Issuu

Kup bilet na koncert Anny Marii Jopek s. 2

nr 3 (560) 23 stycznia 2015 / ISSN 2044-5202

GP CMYK.pdf 29/09/2011 17:24:23

Sprawdź wersję online! Wystarczy zeskanować kod

Kamil Cebulski przeniósł swoje interesy do Wielkiej Brytanii i to samo radzi zrobić innym. – Polska jest bardzo dobrym miejscem do życia, niestety nie jest dobrym miejscem do prowadzenia działalności – mówi.

Nasz najmłodszy milioner w UK str. 22

4 w numerze STR.

| >> NIE PRZEGAP!

Już za tydzień

>> Polecamy:

Dodatek specjalny „Szczupła sylwetka po zimie”, a w nim: >> wzmacniamy mięśnie >> kształtujemy sylwetkę >> dania „fit”

We włoskim stylu Wypoczynek we włoskim Livigno to marzenie wielu narciarzy i amatorów sportów zimowych. Choć w gminie mieszka nieco ponad pięć tysięcy mieszkańców, w okresie zimowym rejon ten przeżywa prawdziwe oblężenie. Gdy do tego dołożymy specjały kuchni włoskiej, przeżyjemy wakacje idealne.

Temat tygodnia

STR.

Reportaż

STR.

Medycyna

STR.

Rekrutacja

STR.

31 Panel ekspertów

STR.

39 Goniec kulturalny

STR.

Z ROKU NA ROK NA STARYM KONTYNENCIE JEST CORAZ WIĘCEJ STULATKÓW. POLAKÓW W LONDYNIE PYTAMY O NOWOROCZNE POSTANOWIENIA.

CO WIEMY O BADANIACH KLINICZNYCH? JAK TO JEST BYĆ OCHOTNIKIEM? NA JAKIE NIETYPOWE OFERTY MOŻEMY NATRAFIĆ POSZUKUJĄC PRACY?

W NUMERZE MIĘDZY INNYMI O ODSZKODOWANIACH ZA UPADEK Z WYSOKOŚCI.

>> KAMIL CEBULSKI DLA GOŃCA: W półmilionowym mieście nie ma urzędu skarbowego, nie ma komu prześladować

STR.

Rozlicz się z fiskusem Do końca stycznia musisz rozliczyć podatek dochodowy. Kogo dotyczy ten przepis?

STR.

Burning Man na pustyni – To jest jedyne w swoim rodzaju, nie da się go z niczym porównać – mówi Jakub Pawłowski.

W sieci

CZYLI CO WAS PORUSZYŁO NAJBARDZIEJ NA PORTALU GONIEC.COM.

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W TWOJEJ OKOLICY. NAJCIEKAWSZE PŁYTY, KSIĄŻKI.

Łamigłówki Ogłoszenia Katalog Firm

>> W numerze: Ubiegłotygodniowa decyzja szwajcarskiego banku centralnego o zaprzestaniu obrony waluty i uwolnienia

Karol Pomeranek

redaktor naczelny

jej kursu, uderzyła w 700 tys. polskich kredytobiorców zadłużonych we frankach szwajcarskich. Czy polski rząd powinien pomóc „frankowiczom”? – Obywatele, którym rząd nie umożliwił innej drogi zdobycia dachu nad głową niż kredyt hipoteczny, nie powinni być pozostawieni bez pomocy publicznej (...). W krytycznym momencie w Polsce zabrakło profesjonalnego nadzoru nad bankami. Ostatecznie lobbyści bankowi i deweloperscy unicestwili inicjatywę zakazu oferowania kredytów w CHF – uważa Piotr Ikonowicz. – Ludzie powinni ponosić konsekwencje własnych decyzji, bo w przeciwnym razie przestaniemy rozumieć świat – czytamy z kolei w felietonie Stanisława Michalkiewicza. Więcej na str. 10. Czytaj także str. 29.

23 stycznia 2015

Adres: Goniec Polski – The Polish Times, Exchange Plaza, 58 Uxbridge Road, London, W5 2ST Dyrektor wydawniczy: Izabela Nowak, E: izabela.nowak@mail.goniec.com Redaktor naczelny: Karol Pomeranek, E: karol.pomeranek@mail.goniec.com Redakcja (Editorial): T: 020 7099 7106, F: 020 7099 6815, E: redakcja@mail.goniec.com, Joanna Szmatuła, Anna Dobiecka, Anna Zielińska, Sonia Grodek, Dariusz Dzikowski, Ewelina Wojda, Maciej Kniter, Iwona Starosta Felietoniści: Piotr Ikonowicz, Stanisław Michalkiewicz (poglądy Autorów nie zawsze są zgodne z poglądami redakcji) Korekta: Elżbieta Marciniak Skład i Grafika: Rafał Koczan Redakcja portalu Goniec.com: Marta Łaczkowska, E: marta.laczkowska@mail.goniec.com Marketing i Reklama (Advertising), ogłoszenia: T: 020 7099 7107, E: marketing@mail.goniec.com Sylwia Bohatyrewicz T: 07974 99 00 11, E: sylwia@mail.goniec.com Łukasz Zawisza T: 07974 99 00 12, E: lukasz.zawisza@mail.goniec.com Bożena Szul E: bozena.szul@mail.goniec.com Paweł Kuzioła T: 07974990013, E: pawel.kuziola@mail.goniec.com Samanta Kulpa T: 07974 99 00 14, E: s.kulpa@mail.goniec.com Administracja i finanse: Samanta Kulpa T: 020 7099 7105, T: 07974 99 00 14, E: office@1mmmedia.co.uk Dystrybucja: E: dystrybucja@mail.goniec.com, T: 020 7099 7107 Prenumerata: T: 020 7099 7105 Wydawca (Publisher): 1MM Media Limited Tytuł zarejestrowany pod numerem ISSN 2044-5202 Redakcja Gońca Polskiego nie ponosi odpowiedzialności za treść publikowanych ogłoszeń. Redakcja zastrzega sobie prawo odmowy publikacji ogłoszenia bez podania przyczyny.

6 temat tygodnia

Coraz więcej stulatków! „Sto lat, sto lat, niech żyje, żyje nam!” – przybywa osób, którym niezręcznie byłoby zaśpiewać taką frazę na urodziny, ponieważ setny jubileusz mają już za sobą. Z roku na rok w Europie jest coraz więcej stulatków. >> Anna Dobiecka ydaje mi się, że w Anglii łatwiej żyć starszym osobom: ulice, urzędy, firmy i punkty usługowe dostosowane do ich potrzeb, darmowe leki, fachowa opieka i mnóstwo zajęć dla seniorów – wylicza 40-letnia Ewa Grabarczyk z Lewisham. – Żałuję, że moja babcia, która ma 99 lat i mieszka w małej miejscowości pod Olsztynem nie ma takich możliwości, bo na pewno by z nich korzystała – dodaje. – Niczego nie boję się bardziej niż starości, a zwłaszcza późnej starości: uzależnienia od opiekunów, robienia w pieluchy, chorób, bólu, demencji – przyznaje 27-letni Mariusz Ślusarski z Ashford. – Dlatego jestem za eutanazją na życzenie. Co mi z życia po 70-tce? A jak ktoś ma 100 lat to nawet nie jarzy co się z nim dzieje. Jakiś koszmar – mówi.

23 stycznia 2015

– Nie wiem, kiedy moje życie minęło – zwierza się 98-letnia Elżbieta Kobel z małej miejscowości pod Legnicą. – Wydaje mi się, że jestem taka sama jak wtedy gdy miałam 20 lat, tylko w lustrze się nie poznaję. Co tam robi ta staruszka? – pyta retorycznie.

w wieku emerytalnym podają, że za 20 lat w niektórych częściach Wielkiej Brytanii jedna na dziesięć osób będzie miała więcej niż 85 lat. Tak stanie się na przykład w West Somerset. Prawie 10 proc. osób powyżej 85. roku życia będzie też mieszkało w Berwick-upon-

Zwiększenie średniej długości życia jest skutkiem gwałtownego rozwoju medycyny.

PRZEMYSŁAW STAROŃ, PSYCHOLOG Przybywa stulatków...

O tym, że europejskie społeczeństwo się starzeje, mówi się od dawna. Wielka Brytania już kilka lat temu oficjalnie stała się społeczeństwem starych ludzi. Na Wyspach są miejsca, gdzie w szybkim tempie starzeją się mieszkańcy, a młodych – nie przybywa. Instytucje zajmujące się osobami

Tweed, West Dorset, North Norfolk i Rother w East Sussex. Regularnie wzrasta też liczba osób mających 100 lat, przykładowo w 2012 r. w Wielkiej Brytanii żyło 13.350 stulatków, w porównaniu z 2002 r. – kiedy było ich o prawie połowę mniej: 7.740. Według ONS, 1/3 dzieci urodzonych w 2013 r. najprawdopodobniej dożyje setki.

Podobnie dzieje się w Polsce. Specjaliści przewidują, że proces starzenia się społeczeństwa będzie przebiegał w Polsce najgwałtowniej spośród wszystkich krajów Unii Europejskiej. Dane Eurostatu pokazują, że w 2020 r. osoby po 60. roku życia będą stanowić blisko 25 proc. ludności polskiego społeczeństwa, a prognoza ludności na lata 20082035 opracowana przez GUS wskazuje, że najbliższe lata będą cechowały się przyrostem ludności w najstarszych grupach wieku (tzw. pokolenie stulatków). Szacuje się, że w roku 2030 liczba osób w wieku 85 lat i więcej może sięgać prawie 800 tysięcy.

... i superstulatków

Najstarszym człowiekiem w historii była Jeanne Calment, która w chwili śmierci miała 122 lata i 164 dni. Żyjemy zdrowiej i dłużej. Jak wynika z badań GUS-u sprzed 2 lat, obecnie przeciętne trwanie życia mężczyzn jest o blisko 7

| temat tygodnia lat dłuższe niż w 1991 r. Życie kobiet jest dłuższe o prawie 6 lat. W porównaniu z połową ubiegłego stulecia mężczyźni żyją aż o blisko 17 lat dłużej, a kobiety o 19 lat. Z drugiej strony mówi się, że następne pokolenia z racji kiepskiej diety, zanieczyszczenia środowiska i braku ruchu będą żyć coraz krócej. – Sądzę, że zwiększenie średniej długości życia jest skutkiem gwałtownego rozwoju medycyny i lepszej dostępności świadczeń medycznych, co wiąże się z wcześniejszą i pełniejszą diagnostyką wielu chorób – tłumaczy Przemysław Staroń, psycholog i kulturoznawca, pracownik Zakładu Psychologii Wspomagania Rozwoju SWPS w Sopocie, który prowadzi wykłady i warsztaty z psychologii, filozofii oraz religioznawstwa na Uniwersytecie Trzeciego Wieku. – Niemały wpływ ma popularyzowanie wiedzy i praktyk dotyczących zdrowego trybu życia w aspekcie ruchowym, dietetycznym, psychologicznym, itd. – Z drugiej strony obserwujemy pojawianie się i trwanie różnych negatywnych czynników. Dlatego jakiekolwiek przewidywania są w tym zakresie trudne, niemniej należy mieć świadomość, że medycyna nie przestanie się rozwijać i diagnostyka oraz formy terapii będą z roku na rok coraz lepsze. Sądzę zatem, że paradoksalnie chorować będzie większa część populacji, ale będą to choroby coraz lepiej i szybciej diagnozowane i wyleczalne – dodaje. Wydaje się więc, że może będziemy częściej chorować, ale też i dłużej żyć. Jak to wygląda nad Wisłą teraz? Wbrew pozorom trudno powiedzieć, ponieważ polskie instytucje (NFZ, GUS oraz MSW) mogące zweryfikować liczbę żyjących osób, które osiągnęły wiek 100 i więcej lat, podają rozbieżne dane. NFZ podaje również, że żyje czterech 132-latków, co oczywiście jest niemożliwe. Za bałagan w ewidencji ludności wini się rodziny osób, które wyjechały za granicę i tam zmarły, o czym już nie powiadomiono polskich urzędów. Sprawdza się też daty urodzeń stulatków, którym nasze urzędy wcześniej mogły wystawić dowody osobiste z wątpliwą dziś datą urodzin. Zwykle nie lubimy przyznawać się do swojego wieku, jednak okazuje się, że po przekroczeniu pewnej granicy to się zmienia i to radykalnie. – Mój nieżyjący już dziadek lubił dodawać sobie lat. Z roku na rok był starszy o 2-3 lata. Gdyby żył dłużej, za chwilę twierdziłby, że pamięta czasy Napoleona, choć urodził się w 1912 r. – śmieje się Ewa Grabarczyk. Demograf prof. Egon Vielrose metodami statystycznymi wykazał, że połowa z 320 stulatków ujawnionych w spisie powszechnym w 1950 r. podała fałszywe dane. Nazywa to „starczą kokieterią”.

„Zdrowie jest najważniejsze”

U stulatków największe problemy stwarzają schorzenia kardiologiczne, urologiczne i neurologiczne. U prawie połowy stwierdzono objawy różnego rodzaju otępień. – Osoba w podeszłym wieku bardzo łatwo i szybko może się odwodnić. Nie raz ratowałem na pierwszy rzut oka, wydawałoby się, osoby umierające – podkreśla dr Tomasz Wróblewski ze szpitalnego oddziału ratunkowego w Szpitalu MSW w Warszawie. – Prawie nieprzytomne, słabe, a nawodnione zwykłą kroplówką stają na nogi pełne życia po kilku chwilach. Ostatnio odratowany 90-parolatek przytomnie rozejrzał się po szpitalu i stwierdził rześko: „Szpital MSW? Pani doktorze, ja ten szpital stawiałem kilkadziesiąt lat temu pracując z zarządzie inwestycyjnym Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego”. Po czym usłyszałem ciekawą historię powstania placówki, w której pracuję ponad 30 lat – opowiada. – Starsze osoby należy też pilnować, by jadły – ostrzega doktor Wróblewski. – Bardzo często nie odczuwają głodu i zapominają zjeść posiłek. Nie jest to tak niebezpieczne jak odwodnienie, ale powoduje osłabienie – zaznacza. Utarło się myśleć, że im kto starszy, tym zdrowie bardziej szwankuje. A okazuje się, że niekoniecznie. Badania stanu zdrowia stulatków wykazały, że są oni w lepszej kondycji (proporcjonalnie) niż 80- czy 90-latkowie, bo przed osiągnięciem stu lat umiera większość osób chorych na cukrzycę, nadciśnienie i chorobę Parkinsona. Wcześniej z reguły atakują nas też nowotwory. – Gdy na izbę przyjęć trafia 50-latek z podejrzeniem zawału, sytuacja jest bardzo poważna – twierdzi dr Tomasz Wróblewski. – A wbrew pozorom stulatek może czuć się bezpieczniej, ponieważ ma tak sztywne i nieelastyczne ściany naczyń krwionośnych, że bardzo trudno doprowadzić je do skurczu, który powoduje odcięcie ukrwienia. Starszy organizm też lepiej radzi sobie z... truciznami. Zapotrzebowanie organizmu na wszelkie życiodajne substancje jest dużo mniejsze w starszym wieku, więc przy częściowym uszkodzeniu ważnych narządów nadal daje sobie radę – podkreśla lekarz. Co więcej, u niektórych krótkowidzów na starość może poprawić się wzrok, bo z wiekiem stajemy się dalekowidzami.

Starość nie radość?

„Starość się panu Bogu nie udała” – tak często powtarzają nasi dziadkowie, skarżąc się na bóle w plecach i łykając tabletki na serce. Ale późny wiek wiąże się też z innymi aspektami. – Z przewartościowaniem swoich dotychczasowych doświadczeń i wyznawanych

reklama

8 temat tygodnia

| się z uczniami na zajęciach z filozofii, zaraża młodszych ludzi optymizmem i niemoralizującą mądrością, podróżuje i nie jest problemem dla niej po 23:00 przyjść do sopockiej knajpy i napić się piwa ze znajomymi – przyznaje. Bo starość nie musi ograniczać się do musztrowania wnuków, doglądania ogrodu albo wygłaszania morałów. Rok temu brytyjska sieć księgarń promowała książkę „The Hundred-Year-Old Man Who Climbed Out of the Window and Disappeared”. – Sięgnęłam po nią a potem z radością obejrzałam film – opowiada Joanna Radoś z Acton. – Zdarzało się mi już myśleć, że na niektóre rzeczy jestem za stara – przyznaje 36-letnia Polka. – Ale Karlsson wybił mi to z głowy. Jego przykład pokazuje, że zawsze jest czas na realizowanie najbardziej wystrzałowych pasji, choć pozornie wydawałoby się, że mógłby dokonać swojego życia w domu spokojnej starości. Dynamiczni stulatkowie to nie tylko postaci z filmów i książek. 104-letni Stanisław Kowalski ze Świdnicy biega. I to jak. Rok temu został rekordzistą Europy w biegu na 100 m z wynikiem 32,79 sek.

Jak dożyć setki? wartości, co dla różnych osób może ze starszymi osobami ma jedynie konskutkować albo zamknięciem się w takt w zatłoczonym autobusie albo swoim świecie, albo wyjściem do świata w przychodni – cóż, wtedy ten obraz i doświadczeniem zupełnie nieznanych starości nie jest pozytywny – tłumaelementów życia. Ważnym aspektem czy sopocki psycholog. – Starość jest długiej starości jest zwiększone praw- niepożądana w tym sensie, że nasza dopodobieństwo pojawienia się mą- kultura jest naznaczona kultem młododrości, ujmowania wielu spraw intuicyj- ści, siły, skuteczności i piękna, a widok nie i niejako z lotu ptaka. Długa starość starszej osoby kojarzy się nam, choćby to czas doświadczeń, które zdecydowa- w sposób nieuświadomiony, z naszym nie rzadziej mają miejsce w młodszym nieuchronnym starzeniem się, co częwieku, takich jak odejście wszystkich sto wypieramy. Ageizm (dyskryminacja osób starszych) jest oparty o lęk przed bliskich – wylicza Przemysław Staroń. Jak postrzegamy starość? To jest w własną starością, niedołężnością, niegruncie rzeczy pytanie o to, jak postrze- atrakcyjnością fizyczną itd. Ale jeśli gamy osoby starsze. – Moja babcia jest seniorzy żyją autentycznie i są ciepli oraz otwarci, przyciągają do sieosobą bardzo żywotną i ciekabie młodych – tłumaczy. – wą świata. Obsługuje Emerytka pani Bogukomórkę i pocztę sia, która bloguje elektroniczną. i gra na PlaystaJeszcze trzy Dynamiczni stulatkotion jest idolką lata temu wie to nie tylko postaci w liceum, w jeździła ¿ t} ž¶ } £}bÁn ô ÛÚÞĄ którym uczę na ro letni Stanisław Kowalski – podkreśla werze – specjalista wylicza ze Świdnicy biega. I to z SWPS. – E w a . jak. Rok temu został Weźmy też – Chcia n k¿}£ªb ¼ ¶ pod uwagę łabym biegu na 100 m z wyniElżbietę Tatarbyć taka kiem 32,79 sek. kiewicz-Skrzyńjak ona: cieską, mieszkankę pła dla ludzi, z Sopotu, bratanicę prof. dystansem do proWładysława Tatarkiewicza, blemów – mówi. studentkę UTW w Sopocie. Kończy – Jeżeli jednak ktoś nie ma dobrych relacji z babciami/dziadkami i w tym roku 91 lat. Nieustannie spotyka 23 stycznia 2015

– Przede wszystkim predyspozycje genetyczne – zaznacza dr Wróblewski. – Ale też i styl życia. Ważna jest sprawność fizyczna, którą zapewnia nam ruch, ale też i sprawność umysłowa: oprócz ciała musimy również trenować mózg. Aktywny mózg jest dłużej sprawny i młody. Ogromne znaczenie ma szczupła sylwetka: duża masa jest m.in. obciążeniem dla serca, które szybciej się zużywa. Kluczowym wydaje się też pasja i poczucie sensu życia – zauważa. – Jednoznacznej odpowiedzi nie ma – podkreśla biolog dr Małgorzata Mossakowska, z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie w rozmowie w jednym z popularnych polskich tygodników. – Dużo kobiet dzieci rodziło w wieku ok. 40 lat, a wśród mężczyzn nie było ani jednego kawalera. Z moich rozmów ze stulatkami wynika, że większość z nich cechuje bezproblemowe podejście do życia, które pozwoliło im przetrwać wojny i okupacje – zauważa. Potwierdza to wnuk biegacza Stanisława Kowalskiego, Marek Baszak. – Dziadek zawsze powtarza, żeby się nie stresować. Sam jest bardzo spokojnym człowiekiem – dodaje.

Czekamy na Twój komentarz

SŁAWNI STULATKOWIE: ï 1} _ đ k ¼f¿ñ _ ª _ñ ªnatralna osobowość telewizyjna, poetka i pisarka, zmarła w wieku 102 lat ï &n ¿¼ (_¿} }n ¿ ;_ bf¿kowski-Dydyński, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, uczestnik I wojny światowej, wojny polskobolszewickiej oraz kampanii wrześniowej, w 1940 r. osiadł w Wielkiej Brytanii; zmarł w Edynburgu w wieku 111 lat; ï &ž¿nt ( ¶_ £ }ñ £ } _ }ª_ ñ _ k Án Á¼ bf¼ ¶nªn _ ¶ ¼ polsko-bolszewickiej, zmarł w wieku 113 lat ï &ž¿nt ¶}f £ } t}¿¼ fzn } ñ tn£ ñ _ ¼¿_tor nauki, członek honorowy ( }ªnª }£ª }} 1_ } ;đ1Ąñ członek wielu polskich i zagranicznych towarzystw naukowych; w 2015 r skończy 104 lata ï đ n £_ k _ _ _ñ £ n stulatka, do 29 kwietnia 2014 e¼ _ _ £ª_ £¿b Á¼ bfb £ eb ¶ ; £fnñ ªž n ¶}n ¿ £ª_ t}f _ }n ª¶}n k¿ ¼ } nk f¿n¤ }n nk b ¿ _ £ª_ £¿¼fz £že ¶ }nù }n ¶£¿_ ¶n ¶£ ž f¿n£ n z}£ª }} k n ª ¶_ b } ¿¶n ¼t} ¶_ b przez Gerontology Research £ e_ ¿ ; £ }ñ ªž _ _k ¶£¿n b ¶bª }¶ ¤g £}bu s _ ¶}n ÛÛÚ _ª ï đ n £_ kn }fzñ _ n ¼kański chemik i parapsycholog pochodzenia polskiego, superstulatek; mimo zaawansowanego wieku aktywny prezes Phenomena Research Center ¶ 1 ¶¼ & ù Ûß ¶ ¿n¤ }_ 2013 jego wiek został udokumentowany przez Gerontology Research Group; od 24 kwietnia ÜÚÛÞ ¶ _ £ª_ £¿¼ Á¼ bf¼ sÁczyzna na świecie; zmarł w wieku 111 lat ï 0_ }_ ; u ¶£ _ñ f¿ _ polska pochodzenia żydow£ }nu ñ k ª t}¿¼ }ñ ¿ _ _ ¶ wieku 112 lat

| z wielkiej brytanii PUNO: HISTORIA

Brytyjczycy z zasiłkiem

; tô k ô z_eô _ } _ Taborska zaprasza na wykład otwarty } k¼£ £ sô B ª _ }n kesk¿}n £}s Üà stycznia w POSK-u w Londynie.

[ e_k_ ¶ ÜÝ ¿ Üá _ ž¶ n £ }n R£ ž ª¼ ¶¼ } _ñ Án ÝÚ ª¼£ô ¼ª¼ f¿¼ ž¶ }n£¿ _ bf¼fz ¿_ J( e}n _ ¿_£} } ¶ } ¼fz _ _fzô }n _¶b žÁ }fs ¶}k_g _ ¿¼kładzie Wielkiej Brytanii i Irlandii. 1_ R¼£ _fz ¿ f¼ £ f _ n ¿¼£ª_ ÜôàÜÚ _ kf¿¼ ž¶ñ _ ¶ Irlandii zasiłek dla bezrobotnych e}n _ ÛÛôÜÜÜ ¼ª¼ f¿¼ ž¶ô

Nowe loty z Gdańska

Stop antysemityzmowi

I TERAŹNIEJSZOŚĆ

; n¿n£ R}¿¿_} _ñ & ¿£nt Q_ _ k} } t ¶_ ñ Án fz } ¶ czerwcu tego roku aż trzy nowe kursy z Gdańska. Z polskiego miasta dolecimy do Aberdeen w Szkocji, Billund w Danii, a także Charleoi w Belgii. Zapowiedział też, że przewoź } ¿¶}s £¿¼ }f¿es £¶ }fz _£¿¼ o nowego Airbusa A320.

Dla homoseksualistów

Gzn n£_ 0_¼ñ £¿nt ¶_ n 6tt}fnñ chce położyć kres antysemity¿ ¶}ô R ªn £ £že _¶}b¿_ _ k £ k_Áñ ¿ ªž nu ¶¼ } _ñ Án ßÞ proc. ankietowanych przedstawicieli społeczności żydowskiej nie widzi tutaj swojej przyszłości, a 25 proc. fzfn ¤f}g _ ¶ f}bu k¶žfz _ªô

Kanapka z chipsami R n t_¤f}n ª¶_ ª }n ¶£¿¼ _ ¤¶}nf}n _ ñ ¶ ªž ¼ ¿ n¤g można „crisp sandwich”. Kanapki £ ¿nk_ n £}s ª ª_ Án ¿ _£¼f¿ ¼mi dodatkami, takimi jak szynka czy £n ù ¶ ¤f}b £b nk _ ªn k_¶_ne z chipsami. Właściciel zapowiek¿}_ ñ Án tn ª_ esk¿}n k £ªs _ f _ }n ¿n¿ }n£}bfô

R 0_ fzn£ªn ¿n ¶£ª_ }n pierwsza szkoła dla homoseksuali£ªž¶ _¿ £že ª _ ££n £_ ¼fzô 0}n £fn ¿ _ k¿}n ª_ ÞÚ £žeñ ªž n }n f¿ b £}s k e ¿n ¶ _ n szkole. Zdaniem Amelii Lee z LGBT X ªz 1 ªz Rn£ª ª_ }n }n £f_ _ £¿ _ ¶ 0_ fzn£ªn ¿n ub ¶}n osobom uratować życie, bo nie eskb ª ¿_£ª _£¿_ }ô

Będzie obniżka?

Darmowe porady

British Gas, dostawca gazu i energii elektrycznej zapowiedział, że pod koniec lutego obniży ceny. Sko ¿¼£ª_ _ ª¼ ô Ûà }n ªž¶ñ ªž ¼fz £¿f¿sk ¤f} ¶ £ _ } ¶¼ } £b ô Ýá t ªž¶ô }ª}£z _£ ¿knf¼k ¶_ £}s _ ¿ }n £¿n }n fn ñ _ k u} ¿ ĉ¶}n }n £¿ž£ª }ċ k £ª_¶fž¶ n n u}} ¶ J(ô

Ośrodek Integracji Polsko-Brytyjskiej zaprasza do skorzystania z tn ª¼ k £ªs n ¶ _ _fz n ª 1_ª} _ _ nn £ Bn µ}fnô 6tn n darmowe poradnictwo zawodowe dostosowane do potrzeb każdego }n ª_ ¶ nkt k£z} nô đe¼ ž¶}g £}s _ £ ª _ }n ¶¼£ª_ f¿¼ ¶¼£ _g e-mail na adres: nsc@pbic.co.uk.

reklama

10 felietony

m im z daniem Piotr Ikonowicz Polityk, dziennikarz, poseł na Sejm II i III kadencji. Redaktor pisma członków MRKS „Robotnik”

Państwo musi nas bronić

przed spekulantami

pekulanci finansowi rzucili się na zakup aktywów denominowanych we franku szwajcarskim (CHF). Uważają oni bowiem Szwajcarię za bezpieczną przystań (safe haven). Nadwartościowy frank oznacza kłopoty dla tysięcy polskich rodzin, które zaciągnęły kredyty hipoteczne indeksowane do CHF na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Wartość ich długu wzrasta dramatycznie. Utrata płynności finansowej oznacza licytację. Jestem przekonany, że obywatele, którym rząd nie umożliwił innej drogi zdobycia dachu nad głową niż kredyt hipoteczny, nie powinni być pozostawieni bez pomocy publicznej. Zwłaszcza że kiedy w 2005 roku część banków rozpoczęła oferowanie obarczonych ryzykiem kursowym kredytów hipotecznych w CHF, Związek Banków Polskich i Komisja Nadzoru Bankowego chciały zakazać kredytowania nieruchomości w ten sposób. W krytycznym momencie w Polsce zabrakło profesjonalnego nadzoru nad bankami. Ostatecznie lobbyści bankowi i deweloperscy unicestwili inicjatywę zakazu oferowania kredytów w CHF. Kredyty w CHF były oferowane na masową skalę masowemu odbiorcy. Ostatecznie taką formę zadłużenia wybrało ponad 700 tys. osób. Kluczem do zrozumienia problemu frankowego jest analiza alokacji ryzyka. Gwarancje wypłacalności dla zagranicznych banków działających w Polsce zapewnia NBP. Na dodatek podpisane umowy kredytów hipotecznych gwarantują im zysk niezależnie od koniunktury gospodarczej. Jak kredytobiorca przestanie spłacać kredyt to bank zlicytuje mu nieruchomość. Przy udzieleniu kredytu bank żąda kilku ubezpieczeń od własnych ryzyk. A przecież bankom płacimy odsetki za ponoszone przez nich ryzyko.

Istnieje bardzo duża grupa osób, które zasługują na ochronę państwa – to osoby, które nie rozumieją działania rynku finansowego, a do banku przyszły jak do instytucji zaufania, zostały przy zaciąganiu kredytu podstępnie wprowadzone w błąd (brak wyraźnej informacji o ryzyku walutowym).

Stanisław Michalkiewicz Prawnik, nauczyciel akademicki, eseista i autor książek o tematyce społeczno-politycznej.

opisie stworzenia świata w biblijnej Księdze Rodzaju czytamy, że wszystko, co każdego dnia stworzył Pan Bóg, było „dobre”, a nawet – „bardzo dobre”. Ponieważ na świecie nie ma niczego, co nie zostałoby stworzone, warto postawić pytanie, skąd w takim razie wzięło się zło. Pan Bóg go nie stworzył, bo Księga Rodzaju zapewnia, że wszystko, co zostało stworzone, było „dobre”, a nawet „bardzo dobre”. Czyżby w takim razie zło stworzył ktoś inny? Taka

Po tym jak kurs franka do złotego osiągnął rekordową wartość, nie milkną dyskusje dot. pomocy osobom, które spłacają kredyty w szwajcarskiej walucie. Czy polski rząd powinien pomóc „frankowiczom”?

