HRLMtje 12

HRLM Van alles voor en over kleine en grote mensen

12

Waarom niet?!

2 ✶ HRLM tje

Welkom

WAAROM NIET?!

Als ik aan ‘waarom niet?!’ denk, zie ik meteen Pippi Langkous voor me. Haar lijfspreuk: ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan’ past natuurlijk helemaal in het straatje van het thema van dit HRLMtje. De zin, die inmiddels vele mensen tot zich hebben genomen (de daadwerkelijke uitvoering ervan is overigens nog een hele uitdaging voor de meesten onder ons), is waarschijnlijk niet van Pippi! Een illusie minder dus, maar omdat de tekst gewoon perfect bij Pippi past, doen we gewoon alsof het haar uitspraak is. Waarom niet?!

Er zijn natuurlijk altijd duizend-en-een redenen om iets niet te doen. Een kussengevecht houden totdat de veren je om de oren vliegen is lachen, gieren, brullen (dat vinden kinderen heel fijn), maar levert natuurlijk veel troep op (dat vinden ouders minder fijn). Als je ouder wordt zie je dingen anders dan een kind of dan toen je zelf nog klein was. Langzaamaan verliezen we de kracht van de fantasie, zien we alleen maar beren op de weg, schuilt er achter elk hoekje wel een gevaar en zijn we het vermogen kwijt om even los te komen van wat de buitenwereld er wel niet van zou denken. Hoog tijd dus om ons weer eens wat meer te verplaatsen in een kind en dat hebben we, als redactie van HRLMtje, gedaan! We hebben een kinderredactie aangesteld en hebben onze zes jonge collega’s lekker hun eigen gang laten gaan. Waarom niet?! Veel te leuk toch, om een blad voor kinderen ook door kinderen te laten maken? Lees op pagina 5 meer over de kinderredactie en geniet van al hun werk dat op verschillende plekken in dit nummer te vinden is. In deze editie staat ook een prachtige fotoreportage die we in samenwerking met Hero kindercentra hebben gemaakt over zes kinderen die vertellen over wat zij graag doen (p. 45-51), een interview met Loes Bloemberg, die workshops seksuele voorlichting voor basisscholen geeft (p. 26-29), een heerlijk lang voorleesverhaal (p. 12), lekkere recepten en natuurlijk ‘dé uitspraak van…’ om uit te knippen en boven je bed te hangen. Toen mijn puberdochter ooit klein was, heb ik mij – met Pippi’s woorden in mijn achterhoofd – verkleed als prinses naar haar basisschool begeven en mij in vol ornaat gemengd tussen de wachtende vaders en moeders. Als je jarig bent en je geeft een prinsessenfeestje moet je natuurlijk wel met je vriendinnetjes én vriendjes in stijl worden opgehaald... Waarom niet?!

Adrian

Adrian de Groen werkt o.a. als vormgever voor HRLM en HRLMtje, woont in Haarlem en is moeder van Luuk (18), Bo (16) en Guusje (14).

HRLM tje ✶ 3

4 ✶ HRLM tje

KINDERREDACTIE ✶

HRLMtje’s eerste

Een samenwerking met zes kinderen waarbij hun bijdragen ongewijzigd, dus zonder tussenkomst van ‘grote mensen’, worden gepubliceerd. Waarom niet?! Voor het eerst is de redactie van HRLMtje de samenwerking aangegaan met Haarlemse kinderen. In de vorige editie (HRLMtje 11), werd een oproep geplaatst waarin gevraagd werd naar kandidaten voor de kinderredactie. Uiteindelijk werkten zes kinderen mee aan deze nieuwe uitgave van HRLMtje, met als thema ‘Waarom niet?!’ De zes jonge redactieleden, tussen de acht en dertien jaar, hebben geholpen bij de invulling van HRLMtje 12. Met de komst van de kinderredactie is er een extra speelse draai gegeven aan hét leukste kinder- en oudertijdschrift van Haarlem en omstreken. FANTASIEWERELD Het mocht zo gek als de kinderen zelf wilden. Alle zes hebben zij de afgelopen tijd een paar keer met elkaar om de tafel gezeten om hun ideeën te bespreken onder begeleiding van de volwassen redactie. In deze editie word je meegenomen in de fantasiewereld van de kinderredactie. Zo deelt Lois (8) een recept, recenseert Jake (13) een nieuw boek, verzorgt Noa (9) een mooi interview, is Levin (9) verslaggever, schrijft Nora (8) verhalen en interviewt Tijl (10) een bekende illustrator. Ook de kleurplaten en de strip zijn gemaakt door de kinderredactie. DOE JE MEE? Hoe leuk en belangrijk is het om met de kinderredactie de hechte band met de doelgroep van HRLMtje te behouden en te versterken? De redactie van HRLMtje vindt het nu al een daverend succes en wil bij de volgende edities ook graag weer een kinderredactie betrekken! Dus... vind jij het leuk om te schrijven, te tekenenen of fotograferen? Laat het de redactie van HRLMtje weten en stuur een mailtje naar info@haarlemse-stadsglossy.nl.

Jongens van links naar rechts: Jake, Levin,Tijl. Meisjes van links naar rechts: Nora, Lois en Noa.

HRLM tje ✶ 5

Fotografie: Linda Llambias.

K

TIE C A D E R INDER

12 Inhoud

winter 2021 - 2022

9e jaargang

m o r Waa niet?! KINDERREDACTIE 4 Haarlemse eerste kinderredactie 8 Noa Interview Dieuwertje Blok 15 Tijl Interview Thé Tjong King 35 Jake Boekverslag 37 Levin Interview Peper & Zout 39 Noa Kleurplaat 41 Tijl Strip 68 Levin Circus 71 Nora Knabbel en Babbel 74 Nora Vakantie van mijn leven 75 Levin Kleurplaat 78 Lois Koken INTERVIEW 26 Loes Bloemberg RECEPTEN 72 Pindaspinnenkoekjes

COLOFON

COLUMNS 23 Victoria Overblijven 44 Marcel Geen spijt 58 Rutger Monsters 67 Joost Waarom (niet)?

ZELF DOEN 25 Monster vermist 54 Kleurplaat 66 Piratenparen 70 Kleurplaat

REPORTAGE 45 Fotoreportage Waarom niet?! 62 Musical 4 daagse 66 Kinderreporter gezocht!

ZO WAS HET TOEN 18 Beetje ballen in de stad 19 Gewoon alles tegelijk 52 Gekkigheid 53 Op grote voet...

LEZEN 12 Voorlezen 34 Lekker lezen - top 5 42 Voorlezen 55 Lekker veel boeken 60 Voorlezen 76 Voorlezen

WINKELEN 16 De leukste kinderwinkels 24 Winkelen Doe eens gek! 38 Winkelen Genieten! 56 Winkelen Waarom niet?! EN OOK 31 Zo Haarlems 40 Vrienden HRLM

Mede-oprichter en artdirector Rob Eversen (1951-2018) Uitgever en hoofdredactie Jeannette Eversen Productie en redactie Adrian de Groen Redactie Victoria van der Werff Kinderredactie Tijl van der Burgh, Noa Dobbe, Nora Gaikema, Jake Llambias, Lois Llambias en Levin Wiersma Vormgeving Jeannette Eversen en Adrian de Groen Tekst- en eindredactie Marcel Lee Fotografie Linda Llambias en Noord-Hollands Archief Advertentieverkoop Redactie HRLM Administratie Adela Bot/Romijn Bedrijfsadvies Logistiek en distributie Paswerk/BusinessPost Raad van Advies Ella Blommaert-Zander, Hans Romijn, Bernt Schneiders en Baud Schoenmaeckers Aan dit nummer werkten mee Joost Dobbe, Meta van der Meijden, Pixabay, Rian Visser en Rutger Visser Redactie adres Lange Boogaardstraat 8 zwart, 2011 WV Haarlem (023) 551 1227, post@haarlemse-stadsglossy.nl, www. haarlemse-stadsglossy. nl en volg ons ook op www.facebook.com/haarlemsestadsglossy.

Kinderredacteur Noa in gesprek met:

Dieuwertje Blok Ik ben Noa Dobbe en had geluk want ik mocht laatst bij Dieuwertje Blok thuis haar interviewen! :-) Met pepernoten en appelsap stelde ik haar deze vragen veel plezier met lezen….!

Hoelang presenteer je al het Sinterklaasjournaal? “Dit jaar is de 21ste keer, dus 21 jaar.” Voor jou was er toch geen andere presentatrice? “Voordat ik begon was er nog geen Sinterklaasjournaal maar wel gewoon sinterklaasintochten en andere programma’s op televisie.” Wat doe je allemaal naast het Sinterklaasjournaal? “Ik spreek luisterboeken in, ik presenteer elke week het radioprogramma Podium op Radio 4, ik doe nu een jeugdtheatervoorstelling samen met Jeroen Kramer, ik doe soms ook ander televisiewerk en ik presenteer een familieconcertprogramma in het muziekgebouw aan ’t IJ, op zondagmiddag 6 keer per seizoen.” Wat vind jij van al die dingen het leukst om te doen? “Ik vind het het leukste om al die verschillende dingen te doen! Ik zou het doodsaai vinden om het hele jaar door alleen het Sinterklaasjournaal te doen. Ja, Sinterklaas is leuk omdat hij er maar drie weken per jaar is, snap je.” Hou je zelf ook van klassieke muziek? “Ja! Ik hou van klassieke muziek maar ik hou ook van andere soorten muziek. Maar het ligt ook aan de stemming van de dag waar ik naar luister. Ik vind klassieke muziek erg mooi maar ik weet er niet veel van. Ik weet meer van muziek waarmee ik ben opgegroeid. Dat is popmuziek! Maar ik hou ook van jessmuziek en wereldmuziek.” Kun je iets meer vertellen over je theatervoorstelling? “Ja, ik doe samen met Jeroen Kramer een jeugdtheatervoorstelling en die hebben we zelf gemaakt. De Prins Van Oranje heet die. Wij noemen het een Sprook in plaats van een sprookje omdat het zo’n groot verhaal is. Het duurt ongeveer een uur, met veel muziek en liedjes. En ik vertel het verhaal en ik speel een prinses. En Jeroen speelt o.a. prins en hij speelt op gitaren en ik sla af en toe op een djembé en we zingen er ook bij. Er is ook een boek van en een luisterversie. We spelen het nu in de theaters door heel het land.” Waarom vind je het zo leuk om het Sinterklaasjournaal te presenteren? “Ik ben dol op het Sinterklaasfeest ik vind het nog altijd leuk, hoe groot en oud ik ook ben. Voor mij is het echt het feest van de fantasie, van de verbeelding, van elkaar een beetje plagen en grapjes uithalen. Daar ben je nooit te oud voor! In het journaal zitten zoveel leuke grapjes, voor kleine kinderen, voor grote kinderen en voor grote mensen. Voor iedereen is het leuk.”

8 ✶ HRLM tje

INTERVIEW

› HRLM tje ✶ 9

Wou je als kind ook al presentatrice worden? “Nee, absoluut niet! Dat is gewoon bij toeval gebeurd. Ik wilde toen ik 7 was verpleegster worden. Best raar dat ik geen dokter wou worden, dat was echt een meisjesding. Ik had een verpleegsterpakje enzo. En ik wilde ook een tijdje actrice worden. Ik ben gewoon gaan werken en toen opeens was dit mijn beroep. Door het heel veel te doen heb ik het geleerd.” Waar wordt het sinterklaasjournaal opgenomen? “In Hilversum op het Mediapark in een studio. Net zoals het grote mensenjournaal en het jeugdjournaal. Daarom kunnen wij ook allerlei verbindingen leggen enzo, zoals bij het grote mensenjournaal.” En hoe ben je bij het sinterklaasjournaaal gekomen? “Ik ben ervoor gevraagd. Wat een mazzel hè en wat een geluk! Ajé Boschhuizen, die het bedacht heeft en het ook grotendeels schrijft, vond mij een geschikte persoon ervoor. Hij dacht ‘die heeft nog iets van een kind in zich’ en ‘die heeft ook wel iets moederlijks over zich en iets relativerends’. Dat je jezelf niet zo sirieus neemt.”

