UK IU MOORT U MIK N A LUN A A RUT
2021-2022
KALAALLIT MEERARTAAT
2
Leder SAPIISSUSEQARNERAT ILIUUSEQARSINNAASSUSIALLU
PITSAASUMIK IKAARSAARIARTARNISSAANNUT
PEQATAATINNEQARNISSAAT
ATAATSIMOOQATIGIIFFINNUT INERIKKIARTUUTAASUNUT
PERIUSISSIAQ 2025 ATAATSIMOOQATIGIINNEQ NUKITTORSAASOQ 2
2021-mi septemberimi periusissiarput nutaaq, allannguinermi anguniagassanik sisamanik aallaavilik saqqummersipparput. Periusissiaq uani takusinnaavat: www.fgb.gl/periusissiaq
2021
Pingaarnerutitaq
Ukioq manna nalunaarusiaq inuusuttunut
pigitinneqarpoq
2021 -mi Nunat Avannarliit atuakkiortunut nersornaasiuttagaat atuakkiortumut kalaallimut tunniunneqarpoq. Niviaq Korneliussenip akimmiffiusartut qaangerpai, inuusuttunullu toqqaannartumik saaffiginnilluni, tamannalu Nunani Avannarlerni tamani akisuatitsivoq. Isumaqarpunga Kornerliussenip nersornaasigaanermini oqalugiaataa amerlaqaluta eqqaamassagipput. ”Oqalugiaat una ilissinnut allaaffigisannut tunngatippara. Nunatsinni meeqqanut inuusuttunullu”, Niviaq oqarpoq. Atuakkiortoq inersimasut akisussaaffimminnik tigusinatik meeqqanik inuusuttunillu sumiginnaasimasut tamaasa sinnerlugit utoqqatserpoq. Naggasiullugu qujassuteqarpoq: ”Qujanaq taama asannitsigigassi, taama pikkoritsigigassi taamalu pinnertigigassi. Qujanaq qasusuikkassi, qujanarlu inuugassi. Nersornaammut matumunnga ilissi pissutaavusi”, Niviaq unnummi nersornaasigaaffimmini oqarpoq. Nalunngilarput oqaatsit pingaaruteqartut, aamma aatsaat allannguisoqarsinnaasoq, tamanik pineqartut tusarnaarsinnaagaagatsigit.Tamannalumiuna pissutigalugu ukioq manna ukiumoortumik nalunaarusiaq kalaallinut inuusuttunut pigitikkipput. Kalaallit Meerartaanni ullut tamaasa inuusuttut imaannaanngilluinnartut naapittarpagut, inuunerminni pitsaanerpaanik angusaqarnissamut piumassuseqartut, inuusuttullu taakku pissusissamisoortumik tatigineqarlutillu akuersaarneqartariaqarput. Ukiumoortumik nalunaarusiami uani Seqininnguaq Lynge Poulsenip apersorneqarnera atuarsinnaavat. Seqininnguup Niviaq Korneliussenitulli Kalaallit Nunaanni inuusuttut ajornartorsiutaasa politikkikkut oqallisaalernissaat sulissutigaa. Qupperneq 12- imi unamminartut kalaallit inuusuttut Danmarkimi aaqqissugaanermik naapitsinerminni misigisagaat sammivagut. Unamminartut naggataatungaatigut Danmarkimi inuunerissaarnissamut akornutaalersinnaasut. Aamma Nuummi atuartut angerlarsimaffiat ”pulaassavarput”, tassani Bellap oqaluttuarivaa, nammineq angerlarsimaffimmit 1500 km-sut ungasitsigisumi najugaqarnerup qanoq ittuunera, oqaluttuaraalu ilinniartitsilluni
suliniut ”Sapiik” qanoq ililluni toqqissisimalersitsillunilu sammivissiisarnersoq. Aammattaaq inuusuttut tallimat suliniummut ”Sisi”-mut peqataasartut oqaaseqartissavagut, taakkulu oqaluttuaraat meeqqanut inuusuttunullu kalaallinut angerlarsimaffimmik avataanut inissinneqarsimasunut attaveqaat, qanoq namminneq inuunerminni ingerlalluarnissaminnut pingaaruteqartigisimanersoq. Ukiuni makkunani Kalaallit Nunaanni nikeriarnerit pitsaasorpassuit ingerlanneqarput. Pissutsit arlalippassuit pitsanngoriarnikuupput, assersuutigalugu ajornartorsiutit artornartut annerttuneroqisumik ammaffigineqalernikuupput. Kisianni – Niviap ersersitaatut – pitsanngortinneqarsinnaasut suli amerlapput, ilaatigullu killormut ingerlasoqarpoq. Assersuutigalugu inuusuttut akornanni persuttaasoqartarnera annertuseriarnikuuvoq. Taamaammat Kalaallit Meerartaannit 2021-mi suliniummik aallartitsisoqarpoq, inuusuttut akornanni persuttaasarnermik annikillisaallunilu pitsaaliuinissamik siunertaqartumik. Suliniutip taaguutigaa TASSA! – isumaqartillugu: Naammaleqaaq! Qupperneq 7-imi siulersuisuni siulittaasup Heidi Lindholmip oqaluttuarivaa, TASSA! Qanoq ililluni allangueqataassanersoq. 2022 aallartereerparput. Ukiuni aggersuni – siuliinisulli – kalaallit meeqqat inuusuttullu atugarisaat pitsanngorsarniarlugit sapinngisarput tamaat naapertorlugu suliniuteqassaagut. Taamaaliorsinnaanngilagullu pineqartut tusaaniaqqanngikkutsigit, tassalu meeqqat inuusuttullu. Atuarluarisi. Puk Draiby, Kalaallit Meerartaanni allattaaneq
3
Apersuineq
4
ULLUMI INUUSUTTUUSUGUT nipangiinnarumanngilagut
”
Ajornartorsiutit qanga ingerlanerliorsimasunut ikinullu suli maminngitsunut ersiutaapput”
4
Ilungersuutigisat sorsuutigisallu amerlaqaat, sorsuutigisassammi amerlaqaat, taama isumaqarpoq Seqininnguaq. Suliniutigisaasa ilaat Seqininnguup amianut kakiorsimapput. Ersarissumik. Kiinnamigut kakiortinnerisa nunap inoqqaavisa pisinnaatitaaffii ataqqinassusaallu pillugit sorsuutiginninnera ersersippaat. Seqininnguup aallussaasa allat ilagaat nunasiaateqarneq, ilinniartitaaneq, timimik pitsaasumik isiginneriaaseqarnissaq, imminortarnerit, kinguaassiuutitigut pisinnaatitaaffiit eqqarsartaatsikkullu peqqissuunissaq. Seqininnguaq Lynge Poulsen eqqumiitsuliortuuvoq suliniuteqartuulluni, Kalaallit Nunaannilu tamarluinnangajammi ilisimaneqarluarluni. Tassami Seqininnguaq avaqqukkuminaappoq, naak 20-nnarnik ukioqaraluarluni CV-a pikkunaqaaq. 2019-imi LGBTQ+ Greenland pilersippaa, 2021-mullu siulittaasuuffigalugu, taamanilu Namminersorlutik Oqartussanit kaammattuummik
Eqqarsartaatsikkut nappaateqarnerup qanoq ittuunera pillugu annertunerusumik ilisimasaqartoqarnissaa pisariaqartinneqarpoq, Seqininnguaq isumaqarpoq.