Te osoby powinny uzyskać pomoc państwa. Jednak część tzw. frankowiczów też powinna ponieść konsekwencje – zwłaszcza osoby świadome ryzyka kursowego, które np. prowadziły działalność gospodarczą polegającą na nabywaniu nieruchomości na wynajem za kredyt hipoteczny w CHF. Osoby poszkodowane powinny zostać zwolnione z kosztów sądowych. W każdym przypadku to sąd powinien ustalić, czy bank nie nadużył zaufania klienta. Banki, które podstępnie nie przekazały wyraźnej informacji o ryzykach, aby wciągnąć klienta w taką umowę, powinny ponieść pełną odpowiedzialność prawną. BGK zamiast skupować nowe mieszkania od deweloperów powinien przejmować na własność mieszkania osób mających problemy ze spłatą kredytów – ale nie tylko tzw. „frankowców” – także tych z kredytami złotowymi. Rodziny, które utracą tytuł własności w ten sposób powinny zostać najemcami dotychczas zamieszkiwanych nieruchomości.

możliwość nie istnieje, bo świat, to znaczy – wszystko, co istnieje, zostało stworzone przez Boga. Jak wybrnąć z tej zagwozdki? Pomocne może okazać się spostrzeżenie, że wraz ze stworzeniem świata Pan Bóg stworzył również zasadę, według której świat funkcjonuje. Jest to zasada przyczynowości. Polega ona na tym, że z określonej przyczyny następuje określony skutek. Czy zasada przyczynowości jest dobra, czy zła? Żeby na to odpowiedzieć, spróbujmy wyobrazić sobie, że zasady przyczynowości nie ma. Czy w takiej sytuacji moglibyśmy cokolwiek powiedzieć o świecie? Jawiłby się on nam jako chaotyczne kłębowisko, o którym niczego nie moglibyśmy powiedzieć, nie mówiąc nawet o jego zrozumieniu. W tej sytuacji rozum nie byłby nam do niczego przydatny, więc pewnie byśmy go nie mieli, bo wiadomo, że organy nieużywane zanikają. Jesteśmy jednak istotami rozumnymi, więc warto pamiętać, że zawdzięczamy to zasadzie przyczynowości. Zatem jest ona dobra, a nawet – bardzo dobra, jak wszystko, co Pan Bóg stworzył. No dobrze, ale

Czekamy na Twój komentarz 23 stycznia 2015

co w takim razie ze złem? Wydaje się, że to, co nazywamy „złem”, to są skutki przyczyn, których nie potrafimy z nimi powiązać, albo ze względu na ocean czasu, jaki między nimi się rozciąga, albo ze względu na niechęć do poszukiwania takich powiązań. Na przykład w roku 1992 odbywała się w polskim Sejmie debata nad zasadami, jakie powinny znaleźć się w przyszłej konstytucji. Poseł Janusz Korwin-Mikke zaproponował, by do przyszłej konstytucji wprowadzić normę zakazującą uchwalania budżetu z deficytem i nakazującą traktowanie każdej próby obejścia tego zakazu jako kradzieży zuchwałej. Śmiechu było co niemiara, bo większość posłów myślała, że to taki dowcip. Minęło 20 lat i dług publiczny, będący rezultatem kumulowania się corocznych deficytów, przybrał takie rozmiary, że żaden polityk nie wie, co z tym fantem zrobić, więc wolą dyskutować o Smoleńsku lub pigułkach, tylko nie o tym. Z tego punktu widzenia spróbujmy podejść do kwestii obywateli, którzy kiedyś zaciągnęli kredyty we frankach szwajcarskich. Zrobili to, bo w tamtym czasie takie kredyty wydawały się tańsze od złotówkowych. Niewątpliwie mieli świadomość ryzyka kursowego, ale myśleli, że nic złego się nie zdarzy. Prawnicy taki sposób myślenia nazywają winą nieumyślną w postaci lekkomyślności (luxuria); człowiek zdaje sobie sprawę z możliwości skutku, ale bezpodstawnie przypuszcza, że akurat on tego uniknie. Lekkomyślność jest wyzwaniem rzuconym zasadzie przyczynowości, dzięki której rozumiemy świat i jesteśmy istotami rozumnymi. Jest pragnieniem uchylenia się od skutków własnej lekkomyślności, w dodatku – cudzym kosztem. Bo przecież gdyby kurs franka szwajcarskiego spadł poniżej 2 złotych, żaden z oczekujących dziś na to, że rząd zmusi podatników do zrekompensowania im straty, nie podzieliłby się zyskiem z obniżenia kursu. Tak czy owak, ludzie powinni ponosić konsekwencje własnych decyzji, bo w przeciwnym razie przestaniemy rozumieć świat.

| z wielkiej brytanii

„Dobrej zasługi”

reklama

Charles Grant, ekspert ds. polityki europejskiej, otrzymał odznakę „Bene Merito”, przyznaną przez polski MSZ. roczystość, która odbyła się w Ambasadzie RP w Londynie, jest dowodem na uznanie jego działalności wzmacniającej pozycję Polski na arenie międzynarodowej. Grant jest bowiem ekspertem ds. polityki europejskiej, który przedstawia rolę państw Europy Środkowej w UE i zaznacza aktywną rolę Polski we wzmacnianiu Wspólnej

Polityki Bezpieczeństwa i Obrony UE. To również współzałożyciel i dyrektor londyńskiego think-tanku Centre for European Reform. Odznaka „Bene Merito” (łac. Dobrej Zasługi lub Słusznej Nagrody) została ustanowiona w 2009 roku jako wyróżnienie nadawane zarówno obywatelom polskim, jak i obcokrajowcom. (js) reklama

Wypadek w pracy, drogowy, w miejscu publicznym?

Zgłoś się do nas Nasi prawnicy pomogą Tobie jeśli: • Zostałeś niesłusznie zwolniony • Jesteś dyskryminowany • Chcesz odwołać się do Trybunału • Otrzymać benefity lub odwołać się od decyzji • Ubiegać się o obywatelstwo, rezydenturę • Potrzebujesz pomocy prawnej 438-450 High Street, West Bromwich B709LD, United Kingdom

Tel: 0121 500 6167 Fax: 0121 500 6284 www.poloniacentrum.co.uk

12 z polski reklama

„Dzień po”

Fot. Shutterstock

bez recepty

abletka „dzień po” będzie w Polsce bez recepty. Taką decyzję podjęła Komisja Europejska, więc my musimy się do tego dostosować – powiedział rzecznik Ministerstwa Zdrowia RP, Krzysztof Bąk. Dostępność tabletek od razu wywołała nad Wisłą szereg komentarzy. Do tej pory tabletka „dzień po” była sprzedawana w Polsce wyłącznie na receptę, zdarzały się jednak przypadki, gdy lekarze odmawiali i nie przepisywali pigułki, powołując się na klauzulę sumienia. W tej sytuacji czas jest jednak niezwykle ważny, bo choć tabletkę można zażyć do pięciu dni po stosunku i w ten sposób ustrzec się przed niechcianą ciążą, to najskuteczniejsza jest wtedy, kiedy przyjmuje się ją do 24 godzin po odbytym stosunku płciowym. – Rezygnacja z recept umożliwi kobietom szybszy dostęp do tych pigułek, a więc zwiększy ich skuteczność. Mogą być stosowane w określonym czasie, czyli w ciągu pięciu dni po stosunku płciowym – wyjaśnił rzecznik komisarza UE do spraw zdrowia, Enrico Brivio. Komentarze w tej sprawie pojawiły się od razu i natychmiast doszło też do starcia pomiędzy przedstawicielami lewej i prawej strony politycznej. Co ciekawe, w dyskusję włączyły się także gwiazdy i celebryci. A kilka dni po ogłoszeniu tej decyzji była ona jednym z ważniejszych tematów w polskich mediach. Tabletka, która wywołała tak wielkie poruszenie, to EllaOne. To produkt antykoncepcyjny stosowany, by zapobiec ciąży po odbyciu stosunku seksualnego bez zabezpieczenia lub w przypadku,

23 stycznia 2015

gdy metoda antykoncepcji zawiodła. Przeznaczona jest jednak do stosowania w przypadkach nagłych. Jej działanie polega na zatrzymaniu uwalniania komórki jajowej przez jajniki. Dla wielu prawicowych publicystów i polityków tabletka jest synonimem aborcji. – Uważam, że środki wczesnoporonne to jest po prostu ekspresowa aborcja. Ich sprzedaż powinna być zakazana – powiedział w radiu RMF FM Jarosław Gowin. W podobnym tonie wypowiedziała się także publicystka Małgorzata Terlikowska, która nazwała ją „trutką na dzieci”. – We Francji i Wielkiej Brytanii, gdzie nie ma problemu z kupieniem antykoncepcji awaryjnej, co trzecia osoba między 15 a 24 rokiem życia jest zarażona chorobami przenoszonymi drogą płciową – ostrzegała też. Przeciwnicy wprowadzenia tabletki „dzień po” uważają, że pigułka ma działanie wczesnoporonne, z czym nie zgadzają się m.in. reprezentanci organizacji feministycznych. W tej kwestii wypowiedziało się także wiele gwiazd. Aktorka Renata Dancewicz podkreślała m.in., że dostęp do tej pigułki to kwestia wolności kobiet, z kolei Bożena Dykiel w jednym z programów telewizyjnych powtarzała: „Edukacja powinna być w domu, w szkole. Nie chcę, by ktoś rządził moim brzuchem. Moim brzuchem decyduję ja”.

Czekamy na Twój komentarz

14 z wielkiej brytanii

Noworoczne postanowienia

Fot. Shutterstock

Początek roku to dla wielu ludzi okazja do wprowadzenia zmian w swoim życiu. Zmian na lepsze, oczywiście. Prowadzenie zdrowego trybu życia poprzez zmianę diety, rzucenie nałogu palenia czy też zwiększenie aktywności ﬁzycznej – to tylko niektóre z noworocznych postanowień, jakie obiecujemy sobie wprowadzić w życie wraz z nastaniem nowego roku. Czy rzeczywiście udaje się nam w nich wytrwać? Okazuje się, że złożone sobie samemu obietnice często kończą się ﬁaskiem już w styczniu.

>> Iwona Starosta apytaliśmy naszych rodaków, czy i jakie noworoczne obietnice złożyli sobie z początkiem 2015 roku.

Dieta i palenie

– W tym roku postanowiłam wprowadzić w życie zdrowszą dietę – mówi Marzena, w Londynie od trzech lat. – Stwierdziłam, że stanowczo za dużo jem różnych fast foodów, a to na pewno mi nie służy – ostatnio sporo przytyłam. Jak na razie udaje mi się w tym wytrwać i od początku roku nie pozwoliłam sobie na żadne frytki czy hamburgera. To dopiero kilkanaście dni, ale i tak jestem z siebie bardzo zadowolona. Staram się jak najwięcej gotować w domu i wbrew pozorom, nie jest to wcale aż tak czasochłonne, a wychodzi dużo taniej niż 23 stycznia 2015

to śmieciowe jedzenie na mieście. Zobaczymy jak dalej pójdzie, póki co nie tęsknię za fast foodami, a jadłam tego, zwłaszcza ostatnio, naprawdę sporo. Mam nadzieję, że ta zmiana diety dobrze wpłynie i na mój wygląd – głównie chodzi mi o cerę i włosy, ale też i na moje samopoczucie. Staram się jeść dużo warzyw i owoców, więc dostarczam organizmowi, przynajmniej mam taką nadzieję, sporo witamin – opowiada. – Ja już po raz kolejny na początku roku obiecuję sobie rzucić palenie – przyznaje Krystian, budowlaniec z Londynu. – Mam nadzieję, że może tym razem się uda na zawsze, a nie na chwilę, jak to było ostatnio. Na razie nie palę i jest nieźle. Tak sobie myślę, że jak wytrzymam do końca miesiąca i nie zapalę, to potem już będzie łatwiej. Na razie jeszcze trochę mnie ciągnie do papierosów, zwłaszcza jak moi znajomi palą. Wiem, że próbowałem już tyle razy i nie udało się, ale ciągle mam nadzieję, że w

końcu się uda. Na razie daję radę, oby tak dalej – przyznaje.

Kondycja i angielski

– W tym roku chcę zadbać o swoją

dzę teraz pieszo. Zapisałam się też na siłownię, na początek na miesiąc, żeby zobaczyć, jak będzie. Chodzę tam dwa razy w tygodniu i mam nadzieję, że wytrwam w tym przez cały rok. Czekam

Po raz kolejny na początku roku obiecuję sobie rzucić palenie...

KRYSTIAN, BUDOWLANIEC Z LONDYNU kondycję fizyczną – mówi Beata, pięć lat w Londynie. – Ponieważ od jakiegoś czasu pracuję na recepcji i głównie siedzę, to czuję, że moja kondycja jest coraz gorsza. Wcześniej pracowałam fizycznie, więcej się ruszałam i, tak mi się przynajmniej wydaje, miałam przez to lepszą kondycję. Teraz okropnie się zasiedziałam i wcale mi się to nie podoba. Postanowiłam więcej się ruszać. Do pracy, przynajmniej kawałek, cho-

na wiosnę, żeby zacząć też jeździć rowerem, bo bardzo to lubię, a ostatnimi czasy zupełnie zaprzestałam. Póki co, jestem zadowolona, bo im więcej się ruszam, tym mam lepszy humor. Jakoś tak więcej energii mam, a nie jak wcześniej, przychodziłam z pracy i od razu na kanapę, i telewizja tylko – wyznaje. – W tym roku zacząłem systematycznie uczyć się angielskiego – mówi z kolei Paweł. – Jestem tu już cztery

| z wielkiej brytanii 15 lata, a mój angielski jest taki sobie. Fakt, że niewiele robiłem w tym kierunku. Teraz codziennie, tak jak radzą specjaliści, poświęcam na naukę 10-15 minut. Ważne, żeby robić to codziennie. Wcześniej nieraz zasiadałem na godzinę czy dwie, ale potem szybko się zniechęcałem i nie robiłem nic. Teraz mam inny plan i jak do tej pory realizuję go. Wiem, że to dopiero kilkanaście dni, ale ważne, że jeszcze się nie zniechęciłem. Mam nadzieję, że już po kilku tygodniach czy miesiącach takiej nauki, zobaczę widoczne rezultaty i mój angielski naprawdę będzie coraz lepszy – zaznacza.

Słomiany zapał

Są jednak wśród nas i tacy, którzy zrezygnowali z noworocznych postanowień, bo nic z tego nie wychodziło. – Wcześniej też robiłam takie postanowienia i po kilku tygodniach, a czasem nawet dniach, wszystko się kończyło, jakoś brakowało mi stanowczości, żeby w tym wytrwać – przyznaje Monika, trzy lata w Londynie. – Dlatego teraz już nie składam sobie takich obietnic, bo potem tylko jestem sama sobą rozczarowana. Zresztą, jak człowiek chce coś zmienić, to może to robić w każdym czasie, a nie tylko na początku roku. Mnie tak udało się w końcu rzucić palenie – wcale nie od początku roku,

JAK WYTRWAĆ W NOWOROCZNYCH (I NIE TYLKO) POSTANOWIENIACH Klęska składanych sobie samemu obietnic na początku roku jest tak powszechna, że sprawą zajęli się liczni specjaliści, w tym psycholodzy. Oto niektóre z ich rad: wybierać postanowienia, których jest się w stanie dotrzymać – przykładowo ćwiczenia na siłowni raz, a nie pięć dni w tygodniu, zrzucenie wagi rozłożone w czasie, a nie bardzo szybko  stosować metodę małych kroczków – ograniczyć słodycze, a nie od razu całkiem je wyeliminować  wybrać jeden cel zamiast pięć od razu  wybierać konkretne zmiany, a nie abstrakcyjne – np. jem banany zamiast ciastek, a nie: będę się zdrowo odżywiać  podzielić się swoimi planami z innymi – czujemy się wtedy bardziej zmotywowani do dotrzymania obietnic 

reklama

kiedy mnóstwo ludzi rzuca, a potem szybko wraca do nałogu. Ja rzuciłam, skutecznie dwa lata temu w październiku. Tak, więc noworoczne obietnice to już nie dla mnie i jak widzę po swoich znajomych, to skuteczność takich zrywów z początkiem roku jest znikoma – twierdzi. Z różnych badań wynika, że skuteczność noworocznych postanowień jest nikła. Wyniki wskazują, że kończą się one sukcesem zaledwie w 8-12 proc. Trwanie w obietnicach okazuje się być bardzo trudne. Różne badania i sondaże wskazują na różne okresy trzymania się postanowień, ale średnio jest to zaledwie… 24 dni.

STATYSTYKA NOWOROCZNYCH OBIETNIC (UK) 

Noworoczne postanowienia były już niejednokrotnie przedmiotem badań, między innymi w UK. Sondaż dotyczący tego tematu na początku ubiegłego roku przeprowadziła m.in. instytucja YouGov, która zajmuje się badaniem opinii społecznej w najrozmaitszych dziedzinach. Z ubiegłorocznego badania wynika, że tylko około 30 proc. mieszkańców Wielkiej Brytanii (w każdym razie taki odsetek badanych) w ogóle podejmuje jakieś postanowienia. Wśród tej grupy najpopularniejsze są _£ªs bfn e}nª }fnð ï ¶}scej ćwiczyć, poprawić swoją k¼f s t}¿¼f¿ b ĀßÛ fôāñ ï zrzucić zbędne kilogramy (47 fôāñ ï ¶ ¶_k¿}g ¿k ¶£¿b k}nªs ĀÞÛ fôāñ ï £¿f¿sdzać więcej pieniędzy (30 fôāñ ï £ }g £}s e_ k¿}n na karierze zawodowej (22 fôāñ ï ¿f}g _ n }n ĀÛÞ proc.).

Czekamy na Twój komentarz

carat media

16 z wielkiej brytanii

Być królikiem

doświadczalnym

Fot. Shutterstock

Według danych z 2010 roku jedna piąta Polaków zgodziłaby się wziąć udział w badaniu klinicznym w pierwszej bezobjawowej fazie choroby. W przypadku nowotworu – byłoby to już ok. 40 proc. chętnych. Jako zalety takich eksperymentów wymieniamy postęp w medycynie, możliwość wprowadzenia na rynek nowych leków czy szansę na poprawę sytuacji pacjentów. Co wiemy o badaniach klinicznych? Czy są bezpieczne? Jak wziąć w nich udział? Jak to jest być ochotnikiem?

>> Anna Zielińska adania kliniczne dzieli się na cztery fazy. Pierwsza – to określenie bezpieczeństwa i toksyczności leku, a także parametrów farmakokinetycznych terapii. Zwykle obejmuje ona kilkudziesięciu ochotników. Druga – tu sprawdza się skuteczność terapii, zwykle na 20-300 osobach. Faza trzecia to potwierdzenie skuteczności terapii na dużo większej grupie osób: 300-3000. Faza czwarta jest to tzw. przedłużenie badania klinicznego, gdzie sprawdza się bezpieczeństwo leku już po wprowadzeniu go na rynek. Głównym celem tej fazy jest sprawdzenie

23 stycznia 2015

interakcji z innymi lekami, skali występowania działań niepożądanych i skutków ubocznych oraz tego, jak lek działa na wybrane grupy społeczne, np. dzieci czy kobiety w ciąży. Do każdego z tych etapów potrzebni są ochotnicy. Do udziału w badaniu można zostać skierowanym przez lekarza, zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych lub zgłosić się samemu. Listy aktualnie prowadzonych testów są dostępne w Internecie.

Okazja do zarobku

Jakie są nasze pierwsze skojarzenia, które przychodzą nam do głowy, gdy myślimy o szpitalach i testowaniu nowych leków? Szaleni naukowcy, białe fartuchy, niezbadane leki, króliki doświad-

czalne, kroplówki i strzykawki. Okazuje się jednak, że nie taki diabeł straszny, jak go malują i sporo z nas chętnie poświęciłoby się dla nauki. – Zawsze chciałem wziąć udział w badaniach klinicznych – mówi Michał (31 l.). – Nie tylko ze względów finansowych, ale również z powodów naukowych. Chciałbym przynajmniej w minimalnym stopniu przyczynić się do rozwoju medycyny. Jestem zdrowy, ale jeżeli mogę komuś pomóc, zrobię to bez wahania – dodaje. – Nie mogłabym być dawcą narządów, boję się pobierania krwi, ale badania kliniczne to co innego – stwierdza Ola (25 l.). – Nigdy nie brałam udziału w żadnym, ale chciałabym spróbować – przyznaje.

Takich głosów jest całkiem sporo. Bycie ochotnikiem to również okazja do niezłego zarobku. – Zainteresowałem się badaniami klinicznymi, kiedy zaczęło mi brakować gotówki – mówi Wojtek (32 l.). – Moja koleżanka pracuje w firmie, która się w tym specjalizuje. Powiedziała mi jak wygląda procedura i gdzie się zgłosić. Byłem zainteresowany, ale rekrutacja chętnych to długi proces. Poza tym cieszę się, że znam kogoś kto dokładnie wie, jak takie badania wyglądają. Znajoma przestrzegała mnie, że może być ciężko – opowiada. Ochotnicy, którzy zgłaszają się do udziału w badaniach, to często bardzo młodzi ludzie nie zdający sobie sprawy z tego, na co się decydują. Badania zwy-

| z wielkiej brytanii kle są bezpieczne, ale mogą oznaczać nawet kilka tygodni w totalnej izolacji. Niektórzy ochotnicy spędzają cały ten czas w jednym pokoju, a ich jedynym łącznikiem ze światem zewnętrznym jest komputer, telewizor czy telefon komórkowy. Wszystko ze względu na transmisje zarazków. Może to być bariera nie do przejścia. – Jestem bardzo towarzyska. Nie wyobrażam sobie dwóch tygodni w totalnym zamknięciu i odcięciu od świata. Zwariowałabym – mówi Ola (30 l.). – Rozumiem poświęcenie dla medycyny, ale to nie dla mnie – zaznacza.

Jak wygląda kwarantanna?

– Udało mi się odwiedzić jedno z takich miejsc, ponieważ pracowałam w laboratorium analizującym próbki z kwarantanny – mówi Maria. – Zawsze interesowało mnie to, jak jest po drugiej stronie. Kwarantanna przypomina trochę szpital. Każdy ochotnik ma swoje łóżko, szafkę nocną, dookoła czuwają lekarze i pielęgniarki. Przed wejściem trzeba wziąć prysznic i się przebrać. W zależności od badania pokoje są jedno- lub wieloosobowe. W firmie, w której pracowałam, ochotnicy są zarażani wirusem, co oznacza, że większość z nich naprawdę choruje. Może to być na przykład grypa. Objawy zależą oczywiście od osoby i jej odporności. Nie myliłabym kwarantanny z urlopem, bo chyba nikt z nas nie chciałby mieć grypy, będąc na wakacjach. Sama prawdopodobnie nigdy nie zgodziłabym się na udział w takim badaniu. Po pierwsze nie lubię chorować, a po drugie życie ochotnika nie należy do łatwych. Jeszcze raz powtarzam, że to nie są wakacje. Personel codziennie zbiera próbki, niektóre bardzo wcześnie rano, dodatkowo jest się chorym. Mogłabym zgłosić się tylko tam, gdzie testuje się np. witaminy czy suplementy diety albo gdybym potrzebowała specjalistycznej terapii, która nie jest dostępna gdzie indziej – wyjaśnia. – Wszyscy moi znajomi bardzo się interesują moją pracą – mówi Ania, która w laboratorium pracuje ponad rok. – Wielu z nich chciałoby wziąć udział w badaniu, inni mówią, że się zgłoszą, gdy będą im potrzebne pieniądze. Zwykle zmieniają zdanie, gdy powiem im o pobieraniu krwi lub przymusowej samotności, bo kwarantanna może być jak więzienie. Doceniam poświęcenie dla nauki, ale sama nie byłabym do tego zdolna. Praca, którą wykonuję w zupełności mi wystarcza. Fascynuje mnie na pewno to, że widzę efekty naszej pracy i leki, które trafiają na rynek. Na co dzień nie jest niestety tak kolorowo – opowiada.

Różne losy

Jak toczą się losy osób, które wzięły udział w badaniach klinicznych?

Okazuje się, że poza korzyściami zdrowotnymi i naukowymi, w bardzo specyficznych warunkach kwarantanny mogą nawiązywać się przyjaźnie, a nawet romanse. Karolina właśnie tam poznała swojego obecnego narzeczonego. – Brałam udział w badaniach kilka lat temu. Poznałam tam świetnego chłopaka. Widzieliśmy się codziennie, codziennie ze sobą rozmawialiśmy. Szybko się zakochałam. Do dziś jesteśmy razem i cały czas lubimy opowiadać naszym znajomym o tym, jak się poznaliśmy. Myślę, że specyficzne okoliczności pozwoliły nam się sprawdzić i szybko się poznać. Randka między pobieraniem krwi a podawaniem kroplówki może nie brzmi najlepiej, ale dla mnie to najbardziej romantyczne chwile – dodaje z błyskiem w oku Karolina. Okazuje się, że w Polsce cały czas przeprowadza się za mało badań klinicznych. Polska jest daleko w tyle za Wielką Brytanią, Niemcami, Czechami czy Węgrami. Co roku w Polsce rozpoczyna się ponad 400 nowych badań, podczas gdy w Wielkiej Brytanii jest ich ponad trzy razy więcej. Dobra wiadomość dla tych, którzy chcieliby wspomóc medycynę w Anglii. Tu badań jest dużo i cały czas poszukuje się ochotników, którzy wezmą w nich udział. Wystarczy znaleźć interesujące nas badanie w Internecie i zadzwonić lub wypełnić formularz. Jeżeli spełniamy kryteria, na pewno ktoś szybko do nas oddzwoni. Obecnie poszukiwani są między innymi niepalący ochotnicy w wieku od 18 do 55 lat. Za wzięcie udziału w badaniu można dostać nawet 2400 funtów. Prowadzonych jest też wiele testów leków dla pacjentów z wysokim poziomem cholesterolu lub astmą. – Pracowałam w Londynie w firmie zajmującej się badaniami klinicznymi – mówi Hania. – Uważam, że to świetna sprawa. Sama nie mogę wziąć udziału w takich testach, ale polecam je każdemu. Myślę, że warto to zrobić dla rozwoju medycyny. Może się też okazać, że pomożemy komuś bliskiemu i dzięki nam lek na jego chorobę szybciej trafi do aptek. Potwierdzam, że nie ma się czego bać. Nie polecam takich badań tylko tym, którzy mdleją na widok strzykawki – dodaje ze śmiechem.

TAM DOWIESZ SIĘ WIĘCEJ: trials4us.co.uk strony internetowe WHO i NHS  www.londontrials.com  Flu Camp  strony internetowe Cancer Research  

reklama

18 z wielkiej brytanii

Burning Man

na amerykańskiej pustyni – Byłem w różnych miejscach, na różnych wydarzeniach. Ale to jest jedyne w swoim rodzaju, nie da się go z niczym porównać – mówi Jakub Pawłowski na temat Burning Man Festival w rozmowie z Dariuszem Dzikowskim. Ta trwająca tydzień impreza, odbywająca się na pustyni w Nevadzie, gromadzi niemal 70 tys. uczestników. Dużo podróżujesz… – Bardzo dużo, to moja pasja. Byłem w wielu zakątkach globu, a szczególne wrażenie – ze względu na serdeczność mieszkańców – zrobiła na mnie Gruzja. Odwiedzam miejsca znane, ale również te mniej popularne. Na przykład z wyprawy do Chin najbardziej zapamiętałem nie Szanghaj, Hong Kong czy Pekin, ale miasteczko Guilin i wioskę Yangshuo, gdzie miałem okazję zobaczyć niesamowite przedstawienie reklama

23 stycznia 2015

Większość jego uczestników ma wyższe wykształcenie i dobrze zarabia.

JAKUB PAWŁOWSKI teatralne z udziałem 600 osób, reżyserowane przez osobę odpowiedzialną za ceremonię otwarcia igrzysk w Pekinie. A trafiłem tam naprawdę zupełnie przypadkowo.