10 ✶ HRLM tje

En wat dacht jij toen hij dat vroeg? “Oh ja wat een leuk idee! Ik vond het meteen een leuk idee en een goed plan.” Wat vond je leuke momenten in het sinterklaasjournaal? “Ik vond het erg leuk toen de stoomboot ooit onder een regenboog door ging varen. Want dat is echt zoiets waar je als kind echt van droomt. Toen de boot er onderdoor ging toen veranderden alle pieten van kleur. En ook een keer dat de pieten een plek moesten vinden om te slapen, omdat het pietenhuis was afgebrand. Ze zochten dus een nieuw huis. De kinderen mochten met stoepkrijt op de muur van hun huis met een groot kruis aangeven als er geen plek was of met een grote cirkel aangeven als er wel plek was voor een piet om te slapen. En door het hele land verschenen er kruisen en cirkels op de huize. En toen kwamen we zelfs in het grote mensenjournaal. Iedereen vroeg zich af wat er aan de hand was!” Ben je zelf op de stoomboot tijdens de intocht? “Nee, maar ik zit wel altijd heel dichtbij. Dan wordt het studiootje verplaatst

naar het grote pietenhuis. Dan zit ik in 1 van de zijvleugels van het gebouw. En dan kan ik achter me precies zien wat er bij Sinterklaas allemaal gebeurd.” ✶ Ik hoop dat je lekker hebt gelezen! Voor meer info over De Prins van Oranje kijk dan op: www.deprinsvanoranje.eu

Tekst: Noa Dobbe (9 jaar). Fotografie: Linda Llambias.

INTERVIEW

Dieuwertjes Dilemma’s? 1. Sinterklaas of kerst? “Oh, Sinterklaas, dat vind ik helemaal geen dilemma. Ik heb niet zoveel met kerst. Ik vind het wel gezellig met familie en zo. Maar met het feest van Sinterklaas heb ik veel meer mee dan met kerst!” 2. Bos of strand? “Strand. Ik vind het fijn om ver te kunnen kijken. Ik vind het leuk in het bos maar wel voor even. Ik zou nooit in een bos willen wonen! Dan voel ik me een beetje benauwd en ingesloten.” 3: Pepernoot of schuimpje? “Pepernoot, ook omdat het iets gezonder is dan een schuimpje. Maar als je eraan begint, dan stop je er niet mee!” 4. De mijter of de staf? “Oh jeempie, daar heb ik echt nog nooit over nagedacht. Ik denk toch de mijter. Ik vind Sinterklaas zonder mijter wel ontroerend.

Met die staf heb ik niet zoveel. Zonde staf zie je nog wel dat het Sinterklaas is, maar zonder mijter denk ik dat is een man met een grote witte baard.” 5. Klassieke muziek of popmuziek? “Ik denk toch de muziek waarmee ik ben opgegroeid: popmuziek, zoals Bob Dylan, Joni Mitchel en Flowerpower een beetje hippiemuziek. Rockmuziek vind ik ook leuk zoals Bruce Springsteen. Ik sta met hem op de foto achter de schermen bij zijn theatervoorstelling in New York!” 6. Spanje of Nederland? “Nederland, want ik hou van de seizoenen. Ik hou ontzettend van de wisseling tussen de herfst, de winter, de lente en de zomer. Ik vind het fijn als je dat allemaal ziet gebeuren. Ik vind de herfst en de lente de leukste seizoenen. Ik hou erg van de bladeren in de herfst en dat je alles op ziet komen bij de lente.”

HRLM tje ✶ 11

12 ✶ HRLM tje

INTERVIEW ✶

Ga snel naar pagina 42 voor het vervolg.

› HRLM tje ✶ 13

14 ✶ HRLM tje

INTERVIEW ✶

Een corona-proof interview met

Thé Tjong-Khing

Tijl (10 jaar)

Wie ga je interviewen en waarom? Ik heb gekozen voor Thé Tjong-Khing. Omdat hij mij zo erg inspireerde met zijn verhalen en met zijn tekeningen. Alles wat hij maakt vind ik mooi. Hij kan zo goed tekenen, en dan zijn verhalen! Hoe verzint-ie ze toch? Daarom koos ik voor Thé Tjong-Khing. Hij wilde gelukkig meewerken per mail. Waarom wilde u tekenaar worden? “Eerlijk gezegd omdat ik niks anders kan en omdat ik niks anders leuker vind.” Hoe bent u achter uw talent gekomen? “Ik kwam er niet achter, want ik teken al zo lang ik het mij kan herinneren. We hadden een groot schoolbord thuis en daar zat ik de hele dag op te tekenen (volgens mijn moeder).” Wat wou u vroeger nog meer worden in plaats van schrijver en tekenaar? “Ik heb altijd alleen maar tekenaar willen worden, verder niks. Ook al omdat ik niks anders kon/kan.” Wat vindt u uw beste boek dat u hebt geschreven? “Ik ben het meest trots op: A. Bosch (over Jeroen Bosch) B. Kunst met taart C. Mijn 4 sprookjesboeken D. De Griekse mythen Morgen kan de volgorde anders zijn.”

Hoe bedenkt u een verhaal? “Ik ben geen schrijver. Ik kan geen sluitende verhalen verzinnen. Mijn tekstloze Taart-boeken zijn reeksen kleine incidentjes, er is geen echt plot.” Heeft u een tip voor anderen kinderen die tekenaar en schrijver willen worden? “Of ik een tip heb? Eigenlijk niet. Alleen dit misschien: het allerbelangrijkste is: tekenen echt leuk vinden.”

HRLM tje ✶ 15

Illustratiie: Thé Tjong-Khing.

Wat deed u vroeger vaak in u vrije tijd? “Eentonig, maar ik deed niets anders dan tekenen.”

De leukste kinderwinkels

ONTWERP LEER & CREEER UNIEKE KINDERKAMERS BY KIDS ARCHITECTS Of het nu gaat om een safari kamer voor jullie avontuurlijke kleuter of een gezellige meiden kamer waar jullie dochter met haar vriendinnen kan chillen. Samen met onze ontwerpster staat het kind als “de architect” centraal in het ontwerpen en stylen van hun droomkamer. Kom vrijblijvend langs en neem gelijk een plattegrond, foto’s en/of afmetingen van de kamer mee. Wij bieden jullie kind een leerzame creatie en naast een mood-presentatie ontvangt “de architect” een persoonlijk aandenken. De ouder ontvangt een vrijblijvende prijsopgave en uiteraard zijn de talrijke leuke accessoires ook direct los verkrijgbaar. Kids Architects | Donkere Spaarne 22 www.kids-architects.com

16 ✶ HRLM tje

JONG GELEERD Deze echte naaimachine heeft metalen voetjes en spoeltjes en een beschermde naald, voor extra veiligheid. Daarnaast heeft de machine twee snelheden die je kan bedienen via het pedaal of een automatische instelling. € 89,99. Meneer Paprika | Koningstraat 19 KNUS Een gebreid vestje, teddy jas of warme trui: met deze kleren is je kleintje klaar voor een ijskoude expeditie. De kleertjes houden je kleintje lekker warm tijdens het volgende coole avontuur. € 32,99. Baby Shop | Kleine Houtstraat 14

Voor elk wat wils

BEPAKT EN BEZAKT Deze boekentas is comfortabel, ergonomisch, modieus én kek. Geschikt voor de eerste leerjaren van de lagere school. Dus een rugtas die jaren mee gaat! € 85,95. Krokodil | Gedempte Oude Gracht 84

WARME HANDJES Niemand verdient het meer om zich veilig en knus te voelen dan een pasgeboren baby! Disana’s gebreide wanten beschermen de gevoelige handjes van je baby, en wikkelen ze in warmen en zachte bio-merinowol. € 14,95 Never Grow Up Babyshop | Kleine Houtstraat 6

RACEMONSTER De Bentley Balance Bikes zijn perfect voor kinderen vanaf 18 maanden om balans- en coördinatievaardigheden te oefenen terwijl ze zich voorbereiden op het rijden op een echte fiets. € 595,-. La Luén | Henri Dunantstraat 19

HRLM tje ✶ 17

BEETJE BALLEN IN DE STAD

Haarlemmers laten zien hoe je ook op de Grote Markt Jeu de Boules kunt spelen. Ze hopen dat het spel even populair zal worden als in Frankrijk - 1980. 18 ✶ HRLM tje

Fotografie: Noord-Hollands Archief.

ZO WAS HET TOEN ✶

GEWOON ALLES TEGELIJK

De schaker Hans Bouwmeester tijdens het spelen van simultaanwedstrijden in café-restaurant Brinkmann - 1946.

HRLM tje ✶ 19

20 ✶ HRLM tje

22 ✶ HRLM tje

COLUMN ✶

Victoria OVERBLIJVEN

De mens is van nature een nieuwsgierig wezen. Het onbekende aan de andere kant zal altijd blijven lonken. Bij mij is dat niet anders. Zeker als kind had ik hier een handje van. Zo drukte ik graag op knopjes waarvan ik niet wist of het wel de bedoeling was en heb ik meerdere keren een flinke hap aarde uit de tuin gegeten. Laten we zeggen dat ik er van heb geleerd. Toen ik in groep zeven zat van de basisschool had ik een fascinatie voor het concept ‘overblijven’. Zelf kom ik uit een traditioneel gezin waarin mijn vader voor brood op de plank zorgde en mijn moeder voor de kinderen. Voor mij was het dan ook gebruikelijk dat ik in de lunchpauze naar huis fietste om daar te eten. Soms at ik bij vriendinnetjes, soms aten zij bij mij, maar overblijven had ik nog nooit meegemaakt. Het bleef me bezighouden. Wat er zich een uur lang afspeelde tussen de muren van de aula zou voor mij een eeuwig mysterie blijven. Aan vrienden vroeg ik wel eens wat ze dan zoal deden. Zij vertelde mij verhalen over spelletjes spelen, broodjes eten en knutselen. Het leek mij eigenlijk niet zo erg om ook over te blijven. Eenmaal thuis vroeg ik aan mijn moeder of ik ook een keertje mocht overblijven op school. Zij heeft mijn nieuwsgierigheid altijd gestimuleerd, maar deze keer vroeg ze wel waarom ik dit zo graag wilde. Mijn antwoord was: “Waarom niet?” Nadat ik een verbaasde blik had ontvangen stemde ze er mee in. Ik was door het dolle heen. Eindelijk zou ik erachter komen wat er zich in de aula afspeelde.

Victoria van der Werff (23) is geboren Haarlemse en journalist. Als jongvolwassene deelt ze haar perspectief over kinderen en opvoeding.

Het was donderdagmiddag en de bel luidde de lunchpauze in. In gezonde spanning wachtte ik af op wat er zou gebeuren, maar dat was niet veel. Ik speelde Twister, at een klef broodje kaas en staarde wat uit het raam wachtend tot de les weer zou beginnen. Spontaan kreeg ik zin in een huisgemaakte tosti en een knuffel van mijn moeder.

HRLM tje ✶ 23

✶ WINKELEN

COMFORTABEL

Joe de draak neemt de vorm aan van een knusse zetel en laat kindjes toe in alle comfort uit te rusten of een boekje te lezen. Lilliputiens, € 69,50.

Doe eens gek!

Zoveel leuke, gekke speelgoedjes en opmerkingen te vinden overal!

Dat is fijn! Thijs vraagt aan zijn vader of hij al mag avondeten. “Het is pas vier uur”, zegt papa. “Nou, dan kan ik lekker lang opblijven!”

GEEN CENTJE KIESPIJN Dit bijtspeeltje zorgt voor mooie sterke tandjes en is ook nog eens leuk om naar te kijken. Gemaakt van honderd procent natuurlijk rubber. Kleine Helden, € 17,50.

VOEDSELGEVECHT

Samenstelling: Victoria van der Werff.

Verzamel kaarten, speel kaarten en gooi speelgoed burrito’s naar je tegenstanders… Het spel is perfect voor gezellige avonden met de familie of vrienden. Exploding Kittens, € 22,95.

24 ✶ HRLM tje

HUMOR Even wat anders dan het brave schelpvormpje. Met deze vorm is de perfect gedraaide drol een fluitje van een cent. Aangezien poep voor kinderen een thema is zal het gegarandeerd lachen, gieren en brullen worden. Meneer Paprika, € 4,99.

Lekker omdraaien Jasper is niet te spreken over de spontane wijzigingen van de plannen. “Jullie maken mij dood met een blije mus!”

Monster verMist

Een van de monsters op de bovenste tekening ontbreekt op de onderste tekening. Kun jij zien welk monster dat is?

4

HRLM tje ✶ 25

Loes Bloemberg...

geeft seksuele voorlichting aan leerkrachten wording n i m a a h jn’ er het lic elijk te zi k Lessen ov k a m e g on oeft niet h s k e s r raten ove

‘P

‘Seksuele voorlichting heeft geen prioriteit op basisscholen’

Seksuele voorlichting is nog steeds taboe op basisscholen. Leerkrachten én leerlingen vinden het ongemakkelijk om erover te praten, merkt Loes Bloemberg. Volgens haar is het belangrijk om seksualiteit te bespreken met leerlingen nog voor ze naar de middelbare school gaan. “Meer kennis over het eigen lichaam en de werking daarvan geeft kinderen rust.” In 2020 ontwikkelde Loes voor leerkrachten van groep 7 en 8 op basisscholen de workshop ‘Lessen over het lichaam’. Seksuele voorlichting in de breedste zin van het woord. Er komen verschillende onderwerpen aan bod zoals het puberlichaam, praten over seks en gevoelens, gebruik van anticonceptiemiddelen, genderkinderen en de invloed van (social) media. Ze geeft de workshop aan leerkrachten zodat zij de voorlichting kunnen geven aan hun leerlingen. “Het is van belang dat die lessen in een veilige omgeving gegeven worden. Als er een onbekende voor de klas staat, klappen sommige kinderen dicht bij het bespreken van persoonlijke onderwerpen.

