial eta kulturala emateko asmoz.

Urte hauetan zehar, jarduera asko antolatu ditugu, eta aurten, beste urrats bat ematera ausartu gara, erronka handi bati helduz, Bartzelonako Colla Castellera Jove taldeko 140 kideren bisita antolatuz. Castells-ek bizitzaren metafora ekarri digute, nola bizi nahi dugun islatzen baitute: orekan, elkarlanean, batasunez, konfiantzaz eta indarrez.

Munduak komunitateko lana behar du,elkarrekin

baina askotan ohitura hori kontrolik gabekoa bihur daiteke. Horren ondorioz, gero eta gazte gehiagok pairatzen dituzte antsietatea, arazo ekonomikoak edo ludopatiarekin lotutako egoerak. Dirua galtzeaz gain, pertsonen harremanak eta osasun mentala ere kaltetzen dira.

Kezkagarriena da egoera hau gero eta normalizatuago dagoela. Ez da arraroa institutu baten ondoan apustu etxe bat ikustea edo gazte askok jarraitzen dituzten kirol ekitaldietan

arituz, elkar zainduz eta elkarri lagunduz kolorez beteko baitugu etorkizuna.

AUZOLAN erraldoi hau posible izan da hainbat pertsona eta erakunderen arteko lankidetzari esker.

Lankidetza hori gabe, ezinezkoa izango zen kultura katalanaren zatitxo hau ezagutzea, sentitzea eta gozatzea, eta horri esker, beste behin ere, guztion artean herria egin dugu.

Horregatik, eskerrik asko bihotzez guztioi: Kukuerrekako bazkideei, Altsasuko Udalari, Altsasuko Erraldoien konpartsari, Txalapartariak, Kantuz Poteo Taldea, Urdiaingo Txistulariak, Etorkizuna Dantza Taldea, Eroski, Portuko, Amaia, Deba, Txartel, Hiruon Harategia...

Guztiei, mila mila esker!

LAGUNTZAILEAK

jokoaren iragarkiak agertzea. Badirudi apustuak gure egunerokoaren parte bihurtu direla, arrisku handirik izango ez balute bezala. Bien bitartean, enpresa handiek milioiak irabazten dituzte.

Askatasuna saltzen digute, baina mendekotasuna sortzen dute. Apustuak ez dira joko huts bat: pertsona askoren menpekotasunarekin dirua egiten duen negozio bat dira. Eta hori mugarik gabe onartzen duen gizarteak huts egiten dio belaunaldi oso bati.

GUTUNAK: Karaktereak, gehienez: 1.900 (hutsuneak barne). Gutunak asteartea 10:00ak baino lehen bidali beharko dira erredakziora.

Gutunarekin batera bidali beharrekoak: egilearen izena eta abizena, NA zenbakia, herria eta harremanetarako telefonoa.

Gutuna helarazteko bideak: Foru plaza, 23 - 1., 31800 Altsasu / gutunak@guaixe.eus ZUZENKETA

Bertako nekazaritzako barietateak berreskuratzeko proiektua Arakilgo Udalak 2020. urtean abiarazi zuen, eta ez 2000. urtean, aurreko zenbakian argitaratu genuen moduan.

SAKANERRIA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

5

HEZKUNTZA

Hezkuntza publikoan ratioak jaisteko herri ekimen legegilea aurkeztu dute SAKANA Ratioak Jaitsi 0-18 taldeak, 0-3 Plataformak, Publikoaren Alde taldeak eta Sortzen federazioak Nafarroako Hezkuntza Publikoan, etapa guztietan, ratioak jaisteko herri ekimen legegilea aurkeztu dute. Adierazi dutenez, gela bakoitzean ikasle kopurua txikiagoa izatea "ezinbestekoa da haur eta nerabeei arreta hobea bermatzeko". Aldi berean, "ikasgeletako masifikazioagatik kezka" azaleratu dute.

Legea egiteko, Europako Batzordearen Haurren Arretarako Sarearen gomendioetan oinarritu dira. "Baina, gurera ekarrita, Lanbide Heziketako edo landa eremuko eskolen errealitateari

UEMA egunean bat egin zuten udaletako ordezkariak eta zenbait herritar. UTZITAKOA EUSKARA

UEMAk udalerri euskaldunen atzerakada gelditzeko hamar neurri proposatu ditu Egoera iraultzeko urgentziazko neurriak premiaz indarrean jartzea eskatu du SAKANA Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (UEMA) bere eguna ospatu zuen Otxandion larunbatean, maiatzak 16. UEMAren batzar nagusiak Elgorriagako Udala erakundeko kide izatea onartu zuen. Beraz, gaur egun UEMA 121 udalek osatzen dute, haietako bost Sakanakoak dira: Arruazu, Lakuntza, Arbizu, Etxarri Aranatz eta Bakaiku. Guztien artean 355.500 biztanleko lurgune euskalduna osatzen dute.

UEMAk bere batzarra baliatu zuen udalez gaindiko erakundeei haien esku dauden neurriak har ditzaten. "Larritasun egoerari aurre egiteko eta arnasguneei eusteko ezinbestekoak diren" hamar neurri dira, "administrazio publikoek udalerri euskaldunetan epe motzean hartzeko modukoak". Neurri horiek hartzea ezinbestekotzat jo dute UEMAko kideek arnasguneei eusteko, "eta oso pauso garrantzitsua delako Euskal Herri osoa eus-

Eskatutako premiazko 10 neurriak 1. Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak eta foru aldundiek udalerri euskaldunetan ematen dituzten zerbitzu publiko guztiak euskaraz eskaintzen direla bermatzea.

2. Udalerri euskaldunetan hizkuntza paisaia euskaraz izateko betebeharra ezartzea.

3. Udalerri euskaldunetan garatu beharreko planek, proiektuek eta askotariko

egitasmoek euskarari eragin kaltegarririk ez sortzeko neurriak hartzea.

4. Ostalaritzan langileak euskalduntzeko liberazio dinamika martxan jartzea.

5. Euskalduntze-alfabetatze ratioak jaistea eta doakotasuna bermatzea maila guztietan.

6. Helduen hezkuntzan euskara ardatz gisa ezartzea, herritar etorri berrientzako murgiltze neurrietan.

kalduntzen joateko, gune horiek motore eta eredu ere izan beharko liratekeelako gainerako eremuendako".

Bestetik, UEMAko kideek Kontseiluak Iruñean deitutako Euskaltzaleon Martxarekin bat egiteko deia egin zuten: "euskaraz bizitzeko behar dena sortzen ari gara, azken batean. Eta horixe aldarrikatuko dugu garagarrilaren 13an ere, Iruñean, Euskalgintzaren Kontseiluak deitutako Euskaltzaleon Martxan".

7. Haur eta gazte etorri berriak euskalduntzeko murgiltze ereduak abiatzea.

8. Udalerri euskaldunetako haur eta gaztetxoen euskararen erabilera babesteko neurriak hartzea, haien ikasketa ibilbide osoan zehar.

9. Familia zaurgarrietako haurrak euskarazko aisialdian txertatzeko neurriak hartzea.

10. Udal langile guztiak euskaldunak izan daitezen eta udalen euskarazko funtzionamendua bermatu dadin neurri juridikoak hartzea.

ere erreparatu diogu". Legea Hezkuntzako etapa guztietan aplikatzea eskatzen du herri ekimen legegileak. Baita legean jasotakoa "lehentasunez betetzea" ere. Hau da, "ezarritako ratioak beteko dira edozein direla ere aldian aldiko gobernuaren irizpide politikoak".

Sinadurak biltzeko agiriak Nafarroako sare publikoko ikastetxe guztietara bidali dituzte.

Baina sinadura bilketan lagundu nahi duenak publikoarenaldeporlapublica@gmail.com helbidera idatz dezake, izen-abizenak eta telefonoa emanez. Ekimenaren sustatzaileek Hezkuntza komunitate osoari bertan parte hartzera deitu diote.

SAKANERRIA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

IRISGARRITASUNA

Turismo helmuga irisgarria garen jakiteko testa egin zuten SAKANA Desgaitasun fisikoa duten pertsona talde batek Sakana, Plazaola eta Ultzamaldeko turismo baliabide batzuk bisitatu zituzten maiatzaren 14an. Horrela, lurraldea haiendako benetan irisgarria den bertatik bertara probatu zuten. Hau da, jadanik egokitua dagoena eta oraindik egokitu behar dena zintzotasunez probatu eta baloratu behar izan zuten. Parte hartzaileen artean Desgaitasun Fisikoa eta Organikoa duten Pertsonen Espainiako Konfederazioa Nafarroako kideak eta turismo irisgarrian espezializatutako Enrique Bernabeu influencerra zeuden.

Bisitariek Plazaolako bide berdean zehar egokitutako bizikleta batekin ibili ziren. Mendukiloko kobazuloan, Beigorriko Abentura Parkean eta Aralarko santutegian dauden laguntza neurriak probatu eta produktuak aurkeztuko zizkieten.

Gainera, Orgiko hariztia, Urbasako Morterutxoko senda, Etxarri Aranazko haritz zaharren ibilbidea, Altsasu eta beste ezagutzeko aukera izan zuten bisitariek. Batetik bestera egokitutako ibilgailu batean eraman zituzten.

Jardunaldia despeditzeko, Arbizuko Olatzea landa hotelean turismo helburuen irisgarritasunari buruzko eztabaida izan zen. Pertsona talde horretaz aparte, plana bulkatzen ari diren Cederna Garalur elkarteko ordezkariak egon ziren.

Aralarren bisitan. ENRIQUE BERNABEU

Arbizuko kiroldegia. ARTXIBOA AURREKONTUA

Kiroldegian bi inbertsio handi eginen ditu Arbizuko Udalak Batetik, inguratzaile termikoa berrituko du. Bestetik, eguzki plakak jarriko ditu Alfredo Alvaro Igoa ARBIZU Arbizuko Udalak aurten 2.202.695 euroko aurrekontua du, aurreko urteko aurrekontua baino 53.854 euro gutxiago dira. Ainhoa Izagirre Izagirre behin behineko alkatea otsaila hasieratik, eta berak azaldu duenez, "aurrekontua jaitsi da inbertsioak egiteko dirulaguntza gutxiago jaso ditugulako. Joan zen urtean lan handia egin genuen Fernando Urkia kaleko zati batean sareak eta zorua berritzen. Lanen bigarren eta azken fasea egin nahi genuen, baina Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesiorako Departamentuak ez digu dirulaguntza eskaera Toki Inbertsio Planean onartu.

Beraz, dirulaguntza jaso arte, Fernando Urkia kalean egin beharreko lan hori atzeratu eginen da".

Hala ere, Arbizuko Udalak aurten 568.331 euro balioa duten inbertsioak eginen ditu aurten.

Kiroldegian eginen du udalak inbertsio handiena. "Klimatizazioa berritu genuen joan zen urtean (135.000 euro). Aurten, berriz, kiroldegiaren inguratzaile termikoa hobetu nahi dugu.

Lanak eginda, kiroldegiaren energia eraginkortasuna hobetu nahi dugu", azaldu du Izagirrek.

Kiroldegia agorrilean itxita dagoenez, orduan egin nahi du obra udalak. Lanek 105.000 euroko aurrekontua dute. Horiek finantzatzeko, Arbizuko Udalak Nafarroako Gobernuaren 90.000 euroko zuzeneko diru laguntza

du, EH Bilduk Nafarroako aurrekontuei aurkeztutako emendakin baten bidez lortuta.

Kiroldegiko teilatuan dauden eguzki plakak kendu eta berriak jarriko ditu udalak. Instalazio fotovoltaikoak sortutako argindarra kiroldegian bertan kontsumituko dela jakinarazi du alkateak. Inbertsio horrek 105.000 euroko aurrekontua du eta, horretarako, udalak 40.000 euroko dirulaguntza jaso duela jakinarazi du alkateak. "Gure asmoa da etorkizunean eskolako teilatuan eguzki plakak jartzea eta han sortzen den argindarra energia komunitatera bideratzea", jakinarazi du Izagirrek.

Inbertsio gehiago Argindarrarekin lotuta, Arbizuko Udalak herriko argiteria faseka berritzen ari da 2020. urteaz geroztik. Aurreneko fasean San Joango koadroa berritu eta handik pizten diren faroletan LED argiak jarri zituen. Iruñeko etorbideko argiteria publikoaren eta Loinaz kaleko koadroaren txanda izan zen 2024an. Hirugarren fasean Mikel Aingeru, Loinaz, Arrospide eta Aldatz kaleetako bonbillak kendu eta LED argiak jarri zituzten 2025ean. Aurten, berriz, Akerrauntza eta Loinaz kaleen txanda izanen da. Lan horien laugarren fase horretara Arbizuko Udalak 40.000 euro bideratuko ditu, eta inbertsio guztia dirulaguntza bidez ordainduko du.

Bestetik, udalak elizaren parean dagoen haurrendako jolas parkea berrituko du aurten.

Horretara, 45.000 euro bideratuko ditu.

Udal egoitzak Eskola zaharraren eraikina kultur gune bihurtzeko lanak despedituta daude, izan ere, hura jantzi zuen Arbizuko Udalak joan zen urtean. Orain ongi hornituta dago: eszenatoki txikia, proiektorea, aulkiak, armairuak eta beste daude. "Astean bi goizetan jubiloteka hartzen du, eta adinduek ariketa fisikoa egiteko ikastaroa astean behin. Horretaz aparte hitzaldiak, emanaldiak edo eskolaren kulturartekotasun astea hartu izan du", azaldu du Izagirrek.

Alkateak jakinarazi duenez, udalarenak diren bi ostalaritza zerbitzu itxita daude. Alde batetik, kiroldegiko taberna urte bat pasa darama itxita. Beste aldetik, Beldarrain jubilatu elkarteko taberna-jatetxea urte hasieratik itxita dago. Azken hori San Joan festetan hartzeko deialdia egin du udalak, sikiera festa garaian zerbitzu bat gehiago egoteko itxaropenez. Eta bi

Akerruntza eta Loinaz kaleko argiteria publikoan LED argiak jarriko ditu udalak

7

ostalaritza negozioetako bat urte guztirako hartzeko interesa duenik balego, alkateak udalarekin harremanetan jartzera gonbidatu du.

Bitartean, Arbizuko Udala Nasuvinsarekin bilera egiteko zain dago. Udalak San Joango bidea kalean duen 407,1 m2-ko lursaila utzi zion enpresa publikoari. Han gazteendako bost etxebizitza egitea aurreikusi zuen. Baina aurrekontu faltagatik atzera egin zuen eta orain proiektua berritu eta etxe gutxi batzuk gehiago egin nahi ditu.

Kattuka haur eskolan bi unitate berri egin zituzten eta 24 ume gehiagorendako tokia sortu zuten horrela. Guztira ehun plaza. Guztiak beteta daudela jakinarazi du alkateak.

Bestelako lanak Sakanako Mankomunitatea ur sarea sektoretan banatzeko sistema digitalak eta informatika sistema jartzen ari da Arbizun gaur egun. Horregatik izan dira ur horniduran etenak. Bestalde, Lakuntzako eta Arbizuko udalek hitzarmena sinatu zuten joan zen urtean, eta horrela egoera txarrean zegoen Sandindeiko zubia konpondu zuten.

Plazan jarritako toldoa hondatu zuen erauntsi batek joan zen urteko San Joan egunez.

Hain justu arbizuarrak plazan merendu-afaria egiten zeudela.

Horrelako toldorik atzera ere ez zuela jarriko aurreratu zuen Arbizuko Udalak. Izagirrek esan duenez, "euriaz babesteko baino, eguzkiaz babesteko, itzala emateko zerbaitean pentsatzen ari gara. Joan zen urtean, eguzkiagatik, festetako ekitaldi batzuk estalpera pasa behar izan genituen. Itzala emanen duten horiek nola jarri aztertzen ari gara orain", azaldu du alkateak.

8

SAKANERRIA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

Aitor Anzar Lobo, Unax Marquez Gonzalez eta Iñaki Aldasoro Lezea. UTZITAKOA HEZKUNTZA

Paperezko zubiak eginez hainbat gauza ikasi dute ikasleek Egindako paperezko zubiak jakinmina sortu zuen ikaskideen artean eta gela batzuetakoak ikustera joan ziren

Hainbat olaztiar eta antolatzaileak parte hartzeko deia egin zuten aurkezpenean.