Podobnie jak na Burning Man Festival? – O tej imprezie dowiedziałem się od moich przyjaciół, polsko-angielskiego małżeństwa. Jeżdżą tam regularnie od

wielu lat i od dawna zachęcali, żebym też spróbował. Jednak zawsze miałem jakieś wymówki – brak wizy, pieniędzy, natłok pracy. Aż w końcu zdecydowałem się i był to strzał w dziesiątkę. Festiwal ma ciekawą tradycję. – Jego początki sięgają 1986 r., kiedy kilka osób na plaży w San Francisco spaliło 3-metrową, drewnianą rzeźbę. To zainicjowało coroczne zgromadzenia, które przyciągały coraz więcej ludzi. Ich

Fot. Jakub PawĹ‚owski

| z wielkiej brytanii 19

liczba systematycznie rosĹ‚a â€“ do tego stopnia, Ĺźe w 1990 r. trzeba byĹ‚o znaleĹşÄ‡ nowÄ… lokalizacjÄ™. WybĂłr padĹ‚ na Black Rock Desert w Newadzie, gdzie festiwal odbywa siÄ™ do dziĹ›. Pustynia to doĹ›Ä‡ specyficzne miejsceâ€Ś â€“ Ale majÄ…ce niepowtarzalny klimat. Wbrew obiegowym opiniom Ĺ‚Ä…czÄ…cym festiwal z hipisami, wiÄ™kszoĹ›Ä‡ jego uczestnikĂłw ma wyĹźsze wyksztaĹ‚cenie i dobrze zarabia. ZdarzajÄ… siÄ™ nawet miliarderzy z Doliny Krzemowej. Regularnie przyjeĹźdĹźajÄ… wĹ‚aĹ›ciciele Google i Facebooka, byli teĹź sĹ‚ynni technomiliarderzy â€“ Jeff Bezos (Amazon) czy Elon Musk (PayPal, SpaceX, Tesla). SzukajÄ… tam nowych wraĹźeĹ„? â€“ Pewnie teĹź. Bo to niezwykĹ‚a impreza â€“ uczestnicy festiwalu nie sÄ… tylko widzami, ale sami wszystko tworzÄ…. KaĹźdy jest czÄ™Ĺ›ciÄ… wielkiej spoĹ‚ecznoĹ›ci i czuje siÄ™ odpowiedzialny za to, co robi. KsiÄ…Ĺźeczka â€žCo, gdzie, kiedy?â€? liczy prawie dwieĹ›cie stron i opisuje kilkadziesiÄ…t rĂłĹźnych wydarzeĹ„, ktĂłre odbywajÄ… siÄ™ kaĹźdego dnia â€“ od miejsc, gdzie przygotowuje siÄ™ naleĹ›niki, przez sesje jogi i wykĹ‚ady, po koncerty i artystyczne pokazy. KaĹźdy obĂłz bezinteresownie robi coĹ› dla caĹ‚ej spoĹ‚ecznoĹ›ci, a im jest wiÄ™kszy, tym ma to szerszy rozmach. SÄ… bary, dyskoteki, tor wyĹ›cigowy czy zbudowana

na wzĂłr filmu â€žMad Maxâ€? tzw. Thunderdome. W ciÄ…gu dnia najlepiej przemierzaÄ‡ wszystko wzdĹ‚uĹź i wszerz (rower to podstawa), obserwujÄ…c niesamowitÄ… kreatywnoĹ›Ä‡ osĂłb tworzÄ…cych obozy, rĂłĹźne instalacje artystyczne (jest ich okoĹ‚o 200) czy teĹź zmutowane pojazdy â€“ np. olbrzymi smok na kĂłĹ‚kach albo statki. Warto wskoczyÄ‡ na takÄ… konstrukcjÄ™ i przejechaÄ‡ siÄ™. Ale jednoczeĹ›nie trzeba byÄ‡ przygotowanym na burze pyĹ‚owe, ktĂłre pojawiajÄ… siÄ™ niespodziewanie. Jednym z najwaĹźniejszych przedmiotĂłw, jaki powinno siÄ™ nosiÄ‡ ze sobÄ…, jest kubek, gdyĹź czÄ™sto przypadkowi przechodnie czÄ™stujÄ… darmowÄ… lemoniadÄ… bÄ…dĹş alkoholem. Muzyka i imprezy trwajÄ… caĹ‚Ä… noc, a po dniu peĹ‚nym wraĹźeĹ„ wystarczÄ… cztery godziny snu, Ĺźeby zaczÄ…Ä‡ wszystko od nowa. Ĺšpi siÄ™ w namiotach? â€“ W namiotach albo przyczepach campingowych. ZdarzajÄ… siÄ™ teĹź rĂłĹźne dziwne konstrukcje, np. szeĹ›ciokÄ…tne jurty. KaĹźdy obĂłz stara siÄ™ zbudowaÄ‡ prowizoryczny prysznic (stojak plus zawieszony na haku pojemnik z wodÄ…), ale zdarzajÄ… siÄ™ i inne opcje, chociaĹźby grupowy prysznic przy muzyce. MoĹźna teĹź spotkaÄ‡ osoby, ktĂłre... nie myjÄ… siÄ™ wcale. Oryginalne podejĹ›cieâ€Ś â€“ Zdecydowanie (Ĺ›miech). Natomiast pozytywnie zaskoczyĹ‚a mnie stosowana

w praktyce zasada â€žNie zostawiaj Ĺ›laduâ€?. Po tygodniu festiwalu praktycznie wszystko wyglÄ…daĹ‚o tak, jak przed jego rozpoczÄ™ciem â€“ mimo 70 tys. uczestnikĂłw oraz braku koszy na Ĺ›mieci. ZwieĹ„czeniem imprezy jest wielki ogieĹ„ â€“ w piÄ…tek zaczyna siÄ™ palenie wykonanych z drewna instalacji artystycznych. Na mnie najwiÄ™ksze wraĹźenie wywarĹ‚a 22-metrowa rzeĹşba obejmujÄ…cej siÄ™ pary, a w zasadzie ich gĹ‚Ăłw. Natomiast w sobotÄ™ pĹ‚onie gĹ‚Ăłwna figura, przedstawiajÄ…ca sylwetkÄ™ czĹ‚owieka, ktĂłra tym razem miaĹ‚a 32 metry wysokoĹ›ci.

gĹ‚owÄ™ wszystkie biegi, w jakich dotÄ…d uczestniczyĹ‚em. A trochÄ™ ich byĹ‚oâ€Ś â€“ ZaliczyĹ‚em okoĹ‚o 20 maratonĂłw, ukoĹ„czyĹ‚em cztery zawody triathlonowe Ironman, pokonaĹ‚em 100-kilometrowÄ… trasÄ™ z Londynu do Brighton. Natomiast w Szwajcarii startowaĹ‚em w wielu wyczerpujÄ…cych biegach gĂłrskich.

A jednoczeĹ›nie jesteĹ›â€Ś mĂłwcÄ…. â€“ W 2012 r. w konkursie przemĂłwieĹ„ zajÄ…Ĺ‚em drugie miejsce w Wielkiej Brytanii i Irlandii. ByĹ‚em teĹź JAKUB PAWĹ OWSKI prez ydentem Tosymboliczne klubu Polish poĹźegnanie z t QSPHSBNJTUB BSDIJUFLU 8JDFQS[FYour Polish, przeszĹ‚owodniczÄ…cy Polish Professionals a przez rok Ĺ›ciÄ…? in London, byĹ‚y prezydent Polish kierowaâ€“ RaYour Polish. PracowaĹ‚ w rĂłĹźnych Ĺ‚em lonczej z tÄ… firmach, gĹ‚Ăłwnie w sektorze finandyĹ„skÄ… konkretnÄ… sowym. Pochodzi z Nowego SÄ…cza, dywizjÄ… imprezÄ…. ukoĹ„czyĹ‚ informatykÄ™ na Akademii To a s t m a BuchajÄ…ce GĂłrniczo-Hutniczej w Krakowie. Od sters InterkÄ™dziory 2006 r., z przerwÄ… na roczny pobyt national, ktĂłra ognia spraw Zurychu, mieszka w Londynie. liczyĹ‚a wĂłwczas wiajÄ… niesamoponad 700 mĂłwwity widok, jednak cĂłw. LubiÄ™ wyzwania i dla mnie rĂłwnie duĹźym doĹ›wiadczanie nowych przeprzeĹźyciem byĹ‚ wyĹ›cig na 50 km, w ktĂłrym zajÄ…Ĺ‚em drugie miej- ĹźyÄ‡, dziÄ™ki temu Ĺźycie nie jest nudneâ€Ś sce. Bieganie po pustyni w ponad 30stopniowym upale jest bardzo wyczerpujÄ…ce, ale atmosfera rywalizacji bije na

20 społeczeństwo

Dziwna praca jak marzenie >> Marta Łaczkowska

pieniędzy. Inni – z ciekawości aplikują na niespotykane stanowisko.

zęsto jednak zdarza się tak, że warunki, jakie zostały zaoferowane w ogłoszeniu o pracę są korzystne – nawet bardzo. Wielu z poszukujących pracy liczy, że to właśnie oni spełnią wszystkie wymagania pracodawcy i w lekki sposób zarobią dużo

Tester pocisków

reklama

23 stycznia 2015

Takie osoby z pewnością znalazły się wśród 10 tysięcy zgłoszeń, jakie spłynęły do pewnego brytyjskiego pracodawcy, który poszukiwał „testera pocisków” w grze paintball. Kandydatów nie odstraszyło ostrzeżenie o bólu i siniakach, które wiążą się z tą pracą.

Fot. Shutterstock

Dziwaczne, zabawne, niebezpieczne, niezrozumiałe czy podejrzane – takie ogłoszenia znajdują się w gąszczu zupełnie zwyczajnych ofert pracy. Nie zawsze wiadomo, czy osoba zamieszczająca je w gazecie lub Internecie jest poważnym, potencjalnym pracodawcą, którego warto brać pod uwagę, czy wręcz przeciwnie – od razu taką ofertę odrzucić.

| społeczeństwo Na stanowisko aplikowały osoby nie stanowisko trenera „Łomżingu”, czyli kogoś, kto w głównej mierze tylko z Wielkiej Brytanii, ale też z Inodpoczywa na trawie, dii, Kanady, Stanów Zjednopopijając trunek. czonych czy Chorwacji. Ogłoszenie Niewątpliwą zachęZawodowy tester można było tą, jaką oferował znaleźć na rekruter była miał przez 35 nocy najpopupensja 40 tys. spać w każdym larniejfuntów roczz pokoi i swoje szych nie za pracę spostrzeżenia opipolskich na p e łen sywać na blogu. W serwietat, a także międzyczasie mógł s a c h elast yc zne ogłoszegodziny prazwiedzać stolicę n iowych cy oraz zwrot Finlandii. takich jak kosztów podrópraca.money. ży. Liczba zgłoszeń pl, olx.pl czy gaprzeszła najśmielsze zeta.pl, ale także na oczekiwania pracodawoficjalnej stronie browaru. – cy. Dziwił się, że pomimo tego, iż ostrzegano w ogłoszeniu o wiążącym Marzysz o pracy na stanowisku testera się ze stanowiskiem zagrożeniu – m.in. ekskluzywnych łóżek albo degustatora testowaniu pocisków w niekompletnym ciasteczek, a wylądowałeś w depresyjnym biurze, w którym jesteś znany z ubraniu, zgłosiło się tyle osób. Aplikanci, aby bardziej wyróżnić się na klawiatury odciśniętej na czole. Zmień tle licznej konkurencji w swoich listach to. Zostań specjalistą, który będzie zamotywacyjnych, nietuzinkowo uzasad- wodowo uprawiał łomżing – zachęcali. Dla wielu wystarczającą zachętą niali, dlaczego są idealnymi kandydatami na „testera pocisków” w paintballu. do aplikowania na to stanowisko były Jeden z nich napisał do pracodawcy, że pieniądze, jakie oferował pracodawca w pracy przyda mu się wcześniej zdoby- – za dwa wakacyjne miesiące „nicnierote doświadczenie, jako asystent magika. bienia” zarobić można było 20 tys. złoInny przyznał, że grywał w rugby, rów- tych. Wymagania, jakie musiał spełnić nież bez odpowiedniego stroju, więc wie kandydat na to stanowisko to przede co to prawdziwy ból. Dodał również, że wszystkim pełnoletność, skłonność do osiągania błogostanu bez względu na umie zmiażdżyć arbuza głową. okoliczności oraz gotowość do udziału w łomżingowych przygodach: sponta800 zgłoszeń w dwa dni Ogłoszenie Brytyjczyka nie jest jednak nicznej wyprawie na Mazury oraz propierwszym i jedynym osobliwym ogło- dukcji serii filmów czy też nieumiejętszeniem o pracę. W Finlandii na przykład, ność pracy pod presją czasu. poszukiwano „testera poduszek”, który Tester pocisków do paintballa, trew hotelu w centrum fińskiej stolicy miał ner „Łomżingu” czy tester poduszek sprawdzać poziom wygody ich pokoi. to tylko kilka z tych najciekawszych, Zainteresowanie ogłoszeniem było a zarazem najdziwniejszych ogłoszeń przeogromne. Liczba ochotników prze- o pracę. Poszukujący pracy na całym rosła oczekiwania właścicieli hotelu. W świecie mogli aplikować też na takie ciągu dwóch dni zgłosiło się 800 osób. stanowiska jak „hejter do pisania obZawodowy tester miał przez 35 nocy raźliwych komentarzy”, „zbieracz rospać w każdym z pokoi i swoje spostrze- baków dla wędkarzy”, „tester jedzenia żenia opisywać na blogu. W międzycza- dla zwierząt”, „profesjonalny śpioch”, sie mógł zwiedzać stolicę Finlandii. Tutaj który miał brać udział w naukowych jednak, w przeciwieństwie do oferty badaniach, czy na przykład „sekser”, o poszukiwanym „testerze pocisków”, czyli selekcjoner kurcząt pod wzglęwymagania co do kandydata były dość dem płci. wysokie. Kandydat miał być osobą koPodobne oferty pracy zdarzają się munikatywną, z lekkim piórem, posiada- bardzo rzadko i choć z początku mogą jącym doświadczenie w turystyce. Miał wydawać się dziwne, podejrzane lub także dobrze mówić po angielsku oraz zabawne, zawsze cieszą się ogromnym po fińsku, mile widziana była również zainteresowaniem. To sprawia, że wyznajomość języka rosyjskiego. brany na dane stanowisko kandydat może poczuć się jak zwycięzca na loterii. Nie każdy przecież może zostać Trener „nicnierobienia” Również w Polsce, gdzie tak wiele profesjonalnym testerem poduszek, osób narzeka na brak atrakcyjnych ofert śpiochem czy hejterem. Pracować w zatrudnienia, wśród ogłoszeń znalazła którymś z tych zawodów, otrzymując się prawdziwa perełka. Właściciel zna- przy tym ponadprzeciętne wynagronej marki piwa Łomża rekrutował na dzenie – marzenie każdego...

reklama

22 z wielkiej brytanii

Spowiedź „najmłodszego

polskiego milionera” Kamil Cebulski okrzyknięty niegdyś przez media „najmłodszym polskim milionerem” przeniósł swoje interesy do UK i to samo radzi zrobić innym. – Polska jest bardzo dobrym miejscem do życia, dużo razy lepszym niż UK, niestety nie jest dobrym miejscem do prowadzenia działalności – wyjaśnia w rozmowie z Anną Paprzycką.

Od kilku miesięcy nie mieszkasz w Polsce. Przeniosłeś interesy między innymi do Wielkiej Brytanii. Mało tego, pomagasz również innym. Dlaczego? Podobno wywiozłeś z Polski ponad 500 firm. – Polska jest bardzo dobrym miejscem do życia, dużo razy lepszym niż UK, niestety nie jest dobrym miejscem do prowadzenia działalności. Absolwenci naszej Uczelni zaczęli rozjeżdżać się po świecie i w wielu miejscach postanowili stworzyć uczelnie na wzór ASBIRO. Pierwsza była Wielka Brytania. Miałem do wyboru: mieć centralę w Polsce i oddział w UK lub przenieść się i mieć centrale w UK i oddział w Polsce. Oczywiście, że wybrałem UK. Koszty samej księgowości w Polsce to było ponad 50 tys. zł rocznie, a w UK za tę samą firmę płacę 600 funtów. A gdy np. odejmiesz czas spędzony na telefonie z księgową, to dostajesz dodatkowe trzy, cztery dni życia. Z biegiem czasu odkrywałem więcej i więcej zalet, pisałem o tym na blogu, ludzie zaczęli pytać, aż w końcu zacząłem organizować wyjazdy. Minęło trochę czasu i już prawie 700 firmom w UK pomogłem się zarejestrować, a z każdą nową ustawą zwracają się kolejni. 23 stycznia 2015

Fot. Kamil Cebulski

Przydomek „najmłodszego polskiego milionera” tak właściwie odnosił się do twojej kreatywności, przedsiębiorczości, a nie do stanu konta. Jako nastolatek byłeś właścicielem kilku sklepów internetowych oraz firmy komputerowej. Znalazłeś niszę i zacząłeś rozkręcać biznes. Jak to się robi? – Wcale nie neguję tego, że mi się w życiu udało i przepraszać za to nie mam zamiaru. Gdy prasa zaczęła pisać o milionach, to było tego zaledwie kilkaset tysięcy, a gdy o kilkunastu milionach to już zupełnie odleciała. Chociaż jak Bitcoin był po 2,5 tys. to całkiem dobrze zarobiłem.

Pytasz się dlaczego? Wiesz, mam taką chorobę, zwaną potocznie „urzędozą”. Wyobraź sobie, że masz przed sobą 23latka. Jąkającego się studenta informatyki, takiego stereotypowego programistę, trochę otyłego, nieogolonego i w sweterku w rąby, który ze swojej jaskini z trzema monitorami w akademiku nigdy nie wychodzi. Pracuje on na zlecenie kasyn internetowych z Malty, które płaciły

mu prowizję za pozycjonowanie stron i ściąganie klientów. Pozycjonowanie to nie jest szybki biznes. Trzeba budować zaplecze pozycjonerskie wiele lat, zarządzać linkami itp. Po zainwestowaniu trzech lat i wszystkich oszczędności zaczął w końcu zarabiać dość dobre pieniądze. Wtedy rząd go ciachnie ustawą antyhazardową i zakazuje promocji hazardu z dnia na dzień i nagle to co robił do

tej pory jest zagrożone więzieniem. Człowiek mi mówi, że nie ma problemu, aby z dnia na dzień zamknął biznes i zwolnił kilku swoich kolegów, że z takimi umiejętnościami to spokojnie znajdzie dobrą pracę jako programista. Gdyby jednak firmę zamknął, to musiałby zwrócić VAT za serwery, samochód itp. W sumie blisko 70 tys. zł. Ma do wyboru prowadzić firmę dalej i narazić się na więzienie, albo

| z wielkiej brytanii 23 zamknąć i narazić się na to, że komornik wejdzie na mieszkanie jego rodziców. Dzisiaj spokojnie prowadzi firmę w UK. Kiedy ciebie słucham, nie mogę powstrzymać się od szukania podobieństw do Wojciecha Cejrowskiego lub Janusza Korwin-Mikke. Czy któraś z tych postaci była kiedyś dla ciebie inspiracją? Miała na ciebie jakiś wpływ? – O wiele większy wpływ miała moja babcia. Ona zawsze powtarzała, że prawdziwych panów na wojnie zabili komuniści. To mądra kobieta była. Współpracowała z AK, ukrywała radiostację i zbiegów, których szukało SS. Sama też uciekła z pociągu do obozu. Gdy widziała Tuska w telewizji to zaczynała przeklinać, a mi mówiła, że Niemcy ją chcieli zabić, ale gdy skończę szkołę, to abym pomyślał o wyjeździe do Niemiec do pracy, bo tutaj dziadostwo będzie jeszcze przez wiele lat. Widziałem kiedyś taką grafikę, która mówiła ile chlebów, paliwa, mleka itp. można było kupić za przeciętną pensję dziesięć lat temu i teraz. Wychodzi, że jesteśmy biedniejsi o 10-15 proc. Jak widać, babcia nie pomyliła się. Pana Wojtka nie miałem okazji poznać. Pana Janusza znam całkiem dobrze, popieram i nie mogę się doczekać kiedy zmasakruje ostatniego socjalistę.

cielki zaczęły mnie zapraszać na lekcje przedsiębiorczości, abym coś powiedział. Tych zaproszeń robiło się dużo, założyłem więc fundację. W ramach fundacji organizowałem różne imprezy pro przedsiębiorcze i coraz częściej dostawałem opinie od ludzi, że gdyby ich studia tak wyglądały to od razu przenieśliby się do mnie. Zacząłem więc organizować studia. Nie było łatwo znaleźć kompromis między jakością a ustawą, ale chyba udało nam się to zrobić całkiem dobrze. Niestety władza coraz bardziej nas nie lubi i co chwilę narzuca kolejne obowiązki sprawozdawcze. Wyobraź sobie np., że aby oficjalnie wrzucić Davida Stockmana do grona wykładowców, to chcą od nas odpisu jego świadectwa ukończenia szkoły. Oczywiście wstyd prosić, więc

stor lub jako turysta. Takich ludzi kocha każdy kraj. Powiedziałeś kiedyś, że w naszym kraju ojczystym nie da się prowadzić interesów, bo jest za dużo biurokracji. W niektórych wystąpieniach namawiasz do założenia fundacji, w celu ograniczenia papierologii i zabezpieczenia się na przyszłość. Czy podobną zasadę można stosować wszędzie? Polecasz również zakładanie fundacji/charity shop w UK? – Nie mogłem powiedzieć, że się nie da prowadzić interesów, bo się da. Nawet kilka milionów ludzi to robi. Tylko niektórych się nie da, a jeszcze inne są nieopłacalne. Argumentem za fundacją nie jest ilość papierologi, bo ta jest większa. Tak

Polska nie jest dobrym miejscem do prowadzenia działalności gospodarczej.

KAMIL CEBULSKI wykładał nieoficjalnie. Kto może wziąć udział w szkoleniach? Do kogo są adresowane? – Każdy kto zapłaci oraz oświadczy, że nie jest ani komunistą, ani socjalistą i nie pracuje w urzędzie powszechnie uznanym za działający na szkodę przedsiębiorców jak ZUS, US, PIP, Policja itp. Dodatkowo na różne kierunki mamy różne wymagania. Wraz z coraz większą popularnością szkoły są one coraz wyższe. Np. na MBA wymagamy doświadczenia w prowadzeniu firmy, aby nie musieć tłumaczyć podstaw i móc skupić się na bardziej zaawansowanych rzeczach.

Jesteś biznesmenem, fundatorem oraz rektorem ASBiRO. Kiedy pojawił się pomysł założenia alternatywnej uczelni? W przeszłości, zamiast studiować – wolałeś rozwijać firmę, teraz uczysz, to duży przeskok. – Nie do końca. Ja nadal prowadzę firmę, tylko że zajmującą się organizowaniem kursów MBA czy studiów licencjackich. Uczą wykładowcy, których zapraszam. Założenie jest takie, aby to byli Jak żyje ci się na emigracji. sami przedsiębiorcy i ten Masz poczucie winy model się sprawdza. za korki na angielTen rok akadeskich drogach? micki został u Czujesz się nas zainauobywatelem gurowany Jakąkolwiek przedrugiej kawizytą szkodę istniejącą tegorii, a Davida w Polsce sobie może boisz Stockwymyślisz, to jeżeli się depormana, chodzi o Anglię, to tacji do który Polski? był drutam jej nie ma. – Nie czuję gim po się jak emigrant. Ronaldzie W Polsce przebyReaganie w wam przynajmniej jego rządzie i tyle samo co w UK. Potwórcą wszystkich renadto, w UK jestem inwestoform zwanych reganomiką. Choć nasza uczelnia jest malutka to ma rem. Sprowadzam przedsiębiorców, naprawdę bardzo wysoki profil. W środo- którzy tworzą miejsca pracy. Dostałem wisku ludzi wolnorynkowych znana jest nawet ładne podziękowanie za swoją działalność od Izby Lordów podpisane na całym świecie. A pomysł pojawił się bardzo prosto. przez Lorda Prescota. W obcym kraju Gdy gazety o mnie dużo pisały, nauczy- zawsze najlepiej pojawiać się jako inwe-

jak w każdej organizacji, która musi prowadzić pełną księgowość. Zabezpieczenie jak najbardziej. Jeżeli zaś chodzi o UK, to jest to całkiem inna sytuacja. Tutaj jest całkiem inne prawo niż w Polsce i np. nie ma tutaj prywatnej odpowiedzialności zarządu za długi podatkowe spółki LTD i wiele innych rzeczy, które po prostu marginalizują zalety fundacji jako formy organizacyjnej. Wywiad to jednak nie miejsce, aby wchodzić w takie szczegóły. Do tego organizujemy trzydniowe szkolenia i wypijamy litry piwa, aby wymienić doświadczenia. Oczywiście popieram nie tylko zakładanie fundacji, ale każdą działalność charytatywną nie opartą o przymus. Chodzi tutaj po pierwsze o działalność nie finansowaną z podatków, a po drugie skierowaną do osób, które nie domagają się pomocy, a więc otrzymywania zasiłków. W pierwszym przypadku chodzi mi o to, że pomoc pod przymusem to żadna pomoc tylko złodziejstwo, a w drugim o to, że pomożesz komuś, a on potem zagłosuje na komunistów z SLD czy PO i dowalą ci taki domiar, że się nie pozbierasz. Jakie są jeszcze różnice w prowadzeniu interesów w Anglii a w Polsce? – Organizuję te szkolenia w UK z prowadzenia firmy. Tam zawsze po wykładzie jest kolejka pytań. Ludzie się zgłaszają i pytają „Czy w UK...” Odpowiedź przeważnie jest jedna – „tutaj tego nie ma”. Jakąkolwiek przeszkodę istniejącą w Polsce sobie wymyślisz, to jeżeli chodzi o Anglię, to tam jej nie ma. W półmilionowym mieście nie ma urzędu skarbowego, nie ma komu prześladować. Ani też

nie ma komu oszukiwać, bo przepisów jest sto razy mniej. W Polsce za księgowość płaciłem ok. 50 tys. rocznie plus jeszcze opłacałem dziewczynę na pół etatu, aby dowoziła do biura rachunkowego papiery. W UK podatki płacę większe, ale za to za księgowość wyszło dokładnie 600 funtów za cały rok. Jeżeli o mnie chodzi to czysty zysk. Albo wyobraź sobie jest człowiek, który tankuje samochód, bierze paragon, robi zdjęcie paragonu smartfonem i wyrzuca paragon. Gdy to porównasz do pani kontroler z urzędu skarbowego w Tarnowie, która jakieś cztery lata temu mojemu koledze chciała wystawić mandat za niepomiętą fakturę VAT. Brak pomięcia i idealny jej wygląd miał wskazywać na to, że firma ze Szczecina wysłała do kolegi PDF z fakturą, a on ją wydrukował, co było wtedy zakazane. Prawo nakazywało wydrukowanie faktury w Szczecinie i wysłanie jej pocztą. Aby oddać sprawiedliwość, muszę zauważyć, że takich przepisów już nie ma. Dużo przepisów zmienia się na dobre. Np. z ostatniej debaty z przedstawicielami Izby Skarbowej w Lublinie dowiedziałem się, że od 2017 roku będzie można do urzędu skarbowego wysłać email, a pewnie za dwa kolejne lata będą mogli na ten email odpisać. Zamierzasz kiedyś wrócić na stałe do Polski? – Oczywiście. Tak jak mówiłem uważam Polskę za naprawdę bardzo dobry kraj do życia. Bardzo niska przestępczość, ludzie pobożni, gościnni i uśmiechnięci. Może jeszcze w kulturze jazdy na drogach tego nie widać, ale to się szybko zmienia. Szkoły prywatne na bardzo dobrym poziomie. Brak jadowitych zwierząt. Ceny niskie. Klimat super. Można się poopalać latem i na nartach pojeździć zimą. Zero trzęsień ziemi, huraganów, malarii czy walk rasowych. Nie ma żebraków ani alkoholików, bo nie ma zasiłków. Państwo dzieci nie zabiera do domów dziecka pod byle pretekstem. Naprawdę pod tymi i wieloma innymi względami Polska jest ewenementem na skalę światową. Co prawda z biegiem czasu jest coraz gorzej, ale nadal jest całkiem dobrze. Gdyby tylko odpuścili tę całą biurokrację jeżeli chodzi o prowadzenie firmy, naprawili sądownictwo i nie zmieniali prawa tak często, to bardzo szybko byśmy przegonili większość krajów świata.

Czekamy na Twój komentarz

24 podatki

Rozliczenie podatku dochodowego

Fot. (x2) Shutterstock

Do końca stycznia musisz rozliczyć podatek dochodowy za rok podatkowy (06.04.2013-05.04.2014). Kogo dotyczy ten przepis? jak to zrobić? przeczytaj poniżej.

Kto musi się rozliczyć?

– W przypadku osób zatrudnionych na etacie sprawa jest prosta: inaczej niż w Polsce, gdzie wszyscy rodacy rozliczają podatki co roku do końca kwietnia, w Anglii swoich pracowników rozlicza pracodawca. Ale osoby samozatrudnione oraz osoby mające oprócz pracy etatowej dodatkowe dochody: np. z lokat, wynajmu mieszkania czy dywidendy (np. dyrektorzy limited company) muszą dopełnić tego obowiązku samodzielnie – mówi Dorota Cukierska, księgowa z 10letnim stażem, właścicielka biura rachunkowego. – Mogą to być też np. dochody z firmy prowadzonej za granicą (np. w Polsce). Nawet jeśli pracujesz etatowo i rozlicza cię pracodawca, to uzyskując dodatkowy dochód masz obowiązek się rozliczyć – dodaje. – Rozliczyć muszą się wszyscy, którzy otrzymali wezwanie do rozliczenia w formie formularza wysłanego z urzędu skarbowego – podsumowuje Aneta Chudzińska, właścicielka firmy AC Accounting Support. 23 stycznia 2015

Jak to zrobić?

– Jeśli nie rozliczyłeś dochodów do końca października 2014 r., pozostaje ci wykonanie rozliczenia on-line. Nie ma sensu wysyłać teraz wypełnionych formularzy, bo urząd potraktuje to jak rozliczenie otrzymane po terminie i naliczy £100 kary za spóźnienie – mówi Dorota Cukierska. – Chyba że otrzymaliśmy formularz rozliczeniowy w ciągu ostatnich 3 miesięcy (co się jednak bardzo rzadko zdarza), bo wówczas na nim jest napisane, że dokument ma być odesłany w ciągu 3 miesięcy od daty jego wystawienia – zaznacza Aneta Chudzińska.

A co, jeśli się spóźnię?

– Oczywiście, urząd przyjmie spóźnione rozliczenie, ale już 01.02.2015 naliczy 100 funtów kary – podkreśla specjalistka z AC Accounting Support. Jeśli rozliczenie nie wpłynie do końca kwietnia br. za każdy dodatkowy dzień spóźnienia kara będzie się powiększać o kolejne 10 funtów. Na koniec lipca urząd

doliczy kolejne 300, a po 12 miesiącach spóźnienia kolejne 300 funtów. – W rezultacie kara może wynieść aż 1600 funtów po 12 miesiącach – podlicza właścicielka Dorota Cukierska. – Tak wysokie kary funkcjonują od niedawna i jeszcze nie wszyscy są świadomi tego zagrożenia – tłumaczy Bianka Bielenda z firmy Advice Specjalists Ltd.

Czy coś mnie usprawiedliwia?

– Na pewno nie tłumaczy nas niewiedza czy fakt, że nie dotarły do nas formularze rozliczeniowe, bo się przeprowadzaliśmy. Okolicznością łagodzącą może być fakt pobytu w szpitalu z powodu choroby, która przykuła nas do łóżka i nie pozwoliła wypełnić zeznania, pożar czy strajk poczty, które miały miejsce w momencie wysyłania rozliczenia albo śmierć partnera, która spowodowała kryzys emocjonalny i mogła być przyczyną zaniedbania obowiązku rozliczenia – wylicza Dorota Cukierska. – Oczywiście wszystkie te sytuacje powinny

być udokumentowane – zaznacza. – Ale zdarza się też tak, że urząd nalicza karę w sytuacji, gdy samo rozliczenie opóźniło się z winy samego urzędu – tłumaczy Aneta Chudzińska. – Jednemu z moich klientów nie przyznano numeru podatkowego UTR, bez którego nie można się rozliczyć. Monitował, pisał, dzwonił, ale numeru nie otrzymał. A po przekroczeniu ostatecznego terminu urząd naliczył karę. Oczywiście, w takiej sytuacji trzeba się odwołać i kara zostanie cofnięta – wyjaśnia. Generalnie nic nas nie tłumaczy. – Rozliczyć się musi nawet brytyjski żołnierz, którego wysłano, dajmy na to, do Afganistanu – zaznacza Aneta Chudzińska. – Więc naprawdę trudno znaleźć dobrą wymówkę – dodaje. – Jeszcze kilka lat temu wystarczyło wysłać spóźnione rozliczenie, poprosić o anulowanie kary i praktycznie jakiekolwiek usprawiedliwienie było akceptowane przez urząd. Dziś sytuacja się diametralnie zmieniła i warto mieć to na uwadze – ostrzega Dorota Cukierska.

| podatki 25 Najdziwniejsze wymówki związane z nierozliczeniem podatku (autentyczne, publikowane na stronie HM Revenue & Customs)  moja złota rybka umarła. Musiałem zaprowadzić krowę do pokrycia  po obejrzeniu wybuchu wulkanu w telewizji nie mogłam się skupić na niczym innym  mój mąż powiedział mi, że ostateczny termin złożenia zeznania to 31 marca, a ja mu uwierzyłam  miałem tak silny ból pleców, że nie mogłem pójść na górę, a tam zostawiłem mój formularz rozliczeniowy  mój pies zjadł moje zeznanie podatkowe... i wszystkie przypomnienia  wpadłem w złe towarzystwo  podróżowałem po świecie, próbując uciec zagranicznej agencji wywiadowczej  byłem zbyt zajęty po tym, jak uciekło stado papug i kilka małych lisków  byłem w górach w Walii i nie mogłem nigdzie znaleźć skrzynki pocztowej ani uzyskać sygnału internetowego  tak naprawdę to my nic nie robimy (firma z Kent świadcząca usługi finansowe)  byłem zbyt zajęty składaniem deklaracji podatkowych moich klientów (księgowy z Londynu)

Wracam do Polski i nie zamierzam się przejmować Brytyjskimi formalnościami...

