HRLM-Z 2

HRLM Z

2

ZAKENGLOSSY

haarlemse zakenglossy - nummer 2 winter 2019 www.hrlm-online.nl

2

Neem

gratis mee

DE KRACHT VAN EMPLOYEE EXPERIENCE

1.347 zonnepanelen

anderhalf miljoen kilowattuur groene stroom

Gratis exemplaar waarde € 5,95

Cybercriminaliteit

een steeds groter probleem

COVER HRLM Z 2.indd 1

08-11-19 10:26

Ook vernieuwend ondernemen? Ondernemen = vernieuwen. En omdat je toch het meeste opsteekt van anderen, vroegen we 40 trotse ondernemers hoe zij duurzaam vernieuwen. En vooral wat het oplevert.

Bekijk hoe op Rabobank.nl/groei

ADV RABO 2.indd 2

08-11-19 10:27

Welkom SOCIAAL ONDERNEMEN

Fotografie: Hélène Wiesenhaan.

Je kent kantoorflat Koningstein vast wel. Het is een groot gebouw aan de rand van het Rozenprieel. De een vindt het foeilelijk en de ander vindt het pand juist weer prachtig van lelijkheid. Maar wat je er ook van vindt, het pand uit de jaren zestig wordt gesloopt. Dus voordat het gebouw plat wordt gegooid hebben wij Koningstein vastgelegd en wilden dit ‘koninklijk pand’ een ereplaats geven op de cover van alweer de tweede editie van HRLM Z. Wat gaat er gebeuren op deze plek? Er bestaat een nieuwbouwplan voor deze locatie. Er komen vijf herenhuizen, negen hofwoningen en vier appartementen rond een binnentuin met bovenop parkeerplekken. Volgens de gemeente worden de vier appartementen woningen in de sociale sector.

Jeannette Eversen is hoofdredacteur. Ze was getrouwd met wijlen Rob en heeft twee hondjes Sammy en Max.

Op sociaal vlak gebeurt er nog veel meer in Haarlem. Zo brandt er dankzij de Fablo Tennishal duurzaam licht bij maar liefst 200 huishoudens! Alles over dit prachtige voorbeeld van sociaal en duurzaam ondernemen kun je lezen op pagina 64. Verder kun je op pagina 36 veel informatie vinden over Sociaal Ondernemen en – niet onbelangrijk – over Sociaal Shoppen in Haarlem. Dit sociale gevoel komt ook terug bij Roos Groeneveld en Diane Prins. Zij hebben als doel hun medewerkers met een grote lach te laten rondlopen. En met succes! Lees op pagina 72 hoe ze dat doen. Ook laten wij op pagina 53 de drie finalisten van de Werkgevers Participatieprijs aan het woord en maken tot slot de winnaar van deze mooie prijs bekend. Kortom, het sociaal ondernemen is volop in beweging in Haarlem. Ik wens elke ondernemer een goede, gezonde en sociale onderneming en veel leesplezier met de tweede editie van HRLM Z.

Jeannette

HRLM Zz ✶ 3 WELKOM.indd 3

11-11-19 10:23

Fotografie: Harro Jansz.

4 ✶ HRLM Z FOTO 1.indd 4

11-11-19 10:24

INHOUD 6

17

DE ONDERNEMER 14 Meos IT 20 Pulles & Rijppaert 34 Van der Valk Hotel Haarlem 44 Action Events 82 201Fysiosport INTERVIEW 6 In gesprek met Mariëlle van Meerwijk-van der Toorn 49 Hans Romijn - Romijn Bedrijfsadvies 72 De kracht van Employee Experience 90 13 vragen aan Carolina Pruis COLUMNS 25 Falco Bloemendal - Darwiniaans innoveren 61 Ronald Straatman - Dag van de Ondernemer 71 Herman Opmeer - Doe iets voor je omgeving ADVIES 12 Maak het verschil met klantbeleving 22 Hoe houdbaar is jouw businessmodel nog? 63 De magie van Greta Thunberg

2

Winter 2019

49

72

REPORTAGE 17 De zakelijk honden van Haarlem 26 Cybercrime - Ondernemers gewaarschuwd 36 The Impact Day’s & Social Impact Night Haarlem 53 Participatieprijs werkgevers INFORMATIEF 24 Z enzo - Loonkloof in de organisatie? 42 Z enzo - Kleineondernemersregeling 80 Z enzo - Nieuwe wet WAB DUURZAAMHEID 64 Gratis dak met groene stroom 84 Het Gesprek - Duurzaamheid EN OOK... 68 Samenwerking Kennemer Business en HRLM Z 78 Zakelijk lezen 89 Shopping voor op de zaak 96 Lanceringsparty HRLM Z 1 97 Netwerk-evenementen 98 Netwerkbijeenkomsten in Haarlem

Colofon

Mede-oprichter en artdirector Rob Eversen (1951-2018) Uitgever en hoofdredacteur Jeannette Eversen Vormgeving Jeannette Eversen en Adrian de Groen Tekst- en eindredactie Marcel Lee Advertentieverkoop H.E. (Arie) Groeneveld, Daan Ruijter en Marjolein Stromeier Administratie Adela Bot/Romijn Bedrijfsadvies Distributie Hélène van der Werff, Tjibbe van der Werff en Paswerk/ BusinessPost Raad van Advies Ella Blommaert-Zander, Hans Romijn, Bernt Schneiders en Baud Schoenmaeckers Aan dit nummer werkten mee Falco Bloemendal, Franklin van der Erf, Tjeerd Gunning, Harro Jansz, Ebru Kapaklikaya, Marc Kok, Linda Llambias, Meta van der Meijden, Herman Opmeer, Ronald Straatman, Tjibbe van der Werff, Victoria van der Werff en Hélène Wiesenhaan Samenwerking Rob Wieleman, Kennemer Business Redactie-adres Lange Boogaardstraat 8 zwart, 2011 W V Haarlem, (023) 551 1227, HRLMZ@haarlemse-stadsglossy.nl, www.hrlm-online.nl en volg ons ook op www.facebook.com/haarlemsestadsglossy.

HRLM Zz ✶ 5 INHOUD HRLMz.indd 5

11-11-19 11:59

6 ✶ HRLM Z IN GESPREK MET MARIELLE.indd 6

11-11-19 10:25

INTERVIEW ✶

In gesprek met

MARIËLLE

VAN MEERWIJK-VAN DER TOORN ‘WERKEN BIJ ZAAMEN VOELT ALS THUISKOMEN’

‘Ik heb een positieve instelling bij alles wat ik doe’

Ze is een energieke duizendpoot die zich graag inzet voor Haarlem en zijn bewoners. Mariëlle van Meerwijk is medeoprichter van cowerkcenter Zaamen, presentator, moderator en dagvoorzitter op beurzen & congressen én ze zit in de organisatie van Swim to Fight Cancer. Zaamen staat voor samen werken: ondernemende mensen bijeen en interactie op een natuurlijke manier. Dit alles in een statig monumentaal pand aan de Nieuwe Gracht. Het doel van de oprichters is met elkaar meer bereiken. Mariëlle: “We willen op een

›

HRLM Zz ✶ 7 IN GESPREK MET MARIELLE.indd 7

11-11-19 10:25

mooie locatie gastvrijheid en kwaliteit leveren en in een positieve sfeer mensen laten werken. De eerste drie jaar was het sappelen, maar ik heb nooit getwijfeld aan ons concept. Het maakt zo’n verschil of je bij ons werkt of thuis aan de keukentafel, je werkt hier veel effectiever. Daarnaast kun je je spiegelen aan anderen. Je spreekt elkaar bij de lunch en dat inspireert. Daar geloven wij in.” De leden hebben een flex-abonnement en kunnen doordeweeks overdag terecht. Na acht jaar zijn er inmiddels 140 ondernemers die bij Zaamen komen werken, vergaderen of lunchen in de tuin. Het geheim van het succes is volgens Mariëlle de persoonlijke aandacht. “We kennen de leden allemaal bij naam en weten zelfs hoe ze hun koffie willen. Het voelt bij ons als thuiskomen, maar het is werk. Daarnaast is ons waanzinnige pand natuurlijk een fijne locatie om te zijn. Het is geen geijkt

‘Focus op je kwaliteiten, gaat er iets fout dan lossen we het op’

kantoorpand, we hebben opvallende kleuren op de muren en mooi meubilair. Het is in het geheel onvergelijkbaar met de gangbare kantoortuin. Niets is te gek bij ons, we organiseren regelmatig een borrel en nemen de leden mee in onze sloep de gracht op.” MOOI VOORBEELD Niet alles verloopt even rooskleurig in het leven van Mariëlle. Haar gezondheid laat al jaren veel te wensen over. Op haar dertigste kreeg ze hartfalen als gevolg van de ziekte van Lyme en ze ontwikkelde een stofwisselingsziekte. Kinderen zou ze niet kunnen krijgen en ze moest leren leven met de weinige energie die ze had, zeiden de doctoren. Wonder boven wonder werd ze toch zwanger. Na de geboorte van haar dochter, kwam de grootste domper in haar leven, Mariëlle blijkt drager van het brca2-gen (erfelijke borst- of eierstokkanker).

8 ✶ HRLM Z IN GESPREK MET MARIELLE.indd 8

11-11-19 10:26

INTERVIEW ✶

› HRLM Zz ✶ 9 IN GESPREK MET MARIELLE.indd 9

11-11-19 10:27

‘Mijn doel is om het verschil te maken en te zorgen dat er meer onderzoek gedaan wordt, zodat meer mensen geholpen kunnen worden. Het is zo gaaf om je in te zetten voor een mooi initiatief ’

Tekst: Meta van der Meijden. Fotografie: Harro Jansz.

“Ik ben heel erg ziek geweest en daarom doe ik alleen nog dingen die ik echt graag wil. Zaken waar mijn hart sneller van gaat kloppen met en voor andere mensen. Ik probeer zoveel mogelijk te verbinden en te motiveren. Een echte teamspeler, samen met anderen. Als speaker bij congressen en beurzen heb ik twee rollen: als storyteller en als presentator. Op medisch gebied heb ik zelf een hoop meegemaakt en ben daardoor een mooi voorbeeld van hoe ver je kunt komen met doorzettingskracht. Ik wil mensen laten voelen dat we veel meer kunnen dan we denken. Als presentator gaat het niet over mij, maar over bijvoorbeeld een medisch of een management gerelateerd onderwerp. Van tevoren verdiep ik me in het bedrijf of de materie om goed op de hoogte te zijn. Tijdens het congres maak ik contact met de sprekers en het publiek, dat leidt tot een goede dynamiek.” MOEILIJK GESPREK “Ik heb enorm veel positieve energie die wil ik delen. Zo ben ik altijd al geweest. Daardoor heb ik ook de kracht gehad om te dealen met mijn ziek zijn. Vanuit mijn mind set wist ik omhoog te krabbelen, totaal gefocust. Na de geboorte van onze oudste dochter bleek dat we het Brca2-gen in de familie hebben. Het gesprek met de dokter was het moeilijkste dat ik ooit heb gehad. Er schoot van alles door mijn hoofd: ik wil mijn dochter nog groot zien worden, moet zij nu ook getest worden? Daarna hebben we nog twee dochters gekregen. Toen de jongste anderhalf jaar oud was, heb ik alle stappen ondernomen die nodig waren. Mijn eileiders en borsten zijn weggehaald en ik kreeg een reconstructie, met als gevolg dat ik gelijk de overgang in ging. Maar ik had geen keuze, ik wil de meiden groot zien worden. Onmacht zet ik om in positieve actie, ook hier wil ik mensen motiveren en er iets moois van maken. Mijn doel is om het verschil te maken en te zorgen dat er meer onderzoek gedaan wordt, zodat meer mensen geholpen kunnen worden. Het is zo gaaf om je in te zetten voor een mooi initiatief. Met Swim to Fight Cancer hebben we vorig jaar een half miljoen opgehaald voor kankeronderzoek. 757 deelnemers zwommen door de grachten in Haarlem. 300 vrijwilligers hielpen mee. Samen werd het echt een professionele organisatie. We zijn al bezig met de volgende zwemtocht op 6 september

2020. Iedereen die hieraan meewerkt is vrijwilliger. Ook ik zet me er met hart en ziel voor in.” STEEDS WEER EEN UITDAGING Het werk van Mariëlle betreft allemaal projecten waar ze zo goed mogelijk in kan excelleren. “De afwisseling van de onderwerpen spreekt me aan. Ik duik er vol in, wil alles weten. Neem het optreden als presentator op congressen, het is steeds weer een uitdaging. Mensen bij elkaar brengen en een geheel creëren, het voelt als sport. Het is bevredigend een bijdrage te leveren aan de dag en te zorgen dat mensen zich durven te laten zien. We hebben allemaal een verhaal, maar kun je dat er uit krijgen? Wat ik daarvoor nodig heb? Nieuwsgierig en leergierig zijn, doorzettingsvermogen tonen en beseffen dat je door te geven ook ontvangt. Ik geloof daar echt in, mensen voelen of je authentiek bent. Ik heb veel energie om te geven, maar kan het niet alleen, samen komen we verder. Focus op je kwaliteiten; gaat er iets fout, dan lossen we het op. Ik vind dat een sterke kant van mijzelf. Door wat ik met mijn ziekte heb meegemaakt wordt alles relatief. Ik bekijk problemen anders dan de meeste mensen en voel me daar goed bij.” ✶

10 ✶ HRLM Z IN GESPREK MET MARIELLE.indd 10

11-11-19 10:27

INTERVIEW ✶

MARIËLLE GEEFT HET HRLM Z-STOKJE DOOR AAN... Cyrille Bastiaanse van We Know People. “Ik vind het gaaf hoe ze haar bedrijf heeft opgezet samen met haar zus. De manier waarop ze het gesprek aangaat met mensen en zich verdiept in hun achtergrond, daar hou ik van. Ze weet precies wie ze waar moet plaatsen. Dat kan niet iedereen, ik vind haar heel bijzonder en inspirerend. Daarnaast weet Cyrille de juiste balans te vinden tussen werk en privé.”

HRLM Zz ✶ 11 IN GESPREK MET MARIELLE.indd 11

11-11-19 10:28

MAAK HET VERSCHIL!

MET KLANTBELEVING, 10 TIPS OM DAT TE BEREIKEN De bel ging en nadat mijn dochter had open gedaan, kwam ze binnen met een grote doos van Nespresso. Volgens mij had ik niets besteld, vreemd. Wel voor mij bestemd, dus opengemaakt. Ik vond een kaart waarin ik werd bedankt voor 15 jaar trouw Nespresso-gebruik. Verder twee espressokopjes en een koker met koffie. Wat een leuke verrassing. En wat attent van ze. Ik had natuurlijk geen idee sinds wanneer ik de koffie drink, maar zij hadden wel aan mij gedacht. Belangrijker nog; ze bedankten mij omdat ik klant ben en stuurden me een klein cadeautje. Het is een leuk voorbeeld hoe je kunt sturen op klantbeleving. En dan is de vraag: werkt het? Ja dus. Kort daarna kreeg ik via een tijdschrift een aanbieding voor een abonnement met een mooie retro espresso-machine. Nou, die wilde ik wel graag hebben. Maar na goed lezen bleek dat hiervoor een ander type (merk) koffie cupjes nodig was. De machine was prachtig, maar ik wilde toch niet van koffiemerk veranderen. Zij denken aan mij, dan denk ik aan hen en blijf trouw. Nespresso heeft dit natuurlijk slim aangepakt, want in deze actie zitten meerdere onderdelen verstopt: ze waarderen bestaande klanten en ze gaan er niet vanuit dat wanneer je eenmaal klant bent, je dit automatisch altijd zal blijven. Ze begrijpen het effect van een onverwachts cadeautje. Ze weten: klanten behouden is minder kostbaar dan nieuwe klanten binnen halen. En ze weten: klantbeleving is dé manier om je te onderscheiden. KEER-OP-KEER VEROVERD In het eerste nummer van HRLM Z schreef hoogleraar Cor Molenaar met betrekking tot digitalisering: ‘wie niet meegaat met de tijd, zal het niet overleven’. Dat geldt nog sterker voor de manier waarop we omgaan met onze klanten. Nu is dat natuurlijk niet nieuw. De klant wil altijd graag zorg en aandacht. Maar de klant verwacht tegenwoordig meer; dat er wordt meegedacht, geluisterd, dat hij of zij ontlast wordt door eenvoud en gemak. De klant van nu is niet vanzelf volgzaam of trouw, maar moet keer op keer veroverd worden. Overtuigd dat de juiste keuze is of wordt gemaakt. Die hoge verwachtingen zijn zo gegroeid doordat er veel keus is in producten en diensten die ook qua prijs vergelijkbaar zijn. De klant zit in een luxepositie en is onder andere door internet goed geïnformeerd en weet zo wat er speelt en te koop is. En de klant ziet in de consumentenmarkt prachtige voorbeelden van wat er wordt gedaan op het gebied van klantbeleving. ‘En als het daar kan, dan wil ik het ook’. OM JOU TE HELPEN Het bekende voorbeeld is eigenlijk al jaren Coolblue. Alles voor een glimlach. Ze zijn zo gegroeid doordat de klant en de tevredenheid altijd op de eerste plaats staan. Daar maken

ze het verschil, omdat ze weten dat de wasmachine bij de concurrent hetzelfde apparaat is en voor dezelfde prijs. Ze luisteren en handelen naar de wensen en behoeften van de klant. Wat overigens alleen succesvol is doordat ze ook de basis, zoals productkennis en logistiek, goed beheersen. Zo lijkt het zelfs helemaal niet meer om die wasmachine te gaan, maar om jou te helpen de was schoon te krijgen, voor er weer gesport moet worden in het weekend. OOK IN B2B IS DE KLANTBELEVING CRUCIAAL Binnen het B2B-segment is de verwachting in klantbeleving eigenlijk niet anders. De inkoper is ook gewoon een mens die blij wordt van eenvoud, gemak, soepele processen en een leverancier die afspraken nakomt en meedenkt. Dat helpt hem of haar weer om hun klanten goed te bedienen en verwachtingen te overtreffen. Zo is het een keten van acties richting de eindklant, waarbij het verstandig is om elkaar te supporten. De ketting is zo sterk als... Daarom is het ook cruciaal om precies te weten wat voor jouw

12 ✶ HRLM Z KLANTBELEVING.indd 12

11-11-19 10:34

INFORMATIEF ✶

10 TIPS

VOOR EEN KLANTBELEVING DIE ONTHOUDEN WORDT

1 Zorg dat de basis op orde is. Wanneer bijvoorbeeld processen een chaos zijn, heeft focus op klantbeleving weinig zin. 2 Communiceer, praat met je klanten en vraag wat ze beleven. 3 Onderzoek wat de klantbeleving is. 4 Wat zijn de momenten van de waarheid voor de klant? Verzorg die perfect. 5 Stem beleving en klantreis af met de identiteit van jouw bedrijf, waar het voor staat (de merkwaardes). 6 Verbeter waar nodig. 7 Respecteer je klanten, wees ze dankbaar, waardeer loyaliteit en neem ze niet ‘for granted’. 8 Geef af en toe en onverwacht iets extra’s. Overtref verwachtingen. 9 Zet de klant centraal, in het hele bedrijf en in al het handelen. 10 Denk en acteer als Walt Disney.

En één als kleine extra: enjoy the ride. Geniet van het proces, de reis en wat je allemaal leert terwijl je je bedrijf sterker maakt!

klant nu écht belangrijk is. Wat zijn de momenten van de waarheid voor jouw klant, welke momenten zijn beslissend? Wanneer deze momenten slecht worden ingevuld en niet aangepast zijn aan de behoeften, zal een klant je vroeg of laat gaan verlaten. Maar wanneer je deze perfect invult, zal je een bondgenoot voor het leven hebben; een klant die je trouw blijft, meer zal gaan besteden en jouw bedrijf zal promoten bij anderen. SLAGROOM OP DE TAART En ben je er dan, als je het bovenstaande allemaal voor elkaar hebt? Hmm, bijna. Het is namelijk ook nog erg belangrijk om je klant te blijven verrassen. Zoals bij mij het cadeautje voor 15 jaar loyaliteit. Als het allemaal gewoon of vanzelfsprekend wordt, dan zakt het in. Dus verras je klant met iets kleins van toegevoegde waarde. Voorbeelden zijn het 13de koekje in een dozijn, gratis een uur sparren met de accountant, een gratis verzending van producten, vervroegde oplevering, enzovoorts. Er zijn vele voorbeelden die de klant iets extra’s geven en blij verrassen. Het wordt gewaardeerd en geeft een positieve associatie met jouw bedrijf, product en merk. WALT DISNEY Een oude klassieker is van Walt Disney. In de beginjaren van het park wilde hij een grote kerstparade laten houden. Dit zou een groots en kostbaar project worden. Omdat het zoveel geld zou kosten, werd het hem sterk afgeraden door zijn accountants. Ze gaven aan dat de bezoekers toch al in het park zouden zijn. En zonder parade zou niemand klagen, omdat ze ook geen parade zouden verwachtten en dus niets zouden missen. Walt Disney gaf aan dat dat “nu precies de reden was om het wel te doen, omdat niemand het verwacht. Het doel van Disneyland is om de mensen meer te geven dan ze verwachten. En zolang wij ze verrassen, zullen ze terugkomen. Maar als ze ooit niet meer komen, dan kost het ons 10 keer zoveel om ze weer terug te laten komen.” (opgetekend door Disney-historicus Les Perkins). MEER WETEN OF EEN MOOI VOORBEELD? Wat de invulling van Klantbeleving betreft loopt B2B wat achter op B2C. Ik ben op zoek naar voorbeelden die het tegendeel bewijzen. Heb jij een mooi B2B-voorbeeld, van jouw bedrijf of heb je het als klant meegemaakt, dan ontvang ik die graag. Stuur een berichtje naar Jan Quist, info@quist-cx.nl en wellicht neem ik het mee in één van mijn volgende blogs. Wil je meer weten over Klantbeleving en wat het voor jouw bedrijf kan doen, kijk op www.quist-cx.nl Customer Experience & Interim Management 06 1851 37 34 | www.quist-cx.nl | info@quist-cx.nl

HRLM z Z ✶ 13 KLANTBELEVING.indd 13

11-11-19 10:35

‘Identiteitsfraude is echt een nachtmerrie’

14 ✶ HRLM Z MEOS IT.indd 14

11-11-19 11:57

advertorial

DE ONDERNEMER ✶

MEOS IT

De mailbox van je bedrijf is gehackt en ze veranderen het bankrekeningnummer op je facturen. Iemand rijdt rond met jouw nummerbord en de verkeersboetes stromen binnen. Hoe bewijs je dat jij het niet bent? Expert in IT-security, MEOS IT ontwerpt, implementeert, beheert en beveiligt al bijna 25 jaar de IT-netwerken van hun klanten en voorkomt zo heel wat leed. Met goed opgeleide mensen en zorgvuldige service verzorgen ze het best mogelijke IT-netwerk. De IT-netwerken worden permanent bewaakt; door proactief beheer kunnen de klanten van MEOS werken in een betrouwbare, snelle en veilige IT-omgeving. Directeur Joost Metten: “We bieden kantoorautomatisering aan in de breedste zin van het woord. Voor de machine waarop gewerkt wordt, de opslag van bestanden, de back-up, de internet-accounts. We zorgen dat er geen vuiligheid van buiten op het bedrijfsnetwerk komt. Kortom, wij zijn de basis van alle systemen die een bedrijf nodig heeft.” IT-SECURITY Sinds een paar jaar richt MEOS zich ook op IT-security. Organisaties zijn zich vaak niet bewust van de schade die een cyberaanval kan aanrichten. Met additionele MEOS security-diensten worden hackers, cybercriminelen en andere digitale dreigingen buiten de deur gehouden. “Beveiliging van de IT is een ondergeschoven kindje in Nederland. Neem de beveiliging van wachtwoorden, veel mensen hebben simpele en ook nog vaak dezelfde wachtwoorden voor verschillende accounts. Die zijn zo te kraken, wachtwoorden als 123456, welkom, Ajax, de naam van de partner, de geboortedatum. Deze zaken zijn online eenvoudig te vinden. Wij adviseren onze klanten dan ook over te stappen op multi-factor authentication (MFA). Dit systeem vraagt om meer gegevens om te controleren dat jij

degene bent die probeert in te loggen.” Het is van belang accounts beter te beschermen omdat alles tegenwoordig online plaatsvindt. Kopers laten hun gegevens achter bij webwinkels, zodat het bestellen de volgende keer gemakkelijker gaat. Degene die toegang krijgt tot dat account heeft ook toegang tot de betaalgegevens. “Bankgegevens hacken is een aansprekend voorbeeld, maar identiteitsfraude vind ik het meest schrikbarend. Iemand anders neemt je identiteit over. Met jouw gegevens wordt van alles gekocht of zelfs een hypotheek aangevraagd. Vreselijk als je dat overkomt. Dit soort praktijken zien we veel.” ETHICAL HACKERS MEOS adviseert over beveiligen en werpt zoveel mogelijk technische barrières op om het hackers moeilijk te maken. Daarnaast heeft MEOS een aantal gecertificeerde Ethical Hackers in dienst, medewerkers die in staat zijn om de kwetsbaarheid van het IT-netwerk van de klanten aan te tonen.

