Goierrikaria 1516

GOIERRIKARIA 15/16 IKASTURTEA 15. ALEA

1

2

GOIERRIKARIA

sarrerakoa I 04 patronoekin solasean: indar I 06 patronoekin solasean: praxair I 16

15/16

patronoekin solasean: ederfil I 26 mintegiak I 34 artikulua prentsan - dv I 40 ingeniaritza I 42 artikulua prentsan - dv I 44 artikulua prentsan - hitza I 45 ikaslan I 46 artikulua prentsan - hitza I 50 artikulua prentsan - dv I 51 batxilergoa I 52 artikulua prentsan - dv I 54 elektrizitatea I 56 eraikuntza metalikoak I 60 administrazio eta finantzak I 62 pertsonei arreta I 63 lanbide I 64 mekanika I 66 artikulua I 70 kafetegi zerbitzua I 72 elkartrukeak I 72 artikulua: goierri eskola I 74

Arranomendia, 2 20240 Ordizia T 943 880 062 F 943 888 351 bulegoa@goierrieskola.org www.goierrieskola.eus

oinarrizko lanbide heziketa PCPI I 76 artikulua: goierri eskola I 80 programa “tĂŠcnicos para chileâ€? I 82

3

SARRERAKOA

Eskolaren etorkizuna eraikitzen IĂ‘AKI ZABALO ZUZENDARIA

Denboran irauteak, urteak betetzeak, urteurrenak ekartzen ditu. Duela bi, Goierri Eskolaren 50. urteurrena ospatzeko pagotxa izan genuen eta aurten, berriz, Ikaslanen 25 urteak. Txalotzeko proiektua da Ikaslanena eta Goierri Eskola ez litzateke gauza bera izango Ikaslan Fundazioa bidelagun ez balu. Txapela kentzekoa da bere ibilbidea. Guri, balio erantsia ematen digu, argi dago. Gure ikasleek, Ikaslani esker, lan praktika gehigarriak egiteko duten aukerak eta bailarako enpresekin, udalekin eta eragile sozio-ekonomikoekin dugun harremanak errotik sendotzen du gure proiektua. Nola ez, konpromiso partekatuari eta kolaborazioari esker lortu dugu.

HAUSNARKETA ESTRATEGIKOAN MURGILDUTA Bailarako formakuntza eskaera asetzea da gure eginkizuna eta aurreikuspenak bete ditugulakoan nago. Aurreikuspenak diot, ez itxaropenak. Itxaropenak sortzen joan behar dugu egunerokotasunean oztopoak gainditzen eta erronka berriak arrakasta bihurtzen laguntzeko. Horixe da urteurrenak ospatzearekin batera tokatu zaiguna. Hausnarketa estrategikoa egitea alegia. Zer izan behar du Goierri Eskolak etorkizunari begira?, Nolako campusa behar dugu?, Zer eskaini diezaiokegu enpresei?... hauek eta beste hainbat galderei erantzun arrazoituak bilatzen eta irizpideak ezartzen ahalegindu gara. Horretarako, betiko gure aliatuak eta kolaboratzaileak ondoan izan ditugu: bailarako enpresak, udalak eta gizarte eragileak. Guztion artean, ezagutza kolektiboa eta bailarako esperientzia aprobetxatuz, hausnarketa estrategikoetan murgildu gara aurtengo ikasturtean Goierriko Herrien Ekintza Fundazioaren pean. Orain arteko apustuan asmatu dugula ondorioztatu dugu eta goi mailako ikasketei dagokienez, bide beretik jarraitu behar dugula hezkuntza eskaintza indartuz gradu eta masterrekin eta ikerketa eta teknologia transferentzia sendotuz. Parte hartu dute hausnarketan bailarako enpresa esanguratsuenek, esaterako, CAF, Irizar, Orkli, Ampo, Ederfil, Indar, Praxair, edota Ereduk, besteak beste. Eta unibertsitatearekin egindako hausnarketa prozesu bera abiatu dugu Goierri Eskolaren ildo estrategikoak definitzeko eta eman beharreko urratsak argitzeko.

4

Identifikatuta ditugu indartu nahi ditugun lan esparruak. Esaterako, enpresei neurrira diseinaturiko ikastaroak bultzatzea da gure erronketako bat. Enpresak lehiakor egiten lagundu nahi dugu merkatuaren exijentzia maila altuari erantzuteko baliabideak eskainiz. Eta gaur egun lehiakortasunak internazionalizazioarekin lotura estua du. Lanean ari gara horretan ere. Txileko Hezkuntza m

ZIKLO BERRIA ETA CAMBRIDGE ENGLISH FIRST AZTERKETAK EGITEKO AUKERA Eskaintza hobetzeko ahalegin etengabea egiten dugu lan-merkatuaren errealitatera egokituz eta hori da gazteen artean langabeziari aurre egiteko modua. Hori ikusita, aurten erdi mailako ziklo berria jarri dugu martxan: Mantenu elektromekanikoa. Eta ikasleei ahalik eta baliabiderik gehien eskura jartzen ere saiatu gara. Elduaien Hizkuntza Eskolarekin sinatu dugun lankidetza hitzarmenari esker, gure ikasleek Cambridge English First (FCE) azterketak Goierri Eskolan bertan egiteko aukera dute. Finean, oportunitateak bilatzen jarraitzen dugu Goierri Eskola bide onetik eramateko. Bailararen garapenaren alde gogor jarraituko dugu lanean! Eskerrik asko ibilbide honetan gure ondoan zaudeten guztioi.

5

PATRONOEKIN SOLASEAN: INDAR – INGETEAM TALDEA

IÑAKI ZABALO ZUZENDARIA

“Pedro Garciandiak ondo dioen moduan, inoiz baino beharrezkoagoa da erakunde, enpresa eta formakuntza eta teknologia zentroen arteko elkarlana. Eskutik joatea giltzarria da gure enpresen lehiakortasunari eusteko eta baita gure ikasleen garapen pertsonalerako ere. Ongi prestatuta egon behar dute lan merkatuan sartzeko eta ondo prestatuta egon behar dute gure bailarako enpresak ez daitezen kanpora joan kualifikatutako profesionalen bila. Elkarren beharra dugu. Aprobetxa dezagun aukera bakoitzak bere ekarpena eginez. Lerro hauen bidez, Indar osatzen duten guztiak zoriondu nahi ditut 75. urteurren honetan. Guretzat harro egoteko arrazoia da Indar bezalako enpresak izatea gure patronatuan. Orain artekoa bezain ibilbide arrakastatsua opa dizuegu aurrerantzean ere”.

INDAR – INGETEAM TALDEA Langileak

680 Fakturazioa

137 MILIOI/€ Aurreikusitako inbertsioa

SALMENTEN %5a

Indarrek badu aurten zer ospatu. 75 urte dira Construcciones Electro-Mecánicas Indar Larrañaga y Ormazabal SRC izenarekin Beasaingo Nafarroa Hiribidean sortu zela. Gaur, propultsio isileko motorrak egiten dituen munduko diseinatzaile eta fabrikatzaile nagusia da. Oraintxe bertan Beasaingo lantegian Kanadako itsas armadaren bi ontzi ozeanografikorentzat eraikitzen ari diren motorrak ikus

6

“Gure teknologiaren jabe izatea giltzarri izan da� PEDRO GARCIANDIA

Indar-eko Negozio Garapen Globaleko zuzendaria

daitezke. Hala ere, Garciandiaren esanetan, energia hidroelektrikoaren eta eolikoaren sorkuntza unitatea da inplementatuena. Merkatuari begira duten erronka: energia eraginkortasuna. Eta 75 urteren ostean, 2020ari itxaropentsu begiratzen diote ordurako handiagoak izango direlakoan.

7

PEDRO GARCIANDIA

2005etik Indar-eko Garapen Globaleko zuzendaria da konpainiak dituen negozio dibisio ezberdinetan: energia berriztagarrien sorkuntza, energia konbentzionalen sorkuntza eta sistemak, propultsio sistemak eta osagarriak itsasontzientzat, eta motorrak eta ponpak meatzaritzarako eta offshore plataformentzat.

PATRONOEKIN SOLASEAN: INDAR – INGETEAM TALDEA

75 URTE. HIRU MENDE LAURDEN. INDARREN HISTORIA HIRU SEKUENTZITAN KONTATU BEHAR BAZENU, ZEINTZUK AUKERATUKO ZENITUZKE?

Bigarrena mugarriak 97ra garamatza. Ingeteamek Indarren aktiboak bere gain hartu zituen. Orduko krisi globalak Indarri asko eragin zion eta Ingeteam Taldera sartzearekin bide berri bati ekin citaciĂłn, giza kapitalean eta teknologian inbertsio handiekin. Bide horretatik heldu da Indar gaur ezagutzen dugun enpresa izatera.

75 urte eta gero, Indarrek hasierako enpresa filosofia eta familiako enpresa batek transmititzen dituen balore berak mantentzen ditu. Hiru mugarriak ondorengoak dira: lehenengoa 97ra arte luzatzen da, Ingeteam Taldean sartu arte. Fundatzaileen, Ormazabal familiaren e.a.en ikuspegia azpimarratuko nuke. Espainiako Gerrate Zibilaren amaierarekin batera sortu zen Indar eta orduko beharrei erantzuteko xedez.

ETA HIRUGARRENA? 2008koa. Sute batek ekoizpen gunearen %40 erabat suntsitu zigun eta fakturazio handiko urte batean. Beasainen bakarrik, urte hartan, 200 milioi euro fakturatu ziren. Bezero8

zorro handia genuen eta erantzun bat eman behar zitzaien denei. Eta ahal izan genuen. Ingeteami eta Beasaingo hornitzaileei esker, muntaiarako tokia, baliabideak, e.a. utzi baitzizkiguten, buelta eman ahal izan genion. Guzti hura berriro altxa eta palmenta-markak hautsi genituen.

posizionatzen gara, oso ondo definitutako eta dibertsifikaturiko negozio ereduetan gainera enpresaren sei negozio unitateetan. BI HITZETAN, ZER DA PLAN ESTRATEGIKO HORREK JASOTZEN DUENA? Gure erronka garena bikoiztean datza. Orain arte jarraitu dugun bidean sinesten dugu, definitu ditugu zenbait gai orokor eta partikular, eta gure apustua tinkoa da. Bikoitza izan nahi dugu Beasainen bilduz balio erantsia duten Indarren aktibitate guztiak.

Aurtengo urtea ere aipatuko nuke. 75. Urteurrenagatik eta jada onartuta eta abian dugun gure plan estrategikoaren finkapenagatik. Horrek 2020ra begira, ikuspegi interesgarria ematen digu. Balio erantsiko produktuekin

1940AN SORTUA, SASOI HARTAN “INDAR ALTERNADOREA� BEZALA 9

PATRONOEKIN SOLASEAN: INDAR – INGETEAM TALDEA

EZAGUTZEN ZEN ZUEN PRODUKTUA. GAUR, INDAR PROPULTSIO ISILEKO MOTORREN EGILE BAKARRA DA. MOMENTUZ, ITSASONTZI ETA YATEETARA MUGATZEN DA TEKNOLOGIA HAU. ZUEN PRODUKTU IZARRA DA?

ZER NOLAKO ERAGINA DAUKATE, ESATERAKO, PETROLIO GORDINAREN PREZIOAREN JAITSIERAK? Sekulakoa. Oil&gas sektorearentzat, esaterako, ponpak eta motorrak egiten ditugu eta nabaritzen dugu beherakada gogor horren inpaktua. Orokorrean ez du mesederik egiten.

Izarretako bat. Marketin ikuspegitik hala da, baina ez da etekinik gehien ematen diguna. Sei negozio unitate ditugu eta bakoitzak du bere ekoizpena. Amankomunean dutena da estatu mailan lehenak grela eta baita mundu mailan ere, makina elektriko birakarietan, motor eta sorgailuetan.

Energia berriztagarriak ezbaian jartzen dira energia konbentzionalen kostuak behera egiten dutenean. Zergatik nahi dugu eraginkortasun energetikoa? Kostua ahalik eta txikiena izateko. Energia iturri konbentzionalen (petrolioa, gasa...) prezioa jaisten bada, berriztagarrien eta ez berriztagarrien arteko balantzaren ekuazioa asko berdintzen da eta hor hasten dira arazoak, ez guretzat, baizik eta erabaki garrantzitsuak hartzen dituzten stakeholders-entzat. Energia berriztagarrien aldeko proiektuak aurrera eraman behar dituztenentzat. Edota gobernuentzat. Eolikoan, esaterako, oso arautua dago dena.

Motorrak eragingailu industrialetarako, meatzaritzarako... eta gaur, nagusiki, ontzigintza propultsiorako. Eta energiaren sorkuntza dugu. Energia berriztagarria, eolikoa eta hidroelektrikoa batik bat, eta baita prime mover gisa gasarekin, baporearekin eta dieselarekin sorturikoa ere. ETA ZEIN DA DIBISIORIK AKTIBOENA? Energia hidroelektrikoaren eta eolikoaren sorkuntza. Lehenengoari dagokionez, liderrak gara Europan ez ezik, maila globalean. Bigarrenaren kasuan, dagoeneko 18 GW potentzia instalatu ditugu.

2005EAN, INDARREN SORGAILUEK MUNDUKO HAIZE POTENTZIAREN %10 EKOIZTEN ZUTEN. ETA GAUR EGUN? Ez, eta arrazoi jakin bategatik. 10 urte pasatu dira eta Txinaren eklosioaren lekuko izan gara munduko potentzia gisa. Eta Txinak energia eolikoaren hiru fabrikatzaile handi ditu. Indartsu sartu dira oso eta hirurak daude lehenengo bosten artean eta beraz, mapa errotik aldatu da.

ZEIN DA ERRONKA NAGUSIA ENERGIAREN ALORREAN? Eraginkortasun energetikoa. Dudarik gabe. Horixe da energiaren balore katean gauden guztion erronka. Askoz makina eraginkorrakoak lortzea. Cost of energy da hemen oinarrizko kontzeptua.

Merkatuko kota apur bat galdu dugu tokiko presentzia indartsua duten aktore berrien eraginez, eta paraleloki, 10

onshore eskariak behera egin du munduan krisia dela-eta.

tzen joateko, oso dibertsifikatua eta nazioartekoa den Indar. %90 esportatzen dugu.

EDONOLA ERE, ESAN DUZUNEZ, 2020ARI BEGIRA, OSO IKUSPEGI ONA DUZUE. ZENBATERAINO IZAN DA ERABAKIGARRIA INDARREK ZABALTZEAREN ALDE EGINDAKO APUSTUA INGETEAM TALDEAN SARTUTAKOAN?

NAZIOARTEKOA SORRERATIK IZAN DA. 50EKO HAMARKADAN EUROPAKO HERRIALDEETARA ESPORTATZEN ZUEN INDARREK, HOLANDARA ESATERAKO, EZ?

