Redakcja „Sami Swoi Magazyn” nie ponosi odpowiedzialności za treść publikowanych ogłoszeń. Redakcja zastrzega sobie prawo odmowy publikacji ogłoszenia bez podania przyczyny.
MNÓSTWO IMPREZ NA
POLISH HERITAGE DAYS [DNI DZIEDZICTWA POLSKIEGO] TO COROCZNE WYDARZENIE, KTÓREGO CELEM JEST ŚWIĘTOWANIE I PROMOWANIE POLSKIEJ KULTURY, DZIEDZICTWA PRZESZŁYCH POKOLEŃ ORAZ POLSKIEGO WKŁADU
W ŻYCIE KULTURALNE, GOSPODARCZE I SPOŁECZNE WIELKIEJ BRYTANII.
Projekt Polish Heritage Days odbywa się w miesiącu maju na terenie całej Wielkiej Brytanii. Wydarzenie tradycyjnie rozpoczyna się w weekend tuż po symbolicznym i jakże ważnym dniu 3 maja, kiedy to w 1791 roku Polska ogłosiła swoja pierwszą skodyfikowaną konstytucję (jako pierwszy kraj w Europie, a drugi na świecie po Stanach Zjednoczonych). Konstytucja stała się symbolem wolności i równości. Polish Heritage Days jest także okazją do świętowania dnia 2 maja, który to w Polsce, a także wśród Polonii rozproszonej po całym świecie, obchodzony jest jako Dzień Polonii i Polaków za Granicą oraz Dzień Flagi RP.
Celem Polish Heritage Days jest jeszcze bliższe zintegrowanie polskiej społeczności z innymi społecznościami zamieszkującymi Wielką Brytanię, zarówno na poziomie lokalnym, jak i narodowym, oraz podzielenie się polską kulturą, dziedzictwem i słynną polską gościnnością. Jednym z celów jest także przedstawienie Polaków jako naród otwarty i tolerancyjny.
Co roku Ambasador RP w Londynie zachęca wszystkie polskie, brytyjskie i międzynarodowe organizacje, a także polskie parafie i szkoły sobotnie działające w Wielkiej Brytanii do aktywnego uczestniczenia w obchodach.
Oficjalnym symbolem Polish Heritage Days jest biało-czerwona szachownica, która to była symbolem polskich pilotów walczących w Bitwie o Wielką Brytanię, i która dzięki staraniom Ambasady RP w Londynie stała się nieoficjalnym symbolem Polaków w Wielkiej Brytanii.
Lista imprez w ramach PHD jest bardzo duża, od małych zawodów sportowych po ogromne pikniki plenerowe. Zachęcamy do udziału we wszystkich wydarzeniach. Poniżej plakaty niektórych z nich.
CZY POLACY PÓJDĄ NA WYBORY?
Już 7 maja 2026 roku w Wielkiej Brytanii odbędą się wybory lokalne. Mieszkańcy wybiorą ponad 5 tysięcy radnych. Na Wyspach Brytyjskich mieszka wielu Polaków. Czy mogą oni wziąć udział w głosowaniu? Przeczytajcie. Oto zasady udziału w wyborach lokalnych w Wielkiej Brytanii.
Wybory lokalne w Wielkiej Brytanii odbędą się 7 maja 2026 roku. Brytyjczycy wybiorą 5014 radnych w 136 samorządach w Anglii, w tym w 32 dzielnicach Londynu, 32 radach miejskich, 18 tzw. unitary authorities (jednolitych jednostkach administracyjnych), 6 radach hrabstw oraz 48 radach dystryktów. Ponadto, bezpośrednio wybranych zostanie 6 burmistrzów miast.
Aby móc wziąć udział w wyborach lokalnych w Wielkiej Brytanii, należy przede wszystkim być
zarejestrowanym. Brać udziału w wyborach nie mogą osoby, które prawnie zostały pozbawione takiego prawa. Czynne prawo wyborcze w tym głosowaniu w Anglii oraz Irlandii Północnej otrzymuje się w wieku 18 lat, natomiast w Szkocji oraz Walii – w wieku 16 lat.
Czy Polacy mogą głosować w wyborach samorządowych w Wielkiej Brytanii?
Podstawowym warunkiem, by móc głosować w takich wyborach jest posiadanie obywatelstwa brytyjskiego lub irlandzkiego.
W przypadku Anglii oraz Irlandii Północnej oddać głos mogą także osoby, które otrzymały prawo wjazdu lub pobytu w Zjednoczonym Królestwie, na wyspach Kanału La Manche (Baliwatach Guernsey i Jersey) oraz Wyspie Mann.
Ponadto, uprawnienie takie przysługuje:
• obywatelom państw Brytyjskiej Wspólnoty Narodów (Commonwealth)
• obywatelom Danii, Hiszpanii, Luksemburga, Polski oraz Portugalii
• obywatelom innych krajów UE, jeśli mają prawo wjazdu lub pobytu, lub przebywają na Wyspach ciągle od 31 grudnia 2020 roku.
W Szkocji i Walii sytuacja wygląda podobnie, w pierwszym przypadku osoby spoza Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii muszą mieć prawo pobytu, z kolei w tym drugim, już samo obywatelstwo kraju UE pozwala na oddanie głosu.
W Anglii w wyborach można wziąć udział od 18 roku życia, w Szkocji i Walii od 16. Aby zagłosować musisz być zarejestrowany w spisie wyborców.
Z NIELUDZKIEJ ZIEMI DO KRAINY MAHARADŻÓW
Promocja albumu pt. „Z nieludzkiej ziemi do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948" odbędzie się 9 maja 2026 r. o godz. 16:00 w Czytelni Biblioteki Polskiej POSK. Wstęp wolny! W spotkaniu udział wezmą: Marzena Kruk – dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej oraz Anna Płońska – współautorka albumu.
Tysiące Polaków z Kresów Wschodnich jednej nocy 1940 lub 1941 r. utraciło swoje dotychczasowe życie, ciężko zarobiony majątek, a niekiedy również rodzinę. Zostali zmuszeni do wyruszenia w niechcianą i bolesną podróż na wschód – w głąb Związku Sowieckiego. Po podpisaniu układu Sikorski–Majski część Polaków z zesłania do ZSRS trafiła do Indii. Ich wojenne losy przedstawiono w niniejszym albumie.
Publikacja powstała w głównej mierze na podstawie dokumentów i fotografii, które trafiły do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie w ramach projektu „Archiwum Pełne Pamięci”.
Autorzy pragnęli pokazać nie tylko świadectwo tragedii przeżytych przez bohaterów książki – zesłanych na Sybir i do Kazachstanu, lecz przede wszystkim – ogromnej życzliwości i wsparcia, jakich doznali oni na Półwyspie Indyjskim. W wielu przypadkach zdecydowano się oddać głos uczestnikom opisywanych wydarzeń – liczne cytaty urozmaicają tok opowieści i są jej ważnym dopełnieniem. W aneksie przedstawiono wybrane sylwetki znanych Polaków, którzy w latach 1942–1948 przebywali w Indiach.
Serdecznie zapraszamy!
LONDYŃSKI SALON ARTYSTYCZNY
Przed nami pierwsza edycja Salonu Artystycznego, która odbędzie się 9 maja o godz. 18:00!
To wyjątkowa przestrzeń spotkań ze sztuką, inspirującymi ludźmi i twórczą energią. Salon będzie miał charakter cy-
kliczny, więc to dopiero początek naszej artystycznej podróży!
Koordynatorką wydarzenia jest Agnieszka Kuchnia-Wolosiewicz, która będzie zapraszać niezwykłych artystów i tworzyć niepowtarzalną atmosferę każdego spotkania.
Sala Orłów 9 maja 18:00
Jak piszą organizatorzy - przyjdź, poznaj, zainspiruj się i zostań z nami na dłużej!
ZKURPISYN NA WYSPACH
WARSZTATY, KTÓRE OBUDZIŁY KURPIOWSKĄ DUSZĘ POLONII
Na Kurpiach mówi się, że człowiek niesie w sobie puszczę – nawet wtedy, gdy rusza w świat. W przypadku Czarka Kuczyńskiego to powiedzenie brzmi jak osobista biografia. Gdziekolwiek się pojawia, wnosi ze sobą rytm rodzinnej ziemi, miękkość kurpiowskiej gwary i muzykę, która nie udaje tradycji – ona nią jest. Nic więc dziwnego, że gdy Federacja Polskich Zespołów Folklorystycznych w Wielkiej Brytanii zaprosiła go do poprowadzenia warsztatów w Luton, wydarzenie natychmiast przyciągnęło zespoły z całej Wyspy i Irlandii.
Przez dwa dni sala w Luton tętniła energią tancerzy z londyńskich zespołów Tatry, Mazury, Karolinka i Żywiec, z irlandzkiej Koniczyny, z Karpat z Southampton, Wieśniaków z Birmingham oraz Młodego Lasu ze Slough. Uczyli się tańców kurpiowskich, przyśpiewek, zabaw i charakterystycznej dla regionu ekspresji ruchu – tej surowej, prostej, a jednocześnie pełnej wdzięku. Zajęcia prowadzone były bez scenicznej maniery, za to z ogromną uważnością na rytm i wspólnotę. Bo na Kurpiach taniec nie jest popisem – jest spotkaniem.
Czarek nie przyjechał sam. Towarzyszyli mu dwaj muzycy, którzy nadali warsztatom wyjątkowy ton. Dariusz Wiśniewski, akordeonista, aranżer i kompozytor muzyki ludowej, od lat
współpracuje z zespołami folklorystycznymi, tworząc nowoczesne opracowania inspirowane tradycją. Występował na festiwalach folklorystycznych na kilku kontynentach, zdobywając nagrody m.in. w Turcji i Brazylii. Jego muzyka łączy tradycyjne brzmienia z nowoczesną wrażliwością, co uczestnicy warsztatów wyczuli od pierwszych taktów. Obok niego grał Zdzisław Suchecki – tancerz dwóch zespołów regionalnych, człowiek, który „żyje po kurpiowsku” nie tylko na scenie. Jego bębenek, prosty i surowy, niósł rytm znany z podwórek, wesel i wiejskich zabaw. Razem stworzyli brzmienie, którego nie da się odtworzyć z nagrań – żywe, organiczne, pulsujące energią ludzi, którzy naprawdę czują tę muzykę.
A kiedy kończył się dzień, nikt nie myślał o odpoczynku. Wieczorem w polskiej restauracji „Iron Spoon” warsztaty trwały dalej – spontaniczne śpiewy, tańce między stolikami, muzyka Czułego Echa i śmiech, który niósł się długo po zamknięciu drzwi. To właśnie w takich chwilach folklor pokazuje swoją prawdziwą siłę w byciu razem.
Kurpie to region, w którym tradycja wciąż jest częścią codzienności. Wesele Kurpiowskie – ogromne, trzydniowe wydarzenie folklorystyczne w Kadzidle – co roku przyciąga tłumy Kurpiów z całego świata, turystów, zespoły folk-
lorystyczne i miłośników tradycji. Miodobranie Kurpiowskie, święto bartnictwa i muzyki, jest okazją do prezentacji strojów, obrzędów i lokalnych smaków. A w domach nadal żyją dawne pieśni, gwara, rękodzieło i gościnność, która nie potrzebuje wielkich słów.
Czarek Kuczyński wyrósł z tej kultury. Jest synem Witolda Kuczyńskiego, Kurpia, który traktował tradycję jako żywą praktykę – obecną w języku, pieśniach i codziennych zwyczajach. Dlatego twórczość Czarka nie jest stylizacją ani modą na folklor. To naturalne przedłużenie domu.
Jako popularyzator kultury ludowej prowadzi warsztaty i szkolenia w Polsce i za granicą. Współpracuje z Narodowym Instytutem Muzyki i Tańca, Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi, muzeami i teatrami. Od lat prowadzi największe festiwale folklorystyczne w Polsce, w tym Dożynki Polskie w Spale. Promuje folklor również w telewizji – m.in. w programie TVP Kultura „Z przytupem”. Jako muzyk występował z zespołem ENEJ na trasach koncertowych oraz z Kapelą ze Wsi Warszawa.
Założył zespół Czułe Echo, z którym nagrał album „Piosenki naszej Babci” – współczesne aranżacje kurpiowskich pieśni, nominowane w plebiscycie Wirtualne Gęśle do tytułu folkowej płyty roku. To muzyka, która nie rekonstruuje tradycji,
lecz ją przedłuża. Jak mówią sami twórcy: „Babcie śpiewały – wnuczkowie dogrywają.”
Równolegle Czarek działa jako ZKurpiSyn, tworząc krótkie filmy, w których kurpiowska gwara i humor trafiają do tysięcy odbiorców. Dzięki temu Kurpie stają się bliskie także młodemu pokoleniu, a tradycja zyskuje nowoczesny język.
Podczas warsztatów w Luton padło zdanie, które uczestnicy zapamiętają na długo. Czarek, patrząc na salę pełną tancerzy z różnych stron Wysp, powiedział: „na górze Irlandia, na dole Anglia, a w sercu Kurpie.” Proste, a jednocześnie
niezwykle wymowne – jakby w jednym zdaniu zmieścił całą ideę tego spotkania.
Bo choć uczestnicy mieszkają w różnych krajach, choć dzielą ich kilometry i codzienność, to przez dwa dni w Luton łączyło ich jedno: żywa, autentyczna tradycja, która – jeśli raz się ją w sobie niesie – potrafi wybrzmieć wszędzie.
Jeżeli chcesz bliżej poznać kulturę kurpiowską, zapraszamy do śledzenia profili Czarka Kuczyńskiego, który z pasją i autentycznością przybliża tradycje swojej małej ojczyzny: Facebook / Instagram: Czarek Kuczyński – ZKurpiSyn TikTok: ZKurpiSyn
Zachęcamy również do posłuchania wyjątkowego projektu muzycznego, który przybliży Cię do kultury ludowej w zaskakująco energiczny i świeży sposób: Spotify – album: Czułe Echo – Piosenki naszej Babci
A jeśli chcesz tańczyć, śpiewać, rozwijać swoje pasje i być częścią społeczności, która z dumą pielęgnuje polskie tradycje na brytyjskiej ziemi — dołącz do nas. Tu każdy krok, każdy śpiew i każdy uśmiech stają się częścią większej opowieści.