Munduko jolasen bidez Olatzagutia gehiago ezagutzeko aukera eskaini dute Jolasen onuraz baliatzeko, olaztiarrak izena ematera gonbidatu dituzte Alfredo Alvaro Igoa OLATZAGUTIA Munduko Jolasak izeneko ekimena hartuko du Olatzagutiak.

Haren antolatzaileak Akelarre udal ludoteka eta Sakanako Mankomunitateko Anitzartean kulturartekotasun zerbitzua dira. Horretan Aintzane Bengoetxearen ezinbesteko laguntza izan dute. "Olatzagutian barna eginen den ginkana ez lehiakorra" izanen dela argitu du Susana Aiestaran Ijurko ludotekariak. Gaineratu duenez, "ginkana horretan hainbat herrialdeetako jolasetan jolastuko gara, horregatik "munduko". Herria zazpi gunetan banatuta egonen da eta gune bakoitzean herrialde bateko jolasak egonen dira: Ukraina, Senegal, Maroko, Sahara, Nikaragua, Kuba eta Olatzagutia".

Zehaztasun gehiago eskatuta, "ginkana horrek bi berezitasun ditu", aurreratu du ludotekariak.

"Gune bakoitzean talde bakoitzak hurrengo gunera joateko pista bat jasoko du. Horien bidez taldekideak migratzaile baten istorioa atalez atal ezagutuko dute.

Istorio guztiaren berri, beraz, ginkana bukatzean izanen dute".

Aiestaranek azaldu duenez, "ho-

rren bidez, bestearen lekuan jartzen gara, eta migratzaileen egoera ezagutzeko aukera ematen digu". Zehaztu duenez, fikziozko kontakizuna izanen da, "baina errealitatean oinarritutako istorioa da", argitu nahi izan du. Bestetik, talde bakoitzari "gauzatxo bat emanen zaio.

Guztiek jasotakoarekin zerbait sortu beharko dute akaberan".

Helburuak Aiestaranek azaldu duenez, ginkana olaztiar guztiei zuzenduta dago, "batetik, lehiakorra ez delako. Eta, bestetik, jolasak aproposak direlako adin guztietako pertsonendako". Ludotekariak aurreratu duenez, "guztiok elkartzen garenean taldeak eginen ditugu. Taldeak sortzeko garaian adinak, sorterriak eta beste hartuko ditugu kontuan.

Horrela taldeetan aniztasuna

"Jolasean aritzeak harremanak modu dibertigarrian egiten laguntzen digu guztioi"

izanen da eta olaztiarrak elkar ezagutzeko bidea emanen du".

"Helburua ongi pasatzea da.

Jolasen bidez alaitasuna, ongizatea, bermatzen dugu. Jolasten dugunean ez gaudela gure pentsamenduetan sartuta, baizik eta beste pertsona batzuekin.

Eta horrek harremanak beste modu batean, dibertigarrian, egiten laguntzen digu". Olaztiarren arteko harremanak sustatzea da ginkanaren helburuetako bat. "Elkar ezagutzea, harreman berriak sortzea, beste herrialdeetako ohiturak eta jolasak ezagutzea eta, batez ere, ongi pasatzea dira helburuak". Bukaeran munduko hainbat jakiez osatutako auzate batez gozatzeko aukera izanen dute, "aho zapore onarekin bukatzeko".

Ginkana garagarrilaren 7an, domekan, 12:00etan izanen da.

Hitzordua ludoteka parean jarri dute. Izena emateko 648 070 710 edo 638 416 898 zenbakietara hots egin, anitzartean@sakana-mank-eus edo akelarreludoteka@gmail.com helbideetara idatzi edo Pako harategian edo jubilatu elkartean egin daiteke.

Epea maiatzaren 29an despedituko da.

Alfredo Alvaro Igoa ALTSASU Altsasu Institutuko Aitor Anzar Lobo eta Unax Marquez Gonzalez ikasleek Iruñeko Iturrama institutuak antolatutako paperezko zubien lehiaketan parte hartu zuten, Iñaki Aldasoro Lezea irakaslearen laguntzaz.

140 bat talde parte hartzaile izan ziren maiatzaren 14an eta 15ean.

Interneten bilatuz eta Altsasuko zubiak ikusiz, zubia, gutxi gorabehera, nola egin zehaztu zuten.

Marquezek azaldu zuenez, "aurreneko ideia izan zen elkar lotuz edo ahokatuz paperezko tutuak egitea. Paperezko tutuak sortzeko folioak ongi-ongi borobildu genituen, edariak edateko lasto modukoak sortuz". Halako hiru tutu ahokatuz luzeago eta sendoago bat sortu zuten. "Halako hiru egin genituen, plataforma izateko". Oinarri horren gainean tutu gehiagorekin goraka eraiki zuten. "Tutuak itsasteko kola zuria eta silikona erabili genuen. Hala zubi laukizuzen bat egin genuen", argitu du Anzarrek. Lan hori Altsasu Institutuan egin zuten.

Lehiaketara aurkezteko zubia lortzeko denbora asko eman zuten. "Huts egite asko izan genituen: zubiek pisu muga bat izan behar zuten; papera kola edo silikonarekin ez zela ongi itsasten... Baina azken egunerako zuzendu genituen horiek", argitu du Marquezek. Anzarrek azaldu zuenez, "zubiak, gehienez, 300 gramo pisatu behar zuen.

Batzuetan pasatzen zen. Uste dugu dela kola asko jarri genuelako". Lehiaketaren oinarriak hala eskatzen zuelako, zubiari egur zati bat jarri zioten eta han gako bat jarri zuten.

Iturramako esperientzia "oso ona" izan zela azaldu dute. "Parte hartzaile guztiek talde argazkia egin genuen eta, ondoren, proba egin genuen", esan du Anzarrek. "Bi epaileren aurrean, distantzia batera zeuden bi mahairen artean gure zubia jarri genuen eta gakotik pisua zintzilikatu zuten". Aznarrek jakinarazi duenez, "lehiaketaren oinarria da zubiek ahalik eta karga handienari eustea. Gureak 15 kilori eutsi zion". Marquezek aitortu duenez, "pixka bat gehiagori eutsiko ziola espero genuen, baina pozik gelditu ginen". Zubi irabazleak 32 kilori eutsi zion.

Paperezko zubiak eginez Anzarrek ikasi du "taldean lan gehiago egitea". Marquezek, berriz, "gauzak egin izan ditugu, baina hau serioagoa izan da.

Polita izan da". Gaineratu duenez, "irakasleek asko erakutsi digute". Bikoteak benetako zubien formari eta bestelakoei erreparatzen dio orain.

"Lehiaketaren oinarria da zubiek ahalik eta karga handienari eustea.

Gureak? 15 kilo"

SAKANERRIA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

EMAKUMEA

Emakumeendako Zumaiarako irteera antolatu dute Mank-eko lau zerbitzuk Horrela Emakumeak Kirolean Lagun topaketen ikasturte akabera ospatuko dute. Hurrengo kurtsoan programak segida izanen du A.A.I. SAKANA Sakanako Mankomunitateko Anitzartean, Berdintasuna, Euskara eta Kirol zerbitzuek Emakumeak Kirolean Lagun programa martxan dute. Haren helburuak dira: emakumeak elkar ezagutzea; ariketa osasuntsuak eginez elkar zaintzea; euskarara hurbiltzea eta, pixkanaka, ezagutzea; hainbat kultura ezagutzea eta, elkar zainduz, egun politak pasatzea elkarren ondoan.

Parte hartzen duten emakumeen aldetik Mank-eko zerbitzuek hainbat proposamen jasotzen dituzte: yoga hormonala, dantza integrala eta emakumeen Chi Kung-a, kostara joatea... Eta ia-ia hiru hilabetetik behin ekimenen bat antolatzen dute. Larunbat edo igande goizetan izaten da eta parte hartzaileendako garraioa eta zaintza zerbitzua jartzen dira. Baita auzate osasuntsua ere. Erantzuna "ederra" dela azaldu dute Mank-etik.

Ikasturtea despeditzeko Zumaiara txangoa antolatu dute, garagarrilaren 6an. 09:00etan abiatuko dira. Zumaian euskararen enigmak ezagutzeko bisita gidatua izanen dute lehenik. Hondartzan bazkalduko dute, ondoren, han bertan, yoga edo jolasak izanen dira. Etxerako bidea 17:00etan hartuko dute. Edozein emakumezkok eman dezakete izena, baina lehentasuna programan parte hartu dutenek izanen dute. Plazak mugatuak dira, gaindituko balira zozketa bidez banatuko lituzkete. Zumaian ez da zaintza zerbitzurik izanen. Horrela despedituko du programak ikasturtea.

Maiatzaren 27ra arte eman daiteke izena: 648 07 07 10 edo 948 46 48 40 telefonoetara hots egin edo anitzartean@sakana-mank. eus edo euskara2@sakana-mank. eus e-postetara idatzi.

INKLUSIOA

"Falta da inklusioa kontzeptu izatetik errealitate izatera pasatzea" IDOIA TORRENTE ARMENTIA SAKANAKO ANFASEKO ARDURADUNA

Askotan ikusten dugu desgaitasuna daukaten pertsonak gure herrietan, kalean, daudela ikusten dugu. Baina inklusiorako zenbait pausu falta dira oraindik.

Askotan kolektibo horrendako zerbitzu zehatzak sortzen ditugu, aisialdi zehatzak. Baina hor, benetan, ez dugu inklusio oso bat ikusten, non pertsona horiek komunitatean parte hartzen duten erabat. Sarea sortu da behar horri erantzuteko. Ikusten dugu pertsonek, familiek, interesa izan dezaketela talde honetan antolatzeko, haien beharrak, interesak plazaratzeko. Beharrezkoa ikusten dugu, gainera, inklusioaren esparru horrek ere talde gehiago hartzea. Sakanan ideia hori erdigunean jartzeko, Sakanako Mankomunitatearekin eta zenbait udal eta Oinarrizko Gizarte Zerbitzuekin hitz egin dugu.

Inklusioa gora, inklusioa behera gabiltza. Baina, zer da inklusioa?

Inklusioa da edozein pertsonak parte hartu ahal izatea bere komunitatean, bere herrian, edonork egingo lukeen moduan. Bakoitzak dituen berezitasunekin, dituen behar eta interesekin. Egunerokotasunean herriko dendetan, herriko aisialdian parte hartu ahal izatea. Eta, zentzu horretan, eroso egotea eta beharrezkoa dituzten baldintzak eta premiak aseak egotea.

Sarean helburu horrekin ariko zarete?

Kontzeptua ezaguna da. Geroz eta gehiago hitz egiten da inklusioaz, eta azken urteetan aurrerapauso handiak eman dira.

Baina, oraindik, falta da inklusioa kontzeptu izatetik errealitate izatera pasatzea.

Bai. Zeren gure egunerokotasunean ikusten ditugunean horrelako adibideak, modu errazagoan ulertu dezakegu zer den inklusioa. Azkenean, esan bezala, ez delako ekintza bereziak egitea kolektibo jakin batzuendako edo desgaitasuna duten pertsonetako, baizik eta pertsona horiek jada dauden eta horietan parte hartu ahal izatea.

Sakanako Inklusio Sarea, zer da?

Anfas zergatik sartu da sare horretan?

Inklusioa gizartean ezaguna den balio bat da?

Sareak pausoak eman eta adibideak ikustean, errazago izanen da?

Alfredo Alvaro Igoa SAKANA Biak Bat elkarteak, bere 15. urteurrena zela eta, animaliek lagundutako esku hartzeak eta haurtzaroari buruzko Lau zango, milaka irri jardunaldia antolatu zuen. Jardunaldiaren barruan Biak Batek eta Anfasek Sakanako Inklusiorako Sarearen aurkeztu zuten maiatzaren 21ean.

Oraintxe bertan sortzen ari den ideia bat da. Desgaitasuna duten pertsonen, buru osasunaren eta abarren inguruan behar bat ikusi genuen Biak Bat eta Anfaseko kideek: inklusioa lantzeko beharra. Duela urte pare bat, gutxi gorabehera, ideia horri forma ematen hasi ginen.

9

Biak Batek eta Anfasek elkarrekin egindako jarduera bat. UTZITAKOA

Bai. Hasierarako hainbat helburu ezarri ditugu. Helburu horiekin arituko gara lanean sarean.

Alde batetik Biak Baten aisialdi zerbitzua daukagu. Beste aldetik, familia eta pertsona horien beharrak zeintzuk diren jakiteko galdetegi bat prestatzen gabiltza.

Entitateen arteko koordinazio lanean ere ari gara. Horretaz aparte, Sakanako baliabideen mapa sortu dugu. Haren bidez, ibarrean zer daukagun ikus dezakegu. Zer indargune ditugun jakiteko eta zer puntu falta zaizkigun baloratzeko.

Sareak ateak zabalik ditu?

Bai. Orain arte Biak Bat elkartea eta Anfas, talde motor gisa, lehen pausuak ematen aritu gara. Baina egin genuen aurkezpena bada beste entitate, zerbitzu, pertsona edo familiendako gonbidapena.

Gure helburua da sarea egonkortzea, handitzea, etorkizunean

osotasun bati erantzuteko. Hasieran Biak Bat elkartea eta Anfas hasi gara, baina Mila Kolore elkartearekin koordinatu gara.

Behin sarea zabalduta, pausoak ematen hastera?

Hori da. Behin sarea zabalduta, orain arte egin dugun lan hori plazaratuko dugu. Batez ere desgaitasunaren inguruan eta errealitate horren inguruko sentsibilizazioa egitea. Eta, pitteka-pitteka, pausoak ematea kolektibo horien bizi kalitatea hobetzeko, komunitatean irisgarritasuna izateko. Eta, pixkanaka, pertsona, familia eta entitateen behar eta interesen arabera, gure etorkizuneko helburua eraikitzen joatea.

Sentsibilizazioa, irisgarritasuna eta komunitateko parte izatea.

Horiek oinarriak lirateke, eta hortik abiatuko lirateke gainerako helburuak edo ekintzak.

Eta nola lagundu dezakegu sakandarrek?

Batez ere, pertsona eta familia guztien errealitatea ezagutzeko, entzuteko, interesa izanik.

Sare horren barruan, zuen burua non ikusten duzue?

Espero dugu lanean jarraitzea eta aurrerapenak egitea. Biak Bat eta Anfasek bertan lanean jarraitzea, baina oraindik ere jende gehiagorekin eta zerbitzu gehiagorekin. Eta, batez ere, erdigunean kokatuz pertsonek eta familiek nahi dutena.

"Baliabideen mapa sortu dugu, indargune eta falta zaizkigunak baloratzeko" IDOIA TORRENTE ARMENTIA ANFASEKO ARDURADUNA

10

SAKANERRIA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

KOLABORAZIOA

Miru gorria (Milvus milvus) ASUN BERASTEGI GARTZIANDIA

Agian gure haranean ikus dezakegun hegazti adierazgarrienaren aurrean gaude. Gure paisaia ezin dugu imajinatu harrapari hau kontuan hartu gabe.

Txorietan adituak direnek, Sakana miruen paradisua dela pentsatzen dute. Izan ere, hauek diotenez Sakanako herri bakoitzak espezie honetako bikote bat omen du.

Egunero, falta gabe, ikusten dudan espeziea da, udako egun sutsuenetan zein neguko egun elurtsu eta izoztuetan beti presente dagoen hegazti dotorea.

Miru gorria estatuan "galtzeko arrisku" kategorian katalogatutako espeziea da.

Gure herrietan inon baino miru gorri gehiago ikusten dira eta nazioarteko turistak gure eskualdera etortzeko irrikitan daude animalia eder hauek ikusi ahal izateko eta bere txori espezie zerrendetan "check" bat jartzeko. Jendeari arraro egiten zaio, baina turismo ornitologikoa existitzen da eta miru gorria tiradizoa duen harraparia da.