Bilakaera esponentziala izan da. 90.en hamarkadako urteak oso gogorrak izan ziren orokorrean eta baita etxe honetan ere. Ingeteam proiektuan sartzea erabakigarria izan zen gaur ezagutzen dugun Indar eraiki-

Bai, Indar-etik kamioiak ateratzen ziren Holandara, Alemaniara... orduan eskulanarekin jokatzen zen. Espainia herrialde merkea zen eskulanari zegokionez eta Indar-ek produktu propioa zuen eta lehiakorra. 11

PATRONOEKIN SOLASEAN: INDAR – INGETEAM TALDEA

NOLA LORTZEN DA HORRELAKO HAZKUNTZA?

ren antzera, baina ez du horrek esan nahi ez dela balio teknologiko handikoa. Serieak garatu eta homologatu behar dira eta merkatuak exijitzen digun kalitatea lortu. Aldiz, Indar-en gainerako produktuak neurrira egiten dira, motorrak eta sorkuntzakoak.

Oso garbi izanda zein den zure posizioa lanean ari zaren proiektuaren balore katean. Produktu soilaren ikuspegia gainditu eta zabaldu egin behar dugu, aplikazioa txertatzen den sektorearen ikuspegia geureganatuz eta balore eredu horren parte bihurtuz.

Homologazioak daukana da kostu handia ikerkketa eta garapenean. Guk gure teknologiaren jabe izatearen zortea dugu eta Ingeteamek, gainera, sekulako osagarria eransten digu, alegia, frekuentzia bihurgailuak. Aplikazio askotan gure motorrak bihurgailu horiekin egiten dute lan.

INDAR-EN KASUAN, PRODUKTU GEHIENAK PERTSONALIZATUAK DIRA? Dibertsifikatuta daude ereduak. Eolikoa oso seriatua da, automobilgintza-

12

Eta azkenik, Europako laborategirik hoberenetakoa dugu makina elektriko birakari eta elektronikoentzat.

koen mundu liluragarria bizi dutenen eskola. Jendea hona ikastera etortzen da. Baditugu lankidetza hitzarmenak teknologia zentroekin eta unibertsitateekin, eta laborategia ikasketa eta formakuntza banku bat da gure taldeentzat.

ZER EGITEN DUZUE LABORATEGIAN? Gure sorgailuak baldintza errealetan probatzeko aukera ematen digu laborategiak. Imajinatu itsasontzi batean gaudela eta diesel motorrak gure sorgailua aktibatzen duela, gure sorgailuak bihurgailua eta bihurgailuak motorra. Hori da sekuentzia osoa. Guzti horren simulazio bat egin daiteke laborategian.

INDAR-EK AURRETIK BESTE KRISI BATZUK BIZI IZAN DITU ETA BADIRUDI 2008TIK KOLPATZEN GAITUEN HONETATIK ATERATZEN ARI GARELA. ERASOA SAIHESTU AHAL IZAN DUZUE? Krisi honetatik inork ezin izan du ihes egin eta gu ez gara salbuespena. Batez ere, marjinetan antzematen da. Bestalde, sektore honek kontzentraziorako joera handia du. Gero eta aktore independente gutxiago geratzen gara eta horrek garapen teknologikoaren aldeko apustua berrestera garamatza.

Horrelako laborategiak hiru daude Europa guztian, baina beste biak multinazional handienak dira, gure lehiakide globalak dira. Gure ondoan, duten tamainagatik munstro batzuk dira baina guk ere baditugu abantailak. Merkatu-hobiak ditugu eta gure produktuak duten malgutasunagatik hobeto egokitzen dira.

MULTINAZIONALEN ARTEKO KONTZENTRAZIO PROZESU BATEN LEKUKO GARELA DIOZU. ETA HERRIALDEEI DAGOKIONEZ, ZEINTZUK DIRA POLITIKA PROTEKZIONISTAK?

GARRANTZITSUA DA TAMAINA MUNDUAN LEHIAKORRA IZATEKO? Tamainak badu garrantzia baina malgutasuna eta teknologia propioa izatea oso kontutan hartu beharreko aldagaiak dira.

Zenbait herrialdek indarrean dituen politika protekzionistei aurre egin beharrean aurkitzen gara. Horrek behartzen gaitu aktore izan nahi dugun zonalde horietan kokatzera. Brasil da honen adibide argi bat eta munduan badira beste batzuk oso deigarriak.

IKERKETAK, GARAPENAK ETA BERRIKUNTZAK BETI DAKAR SOLUZIOA? Gure kasuan, giltzarri izan da gure teknologia propinaren jabe izatea. Horrek atera gaitu aurrera, giza kapitalean eta formakuntzan egindako inbertsioarekin batera. Indar ingeniaritza eskola bat da, makina elektri-

Zaharkitutako politika da eta ez die onik egingo, zeren ezin da lehiakorra izan protekzionismo arauak erabat artifizialak direnean.

13

PATRONOEKIN SOLASEAN: INDAR – INGETEAM TALDEA

NON GEHIAGO DITU LANTEGIAK INDAR-EK?

Enpresa oso errotuta dago Beasainen eta Goierrin. Eta oso harro gaude horretaz. Erantzukizun Sozial Korporatiboa bailararekiko ulertzen dugu. Aberastasuna sortzen ari gara Beasainen eta Beasaindik eta balio erantsiko aktibitatea eta inbertsioak hemen geratzen dira.

Beasaingoa da nagusia. Espainian, CastellĂłn, dugu beste bat. Oso aktibo gaude Estatu Batuetan, Milwaukeen. Han produkzio lantegi interesgarria dugu. Aerosorgailuak egiten ditugu. Eta laugarren fabrika Mexikoko DFn, Ecatepec herrian, dugu. Han ponpak eta urpeko motorrak egiten ditugu.

JABETZEN ZARETE ZER NOLAKO BALIOA DUEN ZUEN EKARPENAK GOIERRI ESKOLA BEZALAKO ENTITATEETAN?

ZUEN MERKATU NAGUSIEKIN KOINTZIDITZEN DUTE LANTEGIEN KOKALEKUEK

Azken lau urte hauetan, gure parte-hartzea areagotu dugu bailara mailan. Lehen egon, egoten ginen. Baina orain askoz modu aktiboagoan gaude Goiekiri edo irakaskuntzari dagokionez. Balio erantsiko aktibitate guztiak Beasainen kontzentratu nahi baditugu, ondo prestatutako jendea behar dugu. Gure apustua Beasain da eta jende kualifikatua behar dugu.

Ez derrigorrean. Mexiko gure unitate batentzat lehenengo merkatua da, baina ez enpresa osotasunean hartuta. Oraintxe bertan, oso ondo posizionatuta gaude Ipar Amerikan eta Latinoamerikan. HORREK BADU BERE ISLA INDAR-EN IZATEN DITUZUEN BISITETAN. AURTEN IZAN DITUZUE HEMEN PERTSONA FAMATUAK...

Gure kezka nagusia ez da bihar norbait behar badugu, haren kontratazioa, baizik eta definitzea zer norabide hartu behar duen Goierri Eskolak, ingeniaritza eskolak edo inguruko beste hezkuntza zentroak, industriaren ikuspegitik. Aztertu behar da zein norabidetan mugitu behar duten enpresei erantzun bat emateko. Eta hau elkarrekin egin beharreko lana da. Denon artean ikusi behar da nola sortu kalitatezko lanpostuak. Indar-en langileriaren %80a goierritarra da.

Bai. Aurten Kanadako enbaxadorea etorri zaigu bisitan, Jon Allen. Kanadako armadaren bi itsasontzi ozeanografikorentzat eraikitzen ari garen motor isilen probak gainbegiratzera etorri zen. Eta Wisconsineko gobernadorea, Scott Walker, ere berriki izan dugu hemen, besteak beste. EDONOLA ERE, INDAR-EK BAILAREKIKO DUEN KONPROMISOARI SENDO EUTSI DIO BETI. NOIZ EDO NOIZ JARRI DA KOLOKAN KONPROMISO HORI?

14

15

PATRONOEKIN SOLASEAN: PRAXAIR

IÑAKI ZABALO ZUZENDARIA

“Enpresak bizirauten badute, zerbait ondo egiten ari direlako da. Edo gaizki egiten dutena baino askoz gehiago delako ondo egiten dutena. Jon Auzmendik dio enpresek jende arduratsua, konprometitua, iniziatiba hartzen dakiena nahi dutela. Adoretsua ere gehituko nuke. Hain justu konpententzia teknikoekin batera, gure ikaslegoaren artean irakasten ditugun baloreak dira. Edozein erakunde, multinazionala, kooperatiba edo enpresa familiarra izan, pertsonek osatzen dute. Proiektuak aurrera ateratzeko, haietan sinetsi eta parte sentitu behar dira. Eta hori mundu globalizatuan are eta konplexuagoa da. Praxair-en, Olaberrian, badirudi lortu dutela. Familia handi bat dira”.

PRAXAIR Langileak

27.500 GLOBALKI HARTUTA Fakturazioa

12.000 MILIOI/$ Aurreikusitako inbertsioa

SALMENTEN %12a

Praxair erotzeko moduko zifrak maneiatzen dituen multinazionala da. 108 urte daramatza gas industrialak ekoizten sektore ezberdinentzat, hala nola, aeronautikarako, elikagaigintzarako, osasungintzarako, petrolioa eta energiaren sektoreetarako… Mundu mailan 27.500 langile ditu enpresak,12.000 milioi dolarreko fakturazioa, 50 herrialde baino gehiagotan presentzia eta milioi bat bezerotik gora. Globaltasunean hartuta, horixe da Praxari zifratan. Baina ondo sustraitzen jakin du eta Olaberriako instalazioek enpresa familiar baten itxura gehiago

16

“Enpresa gisa, azken urteotan, gure apustu estrategikoa energian, ingurumenean eta ekonomia emergenteetan egin dugu” JON AUZMENDI Praxair-eko ipar ordezkaritzako zuzendaria

dute. Bilera gelan langileek Txindoki, Ernio, Aizkorri, Erlo, Anboto edo Gorbeiara egindako txangoetan ateratako argazkiak daude zintzilikatuta. “Guztiok elkarrekin zortzi milakoak egitea jarri genuen erronka gisa. 1.000 metroko zortzi gailur, alegia” dio Auzmendik. Desafioak gustuko dituzte. Eta hortxe datza berrikuntzaren esentzia. Zerbaitegatik jo du Forbesek bere sektorean munduko enpresarik berritzaileenatzat .

17

JON AUZMENDI

Ingeniaritza Tekniko Elektronikoan lizentziatua, Auzmendik bi urtez egin zuen lan Siemens-ko elektromedikuntza sailean, eskanerren eta erresonantzia magnetikoen artean. “Han izan nuen gasekin lehen harremana eta maitemindu egin nintzen, industriaren zirrikitu guztiak ukitzen diren mundua da gasena. 27 urte daramatzat bertan murgilduta”.

PATRONOEKIN SOLASEAN: PRAXAIR

BADU PRAXAIR-EK ORAINDIK HAZITZEKO AUKERARIK EDO GAINA JO DU?

nitrogenoa eta argona erauzten. Gure produktua commodity bat da, generikoa.

Azken urteotan tamalez hazkuntzak ez dira Europan ematen ari, beste toki batzuetan baizik. Baina konpainiak hazten jarraituko du, ziur. Edonola ere, guk ez dugu esportatzen. Gure bezeroek bai, haiek esportatzen dute eta guk soluzio teknologikoak edo produktuak eskaintzen dizkiegu gero haiek balbulak, autobusak edo trenak egin ditzaten. Gure produktua desegokia da garraiatzeko. Gasak oso gutxi pisatzen du eta ez da batere errentagarria 80 kiloko gas botila bat munduko beste puntara eramatea. Gure negozioak tokian tokiko presentzia eskatzen du eta hori da mundu guztian fabrikak izatearen arrazoia. Praxair-ek 100 urtetik gora daramatza airea hartu eta oxigenoa,

BAINA 4.000 PATENTE AKTIBOTIK GORA DITUZUE. Hala da. Sektoreko enpresa berritzaileenetarikoa gara. Berrikuntza ez da bakarrik ikusten fabrikazioan, baita bezeroaren balore katean produktuak erabiltzeko moduan ere. Aplikazioetan izugarri bereiztu gara. Zer ekarpen egin dezakegu aukeratuak izateko, hori da galdera. Ampok esaterako gure sistema batekin ekoizten du altzairu herdoilgaitza edota Arcelorrek gure teknologia darabil produktiboagoa izateko. PRAXAIR-EN LELOA DA “MAKING OUR PLANET MORE PRODUCTIVE�. PLANETA ALA ENPRESAK EGITEN DITUZUE PRODUKTIBOAGOAK? 18

Gure misioa da munduko gas ekoizle enpresarik hoberena izatea. Eta hori lortu nahi dugu gure planeta produktiboagoa eginez, produktibitatea baliabideen erabilera arduratsuari lotua baitago. Enpresa gisa, apustu estrategikoa egiten ari gara energian, ingurumenean eta ekonomia emergenteetan munduak hazitzen jarraituko du-eta. Hemen errealitate bat bizi dugu, zahartzen ari gara, baina munduan errealitate ezberdin asko daude. Ezin duguna egin da oparotasunean bizi eta besteei esan ez isurtzeko karbono dioxidorik, hobe dela haur bakar bat izatea… Brasilen eta Txinan lehenengo ekoizleak gara. Asko ari gara inbertitzen Errusian, ekialdean, Alemanian… baina momentu konplikatua da zeren azken urte eta erdian euroaren eta dolarraren arteko aldeak eta petrolioaren prezioaren jaitsierak ekonomia iraultza eragin dute.

mantentzen edo merketzen bada. Badira Kanada edo Frantziara lekualdatu diren enpresak arrazoi hori tarteko. Espainia, ikatza salbu, baliabiderik gabeko irla energetikoa da. Energia berriztagarrien aldeko apustua egin da eta hori oso ondo dago baina haizerik eta auririk egiten ez duenean, ez dute funtzionatzen eta energia fosilen eskuetan erortzen gara. PRAXAIR-EK ESTATUAN 40 INSTALAKUNTZATIK GORA DITU. ZER DA BENETAN ERABAKIGARRIA KOKAPEN BERRI BAT AUKERATZERAKOAN? Kasuen %99an, kontsumo handiko bezero baten presentzia. Epe luzeko kontratua hitzartu ohi da eta hori da amerikarrak etorri eta inbertitzera bultzatzen dituena. Aldi berean, zonaldeko enpresentzat abantaila bat ekartzen du horrek lehiakortasunari begira zeren behin inbertsioa eginda, korporazioa aktibo hori errentagarri egiten saiatzen da eta aplikazioak garatzen edo bere teknologia guztia ekartzen. Inbertsioak sekulakoak dira eta horregatik multinazionalek eramaten dituzte aurrera. Esan daiteke, inbertsioa lehiakide berrien sarrera oztopatzen dutela.