26 ✶ HRLM tje

INTERVIEW ✶

Ze durven bijvoorbeeld geen vragen te stellen uit schaamte. Het werkt dus het beste wanneer de eigen leraar de voorlichting geeft.” Als basisschoolleerkracht maakt Loes dagelijks mee wat er speelt bij kinderen van tien tot twaalf jaar oud. Dat loopt behoorlijk uiteen, van onschuldige verliefdheid tot het opzoeken van porno op het internet. “Het is belangrijk kinderen van deze leeftijd seksuele voorlichting te geven, nog voor ze naar de middelbare school gaan. Met meer kennis over het lichaam en de werking daarvan de nieuwe schoolfase in, dat geeft zekerheid. Zo zijn de kinderen voorbereid op wat komen gaat en kan voorkomen worden dat meisjes bijvoorbeeld pas over menstrueren leren ná hun eerste ongesteldheid. Dit is van belang voor zowel meisjes als jongens. Jongens moeten ook begrijpen wat de cyclus is van

de vrouw. Flauwe opmerkingen als: ‘Oh, ze is zeker weer ongesteld’, daar worden meisjes onzeker van. Als we erover praten, komt er hopelijk ook meer begrip vanuit de jongens.” Wat maakt seksualiteit zo’n belangrijk onderwerp? “Ik merk dat op basisscholen weinig wordt gesproken over seksuele voorlichting. Het heeft geen prioriteit. Drie jaar geleden werd ons dochtertje geboren. Mijn man en ik bespraken toen hoe we haar geslachtsdelen zouden noemen, wat we zouden doen als ze in het ‘verkeerde lichaam’ is geboren en meer van dat soort onderwerpen. Voor mij is het heel vanzelfsprekend, maar er zijn ouders die het ongemakkelijk vinden om erover te praten of zelfs het onderwerp seksualiteit geheel vermijden. Ik vind dat kinderen recht hebben op die informatie.

Ieder kind moet goed voorgelicht zijn, vooral meisjes, zodat er geen misbruik van ze gemaakt kan worden. Ook moeten ze leren dat ze zich niet hoeven te schamen voor de veranderingen van hun lichaam en hoe ze zwanger kunnen raken. Het is van belang dat jongeren met elkaar praten over seks en dat ze hun eigen lichaam ontdekken, zodat ze kunnen aangeven wat ze fijn vinden en ‘nee’ durven zeggen. Dan gaat de ontmaagding waarschijnlijk ook makkelijker. Jongens zijn net zo zenuwachtig als meiden en hebben geen idee wat ze tijdens ‘de eerste keer’ moeten doen.” Waarom is er zo weinig ruimte voor seksuele voorlichting op basisscholen?

› ›

HRLM tje ✶ 27

“Ja, goeie vraag. Het onderwerp is nog steeds taboe, veel leerkrachten worden er ongemakkelijk van én zijn bang voor de mening van ouders. De lessen worden weliswaar in de schoolgids aangekondigd, maar er zijn altijd ouders die het daar niet mee eens zijn. Vaak gaat het in die gevallen om gezinnen die bepaalde informatie weg laten bij hun eigen voorlichting. Ze vinden de kinderen nog te jong, maar op die leeftijd zijn ze echt al met seks bezig. Uitleggen hoe het zit, voordat ze het zelf opzoeken op internet of verhalen horen van anderen, werkt beter. Zo hebben ze tenminste al het juiste beeld in hun hoofd. Daar komt bij dat niet alle ouders kennis hebben van hoe het allemaal werkt. Zij geven alleen de informatie door die zij ooit van hun ouders ontvangen hebben. De rest moeten de kinderen zelf ontdekken. Tevens hebben we te maken met leerlingen met verschillende culturele achtergronden. Sommige ouders zeggen bepaalde dingen niet tegen hun kinderen omdat ze vinden dat dat niet hoort. Kinderen missen zo een hoop informatie waar ze veel belang bij hebben. Een leerkracht geeft zonder oordeel les over alle onderwerpen rondom seksualiteit.” Wat speelt er bij kinderen van tien tot twaalf jaar? “Verliefdheid, hand in hand lopen op het schoolplein, maar ook handelingen van een heel ander kaliber. Kinderen zitten tegenwoordig bijna de hele dag op hun mobiele telefoon. Op Instagram zien ze foto’s en filmpjes, van jongeren die hun lichaam showen, die ze kunnen ‘liken’. Porno is ook eenvoudig op te zoeken op internet, dat gebeurt meestal stiekem op hun eigen telefoon. Selfies van ontblote lichaamsdelen naar anderen sturen gebeurt ook al. Ik ben er voorstander van om samen het internet op te gaan. Toon de

kinderen hoe de meeste lichamen eruit zien. Leg uit dat het niet alleen maar gaat om grote spieren, dikke borsten en een slanke taille.” Hoe groot is de invloed van social media op jongeren? “Al die mooie vrouwen en mannen op internet die te koop lopen met hun lichaam in sexy poses zijn niet de werkelijkheid natuurlijk. Kinderen moeten leren dat het niet zo gaat in de praktijk. Dat haalt ook de druk eraf. Nu denken ze er niet bij te horen als ze zichzelf niet net zo presenteren. De meesten voldoen niet aan het beeld dat ze zien en worden onzeker over hun lichaam. Meisjes vrezen te dik te zijn en jongens niet gespierd genoeg. Ze doen zich anders voor, gaan op dieet en ontwikkelen wellicht boulimia of anorexia. In het ergste geval zoeken ze bevestiging of afleiding in uitgaan, drank en drugs of gaan ze met Jan en alleman naar bed in de hoop leuk gevonden te worden. Als je

vanuit een veilige omgeving hoort dat het prima is hoe je er uitziet en dat ieder lichaam anders is, maakt dat je zekerder van jezelf.” Dat is geen nieuw gegeven. “Klopt, maar nog steeds actueel. Gelukkig is er steeds meer bewustwording. Er worden niet alleen maar dunne vrouwelijke modellen en gespierde mannen getoond in reclames op televisie en in bladen. Mensen met sproeten, rood haar of maatje XL zijn tegenwoordig ook model. Ik probeer de leerkrachten tijdens de workshop bij te brengen, hoe ze kinderen kunnen leren kijken naar wat ze zien op internet. Klopt het beeld wel of moet het met een korrel zout genomen worden? Iedereen doet zijn best om er op zijn mooist uit te zien. Je ziet nooit iemand die net wakker is bijvoorbeeld. Het belangrijkste is dat leerkrachten hun leerlingen ook de gevaarlijke kant van social media bijbrengen. Uitleg geven over hoe ze iemand kunnen herkennen die kwaadwillend is, dat ze geen pikante foto’s van zichzelf moeten rondsturen of filmpjes waarbij ze seksueel getinte handelingen uitvoeren. Kinderen moeten gewaarschuwd worden.” Hebben kinderen andere interesses dan vroeger? “De wereld is nu zoveel groter voor kinderen. In mijn jeugd bestond het leven uit het

buurtje waar ik woonde en de vrienden die ik daar had. Door de mobiele telefoon is hun bereik enorm geworden. Misschien heeft de jeugd daardoor een bredere interesse ontwikkeld. Ze kunnen zomaar met iemand in Amerika praten bijvoorbeeld, nieuwe dingen ontdekken en daardoor andere dromen najagen. De negatieve kant ervan is dat de verleiding ook groter is om iets op te zoeken wat eigenlijk buiten hun beleving ligt. Denk aan contact maken met verkeerde mensen of gevaarlijk dingen doen die niet bij hun leeftijd horen. Dan gaat het opgroeien veel te snel; laat een kind nog kind zijn. Door voorlichting maken ze makkelijker verantwoorde keuzes.” Heb jij zelf de juiste voorlichting gehad als kind? “Ik kan me niet herinneren dat seksualiteit op de basisschool of bij ons thuis is besproken. Het staat me bij dat ik pas op de middelbare school bij biologie hier iets over geleerd heb. Ik heb jaren later aan mijn moeder gevraagd of ze mij heeft voorgelicht. Die vertelde me dat we wel over mijn lichaam gepraat hadden, maar niet over wat er allemaal mee kan en toen was het al te laat. Ze heeft er niet over nagedacht dat ze dat moment voor had moeten zijn. Het was bij ons thuis niet zo dat ik zelf over seksualiteit begon. Seks gebeurde in de slaapkamer en daar had je het verder niet over.” Wat vinden de leerkrachten van de workshop? “Die is goed ontvangen, de leerkrachten zijn heel enthousiast. Ze vinden het fijn om met elkaar over de verschillende onderwerpen te sparren en ervaringen uit te wisselen. Ze verwachten met deze lesstof juist ook de leerlingen te bereiken die thuis minder goed voorgelicht worden. Het hoofdstuk over de invloed van social media wordt zeer op prijs gesteld, ze hebben in de praktijk steeds vaker te maken met daaruit voortkomende problemen. Sommige leerkrachten vinden het lastig om bepaald gedrag met kinderen bespreekbaar te maken. We nemen tijdens de workshop verschillende casussen samen door. Hopelijk raken leraren door de workshop geïnspireerd én gemotiveerd om voortaan seksualiteit bespreekbaar te maken in de klas.” ✶ VOOR MEER INFORMATIE over de workshop en het e-book van Loes zie: www seksuelevoorlichtingopdebasisschool.com of mail haar: schrijfwerkhaarlem@gmail.com

Tekst: Meta van der Meijden. Fotografie: Linda Llambias, Rebecca Boogaert van www.Indebuurt/haarlem en Pixabay.

‘Selfies door lichaamssdteulren van ontblote e gebeurt a op jonge ln l eeftijd’

Pippi Langkous

30 ✶ HRLM tje

&

Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan!

ZO HAARLEMS ✶

VAN ALL STAR TOT ZONNEKLEP

Wie is de uitvinder van de spijkerbroek? Waar komt het woord sneaker vandaan? Wat is een crinoline? Dit verrassende én vrolijke modeboek voor kinderen vertelt de verhalen achter bijzondere – of juist doodgewone – kledingstukken en accessoires. Maak kennis met allerlei soorten petten, leer het verschil tussen een autoschoen en een bootschoen en ontdek dat schooltassen er 200 jaar geleden heel anders uitzagen dan nu. En waarom dragen we eigenlijk kleding? Je leest het allemaal in dit kleurrijke boek vol wonderlijke weetjes. Mode ABC – Van All Star tot Zonneklep is een inspirerend boek voor kinderen om zelf in te lezen en bladeren of uit voorgelezen te worden. De creativiteit van mode wordt weerspiegeld in de sprankelende illustraties en vormgeving van Jelle Post. De Haarlemse Natasja Admiraal (1986) is freelance modejournalist en schrijver. Waanders Uitgevers, € 24,95.

HRLM tje ✶ 31

BAMMETJE ERBIJ?

Zijn ze niet leuk?! De truien van Broodje aap waren een spontane actie, zo’n leuk logo moest op een trui! Omdat er zoveel positieve reacties op kwamen, verkoopt Broodje aap de truien nu op www.broodjeaap.studio. Ze zijn van biologisch katoen en superzacht. Er is ook een trui met een croissantje! Hopelijk zijn de truien binnenkort ook te koop in Haarlemse winkels. Truien voor kinderen zijn er in de maten: 3/4 jaar, 5/6 jaar, 7/8 jaar en kosten € 39,-. Voor volwassenen zijn er ook truien in maat S, M en L. Deze truien kosten € 59,-.

32 ✶ HRLM tje

ZO HAARLEMS ✶

ALTIJD BIJ DE HAND

De eerste twee drukken van het boek Mugjes waren papieren edities, maar de makers kozen dit keer bewust voor een e-book. Dat is sneller aan te passen, duurzamer en handig als je achter een kinderwagen loopt en even snel een leuke speeltuin wilt opzoeken. Het boek is opgedeeld in regio’s, zodat je makkelijk een speeltuin kunt combineren met de kinderboerderij in de buurt, of een picknick met een pierenbadje. Het boek beschrijft kindvriendelijke musea en leuke speeltuinen, maar ook de beste plekken om te sleeën, het mooiste uitzicht van Haarlem en waar je dieren kunt kijken. De downloadcode en leuke producten zijn te vinden op www.mugjes.nl en binnenkort ook in diverse winkels in de regio.

HRLM tje ✶ 33

Top 5

Lekker lezen

2

1 SEPPO HET VERLEGEN SPOOKJE Niemand ziet Seppo het spookje staan. Wat hij ook doet, het lijkt wel of hij onzichtbaar is. Hoe moet hij nu een vriend maken? En hoe maakt hij indruk op Alma, het leukste en liefste monster van de stad? Fontaine Uitgevers Groep, € 16,-.