nersornaasigaalluni, eqqarsartaatsikkut peqqissutsimik isiginiaanini aamma Kalaallit Nunaanni LGBTQ+-it pisinnaatitaaffiinik sorsuutiginninnini pissutigalugit. Ukioq taanna kingusinnerusukkut Nordic Pioneer Prize 2021 pissarsiaraa, tassaasoq nersornaasiuttagaq nutaaq Nordic Safe Cities-imeersoq, tassaasorlu Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivisa ataanni suliniaqatigiiffik. Ilaannai taassagaanni.
suliniuteqarumalluartoq oqarpoq. Qujanartumilli paquminartitat annikilliartorput ammasumillu pissusilersorneq annertunerulerluni - nassuiaavoq.”Kinguaariit siulitta naleqqussarnissartik misigissutsiminnillu ersersitsinnginnissartik ilinniarsimavaat. Isumaqarpunga tamanna ilaatigut nunasiaalernermit aallaaveqartoq; taamani pingaartuuvoq uparuarneqarsinnaanngitsumik inuuneqarnissaq. Suut tamarmik kusanartuusariaqarput”, Seqininnguaq oqarpoq nangillunilu: ”Sorpassuit kinguaariinni kingornunneqartarput, tamakkulu ilagaat tunuarsimaarnissaq, niputuuliunnginnissaq – oqaatigilluaannarlugu nipangersimaannarnissaq. Kisianni misigisarpunga kinguaariinni uagut paquminarunnaarsaasugut, misigissutsit oqaluuserinissaannut pikkorinnerulernikuuvugut aamma misigissutsit artornartut pilluigit. Isumaqarpunga tamatuma pitsaanerusumut illikartissagaatigut, peqqinnerulersilluta, tamannaavorlumi sorsuutigisara”.
Seqininnguup saqquminera patajaatsuuvoq, kisiannili patajaassuseq sanngiiffeqarsinnaanerlu ataatsikkoorput. Sanngiiffeqarsinnaaneq Seqininnguup takutissallugu qunuginngisaa: ”Isumaqarpunga inuttut kinaassuseq tunngavigalugu saqqummernissaq pingaartuusoq, aamma tamanna ajornakuusooraangat. Tamanna inuunermut ilaavoq. Sanngiiffigisakka saqqummerserusuttarpakka. Neriuutigivara tamatuma allat sanngiiffimminnik isiginnissinnaalernissaat taakkulu pillugit oqallisiginnissinnaalernissaat ajornannginnerulersissagaa”. Illiunerit ajunngilaq Bipolaritut (nuannaarnerit alisunnerillu nassuiaaseruminaatsumik paarlakaattarnerat) tarniluuteqartutut Seqininnguup aliasoruluttarneq, annilaangasarneq imminorniarluni eqqarsaateqartarnerit nalunngilluarpai, toqqarsimavaalu tamakku pillugit ammalluinnarniarluni, ilaatigut Instagrammikkut, tassuunalu ullut tamarluinnangajaasa inuit 8.000-inik amerlanerit Serminnguup oqariartuutai takusinnaasarpaat: ”Nalunaarutigerusuppara eqqarsartaatsikkut akornuteqarneq inuunermut ilaallunilu pissusissamisoortuusoq. Inuttut ammasorujussuuginnarpunga, ilaat oqarumassapput killeqanngitsunga. Neriuppunga tamatuma allat isumassarsitissinnaagai isummertillugillu, inuttut nammineq pissuserisap atornissaa ajunngitsoq. Nuna tamaat kinguaariilluunniit tamaasa sinnerlugit saqqummersinnaanngilanga, kisianni nammineq saqqummersinnaavunga, ammasuullunga, ilumoortuullunga namminerlu sanngiissuseqarfikka takutillugit, taamaalillungalu neriunartumik allat taamaaliorsinnaanissaannut isumassarsitillugit”.
”Ilisimasakinneq paqumigisanik pilersitsisarpoq inunnillu naqissusiilluni. Tamakkulu atorfissaqartinngilagut”,
Nunasiaasimanerup kingorna peqqisseqqinnissaq Naak nunasiaaneq kinguaarit arlallit matuma siornagulli pisimasuugaluartoq, Seqininnguaq isumaqarpoq ukioqatigiiaani namminneq suli ataqqinassutsip annaaneranik nammataqarlutik, ataqqinassutsillu annaanera ullumikkut inooqatigiissutsikkut ajornartorsiutit amerlasuut aallaavigigaat. Assersuutigalugu imminortarnerpassuit, persuttaasarneq atornerluinerlu, ataatsimullu isigalugu ingerlanerliorneq. ”Ajornartorsiutit taamanikkut ajortumeertoqarsimaneranut ersiutaapput, aammalu ikip suli maminnginneranut ersiutaallutik”, Seqininnguaq oqarpoq, inuusuttunullu kalaallinut pingaarnertut oqariartuutigalugu, kikkulluunniit pingaaruteqartuusut, aamma paquminartut kipitittariaqartut. ”Misigissutsitit malikkit, oqaluuserikkit ikioqqusarlutillu”, oqarpoq. ”Aaamma allatut iluseqarlutillu allaanerusut ernumagisariaqanngillat. Nutsatit aappalugusersumik qalipakkit – tamanna kissaatigigukku. Allatut iliuuseqarnermiippoq kiffaanngissuseq. Namminiunissamut kiffaanngissuseq. Tamannalu tassa pissuserisinnaasaq pitsaanerpaaq”, Seqininnguaq naggasiivoq.
5
Maanna pisut Piviusut
Innarliisoqarneranik suliani Kalaallit Meerartaat
Kalaallit Meerartaat 2015-imiilli meeqqanik illersuisoqartitsisarneq - ”Najorti” - ingerlappaat, taassumalu siunertaraa meeqqat isumaginninnikkut suliani imminnut tunngasuni nipaasa tusarneqarnissaat.
illersuisoqartitsisarput
2021-mi upernaakkumiit Kalaallit Meerartaat Nuummi Politiit innarliisoqarneranut immikkoortortaqarfianik suleqateqarput. Siunertaavoq innarliinernik nalunaarutiginnittoqartillugu meeqqat videokkut apersorneqarneranni arlaannaannulluunniit atanngitsumik illersusioqarnnissaasa qularnaarnissaat.