Adibidez, Erresuma Batuko turistak Iberiar Penintsulara etortzen dira ugatzak, sai

DANIEL GARCIA MINA

zuriak eta, nola ez, miruak ikusteko helburuz. Hortaz, pribilegiatuak gara, guk, egunero ikusi ahal ditugu.

Miru gorriak "red kite" izena hartzen du ingelesez.

Horren itzulpena kometa gorria da, deskribapen oso doitua animalia honendako.

DUELA 25

Berrikuntzak Dorraon Eliza polit uzteko, dorrobar fededunak eliza konpontzeko lanetan buru-belarri lanean ari ziren. Aurreko hiru urteetan egindako hainbat lanen segida besterik ez zen hori. Herrian etxebizitza berriak jaso zituzten batetik. Bestetik, kaleak eta lokalak ere konpondu zituzten. Eta urte eta erdi lehenago, esaterako, Itur-aldea elkartea konpondu zuten. Elkartea konpontzeko lan guztiak auzolanean egin zituzten dorrobarrek.

Izan ere, egun haizetsuetan hegazti hauek airean egiten dituzten maniobrak behatzea ikuskizun itzela da. Maniobra hauek egiteko, timoi baten funtzioa betetzen duen "V" formako buztana erabiltzen dute. Kometak bezala, inongo energia gasturik gabe, gure teilatuen gainean inongo esfortzurik egin gabe ematen ditu orduak. Korronte termikoak ezagutu eta baliatzen maisua da gure protagonista. Buztan horren forma, espeziea hegaldian identifikatzeko askotan nahiko izaten da.

Hegazti harrapari hau nahiko soziala da.

Udazkenean Europatik datozen miru gorri asko Sakanara etortzen dira negua igarotzera. Hauek, batez ere neguan, lo leku handietan elkartzen dira, ehunka ale, gainera. Nola ez, Nafarroako lo leku eta garrantzitsuenetariko bat Sakanan aurkitzen da. Urtero espezie honen errolda egiten da neguan. Une horretan lo leku bakoitzean elkartzen diren miru guztiak zenbatzen dira eta Nafarroako errolda totala estimatzen da.

Horretarako, boluntario pila behar izaten dira urtarrileko egun hotz horietan lo leku guztiak kontrolpean izateko.

Miru gorria hegazti harraparia da, hori bai, horien artean petralenetariko da. Ehizan ez da batere fina, horregatik, jokaera oportunista erakusten du.

Sarraskiak gustuko dituen espeziea da. Errepide zein autopisten gainean etengabe bueltak ematen ikusten ditugu han autoek harrapatuta hiltzen diren sagu, sugandila, suge zein trikuak jateko asmoarekin.

Bere ikusmen pribilegiatuaz baliatzen da animalia txikien gorpuzkiak galtzadan detektatzeko, hauek ikustean ziztu bizian jaisten dira, hankekin hartu eta leku ziur batera eramaten dute han lasai askaria hartzeko. Honek alde negatibo bat dakar, izan ere, miru gorri asko kotxeek harrapatuta hiltzen dira.

Duela hamarkada gutxi batzuk, miruak bereziki sentiberak izan ziren pozoien erabileraren aurrean. Hauen populazioak era nabarmenean murriztu ziren eta hauek espezie babestuen

artean katalogatzea ekarri zuen. Hauen ikerketa eta jarraipena egiteko GPS-ek sekulako abantaila ekarri dute. Aditu batzuek, miruak eraztuntzeko eta GPS-a ezartzeko metodo ikusgarria erabili izan dute Nafarroan.

Gauez, miruen habien azpian ingurumenera askatu ezin den hontz handi bat uzten zen. Miru helduek, hontza bere habiari eragiten zion mehatxua ikusita, ziztuan erasoan jaisten ziren. Han, biologoek era estrategikoan kokatutako sareetan trabatuta geratzen ziren miruak. Hauek jaso eta leku lasai batean markatzen ziren.

Amu bezala erabilitako hontzaren izena Satanas da, espezie harrapari askoren ikerketan lagundu duen ikerlari hegoduna. Satanas, basa bizitzarako berreskuratu ezin diren animalien balioaren erakusle argia dugu.

Miru gorriak ikusi ahal izateko ezin dut gomendio handirik eman, besterik gabe, burua altxatu eta zerura begiratu. Laster, baten bat zuen gainetik pasako da!

TRA PROIEKTUA SAKANERRIA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

11

MERKATARITZA

Aurrera begira tradizioa ahaztu gabe Joseba Ortigosak eta Naroa Irizarrek TRA ekitaldia antolatu dute maiatzaren 29an eta ekainaren 5ean; Altsasuko bederatzi dendarik parte hartuko dute. Tokiko merkataritza sustatzeko "ikuskizun" bat baino askoz gehiago dela esan dute Eneida C. M. eta E. R. B. ALTSASU Maiatzaren 29an eta ekainaren 5ean, Altsasun, zerbait berezia, berritzailea, eta aldi berean tradizioarekin eta beste hainbat kontzepturekin uztartuko den ekitaldi bat antolatu dute Joseba Ortigosak eta Naroa Irizarrek, Altsasuko Dendarien Elkartearen eta hainbat eragilerekin batera: TRA. Lehenengo egunean desfile bat baino gehiago izanen den "ikuskizuna" antolatu dute (sarrerak euro batean lor daitezke parte hartuko duten bederatzi dendetan), eta bigarrenean tokiko merkataritzaren inguruko mahai ingurua.

Mondragon Unibertsitateko Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntza - LEINN graduko hirugarren mailako ikasleak dira Ortigosa eta Irizar, eta ikasketetan egiten dituzten proiektuen artean dago Altsasun eginen duten egitasmoa: "Proiektu desberdinak garatzen ditugu eta betidanik tokiko merkataritzarekin konexio berezia izan dugu, bai familiagatik bai gustuengatik", azaldu du Ortigosak GUAIXE IRRATIAn egindako elkarrizketan.

Hasiera batean, tokiko merkataritza bultzatzeko eta komunitatea sortzeko HEGAN proiektuarekin hasi ziren eta, ondoren, Eusko Jaurlaritzak "erronka" bat bota zien: "Problematika batzuekin soluzioa bilatzea".

Hor hasi zen TRA "abentura".

Irizar: "Hasiera batean biok hasi ginen proiektuan lanean, Eusko Jaurlaritzatik laguntza izan dugu, mentoretzak eta abar, eta lehenengo edizio hau posible izateko hainbat laguntzailerekin lanean hasi ginen: ADE, Cederna Garalur, Altsasuko Udala eta Nafarroako Gobernua". Gaineratu dutenez, Nati izan da mentorea, "eta bere laguntzari esker hau guztia aurrera eramatea posible izan da".

LEINN graduan lehenengo mailatik enpresa bat sortu behar dute, "eta enpresa horrek proiektu desberdinak sortzen ditu; azkenean, ikasketa prozesu horretan laguntzeko eta enpresa horren barruan proiektu pila

bat ditugu sektore desberdinetakoak, ez bakarrik merkataritza: moda, artea, proiektu sozialak hainbat kolektiborekin, berrikuntza teknologia...", azaldu du Irizarrek. Bakoitzak "gehien gustatzen" zaion bidea hartzen duela gaineratu du Ortigosak. Bere kasuan, moda sektorearekin harreman handia dauka, izan ere, ML dendan "jaio" zela esan du. Irizarrek ere modarekin harremana dauka birramona eta amonaren aldetik.

"Ez da berdina, baina zerikusia dauka, eta hasieratik motibatu gaitu".

Tradizioa Tradizioa, trantsizioa eta transformazioa hitzak daude TRA ekitaldiaren atzean, sare sozialetan zabaldu duten bezala. Irizar: "Irudikatu nahi du eta sinisten dugu trantsizio era batean gaudela, trantsizio egoera batean, eta uste dugu oso garrantzitsua dela berrikuntza sustatzea eta gauza berriak sortzea, baina tradizioa eta beti errespetatu izan dugu hori alde batera utzi gabe". Horrekin buruan garatu dituzte haien proiektuak: "Tradizioa mantendu baina tendentzia berriei eta etorkizunari begira gauden bitartean". Egitasmoaren izena hortik datorrela azaldu dute antolatzaileek; jendeari atentzioa ematen zion izen bat, erraza, eta lotura horiek sortzean eragiten zuen. "Guretako TRA proiektu sinple bat baino gehiago delako, honekin guztiarekin mugimendua sortu nahi dugu". Antza denez, hasiera besterik ez da. Ortigosa: "Hori ematen du; gustatuko litzaiguke": Altsasuko bederatzi dendak bat egin dute TRArekin. Protagonistak komertzioak beraiek direla azaldu du Ortigosak: "Nahi genuen zerbait berezia eta berria

"Trantsizio egoeran gaude; berrikuntza sustatu behar dugu tradizioa alde batera utzi gabe"

Joseba Ortigosa eta Naroa Irizar TRA ekitaldiaren antolatzaileak GUAIXE IRRATIAn.

egin, eta ekitaldi honetan denetariko dendak izango dira: lore dendak, kiroleko arropa dendak, kafetegia, burdindegia...". Hortaz, Lorea, ML mutilak, Iker Kirolak, Tu Tienda Especial, Asensio Moda, Larka, Akeita, ML neskak eta Gertu burdindegiak parte hartuko dute maiatzaren 29an antolatu duten ekitaldian. "Ikuskizuna" deitzea gustatzen zaiela esan du Irizarrek, "desfile bat baino gehiago izatea nahi dugu, horregatik nahastuko ditugu kultura, tradizio horrekin lotuz, eta, gainera, tokiko merkataritzak dituen produktu horiek erakusteko modu erakargarrian desfile formatua erabiliko dugu".

Dendek look desberdinak prestatuko dituzte, "sektore desberdinak direnez dibertsitate handia egongo da". Ekimena Burunda frontoian izanen da,

"Ikuspuntu desberdinetatik hitz eginen dute gauza asko batzen dituelako"

19:00etatik 21:00etara, "horrutzaino kontatu daiteke".

Ekitaldiaren bigarren zatia ekainaren 5ean, Iortia kultur gunean, eginen duten mahai ingurua izanen da. Ortigosa: "Sentsibilizazio partea deitzen diogu. Partaideekin telesail bat grabatzen ari gara sentsibilizazioan eta komertzioen egoeran oinarrituta". Irizarrek gaineratu duenez, merkatarien ahotsak entzuteko sortu dute ikus-entzunezkoa, "konturatu ginelako gertu ditugun pertsonak direla, denok ditugula herrian merkatariak, baina askotan ez zaiela mikrofono bat jartzen eta oso garrantzitsua da denok elkar ondo ulertzeko beraiei entzutea".

Bideo polita eta gertukoa da, "oso berezia", Ortigosaren hitzetan.

Ikus-entzunezkoaren aurkezpenarekin batera merkataritzaren sektoreko profesionalek parte hartuko dute mahai inguruan, merkatarien ordezkariak, Pablo Ezkurra Nafarroako Gobernuko merkataritza zerbitzuko zuzendaria eta Iñigo Aranburu; landuko diren gaien artean sektorearen gaur egungo egoera, aukerak, berrikuntza, tresna

praktikoak eta joerak, TOPA bezalako plataformak, esperientziak merkatarien ikuspegitik eta tokiko merkataritzak egiten duen zaintza lanak izanen dira.

Gonbidatuak "mimoz" aukeratu dituzte, "ikuspuntu desberdinetatik hitz eginen dute merkataritzak gauza asko batzen dituelako". Bukaeran publikoaren parte hartzerako tokia izanen dela gaineratu dute. "Dena jasotzen duen saio bat izatea nahi dugu":

Etorkizuna Hiru urte hauetan hainbat proiektu garatzen egon direla esan dute TRA ekitaldiaren antolatzaileek, "baina nolabait hau da zerbait nahiko potentea eta ilusio handiz hartzen duguna".

TRA Sakanan pentsatuz sortu dute eta lehenengo edizioa izanen da, "eta gustatuko litzaiguke beste toki batzuetan ere horrelako zerbait egitea, betiere tokiko erronkak kontuan hartuta", azaldu du Irizarrek. Atzetik lana dagoela, baina gogoz daudela gaineratu du Ortigosak. Babestuak sentitu dira: "Astero bileratxo bat egiten ari gara gauza batzuk lantzen joateko".

12

SAKANERRIA TRA PROIEKTUA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

MERKATARITZA

TRA ekitaldiko parte hartzaileak

1.

Zergatik animatu zarete TRAn parte hartzera?

2.

Horrelako egitasmoren batean parte hartu izan duzue?

3.

Nola parte hartuko duzue? Zer prestatzen ari zarete?

4.

Zertan bereizten da TRA?

5.

Nola lagunduko die komertzioei?

AKEITA

LOREA

1. Oso interesgarria iruditu zitzaigun, berritzailea eta erakargarria. Horregatik animatu gara.

2. Ez, nik behintzat ez dut horrelako proiektu batean parte hartu, ezta antzekoren batean ere ez.

3. Komertzioei dagokigun atala pasarela da eta guk saltzen ditugun produktua erakusten saiatuko gara, era desberdin batean. Kafea eta gure beste produktuak pasarela batera eramateko imajinazio pixka bat behar da!

4. Orain arte ez da horrelakorik egin Altsasun, lehen aldia izanda askoz ere erakargarria izanen dela uste dugu.

Aurrerantzean errepikatzeko modukoa, betiere ondo ateratzen bada, noski.

Altsasuko mutil gazte batek prestatutako proiektuan datza eta horrek gertutasuna ematen dio ekintza honi, beste puntu bat.

5. Altsasuko komertzioei ikusgarritasuna emango die.

Betiere herrian ekintza desberdinak egiten aritzen gara, mugimendua sortzen, horrek esan nahi du dendak bizirik daudela eta horrela

1. Zer nolako lanak egin ditzakegun ezagutzera emateko interesgarria iruditzen zaigu.

Jendeak ikus dezan egin ditzakegun lan ikusgarriak eta harrigarriak. Horrelako lanak egiteko ahalmena dugula.

2. Hainbat komertziorekin egin izan ditugu: Bordarekin eta Aurkene Ormazabalekin bat egin genuen, eta Mirentxu argazkilariarekin Aitzkorrin bat egin genuen eta beste bat Ziordian.

3. Modeloak prestatzen ari gara, jantziak: soineko bat, txal bat, lore sorta bat baina oso handia... Dena naturak ematen dituen materialekin.

4. Herrian gaude eta jendeak ezagutzen gaitu, baina horrela jendeak ikusi ahalko du egiten dugun guztia. Sektore desberdinetako komertzioak gara, eta bakoitzak erakutsiko du bere lana. Horregatik ongi dago; herriko komertzioa gara eta denak batera goaz. Pena gehiago animatu ez izana. Oso interesgarria eta garrantzitsua iruditzen zaigu. Mahai inguru

6.

LARKA

Tradizioa, trantsizioa eta transformazioa, zer dauka zure komertzioak horietako bakoitzetik?

1. Proiektua aurkeztu eta parte hartzeko aukera eman ziguten, eta interesgarria eta desberdina iruditu zitzaigun; berezia. Ez da desfile bat bakarrik; tradizioa eta berrikuntza elkartzen ditu.

2. Horrelako zerbaitetan ez.

Duela zenbait urte horrelako desfile bat egin genuen, baina ez zen berdina. Desfilea ez ezik mahai ingurua dago ere, garrantzia eman behar diogu.

3. Desfilean gure esperientzia eta dendan daukaguna erakutsi nahi dugu. Frontoian denez, oso altsasuarra eta tradiziozkoa, tradizio pixka bat sartu nahi dugu ere.

4. Balore batzuk ditu atzean.

Kultura eta tradizioa uztartzen ditu, eta aldi berean abangoardista da. Dena elkartzen du. Kontestu bat dauka atzetik, ez da desfile bat besterik gabe.

herria ere bizirik dagoela.

Dendarik gabeko herri bat hilik dago, eta hori kontsumitzaile guztion ardura da.