ZER NOLAKO ERAGINA DU ENERGIAREN PREZIOAK ZUEN KASUAN? Ikaragarria da. Gurea “etengarria” deitzen zaien enpresa horietakoa da. Sareari zerbitzu bat ematen diogu. Kontsumo altuko enpresa batzuk produkzioa eteten dugu linea sistema gainkargatuta dagoenean. Gobernuak arautzen du eta horregatik ordaindu egiten digute. Baina duela hiru urtetik zerbitzu horren kostua murrizten ari dira. Azken hiru edo lau urteetan, guretzat energiaren prezioa %40 igo da. Berdin dio merkatuan

ETA OLABERRIAN, ZER INBERTSIO DUZUE AURREIKUSITA? Penintsulan funtzionatzeko soilik, alegia, ateak zabaltzeko bakarrik, 30 milioiko inbertsioa egitera behartuak gaude, hau da, fakturazioaren ia %10. Ipar ordezkaritzatik guztiaren %20-25eko ekarpena egiten dugu. 19

PATRONOEKIN SOLASEAN: PRAXAIR

20

Baina gainerakoan azken urte hauetan ez dira inbertsio handiak egiten ari, pentsa gure lehiakideak ixten joan direla. Industri Produkzioaren Indiziea (IPI) estatuan %30 jaitsi da krisia hasi zenetik. Ematen zuen zerbait mugitzen hasita zegoela baina itzalak ikusten dira bidean. Argi dagoena da munduko beste zonaldeetako enpresekin ere lehiatzen dugula gure jatorriko etxearen inbertsioetan eta zenbakiak ateratzen badira, arriskua arrazoizkoa bada eta inbertsioa estrategiara orientagarria baldin bada, ez dago arazorik.

beharrean, atmosferarekin, gasen nahasketa batekin ontziratuz gero, produktuen bizia luzatzea lortzen da. Produktuaren bizia bost egunekoa baldin bada, agian ezin zara gehiegi mugitu baina hamabostekoa baldin bada, Europara esporta dezakezu. Hor lan asko ari gara egiten. Beste aplikazio bitxia da karbono dioxidoarekin txerriak edo hegaztiak zorabiatzeko erabiltzen dena. ZERTAN DATZA TXERRIEN ZORABIATZEAK? Txerri-hilketaren aurretik, noria moduko batean sartzen dituzte eta azpikaldean airea baino pisutsuagoa den gas geldo bat jartzen diete, oxigenoa lekualdatzen duena. Animaliak erdi zorabiatuta geratzen dira eta ez dute inolako estresik jasaten. Baina horre-

PRAXAIR-EN GARAPENA APLIKAZIOETAN IKUSTEN DA BEREZIKI. ZER NOLAKO APLIKAZIOEZ ARI GARA? Adibidez, elikagaigintzan produktuak hutsean ontziratu

21

PATRONOEKIN SOLASEAN: PRAXAIR

kin benetan enpresek bilatzen dutena da produktuaren kalitatea hobetzea.

elikagaigintzan eta osasungintzan oso garrantzitsua da. Aurki esparru guztietan izango da beharrezkoa.

MICHELIN IZARRAK ERE ZUEN BEZEROAK DIRA.

OLABERRIAKO SARRERAN KARTEL BAT AGERI DA. “1590 EGUN” DIO. AZALTZERIK BAI?

Hala da. Euren sukaldeak laborategiak dira eta gasez hornitzen ditugu. Normalena da edari guztiek eramatea gasen bat edo elaborazio prozesuan erabilia izatea.

Inolako gertakari edo istripurik gabe daramagun egun kopurua da. Segurtasuna gure lehenengo balorea da. Bigarrena zuzentasuna da eta hirugarrena, ingurumenarekiko errespetua. Eta behin balio horiek bermatutakoan, pertsonen bikaintasuna bilatzen saiatzen gara eta bezeroarekiko orientazioa. Eta horixe da emaitzak ematen dituena. Eta emaitza finantzarioak. Burtsan gaude eta dirua irabazi behar da. Burtsan behartuta zaude hazitzera.

GAINERAKO SEKTOREEI DAGOKIENEZ, SOLDADURAN ESATERAKO, ZERTARAKO ERABILTZEN DIRA GASAK? Galdaragintzan edo eraldaketa industrian guztiek behar dute gas motaren bat. Gure lankide amerikarrekin gas nahasketa berriak garatzen ari gara gure bezeroen produktibitatea handitzeko, soldatzerakoan azkartasuna irabazteko, kalitatea hobetzeko edo orain arte gutxi landutako materialak soldatu ahal izateko, titanioa edo aluminioa kasu.

GOIERRIN UGARIAGOAK DIRA KOOPERATIBAK EDO ENPRESA FAMILIARRAK MULTINAZIONALAK BAINO. ZEIN DA EZBERDINTASUN NABARMENENA ZURE USTEZ?

OSPITALEETARA ERE OXIGENOA ERAMATEN DUZUE, EZTA?

Hemengo zenbait enpresa multinazioanalak bihurtu dira edo multinazionalen parte, multilokalizazioaz hitz egitea gehiago gustatzen zaien arren. 30 urte hauetan oso gertutik ikusi dut nola bertako zenbait kooperatiba eta enpresa familiar multinazional egin diren. Orklik fabrika du Txinan; IrizarreK Brasilen, Marokon eta Mexikon; Ampok Indian zabaldu du lantegi bat… Gure AEBtako jatorriko etxea dena lehendabizi Argón S.A. enpresaren bazkide teknologikoa izan zen. Hemengo enpresek gauza bera

Duela urte batzuetatik farmazeutikoak ere bagara. Farmazia-laborategi modura akreditatu gara. Donostiako Ospitalera oxigenoa eman behar badugu, kamioi batean gaixoentzat diren oxigeno botilak eramaten ditugu eta beste batean mantenimendurako erabiliko direnak, barruko produktua berbera izan arren. Ezin ditugu 80 oxigeno mota ekoiztu. Egin duguna da kalitate maila igo. Badakigu noiz bete den botila bat, non… datu guzti-guztiak jasotzen dira eta trazabilitatea 22

egiten dute, hemengo lanpostuak babesteko egiten dutela esan arren. Argi dagoena da merkatua globala dela. Denok nahi dugu mundu guztian saldu. Zoragarria litzateke mundu guztian saldu ahal izatea Goierrin bakarrik ekoiztuta. Niri ezinezkoa zait Txinara gasa eramatea, garraioa gehiago kostatzen zaidalako produktua bera baino. Beharbada diamantezko eraztunak egiten dituen batek saldu dezake mundu osora eta Suitzan edo Anberesen eutsi lantegiari. Gasarekin hori ezinezkoa da.

nalde bakoitzeko zuzendaritzak ere. Aginduak AEBtik Europara iristen dira eta Europatik zabaltzen dira herrialde bakoitzera. Baina zonalde bakoitzak bere helburu kuantitatibo eta kualitatibo propioak ditu politika globalaren azpian. Egia esan, pertsonetan asko inbertitzen duen konpainia da gurea. 27.500 langile gara eta online formakuntzarako 10.000 lizentzia daude.

BARNE KOMUNIKAZIOARI DAGOKIONEZ, ZEIN DA FUNTZIONAMENDUA?

Nire esperientzia pertsonala da Praxair osatzen dugun pertsona guztiak oso hurbilerrazak garela. Geure mugetatik at, kontsulta asko egiten ditugu eta erantzunak azkarrak eta zuzenak izaten dira.

Mundu mailako zuzendaritza bat dago, Europa mailako beste bat, eta baita herrialde bakoitzeko eta zo-

Egun hauetan irakurri dut gizabanakoentzat eta gizartearentzat ona dena, negozioentzat eta 23

PATRONOEKIN SOLASEAN: PRAXAIR

politikarentzat ere ona dela. Guztien onerako egin behar dugu lan.

gehiago dira zentro teknologikoetan dirua jartzen ari direnak. Bestalde, zentroen berrantolakuntza bat eman da zentroak Tecnalia eta IK-4 korporazioetan elkartzearekin. Eta esango nuke beste berrantolakuntza bat etorriko dela zeren kostatzen ari da industriaren eta zentroen arteko konexio erreala gauzatzea. Berrikuntzak ez du ezertarako balio prozesu bati aplikatu eta balioa sortzen duen arte.

ELKARLANEAN ARITZEN DA PRAXAIR TOKIAN TOKIKO ERAKUNDE EDO ZENTRO TEKNOLOGIKOEKIN? Praxair-ek Ingenieritza Eskolari spin-off bat erosi dio, baita Inasmeti ere, orain Tecnalia denari. UPV/ EHUrekin kolaboratzen dugu, zentro teknologiko guztiekin, Goierri Eskolarekin urteak daramatzagu elkarlanean, Lortek-en 250 m2ko gune bat dugu‌ eta geure ikerketa eta garapen zentro propioak ere baditugu. Berriki Arcelor Mittalekin batera garatu dugun teknologia saritua izan da AEBetan, horri esker produktibitatea igo eta CO2 gutxiago isurtzea lortu baitu.

Usted dut Eusko Jaurlaritza ahalegin handia egiten ari dela. Kontua da nondik etorriko den dirua. Nahikoa zor badugu. Euskadin ez hainbeste, baina estatuak urte bateko Barne Produktu Gordina zor du. 1.000 milioi euro ditu zorretan estatuak. OROKORREAN FORMAKUNTZA MAILA ONA DA?

Praxair-ek ia 100 milioi dolar inbertitzen ditu ikerketan eta garapenean, salmenten %0,8. Hori zuzenean inbertitzen duena da baina horretaz gain bezeroekin zuzenean aurrera eramaten dugun garapen teknologikoa dago.

Ezagupenari dagokionez, bai. Gazteen gaitasunak lantzen ari gara baldintza hobeagoetan sar daitezen enpresetan. Enpresek behar dutena da jende arduratsua, konprometitua, aurre hartzen dakiena, taldean zein bakarrik lan egiten asmatzen duena‌ erraza dirudi baina horixe da askotan bilatzea kostatzen dena. Ikasketa maila izugarri hobetu da baina hizkuntzetan, esaterako, lan asko dago egiteko.

ADMINISTRAZIOEK NAHIKOA INBERTITZEN DUTE BERRIKUNTZAN? Zer da nahikoa? Arazoa da inbertitutako dirutzaren araberako emaitzak jasotzen direla uste zela. Eta proportzionaltasunik ez dagoela ikusi da. Orain ziklo hori aldatzen ari da. Zentro teknologiko asko laguntza publikoei esker bizi izan dira eta hori aldatzen doa. Gero eta enpresa

24

25

PATRONOEKIN SOLASEAN: EDERFIL

IÑAKI ZABALO ZUZENDARIA

Ziurgabetasunak bereizten duen testuingur global honetan, Ederfil Becker Coop. lehiakortasunean eta baloreetan inbertitzen jarraitzen duen enpresa da, eredu bilakatuz. Kalitatearekin eta prezioarekin batera, merkatuan ezberdintasuna markaren atzean dauden pertsonek egiten dute. Badakite, aldarrikatzen dute eta baita bete ere. Egunez egun gogotsu lan egiten duen lan-taldea osatzen dute “bezeroa maitemintzeko” eta Afrikako eta Asiako merkatuei hozkada bat egin ahal izateko. Krisiekin ikasi egiten da. Batzuetan, baita erreakzionatu ere. Ederfil Becker-en kasuan bezala. Indartuta atera baita.

EDERFIL

Langileak

158 Fakturazioa

132 MILIOI/€ Aurreikusitako inbertsioa

3 MILIOI/€

Kooperatiba 35.000 tona ekoiztera iristen denerako, Ederfil Becker-etik aterako da Europan kontsumitzen diren eroale elektrikoen %15. Gaur egun, urtean 33.000 tona ekoizten ditu baina aurreikuspenak bete ahal izateko, hiru milioi euro bideratu ditu makinak erostera Alegiko lantegirako. %80 esportatzen du baina garraioaren kostua da buruhausterik handienetako bat. Barruan berrikuntza nagusia talde autonomoak sortzea izan da, langileen inplikazio maila altua sustatuz. Enpresa Industrialaren saria jaso du aurten Gipuzkoako Bazkundearen eskutik, bere “pertsonen kudeaketa ereduagatik eta ikuspegi estrategikoagatik”.

26

“Gure helburua Europan kontsumitzen diren eroaleen %15 ekoiztera iristea da� UNAI ELOLA

Ederfil Becker-eko Errektore Kontseiluko lehendakaria

UNAI ELOLA

Unai Elola 2001ean sartu zen enpresan. Makinari egin zuen lan zortzi urtez, kalitateko teknikari izatera iritsi arte. Beste sei urte eman zituen kargu hartan. Gaur Errektore Kontseiluko lehendakaria da.

27

PATRONOEKIN SOLASEAN: EDERFIL

PRODUKZIOA IGO ETA LEHIAKORTASUNA IRABAZTEKO, SEKULAKO AHALEGINA EGITEN ARI ZARETE INBERTSIOETAN. EZ DA HORRELA?

lanean ezin diogulako etekinik atera. Arrazoi horregatik, Europako beste enpresa batzuekin lankidetza aukerak aztertzen ari gara. Eta badirudi badagoela interesa.

Bai. Hurrengo urte erdia bitartean exekutatzeko hiru milioiko inbertsioa egin dugu. Makinaria berriak Alegiko lantegiko produkzioa bikoiztea ahalbidetuko digu. Bi lantegien artean, egunean 135 tona ekoiztuko ditugu. Kobrezko eta aluminiozko hari esmaltatua eta pletina esmaltatua egiten ditugu.

SAIATU ZARETE ERREPIDEKO GARRAIOA ORDEZKATZEN? Errepidekoa da merkeena eta azkarrena, hala ere, bestelako aukerak aztertzen ari gara. Beste bide batzuetatik joan da gure berrikuntza. Esaterako, energiaren kontsumoa jaistea lortu dugu. Elektrizitatean eta bernizean sekulako gastua dugu. Proba asko egin ostean, lortu dugu kalitate bereko edo handiagoko eroalea egitea berniz kantitatea kontrolatuz eta makinen kondizio onenak bilatuz. Azkenean kalitatea igotzea eta prezioa jaistea lortu dugu. Ez daukagu garapen haundietarako aukera ematen digun produktu bat eta ez gara bakarrak. Munduko edozein bazterretan egin dezakete eroalea. Gure konpetentzia toki guztietan dago.