WIE ACHTER DEZE DEUR VERDWAALT De verlegen Laurenzo mag op bezoek bij een beroemde schrijfster. In haar huis ontdekt hij een deur die op slot zit. Volgens de schrijfster wachten achter die deur onbekende landen, die je alleen kunt betreden met een visum dat goedgekeurd moet worden door de ambassadeur. Laurenzo’s klas twijfelt: wie is die geheimzinnige ambassadeur? Wat wacht er achter die deur? Er is maar één manier om daarachter te komen… Leopold, € 14,99.

3 DE VLOEK VAN DE KRAAIENTOREN De zusjes Betty, Fliss en Charlie zitten vast. Het eiland waar ze wonen kunnen ze niet verlaten, omdat er een eeuwenoude vloek op hun familie rust. Als ze toch vertrekken en niet op tijd terug zullen zijn, moeten ze het met de dood bekopen. Op een dag erven de zusjes drie geheimzinnige magische voorwerpen, en het avontuur begint te lonken. Zouden ze hiermee in staat zijn de vloek op te heffen? Hun zoektocht leidt hen dichter naar het mysterie van de vloek en mondt uit in een race tegen de klok waar hun levens van afhangen… Gottmer Uitgevers, € 16,99.

5 DE BRITANNICA KINDERENCYCLOPEDIE Een fantastische verzameling weetjes, lijstjes en vragen! Ga mee op reis door de geschiedenis: van de Big Bang, tot ver in de toekomst. Ontdek weetjes over dinosaurussen, de diepzee, lichtgevende dieren, genetica, mummies, samoerai en wolkenkrabbers. Zoek mee naar de antwoorden op vragen die de wetenschap nog steeds heeft. Maak kennis met de experts die een inkijk geven in hun onderzoek. Ze vertellen je waar ze mee bezig zijn en wat hen drijft.Terra-Lannoo, € 29,99.

34 ✶ HRLM tje

WIST JE DAT… • Harry Potter wel 12 keer is afgewezen voor iemand het boek uit wilde geven? • Annie M.G. Schmidt helemaal niet zo dol was op kinderen? • Sjakie (van de Chocoladefabriek) in de eerste versie van het verhaal een zwart jongetje was? • Er in Dog Man heel wat citaten uit boeken voor grote mensen staan? • Rupsje Nooitgenoeg bijna Wormpje Nooitgenoeg was geweest? • De schrijfster van Dagboek van een Muts ook advocate is? • Pippi’s volledige naam Pippilotta Victualia Rolgordijna Kruizemunta Efraïmsdochter Langkous is? • Schrijvers soms ‘ghost writers’ gebruiken om hun boeken voor hen te schrijven?

LEZEN ✶

Door onze recensent:

Een boekverslag over Iets heel bijzonders van Susin Nielsen

Jake (13 jaar)

4

Lemniscaat, € 15,99.

De hoofdpersonen van het boek zijn Wilbur, Charlie, Alex en buurman Sal. Het verhaal speelt zich af in Toronto en Frankrijk Het verhaal gaat over Wilbur, een verlegen elfjarige jongen die verhuisd naar Toronto met zijn twee moeders, en gaat daar naar een nieuwe school. Wanneer een persoonlijke brief van Wilbur wordt verspreid , waarin hij over zichzelf iets beschamends heeft geschreven beginnen kinderen hem daardoor te pesten. Drie jaar later zit Wilbur in de bovenbouw en wordt nog steeds gepest. Wanneer de leraar een uitwisseling heeft geregeld met een klas uit Frankrijk krijgt iedere leerling een Franse uitwisselingsstudent te logeren, Wilbur krijgt de Franse leerling die Charlie heet, alleen is ze een meisje in plaats van een jongen, want ze dachten dat Charlie een jongensnaam was. Toch blijft ze bij Wilbur logeren. Charlie is een uitbundig meisje met een goed humeur en weet goed wat ze wil. Tijdens haar verblijf krijgen Wilbur en Charlie een goede band. Na een tijdje wordt Wilbur verliefd op haar en probeert zijn gevoelens aan haar te bekennen alleen is hij daar te verlegen voor daarom gaan zijn vrienden Alex, Fabrizio en zijn goede vriend buurman Sal hem helpen om over zijn verlegenheid uit te komen, alleen lukt het wilbur niet te zeggen hoe hij voor haar voelt voordat de klas weer terug naar Frankrijk gaan. Kort daarna gaat de klas naar frankrijk om te blijven logeren bij de uitwisselings leerlingen. Daar probeert Wilbur, Charlie te vertellen wat hij voor haar voelt. Mijn mening: het boek is geschreven door Susin Nielsen. Ze schrijft erg goed, ze schrijft het verhaal zo dat je je heel erg meeleeft in het leven van Wilbur. Ik vindt het een erg leuk verhaal om te lezen en het is een verrassend boek met veel twists. Ik vind het een voornamelijk een romantische en grappig boek met veel leuke momenten. Het is een fijn verhaal om te lezen, want je blijft doorlezen. Verder komen er veel emotionele momenten voor in het boek, maar dat mengt zich ook erg goed met de rest. Het boek heeft een leuk en een goed einde.

HRLMtje zoekt leuke kids voor de kinderredactie!

Word jij onze jongste redacteur? Vind jij het leuk om... • Vragen te stellen? • Verhaaltjes te schrijven? • Iets zelf te verzinnen? • Te knutselen? • En ben je tussen 8 en 12 jaar?

Ja? Echt? Stuur ons een berichtje en wie weet word jij onze jongste collega! Mail je berichtje naar: post@haarlemse-stadsglossy.nl

INTERVIEW ✶

Door onze verslaggever:

Toen we hier net kwamen wonen begin dit jaar hoorden we & zagen we dat er brand was geweest hier. Hoe kwam dat? Zekai: we waaren bezig met de voor berijding om half drie. S’midags er was lockdown dus we waaren alleen open voor bestelingen toen er kort Sluiting onstont in een lamp in de keuken en daarnaa was er in eens brand.

Hoe is het op gericht? Is er een eigenaar of met familie of vrienden bijvoorbeeld? Zekai: mijn broer Zeki & ik doen dit samen. Wat vind je zelf het lekkerste gerecht op menu? Zekai: de zek’s burger die vinden mijn broer & ik het lekkerste gerecht.

Waner kwamen jullie er agter dat er brand was? Zekai: we zagen plotseling heel veel rook door de ramen,we hebben nog geprobeerd de brand te blussen met een brand blusser vanaf het dak maar het was niet meer te redden. Toen kwam gelukig snel de brand weer.

Foto Levin en Zekai: Levin Wiemans. Foto Levin: Linda Llambias.

Levin (9 jaar)

Een gesprek met Zekai van cafe PeperZout op het Marsmanplein

Was er veel kapot gegaan? Hoelang duurden het voor dat jullie weer open gingen? Zekai : We dagten eerst dat het mee viel maar het viel tog tegen. Bijna alles had roet schaden dus we zijn eigenlijk helemaal op nieuw begonnen naa dat alles er uit was gehaald. Op 2 daagen na zijn we 6 maanden dicht geweest. Waneer zijn jullie begonen met Peper & Zout? Zekai: in januari 2019.

› HRLM tje ✶ 37

✶ WINKELEN

Arme oma “We gaan straks naar oma”, zegt mama. “Waarom?” vraagt Sjoerd. “Omdat oma haar been heeft gebroken”, legt ze uit. Sjoerd kijkt bedenkelijk. “O… loopt ze dan nu op kurken?”

KNUS Een extra gezellige kamer met deze twee grote lachende kersen. Heerlijk zacht om mee te slapen, maar ook leuk om op je boekenplank te zetten. Ze hebben ieder een eigen karakter en maken vrienden voor het leven. Jellycat, € 41,50.

Genieten!

Zoveel leuke, gekke speelgoedjes en opmerkingen te vinden overal!

In de maneschijn Het is een bewolkte avond en Kim staat voor het raam. “Mama kijk, de maan is vies!”

Samenstelling: Victoria van der Werff.

BLOEMENZEE

Is dat even leuk? Met dit pakket kan je een eigen boeket met mooie bloemen maken en je creativiteit laten opbloeien. Wanneer je klaar bent met ‘bouwen’, kun je het een mooi plekje geven in huis. Lego, € 59,99.

38 ✶ HRLM tje

ONTDEKKEN Met deze set kun je zelf de oertijd opwekken en kennismaken met zoutkreeften. Binnen enkele dagen kruipen de eerste uit hun ei. Kijk hoe ze groeien, eten en zwemmen. Kosmos, € 20,99.

✂

DEZE KLEURPLAAT IS GEMAAKT DOOR ONZE KINDERREDACTEUR NOA DOBBE (9 JAAR). KNIP DE KLEURPLAAT UIT EN KLEUR ALLE LEKKERE DINGETJES HELEMAAL IN ZOALS JIJ DAT WILT!

KLEURPLAAT ✶

HRLM tje ✶ 39

DE LEUKSTE TIJDSCHRIFTEN VAN HAARLEM Die wil je hebben! HRLM75 STADSGLOSSY

Monumentale kracht

voor de toekomst, het milieu en je huis...

Word nú

Vriend van HRLM Voor slechts € 32,50 en je krijgt als dank... • 6x HRLM stadsglossy én • 2x HRLMtje thuisgestuurd.

EEN NIEUW JAAR, EEN NIEUW BEGIN

Ga naar www.hrlm-online.nl/vrienden

HRLM Van alles voor en over kleine en grote mensen

11

Neem

gratis mee!

Opgeruimd staat netjes Boordevol interviews, groene tips, activiteiten, crea met afval en meer

Door Tijl (10 jaar)

STRIP ✶

HRLM tje ✶ 41

B OB O E N DE ZI MZOEMB I JE N

‘O, eh, ja’, zei ik, en ik keek zenuwachtig over mijn schouder. ‘Dat zeiden de giraf en de olifant ook al. Alle haren van mijn vacht komen overeind als ik aan die tijger denk! Maar ik kom van heel ver om de Zimzoembijen te bezoeken, en ik geef niet zomaar op.’ Ik bedankte de aap en stapperdestapte verder op het pad, terwijl ik om me heen speurde naar Ma Tijger. Opeens hoorde ik een gonzend geluid en bleef staan:

Zim

zim Zim-zim-zoem–z–z–z–z–z–z–z! zzz-z-z-z-zm z-z Zoe -z

!

Ik keek omhoog en zag bijen rondom de kruin van een pomponboom vliegen. Ik herkende ze meteen. ‘Hoera! De Zimzoembijen!’ In mijn opwinding vergat ik Ma Tijger helemaal. Ik begon in de pomponboom te klimmen. Hij was erg hoog. Toen ik boven in de boom was, vlogen de Zimzoembijen gelukkig net weg om eten te gaan zoeken. Ze maken honing van de nectar van oranje-anjers. Daarom smaakt die honing zo lekker! Toen ik zeker wist dat alle bijen weg waren, keek ik in hun nest en zag een reusachtige honingraat die droop van de goudgele honing. Ik brak een stukje af en likte eraan. ‘Mmmm!’ zei ik. ‘Dit is echt de zoetste honing van de hele wereld!’ Ik nam nog een likje, en nog een, en nog een, tot…

42 ✶ HRLM tje

ACHTER DE REG ENBOOG

Zim

zim

INTERVIEW ✶

zoem ! -z-z-z-z-z-z-z-z-z

‘O nee. De Zimzoembijen komen terug!’ Snel propte ik een stukje honingraat in mijn zak en begon weer naar beneden te klauteren langs de stam van de pomponboom. Dat ging erg langzaam, want mijn buik zat vol honing! Toen ik eindelijk weer op de grond stond, was de zon al onder en werd het donker. Ik was moe, dus rolde ik me op onder aan de boom en voelde mijn ogen dichtvallen, tot opeens…

Kraak, kraak,

kraak!

… het geluid van sluipende poten – GROTE poten – in mijn richting kwam. Steeds dichterbij. En daar, in het maanlicht, stond… Ma Tijger! Spannend hè?! Ga snel naar pagina 60.

› HRLM tje ✶ 43

Marcel GEEN SPIJT

Marcel Lee is tekstschrijver en eindredacteur, werkt ook als passagiersassistent op Schiphol en is drummer van de band Drukwerk. Hij is getrouwd met Astrid, heeft drie zoons en is sinds 1 december 2019 opa van Maria Frederique.