2021 aallartilaarneranit Nuummi Politiit suleqatigineqalerput, tamatumalu kinguneraa, Kalaallit Meerartaannit illersuisartut, meeqqat videokkut apersorneqarnerini meeqqanik tapersersuisuusarnerat. Maannamut kommunit sulianik suliaqarnerminni marloqiusaasumik inissisimanikuupput, tassalu suliamik suliaqartutut aamma illersuisutut, kisianni Nuummi Politiit aamma Kalaallit Meerartaasa suleqatigiilernerisigut ajornarunnaarpoq politiit Kalaallit Meerartaannut saaffiginninnermikkut arlaannaannulluunniit attuumanngitsumik illersuisoqartitsinissaat. ”Maannamut suliat 60-iupput”, Nuummi Kalaallit Meerartaanni allattoqarfimmi pisortaq Julie Lynge oqaluttuarpoq, isumaqarlunilu arlaannaannulluunniit attuumanngitsumik piginnaaneqarluartumillu meeqqanik illersuisoqartitsisarneq tassaasoq, meeqqat pisinnaataaffiisa patajaallisarnissaannut soqutigisaasalu isumagineqarnissaannut periarfissaq tigussaalluinnartoq.
6
Meeqqat inatsisitigut oqartussaassusilimmik amigaateqarput ”Qularutissaanngilaq illersuisarnerput meeqqat atugarisaannik pitsanngorsaataasoq, aappaatigulli aamma qularutissanngilaq inatsitigut pissutsit pasisaasutut inissisimasunut pitsaanerusut, taakkumi pisortatigoortumik illersuisoqarsinnaatitaapput. Meeqqat taama pisinnaatitaaffeqanngillat. Taamaammat illersuisut najuukkaagatta, oqartussaatitaanata peqataasarpugut, tamannalu ajornartorsiutaavoq”, Julie Lynge isumaqarpoq. Meeqqanut atugassarititaasut pitsanngorsaavigineqalerput Pineqartoq qujanartumik politikkikkut eqeersimaarfigineqaleriartorpoq. ”Arlalitsigut ilimanaateqarpoq danskit naalakkersuisuisa aamma Naalakkersuisut ajornartorsiut eqeersimaarfigigaat, aamma kinguaassiuutitigut atornerlugaasimasut pitsaanerusumik illersugaasalissasut. Neriunarpoq tamatuma aammattaaq kingunerissagaa illersuisartut inissisimanerisa pitsanngorsaavigineqarnerat, meeqqat apersorneqarnerminni suliarlu eqqartuussivimmut anngutissappat eqqartuussivimmi pitsaanerpaamik tapersersorneqarsinnaaqqullugit”, allattoqarfimmi pisortaq naggasiivoq.
Sapiissuseq & iliuuseqarsinnaassuseq Piviusut TASSA!-p peqqinnartumik attaveqatigiinnerit, killissat misigissutsillu artornartut atuarfimmi sammineqartissavai. TASSA! Tassaavoq persuttaasarnermik pitsaaliuiniarluni ilinniartitsinermi atortussaq, 7.-9. klassini atuartunut saaffiginnittoq, Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfik, Isumaginninnermut Aqutsisoqarfik, Pinerlutsaaliuinermut Siunnersuisoqatigiit, Qeqqata Kommuniani atuarfeqarnermut aqutsisoqarfik aamma meeqqat atuarfii kiisalu Kommuneqarfik Sermersooq suleqatigalugit inerisarneqartoq.
”
Kalaallit Meerartaanni siulittaasoq:
Inuusuttavut ernummatigivakka
Kalaallit Nunaanni Politiit nalunaarutigaat ajornartorsiutaaleriartortoq, meeqqat inuusuttullu persuttaasarnerat, illunut tillinniartarnerat, aserorterisarnerat tillittarnerallu. Tamatumani nutaartaavoq, sakkortuumik pinerluttuliortalernerat, soorlu persuttaallutik. Kalaallit Nunaanni inuusuttut akornanni persuttaasarnerit politiinut nalunaarutigineqartartut 2019-imiit 2020-mut marloriaammik amerleriarnikuupput. ”Tamanna ernumanaateqarpoq, illuanullu saatittariaqarluni”, taama oqarpoq Kalaallit Meerartaanni siulittaasoq Heidi Lindholm.
Meeqqat akuuffigisaannik angerlarsimaffimmi persuttaasarnerit pillugit suliat Kalaallit Nunaanni amerliartorput. Imaappoq meeqqat inuusuttullu amerliartortut angerlarsimaffimminni persuttaasoqartarnera misigisarpaat. Ilutigisaanik inuusuttut akornanni persuttaasarnerit nalunaarutigineqartut 2019-imiit 2020-mut marloriaammik amerlinikuupput. Pissutissaqarluarpoq ilimagissallugu pineqartut imminnut attuumassuteqartut, Heidi Lindholm isumaqarpoq. ”Persuttaasarneq ajornartorsiutaavoq, kinguaariinniit kinguaariinnut ingerlateqqinneqarsinnaasartoq. Imaappoq pissusilersuutit kingornuttarigut. Tamannali imaanngilaq sapinngisarput TAMAAT naapertorlugu pissusilersuutit kipitinnissaat iliuuseqarfigissanngikkipput. Kipitinnissaammi ajornanngilaq. Taamaammat nuannaarutigivara Kalaallit Meerartaannit maannakkorpiaq ilinniartitsinermi atortussanik suliaqartoqarmat, inuusuttut akornanni persuttaasarnerup pitsaaliornissaanik annikillisarnissaanillu siunertaqartunik. Suliniut kisiartaasinnaanngilaq, alloriarneruvorli pingaarutilik”.
Ilinniartitsinermi atortussiat taaguutigaat TASSA! (Naammaleqaaq!), Kalaallit Nunaannilu tamarmi atuartunut angajullernut atorneqassallutik. Ukiut tamaasa ullut atuarfiusut ilivitsut pingasut TASSA! atuarfimmi sammmineqartassaaq, inuusuttullu sungiusaatinik assigiinngitsunik ilinniartinneqarlutillu misileraatinneqartassallutik, taakkualu tamarmik siunertaraat persuttaasarnerup unitsinnissaanut atuartut sakkussinnissaat periutsinillu allanik atuisalernissaat. TASSA! Kalaallit Nunaanni susassaqartut arlallit suleqatigalugit inerisarneqarpoq. ”Pissutsit illuatungaanut saatinniarlugit taama amerlatigisut suleqatigiinnerisa, avatangiisinillu persuttaaffiunngitsunik meerartatta inuusuttattalu akornanni pilersitsinissamut akisussaaqataasutut misiginerisa, taartorsuarmi persuttaasarnerup nassatarisaani qaamaneq ikippaa. Neriuppunga tamanna inuit ataatsimoorlutik suliniuteqalernerannut aallarnisaataassasoq, ataatsimoorlutik oqariartuuteqarlutik: TASSA!/Naammaleqaaq!”