@PolishFolkUK
MAŁY KSIĄŻĘ
w Teatrze POSK
Spektakl “Mały Książę” w maju i czerwcu na scenie Teatru POSK Dzieciom! To bajka mądra, poruszająca i niezwykle aktualna. W świecie dzisiejszego pośpiechu, niesie ona ze sobą ważne przesłanie, skłania do refleksji i przypomina o tym, co w życiu najistotniejsze. W spektaklu nie zabraknie również humoru oraz magii – elementów, które dla Teatru POSK Dzieciom są zawsze szczególnie ważne.
Spektakle:
16 i 17 maja oraz
6 i 7 czerwca
BILETY
ŁATWOGANG PRZESZEDŁ DO HISTORII
Takiej akcji jeszcze w Polsce nie było. Ba, nie tylko w Polsce. Branżowy serwis Streamer.guide napisał, że zbiórka pobiła dwa rekordy Guinnessa.
Livestream trwał 9 dni (17-26 kwietnia 2026 r.) i był nadawany z mieszkania w Warszawie. Zebrano ponad 250 mln zł dla Fundacji Cancer Fighters. Według Streams Charts w szczycie transmisję na YouTube oglądało równocześnie 1,577,039 osób.
Zbiórka na livestreamie zakończyła się kwotą ponad 250 mln zł, a pieniądze zebrane na streamie mają w całości zasilić Fundację Cancer Fighters. Finał planowano wcześniej na godz. 16, później termin przesuwano do godz. 20, a ostatecznie transmisja zakończyła się w niedzielę o godz. 21.37.
Na branżowym portalu Streamer.guide ukazał się obszerny materiał, w którym polski livestream nazwano największą charytatywną transmisją w historii internetu. Serwis podsumowuje zasięg i tempo wpłat, podkreślając skalę przed-
sięwzięcia na tle dotychczasowych rekordów.
Pierwszym impulsem do akcji była historia 11-letniej Mai Mecan z Oławy, która od niemal trzech lat zmaga się z ostrą białaczką szpikową. Dziewczynka nagrała z raperem Bedoes 2115 utwór "Ciągle tutaj jestem (diss na raka)", a tantiemy z piosenki miały trafić do Fundacji Cancer Fighters - podkreślał branżowy serwis.
Zaraz potem Patryk Garkowski, znany w internecie jako Łatwogang, ogłosił nietypowe wyzwanie: za każdy "lajk" pod filmem na TikToku miał słuchać utworu przez jedną sekundę na transmisji. Wideo zebrało ponad 767 tys. polubień, co oznaczało wielodniowy maraton na żywo. Start nastąpił 17 kwietnia, a finał dziewięć dni później, 26 kwietnia.
Transmisja trwała 9 dni, a pierwotny cel zbiórki wynosił 500 tys. zł. Ta bariera padła bardzo szybko, a kolejne progi pojawiały się niemal z dnia na dzień. Jak podano w statystykach Streams Charts, w szczytowym momencie na jednym kanale
YouTube było 1,577,039 widzów jednocześnie.
Serwis podkreśla, że Łatwogang dwukrotnie przebija dotychczasowe granice. Najpierw polska kampania przeskoczyła rezultat MrBeasta i xQca z sierpnia 2025 r., gdy w trakcie 15 godzin Team Water uzbierali ponad 12 mln dol. (około 43 mln zł). Streamer.guide zauważa, że wyższy pułap osiągnięto w Polsce już po kilku dniach trwającej transmisji, a końcowy wynik znacznie pokonał wcześniejszy rekord. Kolejny punkt odniesienia to francuski Z Event 2025. Jak czytamy w analizie, 325 streamerów zebrało tam ok. 16,2 mln euro w cztery dni. Zdaniem portalu rezultat Łatwoganga znacząco przewyższa także ten próg.
Golenie głowy stało się ważnym momentem podczas transmisji charytatywnej. To wyjątkowy rytuał, który przyciągnął uwagę wielu widzów i pomógł zebrać duże darowizny. Znana aktorka Edyta Pazura obiecała, że zetnie włosy, jeśli kwota zbiórki osiągnie 50 milionów złotych. Słowa dotrzymała, a włosy
ogolił jej mąż, popularny aktor Cezary Pazura.
W akcji wzięła udział także streamerka Kasix. Po ciężkim doświadczeniu, jakim był udar, zapuszczała włosy przez pięć lat. Zdecydowała się je ogolić, gdy udało się zebrać aż 13 milionów złotych. Do wydarzenia dołączyła również znana blogerka modowa Maffashion, która połączyła się online z Marbelli. Ogoliła głowę na żywo, gdy licznik zbiórki przekroczył 46,25 miliona złotych.
Ważnym elementem była też zasada bezpośredniego przekazywania pieniędzy: cała kwota trafia do Fundacji Cancer Fighters bez potrącania prowizji. Ostatecznie licznik przekroczył 250 mln zł.
Do streamu dołączali celebryci, artyści, sportowcy i inni twórcy internetowi, zarówno online, jak i osobiście. Organizator prowadził transmisję z kawalerki na warszawskiej Pradze, a wśród zaangażowanych wymieniono m.in. Roberta Lewandowskiego, Adama Małysza, Cezarego Pazurę czy Roksanę Węgiel. W trakcie transmisji pojawiały się aktywności zaprojektowane pod internetową widownię. Roksana Węgiel śpiewała z Andziaks, raper Kubańczyk wytatuował sobie obrazek stworzony przez jedną z podopiecznych fundacji, a raper Tede zadzwonił do rapera Pei, by zakończyć wieloletni konflikt.
NA CO JAZZ CAFÉ POSK ZAPRASZA W MAJU?
Pierwszy koncert już w piątek, 1 maja 2026 r. o godz. 20.00. Wystąpi Same Moon in the Same World. Same Moon in the Same World to uznani muzycy, zdobywcy licznych nagród oraz autorzy wielu albumów. Na nowym albumie „House of Light” dołącza do nich basista Jasper Høiby (jeden z najbardziej płodnych i kreatywnych muzyków swojego pokolenia na europejskiej scenie jazzowej) oraz młody geniusz perkusji Luke McCarthy – ulubieniec sceny jazzowej, mimo że ledwo ukończył studia w prestiżowej Królewskiej Akademii Muzycznej!
Muzycy: Ant Law – gitara Alex Hitchcock – saksofon Jasper Høiby – bas Luke McCarthy – perkusja www.antlawguitar.co.uk www.alexhitchcock.co.uk www.jasperhoiby.com
Piątek 1 maja 2026
Bar 19:00 / muzyka 20:00 Bilety £15 przy wejściu i na Eventbrite
Dzień później – kolejny występ - Danuta Błażejczyk & Marta Carillon
Dwa niezwykłe głosy, niezapomniany wieczór z doskonałą muzyką – polska
legenda Danuta Błażejczyk spotyka się z londyńską wokalistką Martą Carillon na spektakularnym koncercie, podczas którego zapraszają w muzyczną podróż od fantatstycznych interpretacji dzieł Gershwina po niezapomniane klasyki polskiej piosenki!
Spodziewajcie się potężnych solówek, olśniewających duetów i niezapomnianych momentów, gdy artystki połączą swoje charakterystyczne style, celebrując muzykę w najlepszym wydaniu.
Zapowiada się wieczór elegancji, energii i muzycznego blasku – nie do przegapienia!
Muzycy:
Danuta Błażejczyk – wokal
Marta Carillon – wokal i fortepian
Chris Neill – fortepian
Flo Moore – bas
Marek Tomaszewski – saksofon
Gaetano di Giacomo – perkusja www.danutablazejczyk.pl www.martacarillon.com
Sobota 2 maja 2026
Bar 19:00 / muzyka 20:00
Bilety £15 przy wejściu i na Eventbrite:
A już 8 maja – występ
The Royal College of Music Jazz Orchestra!
Royal College of Music (RCM) to wiodące na świecie konserwatorium, znane z doskonałej jakości edukacji muzycznej. Oferuje programy studiów licencjackich, magisterskich i doktoranckich, rozwijając wyjątkowe talenty w różnych dyscyplinach muzycznych. Uczelnia wspiera kreatywność i innowacyjność, oferując bogaty kalendarz koncertów, kursów mistrzowskich i festiwali.
Absolwenci RCM występują na najwyższym poziomie jako soliści, kompozytorzy i w zespołach na całym świecie. Orkiestra Jazzowa RCM daje kilka koncertów rocznie, w tym ostatnio współpracując między innymi z Georginą Jackson, Edem Puddickiem i Trish Clowes. Otrzymują zaproszenia do występów w wielu prestiżowych miejscach w Londynie, w tym w Ronnie Scott's, oraz na London Jazz Festival!
Piątek 8 maja 2026
Bar 19:00 / muzyka 20:00
Bilety £15 przy wejściu i na Eventbrite:
Adres:
Jazz Cafe POSK
238-246 King Street
Londyn, W6 0RF
JAK SŁUCHAĆ SAMI SWOI RADIO?
R adio dostępne jest z nadajników da B + w L ondynie , e dyn B u R gu , M ancheste R ze
i n ewcast L e .
Sami Swoi Radio możesz słuchać w najlepszej jakości DAB+ w domu, w pracy czy też w samochodzie. Jeśli jesteś w naszym największym zasięgu DAB+, po prostu w swoim odbiorniku wyszukaj Sami Swoi Radio. Zobacz jakie to proste.
Aplikacje mobilne Sami Swoi Radio i strona www.
Dla tych, którzy mimo największego zasięgu wśród polskich rozgłośni będą mieli trudności z odbiorem lub mają starsze odbiorniki bez DAB+, mogą słuchać Sami Swoi Radio poprzez aplikacje mobilne oraz naszą stronę www.SamiSwoiRadio.co.uk.
Sami Swoi Radio można słuchać przez stronę internetową na różne sposoby :
1. Klikając przycisk “play” w widgecie radia na stronie głównej lub tym poniżej.
2. Klikając w link. Otworzy się nowa karta z Playerem Sami Swoi Radio.
3. Kolejną opcją jest pobranie pliku playlisty Sami Swoi Radio i uruchomienie go w dowolnym odtwarzaczu multimedialnym na swoim PC.
Wolisz słuchać radia na telefonie?
Już teraz możesz pobrać dedykowaną aplikację Sami Swoi Radio na telefon lub tablet z systemem Android oraz iOS.
1. Aby pobrać aplikację na telefon, kliknij Google Play lub Apple Store, bądź wejdź bezpośrednio do sklepu i wyszukaj Sami Swoi Radio. Możesz także zeskanować aparatem w telefonie kod QR.
2. W sklepie Google Play lub App Store kliknij Zainstaluj. Aplikacja pobierze się na Twój telefon lub tablet.
3. Po instalacji po prostu wejdź do aplikacji i słuchaj Sami Swoi Radio po swojemu! Sami Swoi Radio na urządzeniach z
Alexa
Aby uruchomić Sami Swoi Radio w Twojej Alexie należy wybrać jeden z trzech poniższych sposobów.
1. Powiedz w kierunku Alexy: “Alexa, ENABLE The Polish Radio”. Jeśli komenda zostanie prawidłowo odczytana przez Alexę - wówczas powinna ona rozpocząć odtwarzanie naszej stacji radiowej. Każde następne uruchomienie Sami Swoi Radio wystarczy, że będzie poprzedzone komendą: “Alexa, Open The Polish Radio” lub “Alexa, Start The Polish Radio”.
2. Odwiedź stronę z Sami Swoi Radio Alexa Skill i aktywuj go na swoim koncie:
3. Jeśli czynności z punktu 1 i 2 nie okażą się wystarczające, wówczas należy odwiedzić stronę Amazon.co.uk i zalogować się do konta do którego jest przypisana Twoja Alexa. Następnie w oknie wyszukiwania wpisz: “Sami Swoi Radio”. Po wyszukaniu naszej stacji radiowej, kliknij na logo Sami Swoi Radio. Następnie należy uruchomić Skill na Alexę. Po prawej stronie monitora znajduje się sekcja pod nazwa: “Get this Skill”. Kliknij w przycisk “ENABLE” pod tym napisem. Teraz wydaj komendę: “Alexa, Open The Polish Radio” lub “Alexa, Start The Polish Radio” - i Twoja Alexa powinna rozpocząć odtwarzanie naszej stacji. Jeśli mimo powyższej instrukcji nadal masz problem z uruchomieniem Sami Swoi Radio na swojej Alexie, napisz do nas a my Ci pomożemy.
Sami Swoi Radio na platformach radiowych.
Na tym oczywiście nie koniec. Sami Swoi Radio jest dostępne także na największych, globalnych radiowych platformach internetowych, takich jak Tuneln Inc,
MyTunerRadio, Radio.pl, Radio UK czy Zeno.FM. Opcje słuchania są dwie: możesz odtworzyć Sami Swoi Radio bezpośrednio na stronach tych platform lub jeśli preferujesz aplikacje, możesz pobrać je na swój telefon i wyszukać Sami Swoi Radio.
1. Wejdź na wybraną platformę radiową z podanych linków poniżej.
2. Kliknij przycisk “Play” i słuchaj Sami Swoi Radio.
3. Możesz też pobrać aplikacje tych platform na telefon lub tablet z iOS lub Android. Jak już to zrobisz, po prostu wyszukaj stacji Sami Swoi Radio i ciesz się najlepszą muzyką.
18:00 – 19:00 - “SuperNove” - nowości muzyczne dnia
19:00 – 22:00 - “Dobry Wieczór z SSR”
SOBOTA:
07:00 – 12:00 - “Dzień Dobry Weekend”
12:00 – 13:00 - “Polska Godzina” – polskie hity
18:00 – 19:00 - “SuperNove” - nowości muzyczne dnia
20:00 – 24:00 - “Party Mix”
00:00 – 02 00 - “A State Of Trance” – Armin Van Buuren
NIEDZIELA:
07:00 – 12:00 - “Dzień Dobry Weekend”
12:00 – 13:00 - “Polska Godzina” – polskie hity
18:00 – 19:00 - “SuperNove” - nowości muzyczne dnia
20:00 – 24:00 - “Dobry Wieczór z SSR”
CZWARTEK: 06:00-08:00 - “Test Muzyczny”
PIĄTEK: 06:00-08:00 - “Piosenka Na Życzenie”
Wiadomości: Co godzinę całą dobę - (poniedziałek - piątek)
Wiadomosci Weekend: Co godzinę - (od 7:00 do 19:00)
Wiadomości z UK i IRL: Co godzinę - (od 6:30 do 17:30 – pn-pt)
Antena (Studio) tel/sms/Whatsapp: +447510011002
Radio Manager tel/sms/Whatsapp: +447944410300
Nasza aplikacja na telefony z Android i iOS do pobrania tutaj:
CZY BRYTYJSKA
RODZINA KRÓLEWSKA PŁACI PODATKI?