44 ✶ HRLM tje

Tjonge, wat gaat de tijd snel; deze maand werd onze kleindochter Maria alweer 2 jaar. Ze zit, vind ik, in een fase waarin alles aan haar alleen maar leuk is: dat prille enthousiasme over álles, het beginnende gekeuvel, de eerste trapjes op de fiets, haar eerste tekenprobeersels (“Kijk opa, bloem!”) en opa en oma die nog altijd haar grote helden zijn. Maria is erg pienter voor haar leeftijd. Het zal dus niet heel lang meer duren voordat zich de volgende fase aandient: de gevreesde ‘waarom?’-fase. “Wel je bordje leegeten, Maria.” “Waarom, opa?” – “Eerst je schoentjes aan en dan pas naar buiten.” “Waarom dan, opa?” – Pfff, ik kan niet wachten… Dat kinderen overal ‘waarom’ op zeggen is vaak niet omdat ze zo nodig een reden van je willen horen (want die weten ze allang), maar eerder omdat het gewoon lekker is om te zeggen. Beter is het dan om helemaal geen uitleg te geven. Als het ‘waarom-moment’ gaat komen, denk ik dat mijn antwoord zal zijn: “Waarom niet?” En zo ben ik via een nogal onhandig omweggetje bij het thema van deze editie van HRLMtje gekomen: ‘Waarom niet?‘ Een vraag, die ik mezelf heel vaak heb gesteld. Het moment bijvoorbeeld dat ik als 10-jarige leerling van de muziekschool een definitief instrument moest kiezen. “Gitaar? Piano?“ probeerden mijn ouders nog, maar zonder nadenken zei ik: “Ik wil drummen!” “Waarom drummen?” was het wanhopige antwoord van mijn ouders, die in hun gedachten al de over kabaal klagende buren rijen dik op de stoep zagen staan. Waarop ik zei: “Nou, waarom niet?” En daar heb ik achteraf geen moment spijt van gehad. Of het moment in 1985 dat een goede vriend, die al een tijdje toetsenist van de Nederpopband Drukwerk was, vroeg of ik bij de band wilde komen drummen. Ook toen dacht ik: ach, waarom niet? En weer kreeg ik geen spijt. Diezelfde vriend, inmiddels gepromoveerd tot eindredacteur van jongerenblad Hitkrant, vroeg mij jaren later of ik op de redactie stukjes wilde komen schrijven. En weer was mijn antwoord: welja, waarom niet? En zo rolde ik totaal onverwachts de journalistiek in. En spijt? Nee, nooit gehad. En tot slot mijn meest ultieme ‘waarom niet?-moment’ toen ik voor de deur van de Jaarbeurs in Utrecht besloot mijn kaartje voor het concert van Phil Collins toch maar niet door te verkopen en ondanks alles (vrienden die me op het allerlaatste moment met de kaartjes hadden laten zitten, doodmoe na een slopende dag werken, zaal met de slechtste akoestiek ooit) toch besloot naar binnen te gaan. Het is een te lang verhaal om nu te vertellen, maar uiteindelijk heb ik daar mijn huidige vrouw Astrid ontmoet, en ook daar heb ik nu al 27 jaar lang geen spijt van. Mocht je dus op het punt staan iets spannends in je leven te gaan doen, zeg dan: “Waarom niet?” en doe het gewoon. Je krijgt er geen spijt van.

?! HRLMtje samen met

Waarom

Inderdaad, waarom zou je niet elke dag een korte broek dragen, altijd een handje helpen, je eigen bedrijfje beginnen, de wereld verbeteren of veearts of astronaut willen worden?

✶

niet?!

In samenwerking met Hero kindercentra heeft HRLMtje zes kinderen gefotografeerd en geïnterviewd. Zij vertellen over wat ze belangrijk en leuk vinden om te doen.

HRLM tje ✶ 45

Alles voor de paarden

Kaisa Oosterhoff, 9 jaar Groep 7, Brederode Daltonschool Als je Kaisa zoekt, kun je het beste naar de manege Kennemergaarde in Santpoort gaan. Daar is ze minimaal drie keer per week te vinden. Paarden verzorgen en rijden vindt Kaisa heerlijk. Ze leest alles wat los en vast zit over paarden. Maar ook kletsen met haar vriendinnen Anna en Jade doet ze graag. “Het liefst ben ik op de manege. Ik doe hier allerlei dingen: ik poets en borstel de paarden en de pony’s en ik knuffel met ze. Opzadelen doe ik ook en natuurlijk paardrijden; dat doe ik op zaterdag altijd. Mijn lievelingspony’s zijn Ariël en Ieniemienie. Met mijn vriendinnen van school klets ik lekker veel. Over van alles en nog wat én over paarden. Jade doet ook aan paardrijden en Anna staat op de wachtlijst. Als ik later groot ben, wil ik wel veearts worden. Als ik niet zo vaak op de manege was geweest, zou ik misschien wel wat anders kiezen, maar nu wil ik gewoon heel graag veearts voor hoefdieren worden.” Waarom niet?!

46 ✶ HRLM tje

HRLMtje samen met

✶

Een dag niet gesprongen, is een dag niet geleefd Ben Dankers, 10 jaar Groep 6, Dreefschool Als je het over sportieve jongens hebt, dan heb je aan Ben een hele goeie! Hij traint wel vier keer per week voor voetbal en is ook bijna elke dag te vinden op de trampoline. “Ik vind trampoline springen en salto’s maken heel leuk om te doen, zeker ook met mijn vrienden Dex, Miles en Dean. Meestal ga ik na school even springen, maar ook best wel vaak voordat ik naar school ga. Daar word ik lekker wakker van.” Het is behoorlijk koud maar Ben draagt een korte broek. “Ik vind het heel fijn om een korte broek aan te hebben. Andere kinderen begrijpen het soms niet zo goed, maar het is best heel handig, zeker na gym als je het heel warm hebt. En het is gewoon lekker om de wind tegen je benen aan te voelen. Ik doe het zo vaak mogelijk. Het is een soort challenge. Soms met mijn vrienden, maar ook gewoon met mezelf.” Waarom niet?!

HRLM tje ✶ 47

Helpende held

Hero Elferink, 5 jaar De Kring, Groep 2 Met zijn 5 jaar is Hero een echte held in de klas. Hij vindt het leuk om de jongere kinderen te helpen en die weten hem dan ook altijd feilloos te vinden als er iets is. Hero houdt ook ontzettend van fietsen en voetballen. Hij zit bij de Kickies van FC Haarlem Kennemerland en woont vlak bij de Molen De Adriaan. “Met mijn vrienden spelen vind ik het leukst om te doen. Ze heten Faas, Fenne en Berend. Het is wel jammer dat Berend verhuisd is en best ver weg woont nu. We zijn laatst een keer bij hem gaan borrelen. En ik heb een filmpje voor hem gemaakt dat papa heeft verstuurd. Ik fiets nu elke dag op mijn eigen fiets door de stad naar school! Mama is er ook bij. Bij ons huis kun je ook lekker fietsen op de kade. Ik ben gelukkig nog nooit in het water gevallen. Thuis en op school vind ik het leuk om te helpen. Als je kleine kinderen helpt in de klas, krijg je de ‘opstekerketting’, dat betekent dat je het goed hebt gedaan. Dat vind ik leuk. Sommige kindjes vragen weleens de hele dag door iets aan mij. Ik ga gewoon steeds weer opnieuw naar de juf om ze te helpen.” Waarom niet?!

48 ✶ HRLM tje

HRLMtje samen met

✶

Noor van der Heijden, 11 jaar Groep 8, De Ark Super Crea Bea Noor houdt van – hoe kan het ook anders – lekker creatief bezig zijn. Niet zo gek dat haar lievelingsvakken op school handvaardigheid en tekenen zijn. “Na school ga ik vaak sieraden maken. Soms doe ik dat alleen, maar ook vooral met vriendinnetjes. We hebben een eigen bedrijfje. Ik doe het deels voor de lol en deels omdat het ook leuk is om er een beetje geld mee te verdienen. Ook vind ik kleding ontwerpen en daarna maken met mijn oma heel leuk. Een tijdje geleden heb ik een joggingsbroek gemaakt. Soms is het wel eens lastig als je maar een klein stukje stof hebt, maar je wilt graag iets groots maken…” Er ligt een mood board op Noor haar bureautje. “Dat is een soort poster met allemaal leuke ideeën voor het inrichten van huizen. Ik wil later graag in een restaurant én een kledingwinkel werken en ook (binnenhuis)stylist zijn.” Waarom niet?!

Super Crea Bea HRLM tje ✶ 49

Noor van der Kamp, 7 jaar Klas 2, Vrije School Kennemerland Noor houdt van snelheid en lekker stunten. Haar roze stuntstep gaat dan ook overal mee naar toe. Het is niet verwonderlijk dat Noor ook aan turnen doet en het leuk vindt om over allerlei obstakels te springen. “Ik vind het heel leuk om lekker hard te gaan op mijn step en ik probeer dan tussendoor ook sprongetjes te maken.Van muurtjes afspringen doe ik ook. Je moet gewoon veel oefenen en dan lukt het wel.” Nooit een ongeluk gehad? “Een keer ging ik met mijn ogen dicht steppen… ik botste tegen een stapel stenen en toen lag mijn hele kin open. Het was niet zo’n goed idee... Paardrijden doe ik ook graag en met turnen vind ik salto’s maken op de trampoline het leukst om te doen. Op school en vaak ook daarna speel ik met Loïs en Elia. Soms weten we niet zo goed bij wie we willen spelen. Het is allemaal leuk. Dat is wel eens lastig. Ik vind nadenken soms wel eens lastig. Ook over wat ik later wil worden. Nu denk ik misschien dierendokter of astronaut.” Waarom niet?!

50 ✶ HRLM tje

Stuntend steppen of steppend stunten?

HRLMtje samen met

✶

De wereld een beetje beter maken

Mare Nieuwhof, 12 jaar Groep 8, De Argonauten

“Ik zat al in de leerlingenraad van school, maar nu mag ik iets doen voor heel Haarlem. Dat vind ik heel leuk. Het was nog best spannend of onze school werd uitgekozen voor de Kinderraad, maar we hadden een hele toffe sollicitatiebrief gestuurd en zo is het gelukt. Ik vind het belangrijk om te vertellen wat er bijvoorbeeld in het verkeer anders zou kunnen, zoals nepflitsers tegen te hard rijden en betere fietspaden. Met mijn vrienden Olivia en Jelmer heb ik veel lol. Lekker een beetje kletsen en TikTokken. Fijn om met elkaar middelbare scholen te bezoeken. Het liefst zou ik naar Hartenlust gaan. Dat is een kleinschalige school. Ik denk dat ik me daar het meest thuis zou voelen. Later wil ik de politiek in. Het kan allemaal best wat vriendelijker en het is belangrijk dat kinderen ook meepraten over de toekomst. Een koffietentje starten lijkt me ook leuk. Misschien kan het wel allebei: politica én eigenaresse van een koffietentje!” Waarom niet?!

HRLM tje ✶ 51

Tekst: Adrian de Groen. Fotografie: Linda Llambias.

Mare is een echte wereldverbeteraar. En dat steekt ze niet onder stoelen of banken. Ze is in september lid geworden van de Kinderraad van de Gemeente Haarlem. Mare houdt van voetballen en vindt het heerlijk om met haar vriendin Olivia op te trekken.

GEKKIGHEID

Circus Mullens op bezoek op de kinderafdeling van het St. Elisabeths Gasthuis in Schalkwijk - 1984.

52 ✶ HRLM tje

Fotografie: Noord-Hollands Archief.

ZO WAS HET TOEN ✶

OP GROTE VOET...

Kinderen bij speeltuin de Drie Punten op het beeld ‘De Reus’ van Jo Klinkers, dat zou worden weggehaald omdat het te gevaarlijk was om op te spelen - 1981. HRLM tje ✶ 53

✂

54 ✶ HRLM tje

DEZE KLEURPLAAT HOORT BIJ HET BOEK ‘HET MYSTERIE VAN HET STEENHOUWERTJE’ VAN THÉ TJONG-KHING. KNIP DE KLEURPLAAT UIT EN GA LEKKER AAN DE SLAG!