Gure helburua Europan kontsumitzen denaren %15 ekoiztea da. Eta horretarako urtean 35 mila tona fabrikatzeko ahalmena izan behar dugu. 33 mila tonatan gabiltza. NORA ESPORTATZEN DUZUE NAGUSIKI? Euskal Herria eta Espainiaren artean %17-18 saltzen dugu,Frantzia eta Alemanian %35 eta Portugal, Italia eta Eslovakia artean beste %30 inguru. Afrikan iparraldean Marruecosen eta Tunezen sartu gara eta Arabia Saudin eta Libanon ere gure presentzia indartzen ari gara. Asia eta Afrika alderuntz begiratzen dugu, merkatu potentziala ikusten bait dugu. Arazo nagusienetakoa garraioa da. Oso ondo posizionatuak gaude egiten dugun eroalearen kalitatearengatik eta prezioarengatik, baina garraioaren kostuak eragiten dizkigu buruhauste haundienetakoak. Oraintxe bertan ez gara ari bezero potentzial batzuentzat

EDERFIL ETA BECKER LEHIAKIDE IZATETIK FUSIONATZERA PASA ZINETEN. ZERGATIK? 2003an Becker zailtasun handiekin zebilen eta Ederfil eta Mondragonen artean enpresa hartu genuen, kooperatiba bihurtuz. 2014an, enpresa biak fusionatzea erabaki genuen kanpora begira indarrak batzeko. Kooperatiba handi bat bi txiki baino indartsuagoa izango zela pentsatu genuen. 28

KANPORA BEGIRA ETA DUEN DIMENTSIOAGATIK, GARRANTZITSUA AL DA MONDRAGONEN ESKUTIK JOATEA?

Ni Ederfilen duela 14 urte sartu nintzen eta nire ustez orduan kooperatibak beste xarma bat eragiten zuen. Orain sartzen diren gazteengan ez dut halakorik ikusten. Zer den Kooperatiba esplikatzeko ez dugu denborarik hartzen. Gazteei erakutsi egin behar zaie nola funtzionatzen dugun, nola lan egiten dugun… kanpoan inork ez daki. Eskolatik ateratzen direnek badakite zer den kooperatiba bat?

Bai, nahiz eta momentu jakin batean kontrakoa ere eman. Fagor Etxetresnak-en aferak ez digu asko lagundu. Bezero eta banku askok eskatu dizkigute azalpenak. Ez dute kooperatibaren funtzionamendua ezagutzen eta horrelako “munstro” bat erori dela ikusitakoan, galdezka hasi dira. Guk, datuak eskuan, ondo goazela erakutsi behar izan diegu. Buelta ematen ari gara baina badugu zer ikasi aurrerantzean, bai kooperatiba gisa eta baita ere Mondragon bezela. Buru belarri sartuta gaudenez “Etorkizuneko Mondragon” hausnarketa lanean, hau guztia oso ondo etorriko zaigu.

BALORE HORIEK ZABALTZEKO LAN ASKO ARI DELA EGITEN ESANGO NUKE, KOOPERATIBA MUNDUA EZAGUTARAZTEKO… Konta diezazukete. Baina ni sartutakoan, “baina, non nago ni?” pentsatu nuen, lanean aritzeko ordaindu beharra? Lehenengo momentutik enpresa ezberdina ikusi

KOOPERATIBAK ASKO DAUDE, ETA KOOPERATIBISTAK? 29

PATRONOEKIN SOLASEAN:EDERFIL

nuen aurretik lan egindako tokiekin alderatuta. Beraren parte zara eta parte bat duzu bertan. Gauza asko dauzkagu hobetzeko.

bide beretik. Bazkide bakoitzak bere ikuspegia zuen eta ikuspegi bakar eta globala falta zitzaigun. Hura izan zen abiapuntua.

EDERFILEN HAINBAT PROIEKTU ESTRATEGIKO ERAMAN DITUZUE AURRERA ETA SAIO BATZUK ARANTZAZU BEZALAKO TOKI BEREZIETAN ETA “ALDAKETA SORTZEN” IZENPEAN. JAUZI GARRANTZITSUAK IZAN DIRA?

ELKAR EZAGUTZEA? Bai. Elkar ezagutzeko eta elkarrekin hitz egiteko aukera izateak ulertarazi zigun guztiok kooperatiba beretik bizi garela eta guztion artean atera behar dugula aurrera. Guztion beharrak berdinak direla ere ikusi genuen. Noski, hausnarketa horren atzetik plan estrategikoa etorri zen. Produktua ez ezik, enpresa saltzen ikasi dugu.

Arantzazuko lehenengo pausoa elkar ezagutzea izan zen. 2010ean sufritu genuen krisian du guzti honek iturburua. 2009koa ere oso urte txarra izan zen eta aurrekoan, 2008an, kobrearen prezioaren beherakadak sekulako kolpea eman zigun. Zerbait egin beharra zegoela ikusi genuen. Konturatu ginen enpresa berean egon arren, ez gindoazela denok

NOLA “SALTZEN” DA ENPRESA? Oraintxe bertan “Erronka” plan estrategikoa gauzatzen ari gara. Bezeroak nola maitemindu ikasten ari gara eta asmatzen ari garelakoan nago. 30

Gure instalazioetara ekartzen ditugu bezeroak nola lan egiten dugun ikusteko eta aurrez aurreko harremana bultzatzeko. Lehen bezeroarengana joaten ginen bakoitzean, arazo bat zegoelako izaten zen. Hona etortzen direnean bezero asko harrituta geratzen dira. Jauzi handia izan da. Bezeroa eta enpresaren arteko erlazioa estuagoa eta gertuagokoa da. Lan guzti horrekin, ikusten dugu produkzio bolumena krisi aurrekoa baino handiagoa dela eta pozgarria da, prezioek lehengoekin zerikusirik ez duten arren.

konponbidea bilatzea. Baina, bagenekien haren ingurukoek ere bazutela arazoei aurre egiteko adina ezagupen eta informazio. Ondorioz, beste lan dinamika bat abiatu genuen. Errelebo bakoitza orain independentea da eta figura berri bat dugu: Liderrarena. Informazioa partekatzen dugu eta inplikazio maila askoz handiagoa da. Jendea proiektu baten parte sentitzen da. HEIN HANDI BATEAN, KOMUNIKAZIOARI ESKER ALDATU DA LANAREN ANTOLAKUNTZA ORDUAN? Noski. Horrek buelta eskatzen du. Behin galdetzen badiozu norbaiti, hurrengoan ere galdetu beharrean aurkituko zara. Galdetu eta entzun! Ez du balio lehenengoak bakarrik. Talde-lana sustatu dugu. Erabaki oke-

337 EGUN EGITEN DITUZUE LAN‌ Lau errelebotara. 24 ordu etenik gabe. Lehen errelebo bakoitzak taldeko arduradun bat zuen eta arazoren baten aurrean hari zegokion 31

rra denon artean hartuz gero, denok egiten diogu gero aurre.

galdu arren, galera minimoa izango dela.

Barrura begira gauzak asko aldatu ditugu.

EDERFILEK HARREMAN ZUZENA DU GOIERRI ESKOLAREKIN. IKASLEAK ondo prestatuta etortzen dira?

FINANTZA KONGLOMERATUEK EGUNERO EZARTZEN DUTE KOBREAREN PREZIOA METALEN BURTSAN. HORREK NOLA ERAGITEN DU ZUEN AKTIBITATEAN?

Ederfilen LH2 eskatzen dugu eta teknikoki oso ondo prestatuta etortzen dira gazteak. Baina asko baloratzen dugu partaidetza, talde-lana‌ oso ondo ikusten dugu bakoitzak bere ekarpena egitea.

Arriskutsua da. Irabazi edo galdu egin dezakezu. 2008an, biltegia gainezka genuen eta kobrearen prezioa kolpera erdira jaitsi zen. Bezeroek eskatutakoa atzeratu egin zuten, beraz, materiala askoz merkeago eraman zuten. Egun, beste planteamendu bat darabilkigu. Bi hilabeteko batezbestekoa ateratzen dugu eta prezio horretan erosten dugu. Horrela badakigu 32

ENERGY of PEOPLE driving the future

EDERFIL S. Coop. Polígono industrial s/n 20250 Legorreta

BECKER S. Coop. Carretera Amezketa 20260 ALegia

Tel.: 00-34-943807160 Fax: 00-34-943806349

Tel.: 00-34-943653340 Fax: 00-34-943654243

E-mail: ederfil@ederfil.es www.ederfil.es

33

MINTEGIAK

ADMINISTRAZIO ETA FINANTZAK 1. ilara: Lorea Garitagoitia, Miren Ojanguren, Angel M Eguren. 2. ilara: Unai Etxebeste, Goyi Gozalo, Pilar Sansuan, Ruth Gonzalez, Maialen Uranga.

ADMINISTRAZIO ETA ZERBITZUAK 1. ilara: Estitxu Urkia, Eli Insausti, Paki Torres, Myriam Aranburu, Leire Díaz. 2. ilara: Aitor Iturrioz, Imanol Maiz, Mikel Txasko, Eriz Lasa, Maribi Arina, Oihane Sanz,Amaia Ajuria, Miren Iturrioz.

34

BATXILERGOA 1. ilara: I単aki Murua, Joseba Ramos, Jon Aranburu, Migel Angel Cestau. 2. ilara: Be単at Konde, Cira Rubio, Aitziber Barandiaran, Josebe Telleria, Jose Inazio Insausti, Lupe Nebreda.

ELEKTRIZITATEA 1 ilara: Sergio Sanchez, Igor Ugalde, I単aki Kortaberria, Xabi Diez. 2. ilara: Joseba Barandiaran, Estebe Ormazabal, Eneko Mujika, Ander Garmendia, I単igo Palomo, Joxe Mari Alkorta.

35

MINTEGIAK

ERAIKUNTZA METALIKOAK 1. ilara: Mikel Iparragirre, Mikel Azkarate, Adur Leunda, Peio Etxezarreta. 2. ilara: Patxi Arratibel, Javier Zunzunegi, Miren Iartza.

OINARRIZKO LANBIDE HEZIKETA 1. ilara: Mikel Urteaga, Patxi Zubeldia, Imanol Aranburu, Joxi Martinez. 2. ilara: Pedro Llamas, Iñaki Mauleon, Maite Erauskin, Idoia Otaegi, Ainitze Teletxea

36

MEKANIKA 1. ilara: Haritz Erauskin, Juan Kruz Ezeiza, Jon Leunda, Iñaki Urbieta, Iker Etxezarreta, Gorka Azkarate. 2. ilara: Jose Manuel Hernandez, Xabier Urretabizkaia, Iñigo Lasa, Egoitz Jauregi.

ZUZENDARITZA 1. ilara: Xanti Iruretagoiena, Mari Jose Arrillaga eta Juan Urteaga 2. ilara: Juanjo Igarzabal, Iñaki Zabalo, Jose Ramon de Juan, Jorge Mancisidor eta Luis Alberto Aramburu.

37

MINTEGIAK

IKASLAN 1. ilara: Xabier Garin, Alejandro Davila, Joseba Iztueta, Jokin Matxinandiarena, Zador Gaztañaga, Xabier Apaolaza, Mikel Mendizabal, Maialen Mugika, Ainhoa Catalan, Iñigo Atxa, Mikel Irastortza. 2. ilara: Xabier Blanco, Josu Zabalo, Iker Sarriegi, Haritz Otaegi, Julen Romero, Beñat Urteaga, Gorosti Armenadariz, Benito Aiestaran, Andoni Ugarte, Unai Galan, Marius Popusoi, Ana Calvo, Asier Garay, Vanessa Ramos, Manuel Ormazabal.

INGENIARITZA Jon Ander Esnaola, Ireneo Torca, Jose Ignacio Vicente, Ramon Aldanondo eta Aitor Zuriarrain.

38

39

ARTIKULUA

LA COLABORACIÓN CON LAS EMPRESAS DEL ENTORNO ELEVA LA POSICIÓN DE MU EN LOS RANKINGS SON ALIADOS DEL CAMPUS GOIERRI DE MU EMPRESAS COMO AMPO, ORKLI, CAF, INDAR O ULMA LAZKAO FORGING.

DV GOIERRI 09 / 01 / 2016

En los últimos años está habiendo una proliferación de rankings universitarios que están generando una gran satisfacción al campus Goierri de Mondragon Unibertsitatea, porque gracias a las buenas prácticas puestas en marcha, MU logra posiciones envidiables, si bien es cierto que cada ranking utiliza diferentes criterios de medida. Existen tres grupos de rankings. Los llamados League Tables, aquellos que evalúan los resultados de investigación, y los que se basan en varios indicadores como, por ejemplo, U-Multirank o U-Ranking. Estos últimos sitúan a MU en los primeros puestos en varios indicadores. Un factor que contribuye a ello es la conexión existente entre universidad y empresa. La vinculación con el entorno, un sistema de gestión orientado a la innovación y la contribución al desarrollo comarcal son factores que han llevado a MU a mejorar su posición en los rankings de manera significativa. En este sentido, son aliados del campus Goierri de MU, empresas tractoras como Ampo, Orkli, CAF, Indar o Ulma Lazkao Forging. INMERSIÓN EMPRESARIAL REAL Es determinante para lograr una mayor visibilidad en las clasificaciones universitarias la pronta y continua inmersión de los alumnos en el contexto empresarial real. En el campus Goierri, los 40

“El estudio U-Ranking 2015 sitúa a MU como la mejor universidad vasca en innovación y desarrollo tecnológico” alumnos pueden, desde el 2º curso, alternar sus estudios con el trabajo. Además, desarrollan su proyecto de fin de grado en las propias empresas y tienen la oportunidad de integrarse en equipos de investigación formados por profesores y alumnos para llevar a cabo proyectos enfocados a los retos planteados por las empresas de la comarca. Dichos proyectos, relacionados con el título que se imparte, Grado en Ingeniería Mecánica, tienen como destino empresas del entorno como Indar y AMPO. Se trabajan varias áreas desde simulación del comportamiento mecánico o sensorización hasta diseño mecánico o materiales. INDICADORES SIGNIFICATIVOS U-Multirank, promovido por la Unión Europea, califica de excelente Mondragon Unibertsitatea en varios indicadores. Valorada la enseñanza y aprendizaje, la investigación, la transferencia de conocimiento, la orientación internacional y la contribución al desarrollo comarcal, MU destaca en coautorías con socios industriales, ingresos en investigación y en las spin-off, así como en la movilidad del alumnado. El estudio U-Ranking 2015 elaborado por el Instituto Valenciano de Investigaciones Económicas y la Fundación BBVA, sitúa a MU como la mejor universidad vasca en innovación y desarrollo tecnológico, lo que le otorga a nivel estatal el tercer puesto. El primer y el segundo puesto son para la Politécnica de Catalunya y la Politécnica de Valencia. 41

INGENIARITZA

1INGH 1. ilara: Mikel Muñoa, Ander Rodriguez, Oier Etxeberria, Ander Mariñelarena, Pello Alberdi, Julen Zubelzu, Jokin Garitano, Danel Cuellar, Mikel Gonzalez, Josu Lopez eta Mikel Galarza. 2. ilara: Eneko Elorza, Unai Garitano, Ioritz Sarasola, Iñigo Iparragirre, Patxi Aldanondo, Jon Beñat Lazkano, Andoni Caballero, Beñat Ostra, Jon Ander Peña, Aitor Erauskin, Maider Alfonso, Ane Eceiza, Asier Mujika eta Beñat Araña. 3. ilara: Ander Garcia, Eneko Ormazabal, Iñigo Arin, Iñaki Madina, Julen Galarraga, Unai Dorronsoro, Julen Erro, Imanol Arruebarrena, Imanol Telleria, Aitor Irazu, Nagore Betegon, Aitor Garcia, Irati Acosta, Jon Rodriguez eta Jon Zubillaga.

