Issuu

#143 ΤΕΥΧΟΣ 143 • ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

ΤΕΥΧΟΣ 143 • ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 236, Τ.Κ. 163 41, ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ ΤΗΛ / FAX: 210-5201474 e-mail: possasdia@gmail.com possasdia@yahoo.gr possasdia@hotmail.com site: www.glikos-planitis.gr facebook: "Γλυκός Πλανήτης - ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ" ΕΚΔΟΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΡΑΠΤΗ e-mail: raptidina1@yahoo.gr

Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ:

POINT EΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Πατρ. Γρηγορίου 'Ε 58-60, Ταύρος Τ: 210 9589775 - F: 210 9589536 E: point@point.com.gr, U: www.printingpoint.gr

#143

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Λ. ΚΑΠΠΑΣ

Εκδίδεται από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη και διανέμεται ΔΩΡΕΑΝ με την ευγενή χορηγία των εταιριών:

ROCHE DIABETES ABBOTT POINT ΓΙΩΤΗΣ ASCENCIA MENARINI ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ - ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΌΕΔΡΟΣ: ΧΡΉΣΤΟΣ ΔΑΡΑΜΉΛΑΣ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος» ΑΝΤΙΠΡΌΕΔΡΟΣ Α’: ΓΚΌΛΦΩ ΓΕΜΙΣΤΟΎ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πειραιά & Νήσων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η «Γλυκιά Ζωή» είναι μια προσφορά αγάπης και φροντίδας που ξεκίνησε από το Σύλλογο Διαβητικών Πειραιά και Νησιών προς τα άτομα με Διαβήτη, αλλά και για όσους ενδιαφέρονται για το Διαβήτη.

- Μήνυµα Προέδρου

- Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε

- Συνέδριο Ε.Σ.Α.μεΑ

- Επίκαιρα - Ιατρικά

- Έρευνα για τον διαβήτη

- Διατροφή

ΑΝΤΙΠΡΌΕΔΡΟΣ Β’: ΠΟΛΥΞΈΝΗ ΤΟΡΟΎΝΟΓΛΟΥ Σύλλογος/Ένωση Διαβητικών Δράμας ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ: ΜΑΡΊΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΎΛΛΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος» ΑΝΑΠΛΗΡΏΤΡΙΑ ΓΕΝΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΉ ΓΟΎΛΑ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πάτρας «Ζωή Γλυκιά» ΤΑΜΊΑΣ: ΓΕΏΡΓΙΟΣ ΤΣΟΎΤΣΑΣ Σύλλογος /Ένωση Διαβητικών Δράμας ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ Α’: ΜΑΡΊΑ ΣΓΟΥΡΟΎ Σύλλογος Διαβητικών Κρήτης ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ Β’: ΣΩΤΗΡΊΑ ΟΥΣΤΑΜΠΑΣΊΔΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Πιερίας ΥΠΕΎΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΊΩΝ ΣΧΈΣΕΩΝ: ΑΘΑΝΑΣΊΑ ΚΑΡΟΎΝΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Μεσσηνίας «Γλυκιά Μεσσηνία» ΑΝΑΠΛΗΡΏΤΡΙΑ ΥΠΕΎΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΊΩΝ ΣΧΈΣΕΩΝ: ΜΑΡΊΑ ΔΑΣΚΑΛΆΚΗ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πειραιά & Νήσων ΜΈΛΟΣ: ΛΊΝΑ ΔΌΝΗ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Κιλκίς «Δύναμη για Ζωή»