6. Nire aitak 1966an kafea txigortzeko tokia zabaldu zuen, bertan kafea saltzen hasi zelarik. Poliki-poliki merkatua zabaltzen joan zen hostalaritzan eta bitartean amak zabaldutako dendan hasi zen kafea saltzen fruitu lehor eta txutxeriekin batera. Prozesu guztia ixteko ideiarekin kafetegia zabaldu genuen 2001. urtean. Beraz, kafe berdea erosi, txigortu, alean edo eotua saldu eta momentuan hartzeko prestatu, nahi izanez gero, guk egindako opil goxoekin lagunduta. Akeita bete-betean definituta geratzen da TRA proiektuaren ideiarekin.

Altsasun negozio familiar asko dago belaunaldiz-belaunaldi aurrera ateratzen sa saiatzen garenak; hori da TRA.

ML MUTILAK

5. Jendeak ikusiko du komertzioak ez garela bakarrik irekitzen den ate bat eta jendea sartzen dela; gu ere balore horietaz arduratzen gara, tradizioa gara, baina aldi berean egunean gaude.

Herriari zerbait ematen saiatzen gara.

6. Urte asko daramatzagu; tradizio pixka bat badugu.

Eraldatzen saiatzen gara eta gauza berriak ekartzen ditugu; egungo garaietara egokitzen gara. Komertzio txikiek herri handia egiten dute.

1. Iruditzen zaigu aukera paregabea dela Altsasu eta Sakanari gure dendetako produktuak erakusteko. Komertzio sare oso ona daukagu, eta laguntzak eskatu ditugunez eta proiektu hau aurrera ateratzeko jendea lanean egon denez, egin behar zela iruditzen zaigu.

2. Dendan nagoenetik ez dut aukerarik izan horrelako ekimen batean parte hartzeko.

Nire arrebek duela zenbait urte desfileren bat egin zuten, baina haiek bakarrik; horrelako zerbait denda gehiagorekin ez da egin.

3. Mutilen moda denda bat denez bost modelo aurkeztuko ditugu, bost jantzi desberdinekin. Lookak antolatu behar ditut eta ondorengo auzatea antoaltu behar dut ere.

4. Hainbat denda elkartuko gara eta desfilea ez ezik gauza gehiago egingo ditugu: mahai ingurua, musika, sorpresaren bat... Horregatik izango da berezia. Desfileak egin izan dira, baina ez modu kolektiboan.

bat eginen da ere, eta ikusgarritasuna izanen du ere.

Komertzioa desagertzen bada, herria hiltzen da.

5. Jendea kontura dadin ez garela bakarrik negozio bat; sortzaileak gara eta gauza desberdinak egitea gustatzen zaigu, herritik eta herriarentzat. Hurrengo belaunaldiek ikus dezaten ateak irekita daudela.

Komertzioak bizitzeko ematen dizu, bere gauzak ditu, baina gustatzen zaigu.

6. Naturak ematen dituen materialekin lan egiten dugu.

Lore bat nola jarri ikasi genuenetik gaur egun arte, asko ikasi dugu, eta eraldatu gara.

5. Altsasuri eta inguruari dendan dauzkagun produktuak erakusteko aukera izango da.

Batzuetan jendea lotsagatik edo beste arrazoiengatik ez da dendan sartzen, eta horrela aukera emango diogu gure dendetan duguna erakusteko eta ezagutzeko.

6. Tradizioa kolektiboki gauzak egitea, herria egitea esaten dena. Elkartzea eta komertzio oso ona dugula erakutsi.

Trantsizioa nire kasuan ama hasi zen ehun denda batekin, eta nik bere lokala hartu dut eta horretan ari naiz; transformazioa ere nire amak izan zuenetik nik orain dudan lokal modernoagoarekin eta fabrikatutako arroparekin.

TRA PROIEKTUA SAKANERRIA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

ML NESKAK

ASENSIO

1. Ideia oso polita iruditu zitzaigun gauza desberdin bat delako: modaren inguruan herriari ikuskizun moduko bat emateko eta gure lookak erakusteko eta, bestetik, gauza berriak egiten mugitu behar garela uste dugulako.

2. Gure kabuz bai egin dugu desfileren bat, baina horrelako zerbaitetan ez.

3. Sakanari gure look onenak erakutsiko dizkiogu, modelo bakoitzari look egokiena aukeratzen.

4. Herri proiektu bat da mota desberdinetako negozioak batzen dituena. Ez bakarrik moda. Sare honetan denak garrantzitsuak gara. Nor garen, nolakoak garen eta etorkizunera begira zerbait oso polita erakusteko aukera bat da,

1. Oso berria eta desberdina iruditzen zitzaigun. Duela asko ez zelako horrelako zerbait egiten Altsasun. Beste denda batzuekin elkartu gara, eta oso ongi dago.

2. Duela urte asko, 30 edo 40 urte. Aita dendan zegoen eta gu modelo bezala atera ginen.

Bat Iturrimurrin eta bestea Paraison egin zen. Beti prest gaude horrelakoetan parte hartzeko.

3. Denboraldiko arropa. Hiru neskena eta bi mutilena.

Erakusteko dendan zer dugun.

beste edozein tokitan egiten ari diren moduan.

5. Gure herrirako garrantzitsua da nahi dugulako komertzioaz bizitzen jarraitu eta beste modu desberdinetan proiektatu behar gara. Gazteen ikuspuntura egokitu behar gara eta jende gehiagorengana iritsi.

6. Tradizioa ikasi dugulako, gure amak erakutsi digu hori; aldatu gara, lehen egiten ziren gauzak egitetik gaur egunean dauden gauzetara, eta trantsizioa eraldatu gara eta ari gara.

TU TIENDA ESPECIAL 1. ADEko juntari proiektua ilusio handiarekin aurkeztu ziguten eta marko teoriko landu batekin. Gozokitxo bat iruditu zitzaigun; elkarrekin egitasmo berezi bat egiteko aukera ezinhobea.

2. Duela urte asko, gurasoak dendan zeudenean, bi edo hiru desfiletan parte hartu genuen; Iturrimurrin eta Bengoetxea zinemetan. Oso gaztea nintzen eta ez nuen modu aktiboan parte hartu, baina oroitzapen oso onak ditut. Antolatzeko egitasmo zailak dira, eta jendea ez da animatzen antolakuntza on batekin ez bada.

3. Beste dendak bezala bost modelo aurkeztuko ditugu, 2026ko udaberri-udako denboraldiko proposamenak; hiru neska eta bi mutil.

Dantzariren bat ere jantziko dugu. Gure ukitu berezia ematen saiatuko gara.

4. Dendak dinamizatzea helburu du ikuspuntu eta egite modu desberdin batetik.

Belaunaldien arteko interakzioa eta parte hartzea sustatzen du, baita kulturartekotasuna ere.

Komertzioa jendeari gerturatuko zaio ikuskizun baten bidez: pilota, dantza, moda...

5. Mugimendu gehiago egotea eta gure moda eta eskariaren kalitatea erakustea. Fokua

gertutasunean jarri nahi dugu, gurea dena, baina ukitu abangoardistarekin.

Komunitatea egiteko modu bat izanen da ere, ibarra bezala.

6. Familia negozioari jarraipena eman diot eta beti parte hartu izan dugu eta bultzatu izan ditugu ekimen eta tendentzia berriak. Belaunaldien arteko erreleboa bultzatzen dugu, nik bere garaian egin nuen bezala.

Belaunaldi berriak bultzatzera eta herrian kontsumitzea sustatu nahiko nuke. Batzuetan folklorikoan gelditzen gara eta kontsumo tendentzia berrietara jotzen dugu, konturatu gabe gure ekimen txikiek garrantzia politikoa eta ekonomikoa dutela. Mundua etengabe aldatzen doa, era digitalean gaude, baina transformazio orekatua izan daiteke. Oraindik pertsonek garrantzia dute, baita bizi diren tokia ere. Aldaketak egiteko elkartu behar gara, baita bultzatu ere, baina perspektiba ahaztu gabe.

GERTU 1. Gehien gustatu zitzaidana izan zen gazteek bultzatu duten proiektu bat dela eta, beraz, belaunaldi berriak ere komertzioei, herriei eta gertutasunari garrantzia ematen diela.

2. Ez. 3. Desfilearen parte gara.

Sorpresa (barreak). Modeloek arropa eta ferreteriaren elementuekin desfilatuko dute.

IKER KIROLAK 1. Sakanan sortutako proiektuak laguntzeko eta ibarreko dendei ikusgarritasuna emateko.

2. Ferietan bai parte hartu izan dugu, baina horrelako kontzeptu batean lehenengo aldia da.

3. Bost modelo dendako arropa eta osagarriekin jantziko ditugu, eta desfileen arteko eginen diren emanaldietako bi dantzari jantziko ditugu ere. Atleet – Iker

4. Antolatzen diren gauza guztiak bereziak dira eta oso ongi daude; hau desberdina da. Berritzailea.

5. Ikusgarritasuna emateko.

Azkenean, erakuslehioarekin batzuetan ez da nahikoa, eta jantzita hobe ikusten da. Egiten den guztia ona da. Gehienbat dendan sartzen ez den jendearendako uste duelako agian ez dagoela berarendako arropa,baina horrela ikusiko dute dugun guztia. Gerturatzeko modu bat da; herrian zerbait desberdina egiteko modu bat ere. Ilusioarekin ari gara.

6. Urte asko daramatzagu; 99 urte. Datorren urtean ehun urte eginen ditugu. Bizitza osoa

daramagu hemen. Etengabe berritzen ari gara, garai berrietara transformatu gara, lehen beste arropa mota bat saltzen zen, eta orain gazteei bideratutako arropa gehiago dugu ere.

5. Publizitatea. Elkarrekin egiten dugun ekimen batean parte hartuko dugu, Sakanako komertzioa indartsua dela eta gauza berriak egiteko gogoa dugula erakutsiz.

6. Komertzioak, berez, tradizioa gara. Herrietako parte gara belaunaldiz-belaunaldi eta erosketaren esperientzia handitzeko eta hobetzeko garatzen joan gara: zaharberritzen, modernizatzen, webguneak egiten, sare sozialak,

komunikazioa azkartzeko Whatsappa... Trebatzen eta garatzen.

Kirolak estiloa islatzen duten lookak izanen dira, arropa teknikoa eta kiroletakoa.

4. Atzean duen guztiagatik: desfilea, publizitatea, ekimenak...

5. Ibarreko dendak promozionatzen, herriko komertzioari ikusgarritasuna ematen; uste dut oso ona dela eta herri handiagoetan egiten direnekin ez dugula gutxietsi behar.

6. Tradizioa 20 urte daramatzagulako dendarekin; 2006. urtean sortu genuen Iker

Kirolak. Urtero markarik hoberenak eta merkatuan dauden produkturik onenak ekartzen saiatzen gara, horrek dakartzan hobekuntzekin.

Egitaraua Maiatzak 29 • 19:00-21:00 Tokiko denden desfilea, Etorkizuna dantza taldea eta Pilotajauku taldea, Burunda Frontoian.

Ekainak 5 • 18:30-20:00

Merkataritza bizitza da, herriko merkataritzaren bideoa eta gonbidatu bereziak.

• Ondoren, mahai inguru bat eginen da. Tokiko merkatariek, tokiko sektoreko profesionalek,

Nafarroako Gobernuko Merkataritza Zerbitzuko zuzendaria den Pablo Ezcurrak eta Iñigo Aranburu influencer baserritarrak, besteak beste, parte hartuko dute.

13

14

GANBAZELAIA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

AGENDA

ZINEMA ALTSASU

EMAGUZUE ZUEN EKITALDIEN BERRI ASTEARTEKO 13:00AK BAINO LEHEN: Tel.: 948 56 42 75 / 661 523 245 / kultura@guaixe.eus

OSTIRALA 22 ALTSASU Jardunaldiak.

Biak Bat elkartearen 15. urteurrena: Lau zango, milaka irri jardunaldiak.

Iortia kultur gunean.

10:00-10:15 Parte hartzaileen harrera.

10:15-10:45 Hitzaldia: Biak Baten 15. urteurrena.

Iosu Mendez Sanchez.

Txakur Hezitzailea. Biak Bateko sortzailea.

10:45-11:30 Hitzaldia: Laguntza txakurrak: bihotz handiko laguntza teknikoa. Rocio Marin.

Kune elkartearen sortzailea eta laguntza txakurren hezitzailea.

11:30-12:00 Hitzaldia: Antrozoologia: gizaki eta animalien arteko lotura. Maider Perez de Villarreal, albaitaritzan lizentziatua eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakaslea.

11:45-12:15 Atsedenaldia.

12:15-13:15 Mahai ingurua: Animaliek Lagundutako Eskuhartzeen egoera Nafarroan. David Landa Pinillos, Gure Sustraiak; Belen Jaurrieta Mutiloa, Equiten; Biki

OLATZAGUTIA Kamioi zaharren argazkien erakusketa.

Maiatzaren 31ra arte.

Clinkerren.

Blasko, Biki Blasko Equinoterapia eta Iosu Mendez, Biak Bat. 13:15-13:45 Hitzaldia: Animalien Ongizatea.

Ana Serrano, Nafarroako Gobernuko Konpainia - Animalien Saila.

13:45-14:00 Jardunaldien itxiera.

ETXARRI ARANATZ Pala eta pilota. Nafarroako Foru Komunitateko Txapelketa: Gomazko paleta, Mendiburu – San Martin eta Erro – Iriarte; Eliteko Eskuzko Binaka, Sagardui – Bergara / Salsamendi – Mendizabal eta Ibarrola – Mendiburu / Oscoz – Ruiz de Larramendi; Gomazko paleta, Campos – Garmendia eta Pedroarena – Niun.

17:30ean, Euskalerriari frontoia.

LAKUNTZA Antzerkia.

Aiyuntamientube, denona!

Lakuntzako Herri Eskolak Lakuntzako euskaraz egindako antzezlanaren emanaldia.

19:00etan, kultur etxean.

ALTSASU Bakarrizketa.

Tinder Sorpresa Andreu Casanova umoregilearen

IRURTZUN

TRINITATE FESTAK OSTIRALA 29 17:45 XXXIV. Irurtzungo Pilota Txapelketako finalak. Bi Aizpe frontoian.

19:00 Bakarrizketa. Kultur etxean.

20:30 Iluntze akustikoa. Larrazpi gazte elkarteak antolatuta, Larrazpin.

IORTIA KULTUR GUNEKO ARETO HANDIA Incontrolable Igandea 24 19:30 Astelehena 25 19:00 Cowgirl Osteguna 28 19:00

Irurtzungo Musika Eskolako Txistu kontzertua.

19:00etan, kultur etxean.

IRURTZUN Kolorea gara Rafa Etxarri artistaren erakusketa.

Ekainaren 11ra arte. Pikuxar tabernan.

bakarrizketaren emanaldia: ligatzeko aplikazioen inguruko bakarrizketa. Sarrerak: 20 euro.

20:15ean, Iortia kultur gunean.

IRURTZUN Elkartasun afaria. Sakanako Ibilaldiaren El Salvadorrekin Elkartasun Afaria. Izena ematea: maiatzaren 20a baino lehen, Iratxon eta Pikuxarren.

21:30ean, Iratxon.

LARUNBATA 23 IRURTZUN. Ekimena.

Munduko Arrozak XV. Edizioa: Maroko, Senegal, Venezuela, Cadiz, Ekuador, SHH, emakumeak, Atakondoa, Pikuxar, Kulturen arteko IV. Elkartasun zikloaren barruan.

Foru plazan.

10:00 Hasiera: musika zuzenean eta sorpresa gehiago!

13:30 Dastaketa.

ALTSASU Dantza. Irantzu Gonzalez Dantza Eskolako ballet garaikideko koreografia erakustaldia: dantza txapelketetara aurkeztutako taldeen koreografiak. Sarrerak: 7 euro.

12:00etan, Iortia kultur gunean.

Elortzaren ipuinaren kontaketa, Kulturen arteko IV. Elkartasun Zikloaren barruan.

18:00etan, kultur etxean.

ALTSASU Urteurrena. Itsasi Euskaltegiaren 30. Urteurrena.

Oharra: dotore jantzi.

12:00 Azken ukituak Euskaltegian.

13:30 Bermuta.

15:00 Gala bazkaria.

18:30 Boletus Rumberus DJak, Haritza Tabernan.