2INGH 1. ilara:Ion Etxezarreta, Nagore Azkue, Irene Gastesi, Iker Liebana, Mikel Agirre, Xabier Urdanpilleta, Iosu Telleria, Iñigo Zalduendo eta Bixente Gonzalez. 2. ilara: Xabier Galarraga, Ane Etxaniz, Maite Mujika, Iñigo Aseginolaza, Pablo Martin, Axier Garmendia, Imanol Guerra, Aritz Gabirondo eta Jon Murua.

42

3INGH 1. ilara:Unai Lertxundi, Kepa Eizagirre, Jon Viaña, Jon Gisasola, Aritz Altuna, Eriko Mujika, Ander Nazabal, Leire Iriberri, Xabat Lasa, Bogdan Popa. 2. ilara: Mattin Mujika, Beñat Balerdi, Aritz Apaolaza, Beñat Erbina, Borja Alonso, Imanol Tobias, Jon Garmendia, Gorka Barandiaran, Jokin Etxarri, Mikel Cobos.

4INGH 1. ilara: Asier Lizartza, Unai Etxeberria, Berat Agirre, Josu Urdangarin, Imanol Inza, Oier Garcia, Hodei Goikoetxea, Josu Basagoitia 2. ilara: Jokin Sarasola, Iñigo Garralda, Asier Lobato, Ander Garmendia, Iñigo Etxebeste, Imanol Cristobal, Ibon Zurutuza.

43

ARTIKULUA

PUENTES DE PALITOS DE HELADO QUE AGUANTAN HASTA 200 KILOS PROYECTO DE LOS ALUMNOS DE PRIMERO DE INGENIERÍA MECÁNICA DE MONDRAGON UNIBERTSITATEA DEL CAMPUS GOIERRI

DV GOIERRI 28 / 02 / 2016

¿Qué hacen unos alumnos de primero de Ingeniería Mecánica? Entre otras muchas cosas, construir puentes con palitos de helado y cola blanca que aguantan hasta 200 kilos de peso aplicando los conocimientos adquiridos en clases lectivas. Los chavales de Mondragon Unibertsitatea del campus Goierri han superado con nota el reto. Unos mejor que otros. De siete proyectos iniciados, cinco han conseguido cumplir con los parámetros requeridos.

estado muy motivados porque no es lo mismo ver un proyecto en el papel o ejecutarlo». Los alumnos comentan que «moralmente es importante ver que aquello que aprendes en clase sirve realmente para algo». MEZCLA DE EQUILIBRIO Y FUERZA Ha sido un trabajo de tres semanas. Los requisitos estos: la estructura tenía que resistir 200 kilos de peso, tener unas medidas concretas y ejecutar el proyecto con el menor presupuesto posible. «Nosotros hemos utilizado», explican los estudiantes «formas elípticas y triangulares porque vimos que el triángulo mantiene bien el equilibrio de fuerzas».

El caso es que para erigir los citados puentes hay que aplicar conocimientos de matemáticas y física, además de otras ciencias. Los cálculos tienen que ser infalibles. Lo saben bien Oier Etxeberria, Iñigo Iparragirre, Ander Mariñelarena, Ioritz Sarasola y Pello Alberdi que son los ganadores del proyecto del concurso que han realizado internamente.

Continúan, «tuvimos que realizar varios ensayos de tracción con los palos de helado y los posibles modos de unión para calcular el aguante en los puntos críticos y definir la estructura. Primero, hicimos los planos, luego construimos el puente y por último, hemos hecho un informe de presentación del proyecto».

Según el coordinador del campus Jose Ignacio Vicente, «el diseño tiene su complejidad desde el punto de vista geométrico, pero la ejecución también ha sido muy buena. Y han 44

ARTIKULUA

GOIERRI ESKOLAK ETA ELDUAIEN HIZKUNTZA ESKOLAK HITZARMENA SINATU DUTE GOIERRI ESKOLAN URTERO A1, A2, B1 ETA B2 MAILETAKO AZTERKETAK EGIN AHALKO DIRA

GOIERRIKO HITZA 02 / 03 / 2016

Ordiziako Goierri Eskolak eta Elduaien hizkuntza eskolak hiru urterako hitzarmena sinatu dute –2016-2019–. Horren arabera, Goierri Eskolan hemendik aurrera urtero A1,A2,B1 eta B2 mailetako azterketak egin ahalko dira, alegia, Young Learners test-etatik hasi eta First bitartekoak. Cambridge English Language Assesment ES098 zentro aztertzaileak egingo ditu azterketak. Goierri Eskola, beraz, zentro aztertzaileari lotutako prestakuntza zentroa bihurtuko da. Goierri Eskolak 2016ko ekainean lehen deialdia ateratzeko asmoa du, eta laster hasiko dira horren berri ematen. Edozein herritarrek izena eman ahalko du Goierri Eskolaren edota Elduaien Hizkuntza Eskolaren bidez.

45

IKASLAN

IKASLAN FUNDAZIOAK 25 URTE HASIERA Ikaslan Fundazioak 1981. urtean eman zion hasiera bere ibilbideari. Goierri bailarako lantegi garrantzitsuenek. Irizar eta Copreci (gaur egun Orkli) besteak-beste. Labide zikloetatik irteten ziren ikasleei, gabeziak ikusten zizkieten lan mundura iristean. Soluzio bezala, ikasle hauei, lan mundura iritsi aurretik, praktika errealak egiteko aukera ematea izan zen. Hastapen hauek, Goierri Eskolako tailerrean hasi ziren, bertan ikasketak egiten zebiltzan ikasleak hasi zirelarik inguruko enpresei piezak ekoizten. OINARRIAK JARRIAZ Pixkanaka ikasle kopurua igoaz joan zen eta eskolako instalazioak txiki geratu zirenez. 1990 urtean ordiziako Mallutz poligonoetara lekualdatzea erabaki zen. 1991 ko Maiatzaren 9 an, fundazio egitura hartu zuen erakundeak. AITORPENA 2000 urtean, Eusko Jaurlaritzako Lan eta gizarte segurantza departamentuak, ebazpen bat atera zuen. Ikaslan Fundazioak garatzen duen profesionalen formakuntza praktikoak bermea eta babesa jaso zuelarik. ETORKIZUNA 2001 urtean, lantalde independente moduan eratutako esparruak sortzen dira. Bezeroen asebetetzeko hobekuntzan lagunduko duela pentsatzen delarik. “Ikasgune” izena hartzen dute. Ikaslan Fundazioko ekoizpen aktibitateak 6 ikasgunetan banatzen dira. Horietako bakoitzean jarduera mota desberdin bat lantzen delarik. Naiz eta denek helburu komunak izan (Formakuntza eta errentagarritasuna). Bakoitzak funtzionamendu eta garapen propioak ditu. “Lantegitxo” (Ikasguenak) hauek autokudeatutako hainbat ekiporekin egunerokotasunean ikaslearen formakuntza aurrera eramateko beharrezkoa den ekoizpena kudeatzen dute.

46

Ikaslan

“Ikaslan Fundazioak lagundu egin du enpresen maila igotzen. Erreferentzia bat da formakuntza profesional praktikoan” JON AGIRRE (AMPO- LEHENDAKARIA)

FORMAKUNTZA GARATUA Egitura aldaketa honek formakuntza metodologiaren aldaketa bat ekarri zuen. Metodogoli inobatzailea eta aurrerakoia. IKAS (formakuntza)-KEEAS(Ekoizpena). Formakuntza programa honen helburu nagusia ikasturtean zehar, ikaslea profesionalki kapazitatzea da. 3 ebaluaketetan banatzen den urtean: > TEKNIKA: Abilezia, erabilitako denbora, erreminten erabilpena, kalitatea, autonomía esparruak jorratzen dira. > ARAUDIA: Auxiliarrak diren gaiak lantzen dira. Ordena/Garbitasuna, Arriskuen aurrikuspena, Mantenimendua eta Kalitatea. > HOBEKUNTZA: Iradokizun sistema eta partaidetza lantzen dira. Bestalde hilero ikasgune bakoitzeko Kalitatea, Errentagarritasuna, Entregak, Akzioak, Segurtasun emaitzen jasoera eta azalpenak burutzen dira. Enpresa funtzionamendu ezagutu eta lan dinamika partizipatiboa jorratuaz.

47

IKASLAN

Gaur egungo datuak EKOIZPEN ESPARRUAK

6 IKASGUNE

JARDUERA MOTAK

> > > > >

ZIURTAGIRIAK

> ISO 9001 · Formakuntza · Ekoizpena (elektrizitatea eta mekanizatua) > ISO 14001 > Bai euskarari “zebitzua eta lana euskaraz”

PERTSONAL KOPURUA

30 Pertsona: > 6 Zuzendaritza > 8 Monitore > 16 Kontratatu

IKASLE KOPURUA URTEKO

140

IKASLE KOPURU HISTORIKOA

+ 3500

DIMENTSIOAK

5300 m2

PABELOI KOPURUA

9

PRODUKTU KANTITATEA

+ 2000

ENPRESA KOPURUA

+50

Laser ebaketa Galdaragintza Metalezko egituren muntaia Kableatu eta armairu elektrikoen muntaia Mekanizatua

48

Ikaslan 25. URTEMUGAREN PROGRAMA Ikaslan Fundazioak izan duen ibilbidearen ospakizunetarako, zenbait ekitaldi antolatu ditu 2016 urtean zehar burutuko direnak. Ekitaldi hauen helburua, Ikaslan Fundazioaren ibilbidean eta egun ere laguntza eman eta eman dutenei eskertza adieraztean datza. EKINTZA

DATA

SOLASALDIA (IKASLEAK – ENPRESAK) MONITORE OHIAK (BISITA-BAZKARIA) SORTZAILEAK (BISITA-BAZKARIA) GOIERRI ESKOLA (BISITA-BAZKARIA) PATRONOAK (UDALAK – ENPRESAK)

MARTXOAK 18 APIRILAK 16 UZTAILA (EGUNA ZEHAZTEKE) UZTAILAK 6 IRAILA (EGUNA ZEHAZTEKE)

BIDEOA 25 urteurrena dela eta, interés talde desberdinei eskertza eman naiean. Ikaslan Fundazioak, ikaslearen perfil profesionala aberasten, Goierri Eskolarekin partekatzen duen ardura eta ilusioz egina izan den bideoa egin du.

Hemen loturak: https://www.youtube.com/watch?v=VAXbf4b7AZI

“Nere lehendabiziko lan esperientzia izan zen, erabat positiboa. Inguruko enpresekiko harremana ezinbestekoa da”

“Lan-praktika esperientzia jasotzea oso onuragarria da. Laneratzean, pertsonak dituen balio guztiak aportatzen ikasteko”

XABIER IMAZ

JOKIN LOPETEGI

INDAR- RRHH zuzendaria

CAF- Ventures manager

“Elkarlan positibo eta beharrezkoa da, ikasleak hobe prestatuak etortzen dira formakuntza praktikoa jaso ondoren”

“Irizar-Ikaslan Fundazioaren harteko erlazioa sendo eta osasun maila altuan dago”

JOSE LUIS PEREZ

GARIKOITZ TELLERIA

ORKLI-Lehendakaria

IRIZAR- Zuzendari industriala

49

ARTIKULUA

IKASLAN FUNDAZIOAK 25 URTE GAUR GOIZEAN GOIERRIKO ESKOLAN HITZALDIA EMAN DUTE IRIZAR, INDAR, ORKLI, AMPO ETA CAF ENPRESETAKO ORDEZKARIEK

GOIERRIKO HITZA 18 / 03 / 2016

hoien aurrean erantzuten jakin behar duela. Adibide moduan jarri dute egun geroz eta gehiago lan egiten dela nazioartean, eta enpresa bateko langilea prest egon behar dela kanpora joateko lan egitera, “aukera bat da”, azaldu dute.

Ikaslan Fundazioa Goierri Eskolako erdi eta goi mailako ikasleek lan praktika gehigarriak egiten dituzten formakuntza zentroa da, eta aurten 25 urte beteko ditu Ikaslan fundazioak. Hori dela eta, hainbat ekitaldi antolatu dituzte urtean zehar egiteko. Gaurkoa lehenengoa izan da. Hain zuzen ere, Goierriko bost enpresa garrantzitsuenetako ordezkari bana egon dira Goierriko Eskolan. Garikoitz Telleria Irizareko zuzendari industriala, Xabier Imaz Indarreko giza baliabideen zuzendaria, Jose Luis Perez Orkliko zuzendaria, Jon Agirre Ampoko lehendakaria eta Jokin Lopetegi CAF Ventureseko arduraduna, hain zuzen ere.

Merkatuaren aldaketak direla eta, bost ordezkariek bat egin dute argitzean ez dakitela oraindik nolako joera izango duten enpresek, baina etorkizunari begira “positibo” agertu dira. Datozen urteak “aldaketa handirik gabe” joango direla uste dute. Horrez gain, Manuel Ormazabal Ikaslan Fundazioaren zuzendaria, Zador Gaztañaga Ikaslaneko giza baliabideen eta formakuntza arduraduna eta Iñaki Zabalo Goierri Eskolako zuzendaria “oso pozik” agertu dira orain arte Ikaslanek izan duen ibilbidearekin. Izan ere, 25 urte hauetan 3.500 ikasletik gora igaro dira Ikaslanetik, 140 ikasle inguru urteko. Bost lan eremu ditu: laser ebaketa, galdaragintza, metalezko egituren muntaia, kableatu eta armairu elektrikoen muntaia eta mekanizatua. Bailarako puntako enpresentzat egiten dute lan.