– Nie możemy liczyć na to, że jeśli przekroczymy granice UK to problem przestanie istnieć. Rządy obu krajów mają podpisaną umowę o wzajemnej współpracy i chętnie przekazują sobie informacje nt. podatkowych dłużników. Podobnie też niepłacenie podatku VAT w Polsce może powodować nieprzyjemności w Anglii – porównuje Dorota Cukierska. – Zdarza się tak, że Polacy lekceważą ten obowiązek i wracają do Polski. Ale po jakimś czasie postanawiają jednak układać życie od nowa w Anglii. I nagle okazuje się, że trzeba wyprostować sprawy podatkowe i spłacić zaległości i kilkutysięczne kary – zauważa. – Zdarzyło mi się rozliczać i osoby, które miały 5-letnie czy nawet 7-letnie zaległości – mówi Bianka Bielenda. – Dlatego warto trzymać rękę na pulsie, dokładnie przeglądać korespondencję,

a gdy się przeprowadzamy, koniecznie zgłaszać do urzędów zmiany adresu. Jeśli nie pamiętamy o tym, to motywacją do tego może być fakt, że urząd może chcieć nam zwrócić nadpłacony podatek w formie czeku, więc chyba lepiej, żeby miał nasz aktualny adres – przyznaje księgowa z Advice Specjalists Ltd. – Zaniedbanie spraw podatkowych może skutkować jeszcze niemożliwością wystąpienia o emeryturę. Więc jeśli wyjeżdżamy do Polski i nie jesteśmy pewni czy wrócimy, warto upoważnić kogoś, kto w naszym imieniu zajmie się urzędową korespondencją np. firmę prowadzącą rozliczenia – podpowiada Aneta Chudzińska.

Jakie podatki, skoro nie zarabiam?

– Jeśli nie zawiesiłeś działalności, czyli nie poinformowałeś urzędu o tym, że przestałeś prowadzić działalność, bo np. znalazłeś pracę etatową, to nadal masz obowiązek wypełnienia tego zeznania. Tak samo musisz postąpić, jeśli dodatkowe dochody są znikome albo wręcz zerowe – mówi Dorota Cukierska. – Warto w ogóle wziąć pod uwagę fakt, że jeśli zarobiliśmy mało albo odnotowaliśmy stratę, to być może należy nam się zwrot podatku – twierdzi Aneta Chudzińska. – Więc im wcześniej wypełnimy dokumenty, tym wcześniej otrzymamy pieniądze – tłumaczy. – Nie bardzo rozumiem, czemu nasi rodacy tak unikają kontaktu z urzędem. Akurat brytyjscy urzędnicy są przyjaźni i nastawieni tak, żeby pomóc petento-

wi rozwiązać problem i nie ma powodu, żeby się ich obawiać – podkreśla Bianka Bielenda. Dlatego więc jeśli nie jesteśmy pewni, czy dotyczy nas dany przepis

związany z rozliczeniem, zawsze warto skonsultować się ze specjalistą. Bo tylko dwie rzeczy w życiu są pewne – śmierć i podatki. (ad) reklama

26 podatki

Kod podatkowy dla k ażdego Kod podatkowy (Tax Code) nadawany jest k ażdemu, kto legalnie pracuje na Wyspach czy prowadzi własny biznes. Błędny kod może być jedną z przyczyn odprowadzenia zbyt wysokiego lub zbyt niskiego podatku. Litery w kodach podatkowych i ich znaczenie:

Litera

Znaczenie

W przypadku osób, którym przysługuje podstawowa, osobista kwota wolna od podatku (Personal Allowance)

Dla osób urodzonych pomiędzy 6 kwietnia 1938 roku a 5 kwietnia 1948, którym przysługuje pełna kwota Personal Allowance

Dla osób urodzonych przed 6 kwietnia 1938 roku, którym przysługuje pełna kwota Personal Allowance

T K

Fot. Shutterstock

Każdy kod składa się z liter i cyfr i pomaga w określeniu wysokości podatku do zapłacenia. Litery oznaczają ulgi, które przysługują konkretnej osobie, a liczby – kwotę dochodu wolną od podatku. To właśnie ta kwota (pomnożona razy 10) oznacza całkowitą kwotę dochodów wolnych od podatku, która przysługuje w danym roku podatkowym. Kwota ta zostaje odliczona od całkowitych, podlegających opodatkowaniu dochodów – podatek płacimy od pozostałej kwoty. Warto także pamiętać o tym, że organ podatkowy powinien wiedzieć o niektórych zdarzeniach z naszego życia, dzięki którym będzie w stanie ustalić prawidłowy Tax Code. I tak, należy go zawiadomić, gdy: bierzemy ślub lub formalizujemy związek z partnerem tej samej płci, podejmujemy drugą i trzecią pracę, z której będziemy otrzymywać dochód, a także w sytuacji, gdy otrzymywany przez nas nieopodatkowany dochód wzrośnie lub spadnie. Jeśli tego nie zrobimy, możemy zapłacić nieprawidłową kwotę podatku. W razie zmiany kodu podatkowego powinniśmy otrzymać PAYE Coding Notice.

Kiedy kod tymczasowy?

Tak zwane Emergency codes (Emergency tax code) nadawane są osobom, które dopiero rozpoczynają pracę i nie mogą dostarczyć pracodawcy formularza P45 (otrzymanego od poprzedniego pracodawcy), osobom, które 23 stycznia 2015

rozpoczynają pracę etatową, a wcześniej pracowały na własny rachunek (self-employment), tym, którzy w ciągu roku podatkowego zaczęli pobierać dodatkowe świadczenia w firmie lub otrzymały emeryturę, a także tym,

W przypadku, gdy HMRC musi uwzględnić dodatkowe czynniki, na przykład redukcję kwoty Personal Allowance w związku z osiąganymi dochodami W przypadku, gdy całkowita przysługująca kwota wolna jest niższa niż wykorzystane odliczenia W przypadku, gdy cały dochód podlega opodatkowaniu według stawki podstawowej (basic rate) – 20 proc. Najczęściej stosuje się go w przypadku pracy dodatkowej lub emerytury lub w sytuacji, gdy jest to twoja pierwsza praca, a osoba, która cię zatrudniła czeka na Tax Code W przypadku, gdy cały dochód podlega opodatkowaniu według wyższej stawki podatkowej (higher rate) – 40 proc. (kod najczęściej stosuje się w przypadku pracy dodatkowej lub emerytury) W przypadku, gdy cały dochód podlega opodatkowaniu według najwyższej stawki podatkowej (additional rate) – 45 proc. (kod najczęściej stosuje się w przypadku pracy dodatkowej lub emerytury) W przypadku, gdy nie przysługuje ci Personal Allowance; gdy zacząłeś nową pracę i nie masz formularza P45 lub nie przekazałeś swojemu pracodawcy informacji niezbędnych do przydzielenia ci Tax Code Nie płacisz żadnego podatku od dochodu (w tej konfiguracji nie ma cyfr)

którzy w trakcie trwania roku podatkowego rozpoczęli dodatkową pracę. Stosowany jest do momentu, aż urząd skarbowy ustali wszystkie parametry niezbędne do określenia właściwego kodu (np. poprzednie zarobki i

zapłacony podatek). Po ustaleniu ostatecznego kodu, pracodawca powinien ściągać od pracownika prawidłową kwotę podatku i zwrócić nadpłacony podatek.

| podatki 27

dochodowy w piguĹ‚ce

Fot. Shutterstock

Income Tax, czyli podatek dochodowy, odprowadzany jest od kwoty podlegajÄ…cej opodatkowaniu. Na szczÄ™Ĺ›cie jednak istniejÄ… pewne ulgi i Ĺ›wiadczenia pozwalajÄ…ce na obniĹźenie kwoty, od ktĂłrej musimy zapĹ‚aciÄ‡ podatek.

Dochody podlegajÄ…ce opodatkowaniu moĹźna podzieliÄ‡ na kilka grup. Do pierwszej zaliczamy zarobki z tytuĹ‚u zatrudnienia â€“ chodzi o dochĂłd, jaki osiÄ…gamy pracujÄ…c na peĹ‚ny lub niepeĹ‚ny etat, czy majÄ…c pracÄ™ tymczasowÄ…, jak rĂłwnieĹź niektĂłre Ĺ›wiadczenia i dodatki otrzymywane w zakĹ‚adzie pracy, a takĹźe dochĂłd (zyski) z prowadzonej samodzielnie dziaĹ‚alnoĹ›ci. Kolejny dochĂłd podlegajÄ…cy opodatkowaniu to wiÄ™kszoĹ›Ä‡ emerytur, wĹ‚Ä…czajÄ…c w to emerytury paĹ„stwowe (State Pension), prywatne lub zakĹ‚adowe, a takĹźe dochody z wykupionej renty doĹźywotniej. Podatek dochodowy musimy takĹźe zapĹ‚aciÄ‡ od niektĂłrych odsetek od oszczÄ™dnoĹ›ci i dochodĂłw z inwestycji, czÄ™Ĺ›ci benefitĂłw paĹ„stwowych, dochodĂłw z czynszu (musi on pochodziÄ‡ od lokatora, wynajmujÄ…cego pomieszczenie w jedynym domu naleĹźÄ…cym do podatnika lub w jego rodzinnym domu, jeĹ›li czynsz ten przekracza ÂŁ4.250 rocznie), a takĹźe od obligacji emerytalnej

(pensioner bonds) czy dochodĂłw z funduszy powierniczych (trusts).

t 8JEPX T QFOTJPO EMB PTĂ˜C LUĂ˜ rych wspĂłĹ‚maĹ‚Ĺźonek zmarĹ‚)

Dochody (benefity), od ktĂłrych odprowadzamy podatek:

Dochody (benefity), od ktĂłrych nie odprowadza siÄ™ podatku:

t Jobseekerâ€™s Allowance (zasiĹ‚ek dla bezrobotnych) t 4UBUF 1FOTJPO t Carerâ€™s Allowance (zasiĹ‚ek dla opiekunĂłw osĂłb niepeĹ‚nosprawnych) t Employment and Suppor t Allowance t Incapacity Benefit (zasiĹ‚ek dla osĂłb niepeĹ‚nosprawnych; od 29. tygodnia) t Bereavement Allowance (zasiĹ‚ek ĹźaĹ‚obny) t emerytury wypĹ‚acane przez Industrial Death Benefit t Widowed Parentâ€™s Allowance (w przypadku osĂłb poniĹźej wieku emerytalnego, opiekujÄ…cych siÄ™ przynajmniej jednym dzieckiem, ktĂłrych partner zmarĹ‚)

t Housing Benefit (zasiĹ‚ek mieszkaniowy) t Employment and Support Allowance (zasiĹ‚ek dla osĂłb chorych lub niepeĹ‚nosprawnych) t Income Support (wyjÄ…tek: podatnik bierze udziaĹ‚ w strajku) t Working Tax Credit (podstawowa stawka wynosi ÂŁ1,940 rocznie) t Child Tax Credit (zasiĹ‚ek na dziecko poniĹźej 16. roku Ĺźycia lub poniĹźej 20. jeĹ›li siÄ™ uczy; nie wpĹ‚ywa na Child Benefit) t Disability Living Allowance (zasiĹ‚ek dla osĂłb niepeĹ‚nosprawnych) t CH (zasiĹ‚ek na dziecko; przyznawany niezaleĹźnie od dochodĂłw) t Guardianâ€™s Allowance (dla osĂłb sprawujÄ…cych opiekÄ™ nad dzieckiem)

t Attendance Allowance (dodatek pielÄ™gnacyjny) t Pension Credit (wyrĂłwnanie emerytury) t Winter Fuel Payments (dopĹ‚aty do ogrzewania) i Christmas Bonus (dodatek na Ĺ›wiÄ™ta) t free TV licence (darmowa licencja TV dla osĂłb po 75. roku Ĺźycia) t lump-sum bereavement payments (jednorazowa wypĹ‚ata w wysokoĹ›ci ÂŁ2.000; pomoc skierowana jest dla osĂłb, ktĂłrych dotknÄ™Ĺ‚a Ĺ›mierÄ‡ wspĂłĹ‚maĹ‚Ĺźonka lub partnera) t Maternity Allowance (zasiĹ‚ek dla matek) t Industrial Injuries Benefit (dla osĂłb niepeĹ‚nosprawnych lub chorych w wyniku wykonywanej pracy) t Severe Disablement Allowance (dla osĂłb o wysokim stopniu niepeĹ‚nosprawnoĹ›ci) t Universal Credit t War Widowâ€™s Pension (dla wdĂłw po kombatantach wojennych) t Young Personâ€™s Bridging Allowance (dla mĹ‚odych osĂłb, otrzymywany w przerwach miÄ™dzy okresami nauki lub zatrudnienia)

Progi podatku dochodowego PrĂłg

Roczny dochĂłd podlegajÄ…cy opodatkowaniu (po odliczeniu Personal Allowance)

Basic rate od ÂŁ0 do ÂŁ32.010 20 proc. Higher rate 40 od ÂŁ32.011 do ÂŁ150.000 proc. Additional rate powyĹźej ÂŁ150.000 45 proc.

28 podatki

Gdzie płacimy podatki

Kwestie związane z podatk ami są zmor ą wielu osób. Część z nas nie wie także, gdzie powinna się rozliczyć – w Polsce czy Wielkiej Brytanii. Ten problem dotyczy przede wszystkim tych, którzy dopiero co przyjechali na Wyspy. godnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, za polskiego rezydenta podatkowego uznaje się osoby przebywające w kraju dłużej niż 183 dni w jednym roku lub posiadające tu ośrodek interesów życiowych (chodzi między innymi o mieszkanie czy konta bankowe). Jeżeli dana osoba spędza tu mniej niż 183 dni, a jej ośrodek interesów życiowych przeniesiony został do innego kraju, uważana jest ona za nierezydenta podatkowego Polski. Podobna sytuacja istnieje w Wielkiej Brytanii – funkcjonuje tu podział na rezydenta (resident) i nierezydenta (non-resident). Nierezydenci w UK płacą podatki tylko od dochodu osiągniętego w UK – nie płacą go od dochodu osiągniętego za granicą. Z kolei rezydenci płacą podatek od dochodu w UK, niezależnie od tego, w jakim kraju został on osiągnięty. Szczegółowe zapisy tłumaczą jednak, co w sytuacji, gdy ich stałe miejsce zamieszkania (domicile) jest poza UK.

Kiedy status rezydenta?

To czy zostaniemy uznani za rezydenta podatkowego w UK zależy zazwyczaj od tego, ile dni w roku podatkowym (od 6 kwietnia do 5 kwietnia następnego roku) spędzamy na Wyspach. Wiele informacji na ten temat możemy znaleźć na stronie www.gov.uk. O rezydencie możemy mówić, gdy dana osoba spędziła 183 (lub więcej) dni w UK w roku podatkowym lub w sytuacji, gdy Wielka Brytania była jej jedynym domem (warunek: trzeba go posiadać na własność, wynajmować lub mieszkać w nim co najmniej 91 dni, w tym, w danym roku podatkowym co najmniej 30 dni). Z kolei za nierezydenta zostaniemy uznani w sytuacji, gdy spędziliśmy w UK mniej niż 16 dni w roku (lub 46 dni w szczególnych przypadkach) lub pracujemy poza granicami kraju (zakładając pracę przez co najmniej 35 godzin w tygodniu) i spędziliśmy w UK mniej niż 91 dni, z czego mniej niż 31 dni zajęła nam praca. 23 stycznia 2015

Fot. Shutterstock

W niektórych sytuacjach może dojść do konfliktu rezydencji. Dzieje się tak w przypadku, gdy oba kraje (Wielka Brytania i Polska) uznały daną osobę za swojego rezydenta podatkowego. W tej sytuacji konflikt rozstrzyga się na podstawie umowy zawartej pomiędzy Polską a Wielką Brytanią o

unikaniu podwójnego opodatkowania (2006, Poland-UK Double Taxation Convention). W przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto skorzystać z Tax Residence Indicator znajdującego się na stronie www.gov.uk, przeczytać poradnik HMRC (Statutory Residence

Gdy zmienia się sytuacja życiowa: Twój status podatkowy może zmienić się z roku na rok. Warto go sprawdzić, gdy w ubiegłym roku podatkowym:  spędziłeś mniej lub więcej czasu w UK niż w poprzednim roku  kupiłeś lub sprzedałeś nieruchomość w UK  zmieniłeś pracę  twoja rodzina wyprowadziła się lub wprowadziła na Wyspy  zmieniła się twoja sytuacja rodzinna (ślub, separacja, przyjście dzieci na świat)

Payslips – gdy rozlicza nas pracodawca Payslip to pasek wypłaty (odcinek wypłaty), który pracownik powinien otrzymywać od swojego pracodawcy w dniu wypłaty. Zawiera on poniższe informacje:  wysokość zarobków brutto i netto  kwotę odliczeń (np. składka związkowa) i potrąceń (podatek, składki na ubezpieczenie społeczne)  wysokość i formę częściowej wypłaty wynagrodzenia (jeżeli taka ma miejsce)

Test) lub skorzystać z pomocy doradcy podatkowego. Na payslipie mogą znaleźć się także dodatkowe informacje takie jak:  numer ubezpieczenia społecznego (National Insurance Number, NIN)  kod podatkowy  stawka roczna lub godzinowa  dodatkowe wynagrodzenie Nie otrzymasz payslip gdy: nie jesteś pracownikiem (employee), tylko np. podwykonawcą (contractor), wykonujesz wolny zawód (freelancers) lub zaliczasz się do grupy tzw. „workers”  pracujesz w szeregach policji (police service)  pracujesz w żegludze morskiej (merchant seaman)  pracujesz w rybołówstwie (w niektórych przypadkach) 

| podatki 29

Kredyt we frank ach, czyli zimna krew i chłodna głowa

Kurs frank a szwajcarskiego w ciągu jednego dnia wzrósł z 3,54 zł do ponad 4,30 zł. Dla osób, które mają kredyt w tej walucie oznacza to stratę kilkudziesięciu, jeśli nie ponad stu tysięcy.

Fot. Shutterstock

inę za nagły wzrost kursu franka ponosi Szwajcarski Bank Centralny (SNB), który ogłosił, że przestaje bronić swojej waluty i uwalnia jej kurs w stosunku do euro. Jak informuje PAP, od 2011 roku SNB utrzymywał tzw. sztywny kurs, co oznaczało, że euro nie mogło kosztować mniej niż 1,2 franka. Jednocześnie SNB obniżył także stopę procentową do minus 0,75 proc. (z dotychczasowej minus 0,25). Efektem było ogromne zamieszanie na rynku – frank osiągnął także historyczny pułap w odniesieniu do polskiej złotówki i przez chwilę za jednego franka trzeba było zapłacić 5,19 PLN. Po niecałej dobie sytuacja nieco się ustabilizowała, ale w stosunku do złotego szwajcarska waluta i tak pozostaje na rekordowo wysokim poziomie. To sprawia, że wielu Polaków martwi się, z czego spłaci wyższą o kilkaset złotych ratę.

Kontakt z bankiem

W sytuacji kiedy wielu kredytobiorcom comiesięczna rata wzrosła o ponad

20 proc., wielu z nich zastanawia się nad przewalutowaniem kredytu. Specjaliści ostrzegają jednak, że nie jest to najlepsze rozwiązanie. – Gdy zamienimy dług na zobowiązanie w złotych, pojawią się zdecydowanie wyższe odsetki. Będzie to spowodowane niekorzystną różnicą w stopach procentowych, które w Polsce są znacznie wyższe niż w Szwajcarii. Po przewalutowaniu rata byłaby więc o kolejne kilkaset złotych wyższa niż obecnie – radzi Jarosław Sadowski, główny analityk Expander Advisors. – Dobrym rozwiązaniem natomiast jest obniżenie miesięcznej raty, na przykład poprzez samodzielne kupowanie franków potrzebnych do uregulowania zobowiązania. Standardowo banki przeliczają raty po swoich, często istotnie zawyżonych, kursach walutowych. Znacznie bardziej opłacalne notowania można znaleźć w kantorach – stacjonarnych lub internetowych – dodaje. Problem jest poważny, bo ze statystyk wynika, że taki kredyt spłaca obecnie około 550-700 tysięcy Polaków, część z nich mieszka także na Wyspach. I choć od pół roku nie mogą oni pobrać

w Polsce kredytu w innej walucie niż zarabiają (a więc choćby w złotówkach), to ich także dotknie zwiększona rata kredytu zaciągniętego kilka lat temu. Eksperci radzą, by w tej sytuacji spróbować porozumieć się ze swoim bankiem. – Osoby, które wzięły kredyt we frankach i mogą mieć problem ze spłatą wyższej raty, powinny od razu skontaktować się z bankiem w celu omówienia zasad dalszej spłaty – radzi Marcin Krasoń, analityk Home Brokers.

R ady wicepremiera

W podobnym, uspokajającym tonie wypowiada się Janusz Piechociński, wicepremier i minister gospodarki RP, który zapowiedział, że „frankowicze” nie zostaną na lodzie i obiecał, że rząd porozmawia w tej kwestii z bankami. Ewentualne wsparcie uzależnił jednak od tego, jak będzie wyglądała sytuacja na rynkach finansowych. – Jeśli frank zejdzie poniżej 4 złotych, będziemy mieli inną presję na dokonywanie zmian w regulacjach. A jeśli utrzyma się dłużej (...) to trzeba będzie myśleć o planie racjonalnego wsparcia – mó-

wił. Poradził także, by „frankowicze” nie podejmowali nieprzemyślanych ruchów – np. wspomnianych przewalutowań. Rady Piechocińskiego nie przekonały jednak wielu – choćby dlatego, że wkrótce po wzroście kursu franka wicepremier zastrzegał, że to „jednodniowy impuls”. Później musiał się z tego wycofywać. Poza rozmowami z bankiem czy próbami przewalutowania kredytu w mediach przewinął się także temat upadłości konsumenckiej. – Dzięki niej można pozbyć się długów. Należy jednak pamiętać, że oznacza to utratę wszystkiego, co znajduje się w naszym posiadaniu – mieszkania, samochodu oraz innych, cennych składników majątku. Obowiązuje ona jednak w okresie nie dłuższym niż 36 miesięcy, nawet jeśli pierwotnie kredyt był zaciągnięty na okres kilkudziesięciu lat. W tym przypadku część długu, która nie zostanie spłacona w ramach ustanowionego planu, ulega anulowaniu – mówi Jarosław Sadowski i dodaje, że mimo wszystko dłużnik nie pozostanie bez dachu nad głową. Z przepisów wynika bowiem, że w takim przypadku z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości wypłacana jest kwota pozwalająca na wynajem przeciętnego mieszkania od roku do dwóch lat. Nie jest to jednak rozwiązanie, które zalecają specjaliści. – Namawianie Polaków, by korzystali ze ścieżki upadłości konsumenckiej, nie jest najlepszym rozwiązaniem. To jest droga donikąd. Podjęcie takiej decyzji wiązać się będzie ze stratą nieruchomości, a jednocześnie kredytobiorca nie uwolni się całkowicie od długów. Ponadto osoby takie będą na wiele lat stygmatyzowane i to nie tylko przez instytucje finansowe – podkreślał w rozmowie z PAP Jerzy Bańka, wiceprezes Związku Banków Polskich. Co więc pozostaje osobom, które zaciągnęły kredyt we frankach? Zdaniem Marcina Krasonia „frankowicz” powinien „zachować zimną krew, mieć chłodną głowę i czekać”.

30 finanse

Oszczędzania czas?

Fot. Shutterstock

Każdego stycznia ogłaszamy nasze postanowienia noworoczne. Z badań wynika, że 52 proc. Polaków w tym roku swoje plany skoncentrowało wokół kwestii ﬁnansowych. Deklaracje najczęściej dotyczą regularnego oszczędzania (23 proc.) oraz racjonalnego zarządzania domowym budżetem (15 proc.). Eksperci Związku Firm Doradztwa Finansowego radzą, w jaki sposób efektywnie gromadzić środki, bez względu na cel, by móc wytrwać w postanowieniu.

>> Maria Pawlak ierwsze dni nowego roku to bardzo dobry czas na analizę swojej sytuacji finansowej, wyciągnięcie wniosków z przeszłości i opracowanie skutecznej strategii zarządzania domowym budżetem.

Planowanie wydatków

– Zmiany warto rozpocząć od określenia, które wydatki są absolutnie niezbędne, które można częściowo ograniczyć, a z których należy całkowicie zrezygnować. Wiedząc ile będziemy wydawać i ile zarabiamy, możemy dość dokładnie oszacować kwotę przeznaczoną do regularnego oszczędzania – radzi Jarosław Sadowski, ekspert Expandera i Związku Firm Doradztwa Finansowego (ZFDF). – Najczęściej jednak pomijamy ten etap licząc, że po prostu będziemy oszczędzać nadwyżki z danego miesiąca. To błędne założenie. Brak dyscypliny finansowej sprawi bowiem, że kwota jaka nam pozostanie będzie niewielka – dodaje. Warto przy tym pamiętać o wielu pozornie błahych rzeczach, które w osta23 stycznia 2015

tecznym rozrachunku mają duży wpływ na nasze finanse. – Jeśli nie tworzymy naszego gospodarstwa domowego samodzielnie, dobrze zaprosić naszego partnera do wspólnego planowania wydatków. Może się bowiem okazać, że nasza „druga połowa” wydaje wprawdzie drobne kwoty, lecz często. W skali miesiąca mogą natomiast urosnąć nawet do kilkuset złotych – mówi Michał Krajkowski, Notus Doradcy Finansowi, ZFDF. Eksperci podkreślają zgodnie, że warto oszczędzać z wielu powodów. Polacy najczęściej odkładają środki na krótkoterminowe potrzeby, takie jak remont mieszkania czy zakup sprzętu RTV AGD. Tymczasem pieniądze warto gromadzić także na nieprzewidziane wydatki. – Utrata pracy czy nagła choroba to tylko część przykrych sytuacji, które mogą się przydarzyć. Dlatego każde gospodarstwo domowe powinno posiadać swoją „poduszkę finansową”. Taka rezerwa powinna wynosić wielokrotność wydatków miesięcznych, optymalnie sześć razy więcej. To kwota, która może zapewnić spokojny byt w czasie poszukiwania nowego zatrudnienia czy innych kłopotów finansowych – mówi Jarosław Sadowski, Expander, ZFDF.

Postanowienia na lata

Wielu Polaków zaplanowało również zmianę lub remont mieszkania. Zakup wyposażenia lub przeprowadzka wiążą się jednak ze znaczącymi kosztami, więc odkładanie niezbędnych środków warto zacząć znacznie wcześniej. Co więcej, nadchodzący rok może okazać się pod tym względem przełomowy, bowiem każdy kto planuje zakup nieruchomości za pomocą kredytu hipotecznego, będzie zobowiązany do posiadania przynajmniej 10 proc. wkładu własnego. – Wzrost niezbędnego kapitału do uzyskania kredytu hipotecznego o 5 p.p. oznacza konieczność zgromadzenia dwukrotnie więcej środków na zakup nowego mieszkania. W przypadku lokalu o wartości 200.000 zł ta kwota wzrosła z 10.000 zł do 20.000 zł – zaznacza Michał Krajkowski, Notus Doradcy Finansowi, ZFDF. Warto podkreślić, że oszczędzać warto nie tylko krótkoterminowo, czyli na przykład na wakacyjny wyjazd, remont mieszkania czy nowy sprzęt RTV. Bardzo istotne jest też odkładanie pieniędzy na duże cele długoterminowe. – Jeśli w perspektywie kilku lub kilkunastu lat planujemy zakup

mieszkania lub jego zamianę na większe, to oszczędzanie na ten cel warto zacząć już teraz. Podobnie jeśli chcemy na emeryturze utrzymać poziom życia, do którego przyzwyczailiśmy się w czasie pracy zawodowej. Takie cele wymagają bardzo dużych nakładów, których nie uda nam się zgromadzić w krótkim czasie. Można to jednak osiągnąć, nie obciążając zbyt mocno domowego budżetu, jeśli będziemy systematycznie oszczędzać przez wiele lat – dodaje. Oszczędzanie to proces, który zazwyczaj trudno rozpocząć. Pierwszym krokiem może być wizyta u profesjonalnego doradcy finansowego, który pomoże w analizie dotychczasowych wydatków i opracowaniu efektywnej strategii gromadzenia kapitału dopasowanej do indywidualnych możliwości finansowych.

Czekamy na Twój komentarz

| porady 31

Panel ekspertów Wnętrze stylowe i oświetlone Choć o oświetleniu mówi się przeważnie w kontekście jego funkcji, nie można zapominać o jego niebagatelnym wpływie na atmosferę wnętrza. Właściwe dopasowanie lamp może nadać pomieszczeniu ciekawego charakteru, podkreślić oryginalną stylizację lub zaskoczyć nowoczesnym łączeniem różnorodnych stylów. Dlatego tak ważne jest, aby wybrany model idealnie odzwierciedlał charakter lokum i doskonale z nim harmonizował, zapewniając jednocześnie jak najlepsze warunki oświetleniowe. Zanim ostatecznie zdecydujemy się na określony model, musimy przede wszystkim uzmysłowić sobie, czemu służą poszczególne rodzaje lamp. W zależności bowiem od wysokości czy miejsca, w którym będą się znajdować, inna będzie zapewniana przez nie jakość światła. Jednym z kryteriów, według którego kategoryzujemy oświetlenie jest ich miejsce montażu. Tym samym funkcjonuje podział na lampy sufitowe, ścienne oraz, choć rzadziej spotykane, lampy podłogowe. Pierwsze z nich służą

głównie rozjaśnieniu całego pomieszczenia. Choć przyjęło się wieszać lampę sufitową pośrodku pomieszczenia, to jednak badania ergonomiczne wykazały, że najlepiej umieścić ją w mniej więcej na 2/5 długości pomieszczenia. Takie usytuowanie jest najbliższe imitacji oświetlenia naturalnego w ciągu dnia, a tym samym zapewnia najlepsze warunki do funkcjonowania. Drugi rodzaj tj. lampy ścienne pełnią najczęściej funkcję oświetlenia akcentującego, z pomocą którego ukażemy piękno detalu – obrazu, rzeźby, czy innej dekoracji. Podobną rolę spełnia oświetlenie podłogowe, choć jego montaż wymaga większego wysiłku, głównie z powodu obciążeń mechanicznych, jakim jest poddawane. Jego zadaniem jest rozjaśnienie konkretnego obszaru – przytulnego zakątka, fotela, na którym najczęściej oddajemy się lekturze książki, zaakcentowanie np. interesującej faktury kafli lub ozdobnej tapety. Niemniej jednak odpowiednio przemyślany wybór oświetlenia to zazwyczaj kombinacja kilku lamp. Cie-

Fot. Shutterstock

Na co muszę zwrócić uwagę przed zakupem oświetlenia do mojego domu po kapitalnym remoncie?

kawy efekt można uzyskać bawiąc się różnymi stylami oświetlenia w jednym wnętrzu. Powinniśmy jednak pamiętać o elemencie łączącym je w spójną całość – może być to kolor, płynność linii lub detal faktury.

