Issuu

UKIUMUT NALUNAARSIAQ

2018-2019 ATUARUK: unngisakkut Isumagin足 K ninnikkut Nersornaasiut足 tagaannik 2018-imi 足nersornaaserneqarpugut Kalaaliaqqat Aalborgimiit Qasigiannguanukarput Suleqatigiinnissamik 足isumaqatigiissutip nutaap meeqqat pisinnaatitaaffii illersorpai

Imai Qup. 3:

Allattaanerup nalunaarutaa Meeqqat inuusuttllu amerlanerit sullittalerpagut

Qup. 4-5:

Kingumut qiviarneq 2019-imullu takorluukkat Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanni pisimasut

Qup. 6-7:

Aalborgimiit Qasigiannguanut Kalaalliaqqat Danmarkimi angerlarsimaffimmik avataannut iniissitat immikkut angalatinneqartut

Qup. 8-9

Kalaallit Nunaanni meeqqanik illersuisartut amerlanerit Kalaallit Nunaanni Isumaginninnermut Aqutsisoqarfimmik isumaqatigiissutip nutaap meeqqat pisinnaatitaaffii illersorpai

Qup. 10-11

Inuusuttunut suliniuteqarnermi nukissat nutaat “Sanngiinnerpaaffiini iperartassanngilagut”

Qup. 12-13: Issuagaq

Tatigeqatigiinnerup pingaarutaa

Qup. 14-15

Kunngissakkut Isumaginninnikkut Nersornaasiuttagaannik 2018-imi nersornaasigaavoq … Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat

Side 16-17

”Kalaallit Nunaanneersuuneq ajunngilaq” Kunngissap nulia isummereertarnerit tulluusimaarnerlu pillugit oqaloqateqarpoq

Side 18-19:

Cyklerluni Kalaallit Nunaanni inuusuttut katersissuppai Emil 23-nik ukiulik 18.000 km-inik isorartutigisumut cyklerpoq – Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat sinnerlugu

Qup. 20-21:

2018-imi suleqatigisat Tapersiinernut aningaasaliissutinullu qujanaq

Qup. 22-23:

2018-imi naatsorsuutit Isertitat aningaasartuutillu ima oqimaaqatigiissinneqarput

Ukiumoortumik nalunaarusiaq 2018-2019 Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaannit saqqummersinneqapoq Sisse K. Ibsen, Yellow Dot Media suleqatigalugu. Ilioqqarnera: Ivalu Risager. Saqqaani asseq aamma qeqqani asseq angisooq: Nicola Abraham. Qup. 18-19-imi assit: Emil Hvidtfeldt. Qup. 14-15-imi assit: Henning Bagger / Scanpix. Qup. 10-11-mi assit: Thomas C. K. Priskorn. Qup. 2-3-mi aamma 8-mi assit: Vagn Hansen. Assit sinneri: Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanni sulisut namminnerlu kajumissutsimikkut sulisut.

Meeqqat inuusuttullu amerlanerit sullittalerpagut Meeqqat 700-t missaat. Meeqqat inuusuttullu taama amer latigisut Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata 2018-imi anguai. 2017-imiit 2018-imut 25 procentingajannik amerleriarput. Meeqqat inuusuttullu taama amerlanerutigisut sullin nerinut pissutaavoq ukiuni arlalinni siunnerfeqarluartu mik suliniuteqarneq, susassaqarfinni arlalinni annertusaa nissamik pisariaqartitsineq takunikuugatsigu. Taamaam mat aamma anaananik ataatsimoortitsisarnermik suliniup put maanna aamma Vejle-mi ingerlavoq. Sisi-mi meeqqat illoqarfinnit siusinnerusumit amerlanerusuneersut kater suutsinneqartarput. Suliniuterput Sapiik, inuusuttunik ilaatigut ilinniagaqarnissamut kaammattuisoq, Kalaallit Nunaanni illoqarfinnit pingasuniit sisamanut annertusi voq. Aasaanerani tammaarsimaartitsisarnerit illoqarfimmi ataasiinnarmi pinnatik marlunnili pisalerput. Kiisalu meeq qanik illersuisoqartitsisarnerput Najorti tassaalerpoq Isu maginninnermut Aqutsisoqarfimmik kommuninillu suleqa tiginniffiusoq. Isumaqatigiissutaavoq Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat najortissanik ilinniartitsisassasoq, tassuunak kut qularnaarumallugu Kitaani illoqarfimmi mikinerusu mi meeqqap Nuummi meeqqatulli pisinnaatitaaffimmigut isumannaarivigineqarnissaa. 2020-p naanerani Kalaallit Nunaanni meeqqat isumaginninnikkut suliarineqartut tamarmik illersuisoqarsinnaalissapput. Oqaatigineqartutut: Meeqqat aatsaat taama amerla tigisut sullittalerpagut. Pisariaqartitsisoqarmat. Qujanar tumik kalaallit meerartaat amerlanerit ingerlalluarput. Kisianni ikinnerussuteqartut amerlavallaat suli sumigin nagaasarput, meeraanerallu imminermini inersimasutut pitsaasumik inuuneqalernissamut sapiissuseqalersitsi suusarani. Meeqqat taakku tassaapput sullitagut, sullit a gullu tamaqqinnaasa nuannareqaagut, neriunarmat inuu nerminni allannguut pisariaqartitartik tassuunakkut pis sarsiarissagaat.

Kalaallit Nunaat atuarfimmi ilinniartitsissutaasalissaaq Suliniutitsigut meeqqanut amerlanernut anngussinnaa nitta saniatigut 2018 aammattaaq tassaavoq ukioq, Dan markimi meeqqat atuarfiini Kalaallit Nunaat pillugu ilisi masaqarnerulernissamik angorusutatta anguneqarfia. Kat tuffiit qulingiluat allat peqatigalugit innuttaasutut siun nersuut ”Naalagaaffeqatigiinneq atuartitsissutaasalerli” saqqummiupparput. Innuttaasutut siunnersuutip atsior nerit 50.000-it piumasarineqartut angunngilai, kisiannili isuma tunuliaqutaasoq politikkikkut tapersersorneqarpoq.

Meeqqat atuarfiata iluarsartuuteqqinnissaanik isumaqati giissutikkut aalajangiunneqarpoq, naalagaaffeqatigiinneq pinngitsoorani atuartitsissutaasalissasoq. Neriuutigaar put Danmarkimi atuartut ilisimaligaasa k ingunerissagaat, Kalaallit Nunaat kalaallillu pillugit isummertarnerit pi ngaaruteqartumik allanngorarnerulissasut, tamatumalu kinguneriumaara kalaallit meeqqat inuusuttullu ikinneru sut isummereersimanernik nalaataqartarnerat.