ETXARRI ARANATZ Kontzertua. Kantatzera Nuazu Etxarri Aranazko Abesbatzaren kontzertua.

19:00etan, elizan.

ALTSASU Gazte agenda.

Jauzi botak Amaia Bootsekin.

18:00etan, Intxostiapunta gazte gunean.

IGANDEA 24 IRURTZUN Ipuin kontaketa.

Askatasun doinuak Mitxel

ALTSASU Gazte agenda.

Gazte zinema.

18:00etan, Intxostiapunta gazte gunean.

ASTELEHENA 25 ALTSASU Elkarretaratzea.

Sakanako Pentsiodunen pentsio duinen aldeko elkarretaratzea.

12:00etan, udaletxearen aurrean.

ASTEARTEA 26 IRURTZUN Kontzertua.

ASTEAZKENA 27 ALTSASU Azoka. Zelandi eskolak antolatutako elkartasun azoka, Ongi etorri migratu eta errefuxiatu zikloaren barruan.

10:00etatik aurrera, Iortia zabalgunean.

OSTIRALA 29 ALTSASU Gazte agenda.

Sexgunea sexologia aholkularitza zerbitzua.

17:30etik 20:30era, Intxostiapunta gazte gunean.

ALTSASU Desfilea. TRA egitasmoa: Tokiko denden desfilea, Etorkizuna dantza taldearen eta Pilotajauku pilota taldearen parte hartzearekin.

Gonbidapenak: 1 euro, dendetan.

19:00etatik 21:00etara, Burunda frontoian.

ALTSASU Dantza. Altsasuko Musika eta Dantza Eskolako 6 eta 13 urte bitarteko euskal dantza eskolako ikasleen ikasturte bukaerako dantza emanaldia. Bi ataletan banatuta: dantza tradizionalak eta euskal dantzetako urratsetan oinarritutako koreografia berriak. Sarrerak: 1 euro.

19:00etan, Iortia kultur

GANBAZELAIA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

ESKELA

ESKELA

ESKELA

Juanito Erdozia Mauleon

Juanito Erdozia Mauleon

Marisa Arza Zeberio

Zu ahotsa, irribarrie eta gu artien utzitako oroitzapenak, gukin gelditzen die betiko.

Eskerrik asko elkarrekin bizitako une guziyengatik.

Eskerrik asko aizkolari gazteei ikasteko aukera bat emateagatik

Sakana Kantuzeko zu launek

Sakanako Mankomunitateko kirol Zerbitzua

Uharte Arakilen, 2026ko maiatzaren 15ean

OROIGARRIA

OROIGARRIA

ESKELA

15

Eskerrik asko, maite zaitugu

Sua eta Izai

Anttoni Aldasoro Milagros Artieda José Ramón Ansó Jorge Ijurco Iñaki Orce Encarna Jiménez Lourdes Guruceaga Fernando Goya

Aitor Mariñelarena Mañeru I.urteurrena

Zure algarak eta hitz beroak geratu dira gurean, zure bihotz onak utzitako maitasunaren itzalean

Beti gogoan Zu fameliye

ESKELA

Iosu Anduaga Goñi XVI. urteurrena

Gu biyotzetan zaude

Zu fameliyek Mayatzien 20an

ESKELAK JARTZEKO: 948 56 42 75 edo eskelak@guaixe.eus Eskelak jasotzeko azken eguna: Asteazkena goizeko 12:00ak baino lehen.

Pilar Martinez García

Une latz hauetan bat egiten dugu familiaren saminarekin

Kattukako Langileak eta Gurasoen Elkartea

Etxarri Aranatz, 59 kintoak

IRAGARKI SAILKATUAK LANA/NEGOZIOAK ERRENTAN EMAN

ARBIZUKO JUBILATUEN ELKARTEKO TABERNA FESTETAN ALOKAGAI

(Izen ematea ekainaren 8ra arte) Lehiaketa bidez 250 euroren truke. www.arbizu.eus Lizarragako Azi Iturri Txokoa San Adrian festetan alokatzen da: Enkantea maiatzaren 24an, igandean, eguerdiko 14:00etan, Azi Iturri Elkartean bertan. Gutxieneko prezioa 1000 euro izango dira. Diru gehien eskaintzen duenak irabaziko du. Festak ekainaren 20, 21 eta 22an izango dira. Animatu zaitezte!

Irurtzungo Udalak igerilekuetako taberna alokatu nahi du udara-

ko: Baldintzak udaletxean eskura daitezke edota irurtzun.eus webgunean ere ikusgai daude.

ikastaroetan maiatzaren 25etik 29ra arte eta Gazteria ekintzetan ekainaren 2ra arte.

LAN ESKAINTZA Uharte Arakilgo igerilekuan lan egiteko bi sorosle behar dira: Informazio gehiago Altsasuko Nafarroako Lan Zerbitzuko bulegoan.

Irurtzungo Musika eskolan izen emateko epea zabalik: Informazio gehiago www.irurtzun.eus web orrian.

Euskal Herriko hizkuntzen erabileraren kale neurtzaileak behar dira: Soziolinguistika Klusterrak sortutako lanpostuak dira bikoteka egiteko iraila eta urrian zehar, lan baldintza paregabeekin. Informazio gehiago nahi baduzu idatzi nafarroa.hekn@soziolinguistika.eus emailera edo deitu 674 345 749 telefonora.

OHARRAK Altsasuko Udaleko Kirol eskoletan izena emateko epea zabalik: ekainaren 2ra arte, igeriketa

Irurtzungo igerilekurako sasoiko abonuak salgai: Tarifak eta informazio gehiago udaletxean edo www.irurtzun.eus web orrian.

Lakuntzako Udan Euskarazen izena emateko epea zabalik: Izena ematea eta informazio gehiago www.lakuntza.eus web orrian.

Sarek Arrasaten egingo duen agerraldi jendetsura joateko autobusa Sakanatik: Autobusean joan nahi duenak 688 697 219 telefonora deituz izena eman behar du.

Arbizuko Udako Tailerretan izen ematea za-

balik: Arbizuko Udalak antolatutako haurrei zuzendutako tailerretan izena eman daiteke. Informazio gehiago udaletxean, info@arbizu.eus helbidera idatziz edota 948 460 017 telefonora deituz.

Unanuko mediku kontsultategiaren ordutegi berria: Ostegunetan 12:30tik 13:30ra zabalduko da, asteartetan Dorraoko kontsultategira joateko txanda eskatu dezakete unanuarrek.

Dorrauko mediku kontsultategiaren ordutegi berria: Asteartetan 12:30tik 13:30ra zabalduko da, ostegunetan Unanuko kontsultategira joateko txanda eskatu dezakete dorrobarrek.

Irurtzungo festetan etxajua pizteko hautagai proposamenak: Irurtzundarrek pertsona edo taldea proposatu ahal diote kultur kontseiluari. Horre-

tarako, www.irurtzun.eus webgunean dagoen proposamen orria bete eta hura kultur etxean utzi edo hara bidali beharko dute kulturetxea@irurtzun.eus e-posta helbidera maiatzaren 25era arte.

guztian zehar konposta

Arbizuko Utzubar Ekogunean konposta eskuragarri: Sakanako Mankomunitateko Hondakin Zerbitzuak gogorarazi du, nahi duen guztiak urte

730 450 telefonora hots

eskuragarri duela bertan.

Informazio gehiago nahi duenak info.hondakinak@ sakana-mank.eus e-postara idatz dezala edo 900 egin dezala. iragarki@guaixe.eus www.iragarkilaburrak.eus

Iragarkia jartzeko 948 564 275 iragarki@guaixe.eus www.guaixe.eus/iragarkiak • Astearteko 13:00ak arte jasotako iragarkiak bakarrik iragarriko ditugu.

• Guaixek ez du argitaratzen diren iragarkien ondorioz sor daitezkeen gorabeheren erantzukizunik.

16

KIROLAK

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

ARETO FUTBOLA

Xota lehen mailakoa da Sufrituta salbatu da talde irurtzundarra, eta etorkizunari ilusioz begiratzen dio M.B.G. IRURTZUN Ligako azken jardunaldian lehen mailari eustea lortu du Osasuna Magna Xotak, Anaitasunan Cordobari 4-1 irabazita. Talde irurtzundarra datorren denboraldian 29 denboraldiz jarraian lehen mailako taldea izango da.

Imanol Arregi entrenatzaileak bat egin zuen ospakizunekin.

“Tentsio handiko partida eta egunak izan dira, aste gogorrak.

Zorionez, dena ongi atera da eta orain atsedena hartzera, hori ere irabazi dugulako”. Presio handia izan du teknikariak. “Nire lana da eta gustuko dut, baina hau nire etxea da, nire bihotza berdea da, eta sentsazioak, onerako zein txarrerako, asko goratzen dira. Sentsazio asko nahasi dira, amorrua ere bai, denetatik pixka bat. Orain, disfrutatu, eta ikusiko dugu zer gertatzen den”.

Kopako finala, jokoan

Xotako jokalariak eta Imanol Arregi, salbazioa ospatzen. XOTA

AIZKORA

Juanito Erdozia, Sakanako Aizkora Eskolatik gorenera Sakanako Aizkora Eskolako maisu, bihotza eta arimak agur esan du Maider Betelu Ganboa ETXARRI ARANATZ Juanito Erdozia Mauleonek aurreko ostegunean gidatu zuen Sakanako Aizkora Eskola azkeneko aldiz, Etxarri Aranazko bere bordan. Ikasle eta senitartekoez despeditu, etxera joan, eta hurrengo goizean jakin zen iktusa izan zuela. 82 urterekin zendu zen, azkenera arte zutik eta irmo bere bizitza aizkorari eskaini zion gizona.

Nork ez zuen Juanito ezagutzen? Sakanako Aizkora Eskolan hamaika aizkolari trebatu zituen, eta azkenaldian Jon, Aritz eta Eñaut bilobekin handik hara ibiltzen zen, euren aizkolari ibilbidea gidatuz. Jonek eta Aritzek martxoaren 28an Zumarragan irabazitako apustuko oihartzunak oraindik ez dira itzali, eta bertan zegoen Juanito. Baita apirilaren 26an Etxarri Aranatzen, Izar Berriak Gazteen

Izan ere datorren denboraldiari begira erabaki asko hartu beharko dira. Imanol Arregik Xotako junta izan du gogoan.

“Garaipen hau ziurrenik jarraituko ez dutenek merezi dute gehien: Tatono, Txema, Carmelo... itzalean dauden horiek guztiak, urte asko daramatzatenak.

Beraiengatik izango ez balitz, hau ez litzateke posible izango.

Horiengatik pozten naiz lehenengo, Miguelengatik ere bai, ziurrenik gaizki pasa duelako; hau ere berea da. Talde honek lehen mailan egotea merezi du”.

Juanito Erdozia Mauleon, 2024ko Sakanako Herri Kirol Egunean, Ihabarren.

Binakako Aizkora Txapelketako hirugarren jardunaldian, Ioan Goikoetxea-Jon Erdozia eta Aritz eta Eñaut Oiarbide finalerdietarako sailkatu zirenean.

Aizkoraz aparte, Erdozia kantu zale handia zen; ez zuen Iruñea

Kantuzen hileroko hitzorduan hutsik egiten. Gainera, aktorea ere izan zen Etxarri Aranatzen sorreraren 700. urteurrena ospatzeko egin zen Etxarri Aranatz: Beste zazpietan ehun baietz (13122012) antzezlanean.

Nesken lehen maila autonomikoan, Xota B taldeak Union Tutera izango du aurkari kopako finalerdietan, partida bakarrera. Finalerdia igandean jokatuko da Atakondoan (12:00), eta ikusmina handia da.

Mutilen lehen maila autonomikoan Xotak irabaziz ekin dio kopako finalerdiei. Joaneko partidan Instalaciones Los Sauces taldeari 3-7 irabazi zion Xotak, eta itzuliko partida gaur, ostirala, jokatuko da, Atakondoan (20:00). Bertatik aterako da kopako finalista.

LABURREAN

Luca Martinezen laugarren garaipena

Igandean junior mailako Lizarra Klasikoa-Manolo Azcona Memoriala jokatu zen. Luca Martinezek (Tolosa Danena) erasoa jo, eta bakarrik iritsi zen helmugara (2:38:41), garaipen bikaina lortuta. 14 segundo atera zizkion Ion Egiari (Alimco Campagnolo).

Lakuntzarrak denboraldiko laugarren garaipena du.

Iker Gomez, gazterik onena Azerbaijanen

Aizkora eskola, bere etxea Juanito Erdoziak Juanjo semearen eta Jon, Aritz, Eñaut eta gainontzeko biloben laguntza izaten zuen Sakanako Aizkora eskola antolatzen. Aurten hamabigarren urtea zuen arduradun. Nazabaldarrek eskolaren ardura utzi eta jubilatzerakoan hartu zuen eskolaren lekukoa, 2014. urtean, Miguel Angel anaiarekin batera. Eskolan gustura aritu izan da azken unera arte; ilusio handia izaten zuen beti.

"Euskal Herrian dagoen aizkora eskola bakarra da Sakanakoa, eta guk eramaten dugu" zioen sarritan Juanitok, irribarrez.

Sakanako Aizkora Eskolatik makina bat aizkolari atera izan dira. “Neska-mutilek ilusio handia dute eta gustura etortzen dira eskolara”. Juanito ere gustura egoten zen haiekin. “Niri poza ematen dit honek. Iruditzen zait ahal duguna egin behar dugula aizkoraren eta herri kirolen alde, bestela galdu egingo direla. Ilobei esaten diet, egur batzuk puskatzen jakiteak bakarrik asko balio duela. Eta neska-mutikoak ikusten ditudanean enbor gainean... sekulako ilusioa ematen dit”.

Iker Gomez Lopez de Goikoetxea altsasuarrak (Kern Pharma) denboraldi honetan debutatu du profesional gisa eta dagoeneko podiumera igo da, Baku-Khankendi Azerbaijan Cycling Race bost eguneko lasterketan, zehazki. Gomez sailkapen orokorrean 28. sailkatu da, eta gazteen sailkapena irabazi du.

Sakandarrak ZegamaAizkorri probetan

25. Zegama-Aizkorri mendi maratoiak milaka zale bildu zituen asteburuan, tartean sakandarrak.

Kilometro bertikalean (5 km) Aitor Martiarena 73. sailkatu zen (42:09) eta Oihan Artieda 160. (50:18). Zegama-Aizkorri Junior Trailean (10,4 km), berriz, Jon Orella 51. iritsi zen (59:48).

KIROLAK

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

tsitatetik galdetu zidatenean ea parte hartu nahi nuen, animatu nintzen, baina ez nuen espero halako emaitza lortzea.

Lucia, zuk brontzea ekarri duzu Granadatik. Zein kategoriatan?

L. Ni -46 kiloko pisuan lehiatu nintzen, baina ez naiz oso pozik geratu, ez nintzelako ongi lehiatu. Domina bat badut, baina txapelketarekin...

Zer pena sentsazio horrekin geratzea.

Irati Irigoien Crespo eta Lucia Rodriguez Roman, Altsasuko Bargagain taekwondo eskolan entrenatzen.

TAEKWONDOA

"Granadako Txapelketa esperientzia ona izan da biondako, ederki pasa dugu"

ni Gerardo Montero irakaslearekin joan nintzen hegazkinez, baina gero txapelketan nafar guztiak denak batera egon ginen, kideak baikara.

IRATI IRIGOIEN CRESPO ETA LUCIA RODRIGUEZ ROMAN BARGAGAIN-LEZKAIRU KLUBEKO TAEKWONDOLARIAK

Hori hobea da edo okerragoa?

Irigoienek urrea eta Rodriguezek brontzea ekarri dute Unibertsitateen Arteko Taekwondo Txapelketatik Maider Betelu Ganboa ALTSASU Maiatzaren 8tik 10era Espainiako Unibertsitateen Arteko Taekwondo Txapelketak jokatu ziren Granadan. Bargagain-Lezkairu klubeko Irati Irigoienek Mondragon Unibertsitatearekin hartu zuen parte eta Lucia Rodriguez Roman Nafarroako Unibertsitate Publikoarekin lehiatu zen.