Magdalena Tyrka

Potrzebujesz fachowej porady? Co tydzień nasi eksperci odpowiadają na wasze pytania Napisz do nas! redakcja@mail.goniec.com

Odszkodowanie za upadek z wysokości

Fot. Shutterstock

Będąc w pracy spadłem z rusztowania. Czy mogę wystąpić o odszkodowanie? Upadki z wysokości są częstą przyczyną obrażeń w miejscach pracy. W latach 2008/09, upadki z wysokości były przyczyną 35 zgonów, 4.654 poważnych obrażeń i 7.065 mniej poważnych obrażeń. Przepisy regulujące pracę na wysokościach, w tym na rusztowaniach i drabinach, są bardzo restrykcyjne i nakładają szereg obowiązków na pracodawców. Dlatego zawsze warto przedyskutować możliwość uzyskania odszkodowania, szczególnie, że o odszkodowanie może wystąpić pracownik etatowy, osoba samozatrudniona (self- employed) oraz pracownik agen-

cyjny. Bezpłatne konsultacje w języku polskim z zakresu odszkodowań za wypadki w pracy zapewnia kancelaria Slater Gordon pod numerami: 075 14 65 18 41 i 033 00 36 00 05.

Lukasz Wojcik LLM Polski Prawnik Odszkodowania Powypadkowe Adwokaci Slater Gordon

32 w sieci

TO WAS PORUSZYŁO marta.laczkowska@mail.goniec.com

KOLUMNĘ REDAGUJE:

Marta Łaczkowska

BRYTYJSKA CZY POLSKA TELEWIZJA?

KOMENTUJĄ

Tekst, który najpierw ukazał się w papierowej wersji tygodnika „Gońca Polskiego”, w minionym tygodniu wzbudził największe zainteresowanie. Komentujący spierali się o to, która telewizja w Wielkiej Brytanii jest lepsza i niesie więcej korzyści. Z dyskusji wynikło jednak,

DYSKUSJA

że zarówno jedna, jak i druga ma swoich amatorów. Dla jednych ważny jest stały kontakt z językiem polskim, dla innych ciągłe udoskonalanie angielskiego, co umożliwiają brytyjskie programy telewizyjne i wiadomości.

~ Małgosia

~ Karolina

„Tylko polska telewizja. Dzięki temu między innymi moje dzieci po dziesięciu latach pobytu w UK mówią i czytają po polsku...”

„TYLKO angielska, pomaga mi w języku, a po polsku mam tu z kim rozmawiać.”

NAJGORSZA PODRÓBKA BANKNOTU W UK

ABSURD

KOMENTUJĄ

W kawiarni w Manchesterze fałszerzowi udało się zapłacić podrobionym banknotem 20-funtowym, który powstał z dwóch wydrukowanych jednostronnie na zwykłym papierze kartek, połączonych ze sobą zszywkami. Mimo że oszustwo jest widocz-

CHCIAŁ PRZEWIEŹĆ

~ Paulina „Już mógł się bardziej postarać i klejem skleić.”

EMIGRANT

PRZEZ GRANICĘ ŻONĘ W WALIZCE

KOMENTUJĄ

Łotewski emigrant został przyłapany na próbie przewiezienia przez brytyjską granicę żony w walizce. 30-latek, który na Wyspach przebywał legalnie postanowił w taki spo-

sób sprowadzić swoją ukochaną, po tym jak dwukrotnie odmówiono jej wydania pozwolenia na przyjazd do Wielkiej Brytanii. Na oryginalny pomysł wpadli we Francji.

~ Rafał

~ Aga

„Mógł żonę wysłać paczką; mój kolega wozi paczki po całej Europie; może trochę by zeszło, ale w końcu by dotarła.”

„We Francji też się da żyć. Mogli się tam przenieść oboje skoro do Wielkiej Brytanii nie mogą.”

23 stycznia 2015

ne „na kilometr”, to sprzedawca, który przyjął banknot zauważył je dopiero po kilku dniach. Nasi Czytelnicy nie mogli zareagować inaczej niż to uczynili. – Gratuluję głupoty – pisze komentujący Artur.

~ Stan „Na serio? Nie wiem kto jest głupszy czy ten kto przyjął banknot czy ten kto go wykonał!!!!!”

Włochy Włochy

zimą

ii od od kuchni kuchni

Szaleństwo na stokach to idealny sposób na spędzenie zimowych wakacji, zwłaszcza że do wyboru mamy wiele świetnych kurortów. Jedną z miejscowości, która cieszy się niezwykłą popularnością wśród amatorów sportów zimowych jest leżące na północy Włoch Livigno. Miejscowość leży w Lombardii, na wysokości niewiele ponad 1800 m n.p.m. i jest popularnym kierunkiem zimowych wyjazdów. Składa się na to między innymi bardzo dobrze rozwinięta infrastruktura miejska, specyficzny mikroklimat, jak również rozległe tereny, po których można szusować do woli. To także świetna baza wypadowa do wyjazdów – do sąsiednich kurortów. Jeżeli połączymy to jeszcze ze specjałami kuchni włoskiej, których możemy tu spróbować, okazać się może, że będzie to nasz wymarzony wyjazd. A jest i z czego wybierać – od zapiekanych małż pod parmezanową pierzynką, mozzarellę in carrozza, tortellini z warzywami czy ziołami, po różne warianty carpaccio czy pizzy. A na deser – tiramisu lub cannoli z ricottą. Wtedy już na pewno poczujemy, że jesteśmy we Włoszech.

34 turystyka

Livigno, czyli we włoskim Tybecie

TRASY: 

Po obu stronach doliny wspinają się wyciągi po łagodnie nachylonych szerokich zboczach. Rozległe trasy położone są przeważnie powyżej granicy drzew. Największa liczba tras znajduje się pomiędzy Vetta Blesaccia i Carosello 3000. Pod względem krajobrazu bardzo urokliwą jest trasa zjazdowa prowadząca wzdłuż górskich grzbietów z Vetta Blesaccia do Costaccia, aż po Livigno. Jedna z niewielu czarnych tras nosi nazwę Scoiattolo. Otwarcie sezonu rozpoczyna międzynarodowy maraton „La Sgambeda”. (za: livigno.pl)

Leżące Leżące na na północy północy Włoch Włoch Livigno Livigno to to raj raj dla dla amatorów amatorów sportowego sportowego szaleństwa szaleństwa ii miłośników miłośników Alp. Alp. Choć Choć w w gminie gminie mieszka mieszka nieco nieco ponad ponad pięć pięć tysięcy tysięcy mieszkańców, mieszkańców, aa więc więc stostosunkowo sunkowo niewiele, niewiele, w w okresie okresie zimowym zimowym rejon rejon ten ten przeżywa przeżywa prawdziwe prawdziwe oblężenie. oblężenie. iejscowość leży w Lombardii, na wysokości niewiele ponad 1800 m n.p.m. i jest popularnym kierunkiem zimowych wyjazdów. Wpływa na to między innymi fakt, że mamy tu ponad 30 wyciągów narciarskich sięgających nawet 2800 m, a łączna długość trasy wynosi blisko 120 kilometrów.

Włoskie specjały

Livigno ma jednak znacznie więcej zalet – dzięki temu, że ceny nie są tu aż tak wysokie (w porównaniu choćby do części kurortów francuskich czy austriackich), zwłaszcza w marcu czy kwietniu, na taki wyjazd może pozwolić sobie znacznie więcej osób. Korzystnie rozwiązano tu także kwestię poruszania się po

mieście – komunikacja autobusowa jest nie tylko dobrze zorganizowana, ale i darmowa, co sprawia, że na czas pobytu w Livigno możemy zapomnieć o używaniu samochodu. To włoskie miasto może pochwalić się jednak jeszcze czymś – jest to obszar wolnocłowy (duty-free), co sprawia, że wiele produktów, w tym alkohol, perfumy, tytoń, markowe kosmety-

ki, paliwo czy sprzęty elektroniczne, można kupić tu znacznie taniej. Jeżeli jednak chcemy przywieść komuś prezent, równie dobrze możemy zakupić jeden z wielu rodzajów sera lub długodojrzewającą kiełbasę, czyli produkty, z których słynie ten region (tak samo zresztą jak i wiele innych włoskich miejscowości). Równie dobrym pomysłem na prezent

NAJTRUDNIEJSZY ZJAZD: 

23 stycznia 2015

Vetta Blesaccia, trasa Vetta Blesaccia-Livigno, 4,8 km długości, różnica poziomów 980 m; średnia Monte della Neve: trasa Mottolino I i II, 3,5 km długości, różnica poziomów 583 m, średnia Najtrudniejszy zjazd: Vetta Blesaccia, trasa Blesaccia, 2,3 km dlugości, rożnica poziomów 760 m, Monte della Neve, trasa Monte Sponda, 2,5 km długości, różnica poziomów 462 m. (za: livigno.pl)

| turystyka 35 może być także tradycyjny, włoski makaron. Na popularność miejscowości wpływa także jej położenie i mikroklimat, sprawiający, że dość długo utrzymują się tu śniegi (nawet do połowy maja). Dzięki temu jest tu wyjątkowo długi, jak na Europę, sezon narciarski. Na tereny, po których można szusować, składają się obszary położone po dwóch stronach doliny, na dnie której leży Livigno (Carosello po stronie zachodniej i Mottolino po stronie wschodniej). Zarówno na Carosello, jak i Mottolino znajdują się szkółki dla dzieci i początkujących narciarzy, dlatego też nie musimy się martwić, jeśli jest to nasz pierwszy wyjazd na narty. Znajduje się tu na tyle dużo tras o różnym stopniu trud-

ności, jak również tzw. oślich łączek, na których mogą rozpocząć swoją przygodę z narciarstwem początkujący, że na pewno każdy znajdzie coś dla siebie. Zwłaszcza, że większość tras oznaczona jest kolorem czerwonym – mogą więc korzystać z nich osoby średniozaawansowane. Na szczytach znajdują się także restauracje, gdzie można odpocząć przed kolejnym zjazdem i zjeść śniadanie czy obiad, nie mówiąc już o obejrzeniu wyjątkowej panoramy Alp, która rozciąga się szeroko.

W blasku słońca

Do Livigno, zwanego „włoskim Tybetem”, można się dostać różnymi drogami – choćby Zernez w Szwajcarii tunelem Munt la Schera czy z

Bormio we Włoszech przez przełęcz Passo del Foscagno. Trzeba się jednak uzbroić w cierpliwość, bo tunel jest wąski i samochody są przepuszczane naprzemiennie – raz z jednej, raz z drugiej strony. Trudy podróży z pewnością jednak zrekompensują nam niepowtarzalne widoki, które zobaczymy na miejscu. Choć panuje tu specyficzny mikroklimat – zimny i suchy, to wybierając się na stok, nie powinniśmy zapominać o kremie z wysokim filtrem. Nawet jeśli przy temperaturze sięgającej minus 20 stopni nie odczujemy piekącego słońca, to możemy być pewni, że wieczorem będziemy widzieć jego efekty na swojej skórze. Zwłaszcza że Livigno jest miejscem o największym nasłonecznieniu w całych Alpach.

Niezbędny okaże się także odpowiedni strój – przy tak niskiej temperaturze i wiejącym wietrze bardzo łatwo o odmrożenia. Warto pamiętać także o tym, że choć we Włoszech trzeba jeździć w kasku do 14. roku życia, to i dorośli nie powinni zapominać o tej formie ochrony. Livigno z roku na rok staje się coraz bardziej modnym zakątkiem. Jest też niezwykle urokliwy, na co wpływa między innymi zabudowa miasteczka, która utrzymana jest w jednym stylu architektonicznym. To także świetna baza wypadowa do wyjazdów – do słynnego i dość ekskluzywnego St. Moritz jest ok. 40 km, do innych stacji – Isolaccia ok. 25 km, do wód termalnych Bormio – ok. 35 km.

Livigno z roku na rok staje się coraz bardziej modnym zakątkiem.

Carosello Ski-area to: ï Ýß ª _£ ¿ _¿k ¶¼fz ï ÝÝ ª _£¼ _ f}_ £ }n } snowboardowe ï ÜÞ ª _£ £¿ªf¿ }n naśnieżanych ï _ ¶¼Án Á _ trasa 2,796 m n.p.m ï _ k Á£¿¼ ¿ _¿k ÝñßÞÚ m, 11 wyciągów

Fot. Shutterstock

Mottolino Ski-area to: ï Üß ª _£ ¿ _¿k ¶¼fz ï Üß ª _£ _ f}_ £ }fz } snowboardowych ï ÜÜ ª _£ £¿ªf¿ }n naśnieżanych ï _ ¶¼Án Á _ trasa 2,385 m n.p.m ï _ k Á£¿¼ ¿ _¿k ÜñÞâß m, 8 wyciągów

36 kuchnia

Włoskie smaki

Kuchnia włoska należy do jednej z najbardziej popularnych na świecie, a restauracje serwujące dania z Półwyspu Apenińskiego możemy spotkać praktycznie na każdym kroku. I choć nasłynniejszym daniem kuchni tego kraju jest pizza, to Włochy słyną także z przepysznych serów, makaronów czy owoców morza. Wszystko to powoduje, że jest to również jedna z najsmaczniejszych kuchni na świecie.

Składniki: t M CVMJPOV XP PXFHP t ZȈFD[LJ T[BGSBOV t H NBT B t DFCVMB t H SZȈV EP SJTPUUP t NM CJB FHP XZUSBXOFHP XJOB t ZȈLJ ESPCOP TUBSUFHP QBSNFzanu t TØM

Tortellini z ziołami Fot. (x5) Shutterstock

Risotto alla milanese

Składniki: Ciasto: t EBH NBLJ t KBKLB Farsz: t EBH ǴXJFȈZDI [JØ t EBH TFSB SJDPUUB t EBH TUBSUFHP QBSNF[BOV t KBKLB t HB LB NVT[LBUP PXB t TØM PMFK EP TNBȈFOJB

Sposób przygotowania: Bulion zagotować, dodać szafran, wymieszać i odstawić. Cebulę obrać i pokroić w kostkę. Na patelnię dodać połowę masła i cebulę. Dodać ryż, wymieszać i smażyć, aż stanie się szklisty. Zwiększyć ogień pod patelnią i wlać wino. Gotować do czasu, aż płyn odparuje. Małymi porcjami dodawać ciepły bulion z szafranem. Gotować na małym ogniu do czasu, gdy ryż wchłonie cały płyn – wtedy dodać kolejną porcję bulionu. Po dodaniu całego płynu ryż powinien być miękki, ale nie rozgotowany. Zdjąć z ognia, wymieszać z pozostałym masłem oraz startym serem. (za: kuchnia.it)

23 stycznia 2015

Sposób przygotowania: Zagnieć ciasto z mąki i jajek. Przykryj, odłóż na pół godziny. Zrób farsz: zioła gotuj pięć minut w małej ilości osolonej wody. Odcedź, posiekaj i przełóż do miski. Wbij jajka, dodaj ricottę i 15 dag parmezanu, przypraw solą i gałką, wymieszaj. Masę włóż do lodówki. Ciasto rozwałkuj, wytnij szerokie i długie pasy. Na każdym układaj porcje farszu w regularnych odstępach. Zginaj je wzdłuż na pół tak, aby farsz był przykryty. Teraz potnij ciasto na kwadratowe pierożki, mocno sklej brzegi. W rondlu o grubym dnie rozgrzej olej, porcjami wkładaj tortellini. Podawaj z szałwią i parmezanem. (za: ugotuj.to)

| kuchnia 37 Zapiekane maĹ‚Ĺźe pod parmezanowÄ… pierzynkÄ… SposĂłb przygotowania:

SkĹ‚adniki:

Mule opĹ‚ukaÄ‡ pod bieĹźÄ…cÄ… wodÄ…. Jeden zÄ…bek czosnku drobno pokroiÄ‡, dwa pozostaĹ‚e przecisnÄ…Ä‡ przez praskÄ™. PapryczkÄ™ i natkÄ™ pietruszki posiekaÄ‡. Oczyszczone mule umieĹ›ciÄ‡ w duĹźym garnku wraz z pokrojonym zÄ…bkiem czosnku, jednÄ… Ĺ‚yĹźkÄ… natki i ostrÄ… papryczkÄ…. ZalaÄ‡ winem. PodgrzewaÄ‡ na duĹźym ogniu do czasu, BČˆ NVT[MF TJÇ— PUXPS[ÇŒ PL NJO .VMF PEDFE[JÇŽ na sitku, zachowujÄ…c pĹ‚yn z gotowania. WyrzuciÄ‡ zamkniÄ™te muszle. W misce umieĹ›ciÄ‡ buĹ‚kÄ™ tartÄ…, parmezan, czosnek przeciĹ›niÄ™ty przez praskÄ™, resztÄ™ natki pietruszki i dwie Ĺ‚yĹźki oliwy. WymieszaÄ‡. Partiami dolaÄ‡ PL NM QÂ’ZOV [ HPUPXBOJB NBÂ’Čˆ NBTB QPXJOOB NJFÇŽ LPOTZTUFODKÇ— LSFNV 0TUSPČˆOJF QS[FQPÂ’PXJÇŽ mule, odrywajÄ…c czÄ™Ĺ›Ä‡ muszli, w ktĂłrej nie ma miÄ™sa. KaĹźdÄ… muszlÄ™ z miÄ™sem wypeĹ‚niÄ‡ farszem i uĹ‚oĹźyÄ‡ na blasze. NastÄ™pnie skropiÄ‡ odrobinÄ… oliwy i soku z cytrynu. BlachÄ™ wsunÄ…Ä‡ do nagrzanego piekarnika. ;BQJFLBÇŽ PL NJOVU

t LH NBÂ’ČˆZ t NM CJBÂ’FHP XJOB t PTUSB QBQSZD[LB t [ÇŒCLJ D[PTOLV t PMJXB [ PMJXFL t H Ç´XJFČˆP TUBSUFHP t QBSNF[BOV t OBULB QJFUSVT[LJ t H CVÂ’LJ UBSUFK t TPL [ DZUSZOZ

(za: zwierciadlo.pl)

Mozzarella in carrozza SposĂłb przygotowania:

SkĹ‚adniki:

UĹ‚oĹźyÄ‡ cztery kromki chleba na desce lub blacie. NaĹ‚oĹźyÄ‡ na nie mozzarellÄ™, a na niÄ… posiekane pomidory. PoĹ‚oĹźyÄ‡ na wierzchu listki bazylii. PrzykryÄ‡ pozostaĹ‚ymi kromkami chleba i mocno przycisnÄ…Ä‡. WlaÄ‡ mleko do miski. WbiÄ‡ jajko i doprawiÄ‡ solÄ… i pieprzem. Delikatnie roztrzepaÄ‡. WkĹ‚adaÄ‡ po jednym sandwiczu do miski, polewajÄ…c je mlekiem roztrzepanym z jajkiem, Ĺźeby jednolicie namoczyÄ‡ chleb z obu stron. Rozgrzewamy patelniÄ™ z oliwÄ… [ PMJXFL 4BOEXJD[F TNBČˆZNZ QP NJO [ PCV stron. (za: allrecipes.pl)

t LSPNFL CJBÂ’FHP chleba t H TFSB NP[[BSFMMB startego t H TVT[POZDI QPNJdorĂłw w oleju t MJTULĂ˜X Ç´XJFČˆFK bazylii t NM NMFLB t KBKLB t PMJXB [ PMJXFL t TĂ˜M J QJFQS[

Carpaccio z rukolÄ… i pomidorami SposĂłb przygotowania:

SkĹ‚adniki:

Plasterki wÄ™dliny ukĹ‚adamy na talerzu, aby lekko nachodziĹ‚y na siebie. Skrapiamy je oliwÄ… i sokiem z cytryny. Na wierzchu ukĹ‚adamy liĹ›cie rukoli oraz poĹ‚Ăłwki pomidorkĂłw koktajlowych lub kapary. CaĹ‚oĹ›Ä‡ posypujemy odrobinÄ… pieprzu i pĹ‚atkami parmezanu. Na koniec polewamy octem balsamicznym albo kremowym â€žCrema di Balsamicoâ€?. (za: przepisyzpodrozy.pl)

t LJMLB QMBTUFSLĂ˜X szynki parmeĹ„skiej lub bresaola t HBSÇ´ÇŽ SVLPMJ NPČˆOB XZNJFT[BÇŽ [ JOOÇŒ TBÂ’BUÇŒ

t HBSÇ´ÇŽ QPNJEPSLĂ˜X koktajlowych lub Ĺ‚yĹźka kaparĂłw t LJMLB DJFOLJDI QÂ’BULĂ˜X parmezanu t Â’ZČˆLB PMJXZ J PDUV balsamicznego t TPL [ DZUSZOZ QJFQS[

38 kuchnia

Minestrone SposĂłb przygotowania:

SkĹ‚adniki:

PokrojonÄ… cebulÄ™ i czosnek przesmaĹźyÄ‡ w oliwie. DodaÄ‡ pokrojone ziemniaki, seler i marchew, podsmaĹźaÄ‡ przez kilka minut, caĹ‚y czas mieszajÄ…c, nastÄ™pnie przeĹ‚oĹźyÄ‡ do garnka. WlaÄ‡ bulion, doprowadziÄ‡ do wrzenia, dodaÄ‡ obrane ze skĂłrki i pokrojone pomidory. GotowaÄ‡ ok. NJO OBTUÇ—QOJF EPEBÇŽ QPLSPKPOF DVLJOJÇ— GBTPMLÇ— szparagowÄ… i kapustÄ™. ZnĂłw doprowadziÄ‡ do wrzenia. DodaÄ‡ pietruszkÄ™, bazyliÄ™ i fasolkÄ™ z puszki. GotowaÄ‡ na wolnym ogniu aĹź warzywa bÄ™dÄ… miÄ™kkie. JeĹ›li zupa jest zbyt gÄ™sta moĹźna dolaÄ‡ trochÄ™ wody w czasie gotowania. (za: wielkiezarcie.com)

t Â’ZČˆLJ PMJXZ t [ÇŒCLJ D[PTOLV t DFCVMB t [JFNOJBLJ t NBSDIFXLB t Â’PEZHJ TFMFSB OBDJPXFHP PCSBOF [F TLĂ˜SLJ

t DVLJOJB t PL ELH GBTPMLJ T[QBSBHPXFK t LBQVTUZ CJBÂ’FK MVC XÂ’PTLJFK t M CVMJPOV ESPCJPXFHP t QPNJEPSZ t QVT[LB CJBÂ’FK GBTPMLJ t OBULB QJFUSVT[LJ J CB[ZMJB t QJFQS[ TĂ˜M

SkĹ‚adniki:

SposĂłb przygotowania:

ZagnieĹ›Ä‡ wszystkie skĹ‚adniki na ciasto do otrzyCiasto: t H VHPUPXBOZDI [JFNOJBLĂ˜X mania gĹ‚adkiej, elastycznej masy. FormowaÄ‡ wystudzonych i ugniecionych na waĹ‚eczki szerokoĹ›ci ok. 1,5 cm, odcinaÄ‡ jednocentymetrowe kawaĹ‚eczki ciasta i rogĹ‚adkÄ… masÄ™ lowaÄ‡ gnocchi na widelcu tak, aby powstaĹ‚ t T[LMBOLB NÇŒLJ charakterystyczny dla tych kluseczek t Â’ZČˆFD[LB TVT[POFHP PSFHBOP ksztaĹ‚t. PozostawiÄ‡ na stolnicy na ok. t QJFQS[ TĂ˜M 1 godz. W duĹźym garnku zagotowaÄ‡ Sos pomidorowy: wodÄ™ z odrobinÄ… soli. Gnocchi wrzucaÄ‡ t DFCVMB do wrzÄ…cej wody, od momentu wypĹ‚yt [ÇŒCFL D[PTOLV niÄ™cia na powierzchniÄ™ wody, gotowaÄ‡ t H QPNJEPSĂ˜X [ QVT[LJ KF QS[F[ TFLVOE /B QBUFMOJ t NM CVMJPOV XBS[ZXOFHP t Â’ZČˆLJ QPLSPKPOFK Ç´XJFČˆFK CB[ZMJJ podsmaĹźyÄ‡ pokrojonÄ… cebulÄ™ i czosnek. DodaÄ‡ pokrojone pomidory, bazyliÄ™ t TĂ˜M QJFQS[ J CVMJPO DBÂ’PÇ´ÇŽ EVTJÇŽ PLPÂ’P NJOVU t PMFK EP TNBČˆFOJB na Ĺ›rednim ogniu. Doprawiamy solÄ… i pieprzem. (za: durszlak.pl)

Sycylijskie cannoli z ricottÄ… SkĹ‚adniki SkĹ‚adniki na ciasto: t T[LMBOLJ NÇŒLJ t QĂ˜Â’ Â’ZČˆLJ DVLSV t T[D[ZQUB TPMJ t H NBTÂ’B t KBKLB t QĂ˜Â’ T[LM CJBÂ’FHP XJOB XZUS t PMFK EP TNBČˆFOJB t VCJUF CJBÂ’LP SkĹ‚adniki na krem: t H SJDPUUZ t H DVLSV QVESV t NM Ç´NJFUBOLJ LSFNĂ˜XLJ t TPL J TLĂ˜SLB [ MJNPOLJ t FLTUSBLU QPNBSBÇŠD[PXZ t PMFK EP TNBČˆFOJB Fot. (x3) Shutterstock

23 stycznia 2015

Gnocchi z sosem

pomidorowym

SposĂłb przygotowania: Do miski przesiewamy mÄ…kÄ™, dodajemy cukier, sĂłl, starte na tarce masĹ‚o i Ĺ‚Ä…czymy. Jajka mieszamy z winem i wlewamy do miski. Wyrabiamy ciasto, ktĂłre pĂłĹşniej chowamy do lodĂłwki na ok. 1h. Po wyjÄ™ciu przekĹ‚adamy na blat oprĂłszony mÄ…kÄ…, wyrabiamy i dzielimy na porcje. WaĹ‚kujemy. Po rozwaĹ‚kowaOJV OB HSVCPÇ´ÇŽ PL NN XZDJOBNZ LĂ˜Â’LB P Ç´SFEOJDZ DN Do smaĹźenia cannoli sĹ‚uĹźÄ… specjalne rurki. JeĹźeli ich nie posiadamy, moĹźna wykorzystaÄ‡ rurkÄ™ po folii spoĹźywczej E[JFMJNZ KÇŒ OB LBXBÂ’LJ J PXJKBNZ GPMJÇŒ CPLJ v[BNZLBNZw BCZ OJF EPTUBÂ’ TJÇ— UBN PMFK /B XZDJÇ—UF LĂ˜Â’LP [ DJBTUB LÂ’BE[JFmy rurkÄ™ posmarowanÄ… olejem, jeden bok ciasta smarujemy ubitym biaĹ‚kiem, owijamy je wokĂłĹ‚ rurek, sklejajÄ…c zachodzÄ…ce na siebie brzegi ciasta. W garnku rozgrzewamy olej i wkĹ‚adamy foremki. SmaĹźymy na zĹ‚oty kolor. Wyjmujemy, osuszamy na rÄ™cznikach papierowych. Krem: serek ricotta mieszamy z cukrem, sokiem i skĂłrkÄ… startÄ… z limonki oraz ekstraktem. Ubijamy na sztywno Ĺ›mietankÄ™. Do ubitej Ĺ›mietanki dodajemy ricottÄ™ i mieszamy. NapeĹ‚niamy wystudzone rurki. (za: mojewypiekiinietylko.com)

| goniec kulturalny 39 Dodatek redaguje:

>> Joanna SzmatuĹ‚a

joanna.szmatula@mail.goniec.com

Drodzy Czytelnicy, zapraszamy do wspĂłĹ‚redagowania â€žKulturalnego GoĹ„caâ€?! BraĹ‚eĹ› udziaĹ‚ w fajnej imprezie, ciekawym pikniku czy koncercie? PrzyĹ›lij nam zdjÄ™cie i krĂłtkÄ… notatkÄ™ na adres: joanna.szmatula@mail.goniec. com.

Whiplash

ReĹź: Damien Chazelle

Andrew jest utalentowanym, mĹ‚odym perkusistÄ…, uczniem konserwatorium muzycznego na Manhattanie. Postanawia doĹ‚Ä…czyÄ‡ do szkolnej orkiestry jazzowej prowadzonej przez Terenceâ€™a Fletchera. Ten radzi sobie z wĹ‚asnymi problemami, wyĹ‚adowujÄ…c swoje frustracje na uczniach. Pod kierunkiem Andrew zaczyna dÄ…ĹźyÄ‡ do doskonaĹ‚oĹ›ci. Pytanie, ile bÄ™dzie musiaĹ‚ postawiÄ‡ na szali. W rolach gĹ‚Ăłwnych: Miles Teller, J.K. Simmons. Film doceniĹ‚a AmerykaĹ„ska Akademia Filmowa i nominowaĹ‚a do Oscara w kategorii Najlepszy film.

Birdman

ReĹź: Alejandro GonzĂĄlez IĂąĂĄrritu

To peĹ‚na tragizmu historia aktora, ktĂłry kiedyĹ› zyskaĹ‚ sĹ‚awÄ™ jako bohater serii filmĂłw o komiksowym superbohaterze. Teraz prĂłbuje wystawiÄ‡ sztukÄ™ ze sobÄ… w roli gĹ‚Ăłwnej. Musi jednak stawiÄ‡ czoĹ‚o swojemu nadmiernie rozbudowanemu ego. Film jest nominowany do tegorocznych OscarĂłw aĹź w dziewiÄ™ciu kategoriach. Obraz ma szansÄ™ na statuetkÄ™ m.in. w kategorii Najlepszy film, Najlepszy aktor pierwszoplanowy, Najlepszy aktor drugoplanowy, Najlepsza aktorka drugoplanowa i Najlepszy reĹźyser. W rolach gĹ‚Ăłwnych: Michael Keaton, Edward Norton, Emma Stone.