Suliarput maluginiarneqarpoq Sulinerput 2018-imi immikkorluinnaq t aperserneqarpoq, tassalu kunngikkormiunit. Dronningip i mertertakkanik qalipagai Kalaallit Nunaanni frimærkitut nutaatut saq qummerput, sulinitsinnut iluaqutissamik tapeqartinne qarlutik. Ukioq taanna kingusinnerusukkut Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat Kunngissakkut Isumaginninnikkut Nersornaasiuttagaannik nersornaaserneqarpoq. Qularu tissaanngivippoq taamatut tapersigaaneq kalaallit mee rartaannik eqqugaaqqajaasunik suliuteqarnermut pingaa ruteqaqisoq. Aamma isummereertarnerit akiorniarnerinut naleqqiullugu. Aningaasaliisutsinnut, suleqatigisartakkatsinnut, suli sutsinnut aamma Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu nam minneq kajumissutsimikkut sulisunut qujanarsuaq, suliat sinnik kivitseqatigingatsigut. Ilisseqanngitsuuppat meeqqat inuusuttullu taama amerlatigisut 2018-imi angusimanavian ngikkaluarpagut. Peqatigalusi 2019 qilanaarivara. Puk Draiby, allattaaneq

181 4

2018-imi kingumut qiviarneq April 2018: Dronningip inuuiani 16. april TELEPOST-ip dronningip imilertakkanik qalipagaanik kusanartunik frimærkiliaq nutaaq saqqum mersippaa. Frimærki nutaaq kalaallit meerar taannut iluaqutaasussamik tapeqartillugu tuniniarneqarpoq. Nuummi kulturip illorsuani saqqummiunneqarneranut peqataavugut.

Juni 2018: Checki 85.908 kr-nik aningaa sartalik Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaan nut tunniunneqarpoq ”Jyllandip Avannaata tamarmi Tunissutaa tut” superligami klub bimit AaB-mit a amma SparNord Fondenimit. Aningaasat ator neqarput kalaaliaq qat Danmarkimi angerlarsimaffimmik avataanut inissinneqarsima sut Qasigiannguani aasarsiortinneqarnerannut.

August 2018: Qangali kissaatigisar put piviusunngorpoq: Nittartagarput oqaatsit marluk atorlugit saqqummer poq – soorlu filmit ilinniartitsinermilu atortussat qangali taamaareersut.

November 2018: 2018 pikkunavissumik naavoq: Arfininngornermi 24. novem ber Peqatigiiffik Kalaallit Meerart aat Kunngissakkut Isumaginninnikkut Nersornaasiuttagaannik nersornaa serneqarpoq. Annertuumik ataqqinaa sigaanerup akuerisaanerullu sania tigut nersornaasiinermut ilaatillugit tunissutigineqarput 500.000 kroner.

Juli 2018: U kiut tallimassaat Peqatigiiffik Kalaallit Meerar taat Kalaallit Nunaanni asaa nerani tammaar simaartitsivoq. Ukioq manna Ittoqqortoormii ni Paamiunilu. Siullermeerluta illoqarfinni mar lunni ataatsikkut tammaarsimaar titsivugut.

September 2018: Kalaallit inuusuttut Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanneersut siullermeerlutik Valbyparkimi Inuusut tut katerisimaartinnerannut ”Ungdommens Folkemøde”-mut peqataapput. Ungdommens Røde Korsilu tupersuarisatsinni qulequtaavoq: Inuusuttut qanoq iliorlutik Danmarki aamma Kalaallit Nunaat akimorlugit ataqatigiiffimmik nutaamik, nali giiffiusumik isummereerfiunngitsumillu pilersitsisinnaappat?

November 2018: Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata, Isumaginninnermut Aqutsi soqarfiup kommunillu tallimaasut tamar miusut akornanni suleqatigiinnerup kingu neraa, Kalaallit Nunaanni meeqqat tamar mik isumaginninnikkut suliani imminnut tunngasuni tamani illersorteqartitaanis samik neqeroorfigineqartarnissaat. Meeq qanik illersuisartussat nutaat Nuummi, Qaqortumi Ilulissanilu ilinniartillugit kater suutsippagut. Illoqarfinnit t aakkunannga kiisalu Aasianniit, Sisimiuniit Maniitsumiil lu peqataaffigineqartunik.

819 5

2019-imut takorluukkat

Januar 2019: Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat ukiunik 95-innguivoq, taamanilu meeqqanut sakialluttunut sana toriat pingaarnerpaatinnerat tunumut qiviarsinnaallugu.

April 2019: Ukiuni marlunni ilinniartitsinerput Siammartoq naammassivoq. Septemberimi kalaallit inuusuttut, meeqqanik inersimasumik eqqaminniittoqarnissaanik pisariaqartitsisunik sullisserusuttut holdit nutaat aallarteqqissapput.

April 2019: Nuummi kulturip illorsua Katuaq suleqatigalugu Kommuneqarfik Sermersuumi illoqarfinni aasaanerani tam maarsimaartitsisarnernit assit saqqummersinneqassapput.

Juni 2019: Ukioq mannattaaq Kunngissaq Frederik nuna tamakkerlugu arpatsitsi nermut siuttuussaaq. Pinsip ulluisa aappaanni ilaatigut Aalborgimi arpattoqas saaq, tassanilu ”Den Royale Mile”-mut peqataassaagut, taanna tassaavoq A alborgip kangiani meeqqanik arpatitsineq, inersimasut ”Royal Run”-mut peqa taanerat ilutigalugu ingerlanneqartussaq. Arpatsitsineq uku suleqatigalugit inger lanneqassaaq: Helhedsplan Øst, Kulturhuset Trekanten aamma DGI.

Juli 2019: Marlunnik aasaanerani tammaarsimaartitsisarnigut ingerlaqqissapput, 2019-imi aasaanerani Avannaani Kullorsuarmi Kujataanilu Nanortalimmi tammaarsimaartitsissaagut. Siorna tigut Kullorsuaq 456-inik inulik tammaarsimaartitsitsiffiginikuun ngilarput, Nanortaliup takoqqinnissaa qilanaaraarput.

September 2019: Ukioq atuarfiusoq aallarteriissaaq, taamaammat kalaallit efterskolertut 100-t missaasa suliniummut Allumut tikilluaqqunissaat qilanaaraar put. Suliniummi isumagineqartarput ikinngutitaartor neq aamma sapaatip-akunnerisa naanerini misigisas saqartitsarnerit – efterskolernerup ilaanneeriarluni unamminartoqarnerata nalaani.

Aalborgimiit Qasigiannguanut Aasaq 2018 kalaaliaqqat Danmarkimi najugallit ilaannut immikkut ittumik misigisaqar fiuvoq. Tassami aasaanerani atuanngiffimmik nalaani ulluni qulini Kalaallit Nunaanni – ilaasa nukanganerminnit aanngasissuinnarmik eqqaamasaanni - aasarsiorput.