Tekst: Meta van der Meijden. Fotografie: Linda Llambias.

“IT-beveiliging is ontzettend belangrijk”

MEOS IT Meer informatie via: www.meos. nl 088 - 990 40 00, mail: info@ meos.nl

HRLM Zz ✶ 15 MEOS IT.indd 15

11-11-19 11:57

ADV RUUD ZANDER.indd 16

11-11-19 10:50

REPORTAGE ✶

Steeds meer bedrijven gaan aan de ‘kantoorhond’

DE ZAKELIJKE HONDEN VAN HAARLEM

Je hond mee naar de zaak: echt een win-win situatie! Het vermindert stress en irritatie, geeft ontspanning en je hoeft je viervoeter niet te missen. De ‘kantoorhond’ maakt een ware opmars. Maar wat is een geschikte plaats voor een hond? En hoe zorg je ervoor dat het geen problemen oplevert?

Een vrolijk kwispelende staart in een kantoor, restaurant of kledingwinkel begint een normale zaak te worden. Steeds meer Nederlanders nemen hun huisdier mee naar hun werk. Een hond op de zaak zorgt voor meer interactie met collega’s, minder ergernissen en geeft de gelegenheid om even het hoofd leeg te maken tijdens een wandeling. De reden waarom de meeste Nederlanders hun huisdier meenemen naar het werk is zodat zij én het dier zich niet eenzaam voelen. Een maatje in de buurt geeft een rustgevend gevoel. Zo ook voor Aileen Out (32) die zich samen met haar vier maanden oude puppy Suit bevindt in een bedrijfsverzamelgebouw in de Waarderpolder. Hier werkt Aileen vijf dagen per week aan haar blog genaamd Pretty business. “In het gebouw heb ik mijn eigen kantoor en daar werk ik vaak alleen. Na twee jaar vond ik het tijd om iemand bij me te hebben.” Na overleg met haar huurbaas werd besloten dat er plek voor een hond was in het gebouw. “Toen ik het vertelde aan mijn kantoorgenoten waren ze terughoudend. Ze dachten dat het onrustig zou worden en de hond veel zou blaffen en rondrennen.” Voor Aileen was het daarom van belang een rustig ras uit te kiezen. Ze koos uiteindelijk voor een Cavalier King Charles Spaniel, een ras met een zachte aard en ingesteld op gezelligheid. Volgens hondengedragsdeskundige Anniek Winters is het kiezen van een ras van groot belang. “Niet alle honden zijn gemaakt voor een drukke

›

HRLMzZ ✶ 17 HONDEN OP WERK.indd 17

11-11-19 10:53

Ziggy van VIND Lifestyle.

Dirkje van restaurant Frenchies.

Suit van Pretty business.

Anniek Winters, hondengedragsdeskundige.

18 ✶ HRLM Z HONDEN OP WERK.indd 18

11-11-19 10:52

REPORTAGE ✶

ALLEMANSVRIEND Suit bleek uiteindelijk een goede keus, want Aileen en haar werkgenoten kunnen zich geen dag meer zonder hem voorstellen. “Suit is een hele rustige allemansvriend. Niet iedereen in het gebouw kent mij, maar hem wel.” Of de viervoeter ook bijdraagt aan een goede sfeer in het pand? “Zeker wel. Hij zorgt voor rust en ontspanning, en iedereen is dol op hem. Twee weken geleden waren er drugs op het terrein gevonden en daar had Suit van gegeten. Iedereen was van slag. Ze geven echt om hem.” Toch vindt Aileen die enorme aandacht soms ook een struikelblok. Omdat de Cavalier een gezelligheidsdier is, werd hij te vaak opgepakt door anderen. “Daar moet ik een lijn in trekken”, legt Aileen uit. “Soms kan ik dan kribbig reageren, maar ik heb geen gedeelde hond.” Anniek legt uit dat iedereen met een kantoorhond duidelijke regels moet maken richting kantoorgenoten. “Het is lastig als iedereen met de hond aan de haal gaat. Voor het baasje is het dan onmogelijk om de hond onder controle te houden.” DRUK Een veilige plek voor de kantoorhond is noodzakelijk volgens Anniek Winters. Een simpel kussen in de hoek is al voldoende. “Het is belangrijk dat de hond weet wat hij moet doen als er veel of andere mensen zijn.” Als het de viervoeter te druk wordt, is het belangrijk dat hij zich even terug kan trekken om te ontspannen. “Het is gezond voor een hond om een veilige plek te hebben om tot rust te komen. Het geeft de hond een gevoel van zekerheid.” De Fransen bulldoggen van Lisa Landman (27) weten goed wanneer

ze zich moeten terugtrekken uit de drukte. Zij passen zich goed aan in haar restaurant Frenchie, dat vernoemd is naar de twee hondjes. “Er kwam een dame drie zaterdagen achter elkaar langs en werd boos toen Sunny en Dirkje er niet waren.” Lisa houdt de twee zaterdag thuis, omdat het anders te druk is voor de twee. Ook zij weet dat er duidelijke regels verbonden zijn aan het hebben van een hond op de zaak. “Als het heel druk is, weten ze dat ze beter in de mand kunnen gaan liggen. Zodra het rustiger is, komen ze weer tot leven en wandelen ze op hun gemak door de zaak”, vertelt de eigenaresse. Ook voor haar was gezelligheid de doorslaggevende keuze om de twee bulletjes mee te nemen naar het werk. “Iedereen is gek op ze. Zowel de gasten als het personeel. Ze passen perfect in de losse, huiselijke sfeer van ons restaurant”, vertelt Lisa. “Het komt ook wel eens voor dat mensen niet beseffen waar ze zijn beland en niet gediend zijn van het duo. Als dat zo is, is het gewoon niet de plek voor hen. Het restaurant heet Frenchie, dus de naam zegt eigenlijk al genoeg..” Voor de eigenaresse is het een droom om de honden op de zaak te hebben. Ze ziet het als de ideale oplossing om Sunny en Dirkje niet alleen thuis te laten en gezelligheid op de zaak te creëren. “Die twee zijn net clowns. Op woensdagochtend geven ze elkaar altijd voor een heel lange tijd kusjes. Ze zijn enorm klef samen, maar onze gasten vinden het geweldig.” IDEALE PLEK Kledinghangers, bonnetjes en andere troep, de vier maanden oude Schnauzer Ziggy is er dol op. Hij komt een paar keer per week voor de gezelligheid mee naar de kledingwinkel VIND Lifestyle van baasje Didi

de Groot. “Deze winkel is een ideale plek voor een kleine hond zoals Ziggy.” Toen Didi de puppy in huis nam, vond ze het geen fijn idee om hem alleen achter te laten. “Dat was voor mij de voornaamste reden om hem mee te nemen naar de zaak. De gezelligheid is daarnaast ook mooi meegenomen. Zeker als ik alleen in de winkel sta.” De klanten kunnen dan ook geen genoeg van Ziggy krijgen en dat levert veel positieve reacties op. Hij is een echte schoothond die het liefst bij iedereen komt liggen. “Met zijn blote buik op je schoot, dat is echt zijn ding”, vertelt ze. Vervelend is hij overigens niet, behalve dat hij soms met een kledinghanger of bonnetje in zijn bek rondwandelt. “Hij luistert heel goed. Ziggy weet dat hij niet zomaar naar buiten mag en als hij moet plassen gaat hij netjes voor de deur staan. Verder slaapt hij gewoon veel.” Didi beaamt het advies van Anniek over het geven van een veilige plek. “Elke keer neem ik zijn kussen en speeltjes mee naar de winkel zodat hij lekker zijn ding kan doen.” NIET TE VRIJ Uiteindelijk is het aanschaffen van een kantoorhond doorgaans een goed idee. Anniek zegt er goed op te letten de hond niet te vrij te laten. Opvoeding en regels zijn volgens haar de meest cruciale punten. “Dat kan eventueel een opvoedkundig probleem worden. Duidelijkheid van de baas is het meest belangrijk bij aanschaf.” Toch is ze groot fan van een dier op het werk. “Een kantoorhond is altijd een goed idee. Je werkplek wordt er socialer door, er wordt veel gemakkelijker een praatje gemaakt. Door een hond neemt de gezelligheid op de werkvloer zeker toe.” ✶

Tekst: Victoria van der Werff. Fotografie: privébeeld.

werkplek. Sommige kunnen het goed hebben en anderen worden er onrustig van”, legt ze uit.

HRLMzZ ✶ 19 HONDEN OP WERK.indd 19

11-11-19 10:54

advertorial

PULLES & RIJPPAERT LIFESTYLE- EN VERMOGENSPLANNING

Waarom een Vermogensplanner? Waarom zou ik een vermogensplanner inschakelen? Deze vraag hoor ik wel eens. De vraag komt voort uit onbekendheid. Men weet niet wat een vermogensplanner doet. Dit is heel anders in landen als Amerika en Engeland. Daar is de vermogensplanner wél helemaal ingeburgerd als het beste financiële adviesmodel. Ik vind het bijzonder jammer dat dit in Nederland nog niet het geval is. Hierdoor hebben veel Nederlanders hun financiële zaken niet goed geregeld met een heleboel vervelende zaken tot gevolg, zoals financiële stress, nabestaanden die beroerd achterblijven, niet kunnen stoppen met werken, enzovoorts. De voordelen van een vermogensplanner: GEEN FINANCIËLE STRESS De vermogensplanner maakt inzichtelijk hoe iemand er financieel voorstaat. Nu, maar ook later, bijvoorbeeld na pensionering. Dit inzicht geeft vaak rust en voorkomt financiële stress. GEEN ZORGEN OVER JE FINANCIËLE TOEKOMST Na het inzicht maakt de vermogensplanner plannen om wensen en doelen te kunnen realiseren. Dit doet een financieel planner ook, maar deze bespreekt het plan, waarna de klant het zelf moet gaan uitvoeren. Het plan komt dan vaak in een la om er nooit meer uit te komen. De vermogensplanner daarentegen voert de plannen ook uit. Hij is de regisseur die ervoor zorgt dat het ook echt gebeurt. Hij bewaakt permanent de voortgang en stuurt indien nodig bij. Hierdoor kun je altijd zonder financiële zorgen het leven leiden dat je graag wilt leiden.

JE VERMOGEN RENDEERT OPTIMAAL Veel vermogen wordt in Nederland beheerd door banken en vermogensbeheerders die vaak onvoldoende de totale financiële situatie in beeld hebben. Bij een vermogensplanner is het financieel plan leidend, maar hij zorgt er wel voor dat de totale vermogensopbouw hier perfect op aansluit. MEER TIJD VOOR JE GEZIN, VRIENDEN EN VOOR JEZELF Doordat de vermogensplanner jouw financiële zorgen overneemt en ook de uitvoering verzorgt, houd je tijd over voor zaken waar het werkelijk om gaat. Kortom, de vermogensplanner helpt je aan een zorgeloze financiële toekomst. Nieuwsgierig? Neem dan contact op met een vermogensplanner bij jou in de buurt. Ik wens je hoe dan ook een zorgeloze financiële toekomst!

FRANS PULLES Pulles & Rijppaert Lifestyle- en Vermogensplanning Schoterweg 5 (023) 541 1180

20 ✶ HRLM Z PULLES.indd 20

11-11-19 10:57

WINTERVIBES INTERVIBE *2500m2 strand *700m2 binnen *Gratis parkeren *Restaurant, vergaderen evenementenlocatie *Wintervibes arrangementen met vaste prijs (zie website) *Magische winterlocatie, knapperende haardvuren, winterterras aan de plas WESTLAAN 41 - 1991 AL VELSERBROEK (NAAST HAARLEM) 023 538 18 78 - WWW.VILLA-WESTEND.NL

ADV DIV.indd 21

*Van Intieme borrel tot uniek bedrijfsfeest, luxe galadiner of een foodtruck evenement

11-11-19 10:58

BUSINESSMODEL T.H.T? Hoe houdbaar is jouw businessmodel nog? Waarom stel ik die vraag? De wereld om ons heen verandert snel en het tempo lijkt steeds hoger te liggen. De enige constante is verandering. Past jouw huidige businessmodel volgend jaar nog wel of over vijf of tien jaar?

Recentelijk kwam HP nog in het nieuws, in de rechtszaak tegen 123inkt.nl. HP verdient meer aan de verkoop van cartridges dan aan de verkoop van printers. Volkswagen verdient meer met het financieren van auto’s dan aan het produceren ervan. Een bank als Knab komt de markt op zonder een historie aan legacy-systemen en zonder de last van fysieke kantoren inclusief personeel. Een schilder die niet meer eenmalig de buitenboel komt verven, maar een servicecontract aangaat om het geheel gedurende een aantal jaar in een afgesproken staat te houden. Kortom, businessmodellen veranderen. Mijn boodschap is eigenlijk: verander zolang je nog kunt veranderen en wacht niet tot het moment dat je gedwongen wordt te veranderen. Het duidelijkste voorbeeld van aanstaande veranderingen is mijns inziens de automotive sector. Hier komen een heleboel veranderingen bij elkaar. De opkomst van de elektrische auto, zelfrijdende auto’s, (gemeente-)politiek en verandering in gedrag. ELEKTRISCHE AUTO Voor een traditioneel garagebedrijf zullen behoorlijk wat inkomsten wegvallen. De elektrische auto heeft minder bewegende delen waardoor er minder slijtage voorkomt. Ook zal de elektrische auto minder behoefte aan regulier onderhoud kennen dan een benzine- of dieselauto. Geen olie verversen, geen bougies vervangen en de remblokjes slijten ook minder snel. De enige uitzondering op het verminderde onderhoud vormen de banden, die vanwege het hoge motorkoppel en het forse gewicht van een elektrische auto juist eerder moeten worden vervangen. Schattingen over het verschil in onderhoudskosten lopen uiteen, tussen de 35% en 66%. In ieder geval beduidend lager. ZELFRIJDENDE AUTO De echte zelfrijdende auto is er nog niet, maar de ontwikkelingen gaan razendsnel. Ook dit heeft invloed op de vermindering van het onderhoud. Dit komt omdat deze auto’s niet onnodig hard zullen optrekken of afremmen. Deze auto’s zullen zo geprogrammeerd worden dat steeds de optimale rijomstandigheden gehandhaafd blijven. Bovendien zullen er, in de ideale situatie, geen botsingen meer plaatsvinden. Inkomsten uit schadeherstel zullen daardoor, waarschijnlijk, beperkt blijven tot het wegwerken van een krasje door bijvoorbeeld een winkelwagentje.

22 ✶ HRLM Z TJIBBE.indd 22

11-11-19 10:59

POLITIEK Fiscaal wordt op een gedragsverandering van de automobilist aangestuurd. De transitie naar elektrisch rijden wordt fors gestimuleerd. Geen belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM), geen motorrijtuigenbelasting (MRB) en een lage bijtelling. De gemeentelijke politiek bemoeit zich er ook mee door middel van onder meer subsidies, mileuzones en parkeerbeleid. Amsterdam is van plan om de milieuzones uit te breiden en de normen aan te scherpen, waardoor uiteindelijk in 2030 alleen nog emissieloze auto’s in de stad mogen rijden. Daarnaast geeft de gemeente subsidies voor de aanschaf van emissieloze auto’s en parkeervergunningen worden alleen nog afgegeven voor ‘schone’ voertuigen. Ook de gemeente Haarlem wil een verlaging van de CO²-uitstoot in de stad realiseren en de stad ‘autoluw’ maken. Zo heeft op 13 mei Interparking het beheer van de parkeergarage Stationsplein overgenomen. Het nachttarief is van € 2,90 (tussen 19.00 en 8.00 uur) gegaan naar € 0,60 per kwartier. Voor een nacht betaal je nu dus € 33,80, een stijging van 1.165%. Gelukkig is er een daglimiet van € 25,-. Daardoor is de stijging slechts 862%. Wel hebben ze Eco Parking, een 15% korting voor emissieloze auto’s. Bij het project Plaza West, winkelcentrum en appartementen aan de Westergracht, worden 300 parkeerplaatsen gerealiseerd voor het winkelend publiek en de bewoners van de 600 appartementen. Het bestaande parkeerterrein bij de Albert Heijn en Aldi gaat verdwijnen. Met een dergelijk beleid wordt Haarlem niet alleen autoluwer,

maar wordt het bezit van een auto gefrustreerd als je geen eigen oprit hebt.

zijn er, het is nu alleen een kwestie van tijd voordat dit de realiteit wordt.

DEELAUTO Vooral onder jongeren schijnt het autobezit een steeds kleinere rol te spelen. Deelauto’s zijn een geaccepteerd fenomeen, zoals aanbieders als Snappcar, Mywheels, Greenwheels, ParkFlyRent en Car2go laten zien. Het laatste onderzoek over autobezit van het CBS stamt uit 2016. Hierin valt te lezen dat het totale autobezit groeit, behalve in de leeftijdsgroep tussen de 20 en 30 jaar. Je mag aannemen dat deze trend doorzet, nu de meeste millenials een rijbewijs hebben.

CONSEQUENTIES Verplaats je even in een traditioneel garagebedrijf. Door de elektrische auto raakt men globaal de helft van de omzet uit onderhoud kwijt. Door de zelfrijdende auto zal de omzet uit schadeherstel bijna opdrogen. Erger nog, door gedragsverandering en de opkomst van deelauto’s raakt zo’n bedrijf zijn klanten kwijt. Grote partijen die deelauto’s aanbieden zullen waarschijnlijk zelf grote servicepunten inrichten om zo van de schaalgrootte te kunnen profiteren. Verder is de kans groot dat zij ook direct bij de autobouwers duizenden auto’s tegelijk bestellen, waardoor ook de toegevoegde waarde van autodealers in twijfel getrokken kan worden.

Laten we al deze ingrediënten eens bij elkaar gooien en flink gaan schudden. Welke cocktail gaat er ontstaan? We schrijven het jaar 2027. Mijnheer De Vries, een 30-jarige Haarlemmer, pakt voor het slapen gaan zijn smartfoon en opent de app voor zijn deelauto. Er is voor een deelauto gekozen, omdat parkeren in Haarlem heel erg lastig is geworden. Hij tikt in dat hij op 8.55 uur op zijn kantoor in Amsterdam wil aankomen. De app geeft aan dat de auto om 8.23 uur voor zal komen rijden. De volgende ochtend gaat op een groot parkeerterrein buiten Haarlem om 8.17 uur een elektrische auto zelfstandig rijden. Doordat deze auto met andere zelfrijdende auto’s in verbinding staat, en dus rekening gehouden kan worden met de verkeersdrukte, komt de auto exact om 8.23 uur en brengt de heer De Vries op tijd naar kantoor in Amsterdam. De auto gaat zelfrijdend verder naar de volgende klant in plaats van acht uur ongebruikt op een parkeerplaats te staan. Klinkt dit als science fiction? Ik denk het niet, de ingrediënten

Met dit artikel willen we niet garagebedrijven en dealers de stuipen op het lijf jagen, maar alle ondernemers wakker schudden. Ga één of twee keer per jaar brainstormen en kijk welke ontwikkelingen er gaande zijn. Maak een onderscheid tussen tijdelijke hypes en fundamentele veranderingen. Door een inschatting van het tijdspad van deze veranderingen te maken, kan je een actieplan opstellen waardoor de onderneming met de tijd mee kan gaan. De boodschap is: blijf alert op verandering. Veranderingen gaan steeds sneller. Verander zolang je nog kunt veranderen en wacht niet tot je moet veranderen en het niet meer kan. Om in ons voorbeeld van de automotive sector te blijven: als je te lang wacht, dan ben je, zonder het te willen, een oldtimer-specialist geworden.

Tekst: Tjibbe van der Werff MBA.

ADVIES ✶

HRLM Zz ✶ 23 TJIBBE.indd 23

11-11-19 11:00

Z ...enzo LOONKLOOF IN DE ORGANISATIE? DAT KOMT BIJ ONS NIET VOOR…

Uit een onderzoek, uitgevoerd door Ipsos, blijkt dat meer dan de helft van de werkgevers (53%) bij het inschalen van een nieuwe medewerker naar het laatstverdiende salaris kijkt. Dat ligt bij mannen gemiddeld al hoger dan bij vrouwen. Daarnaast geeft 54% van de werkgevers aan vrouwen niet actief te stimuleren om door te stromen naar hogere posities. WOMEN Inc. wil dat werkgevers zich bewust worden van het feit dat de loonkloof waarschijnlijk ook bij hen voorkomt. Daarom lanceert WOMEN Inc. de campagne ‘15 procent minder’ en de ‘Gelijk Loon Check’ . ONBEWUST VAN OORZAKEN Suzan Steeman, expert arbeidsmarkt bij WOMEN Inc., begrijpt dat werkgevers denken dat er geen loonkloof in hun organisatie is: “In tegenstelling tot wat veel mensen aannemen, is het hebben van een functiehuis of hanteren van een cao niet voldoende om loonverschillen te voorkomen. Dit komt doordat werkgevers zich vaak onbewust zijn van de oorzaken van de loonkloof. Daarom sporen we werkgevers aan om hun verantwoordelijkheid te nemen en de Gelijk Loon Check te doen, zodat werkgevers gemakkelijk kunnen meten of er sprake is van een loonkloof in hun organisatie.” DIVERSITEIT EN INCLUSIE Rachelle van Daalen, Programmamanager Diversiteit & Inclusie bij ProRail: “Door te onderzoeken of we vrouwen en mannen gelijk belonen voor gelijk werk komen we er achter waar we nu staan op het aspect van diversiteit en inclusie. Na ons eerste onderzoek blijken er salarisverschillen te zitten in twee van de schalen. Er is nu een nadere analyse nodig om te kijken of dit verschil te verklaren is, of dat er sprake is van ongelijke beloning.” GEDRAGSVERANDERING Omdat werkgevers een essentiële rol spelen bij het dichten van de loonkloof, richt WOMEN Inc. zich met de nieuwe campagne op hen. Zo wil WOMEN Inc. de bewustwording van werkgevers over de loonkloof vergroten en een gedragsverandering bewerkstelligen waardoor zij de loonkloof (mede) als hun verantwoordelijkheid zien en dit structureel aanpakken.

GELIJK LOON CHECK Met de Gelijk Loon Check krijg je een eerste inzicht in of er sprake is van een loonkloof binnen jouw organisatie. Ook geeft de Check een inzicht in de man-vrouwverdeling in jouw organisatie. Bijvoorbeeld hoe het zit met de verdeling van vrouwen en mannen op hogere functies. Je krijgt waardevolle inzichten zodat je eventuele vervolgstappen kunt bepalen. WAT IS HET? Een check die organisaties met meer dan 50 werknemers snel en eenvoudig een eerste inzicht geeft in of er sprake is van een loonkloof. Voor bedrijven met minder dan 50 werknemers kan het verschil tussen mannen en vrouwen onvoldoende worden geanalyseerd. HOE WERKT HET? 1 Vul via vijftienprocent.nl/magazine/womeninc-zo-werkt-het/gelijk-loon-check/ je gegevens in en ontvang – geheel vrijblijvend – per e-mail de starterskit met alle informatie (bijv. een sample file van de data die je moet aanleveren en een voorbeeldrapportage). 2 Als je de Gelijk Loon Check wilt doen, stuur je de opdrachtbevestiging retour en ontvang je een link naar een data upload portal. 3 Je levert de data aan, waarna een analyse wordt gedraaid. 4 Binnen 2 weken ontvang je een rapportage.

Bron: deondernemer.nl.

Vrouwen in Nederland verdienen gemiddeld nog steeds 15 procent minder dan mannen. Nieuw onderzoek toont aan dat driekwart van de werkgevers denkt dat de loonkloof niet voorkomt binnen hun organisatie. Vaak blijkt dit wél het geval en stappen ze (onbewust) in verschillende valkuilen die de loonkloof veroorzaken en in stand houden.

24 ✶ HRLM Z Z enzo loonkloof def.indd 24

11-11-19 11:12

COLUMN ✶

DARWINIAANS INNOVEREN IN EEN PADDENPOEL

Falco Bloemendal

is centrummanager in Haarlem. Hij is actief in verschillende besturen en houdt zich in zijn vrije tijd onder meer bezig met imkeren, tuinieren en duurzaamheid.

Het was lente en dus tijd om de bijenvolken te controleren op de Noordkop. Tijdens de wandeling door de groenstrook naar de bijenstand, peinsde ik over de vraag wat ik nu beteken voor de Waarderpolder. Ben ik een doodgewone imker of toch een heel kleine producent? Ik produceer immers met behulp van bijen honing, stuifmeel en propolis. Gelukkig bood het alwetende Google met een beetje hulp van Wikipedia het antwoord: bijen vallen onder kleinvee. Ik ben dus eigenlijk een Waarderpolder-agrariër. Mijn oog viel ondertussen op een stel kauwtjes die in de verte vlogen. Als gieren cirkelden ze boven de bijenkasten terwijl ze vakkundig de al jaren stilstaande windmolens ontweken. Kauwtjes zijn intelligent en als echte opportunisten zijn ze er als de kippen bij als er iets te halen valt. Uit onderzoek blijkt dat kauwtjes mensen om zich heen herkennen. Het is maar even dat je het weet. Eenmaal dichterbij gekomen ontwaarde ik een tafereel waar je van alles van zou kunnen vinden. In de groenstrook was een aantal betonnen poeltjes aangelegd speciaal voor de rugstreeppad. De padden maakten er goed gebruik van en hadden voor nageslacht gezorgd. De dikkoppen zwommen naar de ondiepe waterkant om zich op te warmen in de lentezon. Ze vergaten daarbij dat ze op het lichtgrijze beton opvallen als hagelslag op een witte boterham. De kauwtjes pikten ze één voor één uit het ondiepe water als een waar dikkoppenbuffet. De een zijn dood is de ander zijn brood. Gelukkig hadden de kikkers en padden hier rekening mee gehouden. Er zullen van de honderden dikkoppen zeker een paar grijs gekleurde individuen overleven om te zorgen voor een nieuwe generatie. Natuurlijke selectie was gaande voor mijn ogen, oftewel Darwiniaans innoveren in een Waarderpolder-paddenpoel.