Lehenak urrea eta bigarrenak brontzea ekarri dute Sakanara.

tartean 21 urtez azpikoa. Urteak daramatzagu senior.

LUCIA. Bakoitzak bere unibertsitatea ordezkatu zuen, eta bakoitza bere pisuan aritu zen.

I. Txapelketa berezia da, unibertsitarioak garenak goazelako.

Batzuetan badago ezagutzen ez duzun jendea, eta oso ona dena.

Nahasketa berezia da.

Zein kategoriatan lehiatu zineten?

Unibertsitate ezberdinetakoak zaretenez, Granadan ez zineten elkarrekin egongo.

IRATI. 16-17 urtetatik aurrera senior mailan sartzen gara. Aurretik junior maila dago, eta

I. Bidaia bakoitzak gure alde egin genuen. NUP-ekoak autobusean joan ziren elkarrekin eta

Irati, zein kategorian zaude?

I. Aurten -73 kiloko txapelketan parte hartu dut. Lehenengo aldia da pisu honetan. Zegoen partaidetzarengatik, zuzenean finalerdietara pasatu nintzen. Lehen konbatea NUP-eko Maialen Carvalho betiko kide eta lagunaren kontra izan nuen. Lehenengo asaltoan 3-2 eta bigarrenean 102, halako zerbait geratu ginen.

Finala Kanariar Uharteetako Laura Diezen kontra jokatu nuen.

Ez nuen ezagutzen.

L. Hobea!

I. Ez ezagutzean mentalki hobeto egiten duzula uste dut. Presio gutxiagorekin ateratzen zara.

Finalean justu-justu egon ginen, 0-1 eta 0-0, baina irabaztea lortu nuen.

Urrea lortzea espero zenuen? Palmares ona duzu, dituzun dominen kontua eramaten duzu?

I. Espainiakoan zilarrezko bat eta lau brontze ditut, eta Unibertsitario batean brontze bat lortu nuen aurretik. Baina beste dominak ez dakit zenbat diren.

Aurten ez dut ezer konpetitu, Granadakoa lehena izan da. Iaz Aguraingo Taekwondo kluba eramaten egon nintzen, irakasle, eta ez naiz kirolean hain zentratuta egon. Baina gustura aritzen naiz entrenatzen, txapelketetan zentratu gabe. Uniber-

L. Txapelketa batzuetan ongi, beste batzuetan ez horren ongi... hau hala izaten da. Lehendabiziko konbatean Cordobako Claudia Lacorten kontra jokatu nuen.

Ez nuen ezagutzen. Lehenengo asaltoa ongi joan zen, uste dut 15-3 irabazi niola. Bigarrena berak irabazi zidan, eta hirugarrena nik irabazi nuen, alde handiarekin. Ongi.

I. Tentsio handiko konbatea izan zuen Luciak.

L. Gaizki pasatu nuen.

I. Hortxe-hortxe egon zen, kanpotik sufritu egin genuen.

L. Bigarren konbatea txapeldunarekin, Sevillako Unibertsitatean ikasten duen Ana Jimenez galiziarrarekin izan nuen, eta hori gaizki joan zitzaidan.

Zer gertatu zitzaizun?

L. Pisu jaitsiera handia izan nuen, eta horrek txapelketan eragin zidan.

I. Jaitsiera handia dagoenean, gero ez baduzu ongi errekuperatzen, nekatuta sentitzen zara.

Hurrengoan, hobeki.

I. Lucia oso zentratuta dabil orain. Astean sei egunez entrenatzen da.

L. Taekwondoan ongi pasatzen dut, asko motibatzen nau, beste eremu batzuetan ere bai. Taekwondoan oso zentratuta egotean, gero ikasketetan ere zentratuta egoten eragiten dit. Nire bizitzan ordena bat ekartzen du.

Azkenaldian hasi zara gehiago nabarmentzen.

L. Duela urte batzuk hasi nintzen lehiatzen, baina emaitzak orain ikusten ari dira.

Granadan ongi pasatu zenuten?

I. Granadako gaua ezagutu genuen eta ongi pasatu genuen.

Txapelketa polita da, eta Granadan izateak bizi eta xarma pixka bat ematen dio.

L. Biondako esperientzia ona izan da.

Lucia, zer moduz joan da taekwondo denboraldia?

L. Ondo. Maiatzaren 22tik 24ra Espainiako 21 urtez azpikoa jokatuko dut Ciudad Realen, eta txapelketa prestatzen ari naiz.

17

Marwan Essobai eta biok joango gara. Eta ekainaren 18tik 20ra Sarajevon jokatuko den Europarrean klubetik sei kide joango gara. Senior mailan Mohammed Essobai, Leire Etxaniz, Naya Alvarez eta ni neu, eta kadete mailan Irea Etxaniz eta Sofia Cotovan. Oso gogotsu gaude.

Lucia aurten Nafarroako 21 urtez azpiko txapelduna izan zara. Irati, nola ikusten duzu Lucia?

I. Gerardo Montero irakasleak beti esaten digu gure urterik hoberenak unibertsitate urteak direla, gure une fisiko onenean gaudela, baina arrisku handia dagoela askok kirola justu adin horietan uzten dutelako. Gure momentua esplotatzeko unea dela, emaitza onak lortzen baditugu Unibertsitaterako bekak edo laguntzak lor ditzakegulako.

Beraz, orain da momentua, eta ez uzteko esaten digu.

Nesken kasua izaten da bereziki?

I. Uste dut nesketan tendentzia handiagoa dagoela kirola lehenago uztera, agian erreferente faltagatik, beste gauza batzuei lehentasuna emateagatik... baina egia da taekwondoan berdintasun handia dagoela, eta hor zortea daukagu.

Nolakoa da Gerardo Montero irakasle gisa?

I. Sekulako zortea dugu Gerardo irakasle dugulako. Urte asko daramatzagu berarekin, eta bera entrenatzaile izateak taekwondora gehien lotu gaituena da.

Esaterako, Sarajevo bezalako txapelketetara joatera animatzen gaitu... asko inplikatzen da.

Altsasuko udaletxeko obrak direla eta, Lavadero utzi eta Zelandin ari zarete entrenatzen.

I. Uste genuen okerrago egon behar ginela, baina tatami berriarekin ongi gaude. Guztia muntatu eta desmuntatu behar dugu, baina ongi gaude.

"Aurten nire lehen txapelketa izan da; ez nuen halako emaitza espero" IRATI IRIGOIEN CRESPO

"Espainiako Txapelketa eta Sarajevokoa prestatzen ari naiz" LUCIA RODRIGUEZ ROMAN

18

KIROLAK AIZKORA

Eloy Corchero eta Oier Mitxelena, Euskal Duatloiko finalera Euskal Duatloiko lehen kanporaketa Berastegin jokatu zen, larunbatean. Hamabi aizkolari lehiatu ziren, eta lehenengo hirurek lortu zuten ekainaren 7an Tolosan jokatuko den final handiko txartela: Eloy Corcherok (11:46), Julen Kañamaresek (11:47) eta Oier Mitxelenak (12:09). Bigarren finalerdia larunbatean erabakiko da Zumarragan. Hamahiru aizkolariren artean Aritz Oiarbide dago.

Goikoetxea, finaletik kanpo Urnietak Izar Berriak Gazteen Binakako Aizkora Txapelketako hirugarren finalerdia hartu zuen.

Ioan Goikoetxea Haritz Goenarekin aritu zen, azken honek Jon Erdozia ordezkatu zuelako, aitonaren heriotzagatik. Tamalez, bikotea finaletik kanpo geratu zen. Finalak Hernanin jokatuko dira. Oier Mitxelena dugu sakandar bakarra, Izeta V.arekin.

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

FUTBOLA

Etxarri Aranatzek preferenterako igoera alde du, hiru goleko errenta baitu Ioseba Bakaikoa entrenatzailea ez da fio, eta partida zaila espero du Erriberan

• Motza (4,3 km) M.B.G. SAKANA Etxarri Aranatzek preferente mailara igotzeko faseari ekin dio. Erregionaleko liga irabazi zuenez, bi aukera izango ditu.

Bere lehen arerioa Ribaforada da. Larunbatean bi taldeek joaneko partida jokatu zuten Etxarri Aranazko San Donato zelaian, zale etxarriar askoren aurrean.

Bi taldeek lehia oso estua izan zuten, aukerak sortuz eta aurrea hartu nahian. 39. minutuan Aimar Lizarragak Etxarri aurreratu zuen, eta etxarriarrek arnasa hartu zuten. Bigarren zatian partidak estu-estu jarraitu zuen, baina partida bukatzear zela Mattin Altzelaik eta Jon Erdoziak gol bana sartu, eta 3-0 jarri da aurretik Etxarri Aranatz.

Ioseba Bakaikoa entrenatzaileak zuhur izan nahi du. "Abantaila polita dugu, baina itzuliko partidan eurek etxean jokatzen dute, eta edozer gauza gerta daiteke".

Partida larunbatean jokatuko da, Ribaforadako San Bartolome zelaian (18:00). Etxarri Aranatzek irabazten badu, zuzenean igoko da preferente mailara. Zale etxarriarrak ilusio handiz joko dute Erriberara, taldea animatzera.

Kadeteak

Mutilak 1. Alvaro Paniagua Neskak 1. Izaro Viana 2. Maider Mazkiaran

Neskak 1. Jone Goikoetxea 2. Uxue Goikoetxea

24:50 24:50

21:43 28:30

Helduak

Ribaforadaren kontrako Etxarri Aranatzen hasierako hamaikakoa. JON SALINAS

Gizonak 1. Iñigo F. de Retana 3. Ioritz Erdozia 4. Manuel Perez 5. Imanol Etxarri 6. Aitor Gabirondo 7. Jon Etxarri 8. Jonathan Medina Neskak 1. Andrea Galbete 2. Irune Goikoetxea 3. Eki Galartza 4. Leire Iza 5. Jaione Iza 6. Estibaliz Mateos 7. Ainhoa Pinto 8. Francis Irigoien 9. Sarabe Arakama

16:16 19:16 19:33 19:47 20:01 20:49 21:12 21:44 22:40 23:32 24:41 24:41 25:16 25:17 28:29 28:31

• Luzea (7,6 km) Helduak

Altsasuk denboraldi ona egin du. Igoera fasera sailkatzear egon da. ALTSASU K.E.

Bigarren mailako jubenilen igoera fasean Etxarri Aranatzek Peña Azagresa du arerio. Igandean, Azagratik 2-0 galduta itzuli ziren etxarriarrak. Itzuliko partida igandean jokatuko da Etxarrin (17:00), beste hitzordu garrantzitsua.

18:59

Juniorrak

Jubenilek, zailago

Corchero eta Kañamares. PUNTODEMIRA

Sakandarrak 20. Aitzkibil lasterketan

Altsasu, denboraldiari agur Mutilen preferente mailan, lehen maila autonomikoko igoera fasera sailkatzear gelditu da Altsasu. Laugarren sailkatu dira altsasuarrak (53 puntu), igoera faseko postuetatik 2 puntu es-

kasera (55 puntu). Hortaz, datorren denboraldian preferentean segiko dute gorritxoek, aurten maila ona eman ondoren. Nesken hirugarren mailako Altsasu kopatik kanpo geratu da, eta denboraldia despeditu du.

FUTBOLA

Peio Goikoetxeari aitortza Peio Goikoetxea entrenatzaileari omenaldi xume bezain polita egin zion larunbatean Altsasu Kirol Elkarteak. Sorpresa polita hartu zuen entrenatzaile beteranoak.

"Urte mordoa daramatza klubean, entrenatzailea, masajista, laguntzaile... Klubaren alde dena ematen du, eta egindako lanaren aitortza merezi zuen" azaldu du zuzendaritzako Goyo Rodriguezek.

Gizonak 1. Asier Gutierrez 25:04 4. Jon Plissoneau 27:44 5. Jon Mendia 26:02 6. Javier Larrea 29:29 7. Oier Agirre 29:38 9. Ekhi Olabide 30:36 10. Inhar Olabide 30:37 11. David F. de Garaialde 30:51 12. Santi Galarza 31:09 13. Antton Zelaia 31:29 15. Oihan Goikoetxea-Ziordia

31:42 16. Luken Goikoetxea-Ziordia

31:58 17. Ibai Perez 32:02 19. Aritz Urrestarazu 33:55 20. Yerai Dominguez 34:07 22. Ismael L. De Goikoetxea

34:21 23. Andoni Azanza 34:40 24. Xabier Lopez 34:41 25. Gaizka Uharte 35:02 26. Joxeja Maiza 35:44 Neskak 1. Maite Beregaña 31:46 2. Erkuden S. Martin 34:33 3. Miren Rabaz 35:12 4. Maite Zabaleta 35:43 5. Edurne Rivera 37:01 8. Aitziber Etxeberria 39:56 10. Maialen Unanua 40:40 12. Jaione Mendinueta 42:06 13. Patricia F. Garaialde 42:22 14. Nagore Arruti 43:46 15. Arantxa Jungitu 44:35 *Sailkapen osoa: www.guaixe.eus

ALTSASU KIROL ELKARTEA

KIROLAK

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

19

ATLETISMOA

Urdiaindar, iturmendiar eta bakaikuar gazte asko 20. Aitzkibil Lasterketan

Beregaña, San Martin eta Rabaz.

Proba Motzekoak eta Luzekoak batera abiatu ziren.

Proba Luzean Asier Gutierrez eta Maite Beregaña gailendu ziren, eta Motzean Iñigo Fernandez de Retana eta Andrea Galbete. Lasterketak 20 urte bete ditu eta Yala Nafarroa lagundu zuen Maider Betelu Ganboa URDIAIN Larunbatean giro ederra zegoen Urdiaingo eliza aurrean. Bertatik zuen abiapuntua eta helmuga Urdiaingo Tintiniturrik, Iturmendiko Aitzkozarrek eta Bakaikuko Bakarrekoetxeak elkarrekin antolatutako 20. Aitzkibil lasterketak. Nabarmentzekoa da gazte urdiaindar, iturmendiar eta bakaikuar asko animatu zirela parte hartzera.

Hasieran kategoria txikiko lasterketak jokatu ziren. 40 haur inguruk parte hartu zuten aurrebenjaminen, benjaminen eta kimuen mailan.

Proba nagusiaren txanda izan zen segidan. Lasterketa Motzak Urdiain eta Iturmendi batzen zituen (4,3 km), eta Lasterketa Luzeak Urdiain, Iturmendi eta Bakaiku (7,6 km). Motzean 22 korrikalari sailkatu ziren, kadeteak, juniorrak eta helduak batuta. Iñigo Fernandez de Retana donostiarra (16:16) gailendu zen. Alvaro Paniagua kadete altsasuarra hirugarren iritsi zen (18:59). Nesketan, Andrea Galbete olaztiarra izan zen azkarrena (21:44).

Luzean neskalagun altsasuarra duen Asier Gutierrez iruindarrak hasieratik aurrea hartu, eta alde handiz gailendu zen (25:04). Lehen aldia zuen, eta oso polita iruditu zitzaion. Lehen sakandarra Jon Plissonneau altsasuarra izan zen, helmugan laugarren (27:44), eta lehen urdiaindarra Jon Mendia, bosgarren (26:02).

Emakumezkoen podiuma guztiz sakandarra izan zen. Maite Beregaña uhartearra gailendu zen (31:46), Erkuden San Martin etxarriarraren (34:33) eta Miren Rabaz uhartearraren (35:12) aurretik. Azken honek, ez zuen sinistu ere egiten. "Lasterketa polita da, herrien arteko ibilbidea entretenigarria, eta jendeak asko animatzen du. Gogorra da, Bakaikuko aldapa bereziki, baina animoen artean aurrera egiten da" azaldu zuen irabazleak.

Txikienek sari bikaina izan zuten, hoberena: txokolatezko domina potoloa.

20. urteurrena Lasterketa Iturmendin jaio zen, Aitzkozar elkarteak antolatuta, izen berberarekin. Ondoren Bakaikuko Bakarrekoetxea elkartea batu zitzaion Aitzkozarri eta bi elkarteek elkarlanean antolatu zuten proba, hamasei urtez.