Umimmammik burgeriliaq qanoq mamaqarpa? Puisip aat saat pisap tingua? Qaqqarsuit ilulissallu akornanni qajartor luni qanoq-ippa? Puisit amiinik atisalianik atorluni? Kalaal liuneq qanoruna isumalik? Tamakkorpassuit kalaaliaqqat aasaanerani tammaarsimaarnermut Sisi-mut 2018-imi pe qataasut akissutissarsivaat. Sisi tassaavoq kalaaliaqqat angerlarsimaffimmik avataanut Danmarkimi inissitat atta veqaataat. “Meeqqat Sisi-mut peqataasut Danmarkimi najugaqar put, qallunaanik angajoqqaarsiaqarlutik, meeqqat angerlar simaffiiniillutik najugaqatigiiffinniillutilluunniit. Meeqqat

Suliniut Sisi ullumikkut ukunannga tapiiffigineqartarpoq Trygfonden aamma Aalborg Kommune, inerisarneqarlunilu Aalborg Kommune suleqatigalugu Satspuljimit aningaasaliissutaasartunit aningaasaliiffigineqarluni. Aasaanerani tammaarsimaartitsineq Sisi ukunannga tapiiffigineqarpoq Bikubens Feriefond, Spar Nord Fonden aamma AaB (Hele Nordjyllands Håndsrækning), Spejdernes genbrug Farum, Lions Club (Hadsund, Limfjorden, Sct Catharina aamma V endia) Jubilæumsfonden, Kommuni Qeqertalik, Hotel Arctic aamma Grønlands Rejsebureau.

ilaasa kalaallit Nunaat aanngasissuinnarmik, immaqalu nuannerpallaanngitsunik, eqqaamavaat. Allalli – annermik angajulliunerusut – Kalaallit Nunaat pillugu nuannersor passuarnik eqqaamasaqarput, taamaammallu annertuu mik maqaasisarneq misigisarlugu. Sisi-mi peqataasut ataat simooruppaat, ”kalaaliuneq soorunami initummat, sanioq qunneqarsinnaanngitsumillu nalaattuartaræugu”, aqutsi soq Jeppe Bülow Sørensen oqarpoq, nangillunilu: “Nuanninngitsumik imaluunniit alapernaatsumik kalaa liunerartinneq apeqqutaatinnagu, pissuseqarfiginissaa artornarsinnaavoq, eqqaamasaqanngikkaanni, kalaallisut oqalussinnaanani ulluinnarnilu qallunaatut inuulluni. Kisi anni Sisi-mi aasaanerani tammaarsimaartitsinernut peqa taarnermik kingorna, meeqqat inuusuttullu tigussaasunik oqaluttuassaqalerput, ullumikkut Kalaallit Nunaat timmi sartulik, nipilersuutilik burgerilillu aamma qanga Issittumi inuuneq pillugu. Taamaalilluni aasaanerani tammaarsi maartitsineq kinguneqarluarpoq!” Sisi-mi aasaanerani tammaarsimaarnermut peqataasut namminneerlutik Kalaallit Nunaanni qanga pissutsinik mi gisaqarnerannut pissutaavoq Qasigiannguaniinnerat. Tas sami Qeqertarsuup Tunuani illoqarfimmi tassaniippoq ka tersugaasivik, nunaqarfimmik uumassusilimmik ingerlatsi viusoq. Tassani meeqqat ilaatigut ammerisinnaapput, pisis serlutik, qajartorlutik, amernik atisanik misiliillutik ikuma titakkullu nerisassiorlutik. Aamma qaqqami pisuttuarnerit, aalisariarnerit kiisalu Inuit Games sammisassanut ilaapput.

Suliniummi Sisi-mi kalaaliaqqat angerlarsimaffimmik avataanut inissinneqarsimasut Jyllandip avannaaneersut kangianeersullu naapittarput. Meeqqat 8-17-illu akornanni ukioqarput. Siunertaavoq meeqqat imminnut naleqartinnerisa annertusarnissaat aamma inissinneqarnerminnut tunngaviusunik kalaallisullu kinaassusertik pillugu isummersortinnissaat.

Toqqissisimaneq tulluusimaarnerlu “Aasaanerani tammaarsimaartitsineq Sisi piviusunngorsimana vianngikkaluarpoq, assigiinngitsunit tapersersorneqarsiman ngitsuugutta, minnerunngitsumik namminneq kajumissutsinin nik sulisunit, angalaneq tamaat peqataasunit! Isumassarsiaq nammineq kajumissutsiminik sulisutta ilaannit saqqummiunne qaqqaarpoq, taassuma Qasigiannguaniitilluni katersugaasiviup pisortaa Anne Mette Olsvig oqaloqatigisimnavaa. Anne Mette kulturikkut oqaluttuarisaanerup uumassuseqartinnissaa angu niarlugu annertuumik suliaqarpoq”, Jeppe Bülow Sørensen oqar poq nangillunilu: Ataatsimut isigalugu angalanerup pingaarner saraa, meeqqat inuusuttullu Kalaallit Nunaanneersuuneq maan na allarluinnarmik toqqissisimanartilerlugulu tanngassimaaru tigilermassuk.”

Qasigiannguani ulluinnarni inuuneq meeqqat misigisaqarluarfigaat, angalanermilu arlaannaataluunniit misilissimanngisaanik suliassarpassuaqarpoq. Puisimik pilanneq misigineqartut ilagaat.

Qanimut suleqatigiinnikkut meeqqat amerlanerit angusarpagut ”Suleqateqarluarnigut meeqqat iluaqutigisarpaat”. Taama oqarpoq Nike Berthelsen, Nuummi allattoqarfitsinni pisortaasoq. Ukioq 2018 kingumut qiviarpaa, Isumaginninnermut Aqutsisoqarfimmik pingaarutilimmik isumaqatigiissuteqarfiusoq, Kalaallit Nunaanni meeqqat illersuisoqarsinnaalernerannik kinguneqartoq.

Isumaginninnermi suliani meeqqap pisinnaatitaaffiinik qularnaarisussatut meeqqanik illersuisartussarsiornermik taakkunanngalu ilinniartitsinissamik suliassaq pissusissamisuuginnartumik Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanniippoq. Suleqatigiinnitsigut tamatta siunniussarput erseqqinnerusumik angussavarput, tassalu meeqqap illersorneqarnissaa. Hans-Peder Barlach Christensen, Isumaginninnermut Aqutsisoqarfimmi pisortaq Anaananni ataatannilu najugartussaajunnaarputit. Meeq qamut arlaannik peqquteqarluni kommunimi isumaginnin nikkut suliarineqalersimasumut taama oqartoqarsinnaa voq. Naak tamanna meeqqap inuuneranut imaannaanngit sumik akulerunnerugaluartoq, meerarpassuit misigisar paat, aalajangiinerit taamaattut namminneq qulaatiinnar lutik pisartut. Kisianni Namminersorlutik Oqartussat meeq qat tapersersorneqarnissaannut inatsisaanni nutaami erseqqissumik allaqqavoq: Meeqqat akuutinneqassapput tusarniaavigineqarlutillu. Tamatuma ilaatigut nassataraa, illersorteqartitsinissaq inatsisitigut piumasaalermat. Pe qatigiiffik Kalaallit Meerartaata aamma Kalaallit Nunaan ni Isumaginninnermut Aqutsisoqarfiup akornanni suleqa tigiinnissamik isumaqatigiissutip qularnarpaa, Kalaallit Nunaanni tamarmi meeqqat isumaginninnikkut suliani imminnut tunngasuni illersorteqarsinnaalernerat.