Lekker (voor)lezen

LEZEN ✶

WERVELENDE ACHTERVOLGING

Een spannend avontuur in een geheimzinnig labyrint van kapellen, trappen, torens en koepels. Maak kennis met kunst en bijzondere beroepen en ontmoet de Wezens van de KoepelKathedraal. Thé Tjong-Khing brengt het mysterie tot leven in dit prentenboek. Een boek voor alle leeftijden van meestertekenaar Thé Tjong-Khing. De KoepelKathedraal Haarlem is uniek en staat met de Sagrada Familia, de Sacré-Coeur, de Westminster Cathedral en de Basiliek van Koekelberg in de top vijf van belangrijkste kerken in de wereld gebouwd tussen 1850 en 1950. Leopold, € 15,99. Op zoek naar een oplossing De AVI-boeken over het ruimtewezen Blitz van Rian Visser en Lars Deltrap zijn populair bij beginnende en dyslectische lezers. Blitz is ziek. Het vogeltje Priet wil hem beter maken en gaat op zoek naar hulp. Priet komt terecht bij Flutsie, die een drankje maakt. Het drankje werkt, maar Blitz wordt niet alleen beter, maar ook heel klein! Op de rug van Priet vliegen ze samen naar de aarde, waar Rob en Moes wonen. Zouden zij hem kunnen helpen? Gottmer Uitgevers, € 13,99. ERVARINGEN DELEN De scheiding van ouders kan als een achtbaan voelen. Gevoelens gaan alle kanten op. Kinderen worden in Je hoeft ’t niet alleen te doen aan de hand genomen door jongeren die al eerder in deze achtbaan hebben gezeten en er sterker uit zijn gekomen. Dit creatieve boek laat kinderen ervaren dat zij niet de enige zijn en dat ze het niet alleen hoeven te doen. Het staat vol verhalen en ervaringen van anderen waar kinderen van 9 tot 16 jaar uit kunnen halen wat voor hen waardevol en belangrijk is. Bruna Uitgevers, € 20,99. Goed in verstoppertje spelen Er zijn dieren die zich fantastisch kunnen vermommen. Sommige hebben schutkleuren of kunnen van kleur veranderen, waardoor ze niet opvallen in hun omgeving, andere doen zich zelfs voor als andere dieren of planten. Meesters in Vermomming is een ode aan deze dieren. Eerst wordt uitgelegd hoe een bepaald dier zich weet te vermommen, gevolgd door een grote zoekplaat waarin je het betreffende dier moet ontdekken. Twaalf dieren komen aan bod. Twaalf verbluffende verhalen en twaalf schitterende zoekplaten. Lemniscaat, €14,99.

MOOI OM SAMEN VAN TE GENIETEN

Alle wensen van de wereld... Gedichten geschreven door Rian Visser voor jong en oud over grote én kleine, fijne én moeilijke dingen, wegkruipen, moed, hoop, wijsheid, en nog veel meer. Janneke Ipenburg maakte er mooie poëtische illustraties bij. Leopold, € 15,99. Winnen is niet belangrijk Herman het hangbuikzwijntje vindt wedstrijdjes maar gedoe. Nergens voor nodig, al die drukte. Winnen vindt hij niet belangrijk. De kippen zijn juist elke ochtend in rep en roer en kakelen druk over wie het eerste op was, wie de snelste is en wie de beste is. Op een dag is Herman het zat: hij zal ze wel eens even laten zien wie er hier de snelste is. Alle dieren moedigen hem aan. Maar is winnen eigenlijk wel zo belangrijk? Hup, Herman! Een Gouden Penseel voor Yvonne Jagtenberg. Rubinstein, € 14,99. DROMEN NASTREVEN Prachtig historisch kinderboek. Het is het jaar 1619. Judith woont boven de weverij van haar vader. Ze is dol op de mooie afbeeldingen op de stoffen. De patronen daarvoor worden gemaakt door echte kunstschilders en Judith droomt ervan later ook tekenares te worden. Maar dan verkoopt haar vader de weverij en hij begint een bierbrouwerij. Judith vindt het vreselijk. Tot overmaat van ramp haalt hij haar ook nog van school om de boekhouding van zijn bedrijf te doen. Judith is wanhopig. Zal het haar ooit nog lukken om tekenares te worden? Zwijsen, € 12,99.

HRLM tje ✶ 55

ALFABET Je moet even goed kijken, maar dan zie je dat alle dieren eigenlijk verkleed zijn als een letter. Kan je de eerste letter van jouw voornaam al herkennen? Djeco, €1,95.

Waarom niet?!

Zoveel leuke, gekke speelgoedjes en opmerkingen te vinden overal!

In het kleine kamertje “Pier! Papa-pier, mama-pier…PApier”, kwebbelt Mila vrolijk tegen de wc-rol.

Logisch! Liesje krijgt een zusje. “Waar komt mijn zusje vandaan, mama?” vraagt ze. “Uit mijn buik”, legt haar moeder uit. “Dat kan niet, want ik heb haar daar niet gezien.”

Samenstelling: Victoria van der Werff.

SISSER Dat is nou eens even wat anders! Met deze ratelslang om je nek kan je een extra lekker dutje doen onderweg. HEMA, € 5,-.

56 ✶ HRLM tje

COOL

Lekker in bad gaan is nu nog leuker met deze ijs-spons! Mega Gadgets, € 2,95.

HRLM tje ✶ 57

Rutger

MONSTERS

Een, twee, drie, vier… Naar boven sluipend op weg naar de slaapkamer tel ik de traptreden. Vijf, zes… We hadden zo gehoopt dat ons nieuwe huis minder zou kraken, maar met bouwjaar 1927 was die kans natuurlijk best klein. Zeven, acht… Sla over, want de negende trede piept best hard. Tien, elf… En op de bovenste drie sta ik ook maar niet, want een flinke kraak midden in de nacht kan Tijn zo wakker maken. Zodra dat gebeurt zet onze kleine man het meteen op een schreeuwen: “Papa, papa, pahahahapa!” En dan begint het slaapritueel dat we sinds kort hebben weer van voren af aan.

stap dan net iets teveel naar rechts. De vloer kraakt. Ik probeer mijn gewicht snel nog meer op mijn andere been te laten leunen, maar te laat… “Hé, wat doe je?” vraagt Tijn half slapend. “Papa gaat… eh… een boekje pakken”, verzin ik snel. Tijn gaat weer liggen. “Ga jij weer zitten, papa?” vraagt hij en ik keer weer terug naar mijn plek naast zijn bed. Als ik hem na vijf minuten weer zwaarder hoor ademen, doe ik een nieuwe poging. Gelukkig wordt hij niet wakker van de deur die dit keer piept. Ik heb de ‘escape room’ binnen twintig minuten kunnen verlaten. Een nieuw record!

Waar Tijn zich een paar maanden geleden nog rustig omdraaide als hij wat hoorde, zit hij nu rechtop in zijn bed. Reden: zijn angst voor monsters. En niet alleen bij het ‘s nachts wakker worden is die angst er, ook bij het naar bed gaan. Dat begint al met het niet naar bed willen, ook niet meer voor het middagslaapje. Tijn is ervan overtuigd dat er monsters in zijn kamer zitten. Zowel bij ons als bij de mama’s wordt hij achtervolgd door deze gedachte. Eerder waren monsters leuk en grappig, een inspiratie voor zijn spel en fantasie. Nu zijn ze alleen nog maar eng en een inspiratie voor slapeloze nachten. We hebben al van alles geprobeerd, van een monsterspray, de monsters de kamer uit schreeuwen, verhaaltjes voorlezen, muziekje luisteren, lichtjes aan laten, tot totaal geen aandacht besteden aan de monsters en uitleggen dat ze niet bestaan. Maar voor Tijn zijn de monsters levensecht. “Zijn we veilig?” vraagt hij als we uiteindelijk toch naar boven gaan om hem in bed te leggen. “Tuurlijk!” antwoorden we, terwijl we samen de hele kamer inspecteren. “Jullie mogen niet weg, daar gaan zitten”, gebiedt Tijn ons, doelend op de stoel naast zijn bed. En zo gaat het al een paar weken. Zittend naast het ledikant moeten we de wacht houden tot hij in slaap is gevallen. Dan sluipen we de kamer uit in de hoop dat je niet net op een piepende plank van de ondervloer staat.

‘s Avonds vind ik het nog niet eens zo erg. Ja, uiteraard wel heel vervelend voor die arme schat dat hij nu in deze bang-voor-monstersfase zit. Een fase; dus ook dit zal weer voorbijgaan en tot die tijd maken we er maar het beste van en zie ik de waaktijd naast zijn bedje als rustmomentje na een vaak hectische dag. Geen telefoon, tv, computer of conversatie. Even helemaal niks, alleen de concentratie op de ademhaling van het kleine mannetje. Luisterend of hij in een diepe slaap komt. Heel rustig en tevreden, want wij zijn bij hem. Iedere week hetzelfde avondritueel op onze papadag; naast het bestrijden van de monsters, een bad, een boek en dan het bed.

In het donker zet ik twee stappen naar voren, een grote stap opzij, nog een paar kleine passen naar links… Ik ben bijna bij de deur, maar

Tijn houdt van zijn vaste rituelen. Als hij bij ons binnenkomt op maandag vraagt hij meestal eerst: “Heb je me gemist, papa?” “Ja Tijn, papa heeft jou gemist.” “Dan krijg je een knuffeltje, papa.” Zo ontzettend lief, de beste knuffel van de hele week. Daarna is het vaste prik om te vragen om een tent te bouwen. Dekens worden dan aan de rugleuning van de bank en de eetkamerstoelen vastgemaakt. Tijn verzamelt zijn speelgoed en gaat dan met al zijn spul de tent in. Hoogtepunt is wanneer de tent instort, al dan niet door zijn eigen toedoen of dat van Trix. Die blinde kat van ons is namelijk ook gek op tenten. Het liefst ligt ze, ook in de zomer bij een temperatuur van tegen de dertig graden, opgerold onder een plaid op de bank. Als Tijn haar mogelijkheid tot ‘cocooning’ verstoort door van de dekens een tent te

COLUMN ✶

maken, is dat een goed alternatief voor haar om het dak van de tent te gebruiken als een soort van hangmat. “Kat op het dak, kat op het dak!” roept Tijn opgewonden. “Trixy, Trixy kom je spelen?” Naast blind is Trix inmiddels aardig doof, zodat het geschreeuw van Tijn haar weinig doet. Als het tentdak uiteindelijk bezwijkt onder het gewicht van Trix, is Tijn helemaal enthousiast! Trix, die verwikkelt in een deken tussen al het kinderspeelgoed terechtkomt en geen idee meer heeft waar ze is, wordt door een dolblije Tijn verwelkomd in de half ingestorte tent. Met horten en stoten weet Trix uiteindelijk miauwend de uitgang te vinden van haar eigen escaperoom. “Moooow”, klinkt een diepe, lage miauw ten slotte uit Trix haar keeltje. “Hoor”, zegt Tijn met zijn vingertje in de lucht, “Trix zegt Tijn. Heb je me gemist, Trixy? Kom maar, krijg je een knuffeltje.” Ook heel erg lief bedoeld, maar bij Trix is er weinig behoefte om na dit avontuur nog even tegen de haren in te worden geaaid door Tijn. Snel baant ze zich een weg door het speelgoedparadijs in de woonkamer tot groot plezier van onze jongen. “Pak me dan als je kan!” roept Tijn achter haar aan rennend. Hoewel Tijn zorgt voor behoorlijk wat reuring in huis en Trixy dit vaak ook leuk vindt, is het haar soms iets teveel. Snel pak ik Trix, zet haar op de bank en leg een plaid over haar heen. Even een time-out. Tijn ziet het echter als een nieuw spelletje en begint te tellen: “Eén, twee, vijf, zeven… tien! Wie niet weg is, is zien!” Inmiddels is Trix weggekropen onder haar deken. “Trixy, waar ben je? Trixyyyyy! Papa, waar is gekke Trixy nou?” Onder de deken vandaan klinkt een zacht spinnend geluid. “Trixy doet een middagslaapje”, antwoord ik en besluit voorlopig maar even naast Trix te blijven zitten tot ze in slaap is gevallen in haar tent en niet meer achtervolgd wordt door ons eigen monstertje.

Rutger Visser (41) is leerkracht in het basisonderwijs. Zijn zoon Tijn kreeg hij samen met zijn man Marcel, z’n beste vriendin Ilona en haar vrouw Manon. Tijn is 2 jaar.

HRLM tje ✶ 59

60 ✶ HRLM tje

INTERVIEW ✶

Ik voelde een knoop in mijn maag. De rillingen liepen over mijn rug. Ik wilde wegrennen, maar mijn benen gehoorzaamden niet. Langzaam sloop Ma Tijger op me af. O, help, dacht ik. Ik ben er geweest! En toen sprong ze boven op me. ‘Mijn schatje’, spinde ze. Voordat ik goed en wel besefte wat er gebeurde, greep ze me bij mijn nekvel en droeg me het oerwoud in. En de honingraat in mijn zak druppeldedrupte op het pad… Ma Tijger nam me mee naar haar hol en likte me helemaal schoon. ‘Ik dacht dat ik je nooit zou vinden’, zei ze. ‘Waar zat je toch? Mmm! Je smaakt naar honing!’ Ik was zo bang dat ik geen woord kon uitbrengen. Maar toen begon ze mijn buikje te likken! Het kriebelde ontzettend. Ik deed mijn best om niet te lachen, maar ik kon me niet beheersen. Ma Tijger keek verbaasd op en bekeek me nog eens goed. ‘Jij bent mijn schatje niet!’ Ze slaakte een woedend gebrul, ontblootte haar tanden en sperde haar muil open. Ik slikte en deed mijn ogen dicht. ‘Eet me alsjeblieft niet op!’ smeekte ik. ... ga snel naar pagina 76 voor het einde.