Goniec kulturalny

24 stycznia, Jazz Cafe POSK, London godz.20.30

Cena: ÂŁ7

Monika Lidke Band Polska wokalistka Monika Lidke w ciÄ…gu ostatnich lat ugruntowaĹ‚a swojÄ… pozycjÄ™ na londyĹ„skiej scenie jazzowej, jako wraĹźliwa artystka obdarzona interesujÄ…cym gĹ‚osem, Ĺ‚Ä…czÄ…ca w swym repertuarze elementy jazzu i folku. Ĺšpiewa w trzech jÄ™zykach â€“ polskim, francuskim i angielskim. Jej drugi album â€žIf I was to describe youâ€?, wydany w ubiegĹ‚ym roku, spotkaĹ‚ siÄ™

z bardzo ciepĹ‚ym przyjÄ™ciem krytyki muzycznej. W Jazz CafĂŠ POSK artystka zaĹ›piewa swoje nowe i nieco starsze utwory w towarzystwie swej grupy muzycznej, w skĹ‚ad ktĂłrej wchodzÄ…: Kristian Borring â€“ gitara, Mark Rose â€“ kontrabas, Chris Nickolls â€“ perkusja, Shirley Smart â€“ wiolonczela. WystÄ…pi takĹźe goĹ›Ä‡ specjalny â€“ Shez Raja HJUBSB CBTPXB 8 VE[JFMPOZN LJMLB

The Ealing

Anna Maria Jopek w Londynie

Music & Film Festival

+VČˆ MVUFHP VSPD[ZTUÇŒ HBMÇŒ SP[QPD[nie siÄ™ wyjÄ…tkowy walentynkowy festiwal. W kolejnych dniach przewidziano takie atrakcje jak: wystÄ™p English Chamber Orchestra, Ealing Symphony Orchestra i Ealing Youth Orchestra, Choral Concert, pokazy filmĂłw (â€žPianistaâ€?, â€žAmatorâ€? czy â€žDziewczyny z St. 5SJOJBOw KBL J QBOFMF EZTLVTZKOF

Od 10-15 lutego ealingmusicandfilmfestival.org Ealing, rĂłĹźne miejsca

miesiÄ™cy temu wywiadzie dla â€žGoĹ„caâ€? Monika Lidke opowiadaĹ‚a o swojej fascynacji muzykÄ…: â€“ WierzÄ™, Ĺźe muzyka ma moc uzdrawiania. Gdy patrzÄ™ na reakcje ludzi na moich koncertach, widzÄ™, Ĺźe wzruszajÄ… siÄ™ niezaleĹźnie od tego, jakiej sÄ… narodowoĹ›ci. Tu dziaĹ‚a przekaz ponad sĹ‚owem. I to jest najwaĹźniejsze. wiÄ™cej na: monikalidke.com

21 lutego, Union Chapel, Compton Terrace, Londyn N1 2UN, cena: ÂŁ25

21 lutego w Union Chapel w Londynie odbÄ™dzie siÄ™ koncert Anny Marii Jopek. Wokalistka obdarzona jednym z najpiÄ™kniejszych gĹ‚osĂłw w Polsce, swojÄ… twĂłrczoĹ›Ä‡ zaprezentuje w piÄ™knej, XIX-wiecznej kaplicy z idealnÄ… akustykÄ…. Jej wnÄ™trze â€“ utrzymane w stylu wiktoriaĹ„skiego gotyku â€“ przez lata tworzyĹ‚o doskonaĹ‚e tĹ‚o dla muzyki wielu odmian i barw. Ĺšpiewali tu m.in.: BjĂśrk, The Killers, Florence & the Machine.Z artystkÄ… na scenie wystÄ…piÄ… gwiazdy polskiej sceny jazzowej: Marek NapiĂłrkowski â€“ gitary, Robert Kubiszyn â€“ kontrabas, fodera bass, PaweĹ‚ Dobrowolski â€“ perkusja, Pedro Nazaruk â€“ Ĺ›piew, flet, cymbaĹ‚y, Krzysztof Herdzin â€“ fortepian. Bilety na koncert moĹźna kupiÄ‡ na: unionchapel.org.uk.

40 goniec kulturalny

PidĹźama Porno 31 stycznia Ricards Lodge High School London SW19 7HB Cena:

ÂŁ2

Dla mamy i dziecka

W Ricards Lodge High School wszystkie mamy bÄ™dÄ… miaĹ‚y okazjÄ™ do tego, by miÄ™dzy sobÄ… wymieniÄ‡ siÄ™ ubrankami, zabawkami czy ksiÄ…Ĺźkami dla dzieci. ZnajdÄ… siÄ™ tu S[FD[Z EMB NBMVDIĂ˜X X XJFLV PE MBU 8JÇ—DFK OB NVN NVNNBSLFU DP VL

JuĹź wkrĂłtce w Londynie bÄ™dzie moĹźna posĹ‚uchaÄ‡ prawdziwego polskiego rocka w wykonaniu PidĹźamy Porno i jej lidera Krzysztofa â€žGrabaĹźaâ€? Grabowskiego. Do najpopularniejszych piosenek zespoĹ‚u zaliczamy â€žNikt tak piÄ™knie nie mĂłwiĹ‚ Ĺźe siÄ™ boi miĹ‚oĹ›ciâ€?, â€žTwoja generacjaâ€? i â€žEzoteryczny PoznaĹ„â€?.

cena: ÂŁ25 15 lutego, Scala, Kingâ€™s Cross, London N1 9NL

wystawy Rethinking the Urban Landscape The Building Centre Store Street, WC1E 7BT cena: free kiedy: do 10 lutego

The Department of Repair Camberwell College of Arts, SE5 8UF cena: free kiedy: do 20 lutego

Grayson Perry National Portrait Gallery St Martinâ€™s Place London, WC2H 0HE cena: free kiedy: do 15 marca

Donâ€™t Move, Improve! The Building Centre London, WC1E 7BT cena: free kiedy: do 12 lutego

Bolt GRAD, 3-4a Little Portland Street, W1W 7JB cena: free kiedy: do 28 lutego

Guy Bourdin Somerset House Strand, WC2R 1LA cena: ÂŁ9 kiedy: do 15 marca

Sherlock Holmes Museum of London London, EC2Y 5HN cena: ÂŁ12 kiedy: do 12 kwietnia Hidden Identities Unfinished V&A Museum of Childhood London, E2 9PA cena: free kiedy: do 28 czerwca

dla dzieci Cindermouse Little Angel Theatre 14 Dagmar Passage London, N1 2DN cena: ÂŁ14 kiedy: do 1 lutego

The Enchanted Page London Print Studio 425 Harrow Rd London, W10 4RE cena: free kiedy: 31 stycznia

Hogwarts in the Snow Warner Bros Studio Leavesden WD25 7LS cena: ÂŁ29 kiedy: do 1 lutego

LACF Kids Kings Place 90 York Way London, N1 9AG cena: ÂŁ10-25 kiedy: 31 stycznia

Jabberwocky Little Angel Theatre Cross Street London, N1 2DN cena: ÂŁ14 kiedy: do 1 lutego

23 stycznia 2015

The Institute of Sexology Wellcome Collection London, NW1 2BE cena: free kiedy: do 20 wrzeĹ›nia

festiwale

The Polar Bears Go Wild Unicorn Theatre 147 Tooley St London, SE1 2HZ cena: ÂŁ10-16 kiedy: do 25 stycznia

SZTUKA I SIEÄ†

At Home in a Dollsâ€™ House V&A Museum of Childhood London, E2 9PA cena: free kiedy: do 6 wrzeĹ›nia

Grandad, Me... and Teddy Too Polka Theatre 240 The Broadway London, SW19 1SB cena: ÂŁ11 kiedy: do 8 lutego Peter Pan Polka Theatre 240 The Broadway London, SW19 1SB cena: ÂŁ14-17 kiedy: do 14 lutego Free Range Urban Kids Millfields Park Lea Bridge Rd London, E5 0AR cena: ÂŁ18

kiedy: do 27 marca The Wonderful World of Oliver Jeffers Discover Childrenâ€™s Story Centre, E15 4QZ cena: ÂŁ5 kiedy: do 30 sierpnia

Alluring Orchids Kew Gardens, TW9 3AB cena: ÂŁ17.50 kiedy: od 7 lutego do 8 marca

The Railway Children London, N1C cena: od ÂŁ25-49.50 kiedy: do 6 wrzeĹ›nia

The Telegraph Outdoor Adventure and Travel Show ExCeL Centre London, E16 1XL cena: ÂŁ20 kiedy: 12-15 lutego

The Lion King Lyceum Theatre 21 Wellington St London, WC2E 7RQ cena: ÂŁ25-72.50 kiedy: do 4 paĹşdziernika

FutureFest Vinopolis 1 Bank End London, SE1 9BU cena: ÂŁ50 kiedy: 14-15 marca

To, Ĺźe prÄ™dzej czy pĂłĹşniej Internet bÄ™dzie miaĹ‚ wpĹ‚yw na sztukÄ™, byĹ‚o wiadomo juĹź od dawna. I widaÄ‡ to takĹźe na tej wystawie â€“ zdjÄ™cia kota na klawiaturze laptopa, czytanie â€žad words-Ăłwâ€? to tylko niektĂłre przykĹ‚ady, ktĂłre tu zobaczymy i usĹ‚yszymy.

Do 8 lutego, Hayward Gallery, London, SE1 8XX, cena: free

| goniec kulturalny 41 spektakle

koncerty Jessie J O2 Academy Birmingham cena: od £55 kiedy: 27 stycznia First Aid Kit Eventim Apollo, London cena: od £40 kiedy: 27 stycznia Collabro Cliffs Pavilion Southend-On-Sea cena: od £79 kiedy: 29 stycznia Jessie Ware Brixton Academy, London cena: od £42 kiedy: 30 stycznia Kaiser Chiefs Liverpool Echo Arena cena: od £43 kiedy: 31 stycznia Sam Bailey Cliffs Pavilion Southend-On-Sea

cena: od £52 kiedy: 2 lutego Hozier Shepherds Bush Empire London cena: od £85 kiedy: 31 stycznia Gorgon City HMV Ritz, Manchester cena: od £42 kiedy: 6 lutego The Waterboys The Roundhouse, London cena: od £45 kiedy: 3 lutego Interpol The Roundhouse, London cena: od £54 kiedy: 7 lutego Bonnie Tyler IndigO2 London cena: £84 kiedy: 7 lutego

Steve Aoki Brixton Academy, London cena: od £29 kiedy: 7 lutego Jason Mraz Eventim Apollo, London cena: od £62 kiedy: 8 lutego Milky Chance Shepherds Bush Empire, London cena: od £29 kiedy: 9 lutego James Bay KOKO, London cena: £85 kiedy: 12 lutego Elbow Eventim Apollo London cena: od £52 kiedy: 12 lutego Kaiser Chiefs The O2 Arena, London

cena: od £45 kiedy: 13 lutego Django Django The Wardrobe, Leeds cena: od £29 kiedy: 14 lutego Interpol Barrowland Glasgow cena: od £42 kiedy: 14 lutego Macy Gray Bridgewater Hall Manchester cena: od £69 kiedy: 15 lutego Kodaline The Roundhouse, London cena: od £42 kiedy: 17 lutego D’Angelo Eventim Apollo, London cena: od £55 kiedy: 20 lutego

City of Angels Donmar Warehouse 41 Earlham St London WC2H 9LX cena: £10-42.50 kiedy: do 7 lutego Liberian Girl Royal Court Theatre 50-51 Sloane Square London, SW1W 8AS cena: £10-20 kiedy: do 14 lutego The Grand Tour Finborough Theatre 118 Finborough Rd London, SW10 9ED cena: £20-22 kiedy: do 21 lutego Made In Dagenham Adelphi Theatre The Strand London WC2R 0NS cena: £25-69.50 kiedy: do 28 marca reklama

42 goniec kulturalny

Na scenÄ™ tylko

z kompasem i talizmanem ZaĹ‚oĹźony w 2011 roku zespĂłĹ‚ ma na swoim koncie juĹź dwie pĹ‚yty â€“ â€žLemONâ€? i wydanÄ… niedawno â€žScarlettâ€?. TytuĹ‚owa piosenka z tego albumu traďŹ Ĺ‚a na szczyty wielu list przebojĂłw polskich stacji radiowych.

F.E.A.R

8 SPLV 1BQB 3PBDI CÇ—E[JF Ç´XJÇ—towaÄ‡ 15-lecie ukazania siÄ™ przeĹ‚omowego albumu â€žInfestâ€? z hitem â€žLast Resortâ€?. Na rynku ukazaĹ‚a siÄ™ takĹźe Ăłsma studyjna pĹ‚yta grupy â€“ â€žF.E.A.R. 'BDF &WFSZUIJOH "OE 3JTF w

LemON to polsko-Ĺ‚emkowsko-ukraiĹ„ska grupa zaĹ‚oĹźona przez wychowanego w Ĺ‚emkowskiej rodzinie Igora Herbuta. Do zdobycia popularnoĹ›ci przyczyniĹ‚ siÄ™ ich wystÄ™p w â€žMust Be the Musicâ€?. Na etapie castingowym piÄ™cioosobowa juĹź grupa wykonaĹ‚a utwĂłr â€žLitaj ptaszkoâ€? w jÄ™zyku Ĺ‚emkowskim. Ostatecznie zespĂłĹ‚ awansowaĹ‚ do Ĺ›cisĹ‚ego finaĹ‚u i wygraĹ‚ tÄ™ edycjÄ™ programu. 1PE LPOJFD SPLV OB SZOFL trafiĹ‚ debiutancki krÄ…Ĺźek formacji, promowany przez singiel â€žBÄ™dÄ™ z TobÄ…â€?, ktĂłry zostaĹ‚ bardzo dobrze przyjÄ™ty przez publicznoĹ›Ä‡. JuĹź pĂłĹ‚ roku pĂłĹşniej, podczas jedne-

go z koncertĂłw Lata ZET i DwĂłjki, grupa zdobyĹ‚a nagrodÄ™ za najlepszy wystÄ™p â€“ zagrali wtedy utwĂłr â€žNaprawâ€?. Ponad rok pĂłĹşniej przyszĹ‚a pora na kolejny sukces â€“ Herbut wydaĹ‚ solowy utwĂłr â€žWkrÄ™ceni â€“ Nie ufaj miâ€?, pochodzÄ…cy ze Ĺ›cieĹźki dĹşwiÄ™kowej do filmu â€žWkrÄ™ceniâ€?. I choÄ‡ film, spotkaĹ‚ siÄ™ z rĂłĹźnym przyjÄ™ciem, promujÄ…ca go piosenka trafiĹ‚a na szczyty list przebojĂłw. KilkanaĹ›cie tygodni temu na rynku pojawiĹ‚a siÄ™ ich kolejna pĹ‚yta â€“ i po raz kolejny moĹźemy mĂłwiÄ‡ o duĹźym sukcesie. Herbut zawsze podkreĹ›la, Ĺźe czuje siÄ™ dumny z tego Ĺźe jest

Kacper i Emma â€“ Najlepsi przyjaciele

PrzysĹ‚uga

DVD

W Edynburgu trwa festiwal teatralny. CzekajÄ…cy w kolejce na spektakl sÄ… Ĺ›wiadkami brutalnej napaĹ›ci. Kilka osĂłb rusza na pomoc. WĹ›rĂłd nich jest Jackson Brodie, byĹ‚y detektyw. cena: ÂŁ7

Rio, I Love You

Film ukazuje dziesiÄ™Ä‡ historii miĹ‚osnych. DziÄ™ki temu powstaĹ‚ swoisty kalejdoskop zwiÄ…zkĂłw â€“ tych ulotnych i tych na caĹ‚e Ĺźycie, tych, w ktĂłrych pojawiĹ‚ siÄ™ kryzys, ale i tych peĹ‚nych czuĹ‚oĹ›ci. cena: ÂŁ6

WIÄ˜ZIEĹƒ LABIRYNTU 23 stycznia 2015

pĹ‚yta

cena: ÂŁ8 DLA DZIECI, CENA: ÂŁ6

To pierwsze trzy ksiÄ…Ĺźeczki z serii o dwĂłjce przedszkolakĂłw, opublikowane w jednym tomie. KsiÄ…Ĺźki w pomysĹ‚owy sposĂłb opowiadajÄ… o codziennych sprawach bohaterĂłw.

ksiÄ…Ĺźka, cena: ÂŁ9

ksiÄ…Ĺźka

Ĺ emkiem. Pytany o to, dlaczego wystÄ™puje z Ĺ‚emkowskÄ… flagÄ… odpowiada: â€žTa flaga daje mi pewnoĹ›Ä‡ siebie, pewnoĹ›Ä‡ tego, Ĺźe wiem co robiÄ™, Ĺźe niezaleĹźnie od tego, co przeczytam o sobie w Internecie, wiem kim jestem. MyĹ›lÄ™, Ĺźe kaĹźdy powinien mieÄ‡ coĹ› takiego... taki trochÄ™ talizman... trochÄ™ kompasâ€?.

Thomas budzi siÄ™ uwiÄ™ziony w ogromnym, stale zmieniajÄ…cym siÄ™ labiryncie, wĹ›rĂłd grupy chĹ‚opcĂłw. Razem stawiajÄ… czoĹ‚a niebezpieczeĹ„stwom, wĹ›rĂłd ktĂłrych szczegĂłlnie Ĺ›miercionoĹ›ni sÄ… Dozorcy-BuldoĹźercy.

WALKING DEAD

W trakcie rozgrywki gracz wciela siÄ™ w znanÄ… z pierwszego sezonu Clementine. Pozostawiona sama sobie mĹ‚oda bohaterka musi nauczyÄ‡ siÄ™, jak przeĹźyÄ‡ w otaczajÄ…cym jÄ… Ĺ›wiecie Ĺźywych trupĂłw.

gra

Xbox One cena: ÂŁ21

Blu-ray, cena: ÂŁ23

| goniec kulturalny 43

W cieniu ksiÄ…Ĺźka film

Flockers

Todd zostawia Jodi dla duĹźo mĹ‚odszej kobiety. Dla Jodi oznacza to koniec Ĺźycia, ktĂłre dotÄ…d prowadziĹ‚a. Jedynym dla niej wyjĹ›ciem z sytuacji wydaje siÄ™ zamordowanie partnera, zanim ten zmieni testament.

Blu-ray

cena: ÂŁ7

Epicentrum

NadciÄ…ga tornado, niszczycielska siĹ‚a tratuje wszystko na swojej drodze. Grupa licealistĂłw dokumentuje przebieg szalejÄ…cej trÄ…by powietrznej. Samotny ojciec, z pomocÄ… Ĺ‚owcĂłw burz, prĂłbuje ratowaÄ‡ syna.

gra

Xbox One cena: ÂŁ13

cena: ÂŁ15

THE PALE EMPEROR

Gra korzysta z rozwiÄ…zaĹ„ znanych z serii Lemmings. Zadanie polega na bezpiecznym przeprowadzeniu jak najwiÄ™kszej grupy ludzi, pÄ™dzÄ…cych przed sobÄ… zwierzÄ™ta, przez najeĹźone niebezpieczeĹ„stwami plansze.

5P KVČˆ E[JFXJÇŒUZ BMCVN X LBSJFS[F .BSJMZOB .BOTPOB [OBMB[Â’P TJÇ— OB OJN VUXPSĂ˜X KrÄ…Ĺźek promuje wydany w paĹşdzierniku singiel â€žThird Day of a Seven Day Bingeâ€?.

pĹ‚yta CD, cena: ÂŁ8.5

MĹ‚oda skandalistka Do sprzedaĹźy traďŹ Ĺ‚ niedawno trzeci sezon kolejnego znakomitego serialu produkcji HBO â€“ â€žDziewczynyâ€?. ZbiegĹ‚o siÄ™ to z wydaniem polskiej wersji ksiÄ…Ĺźki autorstwa Leny Dunham, odpowiedzialnej za sukces serialu. Serial opowiada o perypetiach czterech przyjaciĂłĹ‚ek mieszkajÄ…cych w Nowym Jorku. I choÄ‡ na pierwszy rzut oka mogÄ… nasuwaÄ‡ siÄ™ podobieĹ„stwa z kultowym filmem â€žSeks w wielkim mieĹ›cieâ€?, to

â€žDziewczynyâ€? idÄ… o kilka czy kilkanaĹ›cie krokĂłw dalej. I chodzi tu zarĂłwno o ich podejĹ›cie do relacji mÄ™sko-damskich, jak i do ich najwaĹźniejszych potrzeb. JuĹź w pierwszym sezonie widzimy, Ĺźe dziewczyny nie sÄ… ani bogate, ani nie majÄ… figur modelek (przynajmniej nie wszystLJF BOJ X XJÇ—LT[PÇ´DJ OJF QS[FKNVKÇŒ TJÇ— tym, co myĹ›lÄ… o nich otaczajÄ…cy je ludzie. LenÄ™ Dunham, odpowiedzialnÄ… za scenariusz, reĹźyseriÄ™, a jednoczeĹ›nie odgrywajÄ…cÄ… jednÄ… z gĹ‚Ăłwnych rĂłl w serialu, szybko okrzykniÄ™to skandalistkÄ…. Nie ma siÄ™ jednak czemu dziwiÄ‡ â€“ dawno nie byĹ‚o produkcji, ktĂłra w tak otwarty sposĂłb pokazaĹ‚a ĹźyDJF LPCJFU X XJFLV MBU w wielkim mieĹ›cie.

Konkurs! WYGRAJ BILET! Do wygrania bilety na spektakl dla dzieci i mĹ‚odzieĹźy â€žPchĹ‚a Szachrajkaâ€? 7.02.2015 (sobota) oraz 8.02.2015 (niedziela) w Arts Theatre, Baptist Church. Aby wziÄ…Ä‡ udziaĹ‚ w konkursie wystarczy wysĹ‚aÄ‡ zgĹ‚oszenie (imiÄ™, nazwisko, adres, telefon) na adres: konkurs@mail. goniec.com, z dopiskiem â€žPchĹ‚a Szachrajkaâ€?. Aby wziÄ…Ä‡ udziaĹ‚ w losowaniu nagrĂłd wystarczy wysĹ‚aÄ‡ email na adres konkurs@mail.goniec.com, w tytule umieĹ›ciÄ‡ dopiTFL vOBHSPEZw OQ ,PODFSU $PWFOUSZ B X USFÇ´DJ QPEBÇŽ TXPKF JNJÇ— OB[XJTLP OVNFS UFMFGPOV PSB[ BESFT [BNJFT[LBOJB 1PMVC OBT na Facebooku, a zwiÄ™kszysz swojÄ… szansÄ™ na wygranÄ…! ZwyciÄ™zcy zostanÄ… poinformowani drogÄ… mailowÄ….

WiÄ™cej nagrĂłd do zgarniÄ™cia na Facebooku!

IUUQ XXX GBDFCPPL DPN (POJFD DPN 1PMTLJ

SERIAL DVD, SEZON 3, CENA: ÂŁ17

„Jestem matką-kwoką” – Jestem matką-kwoką. To nie było łatwe wyznanie – pisze Monika (Richardson) Zamachowska w swoim ostatnim felietonie. – Chyba zdałam sobie z tego sprawę, gdy tłumaczyłam mojemu prawie 14-letniemu synowi, jak naciskać palcami butelkę z dziubkiem, żeby leciała woda. W pewnym momencie spojrzałam na mojego męża. Jego wzrok mówił wszystko: Co Ty na miłość boską robisz?! Chwilę wcześniej rzuciłam się na podłogę, bo mojej dziesięcioletniej córce rozwiązał się but.

Fot. Agencja BE&W

44 z życia gwiazd

(za: pudelek.pl)

Nagrała seks-taśmę ze Schwarzeneggerem? Ukochany celebrytki nie ma nic przeciwko filmowaniu go w sypialni. Aby zabezpieczyć się przed ewentualnym wyciekiem wideo do sieci, para ponoć szybko kasuje filmy. (za: pomponik.pl) Fot. Shutterstock

„Hollywood Life” donosi, że Miley Cyrus nagrywa swoje igraszki w sypialni! Przypomnijmy, że piosenkarka od kilku tygodni jest szczęśliwie zakochana w Patricku Schwarzeneggerze.

Bielactwo nie jest dramatem W „DD TVN” Ewelina Kopic opowiedziała o swojej chorobie. – Szanowni państwo, dla mnie bielactwo nie jest dramatem, ani końcem świata. Przeczytałam absolutnie absurdalne nagłówki artykułów: „Szok, Ewelina Kopic odeszła z telewizji, ponieważ choruje na bielactwo.” Bzdura. To nie rujnuje mi życia. Mam skórę w dwóch kolorach – i co z tego? – zaczęła. (za: plotek.pl)

Grażyna albo Tonia Margaret opowiedziała w rozmowie z agencją Newseria Lifestyle o swoim czworonogu. Co ciekawe, artystka postawiła na oryginalne imiona – Antonina Grażyna: – Ona dziwnie reaguje na głoskę „r”, zatem kiedy mówię do niej

Grażyna, to trochę się boi, ale kiedy mówię do niej Tosiu, już nie. Dlatego to, jak się do niej zwracam, zależy od sytuacji. Jak coś zbroi, to wołam: Grażyna, jak jest okej, to mówię do niej Tonia. (za: kozaczek.pl)

23 stycznia 2015

Fot. Agencja BE&W

Aktor chciałby rozpocząć nowy etap w swoim życiu. Jarosław Boberek od kilku miesięcy jest związany z prawie dwadzieścia lat młodszą od siebie Magdaleną. Para planuje ślub. Problem polega na tym, że Jarosław nadal ma żonę, Ilonę. Termin sprawy rozwodowej jest przekładany od września z uwagi na zły stan zdrowia kobiety. (za: nocoty.pl)

Fot. Agencja BE&W

Nie może dostać rozwodu?

| z życia gwiazd 45

Nie wystąpią w „The Voice of Poland” Edyta Górniak, podobnie jak Justyna Steczkowska, nie pojawi się w kolejnej edycji „The Voice of Poland”. Ogłosiła to już na swoim Facebooku. – Wiecie jak ważny ten Rok jest dla mnie – dla Nas. Potrzebna jest przestrzeń i skupienie dla realizacji marzeń i Projektów. Tym samym musiałam podjąć decyzję odmowną dotyczącą mojego udziału w programie – napisała. Na razie nie wiadomo, kto ją zastąpi – mówi się o Halinie Mlynkovej i Margaret.

Fot. Agencja BE&W

Założyli konto na Instagramie Konto na Instagramie to prawdziwy must-have wielu gwiazd i celebrytów. Okazuje się jednak, że dała się do tego przekonać także Kate Middleton i jej mąż książę William. W zarządzaniu kontem @KensingtonRoyal ma im pomóc młodszy brat Williama, książę Harry. Na razie wszyscy czekają na selfie księżnej i jej synka George’a.

Ronaldo samotny Agent Iriny Shayk potwierdził, że modelka nie jest już ze światowej sławy piłkarzem Cristiano Ronaldo. Media donoszą, że przyczyną zerwania miała być matka Cristiano – Dolores Aveiro, która nie darzy sympatią jego byłej już dziewczyny. Spekulacjom tym zaprzeczył jednak agent Iriny, mówiąc, że modelka i rodzina piłkarza byli w dobrych relacjach i nie to było przyczyną rozstania.

Fot. Shutterstock

Córka Korwina-Mikke? – To naprawdę niezwykłe, dzwoni do mnie Newseeek, bardzo miły dziennikarz prosi, abym opowiedziała coś o tym, jakim tatą jest... Janusz Korwin-Mikke – napisała na swoim profilu Karolina Korwin-Piotrowska. Pomyłka szybko się wyjaśniła, gdy okazało się, że to nie błąd dziennikarza gazety, a żart zrobiony przez Kubę Wojewódzkiego. Fot. Shutterstock

Ma romans?

Leonardo DiCaprio, znany z zamiłowania do kobiet, został przyłapany na całowaniu z Rihanną. Barbadoska piękność i aktor zostali nakryci na jednej z imprez w rezydencji Hefnera. To jednak nie wszystko – media za oceanem spekulują nawet o związku tych dwojga. Czy popularny aktor w końcu się ustatkuje? Fot. Agencja BE&W

46 tele goniec

Hit weekendu

Czarownica Film opowiada historię znanej z bajek złej czarownicy – Diaboliny, która była kiedyś dobrą dziewczyną. Gdy leśna kraina została zaatakowana przez ludzi, stanęła w jej obronie, lecz zło, którego była świadkiem, zmieniły

jej serce. Od tego czasu stała się złą czarownicą. Żądna zemsty na władcy wrogiego królestwa Diabolina rzuca klątwę na jego nowo narodzoną córkę Aurorę. W miarę upływu lat zauważa jednak, że niewinna dziewczynka

MUZYCZNY, SOBOTA, GODZ. 18:15

FANTASTYCZNY, NIEDZIELA, GODZ. 19:10

Zaplątani

Królowe popu

W 2011 r. widzowie telewizji Arte głosowali w plebiscycie „Queens of Pop”, w którym wyłonić mieli 8 królowych popu. Wybrano m.in.: w kategorii lat 60. – Dianę Ross, 70. – Donnę Summer i Debbie Harry, 80. – Madonnę, 90. – Britney Spears i Mariah Carey. Lata 2000-2010 to z kolei Lady Gaga i Beyonce.

może przyczynić się do zakończenia wojny. W rolach głównych: Angelina Jolie, Elle Fanning i Sharlto Copley.

Poszukiwany w królestwie młody awanturnik Flynn Rider trafia do wieży, która wydaje mu się idealnym schronieniem. Nie spodziewa się, że zamieszkuje ją piękna księżniczka, Roszpunka, której długie na kilkadziesiąt metrów włosy mają niespotykaną moc. Dziewczyna wchodzi z nim w układ – chce, aby złodziej wyprowadził ją z wieży i pokazał jej świat.

ANIMOWANY, PIĄTEK, GODZ. 19:05

Historie porodowe

Alane Park, Yvonne Bohn i Allison Hill, przyjaciółki i doświadczone lekarki, prowadzą wspólnie medyczną praktykę w Los Angeles. Pod ich bacznym okiem codziennie na świat przychodzą kolejne noworodki. Każda ciąża i poród to inna historia – niektóre kobiety potrafią urodzić w kilka godzin, inne męczą się nawet kilkadziesiąt. Często pojawiają się też nieprzewidziane komplikacje.

DOKUMENT, ŚRODA, GODZ. 11:55

seriaLove

Graceland Paul i Mike próbują schwytać Jeremiaha na gorącym uczynku. Bello torturuje płatnego zabójcę, który ujawnia, gdzie można spotkać jednego z wpływowych członków kartelu meksykańskiego. Mike ma wyrzuty sumienia, że okłamuje Abby. Johnny rozmawia z Dalem o niektórych członkach zespołu Graceland. PN., GODZ. 21:30 23 stycznia 2015

Ranczo Hadziukowa i Solejukowa źle znoszą wspólne mieszkanie, a ich mężowie wreszcie mogą robić co chcą. Szybko jednak doprowadzają dom do ruiny. Monice udaje się sprzedać obrazy Kusego. Czerepach odkrywa romans senatorowej z aptekarzem, a Lodzia senatora z Moniką.