HRLM Zz ✶ 25 COLUMN FALCO.indd 25

11-11-19 11:00

Ondernemers gewaarschuwd voor grote online gevaren

STOP DE CYBERBOEVEN! Veel bedrijven hebben hun ICT-beveiliging niet goed op orde. Daardoor kunnen kwaadwillenden veel schade aanrichten en zelfs complete ondernemingen platleggen. De overheid waarschuwt voor dit vaak onzichtbare digitale gevaar. Want voordat je het weet, kun jij als ondernemer ook de klos zijn.

Het Regionaal Platform Criminaliteitsbeheersing Noord-Holland (RPCNH) organiseerde afgelopen zomer een gratis interactieve cybercrime-training voor mkb-ondernemers in Haarlem. En dat was niet zonder reden. Cybercriminaliteit wordt namelijk een steeds groter probleem en ondernemers zijn in toenemende mate de dupe. Daarom dus deze voorlichting, die onderdeel is van de landelijke campagne ‘Eerst checken, dan klikken!’ van het Ministerie van Justitie en Veiligheid die eind mei jl. werd afgetrapt. De doelstelling van het RPCNH en de overheid is het beïnvloeden van de mindset van ondernemers én hun personeel. Deelnemers krijgen handvatten om cybercrime te voorkomen, gedragsverandering bij werknemers te stimuleren en gevolgschade te beperken. BEVEILIGINGSLEKKEN We leven anno 2019 in een wereld waarin alle digitale mogelijkheden als e-mail, social media, smartphone, laptop en tablet met elkaar verbonden zijn. En als er in al die hard- en software één klein foutje zit of een gebruiker ervan doet iets doms of ondoordachts, kunnen de gevolgen desastreus zijn. Onlangs kwam nog in het nieuws dat liefst 900 Nederlandse bedrijven – zonder dat zij het wisten – een enorm gevaar liepen op cybercriminaliteit. Wat was er aan de hand? Uit onderzoek van Reporter Radio bleek dat er bij die grote hoeveelheid ondernemingen een gevaarlijk lek in het Fortigate-VPN-systeem zat. Een VPN-netwerk wordt door bedrijven gebruikt, zodat via een veilige

26 ✶ HRLM Z CYBERCRIME.indd 26

11-11-19 11:02

REPORTAGE ✶

verbinding op afstand kan worden gewerkt. Superhandig voor je personeel. Maar vanwege de kwetsbaarheid konden cybercriminelen ook toegang krijgen tot dit netwerk en daarmee gevoelige gegevens inzien en tevens gewiekste software op de bedrijfssystemen installeren. Onder de 900 gedupeerden zaten zorg- en onderwijsinstellingen, ICT-bedrijven en zelfs ook een beursgenoteerde onderneming. Geen kleine jongens dus. Het probleem zat echter niet alleen in de maker van het genoemde Fortigate-VPN-systeem. De ontwerper had namelijk afgelopen mei al een update ontwikkeld, waarmee het beveiligingslek gedicht kon worden gedicht. Maar zo’n update werkt pas nadat de gebruiker (lees: de bedrijven) dit ook daadwerkelijk heeft geïnstalleerd. En dat had het gros van de ondernemingen dus niet gedaan! HET GEBEURT ANDEREN... TOCH? Misschien denk je wel: logisch dat grote bedrijven worden aangevallen, maar ik ben een kleine mkb’er en dus niet interessant voor cybercriminelen. Of is de gedachtegang wellicht: mijn gegevens staan in de cloud, dus ik ben veilig. En een andere veel voorkomend idee: ik gebruik een Mac, dus ik word niet gehacked. Mocht je zo redeneren, dan hebben de voorlichters van RPCNH nieuws voor je: iedereen is namelijk een potentieel richtpunt van cybercriminelen. Uit onderzoekscijfers van 2017 bleek al dat 1 op de 5 ondervraagde mkb’ers weleens het slachtoffers was geweest van cybercriminaliteit. Bij dit onderzoek, dat liefst in twintig verschillende branches is uitgevoerd, bleken ondernemers vooral het slachtoffer te zijn geworden van malware. Deze zogenoemde malicious software is elke

software die gebruikt wordt om computersystemen te verstoren, gevoelige informatie te verzamelen of toegang te krijgen tot private computersystemen. Verder bleek uit het onderzoek dat 17 procent van de ondernemende slachtoffers getroffen te zijn door ransomware. Ransom-wat? Liefst 65 procent van de Nederlandse ondernemers heeft nog nooit van deze term gehoord, maar het is een reëel gevaar. Deze gijzelsoftware is een chantagemiddel op internet. Letterlijk vertaald betekent ransom losgeld. Ransomware is dus malware die een computer en/of gegevens die erop staan blokkeert en vervolgens van de gebruiker geld vraagt om de computer weer te ‘bevrijden’ middels een tegen betaling verstrekte code. Ordinaire chantage dus om je geld af te troggelen. Nog eens 10 procent van de mkb’ers was het slachtoffer van phishingmail. Phishing is een vorm van internetfraude. Het bestaat uit het oplichten van mensen door ze te lokken naar een valse website, die een kopie is van een echte website, om ze daar – nietsvermoedend – te laten inloggen met hun inlognaam en wachtwoord of hun creditcardnummer. Zo geef je dus belangrijke digitale toegangscodes bloot, zonder dat je het door hebt. WAAROM CYBERCRIMINALITEIT Wie zijn die cybercriminelen? Het zijn volgens de RPCNH geen eenlingen meer, maar georganiseerde organisaties. Ze zijn uit op controle over je computer, ongeacht wie je bent. Vaak zitten de criminelen niet in Nederland, wat opsporing lastig maakt. En hun motief? Dat is veelal zakelijk. Simpel gezegd: ze willen zoveel mogelijk geld verdienen aan hun slachtoffers. En die cybercrime blijkt zeer lucratief. In 2014 verdienden de digitale criminelen wereldwijd

›

HRLM Zz ✶ 27 CYBERCRIME.indd 27

11-11-19 11:02

gezamenlijk een bedrag van 445 miljoen dollar. Als cybercriminaliteit een bedrijf was geweest, kende destijds alleen het bedrijf Apple een hogere jaaromzet! CHECKLIST VOOR GOEDE BEVEILIGING Hoe beveilig je jezelf dan beter? Bedrijven die hun digitale veiligheid nu matig tot slecht hebben geregeld, kunnen al snel progressie boeken om cybercriminelen beter buiten de deur te houden. Zo heeft Computest een heel handige security awareness checklist opgesteld. Volg je deze stappen, dan wordt het voor de digitale boef al een stuk moeilijker om via de digitale snelweg schade aan te richten. WACHTWOORDEN Een erg grote valkuil zijn bijvoorbeeld de wachtwoorden die door bedrijven en hun personeel worden gebruikt. Want er wordt nog steeds vaak gekozen voor simpel te kraken wachtwoorden als 123456 of Welkom01. Dit is koren op de molen van de cybercrimineel, die hier wel raad mee weet. Computest geeft wat dit betreft een viertal tips. Ten eerste: gebruik veilige, sterke én

Phishing, ransomware, cryptoware... Zorg dat je altijd goed beveiligd bent!

verschillende wachtwoorden per website of systeem. Twee: gebruik zinnen of versjes als wachtwoord, bijvoorbeeld: Gisteren stond lasagne op het menu. Advies drie: gebruik een 2-factor authenticatie waar mogelijk. En denk je wellicht: hoe moet ik al die moeilijke en verschillende wachtwoorden onthouden?, maak dan gebruik van een handige password manager die ze allemaal voor je bewaart. Hierbij kun je gebruikmaken van managers als LastPass, 1Password of Dashlane. APPARATEN Daarnaast is het essentieel dat een onderneming bij alle gebruikte apparaten zoals computers, laptops, smartphones en tablets, een aantal belangrijke zaken in het oog houdt. Schakel, zo tipt Computest, bijvoorbeeld automatische updates in. We hebben aan het begin van dit artikel laten zien dat onlangs 900 grote Nederlandse bedrijven hun digitale lek niet hadden gedicht, omdat ze de belangrijke beveiligingsupdate van hun softwareprovider niet hadden geïnstalleerd. Met een automatische update zou dit probleem direct verholpen zijn. Een tweede belangrijk punt: zorg dat je device over een antivirusprogramma beschikt. Zo’n

28 ✶ HRLM Z CYBERCRIME.indd 28

11-11-19 11:03

REPORTAGE ✶

› HRLM Zz ✶ 29 CYBERCRIME.indd 29

11-11-19 11:03

digitale hulp detecteert alle aanvallen die er op je apparaat worden gepleegd én houdt ze tegen. Voor enkele tientjes per jaar kun je al een prima antivirusprogramma installeren, dus voor de kosten hoef je het niet te laten. Doen dus! Ten derde: maak automatische back-ups van al je kostbare bedrijfsgegevens. Want mocht een cybercrimineel je computer of systeem lam leggen, heb je altijd nog een digitale reservekopie van alle essentiële informatie van jouw bedrijf. En tip vier: gebruik versleuteling voor harde schijven, usb-sticks en andere gegevensdragers, zodat de informatie die hierop staat niet direct zichtbaar is. WEBSITE EN E-MAIL Een andere goede tip van Computest is om de veiligheid van websites, e-mail en verbindingen te checken. Dat kan heel simpel door naar de website internet.nl te gaan. Vul je websitenaam of mailadres en druk vervolgens heel simpel op de knop ‘start test’. Binnen enkele seconden krijg je antwoord hoe veilig je site of mailadres is. Is je score lager dan 100 procent, dan geeft de site direct handige tips wat er beter kan en hoe je dat kunt oplossen. Heeft je site bijvoorbeeld geen veiligheidscertificaat en staat er voor de www nog een ouderwets http in plaats van de veiligere htpps, dan krijg je als tip: ‘de verbinding met je website is niet of onvoldoende beveiligd (https). Gegevens die onderweg zijn tussen je website en haar bezoekers zijn daardoor niet beschermd tegen afluisteren en manipulatie. Vraag je hostingprovider om https aan te zetten en veilig te configureren.’ MEDEWERKERS Stel dat je als onderneming alles digitaal op orde hebt, dan ben je er nog niet. Want als je medewerkers onzorgvuldig te werk gaan, kun je als bedrijf nog steeds groot cybergevaar lopen. Om dit mogelijke euvel te neutraliseren, geeft Computest de tip om het account van medewerkers niet meer rechten te geven dan noodzakelijk. Tip twee: verlaat een medewerker je bedrijf? Pas zijn of haar toegangsrechten dan direct aan. Drie: instrueer je personeel duidelijk waar zij bedrijfsgevoelige informatie moeten opslaan. En tot slot: zorg dat je medewerkers

weten wat ze moeten doen bij mogelijke nepmails, neptelefoontjes en of als ze het vermoeden hebben van een hack. HOE HERKEN JE PHISHING? Met de landelijke campagne ‘Eerst checken, dan klikken!’ geeft de overheid tips hoe je bepaalde valkuilen kunt herkennen. Zo zijn e-mails, tekstberichten of betaalverzoeken met een foute link erin veelgebruikte manieren om je gegevens te achterhalen of je over te halen om geld over te maken. Dit heet phishing. Met die gegevens, zoals wachtwoorden of toegangscodes, kunnen internetcriminelen je veel geld afhandig maken. Het is dus belangrijk om alert te zijn. Via de website veiliginternetten.nl geeft de overheid allerlei tips. Want als je phishing kunt herkennen, en niet op linkjes en bijlagen klikt, snijd je internetcriminelen flink de pas af. Zo moet je bijvoorbeeld extra alert zijn als er via mail of tekstberichten gevraagd wordt om geld over te maken, om ergens in te loggen óf om je persoonsgegevens te mailen. Staat tevens bij het verzoek dat er ‘haast bij is’, dan is dit een extra phishing-alarmbel die moet gaan rinkelen. ‘Als dit het geval is, weet je

30 ✶ HRLM Z CYBERCRIME.indd 30

11-11-19 11:04

REPORTAGE ✶

Zo voorkom je afluisteren, hacken, manipulatie, oplichting en ordinaire chantage...

WAT TE DOEN ALS JE SLACHTOFFER BENT? Mocht je als ondernemer toch het slachtoffer worden, wat moet je dan doen? Ook daar geeft de overheid goede tips over. Is je computer bijvoorbeeld door ransomware gekaapt en er wordt losgeld geëist, dan heb je geen toegang meer tot je computer en bestanden. Waarschijnlijk zie je dan op je scherm een melding dat je pas weer toegang krijgt als je een bepaald bedrag betaalt. In dit geval zegt de overheid duidelijk: betaal niet! Betalen biedt namelijk geen enkele garantie

dat je weer toegang tot je computer en bestanden krijgt. Bovendien beloon je daarmee de criminelen en wordt het probleem in de toekomst alleen maar erger. De vraag is vervolgens: wat nu te doen? De site veiliginternetten.nl tipt: doe eerst aangifte bij de politie van de ransomware voordat je de ransomware of cryptoware van je computer haalt. Dan kunnen de politie en het Openbaar Ministerie snel bewijs van de malware op je computer vinden waarmee ze onderzoek doen naar mogelijke dadersporen. Vraag bij het maken van een afspraak om aangifte te doen altijd om de aanwezigheid van een digitaal rechercheur. Dat helpt bij het formuleren van de aangifte en zorgt dat de aangifte zo compleet mogelijk wordt opgenomen. HOE VERWIJDER JE MALWARE? Vervolgens kun je een aantal dingen doen om de malware van je computer te krijgen: start ten eerste je Windows-computer op in ‘veilige modus’ en kijk of je de ransomware kunt verwijderen met hulp van de gratis proefversie van het programma HitmanPro van Sophos. Tip twee: op de website Nomoreransom.org vind je middelen om de digitale bestanden op jouw computer te ontsleutelen zonder de cybercriminelen te betalen. De website is een initiatief van Europol, Team High Tech Crime van de politie, Kaspersky Lab en Intel Security. Ten derde: voer een virusscan uit om je computer te laten nalopen op virussen en laat deze door de virusscanner verwijderen. Zorg er altijd voor dat je de laatste versie van de virusscanner hebt gedownload zodat de nieuwste bedreigingen worden herkend. Als je hierna fabrieksherstel hebt uitgevoerd, kun je de back-up van je gegevens terugplaatsen op je device. ✶

Tekst: Marc Kok.

voortaan wat je te doen staat! Eerst checken, dan klikken! Klik niet zomaar op een link’, zo waarschuwt de overheid. Maar waar moet je dan naar kijken? Check ten eerste de URL van een link doort er met je muis op te gaan staan (niet klikken natuurlijk!). Kijk goed of je vreemde dingen in de URL ziet staan. Check tevens het e-mailadres van de afzender. En krijg je een onverwacht betaalverzoek van een bekende? Bel hem of haar op en vraag of het klopt. Krijg je een betaalverzoek van een bedrijf? Bel deze onderneming dan op om te vragen of het klopt.

MEER INFO? Voor meer informatie over veilig digitaal ondernemen, zijn de websites rpcnh.nl, internet.nl, digitaltrustcenter.nl en veiliginternetten.nl een uitstekende informatiebron.

HRLM Zz ✶ 31 CYBERCRIME.indd 31

11-11-19 11:04

32 ✶ HRLM Z FOTO 3.indd 32

11-11-19 11:09

Fotografie: Harro Jansz.

HRLM Zz ✶ 33 FOTO 3.indd 33

11-11-19 11:11

VD VALK.indd 34

11-11-19 12:14

VAN DER VALK HOTEL HAARLEM: VERNIEUWD ÉN VERNIEUWT! In Haarlem, onder de rook van Amsterdam, vind je Van der Valk Hotel Haarlem, gelegen aan de rand van het prachtige oude stadscentrum. Met zeer uitgebreide congresmogelijkheden, luxe en moderne hotelkamers, bar en restaurant en volop gratis parkeergelegenheid een uitstekende locatie voor alle zakelijke bijeenkomsten.

Heb je het resultaat van de metamorfose van Van der Valk Hotel Haarlem al bewonderd? De nieuwe entree met roltrappen, de vernieuwde receptie en lounge, Birdy’s Bar en Restaurant Martinus zijn nu geheel eigentijdse ruimten met een lichte en moderne, sfeervolle inrichting. Je kunt natuurlijk ook overnachten in één van de 222 ruime en al geheel gerenoveerde hotelkamers. Met ruim 400 gratis parkeerplaatsen is er altijd een plaatsje voor je beschikbaar en voor de elektrische rijders heeft Hotel Haarlem 4 laadpalen en een snellader. Je kunt in het gehele hotel gebruik maken van de snelle Wi-Fi en in de gerenoveerde hotelkamers beschik je tevens over supersnel bedraad internet. TWEE VOLLEDIGE ZALENETAGES Hoeveel gasten? Tot 1.000 geen probleem! Met trots presenteert Hotel Haarlem ook de nieuwe zalen op de begane grond: de Amsterdamzalen. Deze etage bestaat uit 5 flexibele zalen en 4 boardrooms en naar wens kunnen er meerdere zalen samengevoegd worden. De zeer royale foyer maakt deze vergader-etage helemaal compleet. De zalen zijn alle uitgerust met de nieuwste technische snufjes zoals laserprojectoren, en ze zijn uitermate geschikt

voor alle soorten zakelijke bijeenkomsten. Ook voor particuliere en feestelijke bijeenkomsten zijn deze zalen geschikt; je kunt hier met je gezelschap ook brunchen, dineren of een gezellig feest vieren. RESTAURANT MARTINUS In de zomer van 2019 is het geheel vernieuwde Restaurant Martinus geopend, waar je iedere dag heerlijk à la carte kunt lunchen en dineren. Tevens kun je iedere maandag t/m vrijdag genieten van een overheerlijk en uitgebreid lunchbuffet. Met een keur aan koude en warme gerechten, Live Cooking vis- en vleesgerechten, gezonde smoothies en buffetdrankjes zoals koffie, thee, melk en sappen is er voor ieder wat wils. Naast het lunchbuffet presenteert Hotel Haarlem ook iedere zondag een heerlijke Zondagsbrunch, tussen 12.00 en 15.00 uur. Het brunchbuffet wordt gevolgd door een heerlijk dessertbuffet en drankjes zoals koffie, thee, fruitwaters en smoothies zijn inbegrepen.

lekker hapje van onze borrelkaart. Bij binnenkomst valt direct de mooie, 10 meter lange lamp op boven de bar, een echter eye-catcher. De sfeervolle haard en vele gezellige hoekjes geven een prettig thuisgevoel. Boven in de bar is er ook een vide gecreëerd met een waanzinnig uitzicht over de bar en de entree. Vanuit zowel het restaurant als de bar heb je direct toegang tot het nieuwe zonnige terras. TOEKOMST Op dit moment renoveert Hotel Haarlem de tweede zalen-etage met nogmaals 11 zalen. Ook hier zijn 4 zalen samen te voegen en komt er een centrale foyer met alle voorzieningen voor de gasten. Zodra deze etage klaar is, worden de 90 hotelkamers in het hoofdgebouw gerenoveerd, alsmede de fitness- en wellnessruimte.

BIRDY’S BAR EN TERRAS In het voorjaar van 2019 is Birdy’s Bar geopend, een heerlijke plek voor een kopje koffie, lunch of diner of een mooi (speciaal-) biertje of een wijntje, in combinatie met een

HRLM Zz ✶ 35 VD VALK.indd 35

11-11-19 12:15

THE IMPACT DAYS & SOCIAL IMPACT NIGHT IN HAARLEM De groeiende beweging van sociaal ondernemerschap Tijdens The Impact Days van 21, 22 en 23 november wordt door heel Nederland zichtbaar gemaakt hoe ondernemers bouwen aan een eerlijke en duurzame wereld. Dit jaar doet Haarlem ook mee. De gemeente Haarlem organiseert samen met Stichting Stadsgarage een ‘Social Impact Night’ en een ‘Social Saturday Shoppingroute’. Zo vieren we samen sociaal ondernemerschap en maken we impact in de stad zichtbaar.

In heel Nederland wint sociaal ondernemerschap terrein. Bij deze sociale ondernemers is geld verdienen geen hoofddoel, maar een middel om de wereld een beetje beter te maken. In elk dorp en elke stad zijn deze ondernemers bezig met het oplossen van een ecologisch of maatschappelijk probleem; van het verbeteren van afvalstromen en het verduurzamen van de zorg tot het aanbieden van werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. DOPPER In Haarlem is Dopper er daar één van. Natuurlijk hoef je geen veganist te zijn om bij Dopper te werken en word je niet ontslagen als je je brood in een plastic zakje meeneemt. Wel vindt Dopper dat zij als bedrijf een verantwoordelijkheid heeft naar de wereld en wil zij met haar acties de planeet en de mensen een beetje gezond houden. Zo bespaart iedere Dopper gemiddeld 40 plastic wegwerpflesjes. Medewerkers van Dopper geven voorlichting op scholen en het bedrijf investeert in schoonwater projecten in Nepal. HET APPELTAARTIMPERIUM Het Appeltaartimperium bakt appeltaarten. Deze worden gebakken door mensen uit de geestelijke gezondheidszorg of met een verslavingsproblematiek. Professionele bakkers bewaken de kwaliteit en begeleiders helpen cliënten met hun re-integratie. Een appeltaart van het Appeltaartimperium smaakt daarom naar meer. Sociale ondernemers willen de wereld een beetje beter maken. Langzamerhand worden steeds meer ondernemers zich bewust dat zij met hun manier van ondernemen het verschil kunnen maken. Jolijn Beukering van SMAAK zegt daarover: “In ons restaurant serveren we een gezonde biologische lunch. Tegelijk bieden we jongeren met een verstandelijke handicap een opleiding tot keuken- of bedieningassistent. Met een klein stapje extra snijdt het mes zo aan twee kanten.” THE IMPACT DAYS Om de transitie naar dit soort ondernemerschap samen te ontdekken, vieren en te versnellen, is The Impact Days in het leven geroepen.

36 ✶ HRLM Z social ondernemen.indd 36

11-11-19 11:14

REPORTAGE ✶

Tijdens The Impact Days wordt ingezoomd op ondernemers die het maken van een positieve verandering voor mens en planeet tot hun kern hebben gemaakt. Geworteld vanuit de eigen regio, werken veel sociaal ondernemers aan deze missie. En dat gebeurt al op meer plekken dan je denkt. Tijdens The Impact Days kan dus iedereen in de eigen buurt, dorp of stad ontdekken welke betekenis sociaal ondernemers geven aan onze wereld. Van feestelijke fiets- en wandelroutes tot inspirerende evenementen; 21, 22 en 23 november vieren gemeenten, sociaal ondernemers en consumenten samen de beweging van sociaal ondernemerschap.

Sociaal ondernemers zitten overal. In de Waarderpolder, in de Bakke-Rij, het MAAK-terrein en de Stadskweektuinen. Maar ook in de Haarlemse binnenstad. Daarom is er op zaterdag 22 november de ‘Social Saturday Shoppingroute’. Dan presenteren 12 sociale bedrijven zich. Op de volgende pagina’s vind je de sociale shoppingroute, zodat je zelf een kijkje kunt nemen.

“Ik vind het geweldig dat Haarlem meedoet aan The Impact Days. De bedrijven die bijdragen aan een eerlijke en duurzame wereld verdienen het om een podium te krijgen. Voor Haarlemmers is het heel interessant om te zien hoeveel winkels en restaurants in onze stad bezig zijn met sociaal ondernemerschap!” Robbert Berkhout, wethouder Duurzaamheid en Economie.

Op woensdag 20 november organiseert de Stadsgarage de Social Impact Night. Op deze avond vertelt wethouder Robbert Berkhout waarom we in Haarlem sociaal ondernemerschap stimuleren. En hoe kunnen sociaal ondernemers zaken doen met de gemeente als opdrachtgever? En wanneer ben je een sociaal ondernemer? De Code Sociaal Ondernemen legt dat uit. De Social Impact Night is voor iedereen die rond sociaal ondernemerschap geïnteresseerd is en wil bijdragen aan positieve maatschappelijke impact. Meld je aan via de website van Stichting Stadsgarage (www.stichtingstadsgarage.nl/l/social-impact-night).

HRLM Zz ✶ 37 social ondernemen.indd 37

11-11-19 11:15

19 Sociaal shoppen in Haarlem

2019

23

Social Saturday NOVEMBER

Be social. Buy social.