› HRLM tje ✶ 61

THEATER? Ooit binnen geweest in dat grote gebouw?

Hoe is het om daar op het grote toneel te staan?

Caroline Leardini en Jeroen Heiliegers zijn de oprichters van de Musical4daagse. Caroline & Jeroen zijn beiden afgestudeerd aan het Conservatorium Haarlem afdeling musical. Wat begon als een leuke zomervakantieactiviteit is inmiddels uitgegroeid tot een landelijk cultuur-educatieproject in meer dan 15 theaters: De Musical4daagse. HOE IS DE MUSICAL4DAAGSE ONTSTAAN? Jeroen: “Tijdens onze studietijd hadden wij een baantje als horeca-oproepkracht in de Stadsschouwburg & Philharmonie Haarlem. Wij wisten door onze opleiding natuurlijk wel wat er allemaal achter de schermen en op het toneel gebeurde, maar waar wij ons niet bewust van waren was dat het theater eigenlijk heel vaak ‘dicht’ was. ’s Avonds was er een grote voorstelling, maar overdag en in vakanties werd dat grote gebouw helemaal niet benut. Zonde! In de zomervakantie werd het theater zelfs weken lang niet gebruikt voor publiek.” Caroline: “Dat moest dus anders! Samen bedachten wij hoe wij zoveel mogelijk kinderen op een

62 ✶ HRLM tje

REPORTAGE ✶

› HRLM tje ✶ 63

laagdrempelige manier het theater binnen konden krijgen. Niet via de ‘normale’ manier van een kaartje kopen en naar een voorstelling kijken, maar juist iets doen en daar ook echt iets van leren. Musical-les leek ons de allerbeste manier om zoveel mogelijk kinderen te kunnen bereiken.” HOE KWAMEN JULLIE OP DE NAAM ‘MUSICAL4DAAGSE’? Jeroen: “De naam kwam eigenlijk meer op als grap. Een vierdaagse is een bekend begrip in Nederland, denk aan de avondvierdaagse, zwemvierdaagse en Nijmeegse vierdaagse. De Musical4daagse leek ons een perfecte aanvulling op dit rijtje.” Caroline: “Wij hebben bewust gekozen voor een kort musical-project. Wij houden zelf ook van korte projecten, maar zijn er zeker achter gekomen dat het ook juist goed werkt voor de kinderen. De kinderen kunnen niet worden afgeleid door school of andere verplichtingen. Zij kunnen zich vier dagen helemaal verliezen in de lessen.” WAAROM HEBBEN JULLIE GEKOZEN VOOR MUSICAL? Caroline: “Al van kinds af aan was ik betoverd door het theater. Het moment dat het zaallicht dooft en de spots op het toneel aangaan blijft een unieke ervaring. Als publiek word je meegezogen door het verhaal en meegesleept door de prachtige muziek. Dit noemen de meeste mensen ook wel de magie van het theater. Juist die magie is wat ik de kinderen mee zou willen geven om zelf te kunnen ervaren.” Jeroen: “Musical is een enorm populaire vorm van cultuur voor kinderen. Door het zingen, dansen en acteren kunnen de kinderen zich helemaal laten gaan. Iedereen kent wel een nichtje die in een Elsa-jurk ‘Let it goooo’ zingt. Ook nieuwe musicalfilms zoals Vivo of Encanto. (muziek beide geschreven door musicalcomponisten), zijn ontzettend populair onder de kinderen.” WAT IS HET PROJECT PRECIES? Caroline: “Alle vier de dagen komen de drie ‘disciplines’ (zang, dans en acteren) aan bod en werken de kinderen samen met de docent naar het eindresultaat. De musical zit zo in elkaar

64 ✶ HRLM tje

dat alle kinderen een eigen rol met tekst en solozang hebben. De rolverdeling maken wij op basis van leeftijd. Zo krijgen de jongste kinderen de kleinere rollen en de oudste kinderen de hoofdrollen. Omdat de meeste kinderen elkaar niet kennen, maar wel meteen aan de slag gaan met één gezamenlijk doel, worden er snel vriendjes en vriendinnetjes gemaakt. Dat is juist wat het theater kan doen: verbinden.” Jeroen: “Wij willen de kinderen een unieke ervaring meegeven die zij nooit meer gaan vergeten. Ik denk dat het belangrijk is dat het hele plaatje er zo echt mogelijk uitziet voor de kinderen. Natuurlijk gaan wij voor een zo hoog mogelijk resultaat voor de voorstelling, maar ondertussen is de ontwikkeling van de kinderen eigenlijk nog belangrijker dan dat. Als wij als docent en organisatie er voor zorgen dat het script, muziek, licht, kostuums en kap & grime (haar en make-up) net zo gaaf is als in een echte professionele voorstelling, dan kunnen de kinderen echt ervaren wat de magie van het theater is.” WAT WIL JE UITEINDELIJK BEREIKEN MET HET PROJECT? Jeroen: “Het theater is voor ieder kind. Daarom werken wij sinds een jaar met een

REPORTAGE ✶

aantal theaters samen aan een nieuwe vorm waarbij nóg meer kinderen mee kunnen doen aan de Musical4daagse. Kinderen die het thuis financieel wat minder hebben, maar toch heel graag mee willen doen kunnen door middel van een speciaal fonds of sponsoring toch meedoen. Het geld uit dit fonds en sponsoring wordt gebruikt om deze kinderen kosteloos mee te laten doen.” Caroline: “Wat eigenlijk het allermooiste van dit systeem is, is dat de kinderen die via dit fonds mee doen even helemaal vergeten wat er thuis allemaal speelt. Deze kinderen komen vaak uit een gespannen thuissituatie en hebben daardoor moeite met schoolwerk en concentratie. Juist door iets totaal anders te ervaren dan wat zij in het dagelijkse leven doen, kunnen deze kinderen even helemaal vergeten wat er om zich heen afspeelt en vooral bezig zijn met dingen die ze juist zo leuk vinden.” Jeroen: “Theater en dus cultuur-educatie is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Wat niet in ‘de echte wereld’ kan, kan wel in het theater. Tijdens de lessen kun je even iemand anders zijn dan wie je in het echt bent. De Musical4daagse zorgt voor een blijvende herinnering bij de kinderen. Vier dagen zingen, dansen en acteren met

een voorstelling in een groot theater gaan ze nooit meer vergeten. Ik ben trots op onze samenwerkingen met de theaters.” EN ZIJN JULLIE TEVREDEN? Jeroen: “Inmiddels is De Musical4daagse uitgeroeid tot een landelijke cultuureducatie project in meer dan 15 theaters. Daar ben ik ontzettend trots op. Ons doel is dat theater nooit zal verdwijnen en dat wij kinderen altijd kunnen blijven inspireren en motiveren om naar het theater te gaan.” Caroline: “De verbinding met het theater is belangrijker dan ooit. Er is in een maatschappij waar cultuur vaak als ‘extra’ wordt gezien volgens mij nog veel werk te verzetten. Creativiteit is de oorsprong van alles. Ik ben er van overtuigd dat de kinderen die bij onze Musical4daagse mee hebben gedaan, later vaker naar het theater zullen gaan. Als zij zelf volwassen zijn en met hun eigen kinderen het theater bezoeken zullen zij vertellen dat papa of mama hier vroeger op het toneel heeft gestaan voor een écht publiek. Als wij onze kinderen nu aanleren om naar het theater te gaan, dan wordt het theater weer een deel van de maatschappij. Zo blijft het theater verbinden en inspireren.” ✶

WIL JIJ OOK MEEDOEN? Kinderen kunnen vanaf 6 t/m 12 jaar meedoen met de Musical4daagse. De Musical4daagse is in de kerst- en zomervakantie te zien in de Stadsschouwburg & Philharmonie Haarlem: Kerstvakantie 2021: 27 t/m 30 december 2021 & 3 t/m 6 januari 2022. Zomervakantie 2022: 16 t/m 19 juli 2022 & 20 t/m 23 juli 2022. BENIEUWD WAAR DE MUSICAL4DAAGSE NOG MEER IS? Check de website www.musical4daagse.nl

HRLM tje ✶ 65

piratenparen

Al deze piraten hebben een identieke tweelingbroer, behalve één. Kun jij hem vinden?

5NOG MEER PUZZEL EN SPELLETJES? Dit fantastische activiteitenboek combineert leuke puzzels met creatieve tekenopdrachten. Volg de piratensporen, teken je eigen fantasiedieren, los de dinosaurusraadsels op en ontwerp leuke kleren! Wat houdt je nog tegen? Begin er meteen aan, maar zoek eerst het gele potlood op de omslag Uitgeverij Deltas, € 9,95! 13263•brilliant puzzle and drawing N.indd 5

66 ✶ HRLM tje

4/02/14 10:51

COLUMN ✶

Joost

WAAROM (NIET)?

Waarom-vragen: het zijn dé vragen die je je hele leven blijven achtervolgen. Het begint al zo rond je derde levensjaar. De wereld om je heen is nog helemaal nieuw en je vraagt je af waarom de dingen zijn zoals ze zijn. Ook leer je met dit soort vragen al snel hoe je je ouders kunt pesten. Vragen zoals ‘Waarom is de lucht blauw?’ worden steeds vaker afgewisseld met zoiets als ‘Waarom moet ik mijn schoenen aan?’ of ‘Waarom moet ik nu naar bed?’ Hoe ouder je wordt, hoe meer waarom-vragen veranderen. Op school en tijdens een eventuele vervolgstudie leer je immers op veel vragen wel een antwoord en anders leer je wel hoe je het antwoord kunt opzoeken. Toch doemen er weer andere waarom-vragen op waar je eigenlijk nooit een antwoord op krijgt. En dat is af en toe best slikken. ‘Waarom is er nog steeds oorlog in de wereld?’of ‘Waarom gaan sommige dierbaren veel te vroeg dood?’ Je leert dat er vaak ook géén antwoorden zijn en dat je met allerlei feiten moet leren leven. Uiteindelijk worden het vragen die je het liefste niet meer stelt, je houdt ze voor jezelf. Gelukkig is er ook een leuke waarom-vraag die je niet hoeft te stellen, maar gewoon als een goed antwoord kunt gebruiken, namelijk: waarom niet? De meeste mensen beginnen zo rond hun dertigste weer allerlei vragen te stellen, maar dan vooral aan zichzelf. Frustraties ontstaan vaak als zij zichzelf direct een antwoord weten terug te geven. ‘Waarom zou ik voor mezelf beginnen? Dan verdien ik een stuk minder!’ of ‘Waarom zou ik die wereldreis gaan maken? Dan heb ik een gat in mijn CV!’ Het is zonde om direct bij dit soort droom-vragen, want dat zijn ze eigenlijk, voor jezelf de deur dicht te gooien. Stel je daarom eens de vraag ‘Waarom niet?’

Joost Dobbe (39) is muzikant, muziekdocent en journalist. Hij woont samen met zijn vrouw, twee dochters en hondje in Haarlem. www.joostdobbe.nl

Waarom zou je niet eindelijk eens dat koffietentje beginnen? Waarom zou je niet die reis door Afrika maken? Waarom zou je niet een ander soort baan kiezen? Waarom niet? Je leeft maar één keer, dit is jouw moment! Natuurlijk zijn er altijd wel redenen te verzinnen waarom sommige dingen toch (nog) niet kunnen, maar met de ‘waarom niet-vraag’ zorg je er wel voor dat je weer eens open naar jezelf, je eigen wensen, dromen en toekomst kijkt. En het is ook een goed middel om te gebruiken bij vrienden en bekenden die om de zoveel tijd met dezelfde levensvragen worstelen.

HRLM tje ✶ 67

68 ✶ HRLM tje

INTERVIEW ✶

Door Lev

in (9 jaar)

› HRLM tje ✶ 69

✂

70 ✶ HRLM tje

DUIZELT HET JE AL? KNIP DE KLEURPLAAT UIT EN KLEUR JE GEK!

INTERVIEW ✶

Knabbel & Babbel Ik vind Knabbel & Babbel persoonlijk de leukste tekenfilm. Daarom ga ik jullie nu weetjes vertellen over Knabbel & Babbel. Hopelijk weten jullie hierna hoe een film van Knabbel & Babbel wordt gemaakt.

Wie zijn Knabbel en Babbel? Nora (8 jaar)

Knabbel en Babbel zijn twee tekenfilm- en strip-figuren van Disney. In het Engels heten ze Chip en Dale ze worden vernoemd naar een beroemde meubelmaker Thomas Chippendale. Knabbel is heel slim en is afgestudeerd aan de notenkrakers academie. je kunt hem gerust vragen om een noot te kraken.babbel is grappig en een beetje domweetjes.