Zastanówmy się przez chwilę – czy Waszym zdaniem osoby mieszkające w pałacach, jeżdżące złotymi karetami i noszące korony z brylantów płacą podatki tak jak my, zwykli śmiertelnicy? Odpowiedź na to pytanie jest równie złożona, co fascynująca. Brytyjska rodzina królewska funkcjonuje w unikalnym systemie prawnym, który łączy średniowieczne przywileje z nowoczesną (choć często dobrowolną) transparentnością podatkową. Król Karol III, książę William i pozostali członkowie dynastii Windsorów podlegają zasadom, które mogą wydać się Wam zaskakujące. Przedstawiamy wszystkie aspekty opodatkowania monarchii – od dobrowolnego podatku dochodowego, przez zwolnienia z podatku od spadków, aż po kontrowersje wokół księstw Lancaster i Kornwalii.
CZY KRÓL KAROL III
PŁACI PODATEK DOCHODOWY?
Odpowiedź brzmi: tak, ale… dobrowolnie. Zgodnie z brytyjskim prawem, suweren jest zwolniony z obowiązku płacenia podatków. Jednak od 1993 roku, za sprawą porozumienia zawartego przez rząd premiera Johna Majora z królową Elżbietą II, monarcha dobrowolnie opodatkowuje swoje prywatne dochody. Karol III kontynuuje tę praktykę. Płaci podatek dochodowy i od zysków kapitałowych od dochodów z prywatnych posiadłości i osobistych inwestycji, choć prawo go do tego nie zmusza. W praktyce oznacza to, że co roku do skarbu państwa wpływa z tego tytułu około 10-12 mln funtów. To jednak nie wszystko – król korzysta z licznych przywilejów podatkowych, które dla zwykłego obywatela byłyby nie do pomyślenia. Zastanówmy się zatem, jakie dokładnie dochody monarchy podlegają opodatkowaniu i dlaczego system ten budzi tak wiele kontrowersji. Głównym źródłem prywatnych dochodów Karola III jest Księstwo Lancaster – prywatny majątek panującego monarchy, utworzony w 1351 roku. Obejmuje ono grunty, nieruchomości komercyjne i mieszkalne, lasy, a nawet część wybrzeża. Wartość aktywów księstwa to około 652 mln funtów, a roczny dochód netto wynosi około 24-26 mln funtów. Zgodnie z dobrowolną umową, Karol III płaci podatek dochodowy od zysków księstwa według najwyższej stawki (45%) oraz podatek od zysków kapitałowych (20%) od sprzedaży aktywów. Dzięki temu do skarbu państwa co roku wpływa około 10-12 mln funtów. Gdyby nie ta dobrowolność, księstwo byłoby całkowicie zwolnione z podatku, podobnie jak dochody z Crown Estate. Co ciekawe, Księstwo Lancaster nie podlega również podatkowi od osób prawnych (CIT) – to przywilej, który od wieków przysługuje monarchii. W praktyce oznacza to, że rodzina królewska zarabia miliony funtów rocznie, a jej obciążenia podatkowe są znacznie niższe niż w przypadku zwykłych obywateli czy firm.
JAKIE DOCHODY MONARCHY PODLEGAJĄ OPODATKOWANIU?
Opodatkowaniu podlegają wyłącznie prywatne dochody monarchy, czyli te, które nie są związane z pełnieniem funkcji publicznych. Co to konkretnie oznacza? Karol III płaci podatek od: zysków z Księstwa Lancaster (po odliczeniu wydatków urzędowych), dochodów z dzierżawy Balmoral i Sandringham (jego prywatnych posiadłości), dywidend z inwestycji (akcje, obligacje), zysków kapitałowych ze sprzedaży aktywów (np. obrazów, koni wyścigowych). Natomiast Sovereign Grant – główne źródło finansowania oficjalnych wydatków monarchii – nie podlega opodatkowaniu, ponieważ uznaje się go za środki na działalność publiczną, a nie osobisty dochód. Podobnie jak dochody z Crown Estate, które w całości trafiają do brytyjskiego rządu, a następnie część z nich wraca jako grant. System ten jest więc dość skomplikowany, ale w uproszczeniu: król płaci podatki od tego, co jest
jego prywatną własnością, ale nie od tego, co należy do korony.
DLACZEGO KRÓL NIE JEST PRAWNIE
ZOBOWIĄZANY DO PŁACENIA PODATKU?
Podstawą prawną zwolnienia monarchy z podatków jest zasada, że „król nie może być sądzony w swoich własnych sądach” (łac. rex non potest peccare). W praktyce oznacza to, że suweren jako źródło wszelkiej władzy wykonawczej i ustawodawczej nie może podlegać prawu, które sam ustanawia. Co więcej, zgodnie z brytyjską tradycją prawną, monarcha nie może być pozwany ani ścigany, a jego majątek jest chroniony przed egzekucją. Zwolnienie podatkowe jest więc jednym z przejawów tej zasady. Dodatkowo, w 1993 roku premier John Major zawarł z królową Elżbietą II porozumienie, które formalnie zwolniło monarchę z podatku od spadków (aby chronić majątek korony przed rozdrabnianiem) i potwierdziło dobrowolność opodatkowania dochodów osobistych. Monarchowie i jego następcy korzystają zatem z unikalnego statusu prawnego, który nie ma odpowiednika w przypadku zwykłych obywateli.
JAK FUNKCJONUJE SYSTEM OPODATKOWANIA BRYTYJSKIEJ RODZINY KRÓLEWSKIEJ?
System opodatkowania rodziny królewskiej jest mozaiką dobrowolnych umów, historycznych przywilejów i współczesnych kompromisów. Można go porównać do trójnożnego stołka: jeden bok to Sovereign Grant (środki publiczne, nieopodatkowane), drugi to dochody z księstw Lancaster i Kornwalii (opodatkowane dobrowolnie), a trzeci to prywatne majątki członków rodziny (opodatkowane na zasadach ogólnych, jeśli dana osoba nie jest monarchą). Co ważne, nie wszyscy royalsi są traktowani jednakowo. Tylko suweren i następca tronu mają przywilej dobrowolnego opodatkowania – pozostali członkowie (np. księżna Anna, książę Edward) płacą podatki tak jak zwykli obywatele, chyba że ich dochody pochodzą z Sovereign Grant (wtedy są zwolnione). W praktyce oznacza to, że książę William i księżna Kate korzystają z podobnych przywilejów co król, ale już ich dzieci (książę George, księżniczka Charlotte) nie – dopóki nie osiągną pełnoletniości i nie zaczną pełnić obowiązków publicznych.
CZY CZŁONKOWIE RODZINY KRÓLEWSKIEJ SĄ ZWOLNIENI Z PODATKÓW?
Nie wszyscy. Zasadniczo zwolnione są wyłącznie osoby pełniące funkcję suwerena (król lub królowa) oraz następca tronu (obecnie książę William) – i to tylko w zakresie dochodów z księstw i Sovereign Grant. Pozostali członkowie rodziny, tacy jak księżna Anna, książę Edward, Zofia (hrabina Wessex), a także książę Harry i Meghan Markle (po rezygnacji z obowiązków), płacą podatki na ogólnych zasadach. Oznacza to, że ich dochody z działalności komercyjnej, inwestycji czy spadków podlegają standardowemu opodatkowaniu (podatek dochodowy,
od zysków kapitałowych, spadkowy). Jednak nawet w ich przypadku istnieją szare strefy –na przykład czynsze płacone za mieszkania w pałacach królewskich są często znacznie niższe niż rynkowe, co stanowi nieopodatkowany benefit. Brytyjskie media ujawniły, że książę Michał z Kentu płacił zaledwie 120 tys. funtów rocznie za apartament w pałacu Kensington, podczas gdy rynkowa wartość wynosiłaby kilkaset tysięcy.
RÓŻNICE MIĘDZY SOVEREIGN GRANT A PRYWATNYMI DOCHODAMI ROYALSÓW
To kluczowe rozróżnienie. Sovereign Grant to publiczne pieniądze przeznaczone na oficjalne wydatki monarchii – utrzymanie pałaców, podróże, pensje personelu, ceremonie państwowe. Grant nie podlega opodatkowaniu, ponieważ nie jest dochodem osobistym monarchy, tylko środkami na wykonywanie funkcji publicznych. W roku finansowym 2023/2024 grant wyniósł 86,3 mln funtów, a w latach 2025/2026 i 2026/2027 wzrośnie do 132 mln funtów rocznie z powodu wzrostu zysków Crown Estate. Z kolei prywatne dochody royalsów to pieniądze z księstw Lancaster i Kornwalii, dzierżawy prywatnych posiadłości (Balmoral, Sandringham), inwestycji i spadków. Te dochody są opodatkowane dobrowolnie (w przypadku monarchy i następcy tronu) lub standardowo (w przypadku pozostałych członków). W praktyce oznacza to, że oficjalne wydatki monarchii (remonty, podróże służbowe) są finansowane z nieopodatkowanego grantu, natomiast prywatne życie royalsów (wakacje, hobby, prywatne podróże) – z dochodów opodatkowanych.
PODATEK OD SPADKÓW W RODZINIE KRÓLEWSKIEJ – JAKIE SĄ ZASADY?
Tu dochodzimy do jednego z najbardziej kontrowersyjnych przywilejów. Zgodnie z porozumieniem z 1993 roku, przekazanie majątku z monarchy na następcę tronu jest zwolnione z podatku od spadków (który dla zwykłych Brytyjczyków wynosi 40% powyżej progu 325 tys. funtów). Argumentowano, że podatek stanowiłby zagrożenie dla aktywów monarchii, które przez kilka pokoleń systematycznie by się kurczyły. Dzięki temu, gdy królowa Elżbieta II odziedziczyła majątek po swoim ojcu Jerzym VI, a następnie Karol III odziedziczył po niej prywatne dobra (Balmoral, Sandringham, kolekcje dzieł sztuki, biżuterię, konie wyścigowe), nie zapłacili ani grosza podatku. Wartość spadku po Elżbiecie II szacuje się na 370-500 mln funtów. Gdyby zwykła rodzina odziedziczyła taki majątek, podatek wyniósłby około 150-200 mln funtów. To budzi ogromne kontrowersje, zwłaszcza w obliczu kryzysu kosztów życia w Wielkiej Brytanii.
ILE PODATKÓW PŁACI MONARCHIA BRYTYJSKA?
Trudno podać jedną kwotę, ponieważ system jest rozdrobniony. Szacuje się, że Karol III do-
browolnie płaci około 10-12 mln funtów rocznie podatku dochodowego od zysków z Księstwa Lancaster. Książę William płaci podobną kwotę od dochodów z Księstwa Kornwalii (około 9-10 mln funtów). Pozostali członkowie rodziny (Anna, Edward) płacą podatki standardowo, ale ich dochody są znacznie niższe (rzędu 0,5-1 mln funtów rocznie). Łącznie rodzina królewska może wpłacać do budżetu państwa około 25-30 mln funtów rocznie z tytułu podatków. To jednak tylko kropla w morzu w porównaniu z tym, co państwo wydaje na monarchię (Sovereign Grant to 86-132 mln rocznie, a z ochroną i ceremoniałami – nawet 300-350 mln). Większość dochodów państwa z majątku korony pochodzi z Crown Estate, którego zyski trafiają do brytyjskiego rządu (w 2024/2025 roku było to rekordowe 1,1 mld funtów). Z tych pieniędzy tylko 15-25% wraca jako Sovereign Grant – reszta zasila budżet państwa.
Księstwo Lancaster (należące do Karola III) generuje rocznie około 24-26 mln funtów dochodu netto. Księstwo Kornwalii (należące do księcia Williama) – około 23-25 mln funtów. Łącznie daje to blisko 50 mln funtów rocznie. To ogromne sumy, ale pamiętajmy, że nie są one przeznaczane wyłącznie na prywatne wydatki royalsów. Z tych pieniędzy finansowane są: pensje personelu osobistego (sekretarze, lokaje, kucharze), utrzymanie prywatnych rezydencji (Balmoral, Sandringham), podróże prywatne, działalność charytatywna. Co więcej, od tych dochodów płacone są dobrowolne podatki. Gdyby księstwa podlegały standardowemu opodatkowaniu (CIT, PIT, podatek od zysków kapitałowych), do skarbu państwa wpływałoby dodatkowe 15-20 mln funtów rocznie. Jednak księstwa Lancaster i Kornwalii są zwolnione z podatku od osób prawnych, a ich właściciele płacą podatki tylko dobrowolnie.
CROWN ESTATE I JEGO WPŁYW NA FINANSE MONARCHY
Crown Estate to zupełnie inna para kaloszy. To majątek korony brytyjskiej, ale nie jest własnością prywatną monarchy – zarządza nim niezależna instytucja, a zyski trafiają do brytyjskiego rządu. W jego skład wchodzą: grunty rolne (ponad 115 000 hektarów), lasy, wybrzeża (prawo do dna morskiego wokół Wielkiej Brytanii), a także prestiżowe nieruchomości w Londynie jak Regent Street. W 2024/2025 roku Crown Estate wygenerował rekordowy zysk netto w wysokości 1,1 mld funtów, głównie dzięki opłatom za dzierżawę dna morskiego pod morskie farmy wiatrowe. Z tego zysku 25% (a w niektórych latach 15%) jest przekazywane jako Sovereign Grant. Reszta (75-85%) idzie do budżetu państwa. W praktyce więc, gdy słyszycie, że „monarchia nic nie kosztuje, bo sama się finansuje z Crown Estate” – to półprawda. Bo gdyby nie monarchia, cały zysk Crown Estate trafiałby do kasy państwa. Zatem podatnicy tracą różnicę między grantem a całkowitym zyskiem. W 2024 roku: zysk Crown Estate 1,1
mld – grant 86,3 mln = 1,0137 mld funtów, które mogłyby zasilić budżet. To jest ukryty koszt.