Sociaal shoppen in Haarlem theimpactdays.nl

HOE KOM IK ER?

De route begint Obissimpero doloria asimodi dicimodi non re quis que nulparum sitaque exereium quunte sitasi rendam laboreiur molupta qui de eveliquatur alit harchitia conseni seque labo. Verum quaecto inciist excerum volenitatur? Qui omnihiti

Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem

Roads Print & Pixels Een printer en webshop met een sociale missie.

Appeltaart Imperium

2.

3.

De lekkerste ambachtelijke appeltaarten.

Roads print en ontwerpt bedrijfsmatig en feestelijk drukwerk. En heeft tevens een webshop met printbare cadeaus, kalenders, kaarten en kleding. Printshop en designstudio Roads Print & Pixels begeleid mensen van de GGZ of verslavingszorg in sociale participatie of arbeidsre-integratie. Van maandag t/m vrijdag kun je contact opnemen met Roads Print & Pixel voor jouw drukwerk of 24/7 via de webshop voor cadeaus.

De appeltaarten van het Appeltaart Imperium worden gemaakt door een team van mensen uit de GGZ. Voor horeca, het bedrijfsleven en particulieren worden wekelijks de lekkerste appeltaarten gebakken. In de winkel kun je van maandag t/m vrijdag zelf een appeltaart komen kopen.

8 roadsprintenpixels.nl

8 appeltaartimperium.nl

1. 4.

Brand Mission

Duurzame en eerlijke mode voor hem en haar. 40 41

1.

Bij BrandMission verkopen ze kleding, schoenen, accessoires en cosmetica van duurzame merken als Armedangels, People Tree, Wunderwerk, TOMS, A Beautiful Story en Matt & Nat. Van casual tot chique en allemaal met een eco-bewuste achtergrond. 8 dekloosterkeuken.nl

8 smaakhaarlem.nl

2 Ma: 13:00-18:00, Di-Vr: 10:00-18:00, Za: 10:00-17:30, Zo: 13:00-17:00, Zijlstraat 85, brandmission.nl

m • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem • Experiences Haarlem

aartimperium.nl

Uit eten in een historisch pand.

Een bijzonder team van jongeren die in het reguliere onderwijs zijn uitgevallen krijgen bij De Kloosterkeuken een praktijkopleiding en zo de kans zich te ontwikkelen. Eten in dit voormalige godshuis en gasthuis voor de armen is een unieke ervaring. Van maandag t/m vrijdag kun je bij De Kloosterkeuken genieten van een heerlijk diner.

Het MAAK terrein net buiten het centrum huist uiteenlopende bedrijven met gespecialiseerde ambachten en maaktechnieken. En bedrijven die producten maken met hergebruik van materialen en grondstoffen. Op dit terrein zit ook lunchrestaurant SMAAK waar jongeren met een verstandelijke beperking in opleiding zijn. Je kunt voor een salade, broodje, soep of dag maaltijd van maandag t/m vrijdag bij SMAAK terecht.

8 dekloosterkeuken.nl

8 smaakhaarlem.nl

4.

SMAAK

Lunchen op een inspirerend terrein.

Nyhavn

Een duurzame en fair trade conceptstore. Interieur items, body scrub, sieraden, kaarten en heel veel meer. Alle producten bij Nyhavn zijn fair trade, biologisch, ecologisch of gerecycled. In het cafégedeelte is de koffie Fairchain en het lekkers handgemaakt.

40 41

3.

2. 6.

De Kloosterkeuken

2 Di-Za: 10:00-18:00, Zo: 12:00-17:00, Koningstraat 15, conceptstore-nyhavn.nl 42 43

38 ✶ HRLM Z social ondernemen.indd 38

11-11-19 11:15

REPORTAGE ✶ Sociaal shoppen in Haarlem

Sociaal shoppen in Haarlem

3.

Sjakies

8.

Een fair trade en feel good business.

2 Do-Za: 11:00-17:00, Breestraat 34 + Di-Vr: 11:00-18:00, Za: 10:00-18:00, Zo: 13:00-17:00, Koningstraat 34, sjakies.nl

Jansje

4.

Een begrip in Haarlem.

2 Ma-Zo: 09:00-17:00, Schagchelstraat 26, browniesanddownieshaarlem.nl

9. 1.

Al meer dan 10 jaar is Jansje een duurzame cadeauwinkel en lunchroom waar goed opgeleide mensen met een beperking werken. Ter ere van het 10-jarig jubileum van Jansje zijn de medewerkers geportretteerd in de stijl van Frans Hals en dit is als expositie te zien in de ruimte naast de winkel.

2 Ma: 12:00-17:30, Di-Vr: 10:00-17:30, Za:10:00-17:00, Zo: 12:00-17:00, Grote Houtstraat 45, jansje.nl

WAAR

Cadeaus met een goed verhaal.

Alle cadeaus bij WAAR zijn fair trade, biologisch, gerecycled of ecologisch. Of geproduceerd in sociale werkplaatsen. Jij krijgt of geeft een mooi cadeau en de maker krijgt een eerlijke kans.

2 Ma: 13:00-17:30, Di Wo Vr: 10:0017:30, Do: 10:00-21:00, Za: 10:00-17:00, Zo: 12:00-17:00, Grote Houtstraat 130, ditiswaar.nl

7.

6.

Aap & Poes

Fair trade uit de hele wereld.

Marokkaanse kandelaars, handgemaakte kaarten, alpaca’s uit Peru, sieraden uit Kenia. Aap & Poes verkoopt fair trade accessoires en interieur items uit alle windstreken. Veelal gemaakt door projecten die lokale bevolking in staat zelfstellen een zelf standig bestaan op te bouwen.

Sûr Atelier

44 45

In den Swarten Hondt

Ontbijt, lunch of diner aan het Spaarne. Bij In den Swarten Hondt zit je bij mooie weer op het terras aan het Spaarne met uitzicht op de Melkbrug. Het gezellige eetlokaal biedt een werkplek aan mensen met een verstandelijke beperking.

2 Di-Zo: 10:00-22:00, Spaarne 37, swartenhondt.nl

10.

’tt Teylertje

Sfeervol ontbijten of lunchen.

12.

2 Di-Za: 10:30-17:30, Zo: 13:00-17:00, Grote Houtstraat 142B, two-birds.nl

11.

Kweekcafé Gezellig zitten in het groen.

In het knusse ontbijt- en lunchzaakje kun je terecht voor een rijkelijk belegd broodje, omelet, tosti en taart. ’t Teylertje werkt samen met mensen met een verstandelijke beperking. Ook is er de mogelijkheid tot een privé borrel of diner.

2 Wo-Zo: 10:00-17:00, Spaarne 4, teylertje-haarlem.nl

De lichte ruimte van Sûr Atelier huist een winkel, café en atelier. Waar de kleding, (woon)accessoires en gordijnen samen met statushouders worden gemaakt van verantwoord geproduceerde en natuurlijke stoffen.

2 Di-Vr: 10:00-17:30, Za: 10:00-17:00, Gedempte Oude Gracht 87, sur-atelier.nl

Puur & bijzonder

De vestiging van Brownies &DownieS in Haarlem zit in een prachtig pand met vintage interieur en veel planten. Terwijl je gezellig zit, word je geholpen door enthousiaste medewerkers met een verstandelijke beperking. Het succes van Brownies&DownieS loopt inmiddels al in 53 vestigingen, 3 landen en met 1183 bijzondere medewerkers.

De twee winkels van Sjakies verkopen eerlijke en duurzaam geproduceerde items. Deels door Sjakies zelf gemaakt in ateliers in Istanbul en Haarlem. Grote items als kleden, kelims, meubels, lampen en serviezen. En kleine hebbedingen als kaarten, plantjes, vaasjes, kussens, sieraden, schrijf- en papierwaren.

5.

Brownies DownieS

RataPlan In deze kringloopwinkel aan de Zijlstraat vind je tussen de tweedehands kleding, interieurspullen, speelgoed, witgoed en meubels wellicht iets nieuws voor weinig. Wekelijks wisselende aanbod.

2 Ma-Vr: 09:00-18:00, Za: 10:00-18:00, Zo: 12:00-17:00, Zijlstraat 10-14, rataplan.nl

In de voormalige stadskweektuin zit de Haarlemmer Kweektuin met diverse duurzame ondernemers als Wij Telen Groenten en de maandelijkse BioMarkt. Naast de tropische kas en de dierenweide ligt het Kweekcafé. Waar je in de kas van een biologische, liefst uit de eigen tuin gekweekte, ontbijt of lunch kunt genieten.

2 Ma-Wo-Do-Vr: 09:0017:00, Za-Zo: 09:30-17:00, Kleverlaan 9, kweekcafe.nl

46 47

HRLM Zz ✶ 39 social ondernemen.indd 39

11-11-19 11:16

40 ✶ HRLM Z FOTO 2.indd 40

11-11-19 11:17

Fotografie: Harro Jansz.

HRLMzZ ✶ 41 FOTO 2.indd 41

11-11-19 11:18

Z ...enzo

KLEINEONDERNEMERSREGELING OMZETBELASTING VERANDERT PER 1 JANUARI Ben je zzp’er en is je omzet minder dan 20.000 euro? Dan is het goed om te weten dat de kleineondernemersregeling van de omzetbelasting verandert per 1 januari 2020 Je kunt ervoor kiezen om geen btw af te dragen en geen btw-aangifte te doen. Om meteen van de nieuwe vrijstelling gebruik te maken moet je je aanmelden vóór 20 november bij de belastingdienst. De kleineondernemersregeling (KOR) in de btw-regelgeving wijzigt per 1 januari 2020. In plaats van de huidige belastingvermindering voor kleine ondernemers komt er nu een btw-vrijstelling. Deze kun je gebruiken als je omzet onder de 20.000 euro blijft. HUIDIGE REGELING Volgens de huidige regels trek je de btw die je zelf hebt betaald af van de btw die je hebt gerekend aan je klanten. Wanneer het bedrag dat overblijft minder is dan 1.883 euro, hoef je maar een gedeelte of helemaal geen btw te betalen. Ook kan het zijn dat je een ontheffing krijgt van de administratieve verplichtingen. VRIJSTELLING Vanaf 2020 geldt een omzetgerelateerde vrijstelling voor de btw. Deze kun je gebruiken als je omzet exclusief btw in een kalenderjaar niet hoger is dan 20.000 euro. De omzet uit btw-vrijgestelde diensten telt niet mee voor de omzetgrens. Hieronder vallen bijvoorbeeld medische diensten, sportdiensten en diensten door schrijvers en journalisten. VOOR WIE? Behalve natuurlijke personen (eenmanszaak) en samenwerkingsverbanden van natuurlijke personen zoals een maatschap of vof kunnen ook rechtspersonen zoals verenigingen, stichtingen en BV’s opteren voor de nieuwe KOR. Van de huidige KOR zijn rechtspersonen uitgesloten. VRIJWILLIGE KEUZE Wel of niet deelnemen aan de nieuwe KOR is vrijwillig, het is geen verplichting. Je mag zelf beoordelen wat in jouw situatie het beste uitpakt door de voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen. Het voordeel van meedoen met de KOR mag duidelijk zijn: je hoeft geen btw meer in rekening te brengen of af te dragen. Je hoeft geen btw-aangifte meer te doen. Dat scheelt in de administratieve lasten. Heb je vooral particulieren en organisaties die geen btw kunnen verrekenen als klant? Bij dezelfde verkoopprijs als vóór gebruik van de nieuwe KOR wordt jouw marge hoger. Dan is de nieuwe KOR interessant voor jou. Kiezen voor de btw-vrijstelling heeft ook een keerzijde. Bij zakelijke investeringen of kosten kun je de betaalde btw niet verrekenen als voorheffing. HEB JE VEEL ZAKELIJKE KLANTEN? Bij gebruik van de nieuwe KOR kun je geen btw op inkopen en zakelijk kosten verrekenen. Je ‘inkoopprijs’ wordt dus hoger. Om dezelfde marge te houden moet je je verkoopprijs-zonder-btw verhogen. Voor zakelijke klanten wordt jouw product dan minder interessant. KLEINE OF PARTTIME ONDERNEMER Een bijkomend nadeel kan zijn dat voor je klanten duidelijk is dat je maar een kleine of

parttime ondernemer bent met in elk geval minder omzet dan 20.000 euro. Ze begrijpen het meteen of je krijgt er vragen over en moet toelichten waarom je geen omzetbelasting in rekening brengt. De keuze die je maakt geldt voor drie jaar of tot wanneer je de grens van 20.000 euro omzet overschrijdt. Wanneer je omzet boven de 20.000 euro komt in een kalenderjaar, moet je dit meteen doorgeven aan de Belastingdienst. Vanaf die datum ga je weer btw-aangiftes doen omdat de vrijstelling vervalt. De komende drie jaar kun je dan geen gebruik meer maken van deze regeling. MEEDOEN? Wanneer je in aanmerking wilt komen voor de nieuwe KOR per 1 januari, moet je je vóór 20 november aanmelden bij de Belastingdienst. Later aanmelden kan ook. De ingangsdatum schuift dan op naar het eerstvolgende tijdvak. Dat betekent dat je vanaf 1 april 2020 meedoet. Voor meer informatie Raadpleeg de website van de Belastingdienst. Hier vind je ook enkele uitgewerkte voorbeelden.

42 ✶ H z RLM Z ENZO SPREAD.indd 42

11-11-19 11:19

HISTORIE ✶

Best betaalde beroepen 1. Voorzitter Raad van Bestuur 2. Medisch specialist 3. Gezagvoerder verkeersvliegtuig 4. Finance manager 5. Notaris

CLICHÉS OP CV Werkzoekenden in Nederland omschrijven zichzelf, in tegenstelling tot in andere landen, bovengemiddeld vaak als ‘leergierig’ en ‘behulpzaam’. Toch zijn dit niet de grootste clichés die op Nederlandse cv’s te vinden zijn. Het grootste cliché is ‘Ik ben sociaal’, maar ook ‘Ik ben een teamplayer’ en ‘Ik kan goed zelfstandig werken’ zijn uitspraken die op veel Nederlandse cv’s te vinden zijn. Dit blijkt uit onderzoek van dienstverlener CVster, dat tienduizenden cv’s uit 39 landen wereldwijd analyseerde. In de top 10 grootste clichés staat verder: 4 Leergierig 5 (Ik hou van een) uitdaging 6 Flexibel 7 Gedreven 8. Enthousiast 9 Creatief 10 Positief

Hoe stap je op iemand af en maak je een goede eerste indruk? Judith Smits (netwerkexpert, spreker en auteur van het boek De FUNfactor) weet zich daar wel raad mee. Tijdens het MKB Ondernemerscongres in oktober gaf ze een aantal goede tips om alles uit een netwerkevenement te halen. Netwerken is belangrijk. Maar hoe pak je het aan en en zorg je dat je er ook echt wat aan hebt? 1 Stap af op een groep van drie. Bij een groep van drie is er altijd een enthousiaste spreker, een luisteraar en iemand die ook meeluistert. Dit geeft je de kans om deel te nemen zonder al te veel in te breken, wat vaak wel het geval is als je aansluit bij een geanimeerd gesprek tussen twee mensen. 2 Schenk vruchtensap of iets anders zonder alcohol in een wijnglas. Over het algemeen wordt gedacht dat alcohol je minder verlegen maakt, maar je wordt er ook minder scherp van, terwijl je op zo'n event juist op goede ideeën wilt komen. Je voelt je misschien lekkerder met een wijnglas in je hand, maar het is puur psychologisch. 3 Realiseer je dat het gespreksonderwerp eigenlijk niet zo belangrijk is. Wat je wilt gaan zeggen hoeft niet helemaal uitgekristalliseerd te zijn, het gaat er juist om dat het spontaan is. 4 Vraag nooit of je stoort als je bij een gesprek aansluit. Dat klinkt namelijk negatief. Beter is het om te vragen: “Vinden jullie het goed dat ik erbij kom staan?” 5 Maak gebruik van de app van een netwerkevent. Daarop kun je vaak al zien wie er komen of welke stands er zijn op een beurs. Eventueel kun je vooraf ook al contact leggen met mensen die je wilt ontmoeten via LinkedIn. 6 Gebruik de QR-code van LinkedIn om contact te leggen. LinkedIn heeft een functie waarmee je een connectie maakt door iemands QR-code te scannen en daarmee kun je het gesprek op een natuurlijke manier afsluiten. Extra tip: zorg dat jij diegene bent die de QR-code scant, want dan zie je ook nog snel even iemands naam, mocht je die vergeten zijn.

Bronvermelding: De Ondernemer, Belastingdienst.

Top 5

6 TIPS VOOR EEN GOEDE EERSTE INDRUK OP EEN NETWERK EVENEMENT

HRLMzZ ✶ 43 ENZO SPREAD.indd 43

11-11-19 11:20

En dan op tachtig meter hoogte gaan de liftdeuren open...

44 ✶ HRLM Z ACTION EVENTS.indd 44

11-11-19 11:22

advertorial

DE ONDERNEMER ✶

ACTION EVENTS Leuk ’m op,

dat bedrijfsfeestje! De periode van de bedrijfsfeesten staat weer voor de deur. Het sinterklaasfeest, kerstborrels, nieuwjaarsrecepties en gewone feestjes. Hoe gaan we dat feest opleuken? Gerard Wielenga, de eigenaar van Action Events, heeft daar wel oplossingen voor. Van een virtual reality-rit met de arreslee, alpine skiën of schansspringen tot een rit met de bobsimulator bestaande uit een authentieke bobslee; typische activiteiten voor dit jaargetijde en Gerard kan het regelen. Eén van de meest hilarische activiteiten voor een bedrijfsfeest is ‘Walk the Plank’. Het is namelijk niet alleen leuk en spannend voor degene die het doet, maar zeker ook voor de toeschouwers. In virtual reality sta je in een lift. Je kunt alle kanten opkijken, zelfs achter je, want het is virtual reality. De liftdeuren sluiten, je hoort een liftmuziekje en door een kiertje in de liftdeur zie je dat je naar boven gaat. Op tachtig meter hoogte gaan de liftdeuren open en er is een plank waarover je kunt lopen. De virtual reality-omgeving komt zó echt over dat eigenlijk niemand koelbloedig over de plank kan lopen. In je brein weet je dat je over een plankje van twee centimeter hoogte loopt, maar je lichaam vertelt je heel iets anders.

Los van de bedrijfsfeesten wordt Gerards expertise ook ingezet voor merkactivatie. Klanten associëren een grappige of prettige ervaring met het merk van de opdrachtgever. Hierbij wordt bijvoorbeeld de bobsimulator volledig met folie in de kleuren van de opdrachtgever gebracht en met logo’s bestickerd. Voor een opdrachtgever, zoals PME Legend, is er speciaal een flightsimulator ontwikkeld. Bezoekers van de winkels kunnen in de flightseat plaats nemen. Als ze de VR-bril opzetten, zitten zij in de cockpit van de stoere DC-3, die je ook in de reclames van PME Legend tegenkomt. Je vliegt een parcours dat je in een zo kort mogelijke tijd moet proberen te voltooien. De dagwinnaar krijgt een tegoedbon voor een aankoop in de winkel. Dit soort activiteiten geven voor de klanten een volledige merkbeleving die ze blijven associëren met het merk. Wil je eens sparren om te kijken wat de mogelijkheden van merkactivatie voor jouw bedrijf zijn? Neem dan gerust contact op.

Sinds Max Verstappen het redelijk goed doet in de Formule 1 is er ook een toegenomen vraag naar race-simulatoren. In het assortiment van Gerard kun je kiezen tussen een full-scale Formule 1-wagen, waar je eigen bedrijfslogo op kan, 3-D racen, virtual reality-racen en de Red Bull-race seats in de kleuren van het team. Het maakt eigenlijk niet uit of je er kinderen of volwassenen in zet, allemaal hebben zij evenveel plezier. Zeker als je tegen elkaar gaat racen, komt het competitie-element in de deelnemers naar boven.

ACTION EVENTS

Action Events bestaat ondertussen alweer 32 jaar. Het leuke voor Gerard is dat overal waar hij komt er een feest is. Graag denkt hij met je mee over een geslaagde invulling van je bedrijfsfeest. Om alvast inspiratie op te doen voor je bedrijfsfeest kun je zijn website bezoeken: www.action-events.nl.

Achterweg 11 2103 SW Heemstede (023) 548 4949 info@action-events.nl www.action-events.nl

HRLM Zz ✶ 45 ACTION EVENTS.indd 45

11-11-19 11:22

DE LEUKSTE TIJDSCHRIFTEN VAN HAARLEM

Daar wil je bij horen! 65

HRLM

65

STADSGLOSSY

AL 10 JAAR GRATIS

www.hrlm-online.nl

2019

haarlemse zakenglossy - nummer 2 winter 2019 www.hrlm-online.nl

november - december 2019

HRLM

2

HRLM Z ZAKENGLOSSY

2

Neem

gratis mee

HRLM (alles)wat ouders en kinderen willen weten Neem

gratis mee!

DE KRACHT VAN EMPLOYEE EXPERIENCE

9

1.347 zonnepanelen

anderhalf miljoen kilowattuur groene stroom

‘UNIEK AAN KUNSTUITLEEN IS DAT JE HET WERK WEER KUNT RUILEN’

Voor Haarlemmers en door Haarlemmers

Gratis exemplaar waarde € 5,95

Gratis exemplaar waarde € 7,05

Marina Raymakers

Cybercriminaliteit

een steeds groter probleem

Lekker winter(s)

Van buitenuitjes en lekker knutselen tot lezen en warme chocolademelk

Brengt ondernemers bij elkaar

Een feest van herkenning voor jong en oud

HRLM: een uniek gratis magazineconcept Een geweldig podium voor de stad, haar inwoners en de Haarlemse ondernemers. HEB JIJ EEN MOOI VERHAAL OF WIL JE ADVERTEREN?

Bel onze redactie: 023 551 1227 46 ✶ HRLM Z PROMO HRLM.indd 46

11-11-19 11:23

YP BC join the young patronaat business club!

meer info: patronaat.nl/ypbc ADV PATRO.indd 47

11-11-19 12:13

48 ✶ HRLM 64 GROENE MUG.indd 48

11-11-19 11:54

INTERVIEW ✶

‘Van advies geven word ik blij’

HANS ROMIJN

›

HRLM Zz ✶ 49 HANS ROMIJN.indd 49

11-11-19 11:24

Aankopen en verkopen, de financiering rondkrijgen, advies geven en onderhandelen voor de klant. Hans Romijn is niet zomaar een adviseur. Al jaren is hij dagelijks bezig met overnames. Hans noemt zich inmiddels expert en haalt veel bevrediging uit een geslaagde transactie.

‘Geen poeha, geen dure auto’s en duur gebouw, wij staan met de voeten in de klei’

Na zijn opleiding Information Management op Nyenrode maakte Hans carrière als adviseur en financieel directeur bij verschillende bedrijven. Daarna begon hij zijn eigen bedrijf Romijn Bedrijfsadvies, gespecialiseerd in financieel beheer en overnames. Vijf jaar geleden richtte Hans samen met tien partners de maatschap Overname-Experts op met als voornaamste doel kennis en netwerken delen. Elke maand komen ze bijeen en bespreken een opmerkelijke casus, waardoor ze op de hoogte blijven van recente overnameconstructies in uiteenlopende branches. “Geen poeha, geen dure auto’s en geen duur gebouw, wij staan met de voeten in de klei.” WAT MAAKT JE WERK INTERESSANT? “Advies geven vind ik het leukst, met de ondernemers sparren over hun bedrijf. Ik word daar blij van en kom hyper uit zo’n sparsessie. Mensen denken vaak dat we alleen ingeschakeld worden bij een faillissement, als de onderneming gedwongen verkocht moet worden. Maar de meeste ondernemers willen hun bedrijf juist verkopen als het goed draait. De hoofdmoot van onze klanten bestaat uit mkb-bedrijven met een mooie omzet. Daar vinden we dan ook gemakkelijker een koper voor natuurlijk. De meeste overnames zijn vrolijke gebeurtenissen, maar dat is niet altijd zo. Naast de benodigde ervaring en kennis van zaken is het ook van belang dat we goed om kunnen gaan met emoties.” WAT VOOR EMOTIES? “Een ondernemer vindt dat hij een prachtig bedrijf heeft met goed opgeleid personeel en de juiste producten. De koper beweert dat hij al vijf jaar niet heeft geïnnoveerd, vergeten is zijn personeel op te leiden en met zijn winst op de helft van de branchescore zit. Op zo’n moment kan er gemakkelijk ruzie ontstaan. Sommige klanten vragen mij dan het gesprek over te nemen en schuiven pas weer aan bij het opstellen van het contract. Een enkeling wil er bij

50 ✶ HRLM Z HANS ROMIJN.indd 50

11-11-19 11:25

Tekst: Meta van der Meijden. Fotografie: Harro Jansz.