2015-imi meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit sullissivik MIO meeqqat peqataatittarnissaat pillugu suleqatigilerpar put. Tamatuma kinguneraa meeqqanik illersuisoqartitsisar neq ”Najorti” pilersinneqarmat, taannalu maanna Ilulissa ni, Aasianni, Sisimiuni, Maniitsumi, Nuummi Qaqortumilu meeqqanik illersuisoqartitsinissamik neqeroortarpoq. 2016-imiit meeqqat 38-t illersuisoqartinneqarnikuupput.

Najorti Kalaallit Nunaannut tamarmut siammaatissaaq Nike Berthelsen oqarpoq: ”Isumaginninnermut Aqutsisoqar fiup suleqatigiinnissamik isumaqatigiissuteqarfigineratigut maanna Najorti pimoorullugu ingerlassinnaalerparput, uki ut marlussuit tulliuttut ingerlaneranni Kalaallit Nunaannut tamarmut siammarsinnaallugu. Meeraq Kitaani illoqarfeeq

9 qami najugalik meeqqatulli Nuummiittutut pisinnaatitaaf feqarpoq. Tamatuma tigussaanerusumik kingunerissavaa illersuisuusartut sulisitatta amerlinissaat, inuillu pikkoris sut ilinniartissagivut Kalaallit Nunaanni tamarmi meeqqa nik sullissisinnaasussat. Meeqqanik illersuisartussanik ilin niartitsinissaq 2019-imi suliassatta annerit ilagaat”. Isumaginninnermut Aqutsisoqarfimmi pisortaq HansPeder Barlach Christensen naapertorlugu pissusissamisuu ginnarsimavoq Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata saaffigi nissa, 2017-imi Namminersorlutik Oqartussat meeqqat ta persersorneqarnissaannut inatsisaanni nutaami meeqqat isumaginninnikkut ilinniarsimasunik illersuisoqartinneqar tarnissaat oqaasertalerneqarmat. Hans-Peder Barlach Christensen oqarpoq: ”Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat meeqqanik illersuisoqartitsisarnertik ”Najorti” aqqutiga lugu, meeqqat oqartussaasunik naapitsineranni illersorne qarnissaat piffissami sivisunerusumi sulissutiginikuuaat, taamaammallu suliamut atatillugu eqqortunik ilisimasaqar lutik. Suliassaavoq Kalaallit Nunaanni meeqqat tamarmik pitsaanerpaamik illersorneqarnissaat, isumaginninnikkullu ilinniarsimasumik meeqqatut illersorneqarnissamut pisin naatitaaffiisa qularnaarnissaat. Suliassaq taanna pitsaa nerpaamik isumagisinnaavarput suleqatigiinnitsigut”. Aamma suleqatigiinnerit peqateqarnerillu Hans-Peder Barlach Christensen naapertorlugu siunissami takussaa nerulissapput: ”Piffissami sivitsulersumi susassaqarfiit aki morlugit suleqatigiittarnissaq Kalaallit Nunaanni oqallisaa voq – suliassallu aalajangersimasut ataatsimoorullugit isumagineqartarnissaannik isuma minnerpaamik ukiuni 10-15-ini anguniagaalluni. Kisianni soorluuna anguniakkat pitsaasut tigussaasumik suleqatigiinnermik annertusiar tortumik kinguneqartalersut – meeqqamut iluaqutaasumik. Tamatumunnga pissutaavoq ajornartorsiutit aalajangersi masut suussusilernissaasa suliarnissaasalu pikkoriffigine

Najorti. Meeqqat Najortimik pisariaqartitsigunik namminneq sianersinnaapput SMS-erlutilluunniit. qarnerulersimanerat. Tamatuma aammattaaq kinguneri vaa, kikkut suliassamik aalajangersimasumik peqatigaluta pitsaanerpaamik suliarinnissinnaanerannik tikkuussisin naalersimagatta. Isumaginninnermut Aqutsisoqarfiup aam ma Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata suleqatigiinnerat tamatumunnga assersuutissatsialaavoq”.

Najorti pillugu

Kommuninik suleqatigiinnissamik isumaqatigiissutit 2020 naatinnagu Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat Kalaallit Nunaanni kommuninik tallimaasunik tamanik suleqatigiinnissamik isumaqatigiissuteqassaaq. Kommunimi sorlermi najugaqarneq apeqqutaatinnagu, meeqqatut Najorteqarnissaq periarfissaasariaqarpoq. Qeqqata Kommunia siulliullugu isumaqatigiissuteqarfigineqassaaq, marts 2019-imi atsiorneqartumik.

Najorteqartitsisarnerup qularnaassavaa, meeqqap inuusuttulluunniit suliat imminnut tunngasut kommunimi aalajangiiffigineqassa tillugit inersimasumit peqateqarnissaa. Iller suisartup qularnaassavaa, suliap suliarinerani meeqqap isumaata ilanngunneqarnissaa. Tigussaanerusutigut imaappoq illersuisup meeraq kommunimik ataatsimeeqateqarnerani peqatigissagaa, isummaminik saqqummiiniarnerani tapersersorlugu, aalajangiunneqartullu paasilluarnissaannik ikiorlugu.

Najorti kikkunnit tapiiffigineqarpa? Nunafonden, Jashafonden, 15. juni Fonden aamma Østifterne, Ladies Circle Nuuk, Isumaginninnermut Aqutsisoaqarfik aamma Isumaginninnermut Inatsisinillu Atuutsitsinermut Naalakkersuisoqarfik.

INUUT TUTTUIL QITIUT LUGIT

Kalaallit inuusuttut nuna tamakkerlugu ikinngutitaarlutillu attaveqalerput

Inuusuttut suliniutit illoqarfiillu akimorlugit inuusuttut ataatsimeeqatigiinneranni ”Ungdommens Folkemøde”-mi oqallinnermut peqataappata, imaluunniit Galtrup Efterskolimi seeqqorluni siumut pissinnermut imaluunniit qiterlerminnermut peqataappata, anguniagaq ataasiuvoq: Imminnut ataqatigiinnerat annertusassavarput, ilinniagassaminnillu toqqaanissaannut piginnaanngorsarlugit. 2018 tassaavoq ukioq inuusuttunut suliniuteqarnitsinnik annertusaaffipput. ”Inuusuttunut sinaakkutissat neqeroorutillu annertu saaviginissaasa aalajangiunnerannut pissutaaginnarpoq takussinnaagatsigu pisariaqartitsisoqartoq”. Taama oqar poq Aalborgimi ingerlatsinermi aqutsisoq, Jeppe Bülow Sø rensen, taannalu malillugu tamanna annermik erserpoq Danmarkimi inuunerinnerulernissamik suliniummi ”Et Bed re Liv i Danmark”-imi, tassani kalaallit ilaqutariit Danmar kimi najugallit ilaqutariit inuuneranni tamatigoortumik ikorfartorneqarnissaannik neqeroorfigineqartarput. Tama tumani angajoqqaat meeqqallu 16-it angullugit ukiullit suli

niuteqarfigineqartarput. ”Inuusuttut suliniut ineriartorner minni qimakkiartuaartarpaat. Aamma meeqqat angajulliit immikkut imminnut sammititanik sammisassaaleqinngil lat”, Jeppe Bülow Sørensen oqarpoq. Julia 15-inik ukioqarpoq, Aalborgimeerluni, ”Et Bedre Liv i Danmark”-ilu peqataaffigalugu. Juliap nuannaarutigaa Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanni peqatini ilagalugit maanna arlalinnik sammisassaqarnini: ”Anaanaga qatan ngutikkalu nukarliit pingasut najugaqatigaakka, nuanne qaarlu ilaqutariiulluta tammaarsimaaqatigiissinnaagatta

Inuusuttunut suliniutitsinni 14-18-inik ukiullit suliniutit akimorlugit ataatsimoortittarpagut. Tamatumani qitiuvoq ataatsimoorluni misigisaqarnissaq aamma ilinnialernissamik siuarsaataasunik ingerlatsinerit.