SOB., GODZ. 16:30

Angkor na nowo Imperium Angkoru to państwo, z którego powstało Królestwo Kambodży. Nazwy Angkor używa się też na określenie zabytkowego kompleksu miejskiego, które jest pozostałością po dawnej stolicy imperium. Znajdują się tam liczne świątynie, lasy i zbiorniki wodne.

DOKUMENT, SOBOTA, GODZ. 10:35

Milioner na stażu Młodzi milionerzy z całego świata przez tydzień pracują incognito w podupadających firmach. Będą kserować, robić kawę i wykonywać najprostsze zadania. Przy okazji dowiedzą się jednak, na czym polegają problemy firmy, a następnie postarają się pomóc właścicielom.

Sześciu wspaniałych z MU

| tele goniec 47

David Beckham, Nicky Butt, Ryan Giggs, bracia Gary i Phil Neville’owie oraz Paul Scholes – to szóstka wychowanków sir Aleksa Fergusona, która odnosiła sukcesy w barwach Manchesteru United i godnie reprezentowała Anglię. Piłkarze wspominają drogę od czasów, gdy zaczynali, po największe osiągnięcia w światowym futbolu.

DOKUMENT, PIĄTEK, GODZ. 12:25

DOKUMENT, PIĄTEK, GODZ. 11:55

Odlotowe Manewry Kabaretowe

Tym razem Kabaret Łowcy.B z Cieszyna podejmie temat podróży i latania. Widzowie przekonają się, jak ryzykowny może być lot bardzo tanimi liniami lotniczymi na tra-

seriaLove

Na Wspólnej Zuzie śni się koszmar związany z Ulą. Kobieta martwi się o córeczkę. Jej obawy potwierdzają się, gdy do Hofferów dzwoni opiekunka Uli i prosi, by do niej przyjechali. Michał ćwiczy weselne piosenki, by dobrze wypaść na próbie z zespołem muzycznym. Kinga kpi z nowej pasji męża.

PON.- CZW., GODZ. 19:15

sie Warszawa – Kraków i co może znaleźć się w walizce porzuconej w hali odlotów. W programie wystąpią też: kabaret Smile, Kabaret pod Wyrwigroszem, Kabaret

Młodych Panów, Kabaret z Konopi oraz Jerzy Kryszak, który wygłosi monolog.

ROZRYWKA, SOBOTA, GODZ. 19:00

Wzór Na szkolnym boisku zapada się grunt. Ginie starsza kobieta, a kilkoro uczniów jest rannych. Zespół Dona dowiaduje się, że ﬁrma budowlana zakopywała tu pojemniki z toksycznymi substancjami. Agenci ustalają, że wśród uczniów jest wyższy niż przeciętny odsetek cierpiących na raka.

PIĄTEK, GODZ. 17:55

48 motoryzacja

Acura NSX W Detroit Acura zaprezentowała NSX-a. Pierwsze skrzypce gra centralnie umiejscowiona, podwójnie doładowana jednostka V6 DOHC. Dodatkowo wspomagają ją trzy silniki elektryczne. Moc na koła przekazywana jest za pośrednictwem 9-biegowej, dwusprzęgłowej skrzyni biegów. Cała ta mechanikaskryta jest pod niezwykle atrakcyjnym nadwoziem, wykonanym z lekkich i wytrzymałych materiałów. Przewidywana moc? Około 560 koni mechanicznych. (za: autogaleria.pl)

Ford Mondeo

Shelby

Mondeo zdobył maksymalną liczbę pięciu gwiazdek w testach bezpieczeństwa przeprowadzonych przez niezależny instytut Euro NCAP. Nowy Ford Mondeo, który wchodzi obecnie do sprzedaży w Europie, jest pierwszym modelem Forda na świecie, który oferuje system Pre-Collision Assist z technologią wykrywania pieszych Pedestrian Detection. Opracowany przez Forda system wykrywa osoby znajdujące się na drodze przed autem oraz pieszych, którzy przekraczają tor ruchu pojazdu, a następnie automatycznie aktywuje układ hamulcowy, jeśli kierowca nie podejmie odpowiednich działań zmierzających do uniknięcia kolizji. (za: motonews.pl)

Salon samochodowy w Detroit obfituje w wiele atrakcyjnych premier. Ford poza prezentacją najnowszej generacji Forda GT pokazał najmocniejszą odmianę kultowego Shelby Mustanga. Ford Shelby Mustang GT350R nawiązuje do legendarnego Shelby GT350 Competition Model z 1965 roku. Pod maską pracuje idealny dla tego auta silnik. Wolnossące V8 o pojemności 5.2 l generuje ponad 500 KM i moment obrotow y przekraczający 540 Nm – dokładne dane nie są jeszcze znane. Jest to pierwszy motor od Forda z płaskim wałem korbowym. (za:

z gwiazdkami od EuroNCAP

Mustang GT350R

superauto24.se.pl)

23 stycznia 2015

| motoryzacja 49

Hybrydowa Honda Jade Już w lutym model ten pojawi się w sprzedaży w Japonii. Samochód w japońskiej specyfikacji występuje w wersji Sport Hybrid i-DCD z hybrydowym systemem napędowym, składającym się z 1.5-litrowego silnika benzynowego z bezpośrednim wtryskiem oraz silnika elektrycznego (29,5 KM i 160 Nm), zasilany przez akumulator litowo-jonowy. Napęd jest przekazywany za pośrednictwem 7-biegowej przekładni z podwójnym sprzęgłem. (za: auto-news.pl)

Opel Zafira

z ekologiczną nagrodą Opel Zafira Tourer 1,6 CNG ecoFlex po raz trzeci z rzędu zwyciężył w konkursie „Auto Test Winner in Green”, organizowanym przez instytut ekologiczny Okotrend i czasopismo Auto Test. Na przejechanie 100 km samochód zużywa średnio 4,7 kg wysokometanowego gazu ziemnego, emitując przy tym 129 g CO2/km. Pozwoliło to na zakwalifikowanie go do niemieckiej klasy efektywności energetycznej A. Spaliny Zafiry Tourer zawierają do 80 proc. mniej związków azotu i są całkowicie pozbawione benzolu oraz cząstek sadzy. (za: moto.wp.pl)

Porsche z rekordem sprzedażowym

Fot. Shutterstock / Producenci

17-procentowy wzrost sprzedaży zanotowało Porsche w ubiegłym roku, ustanawiając tym samym swój rekord. Wszystkie modele legendarnej marki mogą pochwalić się rosnącą popularnością, jednak największym hitem 2014 roku był mały SUV – Macan. Sprzedano w sumie aż 45 tysięcy egzemplarzy tego auta. Ten kompaktowy SUV niemieckiej firmy produkowany jest od grudnia 2013 roku. Nazwa Macan wzięła się z języka indonezyjskiego i oznacza tygrysa. (za: motofakty.pl)

| sport 51

Kuszczak „Wilkiem”

do końca sezonu rzed tygodniem informowaliśmy o przedłużeniu kontraktu przez Artura Boruca, który przynajmniej do końca sezonu będzie reprezentował barwy Bornemouth AFC. Tymczasem kilka dni temu na ten sam ruch zdecydowali się włodarze Woverhampton Wanderers, którzy przedłużyli umowę z Tomaszem Kuszczakiem. Oba kluby występują w angielskiej Champioship, oba mają również szan-

sę na awans do Premier League. Różnica polega jednak na tym, że Boruc wydatnie pomaga swojemu teamowi, broniąc wyśmienicie w kolejnych meczach, Kuszczak natomiast pozostaje zmiennikiem Nigeryjczyka, Carla Ikeme. Co ciekawe, menedżer „Wilków”, Kenny Jackett stawia na rywala Kuszczaka zarówno w meczach ligowych, jak i pucharach. Tak czy owak nowa umowa wygaśnie dopiero z końcem sezonu. Nasz reprezentant ma więc jeszcze czas, aby wygryźć ze składu swojego rywala. A cel jest realny do zrealizowania.

Fot. (x2) Daniel Kowalski

>> Daniel Kowalski (polsport.co.uk)

Bez porażki w lidze

Krystian Bielik

w Arsenalu W ostatnich dniach wielu piłkarskich kibiców elektryzował temat transferu zawodnika Legii Warszawa, którym zainteresował się Arsenal Londyn. Oba kluby doszły już do porozumienia. Na mocy wynegocjowanej umowy Legia Warszawa ma dostać za swojego piłkarza 2,5 mln euro. Krystian Bielik nie będzie miał jednak w Arsenalu łatwego zadania, bo trafiają tam największe talenty z całej Europy. Z drugiej strony nie ciąży na nim żadna presja. Z racji młodego wieku nikt nie wymaga od niego błyskotliwych występów w Premier League. Bardziej prawdopodobne jest to, że przez najbliższych kilka sezonów będzie szlifował swoje umiejętności w grupach młodzieżowych. Najważniejsze jest to, że jego sportowy rozwój będzie przebiegał pod okiem najlepszych fachowców, u boku najlepszych piłkarzy. Bez wątpienia jego szanse na rozwój i karierę są dużo większe, niż gdyby pozostał w Warszawie. (dk)

W miniony weekend rozegrano trzecią rundę rozgrywek pucharowych League Challenge Cup. Z dwóch spotkań piłkarzom London Eagles udało się wygrać tylko jedno.

WYNIKI LONDON EAGLES FC: Harrow League

U14: Ickenkham Youth – London Eagles 5-1 U11: London Eagles – Ickenkham Youth (przełożony) U10: Venceremos – London Eagles 1-1 U8: London Eagles – APB 5-4 U7: Ickenham Youth – LOndon Eagles 2-4

League Challenge Cup U14: Ruislip Rangers – London Eagles 3-5 U11: Lonfon Eagles – Pitshanger 2-5

W pucharach czternastolatkowie pokonali na wyjeździe Ruislip Rangers 5-3. Początek meczu triumfu jednak nie zapowiadał, bo pierwsi prowadzenie objęli goście, którym jeszcze przed przerwą udało się podwyższyć rezultat na 2-0. W przerwie trener Krzysztof Skarżyński zmotywował jednak swoich podpopiecznych i pozostała część meczu odbywała się już pod dyktadno LE. Jako pierwsi na listę strzelców wpisali się Eryk

Matejko i Maciej Błasik, później gole dołożyli jeszcze Kacper Wojdyła, Gabriel Piórkowski oraz Marcel Samsel. Drugą pucharową potyczkę London Eagles przegrał. Piłkarze do lat jedenastu nie dali rady ekipie Pitshanger, ulegając jej aż 2-5. W rozgrywkach ligowych z czterech rozegranych spotkań londyńskie „Orły” wygrały aż trzy, a w jednym musieli zadowolić się podziałem punktów.

Remis zaliczyli dziesięciolatkowie, którzy stoczyli ciężki bój z Venceremos. Mecz ten tak naprawdę powinien być przełożony, bowiem boisko w żadnym wypadku nie nadawało się do gry. Arbiter główny spotkania był jednak innego zdania. Jedynego gola dla naszej drużyny strzelił Dawid Nitecki, który wykorzystał bardzo dobre podanie Oskara Fiedorczyka.

52 sport

„Orły” też w Birmingham

Polonĳne kluby piłkarskie powstały już prawie we wszystkich większych ośrodkach Wielkiej Brytanii. Jednym z nich jest White Eagles FC Birmingham, który założył Mateusz Pietsch. >> Adam Wójcik ielonogórzanin ma na swoim koncie staże w Ajaksie Amsterdam i Wolverhampton Wanderers oraz szkolenia we włoskim Empoli FC. Pracował też jako trener w Stanach Zjednoczonych, skąd trafił do Birmingham, gdzie w dalszym ciągu zamierza szlifować swój trenerski warsztat. Choć początki nie były łatwe, teraz jest się z czego cieszyć. W tej chwili klub trenuje bowiem pięćdziesięciu zawodników w trzech grupach wiekowych, od czterech do dwunastu lat. Nad grupą młodych adeptów futbolu pieczę trzyma trenerski tercet, którym kieruje wspomniany wcześniej Mateusz Pietsch. W tej chwili szkółka blisko współpracuje z klubem Walsall FC, od której otrzymała wsparcie w sprawach formalnych, pro-

mocji oraz w zdobywaniu funduszy na działalność. Plany White Eagles FC Birmingham są bardzo ambitne. Klub chce utworzyć kolejne grupy wiekowe, jak również rozszerzyć działalność. Docelowo ma to być kuźnia zawodników, którzy w przyszłości zasilą profesjonalne kluby ligi angielskiej oraz piłkarską reprezentację Polski. Mateusz Pietsch zaprasza też do współpracy sympatyków futbolu, którzy wspólnie z nim będą chcieli rozwijać projekt największej polonijnej szkółki piłkarskiej w tym rejonie. „Białe Orły” z Birmingham stawiają głównie na szkolenie dzieci do lat 10. Wzorem kadry szkoleniowej są najlepsze europejskie akademie, takie jak Ajax Amsterdam, czy FC Barcelona, gdzie

Fot. (x2) Daniel Kowalski

największą uwagę przykłada się do podwyższania umiejętności piłkarskich, a nie presji osiągania najlepszych wyników. Swoim projektem założyciel i trener klubu próbował zainteresować Polski Związek Piłki Nożnej, jednak jego działacze nie wykazali większego zaintere-

sowania. Pomogła za to Ambasada RP w Londynie, która ufundowała sprzęt sportowy wartości dwóch tysięcy funtów oraz organizacja Sport Direct, która zasiliła klubowy budżet kwotą trzech tysięcy funtów.

Komunikaty Zarządu Polskiej Ligi Piątek Piłkarskich „Sami Swoi” w Londynie t Awanse i spadki w sezonie 2014/2015: w sezonie 2014/2015 do II ligi spadną dwie drużyny; od sezonu 2014/2015 I liga będzie się składać z 10 drużyn; w II lidze liczba drużyn będzie zależna od ilości zgłoszeń; w przypadku dużego zainteresowania przewidziane jest utworzenie III ligi; z II ligi bezpośredni awans uzyska mistrz ligi; o drugie miejsce premiowane awansem walczyć będą drużyny z miejsc 2 do 5, które rozegrają mini turniej systemem pucharowym: 2. miejsce vs. 5 miejsce i 3 miejsce vs. 4. miejsce, zwycięzcy zagrają mecz, którego stawką będzie awans do ekstraklasy. t Wyniki bezpośrednich spotkań zdecydują o pozycji: w związku 23 stycznia 2015

z tym, że mamy dodatkową rundę rozgrywek przypominamy, że na koniec sezonu w przypadku drużyn, które będą miały taką samą ilość punktów o kolejności decydować będą bezpośrednie mecze między drużynami z całego sezonu. t Surowe kary za spożywanie alkoholu. Przypominamy o całkowitym zakazie spożywania alkoholu na terenie obiektu sportowego oraz szatni. Zakaz ten dotyczy zarówno niedzielnych meczy, jak i treningów drużyn w ciągu tygodnia. W stosunku do drużyn, które nie będą stosowały się do tego zakazu będziemy wyciągać konsekwencje. t Apteczka pierwszej pomocy. W razie jakichkolwiek urazów lub kontu-

zji jest dostępna apteczka pierwszej pomocy. Apteczka znajduje się przy stoliku sędziowskim i można z niej korzystać we własnym zakresie, bowiem Liga nie dysponuje personelem pomocy medycznej. W przypadku potrzeby wezwania pogotowia prosimy kontaktować się z Kamilem Biegniewskim lub jednym z członków Rady, czy też Zarządu Ligi. t Zagraj w lidze! W związku z tym, iż z rozgrywek drugiej ligi wycofała się ekipa Maja Team Polska Liga Piłki Nożnej „Sami Swoi” w Londynie poszukuje chętnych zespołów, które zechcą zająć miejsce MT. Wszyscy chętni proszeni są o kontakt za pomocą poczty elektronicznej (liga@onet.eu). Polska Liga Piątek Piłkarskich w Londynie

jest największą tego typu na świecie. W tej chwili występuje w niej dziewięć ekip w dwóch ligach, w czasach największej świetności o punkty co tydzień rywalizowało jednak blisko 500 piłkarzy w trzech klasach rozgrywkowych. t Zmiana w protokołach. Od drugiej rundy bieżącego sezonu nastąpi zmiana w meczowych protokołach. Od tego momentu będzie można wpisać 15 zawodników, a nie jak dotychczas 12. t Promujmy naszą ligę. Postanowiliśmy wprowadzić system bonusowy dla drużyn aktywnie promujących nasze rozgrywki. Każdy zespół, dzięki któremu do ligi zgłosi się nowa drużyna, otrzyma zniżkę w wysokości £30 za rundę.

Polska Liga Piłki

Nożnej w Coventry

– terminarz rundy rewanżowej 16.00 The Drinkers – FK Internationale 16.00 The Patriots – FC Slovan 17.00 Olimpia – Huragan 17.00 4 Fun – Hussars 17.00 FC Revolution – Sandwell

XXI KOLEJKA, 12.04.2015

XV KOLEJKA, 22.02.2015

15.00 FK Internationale – Sandwell 15.00 Huragan – The Patriots 16.00 4 Fun – Orange 16.00 FC Nuneaton – FC Slovan 17.00 Hussars – FC Revolution 17.00 The Drinkers – FC Baltika 17.00 White Eagles – Olimpia

XVI KOLEJKA - 01.03.2015

15.00 Orange – Huragan 15.00 Sandwell – FC Nunaton 15.00 The Patriots – Hussars 16.00 FC Revolution – FK Internationale 16.00 FC Slovan – Wite Eagles 17.00 Olimpia – The Drinkers 17.00 FC Baltika – 4 Fun

XVII KOLEJKA, 08.03.2015

15.00 White Eagles – Sandwell 15.00 Hussars – Orange 15.00 FK Internationale – The Patriots 16.00 Huragan – FC Baltika 16.00 FC Nuneaton – FC Revolution 17.00 4 Fun – The Drinkers 17.00 FC Slovan – Olimpia

XVIII KOLEJKA, 15.03.2015 15.00 Orange – FK Internationale 15.00 The Patriots – FC Nuneaton 16.00 The Drinkers – Huragan 16.00 FC Baltika – Hussars 17.00 FC Revolution – White Eagles 17.00 Olimpia – 4Fun 17.00 Sandwell – FC Slovan

XIX KOLEJKA, 22.03.2015

15.00 FC Nuneaton – Orange 15.00 White Eagles – The Patriots 16.00 FK Internationale – FC Baltika 16.00 Sandwell – Olimpia 17.00 Hussars – The Drinkers 17.00 Huragan – 4 Fun 17.00 FC Slovan – FC Revolution

XX KOLEJKA, 29.03.2015 15.00 FC Baltika – FC Nuneaton 15.00 Orange – White Eagles

15.00 Sandwell – The Patriots 15.00 FC Nuneaton – The Drinkers 15.00 White Eagles – FC Baltika 16.00 FK Internationale – 4 Fun 16.00 FC Slovan – Orange 17.00 Hussars – Huragan 17.00 FC Revolution – Olimpia

XXII KOLEJKA, 19.04.2015 15.00 Orange – Sandwell 15.00 Huragan – FK Internationale 16.00 The Patriots – FC Revolution 16.00 4 Fun – FC Nuneaton 17.00 Olimpia – Hussars 17.00 FC Baltika – FC Slovan 17.00 The Drinkers – White Eagles

XXIII KOLEJKA, 26.04.2015 15.00 FC Nuneaton – Huragan 15.00 FK Internationale – Hussars 15.00 Sandwell – FC Baltika 16.00 The Patriots – Olimpia 16.00 FC Revolution – Orange 17.00 FC Slovan – The Drinkers 17.00 White Eagles – 4 Fun

XIV KOLEJKA, 03.05.2015 15.00 Orange – The Patriots 15.00 Hussars – FC Nuneaton 15.00 Huragan – White Eagles 16.00 The Drinkers – Sandwell 16.00 Olimpia – FK Internationale 17.00 4 Fun – FC Slovan 17.00 FC Baltika – FC Revolution

XV KOLEJKA, 24.05.2015

15.00 FC Nuneaton – FK Internationale 15.00 The Patriots – FC Baltika 16.00 Orange – Olimpia 16.00 White Eagles – Hussars 17.00 FC Revolution – The Drinkers 17.00 Sandwell – 4 Fun 17.00 FC Slovan – Huragan

XVI KOLEJKA, 07.06.2015

15.00 FC Baltika – Orange 15.00 The Drinkers – The Patriots 15.00 FK Internationale – White Eagles 16.00 Olimpia – FC Nuneaton 16.00 Huragan – Sandwell 17.00 Hussars – FC Slovan 17.00 4 Fun – FC Revolution

| sport 53 reklama

54 horoskop

horoskop tygodniowy Wodnik 21 I – 18 II

Miłość: Popatrz dobrze na oczekiwania Twojego partnera, czuje się on zaniedbywany, a to rodzi niepotrzebne pokusy. Praca: Możesz liczyć na gratyfikacje za ubiegły rok, niekoniecznie w formie finansowej. Finanse: Lepszy czas dla finansów, możesz zabrać rodzinę na zakupy i nie poczujesz tego zbyt mocno w portfelu.

Wojciech Mann

Bliźnięta, 22 V – 22 VI Bronisław Komorowski Miłość: Niestety, nieporozumienia doprowadzają nawet do rozstania. Jeszcze nie wszystko stracone, walcz, bo bez walki trudno będzie naprawić sytuację. Praca: Czekają Cię zmiany, nie wszystkie na lepsze. Przygotuj się już dziś, a lepiej dasz sobie radę jutro. Finanse: Nie rozpędzaj się z zakupami, wprawdzie masz teraz trochę w portfelu oszczędności, ale będą one potrzebne za jakiś czas. Zdrowie: Ciesz się zdrowiem i dobrą pogodą: nie tylko ducha. Wspomagaj organizm dobrą dietą, a wiosnę przywitasz pełen sił witalnych.

Waga, 24 IX – 23 X Christoph Walz Miłość: Dziwny czas na urlop, jednak Tobie on jest bardzo potrzebny. Wasz związek wymaga zmian. Praca: Odpoczynek od pracy pozwoli inaczej popatrzeć w jej przyszłość. A nie jest ona zła. Finanse: Zaoszczędzone pieniądze wydaj na dobry wypoczynek: jednak nie przeholuj z wydatkami. Nie bierz pożyczek. Zdrowie: Po chwili wytchnienia – organizm zacznie lepiej z Tobą współpracować, relaksuj się i wypoczywaj.

23 stycznia 2015

Zdrowie: Nie bagatelizuj sygnałów od swojego organizmu. Zmień dietę, bo w niej tkwi sedno Twojego samopoczucia.

Rak, 23 VI – 22 VII Harrison Ford Miłość: Pojawi się znajomość z przeszłości, trochę namiesza Ci w głowie, ale nie daj się wciągnąć. Masz swoje „tu i teraz”. Praca: Czujesz się pewnie i bezpiecznie, a nowe zadania pokazują, że szef ceni Twoje zaangażowanie. I niech tak pozostanie. Finanse: Poprawa sytuacji finansowej bardzo Cię zaskoczy. Ale nie licz na szczęśliwy los – po prostu upomnij się o podwyżkę. Zdrowie: Uważaj na leki jakie bierzesz, popatrz na datę ważności, spytaj lekarza o zasadność ich przyjmowania. Nie wszystkie teraz będą Ci służyć.

Skorpion, 24 X – 22 XI Krzesimir Dębski Miłość: Niestety ten czas będzie pełen energetycznych zawirowań. Postaraj się być cierpliwy i wyrozumiały. Praca: Nowa energia zasila Twoje pomysły, będziesz teraz ze zdwojoną siłą forsował swoje pomysły. Finanse: Oszczędność jest dobra nawet w czasach wyprzedaży, a może właśnie teraz szczególnie. Zdrowie: Dopisuje Ci zdrowie i nie poddasz się sezonowym grypom. Ale nie przesadzaj z używkami.

26.01-01.02.15 opracowała: Yosei

Ryby, 19 II – 20 III Paulina Holtz Miłość: Kilka sympatycznych chwil przed wami, wyjścia do znajomych, kontakty z rodziną. Okazuj zainteresowanie swojej drugiej połowie. Praca: Trudne dni w biurze, atmosfera nie rozpieszcza – kilka osób jest z pewnością za-

Baran, 21 III – 20 IV Maria Seweryn Miłość: Czeka was spór o kwestie podstawowe, wręcz egzystencjonalne. Praca: Chwilowa cisza na froncie, kilka dni wytchnienia, ale już za rogiem czuć atmosferę nadchodzących zmian. Finanse: Masz trochę oszczędności i wahasz się co z nimi zrobić – oszczędzanie nie jest teraz na topie, lepsza jest inwestycja. Zdrowie: Masz dolegliwości żołądkowe, lekarz to pierwsze miejsce gdzie powinieneś się udać, suplementy nie pomogą na wszystko.

Lew, 23 VII – 23 VIII Jean Reno Miłość: Dobrze popatrz na Wasz związek z boku, obiektywnie – coś jest nie do końca tak jak być powinno. Oceń to i podejmuj właściwe działania. Praca: Jest nowe zajęcie, którego możesz się podjąć. Wprawdzie to coś na chwilę, ale poprawi sytuację finansową i pozwoli rozbudować CV. Finanse: Nie masz zbyt wiele, a chętnie się dzielisz z innymi. Los zawsze odpłaca szczodrym, a dobro powraca. Zdrowie: Rzuć palenie. To już nie tylko prośba, ale i nakaz Twojego organizmu. Zaczyna on niezdrowo buntować się z tego powodu.

Strzelec, 23 XI – 21 XII Joanna Kurowska Miłość: Stagnacja granicząca z nudą, ale już za kilka tygodni zatęsknisz za tym spokojnym czasem. Praca: Nowe wyzwania, nowe projekty: uważaj z kim je zaczynasz realizować, nie wszyscy mają podobne podejście. Finanse: Uważaj na portfel i nie tylko na złodzieja, teraz pieniądze zbyt łatwo przeciekają Ci przez palce. Zdrowie: Dolegliwości ze strony kręgosłupa musisz skonsultować ze specjalistą. Same ćwiczenia niestety tym razem nie pomogą.

grożonych, ale – spokojnie – nie ma wśród nich Ciebie. Finanse: Nie wydawaj teraz za dużo, nie daj się skusić ofertom. Zdrowie: Czujesz się świetnie i dobrze, jednak najwyższy czas zerwać z nałogiem.

Byk, 21 IV – 21 V Cher Miłość: Kochasz i jesteś kochany, dbaj o ten rzadki dar. Praca: Szukasz pracy – dobry czas, by iść na całość, nie krępuj się pytać kolegów, rodziny, znajomych – gdzieś tam jest oferta dla Ciebie. Finanse: Nie podpieraj się pożyczką, lepiej zacisnąć pasa niż płacić koszmarne odsetki. Zdrowie: Osłabienie, zawroty głowy, trudności z oddechem – to nie choroba, a rozleniwienie i brak ruchu dają o sobie znać. Jeśli nie jogging, to chociaż spacery.

Panna, 24 VIII – 23 IX Claudia Schiffer Miłość: Piękne chwile przed Tobą, przed Wami: jakiś wspólny wyjazd czy kolacja. Wiele czułych chwil i warto je dobrze zapamiętać. Praca: Dostaniesz projekt, który może się wydawać ponad Twoje siły, jednak nie wahaj się go przyjąć. Dasz sobie radę i szef też będzie zadowolony. Finanse: Pieniędzmi teraz zarobionymi chociaż trochę podziel się z biedniejszymi, a wrócą do Ciebie. Nie chodzi o to, byś oddał wszystko, ale docenił co masz. Zdrowie: Masz pracę, pieniądze i zdrowie… czego chcieć więcej – po prostu dbaj o to, co masz.

Koziorożec, 22 XII – 20 I Edyta Bartosiewicz Miłość: Dla samotnych to bardzo dobry moment, by swoją sytuację zmienić, a dla tych już w parach, by status związku uległ zmianie. Praca: Uważaj na podpisywane dokumenty, w najdrobniejszych drukach kryją się małe kruczki, będziesz narażony na ich działanie. Finanse: Całkiem dobrze wygląda teraz Twoje konto, jednak nie wydawaj zbyt wiele, bo za jakiś czas te oszczędności będą Ci potrzebne. Zdrowie: Ciesz się dobrym samopoczuciem, bo nic nie jest na zawsze. Oszczędzaj się i uważaj na infekcje.

2013-01-30 10:09:49

| łamigłówki 55

| ogłoszenia 57

ZAMÓW JUŻ DZIŚ!

Ogłoszenia Bezpłatne Kategorie:

Nadaj

• Praca Dam/Szukam ogłoszenie • Mieszkanie Wynajmę/Szukam telefonicznie • Sprzedam/Kupię dzwoniąc pod nr • Auto-Moto 02070997107 • Towarzyskie drobne@mail.goniec .com

Nadaj ogłoszenie Kategorie: telefonicznie • Usługi dzwoniąc pod numer • Wyróżnione kolorowym tłem 020 7099 7107 • maksymalnie 250 znaków (30 słów) lub na portalu • CENA: GBP25 • PROMOCJA: 3+1 GRATIS www.ogloszenia.goniec.com

Ogłoszenia Usługowe

Praca dam Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Masażystka potrzebna od zaraz. Proszę o kontakt telefoniczny: 07831753266 lub mailowy: mysukces@gmail.com.

Szukaj nas na www.pracainauka.pl

 Brytyjska firma poszukuje osoby na stanowisko HR/OFFICE ADMINISTRATOR (maternity cover). Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV z uwzględnieniem zakresu obowiązków i swoich pozostałych umiejętności zawodowych na adres e-mail: praca@globalforcegroup.co.uk.  Oferujemy pracę dla promotorek i promotorów przy rozdawaniu ulotek i reprezentowaniu marki (Londyn). E-mail: careers@all4comms.com.  Praca stała dla dwóch asystentów kateringu w małej gastronomi przy produkcji zup, pizzy, kanapek. Wymagany komunikatywny angielski. Lokalizacja: blisko Londynu. Stawka £8 na godz. Wymagane 1-2 lata doswiadczenia w kateringu. Tel. 02081239017; e-mail: eclpraca@tisclai.co.uk.  Praca stała dla kucharza / supervisora w małej gastronomi przy produkcji zup, pizzy, kanapek. Wymagany komunikatywny angielski. Lokalizacja: blisko Londynu. Stawka min. £8-10 na godz. Tel. 02081239017; e-mail: eclpraca@ tisclai.co.uk.  Fryzjer/ka z doświadczeniem do salonu w rejonie SW14. Praca full/part time od zaraz. Szczegóły oferty pod numerem telefonu: 07712654433 (prosić Joe).