NIERUCHOMOŚCI KRÓLEWSKIE: BUCKINGHAM, BALMORAL I SANDRINGHAM
Te trzy nieruchomości królewskie są kluczowe dla zrozumienia systemu. Pałac Buckingham i zamek Windsor są własnością Crown Estate (czyli de facto państwa) i są utrzymywane z Sovereign Grant. Balmoral i Sandringham natomiast to prywatne posiadłości rodziny – odziedziczone po Elżbiecie II, przekazane Karolowi III. Balmoral (w Szkocji, około 20 000 hektarów) i Sandringham (w Norfolk, około 8 000 hektarów) generują dochody z turystyki, rolnictwa i wynajmu. Są one zwolnione z podatku od spadków, ale Karol dobrowolnie płaci podatek dochodowy od zysków. Utrzymanie takich majątków to ogromny koszt: same rachunki za prąd w Pałacu Buckingham to ponad 2 mln funtów rocznie. Wymiana dachu na zamku Windsor w 2021 roku kosztowała 12 mln funtów. Kto za to płaci? Podatnicy, przez grant. Czy to uczciwe? Debata trwa.
CZY KRÓLOWA ELŻBIETA II PŁACIŁA PODATKI?
Elżbieta II była pionierką w dobrowolnym opodatkowaniu się. W 1992 roku, po pożarze zamku Windsor (który odnowiono z publicznych pieniędzy, wywołując oburzenie), królowa ogłosiła, że od przyszłego roku będzie płacić podatki od swoich prywatnych dochodów. Był to ruch czysto polityczny, mający uciszyć krytykę. Od 1993 roku aż do śmierci w 2022 roku regularnie odprowadzała podatek dochodowy i od zysków kapitałowych z Księstwa Lancaster oraz z innych prywatnych źródeł (Balmoral, Sandringham, inwestycje). Co więcej, w 2017 roku zgodziła się na podniesienie Sovereign Grant do 25% zysków Crown Estate, aby sfinansować kosztowny remont Pałacu Buckingham. Pokazała tym samym, że monarchia może być elastyczna. Jednak nigdy nie zrezygnowała ze zwolnienia z podatku od spadków – to zostało nienaruszone. W praktyce Elżbieta II otrzymywała rocznie około 10-12 mln funtów netto z księstwa po opodatkowaniu, ale większość tych pieniędzy przeznaczała na utrzymanie rodziny i działalność charytatywną.
KTO FINANSUJE RODZINĘ KRÓLEWSKĄ –MONARCHIA CZY BRYTYJSCY PODATNICY?
To pytanie dzieli Brytyjczyków od pokoleń. Z jednej strony, oficjalne wydatki monarchii (Sovereign Grant) są finansowane z zysków Crown Estate, które teoretycznie należą do korony, ale praktycznie są zarządzane przez państwo. Można więc argumentować, że monarchia finansuje samą siebie. Z drugiej strony, gdyby nie monarchia, cały zysk Crown Estate (1,1 mld funtów rocznie) trafiałby do budżetu państwa. W obecnym systemie tylko 86-132 mln wraca jako grant, a reszta (ponad 900 mln) idzie do
brytyjskiego rządu. Jednak to nie oznacza, że podatnicy nie płacą na monarchię – wręcz przeciwnie, pośrednio tracą ogromne kwoty, które mogłyby być przeznaczone na szkoły czy szpitale. Dodatkowo, koszty ochrony (około 150 mln funtów rocznie) są finansowane bezpośrednio z budżetu MSW, a ceremonie państwowe (koronacja, otwarcie parlamentu) – z osobnych funduszy. Realny koszt dla podatnika to około 300-350 mln funtów rocznie, co w przeliczeniu na mieszkańca UK daje około 5 funtów (25 zł) rocznie.
ILE KOSZTUJE UTRZYMANIE PAŁACU BUCKINGHAM I INNYCH REZYDENCJI?
Pałac Buckingham to 775 pomieszczeń, 78 łazienek, 188 pokoi dla personelu, 52 sypialnie królewskie i gościnne. Ma własną pocztę, kino, basen, a nawet bankomat. Jego utrzymanie to horror logistyczny. Samo mycie okien (ok. 760) kosztuje 300 tys. funtów rocznie. Wymiana 40 000 żarówek – 80 tys. funtów. Ogrzewanie (gaz i olej opałowy) – 1,2 mln funtów. Remont, który rozpoczął się w 2017 roku, ma kosztować 369 mln funtów i potrwać do 2027 roku – wymieniane są instalacje elektryczne (które pamiętają czasy wiktoriańskie), azbest, rury wodociągowe. Zamek Windsor jest jeszcze starszy (XI wiek) – jego utrzymanie to dodatkowe 10-15 mln rocznie. A do tego Holyroodhouse w Edynburgu, Hillsborough Castle w Irlandii Północnej. Wszystko to jest finansowane z Sovereign Grant. Bez tego, pałace popadłyby w ruinę. Czy podatnicy powinni płacić za luksusy? Z drugiej strony – to dziedzictwo narodowe, które przyciąga turystów (ponad 15 mln odwiedzających rocznie).
Podsumowując, brytyjska rodzina królewska płaci podatki, ale w systemie pełnym przywilejów i dobrowolności. Król Karol III i książę William dobrowolnie opodatkowują swoje prywatne dochody z księstw Lancaster i Kornwalii, płacąc najwyższe stawki podatkowe. Jednocześnie korzystają z licznych zwolnień: z podatku od spadków (przy przekazywaniu majątku między monarchami), z podatku od osób prawnych (dla księstw), z podatku od nieruchomości (dla pałaców królewskich). Sovereign Grant – główne źródło finansowania oficjalnych wydatków – nie podlega opodatkowaniu. Realny koszt monarchii dla brytyjskiego podatnika to około 300-350 mln funtów rocznie (około 5 funtów na mieszkańca), ale jednocześnie rodzina królewska wpłaca do budżetu państwa około 25-30 mln funtów z tytułu dobrowolnych podatków. System ten jest wynikiem historycznego kompromisu między tradycją a nowoczesnością, a jego przyszłość zależy od tego, czy brytyjskie społeczeństwo nadal będzie akceptować przywileje podatkowe Windsorów. Jedno jest pewne – debata na ten temat będzie trwać, dopóki monarchia istnieje.
CO JEŚĆ NA WIOSNĘ?
Wiosna trwa w najlepsze, więc warto rozejrzeć się za tym, co ta pora roku może zaoferować naszemu podniebieniu i wybrać tak, aby było zdrowo i smacznie. Dzięki temu, że natura rodzi się do życia, nie powinno być to trudne.
Od tego, co jemy, zależy nie tylko zdrowie, ale także wygląd i samopoczucie. Tymczasem, zimą królują tłuste potrawy, zawiesiste zupy i inne dania, które niekoniecznie mogą sprawdzić się wiosną. Jak zwracają uwagę eksperci, w zimowej diecie może też brakować różnych, ważnych witamin i minerałów. Do tego, sprzyja ona zyskiwaniu dodatkowych kilogramów ciała. Dobrze więc jest teraz zwyczaje żywieniowe na pewien czas przynajmniej zmienić.
- Niestety, błędem - szaleństwem wielu osób, które postawiły na wiosenne odchudzanie, jest dieta, która najlepiej, aby była szybka, łatwa i przyjemna. Niestety, takowa nie istnieje. Każdy na siłę i tymczasowo zmieniony jadłospis powoduje stres i rozdrażnienie w czasie odchudzania oraz niechybny powrót do wagi z pozycji wyjściowej po zakończeniu drakońskich wyrzeczeń. Przestawmy się więc na zdrowe odżywianie, a nie tymczasowe katowanie organizmu - radzi mgr inż. Agnieszka Piskała, dietetyk, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW, diet coach certyfikowany przez Instytut Psychoimmunologii Wojciecha Eichelbergera, właścicielka Instytutu NUTRITION LAB.
WIOSNA WIELE OFERUJE
Warto zwrócić uwagę, że w nowej piramidzie żywienia (https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia) owoce i warzywa są u samej jej podstawy, tzn., że w diecie powinno być ich najwięcej. Wiosną pojawia się na szczęście niemały wybór - szczypiorek, rzodkiewki, sałata, szpinak, kalafior, kalarepa, botwinka, bób, truskawki - aby wymienić tylko niektóre dary natury.
- Świeże, soczyste owoce i warzywa dostarczają nie tylko uciech spragnionym kolorów oczom, ale niezwykłym bogactwem witamin dodają nam witalności. Chętniej wyciągamy ręce po aromatyczne pomidory czy orzeźwiające ogórki. Są to jednak warzywa, których prawdziwe piękno i właściwości zdrowotne docenimy latem. Teraz jednak sięgnijmy po typowo wiosenny szczypiorek i rzodkiewkę. Wczesną wiosną warto także spożywać warzywa importowane, które rosną przez cały rok. np. pomidory i papryki hiszpańskiepodkreśla mgr inż. Agnieszka Piskała.
Dlaczego warto je jeść? Na przykład szczypiorek zawiera sporo witamin, (w tym A, C, kwas foliowy), minerałów, a także nadające mu ostry smak i zapach organiczne związki siarki. Jedno z badań pokazało na przykład, że mężczyźni
jedzący najwięcej roślin cebulowych (m.in. czosnek, cebula, szczypiorek, por) rzadziej chorują na raka prostaty.
JAJKA - ZA I PRZECIW
Z wiosną, a przede wszystkim Świętami Wielkanocnymi większości z nas kojarzą się jaja. Nie bez przyczyny.
- W wiosennej diecie równie często zaczynamy sięgać po jajka. Są one kapsułą zawierającą wszystkie składniki odżywcze, których potrzebujemy na wiosenny start. Pasty jajeczne, jaja na twardo, na miękko, jajecznica z dodatkiem szczypiorku, plasterkiem pomidora i pełnoziarnistym pieczywem to świeży, energetyczny i lekki posiłek na dobry początek dnia - przekonuje dietetyczka.
Jaja zawierają m.in. duże ilości białka, a także witaminy, minerały czy korzystne dla zdrowia karotenoidy.
Warto jednak zachować ostrożność, zwłaszcza jeśli mamy problem z układem krążenia. Obecnie cholesterol przyjmowany z pokarmem dietetycy traktują łagodnie - np. w amerykańskich zaleceniach zrezygnowano z limitów. Jednak opublikowane niedawno badanie zespołu z Northwestern University zmusza do zastanowienia. Analiza kilku projektów badawczych z udziałem łącznie prawie 30 tys. ludzi wskazała, że spożycie cholesterolu, w tym jaj, które zawierają jego duże ilości, podwyższa ryzyko chorób układu krążenia i śmieci. Ryzyko rosło już przy konsumpcji 3-4 jaj tygodniowo. Wcześniej, eksperci radzili zdrowym osobom nieprzekraczanie spożycia 7 jaj na tydzień.
Cholesterol można jednak znaleźć także np. w czerwonym mięsie czy tłustych wyrobach mlecznych. Autorzy badania sugerują więc ograniczenie ogólnego spożycia cholesterolu, umiar w jedzeniu całych jaj, ewentualnie konsumpcję samych białek.
CO DOBRE DLA SKÓRY, WŁOSÓW, PAZNOKCI
Wiosenna dieta może też pomóc w odzyskaniu atrakcyjniejszej prezencji. To, jak wygląda skóra, włosy czy paznokcie zależy nie tylko od kremów, szamponów czy manicure, ale w ogromnej mierze, od tego, czym dysponuje organizm.
- Na przykład jajka zawierają łatwo przyswajalne białko oraz biotynę - składniki, które
odbudowują strukturę włosów, zapobiegają ich rozdwajaniu, wzmacniają, sprawiają, że się błyszczą. Marchewka, żółta i czerwona papryka to warzywa bogate w beta-karoten. Jest to pomarańczowy barwnik, który nadaje skórze delikatny kolor brzoskwiniowy oraz przygotowuje skórę na pierwszy kontakt z wiosennym słońcem. Dodatkowo przekształca się w organizmie w witaminę A, która ma działanie regeneracyjne na skórę” - wyjaśnia inż. Agnieszka Piskała
PRZEZ CAŁY ROK
Przy okazji przypominamy, że o dobre odżywianie warto dbać przez cały rok. Według obecnych zaleceń podstawą diety powinny być warzywa i owoce, a na drugim miejscu powinny znaleźć się produkty zbożowe, najlepiej pełnoziarniste. Potem warto sięgać po mleko i jego przetwory, jeszcze rzadziej po produkty białkowe czyli mięso, ryby, jaja czy rośliny strączkowe, a najrzadziej po tłuszcze (roślinne).
Specjaliści radzą też unikanie soli, którą często można np. zastąpić ziołami, a także cukru i słodyczy. Równie ważny jak dieta jest ruch - dzisiaj nawet nie mówi się już o znanej od dawna piramidzie żywienia, ale o piramidzie żywienia i aktywności fizycznej.
Marek Matacz Zdrowie.pap.pl
PRACA W OGRÓDKU ZALECANA TAKŻE DLA PSYCHIKI
Praca w ogrodzie to doskonały sposób na zachowanie zdrowia i poprawę kondycji psychicznej – to nie tylko intuicje, ale i rezultaty naukowych badań. Taka forma rekreacji jest dobra w każdym wieku. Warto tylko nauczyć się tak wykonywać ogrodowe prace, by nie obciążać stawów, bo w przeciwnym razie może się to zemścić nawet zwyrodnieniami.
Mimo strachu przed wirusem i pandemicznego lockdownu, do parku czy do lasu można już wychodzić. Jeśli jednak ktoś chce nadal unikać kontaktów z innymi lub po prostu zastanawia się nad dobrym sposobem spędzania wiosną czasu, a ma dostęp do ogródka, niech zacznie regularnie go odwiedzać. Korzyści jest wiele.
Badanie opublikowane w piśmie „HortTechnology” pokazało na przykład, że uprawa ogródka to świetny sposób zadbania o zdrowie dla kobiet w starszym wieku. Uczestniczki w wieku powyżej 70 lat, które wzięły udział w 15 sesjach prac w ogrodzie odniosły szereg wymiernych korzyści zdrowotnych:
• zmniejszyły obwód talii,
• utrzymały na stałym poziomie współczynnik beztłuszczowej masy ciała,
• poprawiły wydolność oddechową,
• poprawiły sprawność manualną
• znacznie podniosły możliwości intelektualne.