INTERVIEW ✶

voorbaat niet bij zitten om geen kritiek aan te hoeven horen. Vooral bij de discussie in een familiebedrijf slaat de vlam nogal eens in de pan. Het bedrijf draait niet goed genoeg om de hele familie blij te maken. De zoon wil de zaak overnemen en de zus wil haar aandeel krijgen, maar er zijn geen middelen om het bedrijf draaiende te houden en de zus uit te kopen. Dan lopen de emoties flink op. We doen daarom ook aan business mediation, bemiddelen tussen de belanghebbenden en proberen de gulden middenweg te vinden. Ik heb empathie niet uitgevonden, maar je moet wel goed kunnen luisteren naar alle partijen. Neem bijvoorbeeld een ondernemer die zijn bedrijf wil overdragen aan een werknemer. De eigenaar vraagt een flink bedrag omdat het bedrijf goed draait. De werknemer meent dat de zaak zo goed loopt doordat hij er werkt en beweert dat de baas zelf al jaren niets meer doet. Dan ben ik wel even zoet met het aanbrengen van nuances. Ik noem mezelf overname-expert, maar dat doe ik met een knipoog. Ik wil niet zeggen dat ik de beste ben, maar inmiddels ben ik

wel een expert, ja. Dit vak wordt door veel mensen beoefend. Ik ben echter al jaren dagelijks met overnames bezig, heb veel ervaring en een groot netwerk. Partner zijn in de maatschap Overname-Experts is ook een voordeel. Ik leg het profiel van de te verkopen onderneming eerst aan de medevennoten in de maatschap voor en krijg zo gelijk suggesties over een mogelijke koper.” IS HET WERK NOG UITDAGEND? “O, zeker. Mijn werk is nooit hetzelfde. Ik heb met bedrijven te maken in veel verschillende branches zoals retail, groothandel, detailhandel, een machinefabriek, een accountskantoor of een makelaarskantoor. Het geeft altijd weer een kick als je een koper vindt en de onderhandelingen positief verlopen voor de klant.” HEB JE BEPAALDE KARAKTEREIGENSCHAPPEN NODIG VOOR DIT WERK?

“Het verlangt analytisch inzicht en ook moet je je als een kameleon kunnen aanpassen aan de klant. Ik maak gemakkelijk een klik met mensen, kan luisteren naar mijn onderbuikgevoel en heb de gave ontwikkeld met welke kandidaat mijn klant in gesprek moet. Je bent als een soort psycholoog die aanvoelt wat de cultuur is in een bedrijf en welke karakters bij elkaar passen. Belangrijk is je dienstbaar op te stellen naar de klant, maar op het juiste moment ook hard kunnen zijn en het roer overnemen.”✶

Hans Romijn is een van de initiatiefnemers en bestuurslid van BOBB, een beroepsorganisatie met erkende en gecertificeerde bedrijfsovernameadviseurs, die zich hoofdzakelijk bezighouden met allerhande zaken op dit vakgebied. De BOBB staat garant voor kwaliteit middels certificering, een gedragscode en een geschillencommissie.

HRLM Zz ✶ 51 HANS ROMIJN.indd 51

11-11-19 11:25

FREE TABLE APP Een uit de hand gelopen borreltje of een spontaan idee om uit eten te gaan. Momenteel is het vrij lastig om last-minute nog een tafel te vinden. Maar met de FreeTable App wordt spontaan uit eten gaan weer mogelijk. Door een realtime overzicht waar er tafels vrij zijn, kun je direct zien waar je terecht kan. Claim de tafel, zorg dat je er binnen 15 minuten bent en geniet van een avondje uit eten. Initiatiefnemers Kevin van Willigenburg en Max Caminita zijn eind 2018 met het idee gekomen van de FreeTable App. Vanuit Max zijn restaurant in Haarlem kwamen ze op het idee deze app te ontwikkelen. Gezien er ’s weekends veel mensen en ook veel klachten waren over het ‘overvolle centrum’, zijn ze om de tafel gegaan om dit idee aan te pakken. Het kan effectief zijn aan twee kanten, die van de ondernemer en die van de tafelzoekende gast. Kevin heeft een bedrijf die ecosystemen produceert en verkoopt, Growing Concepts genaamd. Uit zijn ervaring als programmeur kon hij gemakkelijk de technische kant oppakken van de app. Hoe het werkt Vrij simpel; je opent de app en na registratie zie je een overzicht van beschikbare tafels bij je in de buurt. Mocht er op dat moment niks vrij zijn, kan je zelf een zoekopdracht invullen. Zodra je dat gedaan hebt, kun je in het café een borreltje drinken en als er een tafel vrijkomt, ontvang je hier een pushmelding van. Open de app, claim de tafel en loop naar het restaurant. Het restaurant hoeft zelf niks te bevestigen, zodra je geclaimd hebt is de tafel voor jou. De restaurateur Als restaurateur zijnde werkt het ook vrij simpel. Zodra je een tafel vrij krijgt, door bijvoorbeeld een no-show, annulering of mensen die ineens weg gaan, kun je deze in de app noteren. Selecteer het aantal personen en geef de tafel vrij. Op het moment dat er een tafel geclaimd wordt, krijg je hier een notificatie van en verdwijnt deze van de server. De gasten zullen op hun telefoon kunnen laten zien dat ze de tafel geclaimd hebben zodra ze binnenkomen. Voor vragen, inschrijvingen of andere opmerkingen over de app, ontvangen we dit graag via de mail: info@freetable.app

52 ✶ HRLM Z MORRIS.indd 52

11-11-19 14:04

REPORTAGE ✶

MINDER MENSEN AAN DE ZIJLIJN VAN DE ARBEIDSMARKT Participatieprijs Werkgevers 2019 De 3 finalisten aan het woord Meer mensen aan het werk, minder mensen aan de zijlijn van de arbeidsmarkt. Het Werkgevers Servicepunt voor ZuidKennemerland en IJmond wil met de jaarlijkse Participatieprijs voorbeeldwerkgevers in het zonnetje zetten en ‘inclusief werkgeven’ bekender maken. De prijs richt zich op werkgevers die zich inzetten voor werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt… Met ‘inclusief werkgeven’ worden de talenten van elke werknemer naar vermogen ingezet in de organisatie. Dat is niet alleen goed voor werknemer en werkgever, maar levert ook een maatschappelijke interessante bijdrage. Het aan het werk helpen en houden van deze groep medewerkers gaat niet vanzelf. Het vraagt inspanning van alle betrokkenen. De werkgever krijgt er echter zeer gemotiveerde collega’s voor terug en het zorgt voor voldoening aan beide kanten. De selectiebeslissingen voor deze prijs liggen bij een onafhankelijke jury van deskundigen uit de regio. Deze tweede editie heeft de jury drie werkgevers geselecteerd uit totaal acht kandidaten. Tijdens de finalebijeenkomst afgelopen 3 oktober in de Sociëteit Vereeniging te Haarlem is Edwin Teljeur van MEO Haarlem gekozen als winnaar van de Participatieprijs Werkgevers 2019 Regio Zuid-Kennemerland. HRLM Z sprak vooraf aan deze bekendmaking met de drie finalisten. ›

›

HRLMzZ ✶ 53 PARTCI 2.indd 53

11-11-19 11:32

FINALIST 1: RECORD INDUSTRY REINIER LEFEBER manager planning en productie “Wij besteedden in het verleden al werk uit aan Paswerk in Hoofddorp, dus we kenden de organisatie. Toen de Participatiewet in het nieuws kwam, zijn we serieus gaan kijken hoe we dat konden integreren binnen onze bedrijfsvoering. De eerste kandidaat was een zoon van één van onze collega’s. Vanuit die situatie zijn we van één naar inmiddels vijf collega’s gegroeid en er is mogelijk ruimte voor meer mensen. We doen niet mee aan de wedstrijd voor Record Industry, maar om andere werkgevers te stimuleren ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij hen te laten werken.“ SAMENWERKEN “Participatie is de manier waarop we met elkaar moeten omgaan. Als je een redelijk groot bedrijf bent, zijn er zoveel werkzaamheden te bedenken die ook op een andere manier ingevuld kunnen worden. Dat voelt voor mij heel logisch. Bij onze organisatie verloopt het samenwerken soepel. Het is wel van belang vooraf je medewerkers goed te informeren, dat het mensen betreft die meer begeleiding en ondersteuning nodig hebben. De collega’s hebben ze gelukkig goed opgevangen, vanaf het begin zijn de ervaringen over het algemeen positief. Daarbij is het inmiddels verplicht te participeren. We doen niet aan

‘inclusief werkgeven’ vanuit een bepaalde overtuiging, maar zijn er door de participatiewet ingerold. Het werkt prima bij ons. Onze organisatie is praktisch ingesteld, we hebben flexibele werkzaamheden al dan niet dagelijks, ideaal voor deze groep mensen. Er is zelfs iemand doorgegroeid naar een functie die we anders vacant hadden gezet, echt hartstikke leuk. Het is prettig om op deze manier bij te kunnen dragen aan de maatschappij.” GEEN VOORKEURSBEHANDELING “We moesten in het begin soms wel wennen aan elkaar, vooral op het gebied van communicatie en afspraken maken. Dat zorgde een enkele keer voor wrijving of onbegrip. Daar hebben we energie in gestoken, we hebben hier het hart op de tong, dus problemen zijn snel uitgesproken. Niemand krijgt een voorkeursbehandeling, we verwachten van iedereen dat ze hun taak doen. Alle collega’s binnen ons bedrijf vinden dat participatie er bij hoort. Net als bij een voetbalteam heeft iedereen zijn specialiteit en daar word je sterker van als team. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt komen in alle lagen van de bevolking voor. Die moet je helpen en je krijgt er meer voor terug dan je denkt. Sommigen kunnen zelfs meer dan zij zelf dachten. Doordat ze bij ons geen speciale behandeling krijgen, voelen ze zich gewaardeerd en onderdeel van het team. Het is mooi dat we bij de laatste drie finalisten zitten, maar het gaat ons niet om het winnen van een prijs. We hopen zo andere werkgevers te inspireren ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven. Het mkb moet echt gestimuleerd worden en dat kan onder meer door aandacht in de media en dit soort prijzen.”

‘Inclusief werkgeven werkt prima bij ons’

RECORD INDUSTRY Soort bedrijf: perserij van grammofoonplaten Bestaat: sinds 1998 (daarvoor was de fabriek in gebruik door Sony) Medewerkers: 100 Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt: 5

54 ✶ HRLM Z PARTCI 2.indd 54

11-11-19 11:33

REPORTAGE ✶

HRLMzZ ✶ 55 PARTCI 2.indd 55

11-11-19 11:33

WINNAAR

WINNAAR: MEO HAARLEM EDWIN TELJEUR directeur “Participatie is de kern van het bestaan van ons bedrijf. Wij doen niet aan participatie voor de aandeelhouders, wij willen mensen een baan bieden. Dat is de kerngedachte van sociaal ondernemen. Ik heb hiervoor een uitgeverij gehad, die branche is een keiharde wereld. Na de verkoop van de uitgeverij wilde ik nooit meer zo’n baan, maar werk waarbij ik mezelf en anderen blij maak. Ik ben toen gestart met MEO. In die tijd ontmoette ik een man die jongeren met autisme aan werkervaring hielp. Hij vroeg mij dat ook te proberen en van het een kwam het ander.” “Wij zetten de mensen met een arbeidsbeperking in op alle plekken binnen het bedrijf. Contact met de klant vinden ze niet altijd even gemakkelijk, we respecteren het als ze dat niet willen. Dat neemt niet weg dat bij ons ook de hoogwaardige functies door mensen met een beperking bekleed worden. Zoals copy writing en online-marketing.” WAANZINNIGE MOTIVATIE “De doelgroep krijgt meestal te weinig kansen om te laten zien wat ze kan. Als jij een IQ van 140 hebt en je mag alleen maar met je handen werken, dan is de kans groot dat je daar ongelukkig van wordt. Bij ons

organiseren we de werkzaamheden zo dat de mensen toch het werk kunnen doen dat past bij hun intelligentie. Het belastende deel halen we weg. Het voordeel daarvan is dat wij binnen ons bedrijf hooggekwalificeerd personeel hebben met een waanzinnige motivatie. De arbeidsmarkt schreeuwt om mensen, maar wij hebben voldoende instroom. Werken is belangrijk voor ons allemaal. Mensen die niet werken voelen zich vaak buiten de maatschappij staan. Iedereen wil er bij horen, zich volwaardig voelen en meedoen, maar dan wel op niveau. Bij veel organisaties, zonder te veroordelen, zit de doelgroep op laagwaardige arbeidsplekken. Ik daag ondernemers uit ook op andere niveaus in de organisatie vacatures open te stellen voor mensen die het lastig hebben om een baan te vinden. Ze zullen nog verbaasd staan over de kwaliteit die ze binnen halen.” NIKS ZWEVERIGS AAN “De helft van ons personeel bestaat uit mensen met een arbeidsbeperking, de andere helft zijn medewerkers die er bewust voor kiezen om in een sociale onderneming te werken. Die willen niet alleen hun zakken vullen, maar ook zingeving uit hun werk halen. Veel jonge mensen die net van het HBO komen willen bij ons werken omdat we het anders aanpakken. Hierdoor binden we makkelijker talenten aan ons. Het gaat bij MEO niet om de dikste auto en het vetste salaris, maar om je goed voelen en bijdragen aan de samenleving. Daar is niks zweverigs aan, we hebben gewoon commerciële klanten en die willen waar voor hun geld. We vinden het te gek dat we bij de drie finalisten zitten, dit onderstreept wat we doen. Winnen zou helemaal mooi zijn, de erkenning voor ons werk, maar ik hoop vooral dat we andere ondernemers inspireren.”

‘Ik hoop vooral dat we andere ondernemers inspireren’

MEO HAARLEM Soort bedrijf: mediabureau en dienstverlener in back office en klantenservice Bestaat: sinds 2012 Medewerkers: 34 Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt: 17

56 ✶ HRLM Z PARTCI 2.indd 56

11-11-19 11:34

REPORTAGE ✶

› HRLMzZ ✶ 57 PARTCI 2.indd 57

11-11-19 11:34

FINALIST 2: NEWASCO VAN HOUTEN PAUL VAN HOUTEN directeur

Tekst: Meta van der Meijden. Fotografie: Linda Llambias.

“Werken is voor iedereen belangrijk. Ook de groep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt wil een zinvolle bijdrage aan de maatschappij leveren. Ze halen energie en bevrediging uit het werken met collega’s binnen een bedrijfscultuur. Wij zijn een bedrijf waar een huiselijke sfeer hangt met veel vaste collega’s. Onze medewerkers voelen zich snel thuis, het is een veilige omgeving.” “Al jaren hebben wij een samenwerking met de sociale werkvoorziening Paswerk. Daar besteden we een deel van onze productie van wasgoed uit. Een vaste groep van vijftig mensen werkt bij Paswerk op de wasafdeling in Cruquius. Ze vouwen lijfgoed en stapelen en bundelen wasgoed. Ook hebben we leerlingen vanuit praktijkscholen, die via snuffelstages kijken of ze het bij ons een prettige werkomgeving vinden.” WEDERZIJDS RESPECT “Participatie past bij onze ‘voel je thuis’uitstraling. Medewerkers zien we als familie en zo voelen ze het zelf ook. We werken samen met veel plezier en wederzijds respect. Duurzaamheid staat bij ons voorop tijdens het wassen en in onze bedrijfsvoering. Ook willen we maatschappelijk verantwoord bezig zijn. Onze klanten zijn voor een groot deel zorginstellingen zoals ouderenzorg,

revalidatiezorg, ggz-instellingen, die hechten daar ook belang aan. We hebben wisselende ervaringen met de doelgroep. Sommigen integreren gemakkelijk, maar er zijn ook enkelen waarbij het uiteindelijk niet lukt. De begeleiding vergt dan te veel tijd, het inpassen tussen de collega’s verloopt moeizaam of ze kunnen het werktempo niet aan. In een bedrijf wordt meer van je verlangd dan in de sociale werkplaats. Dan zijn we liever eerlijk en erkennen dat het met een bepaalde persoon niet lukt. Daarom is het ook zo fijn dat we een afdeling bij Paswerk hebben, waar gewerkt wordt zonder werkdruk en onder professionele begeleiding.” ENORME OPPEPPER “Degenen die via Paswerk bij ons werken worden door de collega’s als volwaardige medewerkers beschouwd. Sommigen van ons beseffen zich helemaal niet dat het gaat om mensen die via een bepaalde weg binnen kwamen. Dat is heel mooi natuurlijk. Ik raad het andere werkgevers aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven in hun organisatie. Mits ze de juiste werkzaamheden te bieden hebben: werk in de productie, schoonmaakwerkzaamheden of onderhoudswerkheden bijvoorbeeld. Het is een hele eer om bij de drie laatste finalisten te zitten. Vorig jaar zijn we ook bij de laatste drie geëindigd. De aandacht van de jury ligt dit keer op onze wasafdeling bij Paswerk. Wij zijn gecertificeerd en moeten daarvoor controles uitvoeren, die doen we daar ook. Doorstaan de medewerkers de audit goed, dan komen we langs om ze te bedanken met een taart. Dat is een enorme oppepper voor ze en het versterkt onze band.”

‘Participatie past bij onze voel je thuisuitstraling’

NEWASCO WASSERIJ VAN HOUTEN BV Soort bedrijf: wasserij/textielverzorging Bestaat: sinds 1791 Medewerkers: 85 Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt: 50 op de wasafdeling van Paswerk

58 ✶ HRLM Z PARTCI 2.indd 58

11-11-19 11:35

REPORTAGE ✶

› HRLMzZ ✶ 59 PARTCI 2.indd 59

11-11-19 11:35

BOBPLAZA IS DÉ KOFFIESPECIALIST VAN HAARLEM EN OMSTREKEN

Naast de omvangrijke webshop, met een groeiend aanbod van bijna 1.500 koffie-gerelateerde artikelen, kun je bij Bobplaza ook in de sfeervolle showroom terecht voor advies op maat. Hier staat een legio aan glimmende espressomachines, innovatieve volautomaten, zakken versgebrande koffiebonen en bontgekleurde kopjes en schoteltjes uitgestald. Ideaal voor wanneer je op zoek bent naar een nieuwe koffiemachine, maar deze eerst in werking wilt zien of de koffie wilt proeven! Wil jij thuis of op kantoor ook de beste koffie drinken? Bestel dan eenvoudig online via www.bobplaza.com Of kom langs in de showroom in de Waarderpolder aan de A. Hofmanweg 42.

Duik in een stukje echte Haarlemse geschiedenis in een van de spannende en uitdagende escape rooms van Escape Haarlem. Een geweldige ervaring voor vrienden en families, maar ook een ontzettende leuke basis voor een bedrijfsfeestje. En zelfs geschikt voor teambuilding en trainingen! WARE VERHALEN De kamers van Escape Haarlem zijn anders dan andere escape rooms. Wist je namelijk dat elke kamer zijn oorsprong vindt in een stukje echte Haarlemse geschiedenis? Van Haarlems rijke biergeschiedenis tot stug Haarlems verzet in de Tweede Wereldoorlog – waargebeurde verhalen uit Haarlem vormen de basis voor de escape rooms. HOE WERKT HET? Jullie worden als groep opgesloten in een kamer en krijgen precies 60 minuten om er uit te ontsnappen. Dat kan alleen door één voor één alle raadsels en puzzels in de kamer op te lossen. Terwijl de klok doortikt, stijgt de spanning in de kamer. Lukt het jullie om samen te werken en op tijd te ontsnappen? Escape Haarlem, Klein Heiligland 8, www.escapehaarlem.nl

ADV HRLMz DIV.indd 60

11-11-19 13:14

COLUMN ✶

DAG VAN DE ONDERNEMER Als contactfunctionaris van Parkmanagement Waarderpolder kom ik wekelijks bij ongeveer acht bedrijven over de vloer. Onder het genot van een kop koffie praat ik met ondernemers over alles wat een ondernemer in de Waarderpolder bezig houdt. Er komt dan van alles voorbij: veiligheid, bereikbaarheid, onderhoud van het groen, zonnepanelen op het dak of circulair ondernemen. In bijna elk gesprek hoor ik dat het vinden van geschikt personeel een probleem is. Inmiddels is 50% van de beroepsbevolking 50+. Er zijn te weinig jongeren op de arbeidsmarkt en wat zij tijdens hun opleiding leren matcht niet altijd met waar onze bedrijven om zitten te springen.

Fotografie: Tamira Theunissen.

Ronald Straatman

is contactfunctionaris bij Parkmanagement Waarderpolder. Hij bezoekt ondernemers op het business park, spreekt met hen over wat hen bezighoudt en kijkt hoe parkmanagement de ondernemer en het bedrijf verder kan helpen.

Ik sprak daar eens over met een directeur van een VMBO. Hij herkende het probleem, maar dan als werkgever. Want ook zijn personeel vergrijst. De leraren van wie onze kinderen les krijgen staan vaak al 20 jaar of langer voor de klas. Je kunt je afvragen hoe actueel hun beeld van de praktijk is. Weten zij eigenlijk wel bij wat voor bedrijven hun leerlingen terecht komen? Welke kennis en vaardigheden het bedrijfsleven nu nodig heeft? Wat wij bij Parkmanagement vooral doen is partijen met elkaar in contact brengen. En dat kan ook bij dit probleem. Om die reden gaan we op 15 november, tijdens de landelijke Dag van de Ondernemer, op bedrijvensafari. We bezoeken met docenten van het Praktijkonderwijs, MBO en HBO een serie bedrijven in de Waarderpolder. Dat doen we samen met de gemeente Haarlem en met JINC, een organisatie die samen met bedrijven en scholen voor elkaar wil krijgen dat je achtergrond niet je toekomst bepaalt. De docenten kunnen die dag zien hoe een modern bedrijf functioneert. We maken hen enthousiast voor werken in de Waarderpolder en we gaan ervan uit dat zij dat enthousiasme op hun leerlingen overbrengen! Ben jij ook enthousiast geworden? Of zin in een goed gesprek? Laat het me weten via ronald@waardepolder.nl.

HRLM Zz ✶ 61 COLUMN Waardepolder.indd 61

11-11-19 11:43

Fotografie: Harro Jansz.

62 ✶ HRLM Z FOTO.indd 62

11-11-19 11:47

SONJA VAN EEGHEN is oprichter van Sticky Presentations, een toonaangevend presentatietrainingsbureau dat de zakelijke wereld bedient, van start-ups tot multinationals. Teveel ideeën gaan verloren doordat mensen ze slecht presenteren. In elke editie van HRLM Z doet Sonja uit de doeken hoe je een verhaal kunt vertellen dat je publiek bijblijft. Want dat is de basis van zowel zakelijk als persoonlijk succes.

DE MAGIE VAN GRETA THUNBERG De 16-jarige klimaatactiviste Greta Thunberg uit Zweden werd wereldberoemd met haar spijbelactie als protest tegen de opwarming van de aarde. Sindsdien is zij een publiekslieveling geworden die internationaal jong en oud inspireert met haar woede om het teloorgaan van ons klimaat. Haar bekendste actie is de vierenhalve minuut durende openingsspeech die ze recentelijk in New York gaf tijdens een speciale VN-klimaattop. Hier stak de tiener een vurig en emotioneel pleidooi af voor de aanwezige wereldleiders. Deze speech leidde op sociale media tot een tweedeling: het raakte of het irriteerde. Natuurlijk is een oordeel snel geveld, maar als je als 16-jarige genomineerd wordt voor de Nobelprijs voor de Vrede, dan doe je iets goed. Greta is een overtuigende spreekster en uit haar speech zijn de volgende lessen te leren: ‘Jij-boodschap’. In minder dan vijf minuten zegt Greta het woord ‘jij’ tweeëntwintig keer. Daarmee zorgt ze ervoor dat wij ons als publiek ook aangesproken voelen, niet alleen de wereldleiders. Te vaak praten mensen vanuit hun eigen perspectief, met ‘ik-boodschappen’. Presentatie-magie vindt echter plaats als je een ik-boodschap omzet in een jij-boodschap. Mensen luisteren namelijk alleen naar jij-boodschappen, omdat ze stiekem alleen om zichzelf geven. De kracht van herhaling. ‘Hoe durf je…’ Dat zegt Greta Thunberg meerdere keren in haar speech. Herhaling is een krachtig overtuigingsmiddel. Weet je Martin Luther King nog en zijn I have a dream-speech? Als hij die zin niet veelvuldig had gebruikt, dan was deze speech niet historisch geweest. Dus vertel je kernboodschap (die ene zin die je publiek moet onthouden) drie keer in je presentatie: aan het begin, in het midden en aan het eind. Je boodschap wordt als het ware het DNA van je presentatie.