11 ilaqutariillu kalaallit allat naapillugit, kisi anni qatanngutikka nukarliit, qatanngu titut allatut ilaanni uuminarsinnaasarput, taamaammat nuannertaqaaq, ilaginagit sammisaqarsinnaaneq”. Galtrup Efter skolimut tikeraarneq, kalaallit inuusuttut ukiumoortumik Inuit Games-inik sammi saqarlutik naapiffigisartagaat iluatsilluar poq: ”Ikunngtima Esbjergimi najugallit allallu takukulanngisama naapinnerat nuanneqaaq. Unamminernilu ingerlalluar pugut, tamarmik nuanneqaat”.

Inuusuttunut ullut allanngorneqalerfiit Inuusuttut qitiutinnissaat arlalinnik pis sutissaqarluarpoq. Jeppe nassuiaavoq: ”Inuusuttut attavigilluarnissaat inuuner minnilu immaqa eqqugaaqqajaanerpaa neranni iperannginnissaat pingaartuuvoq. Inuunerminni ullut allanngorneqalerfiit aqqutigaat. Inuusuttut attuumassuteqar fissaminnik nassaarnialeruttorput, apeq qutillu pingaarutillit taamaalinerani saq qummerartuarput: 9. klassip kingorna qanoq pisoqassava? Susinnaavunga, sussaangalu? Taamaalinerani najuukku suppugut ilitsersuilluta tapersersuillutalu. Arlallit mikineriniit malinnaaviginikuua gut, taamaammat nuanneqaaq ”saneraa niit malinnaavigalugit” inuusuttutut inuu nermut ikaarsaarialernerini”. Julia 8. klassip kingorna qanoq iliornis saminik pilersaaruteqarpoq. Qularinngi vippaami: ”Efterskolerneriarpunga”, oqar poq, nangillunilu: ”Inuit nutaat amerlasuut naapinnissaat qilanaarivara”. Aammali allamik pilerinartoqarpoq. Efterskolimi Juliap toqqarsimasaani hestertarnissap toqqarnissaa periarfissaavoq: ”Hesterneq nuannareqaara, taamaammat ukioq ataa seq naallugu hestinik eqqanniittoqarnis saa qilanaareqaara”, Julia naggasiivoq.

Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanni inuusuttut •

•

8-16-inik ukiullit: Meeqqat inuusuttullu ilaquttatik ilagalugit Danarkimiinnermi inuunerinnissaq pillugu suliniummut ”Et Bedre Liv i Danmark”-imut peqataap put, Aalborgimi, Esbjergimi, Københavnimi aamma Århusimi ilaqutariinnut suliniutaasumut. 8-16-inik ukiullit: Sisi tassaavoq kalaaliaqqanut Aalborgip Kommuniani angerlarsimaffimmik avataanut inissitanuter attaveqaat. 13-18-inik ukiullit: Aalborgimi Esbjergimilu niviarsiaq qat immikkut niviarsiaqqanut ataatsimoorfimmi naapittarput. Niviarsiaqqat ilaat ”Et Bedre Liv i Danmark”-imut peqataapput, aammali niviarsiaqqat kalaallit allat niviarsiaqqat ataatsimoorfiannut peqataasarput. Tassaasinnaapput niviarsiaqqat atuarfiit, sunngiffimmi klubbit, isumaginninnermi siunnersortit suleqatigisartakkalluunniit allat aqqutigalugit attavi gilikkagut. 18+: Inuusuttut 18-inik ukioqaleraangamik ilaat namminneerlutik ingerlaqqittarput. Allat ilinniarnermut atatillugu ingerlatsinitsinnut Siammartumut peqa taarusuttarput, namminnerlu kajumissutsimikkut sulisussatut ilinniartinneqartarlutik.

”Meeqqap ingerlaavartitsiniarnerput, attavigittuarumagitsinnilu misigigaagamiuk allaaneq ajorpoq tuini qasukkartikkai. Tatigeqatigiinneq pinngoriartulersarpoq. Tatigeqatigiinnerlu tamanna meeqqat ineriartornissaannut pingaaruteqarluinnartuusinnaavoq”. Helle Skriver Andersen, Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanni meeqqanut tunngatillugu siunnersorti

Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat Kunngissakkut Isumaginninnikkut Nersornaasiuttagaannik nersornaaserneqarpoq 2018 nuannerluinnartumik naggaserneqarpoq. Arfininngornermi 24. november Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat Kuungissakkut Isumaginninnikkut Nersornaasiuttagaannik nersornaaserneqarpoq.

”Tamanna tassaavoq akuerisaaneq annertooq, 2018imillu naggasiineq nuannerluinnartoq,” allattaaneq Puk Draiby oqarpoq, nersornaasigaanerlu tassaane rarlugu nukipassuit amerlasuut ataatsimoortullu atornerisa kingunerat: ”Matumani annermik eqqarsaatigaakka suleqa tigut, kalaallit meerartaasa ilaqutariillu isumannaa lisarnissaannut suleqataasut inuillu amerlaqisut inuunerinut naliitsumik pingaaruteqartut. Aamma eqqarsaatigaakka namminneq kajumissutsimikkut sulisut, ilaasortat allallu suliatsinnik tapersersuisut – minnerunngitsumillu aningaasaateqarfiit namminer sortullu Danmarkimi Kalaallit Nunaannilu kalaallit meerartaannut ilaqutariinnullu ulorianartorsioqqajaasunut suliniutinut ikorfartueqataasut”.

Kalaallit meerartaasa atugarisaat qitiutillugit Nersornaaserneqarnerup malitsigaa maluginiarneqangaatsia lerneq, aamma persuarsiornerit qaangiutereerneranni TV-mul lu fimiliuutit qaminneqareernerisa kingorna. Aallattaaneq Puk Draiby oqarpoq: ”Isiginiarneqarneq malittaasoq nuannaaruti geqarput. Pitsaasuullunilu pingaaruteqartuuvoq Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata suliattalu isiginiarneqarnerat. Kisianni pingaarnerpaaq annerpaamillu allannguititsisinnaasoq tassaa voq kalaallit meerartaasa atugarisaasa maluginiarnerat. Naak kalaallit Danmarkimiittut Kalaallit Nunaannilu najugallit amer lanerpaat ingerlalluaraluartut, suli amerlavallaat taamaanngil lat. Neriuppunga nersornaasiinerup peqataaffigissagaa Danmar kimi Kalaallit Nunaannilu kalaallit meerartaasa atugarisaasa isiginiarneqalernerat. Uagullumi suliarput ingerlaqqittuarsin narpoq, Puk Draiby naggasiivoq.