7
Atatatsimooqatigiiffiit
8
Assigiimmik kingoqqiffeqarpugut Ukiuni arfinilinni Kalaallit Meerartaat meeqqanut inuusuttunullu angerlarsimaffimmik avataanut inissinneqarnikunut Danmarkimiittunut ataatsimooqatigiittarnissamik neqerooruteqarpoq. Aalborg-imi ualit ilaanni inuusuttut tallimat, attaveqatigiiffimmi ”Sisi”-miittarnertik imminnut qanoq sunniuteqarsimanersoq oqaluttuarivaat. Ukiaasoq ullut ilaanni inuusuttut tallimat Aalborg-imi kulturip illorsuani Trekanten-imi naapeqatigiipput, suliniutip ”Sisi”-p – suliniutitut naammassigallartup - nalilersorneqarneranut atatillugu apersorneqassallutik. 2016-imi upernaakkulli tamarmik suliniummut ”Sisi”-mut peqataanikuupput, sivisuumillu imminnut takunikuunngillat. Ersarippoq imminnut maqaasisimasut; eqitaarupput, illaqatigiittarput eqqaamasallu nuannersut oqaluttuarineqarlutik. Inuusuttut ullumikkut 15-it 20-llu akornanni ukioqartut Marianne Nøhr Larsenimit ”Center for Interkulturel Dialog”-imeersumit apersorneqarput. Nerriviup qaaniipput sapaatip-akunnerisa naanerini katerisimaaqatigittarsimanerinit assilisat atuaganngorlugit naqitat, inuusuttullu taakku qupperallattaavaat, eqqaasassarsiorfigalugit. Inuusuttut nuannaarnermik attortittarput, aammali aliatsattarlutik. ”Takuuk, assini tamani qanoq nuannaartigisugut! Tamaanga killeqarnera alianaraluaqaaq”, niviarsiaqqat ilaat oqarpoq. Inuuneq taarseraattoqarfioqisoq Inuusuttut tamarmik meeraanerminnit oqimaatsunik artornartunillu oqaluttuassaqarput, aliasuttarnernik maqaasisaqarnernillu imaqartunik. Kalaallit Nunaanniit Danmarkimut nuunnermik saniatigut inuusuttut tallimaallutik tamarmik aamma misigisarsimavaat ilaquttamik akornanni nuuttarnerit, aamma ilaqutariit paarsisartut meeqqanullu angerlarsimaffiit akornanni nuutsitaasarnerit. Aamma atuarfinnut allanut nuttariaqartarsimapput, kommuninilu ikiorsiiniutit suliniutillu assigiinngitsut aqqusaartarsimallugit. Meeraanerannit ilisarnaataapput siumut takorluuereersinnaannginnerit, nuutsitaanerit inuunermik allannguiffiulluinnartut, arlallillu inersimasunut attaveqarniarnermi ataavartoqarnissaa amigaatigisarsimallugu. Arlalitsigut kiserliortutut misigisarsimapput, allanillu imminermisut atugaqartunik ilisarisimasaqaratik. Inuusuttut tallimat ”Sisi”-p imminnut qanoq pingaaruteqartigisimanera oqaluttuarissallugu ajornakusoortinngilaat. ”Sisip annaannikuuvaanga”, nukappissat ilaat oqarpoq, inissinneqarfigisarsimasanilu uierfiusutut aporaaffiusartutullu oqaluttuaralugit. Tamatuma ilaatigut kingunerivai nuutsitaasarnerit kisissanngitsut, inuusuttullu
8
nammineq oqarnera naapertorlugu qisuariaataasartut ilagaat saassussisarnerit ajornartorsiutinillu kisermaassisutut misiginerit. ”Sisimi kisimiikkunnaarpunga. Maani qanoq innerput pillugu oqaloqatigiissinnaavugut qiaqatigiissinnaallutalu”, attaveqatigiittarfiup pingaarutaa pillugu inuusuttut ilaat oqaluttuarpoq. ”Tarrarsorfissaqarsinnaaneq” Inuusuttut kalaaliullutillu angerlarsimaffimmik avataanut inissitaasutut kisimiittutut misigisimasimapput. Allanik namminermisut atugaqartoqarnera nalusimavaat – angerlarsimaffimmik avataanut inissitaallutillu kalaaliusunik, namminermisut kanngusuuteqartunik, imminnut naleqartinngitsunik mattuteqqasutullu misigisunik – attaveqatigiittarfimmut ilanngunnissamik tungaanut. ”Oqaatigineq ajortnangajattumik pitsaallunilu qanitariittutut misigiffiuvoq. Aallaqqaataaniilli immitsinnut qanilluinnalerpugut. Immitsinnut qanillinerput pilertoqisumik pivoq. Assigiimmik kingoqqiffeqarpugut. Ilissi qallunaat uagutsinnut attaveqarsinnaanissinnik allaanerusumik uagutsinnut attavigiissinnaavugut”, attaveqatigiittarfimmi peqataasalerneq pillugu niviarsiaqqat ilaat oqarpoq. Niviarsiaqqat ilaasa ulloq siulleq eqqaamavaa: ”Arlaannaalluunniit ilisarisimanngilara. Ineeraq marluuttariaq toqqarpara, taava inersimasut oqarput uannut naapertuulluinnartumik ineqatissarsisimallunnga. Tassalu illit”, niviarsiaraq oqarpoq, niviarsiaraqatimilu ilaat qungujulluni qiviarlugu. ”Taava TikTokkertarpugut imaluunniit nipilersorlutillu erinarsortunik tusarnaarluta. Christofferiullutalu Medinavugut. Video taanna suli eqqaamavara”. Inuusuttut imminnut isiginerat, ilaatigut kalaallit pillugit isummereertarnernit nalaattagaannit sunnigaasimavoq. Arlallit nikassagaasarneq isummereersimanerlu tunngavigalugu oqaluunneqartarneq misigisarsimavaat. Tamatigorluinnangajak imigassaq pillugu. Isiginneriaaseq tamanna attaveqatigiiffimmi unammillerneqarpoq. Arlallit oqaluttuarivaat, siusinnerusukkut kanngunartutut isigisatik, maanna ”Sisi”-mut peqataasareernermik
9
Sisi tassaavoq teriannissap piaqqaminut iniliaa. Aamma tassaavoq meeqqanut kalaallinut angerlarsimaffimmik avataanut inissinneqarsimasunut Danmarkimiittunut attaveqatigiittarfitta taaguutaa.