Solasaldian enpresen ikuspegia azaldu dute, eta ikasleei hainbat gomendio eta gako ere eman dizkiete ordezkariek. Gehien nabarmendu duten ideia izan da langileak izan behar duen jarrera. Ikasketak behar-beharrezkoak direla azaldu dute, baina jarrera positibo eta onik gabe ez dagoela aurrera egiterik. Egun enpresen merkatua erabat “aldakorra” dela ere argitu dute, eta horregatik langileak ere aldaketa 50

ARTIKULUA

CUARENTA ESTUDIANTES CHILENOS PERFECCIONARÁN SUS ESTUDIOS TÉCNICOS EN GOIERRI ESKOLA LLEGAN GRACIAS AL PROGRAMA DE BECAS DEL GOBIERNO CHILENO ‘TÉCNICOS PARA CHILE’ Y AL ACUERDO ENTRE GOIERRI ESKOLA Y SU MINISTERIO DE EDUCACIÓN. DV GOIERRI 26 / 09 / 2015

El acento chileno empieza a formar parte de los sonidos de Goierri Eskola y es que, por tercer año consecutivo, un grupo de 40 chilenos ha aterrizado esta semana para profundizar sus estudios técnicos en el centro durante este curso escolar. ALOJADOS EN ORDIZIA Y BEASAIN Los alumnos chilenos vienen a Goierri gracias al programa de becas del gobierno chileno ‘Técnicos para Chile’ y al acuerdo que mantiene Goierri Eskola con el Ministerio de Educación del país latinoamericano. La mayoría de ellos son trabajadores que acceden a la subvención para mejorar sus conocimientos técnicos. Hay quien llega a la comarca con toda la familia. Se alojarán en 18 viviendas de Ordizia y de Beasain. Dependiendo de los cursos, algunos se despedirán en abril, otros lo harán en junio y hay quien se quedará hasta julio. El acto de bienvenida tuvo lugar el miércoles. El director Iñaki Zabalo y el grupo de profesores les ha dado la bienvenida para que se sienten como en casa.

ODOL-EMATEA

51

BATXILERGOA

1BT1 1. ilara: Haritz Lizarraga, Juan Alberto Castro, Iker Iturrioz, Ibon Pino, Pablo Merchan, Xabat Irastorza, Aitor Insausti, Eneko Mujika. / 2. ilara: Loinaz Alonso, Uxue Nafarrate, Jon Galdeano, Manex Goikoetxea, I単aki Carrera, Eneko San Miguel, Imanol Azurmendi, Eneritz Urkola. / 3. ilara: Aitor Urteaga, I単aki Arrese, Ivan Gonzalez, Mikel Moreno, Aitor Garmendia, Asier Alberdi, Aimar Balerdi, Amaia Aramburu, Julen Bujanda. / 4. ilara: Xabier Orbegozo, Alain Azcona, Asier Maiztegui, Jon Mendizabal, Miguel Gomez, Mikel Alonso, Ander Herrero, Xiker Royuela, Gorka Caballero.

1BT2 1. ilara: Xabier Aramendia, Xuban Mendiola, Usua Vergara, Naroa Lizarraga, Andrea Navarro, Naroa Larraza, Eneritz Karasatorre, Maialen Aramendia, Amaiur Bengoetxea, Maddi Ugarte, Uxue Ganuza, Amaia Garmendia. 2.ilara: Joseba Ramos (Tutorea), Jon Zurutuza, Leire Bergera, Izaskun Rojo, June Erauskin. / 3. ilara: Jon Saez, I単aki Salaberria, Mikel Martinez, Irantzu Berasategi, Ander Go単i, Amaia Auza, Miren Aguirre, Nerea Amondarain, Jonan Zelaia, Gaizka Lanas. / 4. ilara: Unai Alaba, Aimar Ijurra, Mikel Aguirre, Mikel Apaolaza, Unai Ruiz, Julen Goikoetxea, Allen Bachiller, Hasier Galarza, Sergio Mateos.

52

2BT1 1.ilara: Beñat Matxain, Bingen Galarza, Aritz Jauregi, Maialen Ariztimuño, Olatz Agirre, Garazi Artieda, Mikel Mujika. 2.ilara: Eneko Legarra, Iker Agirre, Egoitz Tello, Ander Pagola, Iñigo Garmendia, Xoane Puy, Aitor Gonzalez, Unai Perez. 3.Ilara:Aritz Garmendia, Gorka Zudaire, Julen Mayo, Inazio Aizpuru, Jon Sebastian, Iker Urzelai, Iker Imaz, Aitor Rodriguez, Igor Arana.

2BT2 1. Ilara: Izar Parot,Andrea Ansotegi, Leire De Juan, Garat Flores, Oihane Fernández, Marta Hernández, Andrei Simon, Garazi Regil, Alaitz Ramirez. 2. Ilara: AneSoto, Leire Murua, Oihane Gabirondo,Uxue Urbizu,Maider Aguirre,Ioritz Carrera,Igor Garmendia,Iñaki Arrue,Ion Beristain,Iban Luque,Beñat Beloqui,Aitor Maiz,Eñaut Barandiaran,Ion Telleria.

53

ARTIKULUA PRENTSAN: DV ARTIKUKUA

UNA REPRESENTACIÓN DE LA FP DE NAMIBIA VISITA GOIERRI ESKOLA COMO CENTRO REFERENTE EL OBJETIVO PRINCIPAL DE LA VISITA FUE CONOCER LA GESTIÓN, LA CALIDAD Y LA ORGANIZACIÓN DEL CENTRO GOIERRITARRA

DV GOIERRI 03 / 12 / 2015

Directores y jefes de estudios de seis centros de Formación Profesional de Namibia visitaron ayer por la mañana Goierri Eskola como uno de los centros referentes de la Formación Profesional vasca por el sistema dual que ofrece. La visita se enmarcó en el proyecto Vetibac (Vocational Education and Training International Basque Campus) que desarrolla Tknika.

de incorporarse al mercado laboral, ya que culminan el ciclo con 900 horas más de prácticas realizadas en comparación con las 350 horas establecidas por ley. Es un factor diferenciador que tiene su reflejo en la empleabilidad. El 88% de los alumnos que trabajaron en Ikaslan durante el pasado curso escolar están trabajando. Son prácticas voluntarias por las que reciben una beca y participan entre el 75 y el 78% de alumnos, según explicó el director de Goierri Eskola Iñaki Zabalo que fue el encargado de dirigir la visita junto a Xanti Iruretagoiena, responsable de relaciones externas de Goierri Eskola, y Zador Gaztañaga, responsable de formación de Ikaslan. Les acompañó, en nombre de Tknika, Jon Zarraga y Pablo Mariño.

Los trece profesionales de la enseñanza profesional de Namibia están recibiendo estos días cursos de formación en Tknika y aprovecharon la mañana para conocer la gestión, la calidad y la organización de Goierri Eskola. La delegación de Namibia comenzó la visita en Ikaslan, centro cooperativo donde los alumnos de grado medio y superior de Goierri Eskola realizan prácticas adicionales que les otorgan una ventaja competitiva a la hora 54

El 88% de los alumnos que trabajaron en Ikaslan durante el pasado curso escolar están trabajando. PRETENSIÓN MÁS AMBICIOSA

acercamiento a la Formación Profesional vasca aunque la pretensión de Tknika es más ambiciosa. En un futuro plantean traer a más profesores para una formación más sólida, porque respecto al nivel tecnológico «estamos muy lejos», explicaron.

Tras conocer Ikaslan, la delegación visitó las instalaciones de Goierri Eskola donde pudo conocer más en profundidad la oferta formativa del centro, los medios tecnológicos con los que cuenta, los parámetros de gestión o el trabajo que desarrolla en el ámbito del emprendizaje o en el de la internacionalización.

Namibia es un país africano de dos millones de habitantes, es decir, tres habitantes por kilómetro cuadrado. En todo el país hay seis centros público de Formación Profesional.

Los profesores y jefes de estudios namibios tuvieron un primer

IRTEERA MUTILOARA BATXILERGOA

55

ELEKTRIZITATEA

1AR3 AUTOMATIZAZIO ETA ERROBOTIKA INDUSTRIALEAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1. MAILA 1. ilara: Joxe Mari Alkorta (Tutorea), Roberto Carracedo, Imanol Zurutuza, Imanol Arangoa, Joseba Imaz, Urtzi Markinez, Ander Urrestarazu, Aratz Urrizola, Ander Vinagre. 2. ilara: Oier Mitxelena, Imanol Bidegain, Mikel Atienza, Amaia Razkin, Beñat Madariaga, Iker Altuna, Andoni Alustiza, Iker Unanue, Ian Carro, Aitor Zoilo, Unai Osoro, Ander Aristegi, Asier Gallego, Josu Murua.

1MK3 MEKATRONIKA INDUSTRIALEAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1. MAILA 1. ilara: Aitana Castaño, Iker Zurutuza, Kepa Garcia, Erik Sagastume, Mikel Oria, Iñigo Irisarri, Mikel Corchero, Ganix Amundarain, Iñaki Alvarez. 2. ilara: Iñaki Kortaberria (Tutorea), Josu Ramirez, Joseba De la Hera, Joseba Amondarain, Julen Ugarte, Borja Olaizola, Andoni Aguirre, Javier Guisado, Asier Palacios, Maialen Aztiria, Andoni Zubiaurre. 3. ilara: Aitor Urdangarin, Alex Godoy, Aimar Garmendia, Jon Mendizabal, Mikel Otermin, Iñigo Inchausti.

56

1ML2 TÉCNICO EN MANTENIMIENTO ELECTROMECÁNICO Ainara Goenaga, , Victor Javier Sanchez, Carlos Aramburu, Eneko Urretavizcaya, Iker Barriola, Ander Herrador, Francisco Javier Gonzalez, Juan Carlos Ramírez, Izaro Lazcano

1TI3 TELEKOMUNIKAZIO ETA INFORMATIKA SISTEMETAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1. MAILA 1 ilara: Estebe Ormazabal (Tutorea), Iñigo Carrillo, Enaitz Telletxea, Iker Ortiz, Jokin Urzelai, Ander Mendoza, Ekain Vallejo, Andoni Torres. 2 ilara: Ander Iribarren, Andoni Martínez, Mikel Imaz, Miguel Ángel Sánchez, Axel Arrieta, Rosa Milagros Hijona.

57

ELEKTRIZITATEA

2AR3 AUTOMATIZAZIO ETA ERROBOTIKA INDUSTRIALEAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2. MAILA 1 ilara: Eric Agirre, Ander Mugica, David Soto, Ibon Etxabe, Jokin Intsausti, Jon Goikoetxea, Ainhoa Barandiaran. 2 ilara: Ibai Etxezarreta, Ander Borrego, Eukeni Goikoetxea, Iosu Elorza, Haritz Garay, Gurutz Gorostizu.

2MK3 MEKATRONIKA INDUSTRIALEAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2. MAILA 1. ilara: I単igo Garmendia, Aras Karakus,I単aki Mu単oa, Jon Ander Gutierrez, Julen Goikoetxea, Xabat Aranburu. 2. ilara: (Eneko Mujika), Andoni Beramendi, I単aki Arregi, Andoni Agirreurreta, Julen Esnaola, Eneko Araiztegi, Jon Casales, Ander Alonso, Joanes Satrustegi, Eneko Lopez, Josu Mozo, Alberto Bellosillo, Mikel Pagola.

58

2ML2 2TI3 TELEKOMUNIKAZIO ETA INFORMATIKA SISTEMETAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2. MAILA 1. ilara: Joseba Barandiaran (Tutorea), Fernando Fernandez Aguado, Joseba Saldaña Velasco, Oihana Aseguinolaza Alcorta, Agurtzane Zaldua Barrio. 2. ilara: Alain Lopez Korta, Sergio Bellosillo Perez, Iker Otamendi Otamendi.

SEGURTASUN ETA INGURUMEN ASTEA

59

ERAIKUNTZA METALIKOAK

1MT3 METAL ERAIKUNTZETAKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1. MAILA 1.ilara: Daniel Dulgheru, Jian Zhu, Andoni Alviz, Susana Miranda, Miren Iartza (tutorea), Ander Zufiaurre, Aitor Agirretxe, Andoni Olano. 2.ilara: Julen Sánchez, Ander Zufiria, Iban Cervero, Jesus Mendizabal, Elisabet Pinto, Iker Toledo, Iker Martínez, Joan Flores, Iban Baztarrika. 3.ilara: Xiker Goikoetxea, Iban Matxinandiarena, Xuar Jauregi, Ioritz Deba, Imanol Rodriguez, Asgar Hussain, Madan Adhikari, Beñat Azketa.

1SG2 SOLDADURA ETA GALDARAGINTZAN TEKNIKARIA - 1. MAILA 1. ilara: Igor Manso, Beñat Jauregi, Beñat Intxausti, Andoni Saez De Maturana, Joseba Saez De Maturana, Aritz Alzueta, Ander Aparicio. 2. ilara: Adur Leunda (tutorea), Ruben Sanchez, Xabier Collado, Lander Casado, Gorka Calvo, Ruben Llorente, Lutxo Bautista, Jon Gomez, Joseba Barreiro, Mikel Rey, Iker Azurmendi. 3.ilara: Jon Anduaga, Unai Hernandez, Aitor Orbea, Eloy Ricardo Ponciano, Ion Olaran, Eneko Casado, Aingeru Perez, Mattin Jauregi.

60

2MT3 METAL ERAIKUNTZETAKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2. MAILA 1 ilara: Mikel Leunda, Adur Murua, Oscar Sanz, Adur Mendizabal, Julen Gonzalez, Aitor Oiarbide, Alberto Aramburu, Jokin Letamendi. 2. ilara: Bittor Aramburu, Aitor Perez, Sergio Hernando, Hector Porras, Joseba Matxain, Asier Altolagirre, Jon Goikoetxea, Arantxa Barrio, Miguel Paredes, Mikel Azkarate (irakaslea).

2SG2 SOLDADURA ETA GALDARAGINTZAN TEKNIKARIA - 2. MAILA 1 ilara: Peio Etxezarreta (Tutorea), I単aki Lario, Mireia Casta単o, Asier Vicente, Kepa Lasa, Ekaitz Fernandez. 2. ilara: Hassane Fakhar, Iker Arrizabalaga, E単aut Altuna, Imanol Otaegi, I単igo Zabala, Aritz Oria, Arkaitz Barandiaran.

61

ADMINISTRAZIOA ETA FINANTZAK

1AF3 ADMINISTRAZIO ETA FINANTZETAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1 . MAILA 1. ilara: Aitor Casales, Nagore Etxezarreta, Joana Iturrino, Nagore Mendoza, Ander Larrarte, Xabier Ibarguren. 2. ilara: Kattalin Beitia, Iñaki Izagirre, Irene Garces, Uxue Arizkorreta, Nerea Ruiz, Goizane Imaz, Ainhoa Muriel, Oihane Iragui, Alain Antsotegi. 3. ilara: Kepa Ortuño, Xabier Crehuet, Mikel Esnaola, Jorge Santamaria, Pablo Zabala, Unai Agirre.