Naturalnie, wzrosła też ilość czasu, który spędzały na aktywności fizycznej. Tymczasem wśród kobiet z grupy kontrolnej ogólna ilość czasu przeznaczanego na ruch spadła, obwód talii nieznacznie wzrósł, a współczynnik beztłuszczowej masy ciała spadł. U kobiet z grupy kontrolnej doszło w tym samym czasie doszło także pogorszenia nastroju, czego nie doświadczyły panie uprawiające ogródek.
„Co więcej, satysfakcja z prac ogrodowych w ramach spędzania wolnego czasu była bardzo wysoka” - piszą autorzy publikacji.
Uprawa ogrodu to wśród starszych osób popularny sposób spędzania wolnego czasu w ruchu. Panie, które opiekowały się ogródkiem, miały różne zajęcia. Do nich należał m.in. projektowanie ogrodu, przygotowanie grządek i ich oznaczanie, sadzenie roślin, nawożenie, pielenie, podlewanie i zbieranie plonów. Według badaczy, prace wiązały się z ruchem o niskiej lub umiarkowanej intensywności. A zatem takiej, jaka jest szczególnie polecana osobom w starszym wieku.
DOWODY NA KORZYŚCI DLA MŁODYCH
Naukowcy z południowokoreańskich Konkuk University i Hongik University sprawdzili natomiast, jak będą działać różne ogrodowe prace na ludzi młodych. Przeprowadzili w tym celu eksperyment z iście technologicznym podejściem. Grupa osób w wieku dwudziestu kilku lat wykonywała typowe ogrodowe prace. W tym czasie na ciele nosili baterię elektronicznych urządzeń - miernik spalanych kalorii, maskę mierzącą zużycie tlenu i przyrząd monitorujący pracę serca.
- Intensywność fizycznej aktywności może się różnić między osobami z różnych grup wiekowych i o różnym poziomie sprawności. Brakowało danych na temat metabolicznych wartości prac ogrodzie w różnych przedziałach wiekowych – wyjaśnia zawiłości przedsięwzięcia Ki-Cheol Son, główny autor badania.
Okazało się, że praca w ogródku to dla młodych osób całkiem zauważalny wysiłek. Takie czynności, jak sadzenie roślin, mieszanie ziemi, sianie, grabienie, podlewanie, pielenie czy zbiory, ciała ochotników odbierały jako wysiłek umiarkowany. Inaczej z kopaniem: to stanowiło dla nich intensywny wysiłek.
„Określenie intensywności ruchu w czasie wykonywania ogrodowych zdań powinno stanowić przydatną informację przy pracach nad programami zajęć w ogrodzie opartymi na zaleceniach odnośnie ruchu i zdrowia” - podkreślają badacze.
W podobny sposób, zdaniem naukowców, mogą powstać programy terapeutyczne dopasowane do indywidualnych potrzeb poszczególnych osób. Ten sam zespół ekspertów twierdzi, że zajmowanie się ogródkiem to także doskonały sposób spędzania czasu przez dzieci. W podobnym eksperymencie badacze sprawdzili wpływ ćwiczeń na młode organizmy (dzieci nie nosiły tylko masek mierzących zużycie tlenu). Ogrodowe zajęcia stanowiły dla dzieci umiarkowany lub intensywny wysiłek.
UPRAWA OGRÓDKA A PSYCHIKA
Naukowcy z Anglia Ruskin University sprawdzili natomiast dokładnie, jak uprawianie ogródka wpływa na stan psychiki, a konkretnie na własny obraz siebie samego. Badanie z udziałem 84 miłośników ogrodnictwa i 81 ochotników niezawiązanych z tego rodzaju rekreacją pokazał, że takie hobby wiąże się z dużo wyższym docenianiem własnego ciała, jego możliwości oraz dumy z niego. Autor eksperymentu, prof. Viren Swami wcześniej potwierdził już w badaniach, że nawet sam kontakt z naturą pomaga utrzymać zdrowsze postrzeganie ciała.
- Pozytywny obraz własnego ciała jest korzystny, ponieważ wspiera psychiczną i fizyczną odporność, co wpływa na ogólne samopoczucie - wyjaśnia prof. Swami. - Moje wcześniejsze badania pokazały korzyści z przebywania w ogóle na łonie przyrody, przy czym rosnąca urbanizacja oznacza, że wielu ludzi utraciło kontakt z naturą. Rezultaty tego badania mają duże znaczenie, ponieważ precyzyjnie pokazują korzyści płynące ze spędzania czasu na działkach ogrodowych, które zwykle są niewielkimi wysepkami zielonej przestrzeni w generalnie zurbanizowanym otoczeniu. Zapewnienie możliwości uprawiania ogrodu każdemu może pomóc w zmniejszeniu długofalowych kosztów ponoszonych przez system opieki zdrowotnej. Jednym ze sposobów na osiągnięcie tego, poza decyzjami zapewniającymi wszystkim obywatelom dostęp do przyrody, byłoby udostępnienie specjalnego obszaru ze społecznymi działkami - uważa specjalista.
Ale uwaga! Zespół z Coventry University odkrył, że nieprawidłowa technika kopania powoduje aż dwukrotne zwiększenie obciążenia niektórych stawów, co może prowadzić do kontuzji.
Badacze wykorzystali sprzęt, z którego zwykle korzystają twórcy animacji filmowych analizujący ruchy ciała aktorów. W kluczowych anatomicznych punktach ochotników umieścili specjalne znaczniki, po czym nagrywali ich szybkimi, działającymi w podczerwieni kamerami. Dzięki temu, mogli dokładnie przebadać ruch uczestników w specjalnym komputerowym programie.
Okazało się, że przy wadliwej postawie utrzymywanej w czasie kopania, odcinek lędźwiowy kręgosłupa obciążany był o połowę bardziej, niż przy prawidłowym ustawieniu. To właśnie ten odcinek pleców często właśnie dokucza miłośnikom prac w ogródku. W jeszcze gorszej sytuacji były ramiona, których obciążenie rosło aż dwukrotnie. Badacze przestrzegają, że nakładanie na stawy zbyt dużych ciężarów może prowadzić do choroby zwyrodnieniowej, najczęstszego schorzenia stawów.
Badacze ustalili jednocześnie, jak należy prawidłowo kopać. Właściwa technika obejmuje regularne, powtarzalne ruchy zamiast chaotycznych i przypadkowych. Plecy są w niej zgięte w minimalnym stopniu, a kolana w dużym. Złą postawę cechuje natomiast silne pochylenie do przodu, wyciąganie kończyn i słaba kontrola ruchów. Dobre i złe podejście do pracy z łopatą można zobaczyć na filmie.
Jeśli więc ktoś ma tyle szczęścia, że jest posiadaczem ogródka, warto aby ruszył na jego podbój, tym bardziej, że teraz nawet naukowcy doradzają, jak zrobić to najlepiej.
Marek Matacz Zdrowie.pap.pl
CHAT TO NIE LEKARZ
CORAZ WIĘCEJ LUDZI PYTA SZTUCZNĄ INTELIGENCJĘ O SPRAWY DOTYCZĄCE ZDROWIA. POWODY SĄ RÓŻNE - WYGODA, WSTYD CZY Z CHĘĆ ZAOSZCZĘDZENIA PIENIĘDZY. TAKA PRAKTYKA JEST JEDNAK NIEBEZPIECZNA – PRZESTRZEGAJĄ SPECJALIŚCI.
Miliony Amerykanów konsultuje się w kwestii swojego zdrowia ze sztuczną inteligencją, zanim odwiedzi lekarza – odkryli naukowcy z West Health-Gallup Center on Healthcare in America. Ankieta z udziałem reprezentatywnej dla kraju grupy 5,5 tys. dorosłych pokazała także powody takich wyborów. 71 proc. osób chciało po prostu uzyskać szybką odpowiedź. Taki sam odsetek liczył na dodatkowe informacje, 67 proc. było ciekawych, co AI im powie, 59 proc. wolało we własnym zakresie poszukać informacji przed rozmową z lekarzem, a 42 proc. potrzebowało pomocy poza godzinami przyjmowania pacjentów.
Ważne były też m.in. względy ekonomiczne – aż 27 proc. osób nie chciało płacić za wizytę, a 14 proc. nie było w stanie za nią zapłacić. Naukowcy wymieniają też takie powody, jak wcześniejsze złe doświadczenia (np. poczucie bycia zignorowanym), wstyd przed rozmową czy brak dostępu do specjalisty. Jak podają, niezależnie od przyczyny, niemal połowa Amerykanów korzystających z AI do uzyskiwania informacji o zdrowiu twierdziła, że dzięki sztucznej inteligencji poczuła się pewniej, rozmawiając później z lekarzem. 22 proc. stwierdziło, że pomogło im to wcześniej zidentyfikować problemy, a 19 proc. – że mogło uniknąć niepotrzebnych badań lub procedur.
KONSULTUJESZ SIĘ Z AI? ZACHOWAJ ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Ankietowani, którzy w ciągu 30 dni poprzedzających badanie korzystali z AI w celu uzyskania informacji zdrowotnych lub porad, najczęściej używali jej do zdobycia wiedzy na temat codziennych problemów zdrowotnych, w tym objawów fizycznych (58 proc.) oraz odżywiania lub aktywności fizycznej (59 proc.). Uczestnicy badania zgłaszali także, że używali AI do zrozumienia działań niepożądanych leków (46 proc.), interpretacji informacji medycznych (44 proc.) lub sprawdzania diagnozy bądź schorzenia (38 proc.). Prawie co czwarta osoba stwierdziła ponadto, że korzystała z AI w celu zgłębienia problemów związanych ze
opieki zdrowotnej muszą za tym nadążyć” – zaznaczył Tim Lash, prezes West Health Policy Center – organizacji non profit koncentrującej się na starzeniu się społeczeństwa oraz przystępności opieki zdrowotnej. „Ryzyko nie polega na tym, że AI rozwija się zbyt szybko. Polega na tym, że systemy opieki zdrowotnej mogą działać zbyt wolno, by odpowiedzialnie ukierunkować jej wykorzystanie w medycynie” – mówi.
CZY MOŻNA UFAĆ AI W KWESTIACH ZDROWOTNYCH?
Na łamach magazynu „Nature Medicine” eksperci z University of Oxford przedstawili natomiast wyniki badania z udziałem prawie 1,3 tys. osób, które wskazało na istotne zagrożenia szukania porad medycznych u sztucznej inteligencji. Naukowcy mówią o „wyraźnej luce między obietnicami związanymi z dużymi modelami językowymi (LLM) a ich rzeczywistą użytecznością”. Jak informują, mimo że takie systemy coraz lepiej radzą sobie w standaryzowanych testach z wiedzy medycznej, to dla użytkowników szukających pomocy stwarzają realne zagrożenie. Można np. uzyskać niewłaściwą „diagnozę”, czy pozostać bez świadomości potrzeby pilnej kontaktu z lekarzem.
Uczestnicy badania w serii konkretnych scenariuszy medycznych opracowanych przez lekarzy korzystali z LLM-ów do rozpoznawania schorzeń i podejmowania decyzji o dalszym postępowaniu, na przykład o wizycie u lekarza rodzinnego lub zgłoszeniu się do szpitala. Korzystanie z tych systemów nie dawało żadnej przewagi nad innymi zawodnymi, bardziej tradycyjnymi metodami, takimi jak np. opieranie się na informacjach z internetowej wyszukiwarki i własnym osądzie.
Badanie ujawniło także poważne kłopoty z komunikacją człowieka z AI. Po pierwsze uczestnicy często nie wiedzieli, jakich informacji systemy potrzebują, by udzielić trafnej porady. Po drugie odpowiedzi, które otrzymywali, nierzadko łączyły dobre i złe rekomendacje, co utrudniało wskazanie naj-
dotycząca trafności benchmarków pokazuje, że wiele ocen nie mierzy tego, co rzekomo ma mierzyć, a to badanie dobitnie pokazuje, dlaczego ma to znaczenie. Nie możemy polegać wyłącznie na standaryzowanych testach przy ustalaniu, czy te systemy są bezpieczne do użytku publicznego” – powiedział prof. Adam Mahdi, współautor badania.
„Tak jak wymagamy badań klinicznych dla nowych leków, tak systemy AI potrzebują rygorystycznych testów z udziałem zróżnicowanych, rzeczywistych użytkowników, aby zrozumieć ich prawdziwe możliwości w sytuacjach wysokiego ryzyka, takich jak opieka zdrowotna” – podkreślił.
INFORMACJE AI O LEKACH
TEŻ BYWAJĄ MYLĄCE
Zespół z Uniwersytetu Fryderyka Aleksandra w Erlangen i Norymberdze sprawdził z kolei jakość porad udzielanych przez AI na temat leków. W tym celu badacze wpisali do systemu Bing Copilot 10 często zadawanych przez pacjentów pytań dotyczących 50 najczęściej przepisywanych leków na amerykańskim rynku ambulatoryjnym. Odpowiedzi i ewentualne szkody, jakie mogłyby z nich wynikać, zostały ocenione przez ekspertów.
W testach kompletności odpowiedzi dostawały bardzo wysokie oceny, podobnie jak w testach sprawdzających trafność. Jednak po bliższej analizie eksperci uznali, że znaczna część (aż 66 proc.) odpowiedzi może być potencjalnie szkodliwa. 42 proc. mogło powodować szkody o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, a 22 proc. stwarzało wysokie ryzyko. Naukowcy stwierdzili też, że odpowiedzi były trudne w odbiorze.
„Pracownicy ochrony zdrowia powinni ostrożnie podchodzić do rekomendowania wyszukiwarek opartych na AI, dopóki nie będą dostępne rozwiązania bardziej precyzyjne i wiarygodne” – stwierdzają badacze.
Marek Matacz Zdrowie.pap.pl
MITY NA TEMAT EPILEPSJI
Atak epilepsji nie zawsze przebiega tak samo, choć kojarzy się głównie z utratą przytomności, sztywnieniem ciała i drgawkami. Współcześnie już wiemy, że wynika z nieskoordynowanych wyładowań elektrycznych w mózgu, ale nadal pokutuje wiele mitów na jej temat. Jak pomóc osobie podczas ataku epilepsji, a czego nie powinno się absolutnie robić, wyjaśnia dr n. med. Łukasz
Rákász, ordynator Oddziału Neurochirurgii w Szpitalu Dziecięcym im. prof. Jana Bogdanowicza SPZOZ w Warszawie.
Czym jest epilepsja?