Aningaasalersorneqarnissamik amigaateqarpugut! ”Sisi”-p ingerlaqqinnissaa taperseruk MobilePay-kut 640800 aqqutigalugu tapiissuteqarnikkut.
kingorna nukittoqutinngorsimasut, tulluusimaarutissanngorlutik kinaassutsimillu misigititsillutik. ”Kalaaliuvunga tulluusimaarpungalu”, inuusuttut ilaat oqarpoq. Alla oqaluttuarpoq: ”Siornatigut niviarsiaraavunga ittoortoq. Maanna inunnut tamanut ammalluinnartuuvunga. Misigisimavunga inuuneq oqinneruleqisoq. Ilorraap tungaanut allanngorpunga. Qularutissaanngitsumik ”Sisi” tamatumunnga peqataavoq. Maanna kinaassusermik misigisimalernera nuannarineruara. ”Sisi” pissutigalugu Danmarkimi kiserliortutut misigisarunnaarpunga. Siornatigut taama misigisimasaraluarpunga. Assut kiserliortutut misigisimasarnikuuvunga. Taava inuusuttut nuannerluinnartut naapippakka. Kalaaliullutillu angerlarsimaffimmik avataanut inissitaasimasut, tamanna annertoqisumik pingaaruteqarpoq”. Ukiuni arfinilinni Kalaallit Meerartaat meeqqanut inuusuttunullu angerlarsimaffimmik avataanut Danmarkimi inissitaasimasunut ataatsimooqatigiinnissamik neqerooruteqartarpoq – naliminnik naapitsiffigisinnaasaannik. Ualit ilaanni inuusuttut tallimat Aalborgimi naapeqatigiipput, attaveqatigiittarfimmut ”Sisi”-mut peqataasarsimanermik imminnut qanoq pingaaruteqartigisimanerat oqaluttuariniarlugu. Naliliineq tamaat uani atuarsinnaavat: www.fgb.dk/publikationer
”
”Sisi”-mik NALILIINERUP takutippaa, attaveqatigiittarfik meeqqanut inuusuttunullu annertoqisumik pingaaruteqarluinnartumillu sunniuteqartoq. Inuusuttut peroriartorluarlutik pitsaasumik ineriartornerat nuannaarutigingaluaqalugu, aamma inuusuttut ”Sisi”-mut peqataasarnertik sioqqullugu inuunertik pillugu oqaluttuaat eqqumaffigalugillu ernumanartoqartippagut. Arlallit oqaluttuaraat kiserliortutut avissaartitaasutullu misigisimasarsimallutik, kalaaliunerminnut attuumassuteqaratik. Ilaannut ”Sisi” tassatuaavoq, angerlarsimaffimmik avataanut inissinneqarnermik kingorna kalaaleqatiminnik naapitsiffituaat. ISUMAQARPUNGA tamanna tassaasoq, angerlarsimaffiup avataanut inissiinissamik aalajangiisoqartillugu, uagut inuiaqatigiiat naammattumik eqqumaffiginngisarput pillugit erseqqissumik nalunaarut. Angerlarsimaffiup avataanut inissiineq Jeppe Bülow Sørensen Kalaallit Meerartaanni immikkoortortaqarfimmi pisortaavoq, suliniullu ”Sisi” akisussaaffigalugu
Suleqateqarneq
10
ISUMASSUI
tassaavoq allanut akisussaaffimmik
10
11
Suliffeqarfittut inooqatigiissutsikkut akisussaaffimmik tiguserusuppisi
? World of Greenland-itut ilioritsi. Kalaallit Meerartaat aningaasaleeqataasarnissamik isumaqatigiissuteqarfigisigit, taamaalillusilu Isumassuisunngorlusi.
SOQ tigusisoq
”
Kalaallit Nunaata pisariaqartippai meeqqat peqqissut nukissaqarluartullu, siunissami ineriartornermut pissanganartumut sunneeqataasinnaasut. Suliniutit suulluunniit inuusuttunik siuarsaallutillu kaammattuisinnaasut nuannaarutigisarpagut. Taamaammat uagut ’World of Greenland’-imi Kalaallit Meerartaannik suleqateqarnerput tulluusimaarutigivarput. Lotte Cecilie Lund Søndermark, ’World of Greenland’-imi ingerlatsinermut pisortaq
11
Peqataatitsineq
12
Inuusuttunik kalaallinik pitsaanerusumik ilitsersuisarneq Kalaallit inuusuttorpassuit ilinniariartorlutik Danmarkiliartarput. Oqaatsitigut kulturikkullu akimmiffinnik naapitaqarajuttarput, takorluukkamissut inuunissaminnut akornutaalersunik. Taamaammat Kalaallit Meerartaat aamma Vejle-p Kommunia Danmarkimi Kalaallit Nunaannilu kalaallit inuusuttut suleqatigalugit ilitsersuutaasunik pingasunik filmiliortitsipput, inuusuttut Danmarkimi inuiaqatigiinnik naapitsineranni ikorfartuutaasussanik. Minik Olsen 27-nik ukioqarpoq, ”Ilisimarusutaraluagut”-millu ilitsersuutaasumik filmiliornermi peqataalluni, tassani Kalaallit Nunaanni inuusuttut Danmarkimi najugaqarlunilu ilinniarneq pillugu apeqquteqartarput, kalaallillu inuusuttut Danmarkimiittut akissuteqartarlutik. Minik Qaqortumi Nuummilu peroriartorpoq, ukiullu tallimat matuma siorna Danmarkiliarluni. ”Maaniiginnarnissara takorluugaanngikkaluarpoq, taamaalivungali”, taama oqarpoq Minik, maanna Herning-imi najugaqartoq, neqaarniatullu ilinniarsimanngitsutut ullumikkut sulisoq. ”Filmit tassaapput inuusuttumiit inuusuttumut ilitsersuutit, isumaallu tassaavoq uagut inuusuttutut nammineq inuunigut ilisimasaqarfiginerpaagivut”, Minik oqaluttuarpoq. 