Ogłoszenia Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Oferujemy pracę dla promotorek i promotorów przy rozdawaniu ulotek i reprezentowaniu marki w Londynie. E-mail: anna@thinkbigcomms.com.  We are looking for excellent cleaners to work for a small agency in London (02082416489; accounts@ cinderellas.biz).  Honest, well-educated, intelligent, single lady (25+) required by a busy middle-aged, british businessman as personal assistant (07553511432).  Looking for Hairdresser. Full time or part time (Richmond area). Tel. 07712 65 44 33.

Ogłoszenia drobne Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107 lub umieść ogłoszenie na portalu www.ogloszenia.goniec.com

 Poszukujemy osoby na stanowisko: pielęgniarka ogólna. Okolice Birmingham. Tel. 02035984144; email: jobs@axamo.co.uk.  Przyjmiemy na stałe do pracy na stanowisku mechanik samochodowy, blacharz-lakiernik lub elektryk (Wellingborough). Tel. 07837172118; e-mail: romanpawela@gmail.com.  Poszukuję opiekunek z zamieszkaniem do pracy w Anglii (Londyn). Tel. 0048784044156; e-mail: rekrutacja@mbmbwork.eu.  Zatrudnię kucharza z samochodem (Anglia, West Sussex). Tel. +48 509 824 843; e-mail: biuro@hmserwis.pl.  Zatrudnię na stanowiska: Chef de Partie i Sous Chef (Portsmouth). Tel. +48 509 824 843; e-mail: biuro@hmserwis.pl.

58 ogłoszenia

 Oferujemy pracę dla promotorek i promotorów przy rozdawaniu ulotek i reprezentowaniu marki w Birmingham. Jeśli jesteś zainteresowany współpracą, wyślij swoje cv na adres: anna@thinkbigcomms.com.  Poszukuję osoby, która mieszka na terenie Wielkiej Brytanii i chce podjąć się dodatkowej pracy w domu (praca biurowa). Wynagrodzenie miesięczne / ryczałtowe z umową na 6-12 m-cy. E-mail: fifonek@outlook.com; tel. 791143604.  Poszukuję doświadczonych pracowników do pracy przy pakowaniu, naklejaniu naklejek (Brighouse, West Yorkshire). Praca od zaraz na pełen etat, od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-16.00. Tel. 01977519454; e-mail: jgolis@rapid-recruit.com.  Poszukuję osoby do sprzątania restauracji (West Bridgford). Praca w godzinach wczesnoporannych na cały etat. Stawka – £6.50 na godzinę. Osoby zainteresowane prosimy o kontakt pod numerem telefonu: 02083290551 lub adresem mailowym: jobs@fluidhygiene.com.  Poszukuję doświadczonych pracowników do pracy przy pakowaniu, naklejaniu naklejek (West Yorkshire). Praca na pełen etat. Wymagana komunikatywna znajomość jęz. angielskiego. Tel 01977 519 454; e-mail: jgolis@rapid-recruit.com.  Poszukuje kandydatów do pracy w warsztatach naprawczych samochodów ciężarowych w Skandynawii (Norwegia, Dania, Finlandia, Szwecja). E-mail: joanna@polvik. com; tel. +48 790 865 444.

Ogłoszenia

Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Poszukujemy osoby na stanowisko CNC programista (Anglia, okolice Watford). E-mail: jobs@axamo. co.uk; tel. 02035984 144.

 Jestem mgr romanistyki i nauczycielem w polskiej sobotniej szkole w Londynie. Tel. 07864115504 (Maria).

 Poszukujemy osoby na stanowisko tokarz manualny (Anglia, okolice Watford). E-mail: jobs@axamo. co.uk; tel. 02035984 144.

 Szukam pracy przy sprzątaniu, jako pomoc kuchenna (zachodni Londyn). Posiadam kwalifikacje. Tel. 07448457258.

 Poszukujemy opiekunki dla osób starszych z zamieszkaniem (Anglia, Pool). E-mail: kontakt@cekal.pl; tel. 00447925965874.

 Szukam pracy przy roznoszeniu ulotek (Londyn). Tel. 07448457258.

 Poszukujemy chętnych do pracy na stanowisko Care Assistant. Do zadań opiekuna/ki należy dbanie o komfort osób starszych oraz praca w zespole złożonym z pielęgniarek oraz lekarzy. Tel. 0044 7925965874; e-mail: kontakt@cekal.pl.  Praca na terenie Oxford w Wielkiej Brytanii. Praca polega na odwiedzaniu osób starszych w ich własnych domach. Do zadań należy pomoc w ubieraniu się, utrzymaniu higieny osobistej, lekkie prace domowe. Tel. 0044 7925965874; e-mail: kontakt@cekal.pl.  Zatrudnię osobę na stanowisko Sales Manager, Customer Service. Tel. 07837172118; e-mail: romanpawela@gmail.com.

Praca szukam

 Pracowita i uczciwa dziewczyna poszukuje pracy jako pomoc w domowych obowiązkach, sprzątaniu, prasowaniu. Tel. 07833852302 (Gosia).

Ogłoszenia drobne Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107 lub umieść ogłoszenie na portalu www.ogloszenia.goniec.com

 50-letnia kobieta z zawodu pielęgniarka podejmie pracę jako opiekunka, pomoc domowa, sprzątanie (Londyn). Jestem miła, sumienna, odpowiedzialna. Tel. 07887271409.

Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Prace malarskie. 07421434142.

 Szukam pracy, jestem wykwalifikowanym hydraulikiem z 12letnim doświadczeniem w UK. Mam bardzo dużo referencji, a także zdjęcia z wykonanych prac. Tel. 07880363844; e-mail paweledyta5@wp.pl (Londyn).

Tel.

 Poszukuje pracy w biurze, znam języki polski, ukraiński, rosyjski. Tel. 07421434142.  Udzielam korepetycji z języka francuskiego i języka polskiego (dzieci, młodzież i dorośli).

 Krawcowa, osoba doświadczona szuka pracy lub współpracy. Tel. 07522043231; e-mail: j.e.pieta@ gmail.com.  Podejmę się każdej pracy, „złota rączka”. Tel. 0742 143 4142.  Podejmę się pracy jako opiekun osób starszych i dzieci. Mogę udzielać korepetycji z języka angielskiego, rosyjskiego, polskiego i ukraińskiego. Może być z zamieszkaniem. Tel. 0742 143 4142.  Masażysta (klasyczny, relaksacyjny, antycellulitowy) szuka pracy. Tel. 0742 143 4142.  Szukam pracy powiązanej z branżą elektryczną (Londyn). Tel. 07849740162; e-mail stenly@ o2.pl.  Projektantka wnętrz, dekoratorka, designer szuka pracy w biurze architektonicznym lub indywidualnych zleceń (Londyn). Tel. 07477078012.

23 stycznia 2015

 Mam 25 lat, szukam pracy jako mechanik pojazdów samochodowych (specjalizacja: regeneracja głowic), z doświadczeniem 8-letnim. Mieszkam w Milton Keynes. Tel. 7977359389; e-mail: sz.hamelka@wp.pl.  Poszukuję pracy (Birmingham). Mogą to być prace domowe, sprzątanie, opieka nad dzieckiem, pomoc kuchenna lub inne. Mam 54 lata, jestem osobą dyspozycyjną, odpowiedzialną, dokładną, punktualną. Tel. 0784 068 6457; e-mail asiek7986@gmail.com.  Szukam pracy jako elektryk (instalacje). Poszukuję pracy na stałe (lub zlecenia). Tel. 07860610483.  Szukam sprzątań na soboty (domów prywatnych, biur na terenie całego Londynu).Proszę o kontakt: 0793 9702 586.  Szukam pracy jako pomocnik budowlany (bez nałogów). Okolice Stratham, tel. 07448232435.  Uczciwa emerytka, 60 lat, zaopiekuję się starszą osobą, pomogę w domu w rodzinie polskojęzycznej, może być również zastępstwo, kontakt: tel. 0048-798016518.  45-letnia kobieta, z zawodu nauczycielka, prawo jazdy kat. B, doświadczenie w opiece nad osobami starszymi, kontakt: tel. 0048512029326.  Polka, 39 lat, szukam pracy jako opiekunka, wykształcenie wyższe, j. angielski, prawo jazdy kat. B, z doświadczeniem, bez nałogów, higiena, posiłki, sprzątanie, zakupy, itp. Kontakt: tel. 0048-513675324.  Poszukuję pracy w budowlance lub rolnictwie na terenie całej UE. Mam 30 lat, jestem punktualny i solidny, kontakt: tel. 0048572140540.  Mistrz cukiernictwa, ponad 30letni staż pracy w zawodzie, 20 lat własna działalność gospodarcza. Posiadam własne, sprawdzone receptury, kontakt: tel. 0048661020915.  Mam 32 lata, licencjat z filologii rosyjskiej, szukam pracy, kontakt: tel. 0048-732864077.  38-letni mężczyzna, z zawodu złotnik-jubiler, wykształcenie wyższe, szukam pracy w zawodzie lub podejmę współpracę, 18-letnie doświadczenie, kontakt: tel. 0048781031755.

 40-letni mężczyzna, z zawodu technik mechanik, uczciwy, dyspozycyjny, podejmie pracę od zaraz, brak znajomości języków obcych, kontakt: tel. 0048-511345846.  42-letni mężczyzna, z zawodu sprzedawca-kasjer, szukam pracy na zmywaku, kontakt: tel. 0048536777837.  50-letni mężczyzna, z zawodu górnik, wykształcenie zawodowe, podejmę każdą pracę, kontakt: tel. 0048-795960913.  Szukam każdej pracy. Mam 25 lat, j. angielski – podstawowy, kontakt: tel. 0048-730149200.

Mieszkanie wynajmę Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Dwuosobowy pokój w nowo wybudowanym bloku na Greenford/Northolt dla jednej osoby bez nałogów, najlepiej dziewczyny. Tel. 07762338799; e-mail: agata.mietek@vp.pl.  Wynajmę duży pokój dla jednej osoby na West Norwood, z dostępem do Internetu. £100 tygodniowo plus £200 kaucji (rachunki wliczone). Tel. 07886215341; e-mail: adalexhd@yahoo.com.

 31-letni mężczyzna, bez nałogów, prawo jazdy kat. B, dobra znajomość j. niemieckiego, podejmę każdą pracę, kontakt: tel. 0048503984214.

 Duża jedynka do wynajęcia (Acton West, North), blisko metra. Dla spokojnej, niepalącej osoby. Zadbany, duży dom. £115/tydzień. Tel. 078 794 673 03.

 38-letni mężczyzna, z zawodu ślusarz spawacz, wykształcenie zawodowe, podejmę każdą pracę, kontakt: tel. 0048-513528293.

 Paddington. Pojedynczy, duży pokój do wynajęcia od zaraz. Cena – £100/tydzień plus tygodniowy depozyt. Tel. 02072895230 (Ela).

Ogłoszenia Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 53-letni mężczyzna, z zawodu cukiernik, wykształcenie zawodowe, obsługa wózka widłowego, kontakt: tel. 0048-661020915.  46-letni mężczyzna, z zawodu mechanik maszyn i urządzeń górnictwa podziemnego, malarz konserwator okręgowy, uprawnienia wózki widłowe, montaż pomników, kontakt: tel. 0048-784328411.  57-letnia kobieta, z zawodu kucharz, wykształcenie zawodowe, pracowałam jako opiekunka 15 lat oraz sprzątaczka, kontakt: tel. 0048-692616987.  52-letni mężczyzna, z zawodu glazurnik, wykształcenie zawodowe, malarz-piaskarz stoczniowy (doświadczenie) lub dojarz krów mlecznych (doświadczenie 5 lat), kontakt: tel. 0048-539108416.  40-letnia kobieta, wykształcenie średnie, dobra znajomość j. włoskiego, doświadczenie w opiece i referencje, kontakt: tel. 0048570617104.

 Wynajmę miejsce w pokoju dla mężczyzny, we flacie czystym i spokojnym (Stockwel). Tel. 079 4018 6730, 077 4834 8973 (po godz. 16.00).  Spokojny i czysty dom dla osoby niepalącej, polska tv, Internet. Metro: Park Royal (Piccadilly) i Hanger Lane (Central). Autobus do Ealing Broadway. Tel. 7845191342 (Marian).  Pokoje do wynajęcia jedno- lub dwuosobowe na Edmonton Green, w domku jednorodzinnym, czystym, zadbanym. Dostęp do Internetu, cena do uzgodnienia. Tel. 07423303031.  Wynajmę pokój na East Ham dla miłej osoby lub pary. Pokój jest świeżo po remoncie, bardzo blisko polskich sklepów i metra, autobusy po drugiej stronie ulicy. Cena za pokój – £120 (bez depozytu i dodatkowych opłat). Tel. 07823958895.

Ogłoszenia drobne Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107 lub umieść ogłoszenie na portalu www.ogloszenia.goniec.com

 Pokój dla niepalących w spokojnym i czystym domu z ogrodem, metro: Park Royal (Piccadilly), Hanger Lane (Central). Autobus do Ealing Broadwey. Rachunki wliczone. Tel. 07845191342 (Marian).  Dwuosobowy pokój do wynajęcia w Kingston Upon Thames dla pary bądź jednej osoby. Pokój w dwupokojowym mieszkaniu z ogrodem i parkingiem (off-street). Opłaty wliczone w czynsz. Tel. 07712654433; e-mail: meg85m@ yahoo.co.uk.  Wynajmę ładny, duży pokój (dwójkę). Spokojny, czysty dom, mieszkają w nim 4 osoby. Parking za darmo, living, kuchnia ładna duża wyposażona; ogród. Zapraszam spokojnych ludzi lubiących czyste mieszkanie. Cena – £140. Tel. 07745743334 (Piotr).  Wynajmę pokój 1-os. w City Center (Manchester), cena: £400 (dla dwóch osób ¬– £550). Tel. 07703787192; e-mail: pawel.igielski710@gmail.com.  Poszukuje współlokatorki do pokoju (okolice Edmonton). Cena – £50 na tydzień. Tel. 0742 143 4142, 0744 8618 913.

| ogłoszenia 59

Mieszkania szukam

Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Poszukuję pokoju w Hatfield, jedynki bądź małej dwójki. Koszt: £300-360. Kontakt telefoniczny najlepiej po godzinie 15.00. Tel. 07502525173; e-mail: jnalej@ wp.pl.  Mężczyzna w średnim wieku, bez nałogów, bardzo spokojny, pracujący, lubiący ciszę, ład i porządek, poszukuje taniego pokoju 1-osobowego z Internetem. Tel. 07472580093; e-mail: andrzejlinert7@gmail.com.

Różne Nadaj ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Koło Przyjaciół Harcerstwa na Ealingu zaprasza na kiermasz tanich polskich książek w niedzielę 25 stycznia w godz. 9.30-16.00 (Windsor Hall, 2 Windsor Road, W5).

60 ogłoszenia

Wywóz śmieci Umieść ogłoszenie na portalu www.goniec.com

Wywóz śmieci na terenie Londynu. Najlepsza oferta. Szybko i solidnie. Michał, tel. 079 7413 7910.

Transport Umieść ogłoszenie na portalu www.goniec.com

Barclays & Financial Republic work together with as an approved new business partner

Firma Blue Skip London Ltd. oferuje wywóz śmieci różnego rodzaju. Tanio, szybko i solidnie. Posiadamy wszystkie licencje. Telefon: 07966637974. (www. blueskiplondon.co.uk).

Komputery Umieść bezpłatne ogłoszenie na portalu www.goniec.com

Polskie Biuro Rachunkowe,Tooting Broadway, 40 Tooting High Str. London, SW17 0RG

02086 823 950, 02087 674 088 www.ﬁnancialrepublic.org.uk www.rozliczenia-online.com www.rejestracjaspolek-online.com

Naprawa: komputery, Xbox, PS3, tablety, telefony. Posiadamy długoletnie doświadczenie w Londynie. Na wymienione części dajemy 12 miesięcy gwarancji. Tel. 07411123340, 07473382628.

AutoMoto Umieść ogłoszenie na portalu www.ogloszenia.goniec.com

 Sprzedam volkswagena passata B6 2.0 TDI z 2008 r. Samochód bogato wyposażony, zadbany, w ciągłej eksploatacji, w 100 proc. sprawny, wnętrze jak nowe. Tel. 07402852302.

Sprzedam Umieść ogłoszenie na portalu www.ogloszenia.goniec.com

 Mam do sprzedania nowy (nieużywany) tablet z wyświetlaczem 9” (system Android 4.2, Dual Camera, procesor 1.5GH, pamięć 1GB. Tel. 07907977336; e-mail: skaka@ poczta.onet.pl.

Nieruchomości Nadaj ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Sprzedam dom w woj. Zachodniopomorskim (Trzebiatów, centrum miasta), 10 km od morza. Powierzchnia działki – 1000 mkw., powierzchnia domu – 450 mkw. (3 piętra po 150 mkw. każde piętro). Tel. 07404691514.  Sprzedam działki nad jeziorem. Zapraszam na stronę: www. dzialkinadjeziorem.eu. Tel. +48 668088559; e-mail brasso@vp.pl.  Sprzedam mieszkanie w centrum Krakowa (80 mkw.) z garażem i tarasem. Tel. 02088863332.

Kupię Nadaj bezpłatne ogłoszenie dzwoniąc pod nr 020 7099 7107

 Kupię antyki, biżuterię, zegarki, monety , retro samochody, motocykle rowery, literaturę kolekcjonerską. 07421434142.

Towarzyskie Umieść bezpłatne ogłoszenie na portalu www.ogloszenia.goniec.com

 Szukam kobiety w wieku 39-42 do stałego związku (okolice Harrow, West Ealing, Greenford). Tel. 07735478607. 23 stycznia 2015

ď ľ MĹ‚ody, wysoki kawaler pozna miĹ‚Ä…, mĹ‚odÄ… kobietÄ™ lubiÄ…cÄ… aktywny wypoczynek. Tel. 07752078886. ď ľ Zadbana, miĹ‚a 50-latka pozna pana niepalÄ…cego, uczciwego, zdecydowanego na staĹ‚y zwiÄ…zek, pow. 180 centymetrĂłw. Tel. 07438176391. ď ľ Jestem z zachodniego Londynu. Szukam wraĹźliwej, ciepĹ‚ej, uczciwej dziewczyny w celu nawiÄ…zania przyjaĹşni, ktĂłra nie ma ochoty na kolejne rozczarowanie. Tel. 07971922669.

ď ľ Szukam domatora, bezdzietnego kawalera (37-42 lata) na dobre i zĹ‚e, powyzej175 cm. Panna, 39 lat, mieszkam w Polsce. E-mail: lawenda76@op.pl. ď ľ MÄ™Ĺźczyzna w Ĺ›rednim wieku, 180 wzrostu, 90 kg wagi pozna kobietÄ™ w celu miĹ‚ych spotkaĹ„ i matrymonialnym. LubiÄ™ sport, muzykÄ™. Tel. 0742 143 4142

OgĹ‚oszenia

Nadaj bezpĹ‚atne ogĹ‚oszenie dzwoniÄ…c pod nr 020 7099 7107

W zwiÄ…zku z dynamicznym rozwojem firmy oraz nowymi projektami poszukujemy osĂłb na stanowisko:

DZIENNIKARZ - FREELANCER Od kandydatĂłw oczekujemy: t MFLLJFHP QJĂ˜SB t QJTBOJB UFLTUĂ˜X SFQPSUBČˆZ J XZXJBEĂ˜X EP v(PÇŠDB 1PMTLJFHPw PSB[ QPSUBMV HPOJFD DPN t XZLPOZXBOJB [EKÇ—ÇŽ EP QVCMJLBDKJ t PUXBSUPÇ´DJ VNZTÂ’V LSFBUZXOPÇ´DJ J TBNPE[JFMOPÇ´DJ X E[JBÂ’BOJV t PHĂ˜MOFK XJFE[Z P CJFČˆÇŒDZDI XZEBS[FOJBDI QPMJUZD[OZDI J TQPÂ’FD[OZDI X 6, J 1PMTDF t VNJFKÇ—UOPÇ´DJ XZT[VLJXBOJB JOGPSNBDKJ t XZLT[UBÂ’DFOJB DP OBKNOJFK Ç´SFEOJFHP t CBSE[P EPCSFK [OBKPNPÇ´DJ KÇ—[ZLB BOHJFMTLJFHP Mile widziane: t DP OBKNOJFK SPD[OF EPÇ´XJBED[FOJF QSBDZ OB TUBOPXJTLV E[JFOOJLBS[B

ogloszenie_dziennikarz.indd 1

CV prosimy przesyĹ‚aÄ‡ na adres: rekrutacja@mail.goniec.com z dopiskiem dziennikarz

2013-01-22 14:38:35

| ogĹ‚oszenia 61

62 ogłoszenia

Prowadzisz Pub? Restaurację? Reklamuj się

u nas!

tel. 0207 0997 107

marketing@mail.goniec.com

-8 na kuchnie.indd 1

01/06/2011 15:12:28

23 stycznia 2015

Usługi Instalatorskie Telewizja satelitarna Cyfrowa telewizja naziemna Monitoring Ustawienia anten na profesjonalnym sprzęcie www.polska-telewizja.co.uk piotrekmocko@wp.pl Najtaniej w UK Multiroomy

Tel 07714308939 t montaż t instalacja t serwis t modernizacja

| ogĹ‚oszenia 63

64 ogłoszenia

| ´ cu Z reklamą w gon robota pali się w rękach!

Prowadzisz Pub? Restaurację? Reklamuj się

u nas!

Specjalna oferta

dla branży motoryzacyjnej!

Skontaktuj się z naszym działem sprzedaży

tel. 0207 0997 107

marketing@mail.goniec.com

-8 na kuchnie.indd 1

już dziś

marketing@mail.goniec.com Tel. 020 7099 7107

01/06/2011 15:12:28 branza mechanik_95x134.indd 2

23/10/2012 14:56:53

500 574 056

Paczki do 30kg - £20 23 stycznia 2015

! ! %

' AAA /?<9 =-+0096.381 -9 ?5

! ! '

3809 38>/< 29?=/ -9 ?5 AAA 38>/< 29?=/ -9 ?5

# #

% % 3809 +6:2+:</:=-2996 -97 ' AAA +6:2+:</:=-2996 -97

% '

# #

3809 /7:3</.<385= 17+36 -97

! &# # '

698.C8 /A=:+ /.? :6 AAA /A=:+ /.? :6

& $ '

AAA 698.C8 =:96/-D8+ :6

$ $

AAA .3</->638/09<,?=38/== -9 ?5

# % '

AAA >+835</.C> -97 :6

% AAA >2/:/+-/90738.1<9?: -9 ?5

! # & $

,3?<9 A/=>/<8-23-5/8 -97 :6

,+<>/5 6/8+<> 4,, :6 AAA 4,, :6

% '

9003-/ :=A ?5 -97 AAA :=A ?5 -97

% '

2/669 >9:=:3<3>= -9 ?5 AAA >9:=:3<3>= -9 ?5

+ ! *)

&83> <C=>+6 <3@/ $7/>2A3-5 "

23 stycznia 2015

% '

% +1+>+ +-?7/8+--9?8>+8>= -9 ?5 AAA +-?7/8+--9?8>+8>= -9 ?5

% '

3809 +<9>+B -9 ?5 AAA +<9>+B -9 ?5

3809 03<7+A+81633 :6 AAA 03<7+A+81633 :6

3809 7=5=3/19A9=- -9 ?5 AAA 7=5=3/19A9=- -9 ?5

" '

3809 8/9>+B -9 ?5 AAA 8/9>+B -9 ?5

.+@3. ><+@/6 A: :6

% 3809 >+<1/>+--9?8>381 -9 ?5 ' AAA >+<1/>+--9?8>381 -9 ?5

! # #

>9:-6+37= C+299 -9 ?5 AAA >9: -6+37= -97

# $

# % # # $ % '

3809 :96=53/5?<=C -9 ?5 AAA !96=53/ ?<=C -9 ?5

/8;?3<3/= 6913- ><+8381 -9 ?5 ' AAA :AA, -9 ?5

% '

3809 =7+<>=3=>/<= -9 ?5 AAA =7+<>=3=>/<= -9 ?5

' AAA 5?<=C/6/5><C-D8/ -97

3809 -6+37=:<9 9<1 ?5

% '

25 .96/1+6 -9 ?5 AAA .96/1+6 -9 ?5

35++88+ C+299 -9 ?5 AAA 35+88+ -9 ?5

% '

3809 9:/<+-6+37= -9 ?5 AAA 9:/<+-6+37= -9 ?5

% /,<?7952>+<83+ 9=,9<8/= 8/> ' AAA 9=,9<8/= :6

# '

3809 AC:+./5+8163+ -97 AAA AC:+./5+8163+ -97

# $ ! $ '

AAA =5C6/1+6 :6

% 7+<5/>381 7+36 1983/- -97 % </.+5-4+ 7+36 1983/- -97

% % ' AAA 038+8-3+6</:?,63- 9<1 ?5

$ !

?7,/<6+8. 9?=/ $-<?,= +8/ ' # ' AAA += +--9?8>+8-C 9<1 ?5

! !

% '

AAA =7+<>=3=>/<= -9 ?5

+ ! *)

! ! ,#! $

!#, $ $ & ! '

9<./<= ->6/?<9099.= -9 ?5 AAA ->6/?<9099.= -9 ?5

9003-/ >/.4+=38+ -9 ?5

% '

AAA 97/1+6/>>381= -97

% 3809 >9:+--3./8>-6+37= -9 ?5 ' AAA >9:+--3./8>-6+37= -9 ?5

% % '

3809 /+16//B:</== :6 AAA /+16//B:</== :6

% % '

,3?<9 /?<9,?=C -97 AAA /?<9,?=C -97

/?<9 :+-5 ?5 A: :6 AAA /?<9 :+-D53 :6

$ % '

AAA /?<9 :+-D5+ :6

% '

AAA 37:9<>:96 -97

598>+5> 4+ /?<9,?= :6 AAA 4+ /?<9,?= :6

4?7,9 ><+8= C+299 -9 ?5 AAA 4?7,9 ><+8= -97

$ '

3809 5+D -9?<3/< -97 AAA 5+D -9?<3/< -97

$ % %

% '

AAA 1<?:+ +>= :6

3809 :+-D5+.9 -97 AAA :+-D5+.9 -97

$ % '

AAA :+-D53 -9 ?5

% '

3809 ><+8= 6398 -97 AAA ><+8= 6398 -97

,C D8+6/GF =3E A +>+691? 3<7 =598>+5>?4 =3E D 8+73 %/6 7+36 7+<5/>381 7+36 1983/- -97 ,C D8+6/GF =3E A +>+691? 3<7 =598>+5>?4 =3E D 8+73 %/6 '

><+8=:96197 17+36 -97 AAA ><+8=:96197 -97

! #

-98-363?738> 17+36 -97

! %

AAA =6+>/<19<.98 -9 ?5 :6

% '

AAA ,/312>98= -97

! %

+183/=D5+ 4?<+= ,35,< :6

% /,<?7952>+<83+ 9=,9<8/= 8/> ' AAA 9=,9<8/= :6

3809 <0 +==9-3+>/= /? -97 AAA <0 +==9-3+>/= /? -97

$ $# +,

% % ' AAA !<D/5+DC!3/83/D8/ -97

$ % '

,95 ><+8=0/< -9 ?5 AAA ><+8=0/< -9 ?5

! % '

AAA ><+8=0/<A3=/ -97

AAA -+=8+1<9?: -9 ?5

% '

+8/@3- 4+<5 -9 ?5 AAA 4+<5 -97

#+382+7 #9+. $9?>2 +1/82+7 ==/B # (

# #

' AAA 638/+<</-<?3>7/8> -9 ?5 %

% '

3809 :<37/</- -9 ?5 AAA :<37/</- -9 ?5

+<5381 #9+. 98.C8 !$

' '/66381>98 #9+. +8.=A9<>2 3<73812+7 " #) %

3809 :96=5+</=>+?<+-4+ 1<C0 -9 ?5 AAA :96=5+</=>?<+-4+ 1<C0 -9 ?5

(, $ ! ! ' %

AAA !9-D>+ A3+>9A+ :6

# ,#! $

$>+>398 #9+. <.381>98 3<73812+7 & %

'/66381>98 #9+. 3<73812+7 "

/+=./8 +8/ ' /+=./8 98.98

& 312 #9+. %9>>/82+7 )

3>-2+7 #9+. %99>381 $' % 98.98

AAA 9 -9 ?5 06+1

%2/ +66 98.98 ' %

! # %

,995381= /7,+==C.3</-> -9 ?5 ' AAA /7,+==C.3</-> -9 ?5

% %

0+736C7383-+, 17+36 -97

698.98 =38.,+. :6

AAA 69>83=5+><+8= -9 ?5

% '

AAA 7+B=+>6?>98 >@

! $ %

=+>/663>/*?5 C+299 -97

% :39></579-59 A: :6 ' AAA :96=5+ >/6/A3D4+ -9 ?5

$ $ #

!#!($ *

AAA 69>83=5+><+8= -9 ?5

# %

' AAA <?,,3=2 7+=>/< -9 ?5

3809 ><+8=:96 -9 ?5 AAA ><+8=:96 -9 ?5

AAA ,3819=53: -9 ?5

'/66381>98 #9+. +8. =A9<>2 3<73812+7 " %

# % '

3809 ></8.C ?5 -97 AAA ></8.C ?5 -97

:+6+83/ 8+><C=59A/ =?8>+8698.98 C+299 -97

/66+><+@/6 29>7+36 -97

AAA .0.= :6

% -63/8>=/<@3-/= 7C0/<<C6385 -97 ' AAA 7C0/<<C6385 -97

% '

# # #

$& !#

AAA @C5/ -97

% '

%2/ <9+.A+C & ! <//809<. 98.98

AAA 6C-+79,36/ -9 ?5

312 $><//> 9?8=69A %'

% ' AAA ,6?/=53:698.98 -9 ?5 ,6?/=53:698.98 17+36 -97

$ !

% AAA ,6?/6312>./8>+6-6383- -9 ?5

% 3809 ./8>+6+<>37:6+8>-6383- -9 ?5 AAA ./8>+6+<>37:6+8>-6383- -9 ?5

# #

% ' AAA :96=53 ./8>C=>+ A 698.C83/ -9 ?5

AAA 3+:>/5+ -9 ?5

" '

AAA :29/83B 7/.3-+6 9<1

3809 :7- 7/.3- -97 AAA :7- 7/.3- -97

% % '

AAA :96=53 6/5+<D -9 ?5

AAA >A94++:>/5+ -9 ?5

PomoĹźemy Ci! Gwarantujemy wysokie odszkodowanie

075 99 88 99 88 0777 63 777 63 0177 288 5035

www.wypadki.co.uk info@wypadki.co.uk Quality Claim UK ltd is regulated by Minister of Justice in respect of regulated claims management acivities. It regulation is recorded on the website www.claimsregulation.gov.uk CRM 21246