Kunngissakkut nersornaasiuttagaat 2004-mi pilersin neqarput, Kunngikkormiutut Ataqqinassusilinnut Kunngissamut Frederimmut aamma Kunngissap nulianut Mary-mut, katinneranni tunissutitut. Nersornaatit sisamat tunniunneqartarput, eqqumiitsuliornermut, kulturimut isumaginninnikkullu suliaqarnermut nersornaasiunneqartartut. Kunngissakkut Isumagin ninnikkut Nersornaasiussaannut ilaapput kr. 500.000

Aalborgimi scenemi Kunngissakkut nersornaat allattaanermut Puk Draiby-mut siulersuisunilu ilaasortamut Heidi Lindholm-imut tunniuppaat. Kalaallisut qallunaatullu qujassuteqarluni oqalugiartoqarpoq. Nersornaasiussaq, tassaasoq prisme, eqqumiitsuliortumit Olafur Eliassonimit suliaavoq.

Aalborgimi Musikkens Hus-imi Kunngissakkut Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaannik toqqaasimaneq ima tunngavilersorpaat: ”Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat kalaallit meerartaasa atugarisaat pillugit qasu suilluni ataavartumillu suliuarpoq – Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu. Anguniaga qarluartunik suliniuteqarnerit aqqutigalugit kalaallit meeqqat inuusuttullu toq qissisimasumik meeraanissaat, ilinniagaqalernissamut periarfissinneqarnissaat aamma suliani namminneq inuunerminnut tunngasuni tusaaneqarlutillu peqataa tinneqarnissaat peqatigiiffiup sulissutigivaa. Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat pe qatigiiffiuvoq piffissap ingerlanerani ineriartortuarnikuusoq. Inuiaqatigiinni kalaal lini danskinilu maannakkorpiaq unamminartuusut naapertuuttullu isiginiartuartar paat – tamatigullu ajornartorsiutinut suliarisaminnut naleqqiullugu ataqqinnittu mik, alapernaatsumik paasinittumillu pissuseqarlutik suleriaaseqarlutik. Meeqqat inuusuttullu periarfissarisaat isiginiartuarpaat – inuttullu ilivitsutut ineriartornis saannut tapersersortarlugit, periarfissarisaminnik tamarmiusunik piviusunngor titsilluarsinnaaqqullugit.”

Kalaallit inuusuttut Kunngissap nulianik naapeqateqareernermik kingorna: ”Makku pissarsiarivagut” “Kalaallit Nunaanneersuuneq ajunngilaq”. Taama Kunngissap nulia Mary kalaallinut inuusuttunut nersornaasiineq sioqqullugu naapeqatigisaminut oqarpoq. Inuusuttut oqaluttuaraat Danmarkimi kalaaliulluni meeqqatut peroriartorneq qanoq m isigisimanerlugu – aamma isummereertarnerit naapinneqarsinnaasut oqaluttuaralugit. Oqariartuut ersarippoq: Isummereertarnerit akuerineqarsin naanngillat. Kunngissap nulia malunnartumik attortippoq ilaatigut Paula Paninnguaq Jensenip oqaluttuaa tusaramiuk, taanna Danmarkimi peroriartornermini arlaleriarluni isum mereertarnernik naammattuugaqartarsimavoq, ilaatigut iminngersutut isigineqarluni isummereernernik nalaataqar tarsimalluni. Paula 12-nik ukioqarluni Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata Danmarkimi pitsaasumik inuuneqarnissaq siu nertaralugu suliniutaanut ”Et Bedre Liv i Danmark”-imut pe qataalerpoq. Tamatuma kingorna nammineq kajumissutsimi nik sulilerpoq, ullumikkullu peqatigiiffiup suliniutaani Sisi-mi atorfeqarluni, taanna tassaavoq Danmarkimi kalaallit meerar taannut angerlarsimaffimmik avataanut inissitanut suliniut.

17 Isummereertarnerit ajornerpaapput Paula naapertorlugu isummereertarnerit ajornerpaanut ilaapput, tassami isummereertarnernik naapitaqartaraanni piviusunngo riaannaasarput. Paula nassuiaavoq: “Ukiorpassuarni isummereer simanerit tusaajuartaraanni, kalaallit meerartaannut ajornaku soorsinnaavoq iminngersunngunnginnissap upperilernissaa”. Kunngissap nulianik naapeqaternerminit Paula nammineq inuttut pissarsiarisaasa ilagaat, tunuliaqutarisap tulluusimaaruti ginissaanik kaammattuisoqarnera. ”Tamannarpiaavormi uanga nam mineq Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaanni meeqqanut naapittak kannut ingerlateqqinniartagara: Immitsinnut tulluusimaarutigi sariaqarpugut, eqqaamallugulu soorunami aamma kalaal lit meerartaattut inuuneqarlersinnaagatta isumme reertarnerit uppernarsiinnanngikkaluarlugit. Taman na Danmarkimi kalaallit meerartaannut tamanut oqariartuutaavoq pingaaruteqaqisoq”.

Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata Kunngissakkut Isumaginninnikkut Nersornaasiuttagaannik nersornaaserneqarnerat sioqqullugu Nørrebromi Balders Pladsimi igaffitsinni kunngissap nulia pulaartoraarput. Naapeqatigiinnitsinni imminut tulluusimaarutigineq aamma pitsaanngitsumik isummereertarnerit pillugit oqaloqatigiilluaqaagut, iluatsillugulu Kunngissap nulia mattammik ooqanngitsumik misiliivoq.

Emilip cyklerluni Kalaallit Nunaanni inuusuttut katersissuppai Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata oqaluttuarisaanerani siullerpaamik cyklertumit Kalaallit Nunaanni inuusuttunik sullissinerput katersiniunneqarpoq. Taamaaliorpoq 23-nik ukiulik Emil Hvidtfeldt. ”Ilinniartut” – tassaasoq inuusuttunut ilinnialerlaanut tapersersorteqarnissamik neqeroorut – katersiniullugu 18.000 km-it cyklerpai. Aperivarput suna taama eqinnaatsigineranut pissutaanersoq. 2018-imi emailerfigineqarpugut. Angut inuusuttoq aperi voq Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata soqutigineraa cyk lertumik tapersersorneqarnissani? Cyklerluni tapersersui soq? Aap, qujanaq, tamannami misilissimanngisaannarpar put. Kinguninngua Emil Birkerødimiit aallarpoq unnuakkul lu ikaartaammut ilaalluni Finlandiliarluni, tassanngaanniil lu Indonesiamut cyklernini aallarnerlugu. Qanoq ilillutit taama ungasitsigisumut Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat iluaquserniarlugu cyklerniarlutit isumassarsivit? Piffissap ilaa Kalaallit Nunaanni ilinniartuuvunga, anger laramalu suliaq pitsaasoq taperserlugu cyklerniarlunga isumassarsivunga. Taamaammat kattuffiit ilisimaneqar nerusut, nappaatinik navianartorsiornernillu tassan ngaannaq pilersunik akiuiniarnermik suliaqartut eqqarsaa tigeqqaarpakka. Immaqami katersiniarnertaa taamaalil luni oqinnerussaaq ... kisianni siunertaat uannut inuttut isumaqarpallaanngillat. Taamaammat qinaaseqqippunga. Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat naammattoorniariar lugu aalajangerpunga. Nammineq misiginukuuara asser suutigalugu Kalaallit Nunaanni