Epilepsja jest chorobą neurologiczną, która polega na nawracających napadach. W zdrowym mózgu neurony, czyli komórki nerwowe, przekazują między sobą sygnały – impulsy elektryczne – w uporządkowany sposób. Natomiast w epilepsji dochodzi do nagłych, nieskoordynowanych wyładowań elektrycznych. Może to różnie przebiegać w zależności od tego, w której części mózgu do tego dochodzi. Mogą być to uogólnione napady, gdy traci się przytomność i dochodzi do drgawek całego ciała, lub częściowe, które polegają np. na drganiu jednej ręki, déjà vu, zaburzeniu mowy, czucia, zawieszeniu na chwilę.
Jakie są przyczyny tej choroby?
Wciąż do końca nie są znane. Może to być wynik uszkodzenia mózgu np. z powodu urazu,
niedotlenienia okołoporodowego. Epilepsja pojawić się może w związku z guzami mózgu, infekcją np. w wyniku zapalenia mózgu czy wadami wrodzonymi, gdy komórki nerwowe nieprawidłowo się wykształciły, albo choroba może mieć podłoże genetyczne. Jednorazowe wystąpienie drgawek nie oznacza jednak epilepsji. Po urazie albo w trakcie wysokiej gorączki zdarzyć może się prowokowany napad drgawek, co nie oznacza, że jest to już epilepsja.
W jaki sposób diagnozuje się epilepsję? Diagnoza jest kompleksowa. Podstawą jest oczywiście wywiad medyczny. Ta rozmowa i badanie pacjenta nakierowuje na badania, które powinno się u pacjenta wykonać. W rękach mamy wiele możliwości, począwszy od elektroencefalografii (EEG), która ocenia aktywność
elektryczną mózgu, przez badania obrazowe mózgu, po metaboliczne.
Jaki jest największy mit na temat epilepsji, z którym się pan spotkał?
Jedną z moich znajomych wysłano do egzorcysty, bo miała ataki padaczki. Wciąż spotykam się z powielaniem błędnej informacji, że osobie dotkniętej napadem należy włożyć coś twardego do ust, by nie zadławiła się językiem, a to nie jest możliwe. Gdy w ten sposób zrobimy, osoba, której chcemy pomóc, może zrobić sobie i nam krzywdę. Ułamie sobie zęby, a my stracimy palec, bo nam go odgryzie w trakcie szczękościsku, który też może się pojawić. Poza tym pokutuje mit, że jest to choroba psychiczna. To wynika z tego, że społeczeństwo ma niską wiedzę na temat epilepsji. Ciągle jest wiele do zrobienia.
Czego nie wolno jeszcze absolutnie robić podczas ataku padaczkowego? Cucić, klepać po twarzy, nie podawać nic do picia? Tak. Jak wspomniałem, to nieskoordynowane wyładowania elektryczne mózgu. Zdarzają się napady toniczno-kloniczne. Faza toniczna polega na utracie przytomności i sztywnieniu ciała, a kloniczna na skurczach mięśni i drgawkach. Aby taka osoba nie zrobiła sobie krzywdy, nie uraziła podczas drgawek, najistotniejsze jest, by zabezpieczyć jej głowę, by nie doszło do urazu. Nie trzeba przytrzymywać jej ani rąk, ani nóg, bo można doprowadzić do dodatkowych urazów. Wystarczy dłońmi przytrzymać głowę, położyć coś miękkiego pod nią, nawet podsunąć własne kolana. W czasie ataku absolutnie nie podajemy nic do jedzenia i picia, bo w trakcie napadu nie kontroluje ona połykania i może się zachłysnąć. Nie cucimy, nie poklepujemy, nie szarpiemy takiej osoby. To nie ma sensu. Nie jesteśmy w stanie przerwać w żaden sposób drgawek, dostarczając inne bodźce. No i ostatnia rzecz, choć to pewnie trudne – nie panikujmy. Zachowanie spokoju jest kluczowe. Nie bójmy się też pomagać.
Ile trwa taki atak?
Zazwyczaj minutę, dwie. Nie od razu trzeba wzywać karetkę. Jeśli dojdzie do samoograniczenia ataku po takim okresie i osoba odzyska przytomność, wstanie i powie, że zapomniała np. zażyć leki, to możemy być tylko z siebie dumni, że odpowiednio zareagowaliśmy. Ale
jeśli napad trwa dłużej niż pięć minut lub zaczyna się kolejny, albo osoba nie odzyskuje świadomość lub okazuje się, że to pierwszy taki atak albo doszło do jakiegoś urazu, wezwijmy koniecznie pomoc medyczną.
Na czym polega leczenie epilepsji?
Jest bardzo dużo leków, a dobór jest tak naprawdę sztuką, którą zajmują się neurolodzy. Są schematy leczenia, zależnie od tego, jaki to rodzaj padaczki. Każdy pacjent jest inny i trzeba farmakologię dobrać indywidualnie i na pewno nie sugerować, że jeśli u kogoś taki lek pomógł, to i nam pomoże.
Około jedna trzecia pacjentów ma padaczkę lekooporną. Jak się ją definiuje?
Lekooporność polega na tym, że pacjent nie reaguje na dwa leki z różnych grup, które są odpowiednio dobierane i podawane wedle obowiązującego schematu w określonym czasie. Napady powtarzają się. Wtedy trzeba przeanalizować bardzo dokładnie, co może być powodem lekooporności, głęboko wgryźć się w strukturę mózgu, znaleźć neurony, które są ogniskiem tej choroby. Mówiąc kolokwialnie, chodzi o zlokalizowanie tego obszaru, który „zaraża” całą resztę mózgu. Czasem stosuje się leczenie operacyjne, czyli usuwa ognisko padaczki. To skuteczny sposób, by w tych przypadkach wyleczyć chorobę. Ponadto można zastosować stymulację nerwu błędnego, która ogranicza częstość napadów.
Na czym ona polega?
To metoda neurochirurgiczna, która polega na szczepieniu symulatora w obrębie jednego z nerwów, który prowadzi od mózgu aż do trzewi. Stymulacja nerwu błędnego może spowodować zmniejszenie napadów, ale nie ograniczy ich zupełnie. Jest to paliatywna metoda, czyli nie leczy przyczyny, ale zmniejsza dolegliwości. Atak padaczki może być spowodowany hiperwentylacją, podczas której spada poziom dwutlenku węgla, dochodzi do wtórnego zwężenia naczyń mózgowych i zwiększa się pobudliwość neuronów. Atak u osób, które mają predyspozycje, wywołać może również światło skierowane w oczy. Czasami używa się tych sposobów w czasie badania EEG, żeby sprowokować taki napad, żeby móc go zarejestrować i zaplanować właściwe leczenie.
Z epilepsją można normalnie żyć, prawda? Osoba z epilepsją musi żyć tak, jak każdy inny członek społeczeństwa. Jeżeli jest świadoma choroby, ma dobrze ustawione leczenie przeciwpadaczkowe, nie dochodzi u niej do ataków podczas stymulacji, no to na miłość boską, to jest taki sam człowiek, który żyje w społeczeństwie, pracuje, bawi się, korzysta z życia. Natomiast jeżeli wiemy o tym, że są trudności z ustawieniem leczenia i mimo leczenia po prowokacji napady występują, to trudno nie przestrzegać pewnych zasad i pójść na imprezę ze światłami stroboskopowymi, których w takiej sytuacji powinno się unikać lub wsiąść za kierownicę.
Mimo że osoby z epilepsją powinny normalnie żyć, to wciąż powraca temat ich stygmatyzacji. Lawendowe dni mają nam uświadamiać, czym jest ta choroba.
Świadomość tej choroby wśród społeczeństwa sprowadza się niestety głównie do tego, że kojarzymy, że taka osoba może mieć drgawki, ale nie wiemy, co powinniśmy wtedy zrobić. Dlatego musimy o chorobie otwarcie rozmawiać i obalać mity na jej temat.
Np. taki, że to choroba zaraźliwa?
Dobrze jest, że ktoś to zwerbalizuje, bo wtedy jest choć możliwość podjęcia dyskusji. Nie wyśmiewajmy, ale uświadamiajmy. I to dotyczy chyba wszystkich chorób. Chodzi o to, by od czasu do czasu przyznać się do tego, że czegoś nie wiemy i sprawdzić, poszukać albo porozmawiać z kimś, kto się orientuje. Mieć otwarty umysł, nie zamykać się na wiedzę.
Ekspert dr Łukasz Rákász - jest neurochirurgiem, z doświadczeniem zdobytym w Polsce, Wielkiej Brytanii i Nowej Zelandii. Łączy pracę kliniczną z działalnością naukową i dydaktyczną, pełniąc funkcje kierownicze w neurochirurgii oraz angażując się w projekty badawcze i inicjatywy z zakresu zdrowia publicznego.
Klaudia Torchała Zdrowie.pap.pl
CHOROBY SERCA MAJĄ PŁEĆ
Myślisz, że zawał to męska rzecz? Błąd. Z jego powodu to kobiety częściej przedwcześnie tracą życie – 55 proc. pań wobec 43 proc. mężczyzn. Obie płcie inaczej chorują na serce, a co gorsza, naukowcy dopiero od niedawna dokładniej badają te różnice.
Dominuje przekonanie społeczne, że największym zabójcą kobiet jest rak piersi. „Raporty dotyczące hierarchii zagrożeń zdrowotnych wskazują, że ponad 50 proc. kobiet uważa, że ich głównym zagrożeniem są choroby nowotworowe, a tylko 13 proc. kobiet wskazało choroby serca. Tymczasem co druga kobieta umiera na serce” – czytamy w krótkim omówieniu problemu chorób układu krążenia u kobiet zamieszczonym na stronie Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
- Waga problemu chorób serca u kobiet jest niedoszacowana – mówi prof. Małgorzata Peregud-Pogorzelska z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. Dotyczy to nie tylko kobiet, ale i profesjonalistów medycznych.
Profesor wskazuje, że w większości dotychczasowych badań zdecydowaną przewagę wśród uczestników mieli mężczyźni, a dopiero od niedawna podjęto starania, by w mniej więcej równym stopniu reprezentowane były w nich kobiety. Nie chodzi bynajmniej o poprawność polityczną – ponieważ są różnice w patofizjologii chorób układu krążenia między kobietami a mężczyznami, trzeba zebrać informacje na temat tych różnic i w razie potrzeby dostosować do płci zarówno działania zapobiegawcze, jak i leczenie. Dla kobiet to dosłownie kwestia życia i śmierci.
„Niestety, udział kobiet w badaniach (nad chorobami serca oraz lekami na nie - przyp. red.) w ostatnich dekadach wynosił od 0 proc. do 30 proc., a wyniki były uogólnione. Jeśli dodatkowo uwzględnimy fakt, że ponad 30 proc. leków dopuszczonych do obrotu przez FDA (ang. Food and Drug Administration, amerykańska Agencja Żywności i Leków - przyp. red.) nie ma informacji o działaniu zależnym od płci, a badanie zastosowań 300 nowych leków wykazało, że nawet te, które mają istotne różnice we wchłanianiu, metabolizmie, wydalaniu u kobiet i mężczyzn, nie miały różnic w zaleconym dawkowaniu w zależności od płci, mamy skalę problemu” - czytamy w cytowanym wcześniej omówieniu.
RÓŻNICE MIĘDZY PŁCIAMI
Serce kobiety waży mniej, ale kurczy się częściej, przy każdym skurczu wyrzucając mniej krwi niż męskie. Jego naczynia wieńcowe mają mniejszą średnicę, cieńsze ściany i kręty przebieg, a krążenie oboczne jest mniej rozwinięte. Z wiekiem ulega mniejszym zmianom. Z powodu odmienności anatomicznych płeć żeńska stanowi niezależny czynnik ryzyka występowania powikłań po zabiegu kardiochirurgicznym.
Kobiety i mężczyźni inaczej też reagują na leki. Inna jest także budowa blaszki miażdżycowej,
reaktywność naczyń wieńcowych, inne funkcjonowanie śródbłonka oraz wchłanianie, metabolizm i dystrybucja substancji chemicznych - w tym leków.
Prof. Peregud-Pogorzelska podkreśla, że odmienne objawy i przebieg choroby niedokrwiennej serca u kobiet prowadzą do niekorzystnej dla pań sytuacji na wszystkich etapach rozwoju tej choroby. Mowa tu o następujących zagrożeniach:
• ryzyko zdarzeń zagrażających życiu (jak zawał czy udar) jest u kobiet rzadziej oceniane,
• bóle wieńcowe są częściej atypowe, zatem bywa, że niewiązane przez lekarzy z chorobą serca,
• testy diagnostyczne są rzadziej wykonywane,
• niektóre testy z powodzeniem wykonywane u mężczyzn dają fałszywe wyniki u kobiet (np. elektrokardiograficzna próba wysiłkowa u kobiet często daje wyniki fałszywie dodatnie)
• w koronarografii u kobiet często brak jest istotnych zmian, pomimo tego, że stan ich układu krążenia zagraża ich zdrowiu i życiu,
• leczenie jest później wdrażane u kobiet niż u mężczyzn.
W efekcie rokowanie u kobiety doświadczającej choroby niedokrwiennej serca jest gorsze niż u mężczyzn. W ślad za tymi spostrzeżeniami część naukowców opowiada się za wyodrębnieniem kobiecego modelu choroby niedokrwiennej serca.
NA CO KOBIETY POWINNY ZWRÓCIĆ UWAGĘ:
Objawy zawału serca:
U mężczyzn często jest to ból zamostkowy, promieniujący do lewego ramienia.
U kobiet zawał często objawia się narastającym zmęczeniem, złą tolerancją wysiłku, uczucie „zatykania się”, dolegliwościami ze strony układu pokarmowego (zgaga, nudności, odbijanie się), ból pleców.
Obraz udaru
Udar nie boli, ale daje wyraźne objawy
Wiele osób po udarze prowadzi normalne życie. Podstawowym warunkiem na zminimalizowanie skutków udaru jest szybkie podanie odpowiednich leków. Dlatego w razie niepokojących objawów sugerujących udar, trzeba wzywać karetkę.
Zawał częściej przydarza się mężczyznom, ale dlatego, że mają go statystycznie we wcześniejszym wieku niż kobiety. To zjawisko należy przypisać ochronnemu działaniu estrogenów – kobiecych hormonów płciowych, których mężczyźni
siłą rzeczy mają mało. Jednak po menopauzie nie można już liczyć na estrogeny; wówczas to u pań częściej dochodzi do zawału niż u panów.