2020-p ingerlanerani kalaallit inuusuttut Danmarkimiittut arlalialuullutik naapeqatigiipput, inuusuttut Kalaallit Nunaanniittut apeqqutaannut akissutissioqatigiinniarlutik. Apeqqutinut ilaapput qanoq iliorluni qallunaat mobilnormuannik pisaartoqarsinnaanersoq, qanoq iliorluni inissarsiortoqartarnersoq aamma qanoq iliorluni inuusuttut ilinniarfianni ilinniarnissamik qinnuteqartoqarsinnaanersoq. Aaqqissugaaneq piumasaqaateqarfiusoq apeqqutillu Morten Skovlund ilitsersuisartuuvoq, illoqarfiullu inuusuttai Vejle-p Kommuniata Inuusuttunik Ilinniarneq pillugu Ilitsersuisarfiani naapittarlugit. Kalaallit inuusuttut 100-t missaat kommunimi najugaqarput. Ilitsersuisartup taakku tamaasa attaveqarfiginngilai, kisianni Kalaallit Nunaanniit toqqaannartumik tikittut arlallit naapittarpai. Taakku inuusuttuupput 4.000 km-it angalareerlugit
12
nunami allami nunasisut, periarfissamik suuneri nalullugit maanga tikinnikut, Danmarkimilu piumasaqaatit pillugit ilisimasaqanngingajavittarlutik. ”Danmarkimik naapitsinerat ajorsartitaasutut misigininngoriaannaavoq. Suliassattalu ilagaat tamatuma pinaveersaartinnissaa”, Morten Skovlund oqarpoq. Morten Skovlund nassuiaavoq, inuusuttut ilaat Danmarkimut tikittartut isumaqarlutik, inuussutissarsiummik ilinnialernissaq inissarsinissarlu ajornanngitsuararsuusut. Kisianni Kalaallit Nunaanni atuarfik allaanerummat Danmarkimilu atuarfik assigilluinnarnagu, kalaallit inuusuttut amerlanertigut ilisimasariaqartutigut ilinniakkatigullu piginnaariigaat, Danmarkimi toqqaannartumik inuussutissarsiummik ilinniagaqalernissamut naammattanngillat. Saniatigullu Vejle-p Kommuniani inuusuttunut inissiani najugaqalissagaanni ukiut pingasut utaqqeqqaartariaqarpoq. ”Sinnattorisaat takorluugallu piviusunngortinneqarsinnaanngillat”, Morten Skovlund oqarpoq, misigisarnerarlunilu kalaallinik inuusuttunik ilitsersuinissaq suliassaasoq allaanerusoq. Ima nassuiaavoq: ”Vejle-mi innuttaasut 115.000-iupput, Vejle-llu Kommunia Danmarkimi kommuninut anginernut ilaanngilaq, kisianni inuusuttumut kalaallimut aaqqissugaaneq paasiniagassaq annertoqaaq, aaqqissugaanermilu tassani piumasaqaatit apeqqutillu apeqqutigineqartartut amerlaqqaat. Tamatuma paasiuminaatsinneqarsinnaanera misilittagaqarfigaarput.”
13
Suliniut inuusuttut namminneq ingerlappaat; Kalaallit Nunaanni inuusuttut apeqquteqartarput, inuusuttullu kalaallit Danmarkimiittut akissuteqartarlutik, kiisalu inuusuttut FGU-meersut (Piareersaataasumik tunngaviusumik ilinniarneq), filmiliortuullutillu saqqummersitsisuullutik.
Kalaallit Meerartaat aamma Vejle-p Kommunia suleqatigiipput Taamaammat Vejle-p Kommunia aamma Kalaallit Meerartaat 2017-imi suleqatigiilerput, kalaallinik inuusuttunik ilitsersuisarneq pitsaanerulersinniarlugu. Morten Skovlund oqaluttuarpoq: ”Oqaloqatiginnittarnitsinni allaanerusumik aallartittalerpugut. Inuusuttut iluatsitsiffigisaat, sunngiffimminni soqutigisaat Kalaallit Nunaannilu inuunerat isiginiarnerusalerpagut – ilinniakkatigut piginnaasaat pilersaarutaallu pingaarnerutinnagit. Taamaaliornikkut imminnut allaanerusumik nuannernerusumillu oqaluttuarinissaat inissaqartinneqalerpoq, inissaqartinneqarnerulerlutillu, paasinarsivorlu taamaaliorneq pitsaanerusumik aallavissaqartitsilersartoq aamma pitsaanerusumik anguniakkanullu samminerusumik ilitsersuinissamut tunngavissiilluni”, Morten oqaluttuarpoq. Miniup inuusuttunik ilitsersuisartumik oqaloqateqarneq eqqaamalluarpaa. ”Uanga aamma piffissap ilaa – suliffissarsiornerma nalaani – kommunimi ingerlatsinermut peqataavunga, suliffissarsinissarali ajornakusoortillugu. Ajornartorsiutaasut eqqaamasama ilagaat, suliamut tunngatillugu oqaatsit, ilitsersuisartut atortagaasa paasiuminaatsittarnerat. Tamanna akornutaasinnaavoq, suna oqaatigineqarnersoq paatsoorneqartarmat. Aamma aaqqissugaanerup imminut qanoq ataqatigiinnera tunngaviusumik ilisimaneqartanngilaq, tamannalu oqimaaloqutaasarpoq”, Minik oqarpoq – nammineq ikiortinniaraagami oqaloqateqarniaraagamiluunniit akkani atsanilu aamma Kalaallit Meerartaanni meeqqanik ilaqutariinnillu ilitsersuisartoq isumalluutigisarsimavai.
”Danmarkimi tapersersorteqarsinnaaneq pisariaqartitsilernermilu isumasiorsinnaasassaqarnissaq pingaartuuvoq. Tamanna iluaqutaasaqaaq, suut tamaasa nammineerluni paasiniartariaqarlugit misigisanngikkaanni”, Minik naggasiivoq.
Minik inuusuttunut ilitsersuummik filmilioqatigiittunut ilaavoq. Ukiut tallimat matuma siornagut Kalaallit Nunaanniit Danmarkimut nuuppoq, Danmarkimilu inuiaqatigiinni inuunissani ilinniartariaqarsimallugu.