2AF3 ADMINISTRAZIO ETA FINANTZETAN GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2 . MAILA 1. ilara: Itziar Martiarena, Aiora Unanua, Jaione Lobato, Itziar Cajigas, Aimar Inchausti, Unai Casado, Alberto Dominguez. 2. ilara: Ianire Sanchez, Maria Murua, Maite Gallurralde, Aitziber Urreta, Oihana Galarraga, Loinaz Guerra, Miren Pereda, Mikel Garcia, Natalia Villacorta, Naiara Dominguez.

62

ADMINISTRAZIOA PERTSONEI ARRETAETA FINANTZAK

1PA2 MENDEKOTASUN EGOERAN DAUDEN PERTSONEI ARRETA EGITEKO TEKNIKARIA - 1 . MAILA 1. ilara: Ouafa Laksakess, María Maiztegi, Valery Leyton, Sonia Vicente, Eider Pelaez, Maider Lasa eta Amina Stitou. 2. ilara: Goyi Gozalo (tutorea), Diana Nocaci, Jone Dorronsoro, Leyre Agirre, Ainhoa Fernandez, Andrea Gómez, Coro Sanchez eta Olatz Aranburu. 3. ilara: Sandra López, Oihan Velasco, Nerea Muñoz, Maider Del Nozal, Patxi Telleria eta Alvaro Sorarrain.

2PA2 MENDEKOTASUN EGOERAN DAUDEN PERTSONEI ARRETA EGITEKO TEKNIKARIA - 2 . MAILA 1. ilara: Nerea Martín, Raquel De Oliveira, Idoia Arranz, Maialen Apesteguia, Ainhoa Plagaro, Maddi Aramburu, Maddi Flores, Mirari Marcos eta Garbiñe Mujika. 2. ilara: Idoia Otaegui (Tutorea), Ione Ortega, Maddi Caballero, Ainara Garate, Nekane Mujika, Josune Vivanco, Ane Nadal, Ane Zubiria eta Ioar Urrizola.

63

LANBIDE

SSCS0208 – ATENCIÓN SOCIOSANITARIA A PERSONAS DEPENDIENTES EN INSTITUCIONES SOCIALES 1. ilara: Marta Ropero, Beatriz Garate, Asunción Aguirre, Kontxi Litago, Mª José Izaguirre 2. ilara: Lorena Sánchez, Lourdes Rodríguez, Izaskun Lizarrazu, Sonia Cueva, Dora Samboni, Idoia Esnarriaga, Antxone Pérez, Fernanda de Pava, Rosangela Tomé.

IMAQ0108 – MANTENIMIENTO Y MONTAJE MECÁNICO DE EQUIPO INDUSTRIAL 1. ilara: Xabier Urretavizcaya (irakaslea), Diego Alfonso Jimenez, Jose María Guijarro, Josu Oyarbide, Aitor Zubeldia et Iban Chave. 2. ilara: Abdati baji, Fernando Pinar, Victor Ricardo Fernandez de Barros, Unai Eguren, Oier Goñi.

64

FMEC0210- SOLDADURA OXIGÁS Y SOLDADURA MIGMAG Ahmed Hassad, Amurrio (Tutorea), Leandro Peleytay, José María Gilete, Luken Izaguirre, Hassane Raddach, Khalid Bouharia, Lahcen Addi, Usue Gastesi, Laura Martin, David Perez, Manuel Perez, Lekbir Sbai, Jose Maria Zabala, Joseba Ona.

ADGD0108 – GESTIÓN CONTABLE Y GESTIÓN ADMINISTRATIVA PARA AUDITORÍA 1. ilara: Josu Aldasoro; Yasmin Neyra; Jose Javier Urquia; Iñaki Aurkia, Iñigo Pascual; Estitxu Arraztio; Unai Irisarri. 2. ilara: Alazne Ormazabal (tutorea); Irma Menoscal; Fabiola Jauregui; Ainhoa Medina; Nagore Andueza; Irati Gabilondo; Eider Zurutuza; Sandra Paul; Roxana Octavia Craciun; Aura Elena Dumitru; Maria Moroz.

65

MEKANIKA

1DF3 FABRIKAZIO MEKANIKOKO DISEINUKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1 . MAILA 1. ilara: Pablo Rodriguez, Josu Pagola, Ander Zaragueta, Maider Amenabarro, Lierni Gastearena, Naroa Larrañaga, Almudena Gomez, Oscar Duarte, Mikel Azurmendi, Imanol Rojo. 2. ilara: Mikel Gurrutxaga 3. ilara: Gorka Azkarate (tutorea), Kiran Ghimire, Ramchandra Poudel, Mikel Matxinea, Ivan Flores, Unai Ramirez, Jakue Arruabarrena, Eren Larena, Xabier Pastor, Francisco Javier Imaz.

1FM3A FABRIKAZIO MEKANIKOKO PRODUKZIOA PROGRAMATZEKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1 . MAILA 1. ilara: Urko Otamendi, Jon Ander Colombo, Asier Rodriguez, Joseba Sanchez, Jorge Aramburu, Axier Gorostegi, Iñigo Urkola, Aritz Salinas, Jon Ander Garcia. / 2. ilara: Mireia Telleria, Saioa Aramburu, Maitane Corcuera, Ainhoa Imaz, Iñaki Urrestarazu, Erik Iñurrita, Ibai Lanz, Xabier Galparsoro, Jon Plazaola, Julen Eraso, Iñigo Lasa (tutorea). 3. ilara: Andoni Sagardia, Jesus Galindo, Ander Zubizarreta, Eneko Ibañez, Yoni Muñoz, Joseba Olaziregi, Iñaki Hernandez.

66

1FM3B FABRIKAZIO MEKANIKOKO PRODUKZIOA PROGRAMATZEKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 1 . MAILA 1. ilara: Asier Nieto, Gorka Etxeberria, Ander Fondon, Aitor Amayuelas, Imanol Yugueros, Luis Xavier Fernandes de Oliveira. 2. ilara: Igone Gutierrez, Eider Plazaola, Iratxe Urkia, Francisco Javier Martinez, Edurne Arriola, Mirari Rezola, Unai Lertxundi, Aitor Berakoetxea, Asier Zubeldia, Mikel Etxeberria, Asier Talavera, Haritz Arteaga, Jokin Gallurralde, Aritz Agirre, Xabier Hidalgo, Mikel Paredes, Josu Lekuona, Aratz Aramburu, Kimetz Garcia, Jon Leunda (Tutorea).

1ME2 MEKANIZAZIOAN TEKNIKARIA - 1 . MAILA 1. ilara: (Iñaki Urbieta),Joseba Galarza ,Kepa Amundarain, Igor Zunzunegi, Aritz Irureta, Iker Eizagirrre,Iñaki Olmos. 2. ilara: Loinaz Leon, Joanes Agirre,Jon Fran Huici,Joseba Gorriti,Alex Irastorza, Eneko Perez, Jon Aramburu, Asier Jaka. 3. ilara: Javier Domingez,Aitor Lopez,Ibon Nieto,Joseba Tobias,Axel Barreira,Andoni Goikoetxea,Adur Gerique,Unai Flores,Gorka Zudaire.

67

MEKANIKA

2DF3 FABRIKAZIO MEKANIKOKO DISEINUKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2 . MAILA 1. ilara: Ibai Arratibel, Marco Alijostes, Xabier Mendez, Ander Albarran, Iñigo Amonarriz, Maider Rodriguez, Amaia Berasategi, Eukene Aragon, Tamara Loriente, Maria Gallastegi. 2. ilara: Pablo Sanchez, Iker Uranga, Iñigo Izagirre, Mara Munduate, Jon Gutierrez, Amaia Cobos, Mikel Gonzalez, Gorka Isidro, Alex Carvajal, Oihana Amilibia, Iker Etxezarreta (tutorea).

2FM3A FABRIKAZIO MEKANIKOKO PRODUKZIOA PROGRAMATZEKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2 . MAILA 1. ilara: María Díez, Xabier Jauregi, Xavier Ball, Igor Garmendia, Eneko Lasa, Iñigo Arratibel, Mikel Arratibel, Aitor Iraola, Hasier Sánchez, Haritz Erauskin (Tutorea). 2. ilara: Julen Oria, Aratz Garmendia, Xabier Unanue, Mikel Méndez, Gaizka Sarasua, Xabier Agirre, Joseba Ormeño, Unai Otxoa-Aizpurua.

68

2FM3B FABRIKAZIO MEKANIKOKO PRODUKZIOA PROGRAMATZEKO GOI MAILAKO TEKNIKARIA - 2 . MAILA 1 ilara: Lander Telleria, Be単at Urteaga, Itziar Jauregi , Elixabete Murua, Said Bensaad, Julen Salda単a. 2. ilara: Oier Ruiz De Azua, Jon Arranz, Ivan Llorente, Abbat Hernaez, Ion Ayestaran, Ander Gorrotxategi, I単aki Garin, Josu Bujanda, Ander Gazta単aga, Ibai Jauregi.

2ME2 MEKANIZAZIOAN TEKNIKARIA - 2 . MAILA 1. Ilara: Joanes Ijurcol, Ander Zelaia, Juan Carlos Busca, Xabi Grados, Haritz Iruin, Oihan Artola, Julen Grados, Eneko Echeverria. 2. Ilara: Amaia Gorostegui, Ohian Karasatorre, Ugaitz Etxeberria, Julen Caramanzana, Ion Barandiaran, Gorka Lopez, Izai Mauleon, Lander Ugarte (tutorea).

69

ARTIKULUA

SAKANATIK GOIERRIRA SAKANAK BETIDANIK IZAN DU HARREMAN ONA GOIERRI ETA HANGO INDUSTRIAREKIN. BINGEN GALARTZA IPARRAGIRRE 2. BATXILERGOKO IKASLEA

3 urte nituela hasi nintzen Altsasuko IĂąigo Aritza ikastolan. Nire gurasoek aukeratu zuten ikastetxea, eta baita ongi aukeratu ere. Ikastolan pasatako urteak izugarriak izan dira, inoiz ahaztuko ez ditudan esperientziak bizi izan ditut bertan. Zerbait azpimarratu beharko banu, gertutasuna litzateke, bai irakasle eta bai ikasleekin. Familia handi bat osatzen genuen denok, denok ezagutzen genuen elkar. Urte guzti horietan gelakide berberak izan nituen eta beraz, lagun handiak ginen. Ziur aski momentu txarrak ere pasako nituen, baina nik ez ditut gogoratzen, gauza onak besterik ezin ditut esan ikastolaz.

bi aukera nituen: Altsasuko institutua edo Goierri Eskola. Zirt edo zart egin behar nuen, eta galduta nengoen. Goierrikoek eskola ezagutzera emateko eta genituen zalantzak argitzeko aurkezpen bat egitera etorri ziren ikastolara. Oso gustura izan nintzen. Eskola eta instalazioak ikustera ere eraman gintuzten. Gure ikastola txikia eta nahiko xumea denez, erabat txundituta itzuli ginen denok etxera, izugarri gustatu zitzaigun eskola. Bestalde, airez aldatzeko gogoa nuen. Hala ere, institutua 500 metrora dago ikastolatik, eta beraz, alde horretatik ez zegoen aldaketa handirik. Goierrin ikasteak leku eta jende berria ezagutzeko aukera ematen zidan. Bidaian denbora gehiago pasatu beharko nuke, noski, eta, beraz, goizago jaiki beharko nintzateke, baina horrek ez zidan gehiegi axola (oso gustura egiten da lo autobusean!).

13 urte eta gero, DBHko 4. mailara heltzean, ikastola utzi eta batxilergoa non egin behar nuen erabakitzeko ordua heldu zitzaidan. Oraingoan niri zegokidan erabakitzea, batxilergo teknologikoa egin nahi nuela argi nuen, baina ikastetxeari zegokionez

70

“Laster iritsiko zaigu eskola uzteko momentua, eta badakit pena handiz joango naizela” Aurreko urteetan Goierrin ikasitako ikasle batzuk ezagutzen nituen, eta oso gustura aritu zirela kontatu zidaten. Eskolako filosofia ere erakargarria iruditu zitzaidan: ikasgai batzuk ingelesez ikasi ahal izatea, talde lana bultzatzea, elkartrukea atzerriko eskolekin…

pena handia ematen zidan haiengandik banandu behar izateak elkarrekin hainbeste urte igaro ondoren. Ia bi urte pasa dira harrezkero eta betebetean asmatu nuela uste dut. Oso gustura nago gelakide eta irakasleekin. Laster iritsiko zaigu eskola uzteko momentua, eta badakit pena handiz joango naizela. Eta berriz ere aukerak… Oraingoan, gainera, erabakia garrantzitsuagoa da, hurrengo urteetan ze bide hartuko dudan markatuko baitu. Berriz ere duela bi urte bezala gertatzen zait, zer egin nahi dudan badakit, txikitxikitatik gustatu izan zaizkit teknologia berriak, eta horregatik ingeniaritza informatikoa egin nahi dut, baina non egin ez dakit. Aurrekoan Arrasateko unibertsitateko ate irekietara joan nintzen, eta, egia esan, itxura ona hartu nion, baina ondo aukeratzeko gehiago eta hobeto begiratu beharko dut. Ea oraingoan ere asmatzen dudan!