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΣΚΗΤΗΣ ΘΑΝΟΣ ΨυχίατροςΣεξολόγος ΒΟΪΔΟΝΙΚΟΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Οδοντίατρος - Χειρούργος - Ω.Ρ.Λ. ΓΙΑΜΑΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ειδικός Παθολόγος - Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Α’ Νοσοκομ. ΙΚΑ ΓΚΙΚΑ ΕΛΙΝΑ Δρ. Ψυχολογίας, Εκπαιδεύτρια Διαβήτη ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΧΑΡΗΣ Κλινικός Διαιτολόγος - Βιολόγος, Προϊστάμενος Διαιτολογικού τμήματος Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» ΖΟΥΠΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής Διαβητολογικού Ιατρείου Νοσοκομείου «ΥΓΕΙΑ» Αθήνα ΗΡΑΚΛΕΙΑΝΟΥ ΣΤΕΛΛΑ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Δ/ντρια Γ’ Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. «ΤΖΑΝΕΙΟ» Πειραιά ΚΑΛΔΡΥΜΙΔΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Παθολόγος Ενδοκρινολόγος, Δ/ντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος Γ.Π.Α.Ν. «ΜΕΤΑΞΑ» Πειραιά ΚΑΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Ενδοκρινολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Καθηγήτρια Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Διαβητολογικού κέντρου PERUGIΑ Ιταλίας, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Ιατρείου Β’ Ενδοκρινολογικού, Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ»

ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Γ.Ν. Ασκληπείου Βούλας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ Χειρουργός Ουρολόγος Δ/ντής Ανδρολογικού Ινστιτούτου ΛΑΖΑΝΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Ειδική Παθολόγος - Διαβητολόγος, Επιμελήτρια Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών. Συνεργάτης Heinrech - Heine Πανεπιστημίου Dusseldorf ΛΑΘΟΥΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Νομαρχιακή Μονάδα Υγείας Αθηνών ΛΑΛΙΩΤΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΜΑΡΙΝΑ Ψυχίατρος Λέκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθ. Αιγινήτειου Νοσοκ. Αθηνών ΛΈΠΟΥΡΑΣ ΑΝΤΏΝΙΟΣ Παθολόγος Διαβητολόγος, Διευθυντής Παθολογικής - Διαβητολογικής Κλινικής & Διαβητολογικού Κέντρου ΙΑΣΩ General ΜΑΝΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής του Διαβητολογικού Κέντρου του ΓΠΝΘ Παπαγεωργίου, Πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Ελλάδος ΜΕΛΙΔΩΝΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΤΖΑΝΕΙΟΥ» Πειραιά

ΜΠΕΝΡΟΥΜΠΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθύντρια Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Ν. Αθηνών «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» ΜΟΥΣΛΕΧ ΤΖΑΝΤ Ενδοκρινολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ. ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής ΕΣΥ, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά. ΜΥΛΩΝΑΚΗ ΘΕΟΧΑΡΟΥΛΑ Παθολόγος - Διαβητολόγος, Επιμ. Α΄της Β΄ Παθ. Κλιν. Ν.Γ.Ν. ΧΑΝΙΩΝ «Άγ. Γεώργιος» ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη) ΠΕΤΡΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ Χειρουργός Οφθαλμίατρος Επιμελητής Α΄Π.Γ.Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αθηνών ΣΚΟΥΤΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη) ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ Παθόλογος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Επιμελητής Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά ΤΕΝΤΟΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ»