Ikaarsaariarfitsialaat
14
Nuummi atuartut marlunngornermi unnukkut
Nuummi atuartut angerlarsimaffiani isersimaartarfimmi skålit mamakujunnik immerneqarsimapput, tiilioqqammerpullu. Marlunngornerit tamaasa unnukkut inuusuttut naapittarput sammisaqartinneqarlutillu, ilinniartitsilluni suliniut ”Sapiik” peqataaffigalugu. Sapiitsuuneq tassaavoq inuusuttut meeqqat atuarfianniit inuusuttut ilinniagaannut suliffimmulluunniit pitsaasumik ikaarsaariarnissaasa qularnaarniarneranni oqaaseq pingaarneq. 14
angerlarsimaffianni Kalaallit Nunaanni ungasissutsit attaveqaateqarnerlu pissutigalugit, takornartaanngilaq kalaallit inuusuttut angerlarsimaffimminnit ungasissorsuarmut nuuttariaqartarnerat, meeqqat atuarfiat inaarsarniarlugu imaluunniit inuusuttut ilinniagaannik ingerlataqarniarlutik. Meeqqat atuarfiat inaarniarlugu angerlarsimaffimminit qimatsisariaqarsimasut ilagaat Bella 15-inik ukiulik, Nuummi Kangillinnguit Atuarfianni 10. A-mi atuartoq. Illoqarfimmut peroriartorfigisaanut – Ittoqqortoormiunut – ungaseqaaq, naatsorsoqqissaassagaanni kilometerit 1432-ulllutik. ”Angerlarsimaffiup taama ungasitsigisumiinnera artornarsinnaasaqaaq. Pinngortitaq maqaasisarpara, ilaquttakkalu maqaasisaqaakka”, Bella oqarpoq. Illoqarfik angerlarsimaffigisaq qimallugu atuaqqittut amerlaqisut akornanni, ilaquttat maqaasinerat initusaqaaq, taama oqaluttuarpoq Nuka Larsen, ”Sapiimmi” suliniummi suleqataasoq, ”Sapiillu” aqqutigalugu atuartut angerlarsimaffianni meeqqanik inuusuttunillu unnussioqatigiissitsisarnerni aqutsisuusoq. ”Taama inuusutsigaluni angerlarsimaffik qimallugu nuuttariaqarneq unamminartoqartaqaaq. Amerlasuut aliasungaarnermik misigisarput, nuunnissamullu taarsiullugu allamik periarfissaqartoqannginnera paasiuminaatsittarlugu. Saniatigut kulturikkut assigiinngissutsit annertusaqaat. Nuummi inuuneq illoqarfinni mikinerusuni nunaqarfinnilu inuunermit allaaneruvoq, tamatumalu atuarnerup siunissamilu ilinniagassamik toqqaanissap qitiutinnissaat suli ajornakusoornerulersittarpaa. ”Sapiik” aqqutigalugu inuusuttut toqqissinartumik naapiffeqarnissaat pilersinniartarparput, ataatsimoorluni nuannisaaqatigiinnissaq inissaqartillugu, ilutigisaanillu atuarnerannik ilinniagaqarnissamillu toqqaaniarneranni tapersersortarlugit”. Bella atuartut angerlarsimaffianni ”Sapiimmi” unnussioqatigiititsinernut peqataasarpoq: ”Peqataasarpunga Nukap allallu peqatiginerat nuannarisarakku. Illartaqaagut”, Bella oqaluttuarpoq. ”Kisianni aamma nuannarisarpara, atuarfiup kingorna sulerisinnaanera pillugu isumassarsisarama”. Nunaqqarfeeqqaniit Nuummi atuartut angerlarsimaffiannut Atuartut angerlarsimaffiat inuusuttunik 13-it 16-illu akornanni ukiulinnik 23-nik innisimasoqarpoq. Arlallit Bellatulli Tunumi illoqarfiit avinngarusimanerpaat ilaannit Ittoqqortoormiuneersuupput. Atuartut sinneri Qeqertarsuatsiaaneerput, Kapisilinneerlutik Arsummeerlutillu, tassalu Kommeqarfik Sermersuumi nunaqarfinnersuullutik.
”Najugaqartuutigut assigiinngisitaaqaat”, taama oqaluttuarpoq Karl Ole Petrussen, atuartut angerlarsimaffianni pisortaasoq, nangipporlu: ”Ilaat angallammik angerlariaannaapput, Ittoqqortoormuneersulli illoqarfimminnit 1400 kilometerit sinnerlugit ungasitsigisumiipput, taamaalillutillu attaveqaatigiiffiit tapersersuinerillu atuartut angerlarsimaffianni ”Sapiimmilu” pissarsiarisinnaasatik isumalluutigisariaqarlugit”, pisortaq oqarpoq. Taamaammat atuartut tamarmik attaveqarfigisartagaqarput, inersimasoq aalajangersimasumik atuartunik ataasiakkaanik ilisarisimannilluartoq. Inersimasumut qanimut attaveqarsinnaaneq ammasumillu oqaloqateqarsinnaaneq pingaartuupput, Karl Ole Petrussen erseqqissaavoq – isumaqarporlu toqqissisimassuseq tamanna aammattaaq ”Sapiimmiittoq”. ”Sapiik atuartut angerlarsimaffianni marlunngornerit tamaasa aalajangersimasumik ingerlanneqartarpoq. Nuka Kalaallit Meerartaanneersoq, atuartullu tatigisaat takkuttarpoq. Taamaalilluni ”Sapiik” inuusuttut inuuneranni sinaakkutissanik aalajangersimasunik ataqatigiissutsimillu pilersitseqataavoq. Tamanna inuusuttunut ilaquttatik najornagit, pingaarutilinnillu aalajangiisussaallutik inuunermi ukiunik nalorninartorfiusinnaasunik aqqusaagaqartunut pingaaruteqaqaaq”. Assigiinnik anguniagaqarpugut Nuummi atuartut angerlarsimaffiat aamma Kalaallit Meerartaat arlalitsigut assigiinnik anguniagaqarput. Karl Ole Petrussen oqaluttuarpoq: ”Atuartut angerlarsimaffianni aamma Kalaallit Meerataanni assigiimmik anguniarparput, inuusuttut atuarneranni allatigullu inuuneranni tapersersornissaat. Atuartut angerlarsimaffianni angajoqqaat peqatigalugit atuartut atuarnerat akisussaaffigaarput, uagullu pisortatigoortumik nakkutilliisussaatitaavugut, ”Sapiimmili” suliniutit aqqutigalugit meeqqat suli annertunerusumik tapersersorneqarput, ataatsimoorlutik misigisaqartinneqartarlutik, ilitsersuisoqarlutik, ilinniarfinnut suliffeqarfinnullu alakkaatinneqartarlutik – inuusuttut 10. klassip kingorna suniarnerminnut isumassarsiffigisinnaasaannik”. Taamaalillunilu Tupilak Travelimi takornarissanik angallassisartumit ”Sapiimmi” pulaarneqarnertik aallarnerfigalugu, Bella imminut tunngatillugu pilersaaruteqalerpoq: ”Perorsaasutut ilinniarusuppunga, kisianni piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu Ittoqqortoormiunut uterusuppunga, takornariartitsisarnermillu suliaqarlunga”.
15
Tunumut qiviarneq
”
ataatsi
Meeqqat inuusuttullu nuannersunik misigisaqartinnissaannik ataatsimoorluni kissaateqarneq, ataatsimooqatigiiffinnik patajaatsunik pilersitsivoq. Kullorsuarmi namminneq kajumissusertik naapertorlugu sulisunit ammalluinnartumik inussiarneqisumillu naapinneqarpugut Kuluk Helms 31-nik ukioqarpoq, Nuummi najugaqarluni, isiginnaartitsisartutullu ilinniagaqarluni – 2021-milu Kullorsuarmi aasarsiortitsinermi – Camp Kullorsuarmi – nammineq kajumissutsimigut sulisutut pisortaalluni.