Sakanak betidanik izan du harreman ona Goierri eta hango industriarekin. Izan ere, sakandar asko aritu izan dira lanean Ormaiztegin, CAFen, Irizarren… Gainera, osaba batek Koldo Saratxagari buruzko liburu bat idatzi zuen joan zen urtean, eta hark kooperatibei aplikatutako filosofia berezia eta interesgarria iruditu zitzaidan, eta mundu hori ezagutzeko gogoa nuen. Sakanan kooperatiba gutxi dago, baina daudenak indartsuak dira. Gauza horiek kontuan hartuta, Goierri Eskolara joatea erabaki nuen. Hala ere, azkeneko momentuan zalantza sortu zitzaidan. Ikastolako gelako gehienek Altsasun ikasi nahi zuten, eta

71

KAFETEGI ZERBITZUA

KAFETEGIA Aitor Jauregi, Aintzane Moreno, Lidia Martin eta Frederick Rodriguez

ELKARTRUKEAK

72

DISEINUKO ALTZARI KONTENPORANEOA ETA HONDARTZARAKO ETA LORATEGIKO ALTZARIAK

ENEA – EREDU

Koop. E.
 Ola auzoa, 4 ~ E-20250 LEGORRETA
 Tel. 943 80 62 75 / Fax. 943 80 61 74
 www.eneadesign.com / enea@eneadesign.com www.eredu.com / eredu@eredu.com 73

ARTIKULUA: GOIERRI ESKOLA

ERASMUS PROGRAMA INDARTUZ, GOIERRI ESKOLAKO ERDI MAILAKO FORMAKUNTZA ZIKLOETAN GOIERRI ESKOLA 05 / 06 / 2015

Soriyer Gil da, Erasmus programari esker, praktikak egitera Irlandara joan den lehenengo ikaslea Goierri Eskolako Erdi Mailako Formakuntza Zikloetan. Orain arte, ez da Erdi Mailan dabilen ikaslerik animatu mugikortasun programa horretaz baliatzera, nahiz eta denek duten Erasmus beka eskatzeko aukera. Joera handixeagoa da Goi Mailako ikasleen artean, baina Erdi Mailan orain artekoan ez da ohiko praktika izan. Goierri Eskolak ikasleak animatu nahi ditu Erasmusen aldeko apustua egiteko eta euren formakuntza Europako beste herrialderen batean osatzeko, horrelako esperientzia batek dituen abantailak direla-eta. Gregoria Gozalo irakaslearen hitzetan, “kasu askotan, hizkuntzen ezjakintasuna eragozpen bat da beste herrialde batera joatea erabakitzeko orduan. Bestetik, Erdi Mailako zikloetan ikaslegoaren profila oso dibertsifikatua da, bai adinagatik eta bai ibilbide profesionalagatik. Badaude lanik gabe geratu eta formazioa nahi duten pertsonak, lan esperientzia izan arren titulua behar dutenak, bigarren titulu baten bila etorritakoak, e.a. Unibertsitarioaren profilak joera handiagoa du horrelako programa edo ekimenetan parte hartzeko”. PRAKTIKAK IRLANDAKO CORK HERRIKO EGUNEKO ZENTRO BATEAN Goierri Eskolaren kasuan, Erdi Mailako zikloetan, Erasmusen estreinaldiaSoriyer en el centro Sorivier Gil ikaslearen eskutik etorri da. “Mendekotasun egoeran dauden pertsonei arretako teknikaria” titulupean ematen den modulua egiten ari da. Goierri Eskolak 74

modulu hau Gurutze Gorriarekin elkarlanean eskaintzen du. Gil, aurrreko apiriletik Irlandako Cork hiriko Eguneko Zentro batean ari da praktiketan. Hiru hilabeteko iraupena dute praktikek. Goierri Eskolak eskaintzen duten formakuntza ziklo honen ezaugarri nagusia da hiru alorretarako gaitasun profesionala akreditatzen duela: arreta soziosanitarioa instituzioetan, etxez-etxeko laguntza zerbitzua eta telefono bidezko laguntza zerbitzua. Alegia, praktikan, hiru titulu eskuratzen ditu ikasketa hauek egiten dituenak edo hiru Profesionaltasun Ziurtagiriren baliokidea litzateke. Goierri Eskolak 2013an barneratu zuen bere hezkuntza eskaintzan aipaturiko zikloa, beraz oraintxe azken txanpan daude lehenengo promozioko ikasleak. “Zenbait ikasgaik –dio Ruth Gonzálezek, Gurutze Gorriko erizain eta irakasleak- teorikoak izan arren, zati praktikoa ere badute eta Goierri Eskolan bertan dugun tailerrean egiten ditugu dagozkien praktikak. Baina 2. mailan benetako lantoki batean egiten dira praktikak. Modulua 2000 ordukoa da eta horietatik, 380 lantoki batean praktiketan ematendira”. Hori ahalbidetzeko, Goierri Eskolak hainbat zentrotan lan-praktikak egiteko bitartekaritza egin du, besteak beste, honako hauekin: Goxara (Ordiziako eta Beasaingo Eguneko Zentroak), Matia Fundazioa (Fraisoro), Biharko, Arangoiti, Segurako egoitza eta Altsasuko Aita Barandiaran egoitza. “Praktiketan dauden ikasle batzuk esan digutenez, lantokietan esan diete badutela interesa lanean jarrai dezaten, behin praktikak amaitu ostean”, dio Ruth Gonzálezek Eta noski, zabalik dute atzerrira joateko aukera norbait animatzen bada. 75

OINARRIZKO LANBIDE HEZIKETA

1IM1E IBILGAILUEN MANTENIMENDUKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA: ELEKTROMEKANIKA AUKERA - 1. MAILA 1. ilara: Tarik Hassad, Abderrahman Ahrouch, Andreas Fernandez, Arkaitz Cea, Ayoub Sobai, Iker Casado, Abdellah Ahrouch. 2. ilara: Salah el Haij, Ion Zelaia, Zaki Masood, Patxi Zubeldia (Tutorea), Usman Razman, Enrique Jimenez, Bilal Yagood.

1IM1K IBILGAILUEN MANTENIMENDUKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA: KARROZERIA AUKERA - 1.MAILA 1. ilara: Moises Hernandez, Jordi Hormigo, Mikel Lopez de Pedro, Mohamed Sobai, Jon Uribeecheberria, Saad Zgouri, Luka Zubiria. 2. ilara: Mikel Urteaga (monitorea), Arkaitz Alvarez, Adrian Borja, Mahrez Djatit, Ivan Basilio, Kevin Dos Santos, Angel Echeberria, Unai Elgarresta, Maite Erauskin (tutorea).

76

1MEK1 ELEMENTU METALIKOEN FABRIKAZIOKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA: MEKANIZAZIOA AUKERA - 1. MAILA 1. ilara: Alex Maldonado, Unai Jaunarena, Lander Mendizabal, Aimar Barandiaran, Julen Madera. 2. ilara: Joxi Martinez (Tutorea), Alex Neira, Iker Cuadrado, Alex Vargas, Endika Asensio, Iñaki Mauleon (Tutorea). 3. ilara: Andy Zambrano, Yerai Rodriguez, Andrei Tinis, Mikel Hernandez, Sergio Alonso.

1SU1 SUKALDARITZAKO ETA JATETXE-ARLOKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA - 1. MAILA 1. ilara: Haritz Goñi, Rebeca Rio, Madalina Caleniuc, Jennifer Rivas, Eneritz Aldaz. 2. ilara: Mohamed Chelahbi, Bryan Coron, Gorka Sanz, Joel Azkonobieta, Pedro Llamas (tutorea).

77

OINARRIZKO LANBIDE HEZIKETA

2IM1E IBILGAILUEN MANTENIMENDUKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA: ELEKTROMEKANIKA AUKERA - 2. MAILA 1. ilara: Ander Jauregi, Carlos Blanco , Dioni Santoyo, Igor Etxeberria. 2. ilara: Enrique Peixoto, Patxi Zubeldia (Tutorea), Artur Pereira , Igor Dominguez.

2IM1K IBILGAILUEN MANTENIMENDUKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA: KARROZERIA AUKERA - 2.MAILA 1. ilara: Igor Diez, Julen Mariñelarena, Aitor Silva, Mikel Oskozt, Cristian Balazs, Jahan Zaib. 2. ilara: Endika Calvo, Julen Aparicio, Gorka Rojo, Aaron Martin, Ioan Laver, Mohammad el Marrakechy, Mikel Urteaga (monitorea).

78

2MEK1 ELEMENTU METALIKOEN FABRIKAZIOKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA: MEKANIZAZIOA AUKERA - 2. MAILA 1. ilara: Julen Barandiaran, Jon Aparicio, Alain Jimenez, Xiker Martin eta Ion Mendez. 2. ilara: Idoia Otaegui (Tutorea), Gabriel Roca, Gaizka Ferreira, Unai Martinez, Jon Goicoechea eta Iñaki Mauleon (Tutorea).

2SU1 SUKALDARITZAKO ETA JATETXE-ARLOKO OINARRIZKO LANBIDE TITULUA - 2. MAILA 1. ilara: Samantha Reyes, Aintzane Moreno, Jaione Santos, Iratxe Aldaburu, Lidia Martin, Jesus Garcia, Tamara Blazquez. 2. ilara: Pedro Llamas (tutorea), Lara Lopez, Aritz Guillorme, Ohiana Nieto, Frederick Rodriguez, Dani De Oliveira, Sua Herrador, Iker Leon.

79

ARTIKULUA

SAILKAPENAREN ERROA: NESKA ALA MUTILA JAIO ZARA? MAIALEN ARISTIMUĂ‘O AGIRRE 2. BATXILERGOKO IKASLEA

Mundura etorri naizen unetik bertatik, nire bizitzako hainbat erabaki harturik daude, dagoeneko nire izenean, baina nire onespenik gabe. Ezarriko didaten perfilaren eragile nagusietako bat, jaiotzean dakarkidan genitala da, sexuen arteko mailaketa nabarmenaren ondorioz, nire etorkizuneko aukera nahiz eskubideak determinatuko dizkidana. Goierri Eskola, beste zentro nahiz esparruen antzera, errealitate honen isla garbia da. Neska eta mutil portzentajeei* erreparatzea besterik ez dago ikasketa arlo desberdinetan ze sexukoak diren ugarien jabetzeko. Zein ikasketa burutu erabakitzeko garaian, gaitasunak eta zaletasunak dira aipatzen diren faktoreak. Hala ere, gehiengoari ikusezina zaion gizarte presioa etengabeko eragile azpimarragarria da. Izan ere, zaletasunak orokorrean herentzian edota biologikoki jasotzen direnaren uste okerra dago. Esan bezala, gustu edota abileziak ez dira genetikoki jaso ohi, eta are gutxiago dute sexuarekin zerikusirik; haurtzaroan jasotzen dugun heziketak barneratzen baitizkigu. Hau da, haurrak garenean ditugun ereduak jarraitzen ditugu; inguruan ikusten duguna normaltzat hartuz, oparitzen dizkiguten jostailuen arabera gaitasun desberdinak garatuz‌

GOIERRI ESKOLAKO DATU ERREALAK (14/15 IKASTURTEA)

100 Ingeneritza Gradua

80

Automozio eta Errebotika Industriala Mekatronika

60

Telekomunikazio eta Informatika Sistemak Soldadura eta Galdagintza

40

Metal Eraikuntzak Administrazio eta Finantzak

20 %*

Mendekotasun Egoeran dauden pertsonen arreta teknikaria L.H (Fabrikazio eta Muntaia, Automozioa eta Karrozeria)

0

L.H (Sukaldaritza)

Ikasketak

80

· Neska bada, panpinak eta sukaldetxoak, gainontzekoak zaintzen eta sukaldatzen ikas dezan. · Mutila bada, baloiak eta autoak, motorren munduarekin interesa piztu eta kiroletan arrakasta izan dezan. Eskuekin jolasean haurtzarotik, mutilak pilotan; neskak margotzen; mutilak gogor joka; neskak goxoki laztantzen; mutilak gauza pisutsuak altxatzen; neskak mutilak txalotzen... · Neska izanez gero, arrosaz (eta gainera panpox) jantzi, txukuna eta garbia izan dadin, izan ere, arropak ez zikintzeko kontuz ibili eta “egoki” eseri behar duela esango baitzaio. · Mutila bada, urdin kolorea nagusi delarik arropa erosoak jantzi, jolasean baldar ibili arren txukuntasun ardura hori izan ez dezan. Zertan du baina honek eragina? Begi-bistan dago. Nor dago tailerrean lanean? Goierri Eskolako ikasleei erreparatuz, datuek eurek oihukatzen dute beren kabuz. Tailerreko lana zikina baita izan, desegokia neska politt eta panpoxa batentzat. Hain sakon barneraturik ditugun sailkapen hauek jarrera sexistak toleratzera bultzatzen gaituzte, normaltzat jotzen baititugu, tradizionaltzat. Ondo edo gaizki dauden planteatu gabe. Inor gutxiesten edota mespretxatzen ari garen zalantzarik txikiena ere egin gabe. Jarrera sexistak direla jabetu gabe; honen ondorioek guztioi eragiten digutelarik eta kalte nagusiak emakumeok pairatzen ditugularik. Aldi berean, norbera delarik kausa ere. Konponbidea eman diezaiegun sexu bakoitzari gizarteak egokitzen dizkion rolei, lehendabizi bazterketa sexistak identifikatu behar dira. Behin jabetutakoan, pentsaera aldatu eta azkenik, gainontzekoei hobetzen lagundu, etorkizunean oreka izan dezagun, berdintasuna. Baina argi, ez nabil berdintasun fisikoa lortu nahian, osaketa fisiologikoaren araberakoa baita hori. Hortaz, berdintasuna aldarrikatzen ari naizenean, berdintasun politikoaz ari naiz, eskubide eta aukera parekotasunaz alegia. Gizartearen presioak, bakoitzak dituen aukera zabalen artean askatasuna mugatzen baitu orokorrean estereotipo jakinetara bideratuz guztiok. Azken finean, gizarte patriarkalaren eraginak bultzaturik, gure ingurua da haurtzarotik gure izaera zein izango den inposatzen ari dena. Baita ere zein zaletasun egokituko zaizkigun erabakiko duena, betiere jaiotzean dugun sexuaren arabera. Eta ondorioz, zein ikasketa aukeratu erabakitzeko unean, erabateko askatasuna ukatuko didana. 81

PROGRAMA “TÉCNICOS PARA CHILE”

CURSO AVANZADO EN AUTOMATIZACIÓN INDUSTRIAL 1. ilara: Joxe Mari Alkorta (Tutorea), Juan Guillermo Abarca, Juan Carlos Díaz, Carlos Marcelo Escobar. 2. ilara: Carlos Andres Gonzalez, Hernan Alexander Vargas, Luis Antonio Aguayo, William Wilson Tapia, Gonzalo Esteban Escobar, Mauricio Fernando Perez, Rodrigo Marcelo Ricotti, Joao Ruben Bassano, Rodrigo Alfredo Cáceres , Patricio Hernan Pereira.

CURSO AVANZADO EN DISEÑO Y FABRICACIÓN MECÁNICA 1. ilara: Enrique Emmanuel Nusdel, Francinet Esau Gonzalez, Alvaro Elías Vidal, Diego Alexander Romero, Alexis Marcelo Sanhueza, Daniel Antonio Saravia. 2. ilara: Paulina Andrea Romo, Jadra Carola Roman, Jose María Letelier, Cristian Giovanni Rojas, Jorge Alberto Casale, Luis Mauricio Arévalo.

82

CURSO AVANZADO EN MECANOTRÓNICA 1. ilara: Sergio Sánchez Urkia (tutorea), Patricio Sebastián Arroyo Chacón, Cristhian Antonio Martínez Núñez, Gonzalo Patricio Valenzuela Piñeiro, Helmuth Erich Müller Vega eta Hans Mitchel González Arriagada.. 2. ilara: Alexis Alejandro Navarro Cornejo, Cristian Ariel Nauco Neipán, Carlos Daniel Hidalgo Retamal, Joaquín Eduardo Carrasco Pinuer eta Christian Andrés Pino Avilez.

CURSO AVANZADO EN PROYECTOS ESTRUCTURALES Y VERIFICACION DE OBRA SOLDADA MEDIANTE ENSAYOS NO DESTRUCTIVOS (ISO 9712) Narci Patricia Coloma, Juan Mauricio González, Miguel Angel Escobar, Héctor Gonzalo Salamanca, Lester Luis Rodriguez, Mikel Iparragirre (Tutorea).

83