Μήνυμα Προέδρου //

Αγαπητοί αναγνώστες, Η πανδημία συνεχίζεται και οι νέες μεταλλάξεις μάς θέτουν σε εγρήγορση μια και η Πολιτεία σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας και μέχρι και τώρα έχει αφήσει στο περιθώριο τους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη. Οι εμβολιασμοί συνεχίζονται και είμαστε έτοιμοι για την τρίτη δόση με την ελπίδα όλη αυτή η κατάσταση να αντιμετωπιστεί όσο πιο σύντομα γίνεται και να βρεθούμε ξανά όλοι μαζί από κοντά χωρίς φόβο. Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, παρά τις αντιξοότητες και πλήρως εναρμονισμένη με τα υγειονομικά πρωτόκολλα που ισχύουν για την αποφυγή της διασποράς του νέου κορωνοϊού, υλοποιεί σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια σε πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 και στους φροντιστές τους. Τα δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια υλοποιούνται στο πλαίσιο της πράξης «Ανάπτυξη Προτύπου Μοντέλου Ποιότητας στην Αγωγή Υγείας, Αυτοφροντίδα – Μακροχρόνια Φροντίδα Ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη», η οποία εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία Θράκη 2014-2020» και υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Ουσιαστικά πρόκειται για διήμερα εντατικά επιμορφωτικά σεμινάρια που καλύπτουν μία μεγάλη γκάμα ζητημάτων που απασχολούν τους πάσχοντες και τους φροντιστές τους, όπως είναι η γνώση για το τι είναι Σακχαρώδης Διαβήτης και από τι προκαλείται, η εκπαίδευση για την αντιμετώπιση διαφόρων καταστάσεων και συμβάντων με τα οποία μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι οι πάσχοντες από Διαβήτη, η σημασία του αυτοελέγχου, οι νεότερες εξελίξεις σε ό,τι αφορά τη φαρμακευτική αγωγή και τα αναλώσιμα υγειονομικά και ιατροτεχνολογικά προϊόντα, η σημασία της διατροφής και της άσκησης στον Σακχαρώδη Διαβήτη, οι μύθοι και οι αλήθειες στη διαχείριση του Διαβήτη, ο ρόλος της συναισθηματικής και ψυχικής ενδυνάμωσης των πασχόντων και των φροντιστών τους, η ποιότητα ζωής των πασχόντων, η νομοθεσία και τα δικαιώματα πασχόντων και φροντιστών, αλλά και ο ρόλος των Συλλόγων και της Ομοσπονδίας στην υποστήριξη των ανθρώπων με Διαβήτη. Τα επιμορφωτικά σεμινάρια είναι σίγουρο ότι θα εφοδιάσουν και θα «εξοπλίσουν» με πολύτιμες γνώσεις όσες και όσους θα μπορέσουν να τα παρακολουθήσουν ενισχύοντας τα ίδια τα άτομα και τους φροντιστές τους αλλά και τους θεράποντες ιατρούς που τα υποστηρίζουν.

ΔΡΑΣ ΕΙΣ Ε ΝΗΜΕ ΤΔΩΡΝΑΣΕΙΣ ΡΩΣΗ ΑΤΟΜΕΝΗΜ Σ ΕΚ ΚΑΙ Ε ΩΣ Ω Π ΕΚ ΤΩΝ Α ΟΙΚΟΓΕ Ν ΜΕ Ρ ΥΠ ΑΙΣΘ ΑΙΔΕΥΣΗ ΣΑΚΗΣ Ε ΤΟΜΩ Κ Ν Α Ε ΗΥ Χ Σ Ι ΙΩ Α ΤΣ Ε Ν ΜΕ Σ Ν / Φ ΕΥΑΙΣΡΘΩΔ ΑΙΔ ΟΗ ΠΣ ΟΙΗΣ ΟΙΚΟΓ Η ΑΚΧΑΡΟΝΤ ΗΤΟΔ ΗΣ ΕΝΕΙΩ ΙΑ Π Ο ΒΣ Ρ ΙΣ ΙΗ ΩΔΗ ΔΤΩΝ ΗΗ Ν / ΦΡ Τ Η Σ , ΙΑ Τ ΟΝΤΙΣ ΩΝ ΤΟΠΙΚΒΗΤΤΟΗΥ, Σ ΤΩΝ ΤΩΚΝΑΙ Τ ΟΥ ΤΟΥ ΠΛΙ Η ΚΑ ΤΟ ΙΚ ΟΥΣ ΤΘ ΟΥ ΟΥ ΠΛ ΥΣΜΟ Ν ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΠΟΥ ΕΑ ΔΩΡ ΗΣΗ Η ΠΟΙ Υ ΘΥΣΜΟ ΥΛΟ ΚΟΥ ΕΙΣ ΕΥΤΙ Υ ΠΑ6ΙΔΠΟΛ ΤΟΣ Ν ΕΚΣΕ ΓΡΑΜΜΑΑ ΠΡΟ ΗΣΗ ΔΩΡΕ ΡΕΙΑΣ ΙΣ ΛΕΘ ΥΛΟΠΟΙ 6 ΠΟΑΜ ΙΦΕ ΠΕΡ ΣΕ Σ ΤΗΣ ΤΟ Α ΠΡΟΓΡΑΜΜ ΡΕΙΑΣ ΑΜΘ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕ

ΔΡΑΜΑ ΚΑΑ ΔΡΑΜ ΒΑΛΑ ΚΑΒΑ ΞΑ ΝΘΗ ΛΑ ΚΝΘ ΟΜΗΟΤΗΝΗ ΞΑ ΟΡΤΗ ΚΟΜΟ ΕΣΝΗ ΤΙΑΔΑ ΑΛΕΣ ΕΞΑ ΟΡ ΝΔΔΑ ΤΙΑ ΡΟΥΠΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ∆ΗΛΩ ΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜ ΜΕΤΟΧΗΣ ΣΑ ΑΛΠ.Ο ΕΞ ΑΝ ΔΡ ΟΥΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΣΤΑ .Σ.Σ.Α.Σ.∆.Ι Α.: 210 520ΠΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ∆ΗΛΩΣΗ ΤΗΛΕΦΩΝ ΣΥΛΛΟ 147

4 | 695548 ΓΟΣ ∆ΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧ Α: ΣΥΛΛΟΓΟΣ 4580 ΣΑΣΙΚΩ ΕΠΙΚΟ Ν Ν.ΙΝΩΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΕΗΣ ΒΗΤ ∆ΡΑΜΑ ΗΣΤΕ Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ ΣΤΑ262 ΤΗΛΕΦΩΝΑ: Σ: 693 .∆.ΙΑ ΞΑΡΤΩΜ1474 Ν. 1821 ΕΝΩΝ| ΑΤΟ ΒΑΛΑΣ “ΓΛ.: 210 520 6955ΜΩ 4845 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΥΛΛΚΑ ΟΓΟΣ Ν 80 ΥΚΙΑ Ν. ∆ΡΑΜ ∆ΙΑΒΗΤΙΚΩ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚ ∆ΙΑΒΗΤ ΑΛΙΑ”ΑΣ: ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ο ∆ΙΑΒΗΤΗ ΙΚΩΝ Ν. ΡΟ∆ ΝΑΓΚ : 6932 694 6218 ΙΝΣΟ 312 21 ΥΛΙΝ 3419 | 698 ΟΕΞΑΡΤΩΜ ΟΠΗΣ “ΓΛ 373922 ΑΤΟΜ ΥΚΟΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΝΩΝ Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ “ΓΛΥΚ Σ ΚΟ ΜΕ ΣΜΝΕΑΝ ΟΣ”: ΙΚΟ ∆ΙΑΒΗΤΗ 3 ∆ΙΑ ΙΑ ΑΓΚΑ 25310 ΒΗΤ:ΙΚΩ ΛΙΑ” ΣΥΛΛΟΓΟΣ ∆ΙΑΒΗΤΙΚΩ 6943 86009 | 698 Ν Ν. 1234 19 ΕΒΡ |:6983 ΟΥ Ν Ν. ΡΟ∆ΟΠΗΣ “ΓΛΥΚ 7392 5761968 23 695986 851 ΟΣ ΚΟΣΜΟΣ”: 2531 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ∆ΙΑΒΗΤΙΚΩ 0 86009 5 | 6985761968 Ν Ν. ΕΒΡΟΥ: 69598685 15

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚ Ε.Π. “ΑΝΑ Ο ΤΑΜΕΙΟ ΤΟΛΙΚΗ ΜΑ ΚΕΔΟΝΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝ ΘΡΑΚΗ 20ΩΝΙΚ 14-20Ο20 ΤΑΜ ” ΕΙΟ Ε.Π. “ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΡΑ ΚΗ 2014-2020”