ikinngutikka ingerlanerliorsinnaasartut angerlarserlutillu, ilinniarnertuunngorniarlutik angerlarsimaffitsik qimatta riaqaraagamikku, tamannalu uannut isumaqarluarpoq; Suliniummik ”Ilinniartut”-nik pitsaanerusumik allamik nas saarsinnaanngilanga. Ullormut qanoq isorartutigisumik cyklertarpit? Ulloq ataaseq isorartunerpaamik 215 km-it c yklerpakka. Tassalu ullormut 170 km-it cyklereernerma aqaguani. Uloq sivisunerpaamik cyklerfiga qanittukkut pivoq, ulloq taan na akunnerit 16-it ingerlaneranni 150 km-it cyklerakkit. Aqqusineq ajungaarmat, cyklera kaassuartariaqartarpara. Ammukajaatigut allaat. Ullut qasuersaarfikka ilanngullugit agguaqatigiissillugu ullormut 50 km-it cyklertarpakka. Angalaninni timit qanoq qisuariarpa? Ajunngilaq, kisianni ilaanni timinnut ilungersunartaqaaq. Suna tamarmi annernartarnikuuvoq – pitsaasunillu naat sunik cyklernermi qarleeraqarnissaq inassutigilluarsin naavara! Angalanerma ajornakusoornersaasa ilaaat Usbekistanimi aallartippoq. Aserbajdsjanimi, Iranimi Kasakhstanimilu inoqajuitsukkut sivisuumik cyklerta reernikuullunga, inoqajuitsuinnavik 400 km-it missaan nik isorartutigisoq illoqarfimmut tulermut aqqutigisus sanngorpara. Taamaalinerani inoqajuitsoq qatsulluin

narpara, aalajangiullugulu tamaviannguat akunnerit 36-t ingerlarsorniarlunga, aqqumma qiterpaarnerani unnup ilaannaa neriniartarfiup naqqani sinillunga. Imminut ilu ngersortingaarama, timera akiuusstissaarutivippoq. U llut marlussuit napparsimavunga, peqqissiimigamalu ullut marlussuinnaat cykleqqereerlungalu, ilaqutariit inussiar nisaarlutik ullup-qeqqanut nerisippaanga kirsebærit isse rannik – sunaaffa ajoraluartumik ajortinnikumik – iggisiler lunga. Hoteli siulleq uniffigisariaqarpara, sivitsunngitsorlu merissatarilerlunga ... Suliniuteqartut pillugit cyklernerit pingaaruteqarpa? Suna ilimagissanerlugu nalunikuuara. Kisianni maanna paa sivara Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat sinnerlugu cyklerne ra taama ungasitsigisumut anngusinnaaninnut pissutaasoq. Aningaasannanniussineq annertoqisumik kaammattuutaa voq, uannullu inuttut ilimaginngisaraluannik ikorfartuutaa qaluni. Soorunami angalavunga, tamannalu nuannarivara, kisianni angalaneq arlalitsigut tassaanerusarpoq akersuun neq feeriarnerunani. Taamaalinerani katersiniarneq isuma qalersitsisuullunilu anguniakkamik attasititsisarpoq.

Anguniarlugu aalajangiuppara Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaata iluaqutissaanik nunarsuup k aajallannerata affaa cyklerniarlugut, iluatsinniarpasipparalu, inuit ani ngaasaliisarnermikkut eqqartuinermikkullu tapersiisar mata. Ataatsimut isigalugu ingerlassama sapiissuseqaler sippaanga anguniagaqarnissamut, ukiualunnguit matuma siornagut ajornarluinnartutut isigisannik. Taamaammat aamma siunissami suliat pingaaruteqartut sullittaruma vakka. Emil Hvidtfeldt-ip aallaqqaammut anguniarpaa 10.000 kr katersornissaat. Anguniagaq tamanna qangaammalli angoreerpaa. Taamaammat maanna Emilip 50.000 kr kater sornissaat anguniarpaa. Annertunerusumik uani takusassaqarpoq: www.theoddtrip.com Pilersaarutit malillugit Emil Hvidtfeldt angerlamut apuutis saaq 2019-imi majip ingerlanerani. Nutaarsiassaqartitsisar nigut aamma www.fgb.dk malinnaaffigikkit.

Aningaasaateqarfiit aningaasaliisartullu • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

15. Juni Fonden Augustinus Fonden BikubenFonden Bikubenfonden, Kronprinsparrets Sociale Pris Dansk Folkehjælp Den A.P Møllerske Støttefond Den Grønlandske Fond Dorte, Enid og Viggo Carstensens Almenvelgørende Fond Edel og Wilhelm Daubenmerkl Almenvelgørende Fond Emmerik Meyers Legat Enkefru Sophie Fonnesbech Legatfond Erik Thunes Legat Fonden for Københavns Skolebørns undervisningsophold på landet / Drejerens Hus Foreningen Østifterne Generalkonsul Jens Olsens Fond Gross. Ove Juel-Christensens Mindelegat GTN Fonden Hurtigruten Foundation Jascha Fonden Jubilæumsfonden af 12.08.1973 Kattuffiit, klubbit peqatigiiffiillu LB Foreningen NunaFonden • Alabu Bolig A.M.B.A. Spar Nord Fonden • Børnesagens Fællesråd Tuborgfondet • Damernes Saloner Velux Fonden • De Hjemløses Venner VMOK Fonden • Foreningernes Hus i Vejle William og Hugo Evers Fond • Grøndalskirken • Inner Wheel Danmark • KFUM og KFUK • Kofoeds Skole Århus • Ladies Circle Nuuk • Lions Club Hadsund, Hjørring Vendia, Hjørring Sct. Catharina, Ilulissat, Leo og Aalborg Limfjorden • Rotary Klub Amager, Helsinge, Holte, Hørsholm og København Grundtvig • Spejdernes Genbrug Farum • Testrup Højskole • Treenighedskirken Esbjerg • Aalborg Boldspilklub af 1885

Tapiissutinut qujanaq! Kikkorpassuarnit tapiiffigineqartarpugut, tamanna pillugu qujanarsuaq! Ataaniippoq kattuffiit, suliffeqarfiit aningaasaateqarfiillu 2018-imi Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaannik 5.000 kr s innerlugit tapiinikut takussutissiarinerat.