Kobiety rzadziej giną w ostrej fazie zawału niż mężczyźni, ale w późniejszym okresie to one umierają częściej. Zwłaszcza w ciągu pierwszych 30 dni po zawale śmiertelność kobiet jest aż 2-3 razy wyższa niż u mężczyzn.
W XVIII wieku William Heberden opisał dławicę piersiową (zespół objawów będących efektem choroby niedokrwiennej serca):
„jeżeli spotkasz mężczyznę z uczuciem dyskomfortu w okolicy serca, z bólem barku po stronie serca, wiedz, że śmierć jest blisko. Widziałem blisko 100 osób z takimi zaburzeniami, wśród nich trzy kobiety. Wszyscy pozostali byli mężczyznami około lub po 50. roku życia” . Przeprowadzone w roku 2000 badania obejmujące 5000 pacjentów wykazały, że o ile nietypowe objawy dławicy ma 19 proc. mężczyzn, to kobiet - aż 60 proc. Warto też zdać sobie sprawę z tego, że w XVIII wieku mniej kobiet niż obecnie dożywało okresu po menopauzie, co musiało wpływać na wyniki obserwacji Heberdena.
UDAR
Zdarza się zdecydowanie częściej kobietom niż mężczyznom. Trzeba o tym pamiętać, bo podobnie, jak w przypadku zawału, uzyskanie profesjonalnej pomocy możliwie szybko odgrywa dużą rolę w szansach na przeżycie i uniknięcie niepełnosprawności.
Objawy udaru to:
• Silny ból głowy,
• Drętwienie kończyn,
• Spowolnienie mowy,
• Niewyraźna mowa,
• Niedowład twarzy lub barku (lub twarzy i barku, może być niewielki),
• Osłabienie kończyn.
• Zanieczyszczenie powietrza
Warto, by kobiety szczególnie, o ile jest to możliwe, zadbały o przebywanie w jak najmniej zanieczyszczonym środowisku. Wdychanie pyłu zawieszonego prowadzi do silniejszego wzrostu ciśnienia tętniczego u kobiet niż u mężczyzn, nadciśnienie tętnicze jest jednym z najsilniejszych czynników zarówno zawału, jak i udaru. .
Justyna Wojteczek Zdrowie.pap.pl
KALENDARIUM
1 maja
1707 – Anglia i Szkocja zawarły akt unii powołujący do życia Królestwo Wielkiej Brytanii.
1840 - W Wielkiej Brytanii wyemitowano pierwszy znaczek pocztowy Penny Black.
1890 – Pierwsze obchody Święta Pracy.
1997 – Opozycyjna Partia Pracy Tony’ego Blaira wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.
2 maja
1568 – Królowa Szkotów Maria I Stuart uciekła z zamku na jeziorze Loch Leven, gdzie była uwięziona przez zbuntowanych lordów.
1780 – Brytyjski astronom William Herschel odkrył pierwszą gwiazdę podwójną – ksi Ursae Majoris w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy.
1894 – Oficjalnie otwarto Royal College of Music w Londynie.
3 maja
1544 – Flota angielska pod wodzą księcia Edwarda Seymoura wpłynęła do Firth of Forth celem zajęcia Edynburga i porwania (nie doszłego do skutku) 1,5-rocznej królowej Szkocji Marii i Stuart.
1621 – Angielski filozof, prawnik i polityk Francis Bacon został oskarżony o korupcję i pozbawiony stanowiska lorda kanclerza.
1715 – Miało miejsce pierwsze od 1140 roku całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Londynie, obserwowane i badane przez Edmunda Halleya.
1769 – Brytyjski koń wyścigowy Eclipse wygrał pierwszą spośród 18 swoich zwycięskich gonitw.
1860 – Karol XV został koronowany na króla Szwecji.
1921 – Utworzono Irlandię Północną.
4 maja
1776 – Rhode Island jako pierwsza kolonia amerykańska ogłosiła niezależność od Wielkiej Brytanii.
1780 – W Anglii odbyły się pierwsze Epsom Derby, dziś jeden z najbardziej prestiżowych na świecie wyścigów koni trzyletnich.
5 maja
1821 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego dziennika „The Guardian” (jako „The Manchester Guardian”).
6 maja
1910 – Jerzy V został królem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii.
1937 - W Londynie otwarto Chelsea Bridge.
7 maja
1663 – W Londynie otwarto Teatr Królewski.
2001 - Ronnie Biggs, jeden ze sprawców „napadu stulecia” z 1963 roku, powrócił dobrowolnie z Brazylii do Wielkiej Brytanii, gdzie został natychmiast osadzony w więzieniu.
8 maja
1360 – Wojna stuletnia: podpisano francusko-angielski traktat w Brétigny ustalający warunki uwolnienia króla Jana II Dobrego, który został wzięty do angielskiej niewoli w bitwie pod Poitiers w 1356 roku oraz prawne usankcjonowanie ziemskich nabytków angielskich zdobytych w czasie dotychczasowych działań wojennych.
1429 – Wojna stuletnia: odwrót wojsk angielskich po nieudanym oblężeniu Orleanu.
1450 – W Kencie wybuchła rebelia pod wodzą Jacka Cade’a przeciwko królowi Henrykowi VI Lancasterowi. 1654 – W Westminsterze podpisano układ pokojowy kończący I wojnę angielsko-holenderską.
1941 – Podszywający się pod jednostkę norweską niemiecki krążownik pomocniczy HSK „Pinguin” został zatopiony na Oceanie Indyjskim przez brytyjski krążownik HMS „Cornwall”. Zginęło 342 członków załogi i 203 brytyjskich jeńców wojennych.
1970 - Ukazał się ostatni album grupy The Beatles Let It Be.
1987 - Brytyjska jednostka specjalna Special Air Service (SAS) zaatakowała z zaskoczenia i zabiła 8 członków brygady Tymczasowej IRA, którzy zostali potem nazwani „Męczennikami z Loughgall”.
9 maja
1941 – Bitwa o Atlantyk: Brytyjczycy przechwycili niemieckiego U-Boota U-110 wraz z maszyną szyfrującą Enigma.
10 maja
1824 – W Londynie otwarto Galerię Narodową.
11 maja
1967 - Wielka Brytania złożyła wniosek o przyjęcie do Wspólnot Europejskich.
1981 – Na londyńskim West Endzie odbyła się premiera musicalu Koty Andrew Lloyda Webbera.
2010 – David Cameron został premierem Wielkiej Brytanii.
12 maja
1191 – W trakcie wyprawy krzyżowej król Anglii Ryszard I Lwie Serce poślubił w cypryjskim Limassol Berengarię, córkę króla Nawarry Sancho VI Mądrego.
1943 – Bitwa o Atlantyk: Brytyjczycy zatopili niemiecki okręt podwodny U-89, w wyniku czego zginęła cała, 48-osobowa załoga.
MAJ
13 maja
1940 - Nowy brytyjski premier Winston Churchill powiedział w inauguracyjnym przemówieniu przed Izbą Gmin, że może obiecać jedynie krew, znój, pot i łzy.
14 maja
1796 – Brytyjski lekarz Edward Jenner zaszczepił 8-letniego chłopca wirusami ospy krowianki, uzyskując odporność biorcy na wirusy ospy prawdziwej.
2010 - Otwarto Aviva Stadium w Dublinie.
15 maja
1718 – Brytyjski prawnik i wynalazca James Puckle opatentował pierwszy karabin maszynowy.
1836 − Brytyjski astronom Francis Baily, podczas obserwacji obrączkowego zaćmienia Słońca, odkrył zjawisko zwane dziś perłami Baily'ego, do którego dochodzi, gdy światło słoneczne przedostaje się przez nierówności na brzegu tarczy Księżyca.
16 maja
1916 – Została zawarta tajna brytyjsko-francuska umowa Sykes-Picot, dotycząca podziału stref wpływów na Bliskim Wschodzie po zakończeniu I wojny światowej.
18 maja
1725 – Król Wielkiej Brytanii Jerzy I Hanowerski ustanowił Order Łaźni.
19 maja
1568 – Królowa Szkotów Maria I Stuart została aresztowana na zamku Carlisle na polecenie królowej Anglii Elżbiety I Tudor.
1649 – Anglia została proklamowana republiką.
2018 – Książę Harry poślubił amerykańską aktorkę Meghan Markle.
20 maja
1609 – W Londynie zostały wydane Sonety Williama Szekspira.
1667 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty angielskiej w bitwie morskiej koło Nevis.
1910 – Odbył się pogrzeb króla Wielkiej Brytanii Edwarda VII.
1916 – Irlandzki podróżnik Ernest Shackleton dotarł wraz z dwoma członkami nieudanej ekspedycji transantarktycznej do przystani wielorybniczej Stromness na północnym wybrzeżu Georgii Południowej, gdzie zorganizował wyprawy ratunkowe po trzech innych, niezdolnych do pieszej wędrówki polarników pozostawionych na południowym wybrzeżu tej wyspy i 22 kolejnych na Elephant Island.
1992 - FC Barcelona pokonała po dogrywce na londyńskim Wembley Sampdorię Genua 1:0 i zdobyła po raz pierwszy piłkarski Puchar Europy.
21 maja
1662 – Król Anglii i Szkocji Karol II Stuart ożenił się w Portsmouth z księżniczką portugalską Katarzyną de Bragança.
1916 – W Wielkiej Brytanii wprowadzono po raz pierwszy czas letni.
22 maja
2017 – 22 osoby zginęły, a ponad 800 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym przez halą widowiskowo-sportową Manchester Arena w Manchesterze, dokonanym przez islamskiego terrorystę po zakończeniu koncertu amerykańskiej wokalistki Ariany Grande.
24 maja
1689 – Angielski parlament uchwalił akt tolerancyjny, który zapewnił opiekę protestantom na Wyspach Brytyjskich.
1901 – 81 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w Senghenydd w Walii.
1930 - Brytyjska pilotka Amy Johnson, jako pierwsza kobieta na tej trasie, zakończyła po 19 dniach samotny przelot samolotem de Havilland DH.60 Moth z Croydon (obecnie część Londynu) do Darwin w Australii.
25 maja
1850 – Do londyńskiego zoo przywieziono pierwszego hipopotama nilowego.
2005 – Liverpool F.C. z Jerzym Dudkiem w bramce pokonał po rzutach karnych A.C. Milan w rozegranym w Stambule finale Ligi Mistrzów UEFA.
26 maja
1868 - Odbyła się ostatnia publiczna egzekucja w Wielkiej Brytanii.
28 maja
1934 - Rozpoczął się pierwszy festiwal operowy w angielskim Glyndebourne.
29 maja
1968 – Manchester United jako pierwszy angielski klub wygrał rozgrywki Pucharu Europy Mistrzów Krajowych, pokonując w finale na Stadionie Wembley w Londynie Benficę Lizbona 4:1 po dogrywce.
31 maja
1941 - Bitwa o Anglię: Niemcy dokonali nalotu bombowego na Dublin zabijając 28 osób, pomimo że Irlandia ogłosiła swoją neutralność w wojnie.
PIOTRA BIELKOWICZA PRZEZ OKULARY
Poradnik polityka (6)
(zwłaszcza dla Opozycji)
Copyright Piotr Bielkowicz 2026
Gdy twoja ‘stara’ afera teraz sie nad tobą zbiera i być może twa kariera zredukuje się do zera –stosuj poniższe techniki: 1. Na początku rób uniki. A jeśli to nie pomoże, bo może być jeszcze gorzej, 2. Zrzuć wszystko na przeciwnika. Niech on się z tego wymyka. No a jeśli są dowody, że to tylko twoja sprawka3. Krzycz głośno:-„To jest ustawka! Wrogie mi służby specjalne robią to. Takie nachalne!
I to ich i rządu wina!
ONI bezprawia przyczyna!”.
W sumie:
Łapią cię za rękę a ty krzycz:- „Nie moja ręka!
Jakim prawem ją łapiecie! Terror! Bezprawie! Udręka!
Impresje tradycyjne
Wiosna – Sad i łąka (w hołdzie Leśmianowi)
Copyright Piotr Bielkowicz 2026
Sad się cały skolorowił, Napęczniał i nabrzmiał sokiem. Napuszył się wiosennością –
Tak jak to zrobił przed rokiem.
Drzewa nabrały wigoru
Słysząc pszczół ciągłe buczenie. Z ptakami razem pospołu Zrzuciły z pni zimy brzemię.
Rozkorzeniły się w ziemi.
Porozpychały się w górze.
Bielą pni kolą nas w oczy I bije z nich ego duże.
A krzewy nieco skromniejsze –Rozmiarem, nie barw różnością, Rozsiadły się w grupki mniejsze I rozkrzewiają z radością.
Powój się wije na płocie
Dzielącym ten sad od łąki. Powój jak ręce kochanków
Splecione po zimie rozłąki.
Ten powój – symbol jedności Pomiędzy łąką i sadem, Uczucia i wrażliwości, Wplątanych w te kwiatki blade.
A ty czyś nasiąknął wiosną?
Czyś zrzucił zimy udrękę?
Pocałunkami z miłością
Oplotłeś czyjąś rękę?
Cesarz (fragmenty jego życia)
Copyright Piotr Bielkowicz 2026
Fragment 8
(Złość Cesarza)
Gdy złość ogarnie Cesarza to brzydkie słowa powtarza.
A teraz Iran Go złości, więc chce porachować kości Ajatollacha każdego.
Nie widzi w tym nic zdrożnego, bo złość zaślepia Mu wzrok i w sumie przeżywa szok, że Jego słowa, rakiety, lecą bez skutku niestety. Stek epitetów też leci, (niech uszy zasłonią dzieci!)
na szczęście w obcym języku co zmniejsza efekty krzyku. Lecz ja rozumiem Cesarza, dlaczego tak się wyraża.
Jak może On być na luzie gdy nie ma ruchu w Ormuzie, bo każdy statek ma stracha przed dronem Ajatollacha!
W sumie tam zrobił się korek, więc rośnie z inflacją worek, nadyma się i w szwach pęka...
To dla Cesarza udręka!
Kto Jego wojnę kupi?
„To jest ekonomia! Głupi!”
Świat w limerykach
Copyright Piotr Bielkowicz 2026
Ciśnienie w cieśninie
Ciśnienie w cieśninie jest duże –zanosi się więc na burzę!
Pan Trump zasiał duży wiatr i w sam środek burzy wpadł. Krzyczy więc :-” Ja wszystko zburzę!.