Hoe worden Knabbel en Babbel gemaakt? Met een speciaal computerprogramma maken ze eerst een soort skelet. Als ze het skelet laten bewegen, zorgt de computer dat het hele lijf meebeweegt. Met een techniek die ‘wire-frame animation’ heet, worden de poppetjes driedimensionaal gemaakt. Dan worden ze ingekleurd en aangekleed.

Wist je dat... ... vroeger de film van Knabbel & Babbel zwart-wit was? ... vroeger de film van Knabbel & Babbel zonder geluid was? ... Donald Duck vaak tot last is bij Knabbel & Babbel ... dat Knabbel en Babbel alleen een holletje wilden en een wintervoorraad nootjes wilden?

› HRLM tje ✶ 71

72 ✶ HRLM tje

KOKEN ✶

Pindaspinnenkoekjes Een spinnetje, een spinnetje, dat zocht een klein vriendinnetje… Laat iedereen maar schrikken met een spinnenkoek. De koekjes zijn gemaakt van pindakaas en er komt een grote spin bovenop. Gelukkig geen echte spin, maar een heerlijke spin van chocola en nootjes. Normaal gesproken zijn mensen vaak een beetje bang voor spinnen, maar hier wil iedereen er juist een heleboel van! 16 stuks | Bereidingstijd: 60 min. + 10 min. oventijd Wat heb je nodig? • 250 g 100% pindakaas • 1 ei • 16 Ferrero Rochers • 1 rode chocokleurstift

BEKEND VAN YOUTUBE! De Zoete Zusjes Saar en Janna leren kinderen vanaf 6 jaar koken in het leukste kinderkookboek boordevol heerlijke stap-voor-staprecepten. Saar en Janna, die je kent van hun YouTube-kanaal De Zoete Zusjes, maken koken makkelijk én leuk voor kinderen. In dit kookboek vind je 30 recepten voor de allerlekkerste hapjes, drankjes, ontbijt, lunch, diner, toetjes – en natuurlijk de enige echte Zoete Zusjes-verjaardagstaart. Met de duidelijke stap-voor-stapfoto’s wordt ieder kind een keukenprins(es). Een gezond en superleuk kookboek waaruit je echt álles wel wilt koken, bakken én opeten! Kosmos Uitgevers, € 22,50.

• 200 g fijne kristalsuiker • 100 g extra pure chocolade 72% • 1 witte chocokleurstift • Bakpapier & een nietmachine

Aan de slag: 1 Verwarm de oven voor op 180°C. Meng de pindakaas met de suiker en het ei met een garde. Is dit deeg te slap om er balletjes van te maken, laat het dan even rusten in de koelkast. 2 Vorm 16 gelijke balletjes van het deeg en leg ze op een met bakpapier beklede bakplaat. Druk ze een beetje plat met je vingers tot ze ca. 6 cm doorsnee zijn. 3 Bak de koekjes in het midden van de oven in ca. 10 min. gaar. Laat ze afkoelen. Eerst 10 min. op de bakplaat op een rooster. En dan direct op het rooster. 4 Hak of breek de chocolade in kleine stukjes. 5 Doe de chocolade in een hittebestendige kom en hang die kom in een pan met een laag water. Zet de pan en de kom op het vuur en breng het water aan de kook. Zorg dat de kom het water niet raakt en dat er geen water bij de chocolade kan komen, want dan smelt hij niet mooi en wordt hij korrelig (en dan kun je hem weggooien, of opeten ;-)). Laat al roerend smelten. Haal de pan en de kom van het vuur als de chocolade gesmolten is. 6 Vouw ondertussen een cornetje van bakpapier. Knip 1 vel bakpapier doormidden en maak er een puntzakje van zoals je ook een pijltje van papier maakt. Zet ’m vast met een nietje. 7 Doe de gesmolten chocolade in het cornetje, vouw de bovenkant goed dicht en knip een klein puntje van de onderkant. Plak de Ferrero Rochers vast met een beetje chocolade en geef elke spin een hoofdje en 8 pootjes. 8 Maak met de kleurstiften oogjes en mondjes.

Tip:

Versieren met echte chocolade is natuurlijk mooier en lekkerder, maar als het echt niet lukt om het netjes te krijgen met gesmolten chocolade, kun je natuurlijk ook alles tekenen met de chocostiften.

HRLM tje ✶ 73

✶ VERHAAL

De vakantie van mijn leven door Nora (8 jaar)

Ik ga naar de maan en dat wordt suuuuper. Ik ben nu op de maan, ik ben aan het eten en straks gaan we naar mars en ik was net vergeten te zeggen dat Levi en Hanna ook mee zijn en die zijn heeeel lief. Ik ben nu op mars en ik heb net een marsmannetje ontmoet en hij heette Giel. Giel zei gabasoe gabala en dat betekent: Hallo, leuk je te ontmoeten en ik versta het door Willie Wortels vertaler en Giel had ook een marspuppy en zo ziet ons schema er uit Maandag Mars Dinsdag Jupiter Woensdag Sarturnus Donderdag Ruimtestation ISS Vrijdag Iranus Zaterdag Pluto Zondag naar het nieuwe ruimtestation van China En van Giel mochten we aivi (dat is de marspuppy) uitlate en we gingen weer naar de maan en we slapen in een oude krater en kijken naar de sterrenhemel en wat was dit een leuke dag geweest. Slaap lekker. Het is 7:00, ik en Hanna zijn al wakker. Gelukkig zijn we niet weggevlogen. Ik en Hanna gaan Levi laten schrikken . 3:21 Boe en weet je wat Levi riep? Aaaah. Haha. We gaan straks naar Jupiter en raad eens wat we vonden? Een jupiterster, die ster is uit de lucht gevallen. En we vonden ook een speeltuin en daar speelde we de hele dag. En weet je wat voor speeltoestelen ze hadden? Een aardewip en een maanschommel en ook een ufoglijbaan. En het was jammer dat we weer naar de de maan moesten gaan. En toen gingen we slapen ZZZZZZ. Het is nu woensdag. We gaan straks naar Saturnus. Ik heb er echt heel veel zin in. We eten als brood ontbijt. Brood gesneden als de zon en als beleg kaas gesneden als de maan. Dus. We gaan straks

😌

😋

74 ✶ HRLM tje

naar Saturnus. Nu zijn we op Saturnus en we gaan op de ring van Sarturnus glijden. Wiiiiiiiihjoehoe haha. Ja dat riep Levi. Ik en Hanna rolde bijna van de ring van het lachen En Levi deed ook een grappige showe en nu gaan we weer naar de maan Levi sliep al meteen toen we in onze slaapzak lagen en ik en Hanna gaapte heel hard GAAP! Het is nu donderdag. We gaan straks naar het ruimtestation ISS. We zijn er en we krijgen een rondlijding en toen we langs de wc’s kwamen zij Levi voor de grap PLEE. Hahaha. We mogen daar een nachtje blijven slapen. En het is weer ochtend.

😀

😟

De vakantie van me leven (deel twee) We gaan vandaag naar Iranus. We hebben net een nieuwe raket gekocht, eentje met vlammen ooooh we gaan met onze splinternieuwe raket naar Iranus. Brrr Iranus lijkt wel een noordpool. We hebben hele mooie winterjassen en we vonden een ijsdierentuin. Ze hadden ijsberen pinguins, etc. En ze hadden een speeltuin natuurlijk van ijs gemaakt duh. En we liepen verder en daar was de uitgang. Nou! Zei Levi onze raket die we moeste tanken en toen wooooesh weg waren wij. We sliepen in de raket GAAP! Het is 12:01, we zijn op Pluto. We zagen Pluto de hond, maar dan groen. En we zagen een blauwe gele en opeens een kabouter!!!!! Levi schrok jonge. We waren echt heel snel klaar, omdat het een dwergplaneet is. We slapen op Pluto we slapen op Pluto zong Levi en we gingen slapen zzz. En opeens waren we in het nieuwe ruimtestation van China. En we mochten een ruimtespelletje spele en een van de astronauten was heel lief want we mochten een snoepje mmm jam. Jammer genoeg moesten we weer naar de aarde. Jammer, riepen we en we riepen Doei ruimte. Maar we moesten weer naar school, maar we hadden de ster nog van jupiter, die hangde we in de klas. Het was een hele leuke vakantie.

😴

🎵

✂

DEZE KLEURPLAAT IS GEMAAKT DOOR ONZE KINDERREDACTEUR LEVIN WIEMANS (9 JAAR). KNIP DE KLEURPLAAT UIT EN GEEF HET WAPEN VAN HAARLEM EN ALLE GEKKE KOPPEN EEN KLEUTJE!

KLEURPLAAT ✶

HRLM tje ✶ 75

BOBO E N DE Z I M ZOEM BI J E N

Precies op dat moment sprong er een tijgerwelp uit de struiken. ‘Mama!’ Ma Tijger geloofde haar ogen niet. ‘Daar is mijn schatje!’ riep ze blij. ‘Hoe heb je de weg naar huis gevonden?’ ‘Ik heb een honingspoor gevolgd’, zei de tijgerwelp. ‘Het smaakte zo zoet dat ik het wel móést oplikken!’

76 ✶ HRLM tje

INTERVIEW ✶

TOV E R B OS

Ik haalde de honingraat uit mijn zak. ‘Dit is de zoetste honing van de hele wereld!’ zei ik. Dat vonden de tijgers ook. ‘Dank je wel!’ zei Ma Tijger tegen me. ‘Je hebt mijn welpje weer thuisgebracht.’ ‘Maar nu is het tijd dat ik zelf naar huis ga’, zei ik. ‘Dag!’ Vlug stapperdestapte ik het pad weer af. Onderweg kwam ik de aap, de olifanten en de giraf tegen, en ik vertelde iedereen het goede nieuws. ‘Ma Tijger heeft haar welp terug, en dat allemaal dankzij mij, de Zimzoembijen en de zoetste honing van de hele wereld!’ Einde, jammer hè?

Wat dapper van je. Daar ben je goed vanaf gekomen!

Waar gaan we nu naartoe?

MEER LEZEN? Zoek een knus hoekje op, sla dit boek open en ga samen op avontuur. Ontdek een schat aan verhalen over piraten die popliedjes schrijven, een kat met een kriebelende neus, eenzame reuzen en snoepende draken en dinosaurussen die wel van een feestje houden... Uitgeverij Deltas, € 19,95.

› HRLM tje ✶ 77

Koken met Lois Lois (8 jaar) vertelt aan onze redacteur Victoria van der Werff over hoe ze een pizza margherita heeft gemaakt en legt ook uit hoe je het beste bijvoorbeeld een tomaat kunt snijden. “Mama was de foto’s aan het maken en toen gingen we de olie, de bloem, het warme water, de gist (1 pakje) bij elkaar kneden met een houten lepel. Toen moesten we gaan kneden. Eerst moest je een kuiltje maken in de bloem en gist en toen moest je de olie en het warme water erin. Toen moest je het kneden en in een kom doen zodat het ging rijzen. Toen moest je een bakplaat hebben met bakpapier en olie erop smeren. Toen het deeg was gerijst moest je het in twee stukken snijden. En we hadden twee bollen gemaakt in twee kommen. Daarna doe je het op de bakplaat. Dus we hadden het eerst uitgerold en toen op de bakplaat gedaan. Toen moesten we de tomaten snijden met een speciale techniek. Toen moest je de saus en toen de tomaten en toen de mozzarella in stukjes plukken. En die blaadjes basilicum in kleine stukjes. Dan in de oven, ik weet niet voor hoelang ofzo.” Ingrediënten voor twee grote pizza bodems: • 225 gram broodmeel of Italiaanse bloem type 00 • 7 gram droge gist • 2 eetlepels olijfolie • 150 ml warmwater

78 ✶ HRLM tje

Ingrediënten voor erop: • 4 - 5 eetlepels passata • 4 rijpe tomaten • 150 gram mozzarella • 6 blaadjes basilicum plus paar extra • handjevol versgeraspte Parmezaanse kaars

Georgio

KOKEN ✶

› HRLM tje ✶ 79

Speciale snijtechniek van Lois

“De brugtechniek, de blauwtechniek en dat was het dan. Kijk, dus je hebt de tomaat. Alles kan hiermee, banaan, maakt niets uit. Dan houd je hem in de brug en dan hou je mes eronder en dan snijd je. De blauwtechniek gaat zo, niet met je duim eruit, maar met je duim in je hand. Zo snijd je je vingers niet.”

80 ✶ HRLM tje

KOKEN ✶

. . . mm

m m M

Fotografie: Linda Llambias.

Bak de pizza’s in een voorverwarmde oven (200 oC) ongeveer 15 tot 20 minuten.

Tip van Lois

“Je moet de pizza dikker maken dan wij hadden gedaan. Dan is hij lekkerder.”

HRLM tje ✶ 81

Alsjeblieft! Dit was de twaalfde editie van HRLMtje, speciaal gemaakt door onze kinderredactie. We hopen dat jullie ervan hebben genoten. Tot de volgende editie!