Suliffeqarfiit • • • • • • • • • • • • • •

Air Iceland Connect Brugsen i Paamiut Buy Aid De Grønlandske huse i Aarhus, Aalborg og København Grønlands Rejsebureau Hotel Arctic Isaksen Design KNI A/S Nuuk Couture ApS Panduro Hobby Pisiffik Royal Arctic Line Royal Danish Vendors Storeteam A/S

Pisortanit tapiissutit • Børne- og Socialministeriet • Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfik Departementet for Uddannelse, Kultur og Kirke • Inuuneritta Puljen - Departement for Sundhed • Isumaginninnermut Aqutsisoqarfik Departementet for Sociale Anliggender og Justitsområdet • Kommuneqarfik Sermersooq • Kvarterværkstedet Aalborg øst • Qeqertalik Kommunia • Qeqqata Kommunia • Aalborg Kommune

REGNSKAB

Angusat nalunaarsornerat 2018

ISERTITAT Ilaasortat akiliutaat, inunnit tunniussat aamma kingornussat Aningaasaateqarfiit, peqatigiiffiit suliffeqarfiillu Pisortat suliniutinut aningaasaliissutaat, Danmark Tipsernermit lottornermillu aningaasaliussat Kal. Nunaanni pisortanit aningaasaliissutit (Nam,. Oqartussat kommunillu) Meeqqanut inissitanut ingerlatsinernik kommuninut tunisaqarneq (Sisi) Isertitat allat, peqataanermut akiliutit tunisaqarnerillu ilanngullugit Isertitat katillugit Illikartitanit atukkat (ukiut siuliinit)

2018 2.216.995 2.347.971 7.321.860 463.646 1.614.646 300.000 146.132 14.411.250 3.687.564

2017/t.kr. 2.768 5.032 7.136 470 473 0 494 16.373 2.632

ANINGAASARTUUTIT Suliniutit Suliniutinik inerisaaneq "Sapiik" – Inuusutoqqatinik ikorfartuisoqartitsineq Aspirantinik ilinniartitsineq – DK-mi kalaallit inuusuttut "Sapiik" - Maniitsoq Anaanat Najorti – Meeqqanik illersuisartoq Aasaanerani tammaarsimaartitsinerit Ikioqatigiitta - filmiliorneq "Danmarkimi inuunerinneruneq" Allu – efterskolini suliniut Sisi – meeqqat angerlarsimaffimmik avataanut inissitat Niviarsiaqqat ataatsimoorfiat Siammartoq – kalaallit inuusuttut kajumissutsiminnik sulisut ilinniartinnerat Ilinniartut – Kal. Nunaanni ikorfartuisoqartitsineq Suliniutit allat Suliniutit katillugit Qammarsaaneq katersinerillu

337.798 1.002.840 0 201.518 949.682 1.443.175 745.308 268.211 6.214.235 905.470 670.363 0 609.156 106.140 633.958 14.087.854 1.050.999

368 942 150 0 541 582 457 339 6.300 599 769 241 379 54 74 11.795 1.153

ANINGAASARTUUTIT ALLAT Pisiniarfik Init - allattoqarfik Allaffissornikkut ingerlatsineq Siulersuisut Sulisut Aningaasartuutit allat katillugit Aningaasartuutit katillugit

8.709 351.777 501.849 17.541 542.082 1.421.958 16.560.811

33 313 678 12 392 1.428 14.376

Illikartitassatut angusat

1.538.003

4.629

Illikartitat

1.457.150

4.463

80.853

166

-55.458 -112.561 -87.166

-59 101 208

Nalikilliliinerit aningaasarsiornikkullu inissitat pitinnagit angusat Nalikilliliinerit Aningaasarsiornikkut inissitat UKIUMI ANGUSAT

Oqimaaqatigiissitsineq 2018

REGNSKAB PIGISAT NALILLIT Ingerlatsinermi pigisat tigussaasuunngitsut

2017

2016/t.kr.

37.351

995.000 8.614

995 64

3.398.312

3.512

4.439.277

4.608

17.800 5.259.789 1.592.667

29 5.827 2.902

6.870.256 11.309.533

8.758 13.366

5.321.885 -87.166

5.114 208

Nammineq pigisat katillugit

5.234.719

5.322

Ingerlatsinernut illikartitat

4.430.412

6.661

Illikartitat namminerlu pigisat katillugit

9.665.131

11.983

Qularnaveeqqusiussat

Ingerlatsinermi pigisat tigussaasut Illuutit Illup iluani pisattat

Ingerlatsinermi pigisat nalillit Pappialat nalillit

Ingerlatsinermi pigisat nalillit katillugit Kaaviiaartitsinermi pigisat nalillit Nioqqutissanik uninngasuutit Pisassat Aningaasat tigoriaannaat uninngasuutit

Kaaviiaartitsinermi pigisat nalillit katillugit PIGISAT NALILLIT KATILLUGIT AKIITSUT Saldo 1. januar 2018 Ukiumi angusat

Akiitsut sivikitsumik akilersugassat Akiitsut allat

Akiitsut katillugit AKIITSUT KATILLUGIT

Aningaasat suminngaanneerpat?

Meeqqanut angerlarsimaffimmik avataanut inissitanut ingerlatsinernik kommuninut tunisinerit isertitallu allat 3,1% Pisortanit aningaasaliissutit, Kalaallit Nunaat 11,2% Pisortanit aningaasaliissutit, Danmark 54% Aningaasaateqarfiit, peqatigiiffiit suliffeqarfiillu 16,3% Ilaasortaanermut akiliutit inunnillu tunissutit 15,4%

1.644.402

1.383

1.644.402 11.309.533

1.383 13.366

Aningaasat sumut atorpagut?

Allaffissornikkut ingerlatsineq 3% Init, sulisut il.il. 5,6% Qaammarsaaneq katersiniarnerillu 6,4% Pilersaarusiornermi ineriartortitineq 2% Danmarkimi suliniutit allat 23,2% Danmarkimi suliniutit allat 22,3% Suliniut 'Danmarkimi inuunerinneruneq' 37,5%

24 ILLERSUISOQ

SIULERSUISUT

H. M. Dronning Margrethe II

Siulittaasoq: Kirsten Bitsch Siulittaasup tullia: Else Christensen

Nina Banerjee Andreas Hjorth Frederiksen Peter Kierkegaard Heidi Lindholm Thomas “Tyt” Mogensen Janine Heldorf Olsson

Q E N A M I S I S S I TOQQ Q E N R A Q A S S I K NU SAPIISSUSEQ Tryghed

Styrke

Mod

Kalaallit meerartaasa toqqissisimanissaat, nukittorsarnissaat sapiissuseqartilernissaallu peqataaffigerusuppiuk? Peqatigiiffik Kalaallit Meerartaat taperseruk, una aqqutigalugu: www.fgb.dk

Foreningen Grønlandske Børn Balders Plads 1 2200 København N +45 3585 8330 Imaneq 41 Postboks 1764 3900 Nuuk +299 534 370 Besøg også www.fgb.gl eller www.fgb.dk