Emotie. Mensen willen een relatie aangaan met andere mensen, niet met cijfers of statistieken. We zoeken daarom naar een contactvloeistof voor onze presentaties zodat we de mensen geboeid kunnen houden. De beste vloeistof is emotie. Greta werkt erg in op emoties. Je voelt haar woede en ze kan haar tranen op sommige momenten slechts met moeite inhouden. Overdreven? Misschien. Maar emoties zijn besmettelijk en angstboodschappen werken helaas altijd heel goed. Als zij enthousiast is, zijn wij dat ook. Als zij teleurgesteld is in wereldleiders, dan zijn wij dat ook. De stem. Deze is een van de belangrijkste instrumenten die bepalen of je boodschap aankomt of niet. Greta heeft van nature een rust en overtuiging in haar stem waar anderen hard voor moeten werken. Ze onderstreept kernwoorden met haar stem en blijft het publiek boeien. Probeer tijdens jouw volgende optreden bewust om te gaan met je stem. Zet je stem in als achtbaan: varieer met volume, tempo en intonatie zodat de mensen aan je lippen hangen. Psst... en vergeet de kracht van pauzes niet. Las een adempauze in vlak voordat je met kernboodschappen komt. Overtuigende statistieken. Normaliter raad ik mensen af om met cijfers te smijten, want dat is de snelste manier om de aandacht te verliezen. De enige uitzondering is als de cijfers echt relevant zijn en je ze op een simpele, beeldende manier ten gehore brengt. En dat is precies wat Greta doet. Steve Jobs introduceerde trouwens de iPod als volgt: ‘1,000 songs in your pocket’. Zo worden cijfers tot leven gebracht. Greta Thunberg heeft de moed van duizend volwassenen en zij krijgt het voor elkaar dat de wereld in gesprek komt over klimaatverandering. Als je als 16-jarige zo goed kan spreken, dan belooft dat wat voor de toekomst. Hopelijk kun jij met deze lessen jouw boodschap krachtiger maken en verandering brengen in jóuw wereld.

Voor meer tips en informatie, ga naar www.stickypresentations.com of bel (023) 576 8333.

STICKY.indd 63

HRLM Zz ✶ 63 11-11-19 11:49

FABLO TENNISHAL IS HET ZONNETJE IN HUIS! Gratis dak met groene stroom voor de hele wijk Dat er in het Haarlemse Ramplaankwartier bij 200 huishoudens duurzaam licht brandt is mede te danken aan de Fablo Tennishal. Want daar op het dak liggen 1.347 zonnepanelen, die voor de buren al anderhalf miljoen kilowattuur groene stroom hebben opgeleverd. Vandaag de dag is het onderwerp van duurzaamheid en alles wat bij de noodzakelijke energietransitie komt kijken een bijzonder hot topic. In 2012, toen dat nog een veel minder bekend fenomeen was, klopten vooruitziende bewoners van het Ramplaankwartier aan bij de eigenaren van de aangrenzende Fablo Tennishal aan het Marcelisvaartpad. “Een aantal bewoners wilde een eigen energiemaatschappij oprichten, zodat ze hun buurt energieneutraal konden gaan maken”, vertelt Rob Zoon, die samen met de bekende bloembollenfamilie Thoolen de tennishal exploiteert. Het plan was om met zonnepanelen op een groot dak duurzame energie op te wekken voor de wijk. Maar waar vonden de bewoners een dak dat voor de grote aantallen panelen geschikt was? En ook niet onbelangrijk: het moest een dak zijn dat een gunstige ligging had voor de dagelijkse gang van de zon. “Er werd al gauw gekeken naar onze Fablo Tennishal. De ligging en de hellingshoek van de daken bleken erg goed voor het groene stroomplan. Dus zo kwamen wij met de buurt in gesprek.”

MENSEN SAMENBRENGEN Rob Zoon en zijn schoonfamilie (de Thoolens) zagen het plan direct zitten. Niet om geld te verdienen aan dit sympathieke buurtplan, maar wel vanuit sociaalmaatschappelijke redenen. Als vroegere telers (en sinds de afgelopen acht jaar handelaren) in bloembollen, heeft de familie Thoolen immers een zeer duidelijke link met het milieu. Bovendien vonden ze dit een uitstekend plan om op een positieve manier de banden met de omgeving aan te halen. “Een goede verstandhouding met de wijk vinden wij erg belangrijk”, vertelt Rob, die zelf de eerste 25 jaar van zijn leven in het Ramplaankwartier woonde. “Ik ben daar opgegroeid en ken er elk poortje. Dus de binding met de omgeving is er. Maar nog belangrijker: we spelen als tennishal een grote rol in de sociale cohesie van de buurt. Er komen hier elke week zo’n 2.500 mensen tennissen. We brengen veel mensen samen, zowel om hen te faciliteren in het sporten, als na afloop gezellig samen na te praten in het horecagedeelte. Daarom zetten we ons graag in voor de omgeving. Dus toen de buurt bij ons kwam met het idee om samen groene stroom te gaan opwekken, dachten we: dát gaan we doen!” DAAR MÓEST WAT ACHTER ZITTEN... Maar goed, mooie plannen hebben is één. Pionieren in 2012, het gehele Ramplaankwartier enthousiast maken om toch vooral zonnepanelen te gaan aanschaffen en vervolgens het plan ook

64 ✶ HRLM Z DUURZAAM.indd 64

11-11-19 11:50

DOORZAAM ONDERNEMEN ✶

‘Sommige inwoners snapten er niets van dat wij geen vergoeding wilden voor het plaatsen van de panelen’ daadwerkelijk realiseren, is een tweede. Zoals het vaker gaat bij ondernemen, moet je tijdens zo’n proces onverwachte hobbels nemen. Zoals tijdens een informatieavond voor de buurt. “Sommige inwoners snapten er niets van dat wij als uitbaters van de Fablo Tennishal helemaal geen vergoeding wilden hebben voor het plaatsen van de zonnepanelen op het dak van onze hal. ‘Want ondernemers willen toch altijd geld verdienen?’ was hun redenatie”, zo herinnert Rob zich die bijeenkomst. “Ze dachten echt: daar moet wat achter zitten. Mijn schoonvader reageerde toen met de gevatte woorden: ‘Ik ben net nog even op het dak geklommen en heb er gekeken: maar er zit echt niks achter.’ Dat was het beste antwoord. Want met dit grapje en die knipoog haalde hij direct de angel uit een probleem dat er helemaal niet was.” Rob voegt daar nog graag aan toe: “Met zo’n situatie kom je direct bij de vraag: wat is ondernemen? Is dat op korte termijn geld maken? Of juist een lange-termijngedachte hebben, waarbij je ook iets goeds met elkaar deelt? Wij kiezen duidelijk voor het laatste. Wij onderhouden graag een fijne band tussen ons bedrijf en de buurt. Die boodschap kwam goed over, waardoor gelukkig het aanvankelijke wantrouwen van enkele buurtbewoners verdween.” DAKCONSTRUCTIE Een tweede hobbel die de tennishal diende te nemen was de dakconstructie. Die moest immers sterk genoeg zijn om het hele gewicht van 1.347 zonnepanelen langdurig goed te kunnen dragen, ook als het hard stormt of er veel sneeuw op het dak ligt, wat voor extra gewicht zorgt. Hoe belangrijk dit is? Kijk maar naar de recente geschiedenis van het AZ-voetbalstadion, waar afgelopen augustus tijdens een flinke zomerstorm een groot deel van het dak – waarop ook zonnepanelen lagen – volkomen is ingestort. Inmiddels was het zomer 2014 en werd, na overleg tussen de tennishal en de opgerichte Coöperatie Duurzame Energie Ramplaan (kortweg DE Ramplaan), besloten om verder te gaan met het plan. Rob: “We wilden als Thoolen BV graag dat er een scheiding gemaakt zou worden tussen de financiële en technische zaken van het dak en die van de zonnepanelen. Wij stelden het dak

zonder vergoeding beschikbaar, namen het extra dakonderhoud en de versterking van de staalconstructie voor onze rekening en gaven daarnaast een extra bijdrage aan de coöperatie. DE Ramplaan regelde op haar beurt de aanschaf en plaatsing van de zonnepanelen.” POSTCODEROOSREGELING Omdat de tennishal en de huizen in het Ramplaankwartier geografisch zo dicht bij elkaar liggen, konden de bewoners die graag zonnepanelen wilden kopen handig gebruik maken van de zogenoemde Postcoderoosregeling. De postcoderoosregeling, oftewel de Regeling Verlaagd Tarief, is een Nederlandse belastingmaatregel voor particuliere huishoudens die zelf in de nabijheid van hun woonomgeving duurzame energie willen opwekken. De term komt voort uit het in 2013 gesloten Energieakkoord voor duurzame groei tussen de sociale partners. Hoewel de regeling bedoeld is voor een groot scala aan verschillende methodes van energieopwekking, wordt hij voornamelijk gebruikt voor zonne-energie. “Het is bedoeld voor particulieren die in groepsverband energie willen produceren, bijvoorbeeld omdat ze niet de mogelijkheid hebben om zelf zonnepanelen te installeren”, zo weet Rob. “Deze particulieren dienen dan een coöperatie op te richten en wel binnen een postcoderoos. Deelnemers aan deze constructie moeten woonachtig zijn in hetzelfde viercijferige postcodegebied als de locatie van de productie-installatie (in dit geval de Fablo Tennishal – red.) óf in een van de viercijferige postcodegebieden die hier omheen liggen. Vandaar de naam postcoderoos.” FINANCIEEL INTERESSANT De bewoners van het Ramplaankwartier die zich hebben verenigd in de DE Ramplaan zijn voor wat betreft de opbrengst vrijgesteld van de energieheffing, tot maximaal 10.000 kWh per deelnemer. Bovendien krijgen ze de 21 procent btw die je normaal bij de aanschaf van zonnepanelen moet betalen terug van de belasting. ›

HRLM Z ✶ 65 DUURZAAM.indd 65

11-11-19 11:50

‘Je bent met z’n allen echt goed bezig met duurzaamheid en de toekomst van onze aarde’ Financieel natuurlijk erg interessant én je hebt het voordeel dat bij grotere projecten, zoals hier het geval is, de kosten per paneel omlaag kunnen. Uit rekenmethodes blijkt dat met de opbrengsten uit de opwekking van zonne-energie, de investeringskosten van de panelen na een jaar of 8 zijn terugverdiend. Omdat de panelen een levensduur van zo’n 20 jaar hebben en dus nog 12 extra jaren stroom genereren, leveren dit soort projecten – naast een positieve invloed op het milieu – uiteindelijk ook geld op. Het gemiddelde rendement op de investering ligt op zo’n 7 procent per jaar. Daarmee is deelname aan een Postcoderoosregeling financieel een stuk interessanter dan je geld laten staan op een spaarrekening, waar het rendement vandaag de dag haast nul is. Rob: “Maar nog veel belangrijker dan geld: je bent met z’n allen echt goed bezig met duurzaamheid en de toekomst van onze aarde. Daarnaast creëert een coöperatie zoals DE Ramplaan echt een community. Je leert zoveel meer nieuwe mensen kennen en je doet het met elkaar. Dat is echt een groot sociaal voordeel van dit soort mooie initiatieven.” VOORUITSTREVEND Uiteindelijke wist DE Ramplaan zo’n 200 huishouden te interesseren om aan het groene project mee te doen. Elke bewoner kon naar draagkracht en behoefte meedoen, dus zelf kiezen hoeveel zonnepanelen ze wilden aanschaffen. In de zomer van 2015 werden in totaal 1.347 panelen op het dak van de Fablo Tennishal bevestigd. Waarna op 24 september van dat jaar de zonnestroominstallatie door de toenmalige Haarlemse wethouder Duurzaamheid Cora Yfke-Sikkema in werking werd gesteld.

Het project DE Ramplaan is daarmee erg vooruitstrevend, want medio 2015 telde Nederland nog maar tien van dit soort gerealiseerde postcoderoosprojecten. “Wethouder Cora Yfke-Sikkema was daarom ook heel enthousiast”, herinnert Rob zich. “De gemeente Haarlem had duidelijke groene doelen gesteld om minimaal zoveel zonnepanelen in Haarlem te plaatsen. DE Ramplaan was destijds één van de grootste groene zonnepaneel-initiatieven van Nederland.” MOOIE STATISTIEKEN “De jaarlijkse verwachte opbrengst van de panelen was vooraf berekend op 400.000 kWh”, weet Rob. “En die cijfers kloppen uitstekend met de werkelijke stroomopwekking. We zijn nu vier jaar na de start van het project. In die periode hebben de panelen ruim anderhalf miljoen kWh aan energie opgewekt. En weet je? Daarmee heeft dit groene project sinds 2015 bijna 1 miljoen kilo aan CO2-uitstoot bespaard, hetgeen een milieubesparing oplevert van bijna 86.000 bomen. Dat is toch prachtig? We zijn als Thoolen BV en Fablo Tennishal dan ook zeer te spreken over de unieke en positieve samenwerking met de Coöperatie DE Ramplaan. We hopen dat de zonnecentrale-installatie ook in de toekomst aan de verwachtingen zal blijven voldoen.” Voorlopig blijft het project doorgaan, want DE Ramplaan en Thoolen BV hebben een overeenkomst voor 20 jaar afgesloten. “Alle afspraken staan in een recht van opstal. Kijk: we zijn allemaal mensen en kunnen het goed met elkaar vinden. Maar op een gegeven moment kunnen er personen in het bestuur van de coöperatie vervangen worden of komen er wellicht andere mensen aan het roer bij Thoolen of de tennishal. Ook dan moeten

66 ✶ HRLM Z DUURZAAM.indd 66

11-11-19 11:51

DOORZAAM ONDERNEMEN ✶

OOK DOEN Op de vraag of Rob Zoon andere grote ondernemingen adviseert om hun bedrijfsdaken eveneens beschikbaar te stellen voor duurzame projecten, antwoordt hij met een volmondig ja. “Wij hebben hiermee de binding met onze buurt op een mooie manier kunnen versterken. Bovendien willen wij als ondernemer ook graag een steentje bijdragen aan de energietransitie. En wat denk je? Nu die zonnecellen eenmaal op het dak liggen, merken we er niks van. De panelen liggen te liggen en de natuur doet het werk en wekt vanzelf de stroom op. We hoeven helemaal niks te doen en bij 200 van onze buren brandt hierdoor duurzaam licht in huis. Dat is toch prachtig?” HAARLEM NOORDERLICHT Ook in Haarlem-Noord, Oost, centrum en in Spaarndam brandt er duurzaam licht doordat er gebruik wordt gemaakt van de Postcoderoosregeling. Zo maakt de in 2015 opgerichte Coöperatie Haarlem Noorderlicht eveneens gebruik van deze constructie. Huishoudens kunnen in deze gebieden zonnepanelen aanschaffen,

die ze vervolgens gezamenlijk op zontechnisch gunstig gelegen daken in de Haarlemse Waarderpolder kunnen neerleggen om zo een optimaal rendement bij groene stroomopwekking te realiseren. September 2016 heeft Haarlem Noorderlicht het eerste gezamenlijke zonnestroomdak geopend. De benodigde zonnepanelen liggen op het dak van Prins Staal Trade & Processing. Het tweede dak vol zonnecellen is op het ateliercomplex Het Hoofdkantoor op de Waarderweg 78. Deze plek wekt zonnestroom op sinds 20 oktober 2017. Voorjaar 2018 telde de coöperatie 70 leden, die destijds cumulatief zo’n 500 zonnepanelen hadden aangeschaft. ✶

WIL JE OOK MEEDOEN MET HET OPWEKKEN VAN ZONNESTROOM SAMEN MET BUURTGENOTEN? Inschrijving voor de reservelijst is mogelijk via de website haarlemnoorderlicht.nl. Zodra er zonnestroomdelen beschikbaar komen of er een nieuw project wordt gestart, zal de coöperatie contact opnemen. Corresponderen kan door een mail naar info@haarlemnoorderlicht.nl te sturen. Handige informatie over het opwekken van stroom via zonnepanelen is tevens te vinden via de website milieucentraal.nl.

Tekst: Marc Kok.

de afspraken die zijn gemaakt gehandhaafd blijven. De coöperatie moet bijvoorbeeld in alle gevallen het recht op het dakgebruik kunnen blijven behouden. Daarom zijn alle afspraken netjes op papier vastgelegd. In 2035 loopt het contract af en dan kijken we opnieuw hoe verder te gaan.”

HRLM z ✶Z 67 DUURZAAM.indd 67

11-11-19 11:51

HRLM Z HAARLEMSE ZAKENGLOSSY

SAMENWERKING HRLM Z EN KENNEMER BUSINESS Van en voor ondernemers, werkgevers en bedrijven in de regio Haarlem. Dat is waar Kennemer Business zakennetwerk en HRLM Z Haarlemse zakenglossy beide voor staan. Met als doel de zakenwereld een breder pakket van businesscommunicatie te bieden zijn ze een marketingsamenwerking aangegaan. Op basis van synergie en vertrouwen weten ze elkaar te vinden. Het is geen fusie of overname, maar vooral het bundelen en benutten van elkaars sterke diensten.

Uitgebreide keuze Deze samenwerking betreft de nieuwe HRLM Z (het businesszusje van HRLM stadsglossy) en de zakenevenementen van Kennemer Business (inclusief de Haarlemse Ondernemers Prijs en de Haarlemse Prinsjesdag Lunch). De ondernemers Jeannette Eversen en Rob Wieleman geloven er in dat het bedrijfsleven het meest gebaat is bij een uitgebreide en eigentijdse keuze voor zakelijke businesscontacten en marketingcommunicatie (live, druk en digitaal). Kennemer Business en HRLM Z bieden samen een breed en (bewezen) effectief pakket aan. Concrete voordelen Kennemer Business zakennetwerk gaat haar leden en partners extra voordelen bieden voor deelname in het zakenmagazine: • 20% korting op de advertentietarieven van HRLM Z. • HRLM Z zal in elk nummer ruimte bieden aan het netwerk- en evenementennieuws van Kennemer Business. • Partners en adverteerders van HRLM Z krijgen tijdig uitnodigingen voor de Kennemer Business-netwerkevenementen. • Voor elke editie van het magazine organiseren en publiceren HRLM Z en Kennemer Business ‘Het Gesprek’, een gesprek tussen ondernemers over een concreet thema; in dit nummer over duurzaam ondernemen (pagina’s 84 t/m 88). Als het in de planning haalbaar is, dan is de lancering van elke editie van HRLM Z tijdens een van de drukbezochte zakenevenementen; nummer 1 tijdens de Lente Borrel (Parnassia aan zee) en dit nummer tijdens de Kastanje Borrel (Villa Westend). CONTACT Neem vandaag nog contact op voor samenwerking, zichtbaarheid, netwerken en marketingcommunicatie! HRLM Z : HRLM Uitgevers bv, Jeannette Eversen, 06 2121 2692 en jeannette@haarlemse-stadsglossy.nl Kennemer Business zakennetwerk: Rob Wieleman, 06 4619 5828 en rob@kennemerbusiness.nl www.hrlm-online.nl www.kennemerbusiness.nl

KENNEMERS BUS HRLM.indd 68

11-11-19 12:24

KENNEMERS BUS HRLM.indd 69

11-11-19 12:25

VILLA WESTEND Villa Westend is een unieke locatie, gelegen in een oase van rust aan de Westbroekplas in het recreatiegebied Spaarnwoude, naast Haarlem. Met zijn unieke ligging, uitstekende bereikbaarheid en gratis parkeergelegenheid is Villa Westend dan ook het aantrekkelijkste stadsstrand van de Randstad, zomer én winter. BIJZONDERE (WINTER)ARRANGEMENTEN Villa Westend is niet alleen in de zomer de perfecte strandlocatie, maar juist in de winter een magische plek met knapperende haardvuren, glühwein, besneeuwde kerstbomen en honderden lichtjes en lampionnen. Een winterterras met loungebanken rondom het haardvuur en uitzicht op de Westbroekplas.

Inspirerend vergaderen en werken

• Het Seinwezen: duurzaam verbouwd industrieel erfgoed. • Voor ruime flex-werkplekken en bijzondere vergaderzalen. • Ongedwongen zakelijkheid dichtbij Haarlem CS. • Broedplaats van sociale innovatie in de buurt.

Speciaal voor de winter hebben zijn er diverse all-in arrangementen samengesteld voor een vaste prijs. Van intieme borrels tot unieke galadiners of complete bedrijfsfeesten. Ook verzorgt Villa Westend dit jaar kerstpakketten voor bedrijven, bestaande uit een cadeaubon van Villa Westend aangevuld naar eigen keuze met bijzondere producten van onze leveranciers. Zoals een mooie iberico ham en goede fles wijn of luxe bonbons. Foto: Hans Peter Föllmi

Met een indoor capaciteit van maximaal 800 personen en een capaciteit van 3.000 personen op het privéstrand zijn de mogelijkheden eindeloos. Villa Westend kan zelfs je event op jouw locatie verzorgen. Kortom, Villa Westend is het gehele jaar een absolute trekpleister. Voor meer informatie en prijzen kijk op www.villa-westend.nl of bel op 023 - 538 18 78.

ADV DIV.indd 70

Seinwezen.nl Inspirerend erfgoed aan het spoor Kinderhuissingel 1 2013 AS Haarlem 023 5317118

11-11-19 12:11

COLUMN ✶

DOE IETS VOOR JE OMGEVING, OOK ALS KLEINE ONDERNEMER

Kleine ondernemers hebben het vaak erg druk. Veel taken, die je nu eenmaal als ondernemer hebt, moet je zelf uitvoeren. Naast je privéleven blijft er dan nog weinig tijd over om iets voor je omgeving te doen. Dat is jammer, zeker voor je omgeving, maar ook voor jezelf.

Herman Opmeer

heeft al bijna tien jaar zijn eigen communicatieadviesbureau in Haarlem en werkt in opdracht van overheden en het bedrijfsleven.

Verenigingen en stichtingen zitten vaak te springen om vrijwilligers. Functies in besturen en commissies, maar ook kantinediensten of klusteams, er is altijd behoefte aan goede krachten. Voor een ondernemer ontbreekt vaak de tijd of de aandacht daarvoor. Grote bedrijven hebben een MVO-beleid (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen). Daarin staan niet alleen doelstellingen om het milieu te verbeteren, maar ook hoe men omgaat met de omgeving. Hoe sociaal wil het bedrijf zijn? Bij multinationals gaan er miljoenen in om, in tegenstelling tot een kleine ondernemer die daar geen financiële middelen voor heeft. Maar hij heeft wel de denkkracht, het talent en de daadkracht om een bijdrage te kunnen leveren. Maar ik ben er stellig van overtuigd dat het de ondernemer ook iets oplevert. Het is goed om even buiten je eigen bubbel te opereren. Even niet bezig zijn met het werk waar je goed in bent en wat je misschien al tientallen jaren doet. Je komt in aanraking met mensen die je in je eigen werkomgeving niet tegenkomt. Mensen die je kunnen inspireren en waar je van kan leren. Het zet je aan tot creativiteit en het geeft je energie. Maar er lopen misschien ook mensen tussen waar je je aan gaat irriteren. Ook dat kan je aanzetten om daar op een goede manier mee om te gaan. Als ondernemer is het belangrijk om een netwerk te hebben. Een netwerk dat je kan helpen om je bedrijf te runnen. Dat kan iemand zijn die je kan ondersteunen, maar het kan ook een mogelijke nieuwe opdrachtgever zijn. Werkzaam zijn binnen een vereniging geeft je de mogelijkheid om nieuwe mensen te ontmoeten. Het is vaak een bonte dwarsdoorsnede van de maatschappij. Daar liggen de kansen dus voor het oprapen. Kortom, als kleine ondernemer kan je je eigen MVO-beleid maken en uitvoeren. Daar zijn geen hoge kosten aan verbonden, maar het levert je als mens en ondernemer zoveel meer op. Het zou zonde zou zijn om die kans niet te benutten.