2023an Urdiaingo Tintiniturri elkartea gehitu zitzaien, eta hiru herriek Aitzkibil izeneko dermioa dutenez, izen hori jarri zioten lasterketari.

Aitzkibilen 20. urteurrenerako kamiseta berezia atera zuten, "Hiru herri bihotz bakarra" leloarekin. Yala Palestinak postua jarri zuen, Aitzkibilek aurten Palestina lagundu zuelako.

Txikienen mailetan 40 haur inguruk hartu zuten parte, eta proba nagusian, guztira, 80 inguruk

Partaide gehienek Aitzkibil kamiseta jantzi zuten, 'Hiru herri bihotz bakarra' leloduna.

Aita-seme bakaikuarrak, batera.

Ama alabari aurreratu zitzaion, helmugan.

Aitzkibileko podiuma, irabazle eta sarituekin. AITZKIBIL

20

KIROLAK

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

Maider Betelu Ganboa LAKUNTZA Ricardo Palacios Andueza abeltzainak 2023an Zabalarte klubak antolatutako Lakuntza-Aralar mendi lasterketa egin zuen, eta ordutik ez dio hitzorduari uko egin.

Abeltzaina izaki, zu bezalako gizon okupatu bat noiz eta zergatik hasi zen korrika?

Xabi Bergera altsasuarra Ibilbide Luzea egiten azkarrena izan zen.

Sakanako mendizale askok hartu zuten parte Hiru Mendi Zerretan.

Eguraldiak eutsi zion eta mendizaleak gustura ibili ziren.

Altsasuko Mendigoizaleak taldeko kideak, Balankalekuko hornidura gunean.

MENDI LASTERKETAK

200 mendizale baino gehiagok Hiru Mendi Zerren edertasuna goraipatu zuten Mendizaleek Urbasa-Andia, Aralar eta Altzania batu zituzten Maider B.G eta Gema L.L. ALTSASU Altsasuko Mendigoizaleak klubak larunbatean antolatutako XVII. Hiru Mendi Zerrak martxan 276 mendizalek eman zuten izena, baina 60 gutxiago agertu ziren 7:00etan Altsasuko Iortia plazako irteerara, bezperako eguraldi kaxkarrarengatik. Baina eguraldiak eutsi egin zuen, ez zuen euririk egin, eta mendi martxan aritu zirenek gozatu ederra hartu zuten. Lokatz asko, baina ibiltzeko primeran zegoen.

Iazko ibilbide berbera zen, "baina zertxobait laburtu genuen,

eguraldiagatik. Ibilbide Luzekoek Lizarragako San Adrian baseliza inguruan buelta hartu zuten.

Ez ziren, iaz bezala, Lizarragako porturaino heldu. Etxarri Aranazko portutik jaitsi ziren Bakaikura; eta Ibilbide Motzekoak Bakaikuko portutik jaitsi ziren Bakaikura" azaldu du antolakuntzako Jesus Guineak.

Paisaia ikusgarriak Guztiak batera abiatu ziren Urdiainerantz, eta portutik gora Urbasa Andiara igo ziren. Santa Marinan aurrera eginez, Hiru

Haitz, Baiza eta Lizarragako San Adrianera iritsi ziren Ibilbide Luzekoak (45 km, 1543 m+).

Bakaikuko hornidura gunean indarrak berreskuratu, eta beste aldera jo zuten, Aralar aldera.

Izkibiletik Bernoa eta Intxusburu lotu zituzten, eta Balankalekutik Sorozarretara jaitsi ziren, segidan Altsasuko helmugara jotzeko, Burunda pilotalekura.

Ibilbide Motzekoak (25 km, 817 m+) Hiru Haitzetara heldu eta gero, Bakaikura jaitsi ziren, eta Izkibiletik Sarabeko haitzera heldu, eta Urdiaingo igerilekue-

tatik jo zuten Altsasura. "Ibilbidea zoragarria da, egia esan.

Mendizaleek Sakanan ditugun paisaia eta ikuspegiak paregabeak zirela nabarmendu zuten" gaineratu du Guineak.

Hiru Mendi Zerren beste ezaugarrietako bat prestatzen duten hornidura bikaina izaten da.

Aurten magrak tomatearekin, haragi gisatua, txistorra, fruta, jogurtak, fruitu lehorrak, gozoak eta denetarik zegoen. Altsasuko hornidura gunean, aipatutakoez gain, kafesnea. "Bakaikuko horniduran magrak bukatu ziren, eta alde horretatik barkamena eskatu behar dugu".

Ez zen ezer larririk gertatu, eta Hiru Mendi Zerrak arrakastatsua izan zen, beste behin.

Altsasuko Mendigoizaleak taldearendako lan handia da, baina ilusioz antolatzen segitzen dute. Datorren urtean, gehiago.

Behiak modu estentsiboan dauzkat; basoan asko ibiltzen dira eta uda osoa Aralarren ematen dute. Beraz, ni basoan asko ibiltzen naiz. Urte batzuk neramatzan basoan korrika egiten, gutxi baina zerbait egiten nuen, nire lanak eskatzen duelako.

Baina zenbait gertaerek ekarri ninduten puntu honetara. Aita eta ama segidan hil zitzaizkigun, sei hilabeteko epean, eta sekulako kolpea hartu genuen etxean.

Lauzpabost hilabete galdua bezala ibili nintzen, gainezka, kargatuta. Gorputza ez nuen batere zaintzen, eta bolada txarra pasa nuen. Udaberria iritsi, eta behien atzetik basora joan nintzenean sekulako paliza hartu nuen, granjara jaitsi eta kalanbreak. Josune emazteak esan zidan: “nahikoa da, honutzaino.

Zaintzen hasi behar duzu, beste ohitura batzuk hartzen". Xalok-era jo nuen, eta nire egunerokotasuna aztertuta, dieta pauta batzuk jarri zizkidan Ana Carmenek. Handik urte batera esan zidan: "zergatik ez duzu lasterketa batean izena ematen?

Basoan asko ibiltzen zara". Nik erantzun nion: "Ni mendiko lasterketa batean?" Eta berak: "Entrenamendu erdia egina duzu eta". Esandakoari bueltak ematen hasi nintzen, eta handik aste batera, tarte bat hartu eta basora joan nintzen lasterka egitera. Negua zen. Eta handik denbora batera erabaki nuen: "Lakuntza-Aralar mendi lasterketan izena eman behar dut, ea zer gertatzen den". Lakuntzarra naiz, eta herriko lasterketan eman nuen izena.

Lakuntza Aralar Mendi Lasterketan bi distantzia egin daitezke. Motza (13 km), Guardetxeko buelta, eta Luzea (26 km) Guardetxetik aurrera Irumugarrietaraino (1430 m) heltzen dena. Zein aukeratu zenuen?

Ohikoa, Luzea, ea zer gertatzen zen ikusteko. Emazteak erotuta ote nengoen, Motzean izena emateko esaten zidan. Baina ni behietara joaten naizenean normalean motza egiten dut, eta, hortaz, niretako erronka lasterketa luzea egitea zen.

KIROLAK

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

21. Lakuntza Aralar Maiatzaren 31n, Ibilbide Luzekoak (26 km) eta Ibilbide Motzekoak (13 km) batera abiatuko dira, 9:30ean. 8:30ean mendi martxakoak aterako dira.

Euskal Herriko Koparako eta Nafarroako Rankingerako puntuagarria. Izena ematea maiatzaren 24an itxiko da.

bertatik bertara ezagutzen eta aurten Sahara lagunduko da.

Halako egoerak ezagutzea eta laguntza ematea ere beharrezkoa da.

Ricardo Palacios Andueza abeltzain eta korrikalaria, Zabalarteri oparitutako zur taillarekin.

MENDI LASTERKETAK

"Lakuntza Aralar eginda, nire bizitzan beste pauso bat eman nuela sentitu nuen" RICARDO PALACIOS ANDUEZA MENDI KORRIKALARIA

Lakuntzako abeltzainak herriko mendi lasterketa 2023an egin zuen lehenengoz, eta ordutik ez du huts egin Ibilbide Luzea, hitz potoloak dira horiek. Nola ikusi zenuen zure burua lehen urte horretan, 2023an?

Neure burua ongi ikusi nuen, baina bukaera gogorra izan zen.

Helmugara iritsi zinenean herri guztia txaloka zenuen; oso polita izan zen.

Hunkigarria izan zen. Ez nuen espero halakorik biziko nuenik, lasterketa batean jendea ni txalotzen egotea. Momentu hori barnean gordeko dut betirako.

Gainera, nire bizitzan beste pauso bat aurrera eman nuela sentitu nuen, aurretik gertatu ziren zenbait gauzaren gainditze moduko bat. Azkenean, kontua da aurrera egin ahal izateko pizgarri edo erronka bat bilatzea. Hau egin dezaket, ba egin. Eta erronka lortzeagatik oso harro, egia esan, ni ea zer ateratzen, plan horretan atera nintzelako; ez nengoen ziur bukatuko nuenik.

Korrikalariek diote ibilbide luzearen paisaiak zoragarriak direla.

Bai, hala da. Goraino iristen zarenean, eta hura ikusten duzunean... Irumugarrieta ikusgarria da. Puntara iristerakoan azkeneko pauso horiek sekulakoak dira. Sekulako gorakada.

Eta disfrutatu? Ikaragarri. Gainera, ibilbidean barna herriko jendea dago animatzen: "aupa, aupa!". Lasterketa Zabalartek antolatzen du, baina atzean herri osoa dago laguntzen: dortsalak banatzen, hornidura prestatzen, irteeran, kontrol puntuetan...

Hori azpimarratu nahiko nuke, bai lasterketa hau eta baita herrian antolatzen diren bestelako ekimen guztiak (Lagun Artea futbol taldekoak, Aralar Txirrindulari klubekoak, musika eskola, festak...) ez litzatekeela aurrera aterako Lakuntzako jendea inplikatuko ez balitz. Eta guz-

tietan inplikatzen da jendea.

Lakuntza-Aralar lasterketak, eta beste ekimen guztiek, herria egiten dute, bizitasuna ematen diote herriari, eta hori oso garrantzitsua da. Alde horretatik, bertan parte hartzea, niretako, oso berezia da.

Gehienetan irabazleez hitz egiten da, errekorrak apurtu diren ala ez... baina korrikalari guztien parte hartzea da garrantzitsua, ez soilik ezagunena.

Lasterketa guztien helburua korrikalari ezagunak etortzea da, ikuskizuna eman dezaten. Hori garrantzitsua da probarendako.

Baina modu askotara parte har daiteke Lakuntza-Aralarren. Bakoitzak bere erronka du. Parte hartzea, disfrutatzea eta bukatzea, hori da nirea.

Lakuntzakoa lasterketa solidarioa da. Zabalarteko kide batzuk Tinduf kanpamenduan egon ziren egoera

Lakuntza Aralarretik Etxarri Aranazko Triku Trailera egin zenuen salto.

Bai, gertuko probak egiten ditut.

Nire lanbidea oso lotua da, ez dit handik hona ibiltzeko aukerarik ematen. Lakuntza-Aralar eta Triku Trail egin ditut orain arte. Aurten ere bietan izena eman dut. Orain arte atera naizen lasterketa guztiak bukatu ditut, ikusiko dugu aurten nola aritzen naizen.

Lakuntza Aralar mendi lasterketan maiatzaren 24ko 19:00ak arte eman daiteke izena, baina soilik Ibilaldi Luzeko eta Mendi Martxako (Ibilaldi Laburra, oinez) toki batzuk geratzen dira, Ibilaldi Motza betea dagoelako, itxaron zerrendarekin.

Zergatik animatuko zenuke korrikalari bat hemen parte hartzea?

Hasteko, ibilbideagatik. Zoragarria da. Bakarrik goraino, Irumugarrietaraino heltzeagatik merezi du. Eta sortzen den giroagatik. Egun polita da.

Ikusle izango bazina, non jarriko zinateke proba ikusten?

Toki asko daude, baina Arruazuko Atazarren gora, tarte oso polita da ikusteko. Hasiera da, lehendabiziko hiruzpalau kilometroak, baina igoera da, toki exigentea. Han emaztea eta semea jartzen dira. Bestalde, Aralarko arraso edo zelaietan toki politak daude, eta jaitsiera polita da ikusteko, oso teknikoa, Arangunetik behera. Korrikalariak topera jaisten dira, abiadura handian.

Herrian ere giro polita egoten da.

Bai, mugimendu handia egoten da. Motzekoak iristen direla, mendi martxakoak, Luzekoak... oso polita da.

21

Aurtengo ediziorako sasoian zaude?

Neguan hanka batean zuntz haustura izan nuen; hilabete eta erdi egon nintzen ezer egin gabe. Egun batean probatu nuen, eta sentsazioak onak zirela ikusita, izena eman dut eta tira, azken unean ezustekoren bat gertatzen ez bada, aterako naiz. Ea zer gertatzen den. Iaz, egun bat lehenago ez ateratzekotan egon nintzen, bero handia egin zuelako eta belarretan lanean egon nintzelako. Gogoratzen dut Asurak esan zidala: "belarretan ikusi zintudan eta pentsatzen nuen: hau Lakuntza Aralarrera atera behar da?". Azken orduan ateratzea erabaki nuen. Ahal den moduan aritzen naiz.

Ahal den bitartean, aurrera.

Nire adinarekin erronka bat da lasterketa bukatzea. Oraindik gorputza indartsu nabaritzen dut. Garrantzitsua da elikadurak zer suposatzen duen jabetzea, jaten dugunak zein eragina duen gure osasunean. Pauta horietan Xalokek lagundu zidan, eta aurten beste pauso bat eman dut eta Mikel Galanekin hasi naiz entrenamendu pautak jarraitzen.

Izan ere, nire albiziora aritzen nintzen entrenatzen, sarritan gainkargatuta, eta berak lagundu dit entrenamenduak antolatzen eta esfortzua kontrolatzen. Oraindik martxan segitzen dut, baina aurrerago belaunak kexaka hasiko dira: "honaino!".

Orduan lasterketa egunean Zabalartekoekin lanean ikusiko zaitugu.

Bai, zalantzarik gabe, beraiei laguntzen, bai ala bai.

Lakuntza-Aralarrek etorkizuna al du?

Baietz uste dut. Gazte askok eman dute izena. Nire semeak 12 urte ditu eta Motza egitea nahi zuen, baina adinagatik ezin du. Nire ilusioa hori da, kirolarekiko txinparta hori izan dezala. Ea aita gainditzen duen.

"Irumugarrietaraino iristeagatik soilik merezi du; goraino heldu eta hura ikustea zoragarria da" "Zabalartek antolatu, baina atzean herri osoa dago laguntzen. Horrek herria egiten du"

22

KULTURA

Ostirala 2026-05-22 GUAIXE

DANTZA

ARGAZKILARITZA

Mikel Montesinosen argazkien erakusketa lehenengo aldiz arte galeria batean

Elai Alai eguna

Bartzelonako Calldetenes herriko Abartium galerian dago ikusgai

ELAI ALAI

Maiatzaren 16an, larunbata, Elai Alai eguna ospatu zuen Lakuntzako dantza taldeak. "Primeran" ospatu zutela esan dute Elai Alai dantza taldetik. Adin guztietako 40 bat dantzari bildu ziren euskal dantzaren inguruan; kalejira egin zuten, taldeka dantzaldia herriko plazan, eta bazkaldu ondoren ere jarduerak izan ziren: jolasak, DJa, buruhandiak eta zezensuzkoa.

BAZTERRETIK

Zeri?

OIHANE AGIRRE ULAIAR

ALTSASU Transparencias deitzen da Mikel Montesinos argazkilari altsasuarraren lan berria, eta maiatzaren 16tik ekainaren 5era, bildumako lau argazki Bartzelonako Calldetenes herrian dagoen Abartium arte galerian ikusgai daude, erakusketa kolektibo batean. Argazkilariak hainbat erakusketa egin ditu Sakanan, Iruñean, Zumarragan eta abarren, baina lehenengo erakusketa da arte galeria batean, argazkilariak azaldu duenez; "oso pozgarria" izan da erakusketa honetan parte hartzea, eta bidean izan dituenei eskerrak eman dizkiet, "Artebide, Arte Azoka, lagundu nauten guztiak...".