Piviusut Ukiut tamaasa namminneq kajumissutsimikkut sulisut nunanit tamalaaneersut Kalaallit Nunaanni illoqarfinni mikinerusuni nunaqarfinnilu, meeqqanik inuusuttunillu puigugassarinngisaannik aasarsiortitsisarput, pinnguartitsisarlutik sammisassaqartitsisarlutillu. 2021-mi Kalaallit Meerartaat Qeqertarsuarmi Kullorsuarnilu aasarsiortitsipput.
16
Aasarsiortitsinerit
mooqatigiiffiupput
17
18 Naatsorsuutit tamarmiusut takukkit uani: fgb.gl
Aningaasat suminngaanneerpat? Ilaasortat akiliutaat inunnillu tunissutit 13 % Kingornussat 7 % Peqatigiiffiit 1 % Suliffeqarfiit 1 % Sullissinerit isertitallu allat 1 % Aningaasaateqarfiit namminersortut 20 % Danmarkimi pisortat 45 % Kal. Nunaanni pisortat 12 %
Aningaasat sunut atorneqarpat? Suliniut: DK-mi inuuneq pitsaanerusoq 36 % DK-mi suliniutit allat 18 % Kal. Nunaanni suliniutit 22 % Suliniutinik inerisaaneq 4 % Qaammarsaaneq katersinerillu 7 % Init, sulisut il.il. 9 % Allaffissorneq 4 %
18
19
Qujanmaq! Suleqateqarata iluatsitsisinnaasimassanngikkaluarpugut Peqatigiiffiit kattuffiilu ASF Dansk Folkehjælp, Børnesagens
Suliffeqarfiit AMELUNG – Mediation &
Fællesråd, Damernes Saloner, Dansk Metal Kbh afd 16, De Grønlandske Huse, De Hjemløses Venner Esbjerg, Frikirken Sorø, Galtrup Efterskole, Johannes Døbers Kirke Igenbrugsen, Kofoeds Skole , Kokkedal Sogns Menighedsråd, Mødrehjælpen, Raklev Kirke og Menighedsråd, Rotary Amager, Rotary Hørsholm, Rotary København Grundtvig, Røde Kors Esbjerg, Rødekro og Omegns Pensionistforening, Selskabet Kjæden, Soroptimist International Esbjerg, Soroptimist International Aarhus, Treenigheds Sogns Menighedsråd, Zonta KBH II
Organisationsudvikling, Bent’s busser , Buy-Aid, Einar Kornerup A/S , Greenland Travel, Holbøll A/S, J.O. Trading, Malik Supply A/S, Mandala Organic / Nuuk Posse, Panduro Hobby, Royal Danish Vendors A/S, Siersbo Aps, TELE-POST, Tiedemann Independent A/S, TOTAL
Susassaqarfinnit aningaasaliissutit Avannaata Kommunia Meeqqanit Ilinniartitaanermullu Ministeeriaqarfik: Ilaqutariinnut atugarliortunut tapersersuilluni suliniutit ingerlannissaannut aningaasaliissutit; Esbjerg Kommune, Borger & Arbejdsmarked; Kal. Nunaanni Politiit; Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfik; Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik: Tipsernermit lottornermillu aningaasaliissutit, pulje C; Isumaginninnermut Aqutsisoqarfik Kommune Kujalleq; Kommuneqarfik Sermersooq; Københavns Kommune: §18-puljen; Paa risa: Inuuneritta-puljen; Kommune Qeqertalik; Qeqqata Kommunia; Socialstyrelsen, DK. mi Isumaginninnermut Aqutsisoqarfik, Isumaginninnermut Nunamullu Namminermut Ministeeriaqarfik: Ingerlatsinermut tapiissutit, nuna tamakkerlugu nammineq kajumissutsikkut isumaginninnermik sulialinnut tapiissutit, Najukkami amerlanerit peqataatinnissaannut aningaasaliissutit aamma immikkut isumaginninnikkut sulianut aningaasaliissutit; Vejle Kommune: §18-puljen; Aalborg Kommune: Kvarterværkstedet, Genbrugsbutikken på Sundsholmen og §18-puljen; Århus Kommune: §18-puljen
Aningaasaateqarfiit Antoniusfonden, Augustinusfonden, BHJ-fonden, Bikubenfonden, BUPL’s Solidaritets- og Kulturpulje, Carl og Ellen Hertz’ Familielegat, Dansk Tennis Fond, Den A.P. Møllerske Støttefond, Den Grønlandske Fond, Det Arnstedtske Familiefond, Edel og Wilhelm Daubenmerkls Almenvelgørende Fond, Emmerik Meyers Legat, Enkefru Sophie Fonnesbech født. Maags Legatfond, Erik Thunes Legat, Fonden af 24. december 2008, Foreningen Østifterne, Frederik Tolto og hustru Ellen Toltos Legat, Fuglefonden, Furi Appel og Gunnar Niskers Fond, Generalkonsul Jens Olsens Fond, Grosserer Ove Juel-Christensens Mindelegat, GTN Fonden, Hoffmann & Husmans Fond, Hurtigruten Foundation, I.F. LemvighMüllers Fond, Knud J. Danielsen & Hustrus Legat, Kvindernes Bygningsfond, Marie og M.B. Richters Fond, Medarbejdernes Honorarfond i Novogruppen, Metro-Schrøder Fonden, NunaFonden, Ole Kirk’s Fond, Otto og Gerda Bings Mindelegat, Paula og Axel Nissens Legat, Professorinde Sigrid Møller, født Asmussens Fond, Torben og Alice Frimodts Fond, TrygFonden, Tømmerhandler Johannes Fogs Fond, Velux Fonden, Verena Merz & Otto Kjærgaards Børnefond, VKRs Familiefond, William og Hugo Evers, Aase og Ejnar Danielsens Fond
19
20 Grønlandske Børn /Kalaallit Meerartaat Balders Plads 1, 2200 København N Telefon: +45 3585 8330 fgb@fgb.dk www.fgb.dk Tuapannguit 20 Postboks 1764, 3900 Nuuk Telefon: + 299 534 370 www.fgb.gl Illersuisoq: Ataqqinartorsuaq Dronning Margrethe II Siulersuisut: Heidi Lindholm (siulittaasoq), Andreas Hjort Frederiksen (siul. tullia), Liv Meyer Larsen, Christina Tønder Bell, Helene Brochmann, Thomas ”Tyt” Mogensen.
Aaqqissuisut: Kathrine Saxild, Pia-Mathilde Henriksen Nutsernera: Naja & Kunuunnguaq Fleischer Assiliisut: Anders Christian Rasmussen, Christian Klindt Sølbeck, Daga Wojtano, Emil Stach, Francoise Salami, Nicola Abraham, Peder Trolle Ilusilersornera: Pia-Mathilde Henriksen, Tina Borre Naqinneqarfia: Grafisk Rådgivning Ukiumoortumik nalunaarusiaq aamma qallunaatut suliaavoq uanilu piniarneqarsinnaalluni: fgb@fgb.dk