HRLM Zz ✶ 71 COLUMN HERMAN.indd 71

11-11-19 12:06

72 ✶ HRLM Z HRLMZ 2 Employee Experience.indd 72

11-11-19 12:00

Aan het woord ROOS GROENEVELD

&

INTERVIEW ✶

DIANNE PRINS

OVER DE KRACHT VAN EMPLOYEE EXPERIENCE

‘Laat je medewerkers voelen dat zij centraal bij je staan. Maak ze belangrijk’

Een medewerker laat zich bij de keuze voor een werkgever niet meer leiden door alleen een goed salaris. “Personeel wil zich vooral happy voelen. Dus zul je als werkgever vandaag de dag voor een optimale Employee Experience moeten zorgen.” Zaken als een fijne werkomgeving, autonomie in de arbeid, mogelijkheden tot persoonlijke ontwikkeling en deel willen uitmaken van een bedrijf dat betekenisvol is voor de maatschappij. Dát zijn zaken die vooral voor de jongere generatie werknemers erg belangrijk zijn. “Millennials, de mensen die tussen 1980 en 2000 zijn geboren, zijn daar gevoelig voor en willen hun werkomstandigheden goed geregeld hebben”, weten Employee Experience-experts Roos Groeneveld en Dianne Prins (beiden werkzaam bij International Card Services (ICS)). “Zorg je als werkgever dat je hen een fijne Employee Experience geeft, dan zul je deze doelgroep veel sneller aantrekken. En is de kans bovendien veel groter dat je hen voor langere tijd aan je onderneming weet te binden.” Bij Employee Experience draait het om welke beleving je de medewerker geeft in zijn werk. Geef je als organisatie een warm welkom als er een

›

HRLM Zz ✶ 73 HRLMZ 2 Employee Experience.indd 73

11-11-19 12:00

nieuwe medewerker start? Kan hij of zij gemakkelijk het werk doen met goede tools? En weet hij of zij wat zijn of haar bijdrage is aan het doel van de organisatie? “Met deze elementen creëer je betrokkenheid – en betrokken medewerkers zijn veel productiever en klantgerichter. Dit is weer goed voor het bedrijfsresultaat”, aldus Roos en Dianne. HET BESTE UIT JEZELF HALEN Het werven en begeleiden van nieuw personeel werd in het verleden gedaan onder de noemer Human Resources. Menselijke arbeiders werden dus eigenlijk puur gezien als een instrument dat nodig is om het bedrijf winst te laten maken. “Nu merk je dat er een nieuwe fase is aangebroken”, zeggen Roos en Dianne. “Bedrijven benaderen hun personeel niet meer als human resources maar als human beings. Laat je medewerker ervaren en voelen dat híj centraal bij je staat. Maak hem belangrijk. Want alleen als je medewerker zich happy voelt, kan hij ook jouw klanten de beste Customer Experience geven. En dát is wat je uiteindelijk als bedrijf beoogt: tevreden klanten.” Bij Employee Experience gaat het om de stem van de medewerker. “Alle activiteiten die worden bedacht om de employee experience te verbeteren, worden dan ook samen met de medewerkers ontwikkeld. Hoe we naar hen luisteren? We werken

‘Schaf kartonnen bekertjes aan met ruimte om er iets op te schrijven’

vanuit de gedachte van Design Thinking. We onderzoeken hierbij waar de vraag of het probleem ligt en creëren vanuit daar een oplossing. Dit in plaats van een proces of systeem leidend te laten zijn voor de oplossing. De productoplevering is MVP (Minimum Viable Product) en deze wordt gaandeweg aan de hand van feedback en evaluaties aangepast en verbeterd. Bijvoorbeeld het continu verbeteren en vernieuwen van een introductiedag.” Roos en Dianne zijn begin deze zomer begonnen om bij ICS de Employee Experience een boost te geven. Deze betaaldienstverlener, die zo’n 450 vaste personeelsleden en 300 flexibele contractanten telt, wil graag dat medewerkers elke dag het beste uit zichzelf kunnen halen. Dat kan alleen als het personeel lekker in z’n vel zit. En dus zullen de medewerkers door hun werkzame omgeving ook gefaciliteerd moeten worden in de elementen die hen blij en betrokken maken. DRAAIEN AAN KNOPPEN Maar hoe krijg je dat als bedrijf voor elkaar? “Je hebt als onderneming verschillende knoppen waaraan je kunt draaien”, vertellen de HR-specialisten. “Ten eerste: zorg als bedrijf dat je doel heel helder is. Werknemers willen namelijk graag weten wat de zin of de reden van het bestaan van het bedrijf is. Zo heeft ICS onder meer als doel de veiligste

74 ✶ HRLM Z HRLMZ 2 Employee Experience.indd 74

11-11-19 12:00

INTERVIEW ✶

‘De werknemer anno 2019 heeft het liefst een plek waar hij zijn eigen klimaatbeheersing kan regelen’ en betrouwbaarste betaaldienstverlener te zijn. Dat doel kun je alleen creëren als er binnen de onderneming helderheid is over de vraag: waar zijn wij nu en waar gaan we als bedrijf met z’n allen heen? En nog belangrijker: zorg voor een open cultuur waar individuele medewerkers de ruimte voelen om zichzelf en anderen de vraag te stellen: zijn we nog op de goede weg en doen we nog de goede dingen? Een tweede belangrijke invloedsfeer waar personeel gevoelig voor is, is het hebben van een energie-gevende werkplek. “De werknemer is anno 2019 veeleisend, want het liefst heeft hij een plek waar hij zijn eigen klimaatbeheersing kan regelen. De één wil het warmer, de ander wellicht kouder. Daarnaast zijn er ook verschillende type werkplekken. Neem bijvoorbeeld de flexibele plek, waarbij een werknemer zelf kan kijken waar hij kan zitten. Maar je hebt ook de stilteplek, als je even niet gestoord wilt worden. Of de brainstormplek, waar je gezamenlijk met collega’s tot goede ideeën kunt komen. Het is voor een bedrijf erg belangrijk dat je deze ruimtes faciliteert: hoe beter je dat regelt, hoe prettiger je medewerkers kunnen werken.” ZELF JE WERK INDELEN Een derde belangrijke ‘draaiknop’ om je medewerkers happy en betrokken te maken, is de wijze van werken. “Dat noemen we de vrijheid van inzicht om je werk zelf in te delen”, geven de dames aan. “Dat kan op een agile manier: dat wil zeggen dat je zelforganiserende teams hebt. De manager zet de grote lijnen en kaders van de onderneming uit. Maar hóe je dat verder invult, beslis je als team. Waarbij de manager faciliteert in alles wat de teams hiervoor nodig hebben. Werknemers ervaren deze vorm van autonomie vaak als bijzonder prettig.” Punt nummer vier is het op orde hebben van je technologie. “Zorg dat je medewerkers een goede laptop en smartphone hebben, die ze overal kunnen gebruiken. Maar ook: kan iedereen in de systemen die voor hem of haar belangrijk zijn? Regel je dat als bedrijf niet goed, dan belemmert dat je werknemers in het lekker kunnen werken.” TWEE MOORKOPPEN Roos en Dianne hebben bij ICS een aantal doelen gesteld die ze dit jaar willen realiseren. Zo zijn ze in 2019 hard bezig om het wervingstraject van personeel, het zogenoemde onboarden van nieuwe collega’s, te stroomlijnen. “Employee Experience behelst alle contactmomenten, dus alle ervaringen, die een medewerker met een bedrijf heeft. Dat begint dus reeds als hij de vacature opmerkt: hoe ziet de vacature eruit, hoe wordt deze omgeschreven en gepresenteerd? Vervolgens is er de vraag: wordt er door het bedrijf adequaat en snel op de sollicitatie gereageerd? Hoe wordt iemand uitgenodigd en hoe verloopt vervolgens het gesprek? Dat zijn allemaal momenten waarop

› HRLM Zz ✶ 75

HRLMZ 2 Employee Experience.indd 75

11-11-19 12:01

Tekst: Marc Kok. Fotografie: Linda Llambias.

je je potentiële nieuwe werknemer al een fijn en warm gevoel kunt geven, zodat hij zich verbonden begint te voelen met je organisatie. Er zijn bedrijven die kandidaten na een eerste sollicitatiegesprek twee moorkoppen mee naar huis geven. Of ze de baan wel of niet krijgen, maakt niet uit. Die moorkoppen zijn om samen met iemand anders op te eten, waarbij je je gesprekspartner kunt vertellen hoe je sollicitatie-ervaring was. Dat soort kleine, maar opvallende, dingen hebben een heel positieve uitwerking op het gevoel over je bedrijf.” CREËER EEN WIJ-GEVOEL Vervolgens wordt er een werknemer gekozen. Maak als bedrijf dan niet de fout door het nieuwe personeelslid tientallen pagina’s met moeilijke en kil aanvoelende juridische taal voor te houden. “De presentatie van je arbeidsvoorwaarden kun je veel leuker brengen. Zo heeft ICS nu bijvoorbeeld één pagina met visuals, waarbij de belangrijkste zaken op een begrijpelijke manier worden uitgebeeld. Hierin geef je aan: wat heb je als bedrijf de medewerker te bieden en gaat de nieuwe werknemer daarin mee? Zo maak je zakelijke kost een stuk persoonlijker. Waarbij de boodschap hetzelfde is, maar de tone of voice veel vriendelijker.” Dan volgt de eerste werkdag van die nieuwe werknemer. Veel bedrijven gaan dan de fout in door hem of haar niet accuraat op te vangen. “Het is voor een nieuw personeelslid al spannend genoeg, zo’n eerste werkdag. Dan is het belangrijk dat voor hem de parkeerpaal opengaat, zijn toegangspasje klaar ligt en dat de afdelingsmanager ook weet dat er iemand voor het eerst komt. Als een bedrijf dat soort zaken goed regelt, zorg je voor een warm welkom en daarmee een gevoel waarbij iemand zich direct thuis voelt”, vertelt Roos, waarna Dianne aanvult: “Als iemand is gestart, moet je ’m vervolgens niet vergeten. Zorg dat er voor hem een buddy is als aanspreekpunt. Maar ook een manager die regelmatig contact heeft en aan de nieuweling vraagt: ‘Heb je alles wat je nodig hebt?’ Op die wijze creëer je direct een wij-gevoel.” NETWERK OPBOUWEN Bij ICS is de eerste werkdag een kennismakings-experience. Roos: “Zo laten we de nieuwe medewerkers de hele route van de creditcardaanvraag volgen. Ze gaan letterlijk van afdeling naar afdeling om te horen en te zien hoe een creditcardaanvraag verwerkt wordt. Het verhaal wordt dan niet door iemand van HR of een manager verteld, maar juist door een medewerker van de afdeling zelf. Zo wordt de nieuwe werknemer in één keer door het bedrijf meegenomen en leert hij tevens mensen kennen. Dat is altijd fijn. Want als de nieuwe medewerker op de finance-afdeling komt te werken, dan zal hij niet zo vaak meer op de afdeling acceptatie komen. Maar hij weet nu wel wat er gebeurt en kent er mensen aan wie hij later nog een keer

vragen kan stellen.” Dianne: “Het gaat bij onboarding ook heel erg om snel je netwerk opbouwen binnen een organisatie. Dat vinden nieuwe medewerkers heel belangrijk. Dat ze betrokken zijn bij en connectie hebben met collega’s. En dat ze voelen en zien wat het doel is van het bedrijf en de zingeving van de onderneming herkennen.” VEILIG EN VERTROUWD Voor ICS is het ook van belang dat werknemers zich binnen de organisatie veilig en vertrouwd voelen. Dianne: “ICS heeft als doelstelling de veiligste en betrouwbaarste creditcardverstrekker van Nederland te zijn. Dat betekent ook dat al onze digitale systemen op orde moeten zijn. Dat vraagt veel van onze mensen, zoals dat de IT optimaal functioneert en dat medewerkers mogelijke fraude snel kunnen detecteren. Want wil je naar buiten veiligheid en betrouwbaarheid uitstralen, dan moeten die elementen ook binnen ICS goed aanvoelen.” Roos en Dianne zijn bij ICS net begonnen om een fijne werknemersomgeving te creëren. Ze zitten vol goede ideeën. “Je ziet bij bepaalde bedrijven dat ze speciale familiedagen organiseren. Zo betrek je de familieleden van je medewerkers bij het bedrijf en kan de familie met eigen ogen zien en ervaren waar hun vrouw, man of kind elke dag naartoe gaat. Dat zichtbaar maken zorgt voor een goede energie. Of neem

76 ✶ HRLM Z HRLMZ 2 Employee Experience.indd 76

11-11-19 12:01

INTERVIEW ✶

ING, dat nu ook ouderschapsverlof voor mannen wil gaan invoeren. Nu mag meestal alleen de vrouw langer thuis blijven om voor de pasgeboren baby te zorgen en moet de man al na twee vrije dagen weer aan het werk. Blijkbaar liggen bij de werknemers die behoeften anders dan vroeger en willen de kersverse papa’s dat nu ook graag.” Er zijn tevens ondernemingen die hun personeelsleden vrij laten in de hoeveelheid vrije dagen die ze mogen opnemen. “En wat denk je? In de praktijk blijkt dat je werknemers dan minder vakantiedagen gebruiken dan als ze vooraf van het bedrijf een vast jaarquotum aan vrije dagen krijgen. Hoe dat komt? Het feit dat ze de regie hebben en ze hun eigen zaken kunnen regelen, vinden werknemers fijn.” AMBASSADEURS Als je écht naar de voice of the employee luistert en je medewerkers echt centraal stelt, kun je al met kleine, simpele dingen een grote lach op hun gezicht toveren. “Schaf eens kartonnen koffiebekertjes met ruimte om er iets op te schrijven aan. Leg een stift bij het koffiezetapparaat en stimuleer om iets leuks voor je collega op het bekertje te schrijven. Dat werkt top. Zo geef je je medewerkers op simpele wijze een leuke dag. Het is toch heerlijk als ze door iets kleins gaan smilen? Dit zijn dingen die je per direct kunt invoeren. Ook als werknemers besluiten om het bedrijf te verlaten, is de persoonlijke benadering van belang. Als je het vertrek écht persoonlijk maakt – en dus niet bij iedereen hetzelfde –, wordt dat enorm gewaardeerd. Dan gaan de medewerkers weliswaar weg, maar blijven ze in de toekomst altijd je ambassadeur. Puur omdat je ze met een fijn en warm gevoel hebt uitgezwaaid. En ambassadeurs? Daar heb je er liever zoveel mogelijk van om zo aantrekkelijk mogelijk te blijven voor andere potentiële werknemers.” Roos en Dianne zijn dan ook vol energie om de Employee Experience binnen ICS nog verder te verbeteren. “Want als wij zorgen dat alle ICSmedewerkers lekker kunnen werken en het beste uit zichzelf kunnen halen, dan leidt dat tot minder verzuim, minder uitstroom, een hogere arbeidsproductiviteit en uiteindelijk een hogere bedrijfsomzet én happy clients. Ons doel is om medewerkers met een grote lach te laten rondlopen, dat ze optimaal presteren en elke dag het beste uit zichzelf halen.” ✶

‘Ons doel is om medewerkers met een grote lach te laten rondlopen’ HRLM Zz ✶ 77

HRLMZ 2 Employee Experience.indd 77

11-11-19 12:02

KIESRECHT In september 1919 voerde Nederland het actief kiesrecht voor vrouwen wettelijk in. Daarvoor hadden vrouwen geen stemrecht en konden niet worden gekozen. Sinds 100 jaar valt er dus wat te kiezen voor de dames. Maar dat niet alleen, daarna zijn er steeds meer keuzes voor vrouwen bij gekomen. We kunnen nu kiezen of we wel of niet fulltime werken, meebesturen, deeltijdouder of mantelzorger willen zijn, vrijwilligerswerk doen, sporten, mediteren, festivals, concerten en evenementen bezoeken, naar film of theater gaan, koken voor vrienden en dan hier en daar nog een workshop of opleidinkje willen volgen om ons verder te ontwikkelen. Kortom, druk, druk, druk…

Carla Leonhardt Manager zakelijke markt

Gelukkig zijn er boeken die je helpen een goede balans te vinden om door de ‘keuzechaos’ heen te komen. We helpen graag met die keuze; persoonlijk advies in onze winkels en online via jouw interesseprofiel. Zelfhulp- en managementboeken die je coachen en motiveren. Maar ook gewoon even lekker een roman lezen om je hoofd leeg te maken. Dat werkt goed, is bewezen. Heerlijk thuis op de bank. Maar geldt dit ook niet voor mannen?

RELATIE- EN EINDEJAARSGESCHENKEN Wat is er leuker om een relatie of medewerker persoonlijk te verrassen? Het is niet altijd makkelijk voor een bedrijf of instelling om een geschikt geschenk te vinden voor medewerkers of zakelijke relaties. Maar met wat De Vries Van Stockum aanbiedt weet je zeker dat hij of zij er blij mee is: • Een boek, geleverd met je eigen kaartje, banderol, voorblad, logo, eventueel ingepakt met een ander presentje. Af te leveren op elk gewenst adres of event. • Een boekenbon: hét geschikte cadeau met alle vrijheid om te kiezen uit vele genres: management, koken, reizen, sport en literatuur. In de boekwinkel te verzilveren, maar ook online. • Boekenavondje. Onder het genot van een hapje/drankje in een van de De Vries Van Stockum-winkels (Haarlem/Den Haag) of op (je eigen) locatie een avondje boeken uitzoeken door medewerkers van je bedrijf of organisatie. • Dit kan ook in combinatie met een lezing of workshop door een auteur over een onderwerp dat in jouw organisatie relevant óf gewoon leuk is. Alle wensen zijn bespreekbaar! Geïnteresseerd? Neem contact op met: Carla Leonhardt: 085-006 2099 of stuur een mail met je wensen naar zakelijk@devriesvanstockum.nl.

De zakelijke markt Boekhandel De Vries Van Stockum is bij velen bekend vanwege de prachtige historische panden aan de Gedempte Oude Gracht en de Jacobijnenstraat in Haarlem of vanwege de mooie, industriële winkel in Den Haag op Spui 40. Zij zijn al sinds 1833 actief op de boekenmarkt en behoren hierdoor tot een van dé boekenspecialisten van Nederland. Door het brede assortiment én de kennis van de medewerkers vind je hier snel wat je zoekt. Is het boek van jouw keuze net even niet op voorraad? Dan bestellen ze het direct; de volgende dag ligt je pakketje dan klaar in de winkel of bij jou op de deurmat. Daarnaast adviseren zij ook actief (Haarlemse) ondernemers op het gebied van management-, marketing-, leiderschaps-, technologische of juridische titels. Als voorproefje hebben ze een mooie selectie gemaakt die wellicht bij jouw business aansluit; anders ontvangen zij je graag in een van hun boekhandels voor advies of kijk op www.devriesvanstockum.nl.

Alle boeken op deze pagina’s zijn verkrijgbaar bij: De Vries Van Stockum te Haarlem.

78 ✶ zHRLM Z BOEKEN.indd 78

11-11-19 12:05

TOP

6

BOEKEN ✶

1

EXTREEM KLANTGERICHT Klanten verwachten exclusieve persoonlijke aandacht vanaf het allerprilste contact en willen onderdeel zijn van het hele commerciële proces, niet slechts het eindpunt. Ze zoeken naar bedrijven die maatschappelijke – ecologische en sociale – impact creëren. Pageturner! Uitgeverij Van Duuren Media, € 25,-.

2

ZO VERKOOP JE ALLES Je kunt nog zo geweldig zijn, maar als mensen dat niet weten, heb je er niets aan. Wil je meer klanten? Verleid ze dan met aantrekkelijke reclame. Een musthave voor grote en kleine ondernemers. Uitgeverij Haystack, € 29,95.

3

AANSPREKEN? GEWOON DOEN! We praten veel over aanspreken, maar we doen het vrijwel niet. Terwijl we allemaal vinden dat het nodig is om te leren, onze zakelijke doelen te realiseren en de werksfeer goed te houden. Haarlemse auteur Gytha Heins deed drie jaar onderzoek en legt in dit boek op glasheldere en soms confronterende wijze uit hoe dit komt, met veel praktijkvoorbeelden. Zij is inmiddels een veelgevraagd spreker door het hele land. Boom Uitgevers Amsterdam, € 23,50.

4

PLEZIER IN JE WERK Door alle technologische ontwikkelingen zijn we 24/7 bereikbaar en verandert onze werk- en leefomgeving en de manier waarop we communiceren. Plezier in je Werk van Bruce Daisley is voor iedereen die (jawel...) met meer plezier naar het werk wil. Uitgeverij Luitiingh-Sijthoff, € 19,99.

5

BREEK LOS UIT HET DOOLHOF Dit boek van Spencer Johnson is het langverwachte vervolg op de everseller Wie Heeft Mijn Kaas Gepikt?, die in de afgelopen twintig jaar meer dan 30 miljoen mensen wereldwijd geholpen heeft om te gaan met verandering. Uitgeverij Atlas Contact, € 20,-.

6

ZORGVULDIG ICT-GEBRUIK Aan de hand van sociale en juridische normen verkennen de auteurs op toegankelijke wijze wat zorgvuldig ICT-gebruik inhoudt, wat er van je verwacht wordt en waar je alert op moet zijn. Belangrijk wanneer je niet zit te wachten op juridische of sociale schade. Uitgeverij Wolters Kluwer Nederland, € 28,50.

HRLM Zz ✶ 79 BOEKEN.indd 79

11-11-19 12:05

Z ...enzo NIEUWE WET (WAB) DOET KOSTEN UITZENDPERSONEEL PER 1 JANUARI 2020 VERHOGEN

Bron: Belastingdienst

Stijgende kosten voor flexkrachten, dat is wat uitzendbureaus en payrollbedrijven door de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) zien gebeuren. Die kosten zullen hoogstwaarschijnlijk worden doorberekend op de werkgever. Er heerst somberheid over de financiële gevolgen die de WAB met zich mee kan brengen. Bijna 70 procent verwacht dat de kostprijs zal stijgen en de marges onder druk komen te staan. Ook voorzien zij meer administratieve lasten. Iets meer dan 10 procent denkt de hogere kosten via tariefstijgingen volledig door te kunnen berekenen naar de klant. 20 procent verwacht dat de wet niet of nauwelijks gevolgen zal hebben voor de resultaten van de eigen organisatie. Een nieuwe differentiatie voor de WW-premie maakt dat er een aanzienlijk hogere premie komt voor uitzendkrachten en werknemers met een tijdelijk contract. Voor 16 procent van de respondenten komt dit als een onaangename verrassing: zij waren hier nog niet van op de hoogte. Een ruime meerderheid (63 procent) noemt de premieverhoging een onwenselijke ingreep van de wetgever. Een op de vijf staat hier milder tegenover en kan zich wel iets voorstellen bij de ingreep.

Op het moment dat de WAB in 2020 van kracht wordt, moeten werkgevers duidelijk maken of zij uitzend- of payrollkrachten in dienst hebben. Het duidelijkste verschil zit hem in werving van de uitzendkracht: als het payroll-/uitzendbureau de arbeidskracht zelf heeft geworven en geselecteerd, is er sprake van een uitzendrelatie. Als de werkplek de werknemer zelf heeft geworven en geselecteerd en alleen het formele werkgeverschap uit handen geeft, dan is er sprake van een payrollrelatie. Dat heeft voor uitzenders ook grote gevolgen voor de salarisadministratie. Opvallend is dat slechts een kwart van de ondervraagden ervan is overtuigd dat hij de deadline van 1 januari haalt en de administratie heeft aangepast. Ruim 40 procent is iets gereserveerder en zegt ‘waarschijnlijk wel op tijd klaar te zijn voor de WAB’. Daartegenover staat dat maar liefst een op de drie ervoor vreest de zaken niet op orde te hebben of dat het lastig wordt om de deadline te halen. Het uitgangspunt van de WAB is dat er voor een type contract moet worden gekozen dat bij het werk past. Flexwerk blijft daarin mogelijk, maar wordt wel duurder omdat werkgevers meer premie moeten betalen voor flexwerkers dan voor vaste werknemers. Ontslag wordt iets eenvoudiger en ook wat goedkoper. Zo hoopt het kabinet werkgevers te verleiden om werknemers een vast contract te geven. De Eerste Kamer heeft het kabinet gevraagd om hiernaast snel met voorstellen te komen om zzp’ers aan de onderkant van de arbeidsmarkt te beschermen, bijvoorbeeld door het tegengaan van schijnzelfstandigheid. De maximale duur van de ketenregeling gaat weer terug naar drie jaar. Dat betekent dat er weer maximaal drie contracten in maximaal drie jaar worden aangegaan, zonder dat er een contract voor onbepaalde tijd ontstaat. In tegenstelling tot het oorspronkelijke wetvoorstel, komt er geen langere proeftijd van maximaal 5 maanden in contracten voor onbepaalde tijd. Flexibelere afspraken maken voor seizoenswerk is straks wel een mogelijkheid in de cao.

80 ✶ HRLM Z Z enzo wAB.indd 80

11-11-19 12:53

INTERVIEW ✶

Kredietunie Kennemerland

UNIEK BIER MET EEN UNIEK KREDIET Brouwerij Proeflokaal Broer en Zus te Beverwijk is mede gefinancierd door bemiddeling van de Kredietunie Kennemerland Kredietunie Kennemerland Voor ondernemers door ondernemers www.kredietunie-kennemerland.nl

adv krediet unie.indd 1

17-03-19 20:05

HELP MEE In bijna ieder huishouden vind je ze wel: oude mobieltjes en cartridges die ergens in een la liggen te verstoffen. Maar voor dieren betekenen oude mobieltjes en cartridges een nieuwe toekomst. Daarom zijn we een landelijke inzamelactie gestart. De oude mobieltjes en cartridges worden gerecycled en leveren een vergoeding op voor de dieren bij Stichting Dierenlot.

WORD DONATEUR O F KO M IN ACTIE! nu www.dier.

Vele dieren leiden een buitengewoon beroerd bestaan, ook in Nederland. Ze worden opgesloten in veel te kleine hokken, ernstig mishandeld, of zonder pardon op straat gezet. Stichting DierenLot trekt zich het lot van deze dieren aan en wil hen graag helpen en vraagt daarbij om uw steun! Dan helpt u, samen met Stichting DierenLot, lokale en regionale dierenhulpverleners in Nederland. IBAN: NL28 INGB 0000 0023 29.

#samenvoordieren

ADV DIV.indd 81

Wil je meehelpen deze actie tot een succes te maken? De HRLM-redactie is een inzamelpunt! Lange Boogaardstraat 8 zwart

11-11-19 12:22

Bij al onze therapeuten staat kwaliteit en persoonlijke aandacht voorop! 82 ✶ HRLM Z FYSIO 201.indd 82

11-11-19 12:54

advertorial

DE ONDERNEMER ✶

201FYSIOSPORT Compleet zorgaanbod bij 201FysioSport met kwaliteit en persoonlijke aandacht.