Mikel Montensinos bere argazkiekin erakusketan. UTZITAKOA

Kolektiboa Maiatzaren 16an mustu zuten Collective Contemporary erakusketa Abartium galeriako hiru eta lau aretoetan. Talentu berrien erakusketa bat da, eta Montesinosen lanarekin batera Pau Alcalde, Jordi Bove, Laia Fontanet, Martta Garcia, Chema Lopez de Carrion, Moriel, J. Rosich, Imma Sola, D. Tin eta Paola Vignola artisten lanak ere ikusgai izanen dira. Besteak beste, margolanak, collageak eta eskulturak ikusgai daude erakusketan. Bartzelonatik ez ezik, Tarragonatik, Zaragozatik, Toledotik eta Cordobatik joan dira artistak.

Montesinosek txuri beltzeko lau argazki aurkeztu ditu eraDANTZA

Dantzari txikiak Altsasun Etorkizuna Dantza Taldeak antolatuta Altsasuko Dantzari Txiki Eguna izan zen maiatzaren 17an. Lazkaoko Oin Arin eta Urretxuko Lurra taldeek parte hartu zuten, guztira 100 bat dantzari bildu ziren. Besteak beste, kalejira eta hiru geldialdi egin zituzten, eta bakoitzean emanalditxoa egin zuten.

Erakusketan parte hartu duten artistak. UTZITAKOA

kusketa kolektiboan; haien bidez argazkilaritza "pertzepzio eta ezagutaratze" ariketa bat bihurtu da. Txuri beltzaren, argiaren eta gardentasunaren bidez, ikusten dena zalantzan jartzen du eta objektuak indar poetiko eta

garaikide handiko "esperientzia" bisualetan bihurtzen ditu.

Transparencias argazkilari altsasuarraren hirugarren bilduma da, Beste Begirada eta Esencia Oniríca erakusketen ondoren.

KULTURA

GUAIXE 2026-05-22 Ostirala

23

MUSIKA

"Abestiak disfrutatzeko egiten ditut" GAIZKA LANAS MUSIKARIA

'Kaos' abestia kaleratu du, bere "proiektu pertsonalean" lehenengoa. Abestiak sortzen gustura dago, espektatibarik gabe Erkuden Ruiz Barroso URDIAIN Apirilaren 20an kaleratu zuen Gaizka Lanas urdiaindarrak Kaos abestia, bakarlari bezala kaleratu duen lehenengo lana, baina ez azkena. Disfrutatzeko sortu du proiektu berria.

baina zerbait xumea izatea nahi dut. Erdigunean abestiak egongo dira, horiek bai asko landu nahi ditut; sare sozialak gehigarri bat dira.

Nola sortu zen 'Kaos' abestia? Nondik dator?

Izadik eta biok Arkangoan lan egin genuen. Arte Ederrak ikasten ari da, orain Puerto Ricon dago, baina aurretik ideia neukan berarekin zerbait egiteko eta esan nion ea prest zegoen eta baietz esan zidan.

Letra egina nuenez bidali nion eta letrarekin boligrafoz marrazki hori egin zuen; oso guapo dago.

Abestiaren irudia Izadi Barandiarenek sortu zuen. Nola sortu zen?

Naturaltasunetik dator. Proiektua oraintxe bertan, edo ez dakit nola deitu, pixka bat pertsonala da; pixka bat, ez, guztiz pertsonala da. Eta hortik sortu zen.

Nire esperientzia eta oraintxe bertan sentitzen naizen moduan idazten ibili naiz, eta Koa izan zen idatzi nuen letra bat eta horrekin abestia sortu nuen.

Espero zenuen harrera hori izatea?

Espektatibarik?

Proiektu pertsonala.

Musikarekin beste estilo batzuekin probatu nahi nuen, nolabait esateko. Haizkanekin ibili gara, jarraitzen dugu, baina nahi nuen beste bide batetik joan eta justu atera zitzaidana grabatu nuen inolako aurreiritzirik gabe, eta hau atera zen.

Hau izan zen pixka bat nire ideia. Ateratzen dena grabatuko dut eta listo.

Zergatik grabatu? Nola sortu zen aukera?

Haizkanekin geldialdi bat izan genuen, nire rayadak musikarekin, gozatu nahi nuen hasi nintzelako egiteagatik egiten eta paroi bat behar nuela esan nuen. Disfrutatzeko. Sortzen hasi nintzen eta sortzen hasi nintzela gauzak horrela sortu ziren. Hasi nintzen pentsatzen ez legokeela gaizki nik nirea nire aldetik egitea, nahi dudalako eta horrela sentitzen dudalako, eta horrela sortu zen; etxean lagun batekin, Urkorekin, lagundu zidan gela batean gela akustikoa sortzen eta hor egin genuen estudio moduko bat eta hor grabatu dut.

Haizkanen, beraz, geldialdia egin zenuten?

Azkenean, urte intentsu batzuk izan dira. Hasiberriak ginen eta ez genekizkien gauzak. Pasa ginen, ni batez ere, disfrutatzetik ez sufritzera, baina ez nuen ilusiorik.

Orduan, geldialdi horrek ongi egin zigun, eta orain hasi da berriz Haizkan.

Gaizka Lanas musikaria.

Bakarlari bezala lehenengo abestia kaleratu duzu. Gehiago etorriko dira? Sortzen jarraitzen al duzu?

Bai, egongo dira. Hemendik gutxira kaleratuko da beste abesti bat, baina ez dut buruan sekulako proiektua egitea, denbora asko pentsatua daramadana. Pixka bat da hori, gustura banago, ongi sentitzen banaiz eta jarraitu nahi badut, jarraituko dut. Abestiak egingo ditut eta ateratzen joango naiz. Ez dut beste intentziorik proiektu honekin.

Nola sortzen duzu? Abestiak etortzen zaizkizu eta sortzera eseri behar zara?

Nik uste lehen zela gehiago jartzen nintzela abestia egitera eta horregatik ateratzen zitzaizkidan gustura gelditzen ez nintzenak.

Orain gehiago momentua iristen da, jartzen naiz, eta ez dut pentsatzen sortu nahi dut horrelako abesti bat, edo hemendik edo hortik joango naiz. Ateratzen zait, eta nahiago dut horrela izatea. Deskubritu dut horrela gusturago egiten ditudala abestiak. Letrekin pixka bat berdin.

Edo aurretik idazten dut edo abestia ez dakit nolakoa den eta horrekin laguntzen letra bat sortzen dut.

Talde bateko kide izatetik bakarrik egitera. Desberdintasunik?

Bai. Talde bat askoz dibertigarriagoa da. Nahiago dut taldearekin sortu, entseatu, afariak, eztabaidak... Bakarrik alde onak eta txarrak ditu. Zuk aukeratzen duzun guztia aurrera doa, eta taldean harreman bat da eta harreman guztietan bezala ere gauza onak eta txarrak daude.

Erabakiak ezin dituzu zuk bakarrik hartu. Baina biak ongi daude.

Zuzenekoak emango dituzu?

Momentuz ez. Ez dut agenda ireki, esaten den bezala. Nahiago dut momentu honetan abestiak prestatzen eta kaleratzen joan, bideoren bat egingo dut eta jendeak nahi badu entzun dezala. Iristen bada momentua agian prestatu dezaket zuzenekoren bat, baina ideia da oso lasai abestiak kaleratzen joan eta disfrutatu.

Nola deskribatuko zenuke zure estiloa?

Ez dakit. Alternatiboa? Beste abesti batzuk grabatuta daude eta Kaos estilo batekoa da, baina besteak beste batekoak. Hori da ideia.

Zein izan da jendearen 'feedback'-a?

Egia esan, oso ona izan da. Musika aurretik egin baduzu jendeak aurreiritzi bat dauka eta jendeak abesti hau entzun duenean esan du: Zer da hau? Ongi hartu du.

Iritziak positiboak izan dira, eta oso pozik nago, egia esan. Jendeak ez zuen espero, sorpresa izan da.

Sare sozialetan ere mugitzen zara.

Hori nahi nuen filosofia, edo ez dakit nola deitu, sare sozialei garrantzia handirik ez ematea.

Pixka bat zaindu nahi dut, adibidez Izadik egin duen ilustrazioarekin eta horrelako gauzekin,

"Orain momentua iristen da, jartzen naiz, eta ateratzen zait; gusturago egiten ditut" "Erdigunean abestiak egongo dira, asko landuko ditut; bestea gehigarri bat da"

Beti espero duzu zerbait jendearen partetik. Hau ere gai zaila da. Haizkanekin espero izan dudalako edo espektatibekin hasten zera eta denok nahi dugu kakotxen artean arrakasta; hori ere nahiko subjektiboa da. Horregatik proiektu honekin nahi nuen atera, lasai, nahi dudalako, eta joan espekatatibarik gabe. Eta oso pozik. Oso ondo daramat.

Esperientziatik ikasi al duzu?

Bai. Disfrutatzeko egin dut eta disfrutatzen ez dudan momentuan, gelditu ez, baina planteatuko dut.

Haizkan ere hor dabil?

Hor dabil. Bagabiltza. Ilusioarekin berriz. Dinamika desberdina da, aldatuko da, jendeak ikusiko du. Espektatibarik ez dut egin nahi, baina gaia atera denez, dinamika aldatu dugu, baita abestiak egiteko modua eta lan egiteko modua ere. Gure artean hitz egin genuen eta oso guay. Pila bat disfrutatzen ari gara. Eukenek soinu teknikari gradua atera zuen eta grabatzen ere ibili gara. Oso gustura.

Nola uztartzen duzu lana, bizitza eta alde artistikoa?

Balantza egitea garrantzitsua ikusi dut eta nire filosofia orain da disfrutatzea. Abestietan ikusten dut egin dudala nahi dudalako. Entzuten dut eta pila bat gustatzen zait. Baina desgastea fisikoki eta mentalki nabaritu dut.

2026-05-22 Ostirala 11 GALDERA

"Ezkil joleen komunitatea egin eta kanpaiak balorean jarri nahi nituen" FERMIN JIMENEZ LANDA ARTISTA

Maiatzak 16, goizeko zortziak. Ihabarren ezkil bat entzun zen eta kanpai dorretik kanpai dorrera Ziordiraino iritsi zen artistak sustatutako soinu katea Erkuden Ruiz Barroso SAKANA

1

Zer gertatu zen maiatzaren16an Iharbatik Ziordiraino?

Kanpai dorreen kate bat egin genuen. Lehenengo jotzea Ihabarren izan zen, bigarrenak erantzun zion... Ideia zen Murginduetan ere jotzea eta horrelako moldaketa bat egin nuen kotxearekin, baina bestela kanpai dorretik kanpai dorrera erantzuten joan ziren. Soinu transmisio bat izan zen, erdi aroko bitarteko bat erabiliz. Oso azkarra izan zen.

2

Nola sortu zen ideia?

Valentzian lagun batzuk egin zuten proiektu baten bidez kanpai joleen istorioa erlijiotik haratago ezagutu nuen eta gaiarekin liluratuta gelditu nintzen. Honekin lotuta duela urte asko entzun nuen istorio bat, inoiz kontrastatu ezin izan dudana, esaten duena Avignongo Aita Santua hil zenean albistea iritsi zela bat-batean Parisera kanpai joleen bitartez. Inoiz ez dut kontrastatu, baina ipuinak, txutxumutxuak eta horrelakoak ere gustatzen zaizkit. Hortik sortu zen transmisio azkarra egiteko ideia. Fabula hori kopiatu nahi nuen.

3

Arte proiektu baten barruan dago. Ezkilak arte ulertuta?

Saiatzen naiz arte garaikidea artea kontsideratzen ez diren gaietatik lantzen. Artearen elitismoaren kontrako borroka pertsonala daukat. Arte garaikidea egiten dut herriarekin eta jendearen gertutasunetik. Kalitatea galdu gabe jende guztiarendako izatea. Gai hau jendearendako interesgarria da.

4

Programa baten barruan dago, ezta?

Daniel y Nina Carasso fundazioan dirulaguntza eskatu nuen; beraien premisa zen artea egitea baina ez izatea bakarrik kritikatzea nola dauden gauzak, baizik eta etorkizunari begira baikortasun puntu bat ematea.

Nire kasuan polita iruditzen zitzaidan komunitatea sortzea koordinazio horren bitartez; herrien artean komunitatea sortu. Herri txikiagoetara iritsi, kultura eta arte zirkuituetatik kanpo gelditzen diren horiek.

Balorean jarri toki hauek eta herrien artean komunitatea sortu soinu kate baten bidez.

5

Zergatik Sakana?

Nire amona Altsasukoa da.

Ni Iruñekoa naiz. Zerbait ezagutzen nuen, eta orain gehiago ezagutu dut. Ikerketa lanak bi atal zituen, lehenengoa elkarrizketak egin eta jendeari kanpaien

BAZKIDETU

inguruko istorioei buruz galdetzea, eta beste alde batetik ekimena aurrera eramateko toki bat bilatzea. Valentzian, Teruelen, Katalunian eta Nafarroan egon naiz. Nafarroako Kanpaizaleen Elkartearekin harremanetan jarri nintzen eta Joaquin Corcuerarekin hitz egin nuen, asko lagundu dit eta berak Sakana proposatu zidan. Hasieran kate luzeagoa egin nahi nuen, baina Sakanan egiteko esan zidan baliabideak ematen zirelako: jendea asko dabil ezkilak jotzen eta orografiagatik.

Kanpai joleak; Fermin Jimenez bigarren ilaran eskuinetik bigarrena. UTZITAKOA

6

Zenbat kanpai jolek parte hartu zuten?

7

Nola hartu zuten ideia?

8

Harrera hori espero zenuen?

Ez dakit zehazki zenbat pertsona. Hamalau kanpai dorre izan dira, eta bakoitzean bi edo hiru pertsona egon zitezkeen.

Egia esan, oso ongi. Ezkilak maite dituzten jendea da, eta polita iruditu zitzaien kanpaiak lotzea eta balorean jartzea. Hasieratik prest egon dira eta asko lagundu didate. Pozik gelditu ziren.

Ez nekien oso ongi nola hartuko zuten. Imajinatzen nuen batzuei gustatuko zitzaiela, baina ez nekien. Oso pozik gelditu naiz. Gero batzuk hamaiketakoa

egitera joan ginen eta giro oso polita sortu zen eta jendea oso pozik zegoen. Batzuk elkar ezagutu zuten; polita izan zen komunitatea sortzea.

la jotzea balorean jarri eta gaur egun komunikazioaren teknologiekin dugun harremanaren inguruan pentsaraztea. Kolektiboan pentsatzea.

9

11

Zertan datza proiektua?

Urte bat daramat herriz herri bidaiatzen eta jendea grabatzen eta bideo horiek zine transhumante deitutako ekimen batean ematen ditut: herrietara joaten naiz eta tabernetan edo plazan jartzen dut, horrek ere solasaldiak sortzen ditu.

10

Zein da helburua?

Asko daude. Kanpai zaleen komunitatea sortzea, ezki-

Orain zer?

Hilaren 29an eta 30ean Madrilen amaituko dut zine transumantearen ideiarekin.

Bertan kartoi eta maindireen artean bideoak emango ditut, baita Sakanan egindakoa ere.

Azken bertsioa izango da. Gainera, kazerolada bat egingo dugu ekaitzak izutzeko, melodia egingo dugu. Kanpai dorreetan egiten zen hori herrira jaitsiko dut.

Izena ...................................................................................................................................................

Izan giltzarri!

Abizenak ..........................................................................................................................................

Hilabetean euro baten truke

Herria .................................................................................................................................................

(Errenta aitorpeneko itzulketa kontuan izanda)

Telefono zenbakia......................................................................................................................

NA/IFZ ..............................................................................................................................................

Helbidea ...........................................................................................................................................

Emaila ................................................................................................................................................

SAKANAKO

GIDA

Bankuko kontu korronte zenbakia: ES

__ ____ ____ __ __________

948 564 275 618 882 675 admin@guaixe.eus www.guaixe.eus