Czas kamienia łupanego Persom zrobię. Cóż w tym złego?
Niech odblokują cieśninę, bo ja zrobię z nich pierzynę i poduszkę też do tego!
Albo może zmienię zdanie i zobaczę co sie stanie.
Sam cieśninę zablokuję, bo wszyscy to wielkie szuje, niewdzięcznicy oraz dranie. Ja mam ropy pełno, w bród.
Inni niech liczą na cud.”
Lecz czy ciśnienie w cieśninie opadnie, cichutko minie, czy będzie wybuch i smród?
Tłumacz
Raz narzekał pewien tłumacz:„Too much, too much, too much, too much!”
“Wciąż tłumaczę” – on tłumaczył. Cóż, miał taki rodzaj pracy. Gdy masz pracę – na nią bacz!
HOROSKOP miesięczny Baran
Byk
20.04 - 22.05
21.03 - 19.04
Drogi Baranie, maj 2026 roku sprzyja refleksji i weryfikacji osiągnięć. Warto zwolnić tempo, poświęcać czas sprawom domowym, rodzinnym, zdrowiu, przyjaciołom. Wiosna to doskonały czas siania ziaren na kolejne miesiące, choć postaraj się trzymać rozwagi i nie walcz z wiatrakami... Jeśli jesteś samotnym Baranem, to poświęcisz sporo czasu, by nawiązać nowe znajomości. Warto bywać na koncertach, imprezach na świeżym powietrzu, zajęciach sportowych itp.. Poza tym czekają Cię też majówki i odświeżanie znajomości… W finansach dość stabilnie, choć unikaj pokus, a wydatki planuj z ołówkiem w ręku.
I CHING radzi: Nawet człowiek najszlachetniejszy jest narażony na kontakt ze złem. Jeśli pozwoli, by przeniknęło ono jego naturę, będzie zgubiony i bardzo trudno będzie mu wrócić na właściwą drogę i odzyskać zaufanie ludzi szlachetnych.
Bliźnięta
23.05 - 21.06
Drogi Byku, do 20 maja trwa Twoje energetyczne maksimum w rocznym cyklu solarnym. Warto wziąć siebie do serca „carpe diem” i w swoim tempie delektować się wiosną i tym, co sprawia, że czujesz, że żyjesz. Poza tym bieżący miesiąc sprzyja też odświeżaniu dawnych znajomości. W sprawach finansowych unikaj pochopnych, spontanicznych decyzji. Wystrzegaj się zachcianek, które zrujnują Twój budżet. W miłości wesoło i beztrosko. Możesz liczyć na wiosenne ożywienie namiętności, wspólne wyjazdy i uczty dla ciała… Korzystnie byłoby zadbać o kondycję i lekką dietę, by na dłużej cieszyć się wysokim poziomem życiowej energii.
I CHING radzi: By naprawić błędy przeszłości, trzeba przyjąć strategię, w której po pierwsze, szanuje się tradycję, po drugie, unika starych błędów, po trzecie – szanuje opinie innych, także te odmienne.
Drogi Bliźniaku, za sprawą Wenus maj 2026 roku okaże się pełen wrażeń romantycznych, beztroski. Kosmos przyniesie też zawodowe i życiowe wyzwania, choć wykaraskasz się ze wszystkiego z wdziękiem. Zanim zrobisz radykalny krok, pamiętaj o rozwadze, myśl strategicznie i bardzo konkretnie! Przed Tobą także weryfikacja planów, ewaluacja projektów zawodowych oraz finansowych. Maj sprzyja także wszelakim egzaminom, zdobywaniu wiedzy i doskonaleniu warsztatu pracy. Ogólnie pozostajesz w dobrej formie, a ostatnia dekada miesiąca otworzy Twój czas maksimum energetycznego w rocznym cyklu solarny. Najlepiej na ten czas odłóż ważne kroki i nowe początki… Pamiętaj też, by regularnie dbać o zdrową rutynę i poczucie wewnętrznej harmonii.
I CHING radzi: Prostota w postępowaniu zwalnia z przedwczesnych zobowiązań. Dzięki temu pozostajesz wolny i możesz robić to, co uważasz za słuszne. Poszukaj towarzystwa ludzi myślących podobnie.
22.06 - 22.07
Drogi Raku, maj 2026 roku to czas sprzyjający ewaluacji, a także nowym początkom w rodzinnej, domowej, osobistej i finansowej sferze życia. Twoi najbliżsi także będą Cię wspierać, choć warto zachowywać zdrowy rozsądek W drugiej połowie miesiąca pojawią się wyzwania, a zawodowa atmosfera zagęści się. Uważaj wówczas na ukrytych wrogów, intrygantów. Nie daj się sprowokować, chroń swoich granic, ale… nie zapominaj o uprzejmości i dystansie. Jeśli pozostajesz w stałym związku, możliwe niespodziewane odświeżenie namiętności i miłe niespodzianki. Raki single chętniej wyjdą do ludzi, ale pierwsze szanse na miłość spełnioną pojawią się dopiero pod koniec maja. Koniecznie zatroszcz się o równowagę emocjonalną i spędzaj więcej czasu z osobami życzliwymi.
I CHING radzi: Przebywając wśród ludzi, trzeba się strzec, by nie dać się wciągnąć w fałszywe przyjacielskie związki.
23.07 - 23.08
Drogi Lwie, maj 2026 roku to czas duchowych i fizycznych porządków. Przygotuj się na wyzwania i lekcje pokory, adaptacji do zmieniających się w niezależny od Ciebie sposób. Dostosowanie się do okoliczności pozwoli Ci zyskać wpływ na bieg zdarzeń i zachować to, co najwyżej cenisz. Wszystkie decyzje, które płyną z Twojej wewnętrznej mądrości, przyniosą Ci satysfakcję. W relacjach miłosnych postaw na szczerość i empatyczną komunikację, a uda Ci się załagodzić wszystkie spięcia. Jeśli pragniesz nowej pracy, lepiej przeczekaj, póki nie znajdziesz czegoś naprawdę korzystnego. Pamiętaj, że lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu. Uważaj na jadłospis, postaraj się porzucić używki i toksyczne nawyki. Twój organizm będzie domagać się troski.
I CHING radzi: Jeśli zachowasz skromność, zajmując wysokie stanowisko, zdobędziesz szacunek i posłuch u podwładnych i współpracowników. Jeśli zachowasz skromność na skromnym stanowisku, zostaniesz doceniony i wyniesiony ponad innych.
Panna
24.08 - 22.09
Droga Panno, maj 2026 roku okaże się ciekawy i nie da Ci czasu na nudę. Zawczasu wpisz do grafiku ćwiczenia relaksujące, jogę i spotkania z serdecznymi, życzliwymi Ci ludźmi. Przyda się też wpisanie zakupów i naturalnych posiłków. Ostatnia dekada maja wniesie bowiem sporo napięć i niespodzianek. Wcześniej dominować będą kontakty społeczne i zajęcia towarzyskie. W miłości staraj się o więcej spontaniczności i spędzania czasu poza domem. Wspólne wypady, randki śladami pierwszych zauroczeń ożywią codzienność. Samotne Panny mogą liczyć na flirty i romansowanie, ale warto trzymać się swoich zasad i nie dać się okpić… Tymczasem dla spraw finansowych maj 2026 roku okaże się sprzyjający. Decyzje poparte dogłębna analizą pozwolą budować fundamenty stabilizacji, rozwijać obecny potencjał. Nie rób sobie jednak długów na lata....
I CHING radzi: : Jeśli pragniesz dokonać niezwykłego dzieła, jeśli pragniesz nowego początku w sprawach ważnych, sprzymierz się z kimś życzliwym i skromnym.
23.09 - 22.10
Droga Wago, maj 2026 roku będzie sprzyjał pasji życia, miłości i temu wszystkiemu, co robisz z potrzeby serca. Szczególnie ostatnia dekada miesiąca, gdy Słońce wkroczy do znaku Bliźniąt, zachęci do beztroski, doceniania chwili i jakości życia, którą do tej pory zbudowałaś. W sprawach zawodowych warto zachowywać i niezwykłą ostrożność, i elastyczność. Pojawią się bowiem nowiny, szanse, ludzie, którzy zburzą Twój grafik, plany. To okaże się stresujące, ale otworzy nowe szanse, da impuls do postępów, wyjazdów i strategicznie korzystnych rozwiązań. W sprawach finansowych koniecznie postaw na podnoszenie kwalifikacji i rozwijanie talentów.
I CHING radzi: Dobrze zapamiętaj tę chwilę, w której wszechświat Cię niesie niczym na skrzydłach. Wspomnienie tego stanu pomoże Ci zachować spokój i wytrwałość w trudnych chwilach. Jesteś dla siebie najważniejszy, nigdy o tym nie zapominaj.
Skorpion
23.10 - 21.11
Drogi Skorpionie, w maju 2026 roku możesz liczyć na szczęście romansowe i ożywienie towarzyskie. Najpewniej wspomnisz, że co się wydarzyło w Las Vegas, zostaje w Las Vegas. Niemniej trzymaj się swoich zasad, zdrowego rozsądku i otaczaj ludźmi odpowiedzialnymi za słowa oraz czyny. W przeciwnym razie z goryczą wspominać będziesz maj, że mądry Polak po szkodzie… Masz także świetny czas dla uporządkowania spraw finansowych, ewaluacji strategii inwestycyjnych i budowania relacji biznesowych. Druga połowa miesiąca przyniesie jednak silną presję ze strony konkurencji. Warto postawić na rozwijanie kompetencji i zaangażować się w projekty społeczne. Daj o dietę i równowagę między aktywnościami oraz odpoczynkiem.
I CHING radzi: Człowiek szlachetny powinien pobudzać ludzi do pracy i wzajemnej pomocy. Tak tworzy podstawy do pokojowego współżycia społecznego i dobrobytu. Cierpliwość, poczucie odpowiedzialności za wspólne dobro pomagają tworzyć wielkie, wspólne dzieła.
Strzelec
22.11 - 21.12
Drogi Strzelcze, dobrze wykorzystaj czas, w którym Kosmos hojnie wspiera Twoje sprawy społeczne, miłosne, przyjacielskie i partnerskie. Najlepiej czuć się będzie wśród ludzi, w oku towarzyskiego cyklonu, na imprezach tanecznych, sportowych, górskich i rowerowych wycieczkach. Z fantazją oddasz się planowaniu wakacji ze znajomymi. Tymczasem jednak warto też pamiętać o zawodowej i życiowej prozie. Pilnuj, by w lodówce było coś pożywnego, a stołując się na mieście wybieraj pełnowartościowe posiłki. Pilnuj grafiku płatności i nie bierz na siebie dodatkowych zobowiązań. Nie wikłaj się też w żadne skomplikowane relacje romansowe. Stracisz czas i narobisz sobie nieprzyjemności…
I CHING radzi: Uchylając się od służby na rzecz innych, ściągasz na siebie upokorzenie. Jeśli trwasz z tym błędzie, nadejdzie nieszczęście. Uważaj na żywioł ognia i wody, bo stanowią dla Ciebie zagrożenie dla zdrowia.
Koziorożec
22.12 - 19.01
Drogi Koziorożcu, maj 2026 roku może okazać się ważny dla spraw rodzinnych, dla zdrowia i stabilizacji finansów. W sprawach uczuć i towarzyskich masz zielone światło. Jeśli czujesz się samotny, dostaniesz szansę, by poznać kogoś godnego Ciebie. Jeśli pozostajesz w stałym związku, to trzeba będzie podjąć decyzje o kierunku, w jakim Twój związek ma zmierzać. Niemniej wiosenne ożywienie przyniesie więcej szans niż pokus… W innych kwestiach przyjdzie Ci zatrzymać się, by spokojnie ocenić skutki Twoich dotychczasowych wysiłków. W maju 2026 roku warto poświęcić czas, by zadbać o zdrowie. Bądź dla siebie dobry, otaczając siebie czułą troską...
I CHING radzi: Nie należy zamykać się w swoich cnotach. Powinieneś unikać osądzania innych, bo sam nie jesteś doskonały. Jeśli nie zmienisz postawy wobec siebie innych, poniesiesz klęskę i nie uda Ci się obwinić o nią innych.
Wodnik
20.01 - 18.02
Drogi Wodniku, maj 2026 roku przynosi kosmiczny test, na ile jesteś gotów rozwijać swoje talenty na drodze ku spełnieniu w każdej dziedzinie życia. Pluton i Uran postawią Cię wobec wyborów osobistych, zawodowych i społecznych. Niektóre plany i osoby trzeba będzie porzucić, a inne poddać surowej krytyce, z pokorą przyjmując pomoc ze strony innych. Najlepiej ograniczyć aktywność na zewnątrz i skupić się na sobie, na intuicji i tych relacjach, które przeszły próbę wody i ognia... Niemniej pamiętaj, że wiosna w rozkwicie to czas towarzyskiego i artystycznego spełnienia. Pojawi się wiele okazji do spędzania czasu z przyjaciółmi oraz krótkich podróży.
I CHING radzi: Czasem przypadek lub ktoś przypadkowy – wędrowiec w Twoim życiu – wyrządza szkodę mimochodem. Trzeba się liczyć z tym w każdym przedsięwzięciu. Wtedy zawsze pozostaniesz panem swego losu.
Ryby
19.02 - 20.03
Droga Rybo, maj 2026 roku okaże się wesoły, towarzyski, ruchliwy…. I tylko czasami nieco nużący. Nie daj się zagonić do pracy ponad siły, wykorzystywać w pracy. Trzymaj się tego, co uważasz za słuszne i korzystne dla Ciebie tu i teraz. Dopiero ostatnia dekada maja przyniesie spadek energii i potrzebę skupienia na sobie i prozie życia. Najlepiej wykorzystasz ten wymagający czas, jeśli zdasz się na intuicję i nie będziesz – wbrew naciskom –oceniać siebie i innych. W sprawach zawodowych dość stabilnie. Oszczędzaj finanse. Koniecznie dbaj o siebie, bo – mimo dość wysokiego poziomu energii – na opłakane skutki złego jadłospisu, stylu życia i stresu nie będziesz długo czekać.
I CHING radzi: Twoje nastawienie to klucz do sukcesów. Jeśli znajdziesz w swojej duszy miejsce – świątynię spokoju, żadne okoliczności nie wytrącą Cię ze stanu dynamicznego balansowania między walczącymi siłami wszechświata.