In onze prachtig gerenoveerde praktijk aan de Zijlweg 9-11 in het centrum van Haarlem werken acht gedreven fysiotherapeuten met elk hun eigen specialisme. Naast algemene fysiotherapeuten, hebben we therapeuten die gespecialiseerd zijn in onder meer manuele therapie, kaakfysiotherapie en oncologische fysiotherapie. Ook hebben we specialisten op het gebied van schouder-, hand- en knieklachten. Daarnaast bieden wij echografie en shockwave aan. Bij al onze therapeuten staat kwaliteit en persoonlijke aandacht voorop! Voor het maken van een afspraak, kun je bellen met (023) 531 1140. Er bevindt zich ook een gym in ons pand waar de fysiotherapeuten met patiënten kunnen revalideren; daarnaast is de sportschool ook toegankelijk voor onze sporters met een abonnement. Zij kunnen zelf aan de slag met een work-out of volgen één van onze groepslessen. SAMENWERKING 201FysioSport heeft een directe samenwerking met het Artrose Centrum Nederland, wat ook in hetzelfde pand zit. Artrose is de meest voorkomende reumatische aandoening aan het

bewegingsapparaat. Bij ruim één miljoen Nederlanders komt het voor. Mensen met artrose krijgen vaak van de arts te horen dat ze met de pijn en stijfheid moeten leren leven. Maar met de nieuwe MBST®-behandeling voor artrose hoef je hier geen genoegen meer mee te nemen. Meer dan 80% van onze cliënten ervaart na de behandeling geen of nauwelijks nog pijn. Voor informatie kun je contact opnemen via (023) 542 6111 of info@artrosecentrum-nederland.nl Per 18 november van dit jaar komt er, direct naast ons zorgcentrum, een huisartsenpraktijk aan de Burgemeester Sandbergstraat 22. De praktijk heette voorheen Huisartsenpraktijk De Roos, de naam is gewijzigd naar Huisartsenpraktijk Reimer & Beenders. Huisartsen Cleo-Lotte Reimer-Vervoort en Karen Beenders-Fijlstra verwelkomen vanaf dan hun patiënten op deze nieuwe locatie. De praktijk is open voor nieuwe patiënten.

(023) 531 1140 www.201fysiosport.nl info@201fysiosport.nl

HRLM Zz ✶ 83 FYSIO 201.indd 83

11-11-19 12:55

Het Gesprek HRLM Z is te gast bij Het Seinwezen voor de eerste editie van Het Gesprek, een ontmoeting tussen ondernemers met steeds een wisselend thema. Deze keer is het: duurzaamheid.

Onder leiding van Rob Wieleman van Kennemer Business zakennetwerk spraken Maaike Groen van Miss Green, Johan Reemer, mede-eigenaar van Hilarius Haarlem Holland, en Baud Schoenmaeckers van de Stichting Stadsgarage over duurzaamheid.

Een samenwerking met Kennemer Business Zakennetwerk en HRLM Z

Maaike Groen begon twaalf jaar geleden haar groene kledinglabel Miss Green, vanuit de wetenschap dat kleding maken zeer vervuilend is. “Ik ben nu elf jaar koploper op het gebied van duurzame kleding. De hele keten waarmee ik werk is gecertificeerd. Met Miss Green wil ik de vervuiling aan de kaak stellen.” Hilarius Haarlem Holland verricht onder meer laswerkzaamheden. “Dat is een vervuilende bezigheid, waarbij lasrook en metaaldeeltjes vrijkomen”, vertelt mede-eigenaar Johan Reemer. “Die moet je goed afzuigen. Nederland loopt wel voorop in Europa qua wetgeving. Wij proberen zo veel mogelijk energie te besparen, bijvoorbeeld door isolatie.” Baud (spreek uit als ‘boot’) Schoenmaeckers is al sinds 1996 bezig met communicatie op het gebied van klimaatverandering. Tegenwoordig doet hij dat met de Stichting Stadsgarage. “Die helpt overheden en bedrijven én hun toeleveranciers en klanten, om circulair en sociaal ondernemend te worden. Wij maken de vertaalslag van de wetenschap naar de politiek. Nu luisteren de politici wel, destijds sloeg het niet aan.”

84 ✶ HRLM Z HET GESPREK.indd 84

11-11-19 13:10

REPORTAGE ✶

› HRLM Zz ✶ 85 HET GESPREK.indd 85

11-11-19 13:10

VIJF OVER TWAALF Baud: “Duurzaamheid was er altijd al, maar nu in grotere mate. Nu zijn er alarmistische beweringen, men vraagt zich af wat er allemaal gebeurt. Het is goed dat er veel mensen bereikt worden die er anders niet mee bezig zouden zijn. Bijvoorbeeld door jouw kledingmerk, Maaike. Maar het is nog geen gemeengoed en het is al vijf over twaalf. Daarom vind ik mensen als Greta (Thunberg, de Zweedse klimaatactiviste – red.) geweldig. De focus moet nu liggen op hoe we ons gaan aanpassen aan de huidige situatie. Ik ben veel in Afrika. Dat continent heeft het grootste landbouwareaal om de wereldbevolking te voeden, maar in Zimbabwe gebeurde een ramp: de regen bleef uit, waardoor de oogst mislukte. Afrika is ver weg, vindt men. Maar de wereld is één geheel. We focussen ons nog te veel op groeicijfers. Economie prevaleert altijd en dat is ook begrijpelijk, want niemand wil minder.” Rob: “Maar hoe staat het in onze regio met de duurzaamheid?”

Maaike: “In deze regio zijn heel veel goede initiatieven, er is veel innovatie en er zijn veel creatieve ondernemers. Het issue leeft bij veel ondernemers. Mensen staan er nu wel voor open, maar ik ben twaalf jaar lang tegen een muur aangelopen als ik over duurzaamheid begon. Bijvoorbeeld bij sportclubs zie je dat alle jeugdteams elke week limonade krijgen in plastic bekertjes. Wat een onzin! Gebruik gewone bekers en stop die in de vaatwasser, of neem je eigen beker mee. En dan al die shirts. Die zijn van polyester, met giftige prints. Heel veel mensen weten niet wat hun kinderen op hun lijf dragen. Toen ik dat aankaartte bij de club waar mijn dochter voetbalt, zeiden ze: moet je niet een duurzame commissie starten? Dat was voor het eerst dat ik uitgenodigd werd. Vroeger zeiden ze: ach, ga toch weg met je geitenwollensokkengedoe.” Rob: “Helpen zulke kleine dingen voldoende?” Johan: “Er is wetgeving nodig, als stok achter de deur. Energie bijvoorbeeld, kost bijna niets. Daarom laten mensen de lamp branden

als ze weggaan. Dat voorkomt inbraak, zeggen ze dan. Als pandeigenaar doe ik veel aan duurzaamheid: isolatie, ledverlichting enzovoort. Zo zijn we op onze eigen, kleine schaal bezig. Er waren plannen voor een van de grootste zonnedaken van Nederland in de Waarderpolder. Maar het kwam niet van de grond, omdat het economisch niet rendabel is.” Baud: “Circulair ondernemen kan interessant zijn voor ondernemers. Er zijn ook fantastische initiatieven, bijvoorbeeld het schillenbier van het Friethoes en Jopen. Dat is speciaal bier van snijresten. Het Friethoes zat met een enorme hoeveelheid snijafval en het ging hen aan het hart dat allemaal weg te gooien. Of neem MAAK (Haarlems centrum voor innovatieve maaktechnieken – red.), dat treinmaterialen hergebruikt. Met de vereniging Circulair Ondernemen Kennemerland hebben we als doel al dit soort initiatieven aan elkaar te koppelen en te versnellen. Rob: “Je wilt wat doen als ondernemer. Word je dan wel voldoende bediend

86 ✶ HRLM Z HET GESPREK.indd 86

11-11-19 13:10

REPORTAGE ✶

De deelnemers van links naar rechts: Maaike Groen van Miss Green, Johan Reemer, mede-eigenaar van Hilarius Haarlem Holland, Rob Wieleman van Kennemer Business zakennetwerk en Baud Schoenmaeckers van de Stichting Stadsgarage.

› HRLM Zz ✶ 87 HET GESPREK.indd 87

11-11-19 13:11

Tekst: Tjeerd Gunning. Fotografie: Linda Llambias.

door leveranciers, overheden, kennisinstituten?” Maaike: “Wij hebben het altijd op eigen kracht gedaan. Hulp was handig geweest, maar dan krijg je een ander bedrijf. Met subsidie krijg je een andere focus. De marktomstandigheden veranderen door je boodschap kracht bij te zetten. De jonge generatie weet heel goed hoe het ervoor staat. Het is ónze generatie die problemen heeft met veranderen.” Baud: “De overheid krijg je maar moeizaam mee. Je loopt tegen regelgeving en vergunningen aan. De overheid moet een stap zetten, culturen doorbreken.” Maaike: “Vaak is het een geldkwestie. Als je circulair bouwt krijg je subsidie, moet de boodschap zijn. Maar alles moet binnen de normen. Er is een enorme subsidiepot voor circulair ondernemen, maar die gaat aan mijn neus voorbij, want ik kan – nog – niet circulair produceren.” Baud: “Tegenwoordig moet alles circulair zijn, maar dat kan niet.” MOOIE INITIATIEVEN Johan: “Ik heb wel een voorbeeld van circulair ondernemen dat geen geld kost. Elk bedrijf heeft afvalstromen. Bij ons werden die steeds groter. Nu proberen we al het verpakkingsmateriaal te hergebruiken: het plastic dat we binnenkrijgen gooien we niet in de plasticbak, maar gebruiken we opnieuw als opvulmateriaal. Papier en karton doen we in de shredder. Door deze maatregelen hebben we het aantal ophalingen kunnen halveren. Dat kost geen subsidie of investering. Zo zijn we constant bezig om verbeteringen te bedenken die geen geld kosten. Baud: “Verpakkingsmateriaal is vaak ook veel te groot. Dat neemt ook extra ruimte in in al die bestelwagentjes die rondrijden voor Zalando, Bol.com en noem ze maar op.” Maaike: “Maar dit is wel beter dan wanneer iedereen zelf in de auto stapt om producten te kopen. Het probleem is dat er zo veel busjes rondrijden. Iedereen moet veranderen. Gelukkig komen er steeds meer mooie initiatieven. Het gaat de goed kant op.” ✶

VIJF TIPS OM TE VERDUURZAMEN 1 Investeer in energiebesparing; daarmee verdien je geld. 2 Hergebruik je (verpakkings)afval. 3 Werk samen met gecertificeerde bedrijven. 4 Communiceer op welke gebieden je milieutechnisch goed scoort. 5 Maak je productprijs transparant.

Het thema van de volgende editie van Het Gesprek is ‘Innovatie’. Wil je deelnemen aan Het Gesprek? Stuur dan een mail naar HRLMZ@haarlemse-stadsglossy.nl

88 ✶ HRLM Z HET GESPREK.indd 88

11-11-19 13:12

SHOPPING ✶

OPGERUIMD Sleutels, bril, telefoon, horloge. Het is soms lastig om met alles rekening te houden! Breng wat orde in je hoofd door al deze spulletjes over te dragen aan de Suck UK Skull bureau-organiser. Zo heb jij weer ruimte om na te denken over andere dingen. € 59,95, www.fonq.com ALTIJD VERSE KOFFIE Niet altijd lopen naar de koffieautomaat? Met de Nanopresso van Wacaco maak je aan je bureau het perfecte kopje espresso met zacht cremalaagje. Wacaco Nanopresso Espresso Apparaat. € 79,95

DUURZAAM DROEDELEN Voortaan behoort een bureau dat bezaaid is met volgeschreven zelfklevende memoblaadjes tot het verleden. Op de Nobo Glas Desktop Pad (€ 19,50) kun je namelijk eindeloos aantekeningen maken, wissen én weer nieuwe maken. Het whiteboard heeft een handig compact formaat dat prima op je bureau past. o.a. verkrijgbaar via www.123inkt.nl en www.bol.com. Voor meer info: www.NoboEurope.com

LEKKER AFWISSELEN

Het is bij de deskbike niet de bedoeling dat je uren gaat zitten fietsen. De kunst is om zoveel mogelijk van werkhouding te wisselen. Staan, actief zitten en lekker fietsen tussendoor, het is allemaal mogelijk met een deskbike achter je bureau. Kom proefdraaien in het Worktrainer Experience Center. € 329,-.

STILTE OP EEN DRUK KANTOOR? Dat kan met de Silence CALL, waarmee je je even helemaal kunt afsluiten van de drukte op kantoor. In alle rust aan een project werken of een plek waar je je collega niet tot last bent met een telefoongesprek. Stilte. Het is misschien wel het belangrijkste ingrediënt voor creativiteit. Voor een betere focus en uiteindelijk voor succes. Met een belcel op kantoor probeert Ahrend bij te dragen aan dat succes. Meer informatie: www.ahrend.com

SHOPPING.indd 89

Voor op de zaak

ANTI-SLIPRING VOOR BUREAUSTOEL Handige anti-slipring voor bureaustoelen met wieltjes voor gebruik van de Inmotion, Deskrider of Cubii JR. Een bureaustoel op wielen kan wegrollen als je je afzet tegen de fietspedalen van deze stoelfietsen. Plaats de ring eenvoudig onder de stoel zodat-ie niet weggeduwd wordt van de stoelfiets. € 3,95

11-11-19 12:07

13 vragen aan

CAROLINA PRUIS

‘Die droombaan maak je zelf!’

‘Als je niet gelukkig bent, moet je écht in actie komen’

Veel mensen zijn niet gelukkig in hun werk. Dit komt vaak door een slechte relatie met de baas én doordat mensen zichzelf niet goed kennen. In haar boekje Happy in je Werk vertelt zakenvrouw Carolina Pruis aan de hand van eigen ervaringen en die van anderen hoe je weer blij wordt van je baan. 1 Wat was de aanleiding om Happy in je Werk te schrijven? “Dat was eigenlijk toen mijn vader overleed. Toen voelde ik pas echt hoe eindig het leven is. Ik vroeg me af wat ik nog uit mijn leven wilde halen. Ik was al lange tijd ongelukkig in mijn werk. De dood van mijn vader gaf me de urgentie om dat niet langer te accepteren en in actie te komen.” 2 Waarom was je niet meer gelukkig? “Ik werkte als een interim-directeur in de mediawereld. De laatste jaren werd ik vooral ingehuurd om reorganisaties door te voeren en mensen te ontslaan. Op zich noodzakelijk werk, want ik zorgde ervoor dat het bedrijf weer verder kon en toekomstperspectief had, maar van mensen ontslaan werd ik niet gelukkig. Ik haalde er geen werkvreugde uit.” 3 Hoe heb je het roer omgegooid? “Ik heb van alles geprobeerd, maar ik kwam tot de conclusie dat ik met de verkeerde vraag was gestart: hoe zorg ik er voor dat ik geld kan verdienen? Ik realiseerde me dat dit geen goed begin is. De vraag moet zijn: hoe vind ik werk dat ik graag doe? Om die vraag te kunnen beantwoorden ben ik eerst mijzelf gaan onderzoeken. Waar ben ik goed in? Waar haal ik plezier uit? Wat wil ik eigenlijk? Daarna heb ik mijn carrière onder de

90 ✶ HRLM Z CAROLINA.indd 90

11-11-19 12:08

INTERVIEW ✶

HRLM Zz ✶ 91 CAROLINA.indd 91

11-11-19 12:09

‘Anderen kennen je vaak beter dan je zelf ’

loep genomen en gekeken naar mijn hoogtepunten en dieptepunten. Vooral van je flops kun je heel veel leren. Door goed te bekijken wie ik ben, wat ik kan en wat ik wil heb ik eindelijk mijn nieuwe koers gevonden. Dat is het verder helpen van mensen en bedrijven die vast zitten. Het schrijven van dit boek en het ontwikkelen van een bijbehorende workshop is daar de uiting van.” 4 Zijn veel mensen niet tevreden in hun werk? “O ja, gigantisch veel. Zeventig procent van de Nederlanders voelen geen betrokkenheid bij hun werk. En die cijfers hebben niets met leeftijd te maken. Dat is een schrikbarend cijfer, zeker als je bedenkt dat we tegenwoordig toch bijna tot ons zeventigste moeten doorwerken. Het is zonde om zo’n groot deel van je leven te besteden aan iets wat je helemaal niet gelukkig maakt. Liefde en werk zijn de twee pijlers waar een gelukkig leven op gebouwd is.” 5 Tegen welke problemen lopen mensen aan? “De meest voorkomende problemen zijn dat werknemers zich niet betrokken voelen vanwege de relatie met hun baas. Anderen zijn ongelukkig doordat ze niet

weten waar ze goed in zijn of welke baan nou echt bij ze past. Met denken dat het wel weer overwaait, of dat je je tijd wel uit gaat zitten, kom je nergens. Als je niet tevreden bent met je werk: kom dan in actie!” 6 Hoe kan jouw boek daarbij helpen? “In mijn boek noem ik vier ingrediënten om happy in je werk te zijn. Het eerste is dat je werk hebt dat je met plezier doet. Daarnaast moet je je werk ook zinvol vinden, het moet ergens aan bijdragen. Dan is de mate waarin je zeggenschap en invloed hebt over hoe je je werk uitvoert van belang. Des te groter de ruimte, des te gelukkiger je zult zijn. En ten slotte zijn de relaties die je op werk onderhoudt met collega’s en vooral met je baas van belang. Mensen die niet happy zijn geven in 80% van de gevallen de slechte relatie met hun leidinggevende de schuld.” 7 Wat kan de lezer verder van Happy in je Werk verwachten? “Het is een praktisch en goed onderbouwd verhaal over hoe je een zoektocht naar plezier in je werk kunt aanpakken. Ook heb ik mijn persoonlijke verhaal en dat van anderen in het boek verwerkt, wat het herkenbaar maakt. Zo ben ik heel eerlijk over de fouten die ik zelf heb gemaakt. Het boek is gemakkelijk geschreven, bevat oefeningen en iedereen kan er wel iets voor zichzelf uithalen.” 8 Bestaat er zoiets als de perfecte droombaan? “De droombaan is net een pot goud. Elke keer als je hem ziet, verschuift hij weer. Bedrijven en organisaties zijn veel met verandering bezig. Als je denkt dat je de droombaan hebt, is hij zo weer weg. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de perfecte droombaan niet bestaat. De droombaan maak je zelf en is een baan die goed bij je past.” 9 In je boek spreek je over ‘reisvoorbereidingen’. Zie je werk ook als een reis? “Alles in het leven is een reis. Het vinden van een leuke, passende baan is dat ook. Als je eenmaal op een nieuw spoor zit, wil het niet zeggen dat je daar eeuwig blijft zitten. Dat geldt voor alles in het leven. De kunst van een goed (werk)leven is dat je jezelf openstelt voor

92 ✶ HRLM Z CAROLINA.indd 92

11-11-19 12:09

INTERVIEW ✶

› HRLM Zz ✶ 93 CAROLINA.indd 93

11-11-19 12:09

94 ✶ HRLM Z CAROLINA.indd 94

11-11-19 12:10

INTERVIEW ✶

‘Vooral van je flops kun je heel veel leren’

10 Hoe belangrijk is de persoonlijkheidstest in het boek? “Dat is het belangrijkste deel. Als je jezelf niet goed kent, weet je niet welk werk bij je past. De meeste mensen kennen zichzelf niet goed. Door de persoonlijkheidstest in het boek leer je jezelf kennen en kom je erachter waar je plezier van krijgt en waar je goed in bent. Jezelf goed kennen helpt je niet alleen in je werkleven, maar ook in je persoonlijke leven.” 11 Welke fout wordt vaak door werkzoekenden gemaakt? “Dat ze zomaar blind in een nieuwe baan stappen. Onderzoek eerst goed of-ie bij je past. Het is te vergelijken met het kopen van een nieuwe auto. Je wilt toch ook eerst een proefrit maken voordat je hem koopt? Het kiezen van een baan is nog een belangrijker besluit. Praat met mensen, loop een dag mee. Vaak doen bedrijven en vacatures zich mooier voor dan dat ze zijn. Met goed onderzoek kijk je daar doorheen.”

12 Je schrijft dat je eerst een spaarpot hebt gecreëerd waardoor het mogelijk werd het roer om te gooien, hoezo? “Ik raad eigenlijk iedereen, jong en oud, aan een financiële buffer aan te leggen. En niet je levensstijl af te stemmen op je volledige salaris. Ik weet het, het is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Door een spaarpotje ben je vrij in je hoofd en kan je de keuzes maken die jij wilt maken. Je kunt opties creëren. Dankzij mijn spaarpot kon ik een sabbatical jaar nemen om dit boek te schrijven en het bijbehorende workshopprogramma Design Your Career te ontwikkelen.” 13 Tot slot, nog wat laatste tips? “Nogmaals, kom in actie en bekijk hoe je zelf dingen kunt veranderen. In je bestaande baan of in een nieuwe baan. Ga goed bij jezelf te rade wie je bent en wat je wilt. Vraag ook anderen naar hun mening over je. Anderen kennen je vaak beter dan je zelf. Ga op onderzoek uit en experimenteer met een nieuwe werkrichting. Bouw een gevarieerd netwerk op. LinkedIn is daar een goed platform voor. Het meeste werk wordt gevonden via een netwerk. En dan vooral via de oppervlakkige relaties. Laat van je horen.” ✶

Tekst: Victoria van der Werff. Fotografie: Mariel Kolmschot.

verandering. Wees niet bang en ga het avontuur aan. Je zult verbaasd en verrast zijn wat het je zal brengen.”

Carolina Pruis is al bijna 20 jaar actief als intermdirecteur en zij heeft bij meer dan 25 bedrijven gewerkt. Ze werkte onder meer als directeur bij Voetbal International en Pink Ribbon en was CEO van reclamebureau vdbj en distributiebedrijf Aldipress. Eerder schreef zij het boek Vrouw op de Apenrots, 61 lessen van een zakenvrouw in een mannenwereld. Ze geeft lezingen en workshops over het thema ‘vrouwelijk leiderschap’. Happy in je Werk, Kosmos Uitgevers, € 20,-

HRLM Zz ✶ 95 CAROLINA.indd 95

11-11-19 12:10

Lanceringsparty nr. 1 Voor de eerste editie van HRLM Z waren we te gast bij Strandpaviljoen Parnassia aan Zee in Bloemendaal. Fotografie: Kennemer Business en Linda Llambias.

96 ✶ HRLM Z EVEVEMENTEN.indd 96

11-11-19 13:00

Netwerkevenementen Er was weer veel te doen de afgelopen maanden bij Kennemer Business. PRINSJESDAG LUNCH IN DE LICHTFABRIEK

BEACHBORREL BIJ VOOGES

HRLM Z ✶ 97 EVEVEMENTEN.indd 97

11-11-19 13:01

Netwerkbijeenkomsten in Haarlem NOVEMBER woensdag 20 november Anders netwerken Workshop van stichting Vrouw in Bedrijf 19.30 - 21.30 uur Locatie: HOF20 www.vrouwinbedrijf.nl maandag 25 november NV Haarlem Talkshow met aansluitend netwerkborrel 17.00 – 18.00 uur Locatie: Philharmonie www.nvhaarlem.nl dinsdag 26 november IJmond onderneemt Gala-avond met onder meer uitreiking diverse Awards 16.30 - 21.00 uur Locatie: A9 Studios www.ijmondonderneemt.nl vrijdag 29 november Innovatiecafé Jaap Sluis interviewt innovatieve ondernemers 15.30 - 17.00 uur Locatie: Sociëteit Vereeniging www.societeitvereeniging.nl vrijdag 29 november Ondernemersborrel Georganiseerd door GIDS netwerk 17.30 - 19.30 uur Locatie: Het open Huis info@gelovenindestad.nl

JANUARI woensdag 8 januari 2020 Informatieavond Broodfonds Voor in het opzetten van een Broodfonds geïnteresseerde ondernemers Vanaf 19.30 uur Locatie: De Plek www.waarderpolder.nl FEBUARI donderdag 6 februari 2020 Workshop netwerken Locatie: Crown Business Center www.kennemerbusiness.nl MAART maandag 9 maart 2020 Duin & Kruidberg Conventie Jaarlijkse Concentie Beter Busniness, ondernemersplatform voor ondernemers IJmond en Haarlem Locatie: Duin & Kruidberg www.beterbusiness.nl APRIL maandag 6 april 2020 Finale Haarlemse ondernemersprijs www.haarlemseondernemersprijs.nl MEI donderdag 12 mei 2020 Lenteborrel www.kennermerbusiness.nl

98 ✶ HRLM Z agenda.indd 98

11-11-19 13:20

Starters zijn ge-wel-dig Ben jij ook startende ondernemer? Nóg sterker starten doe je met Rabobank.

Ontdek hoe op Rabobank.nl/starter

ADV RABO 99.indd 99

08-11-19 10:28

MSD breidt uit in de Waarderpolder Groeiende vraag naar vaccins

MSD, het grootste geneesmiddelenbedrijf in Nederland, breidt flink uit in de Waarderpolder in Haarlem. Met nieuwe productielijnen, een nieuw laboratorium en een ‘coldstore’ voor gekoelde opslag van vaccins. Dit is nodig om te kunnen voldoen aan de groeiende vraag naar vaccins wereldwijd.

Meer weten? msd.nl/haarlem_groeit

MSDNederland

msd-netherlands

msdbvnl

Werken bij MSD? mooiwerkMSD.nl

msdnederland

INVENTING FOR LIFE

MSD | Postbus 581 | 2003 PC Haarlem | www.msd.nl | medicalinfo.nl@merck.com | 0800-9999000 ADV MSD.indd 100

08-11-19 10:29