Θα ήθελα και από εδώ να ευχαριστήσω θερμά την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης και προσωπικά τον Περιφεριεάρχη κ. Χρήστο Μέτιο για την έγκριση της συγχρηματοδοτούμενης πράξης, τις κατά τόπους Περιφερειακές Ενότητες και τους τοπικούς Δήμους για την άριστη συνεργασία και τη δωρεάν παραχώρηση των αιθουσών για την υλοποίηση των σεμιναρίων. Ένα ξεχωριστό ευχαριστώ απο καρδιάς στους τοπικούς Συλλόγους των Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη, οι οποίοι είναι: Σύλλογος Διαβητικών Ν. Δράμας, Σύλλογος Ινσουλινοεξαρτώμενων Ατόμων με Νεανικό Διαβήτη Ν. Καβάλας «ΓΛΥΚΙΑ ΑΓΚΑΛΙΑ», Σύλλογος Διαβητικών Ν. Ροδόπης «ΓΛΥΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» και Σύλλογος Διαβητικών Ν. Έβρου. Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου τα επιμορφωτικά σεμινάρια να υλοποιηθούν και σε άλλες Περιφέρειες και σε ακόμη περισσότερες πόλεις της χώρας με στόχο την ενημέρωση και εκπαίδευση όσο το δυνατόν περισσότερων πασχόντων από Διαβήτη και των φροντιστών τους. Με αυτήν την ελπίδα, σας εύχομαι να περάσετε όμορφα και με ασφάλεια τις γιορτινές αυτές ημέρες!

Καλή χρονιά!

Τα σεμινάρια, όπως προανέφερα, υλοποιούνται στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης και συγκεκριμένα στις πόλεις: Δράμα, Καβάλα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Ορεστιάδα και Αλεξανδρούπολη.

2 //

143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Join us against diabetes Με φιλικούς χαιρετισμούς, Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ Χρήστος Δαραμήλας

Στη διαχείριση του διαβήτη κάθε λεπτό μετράει 14 ημέρες διάρκεια αισθητήρα 1 νέα μέτρηση ανά λεπτό Κοινοποίηση τιμών γλυκόζης σε πραγματικό χρόνο Εισαγωγή χωρίς βελόνα Συναγερμοί Υπο/Υπεργλυκαιμίας

Τα δεδομένα του GlucoMen® Day CGM στο Fitbit smartwatch.

GALLERY

menarinidiabetes.gr glucomenday.gr

Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε //

▶ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

Επιστολή στη νέα ηγεσία του υπουργείου Υγείας απέστειλε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) με θέμα: «Αίτημα συνάντησης με στόχο την ενημέρωσή σας για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη στη χώρα μας» (Αρ. Πρωτ.: 483/8.9.2021). Στην επιστολή της η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ανέφερε τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με Σακχαρώδη Διαβήτη και άπτονται του υπουργείου Υγείας, τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, καθώς και τις προτάσεις της επί των συγκεκριμένων ζητημάτων. Μεταξύ των θεμάτων που έθεσε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της είναι η κατάργηση του ποσοστού συμμετοχής στην ινσουλίνη για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, η απρόσκοπτη πρόσβαση των ανασφαλίστων στο αναλώσιμο ιατροτεχνολογικό υλικό που είναι απαραίτητο και ισάξιας σπουδαιότητας με τη φαρμακευτική αγωγή, η στελέχωση των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων, αλλά και η οργάνωση Ιατρείων «Διαβητικού Ποδιού», ζητήματα που αφορούν τον ΕΟΠΥΥ και τον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ), τα προβλήματα που υπάρχουν με την επιβολή διαφορετικών συντελεστών ΦΠΑ στα αναλώσιμα υγειονομικά και ιατροτεχνολογικά προϊόντα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη με αίτημα την ένταξη όλων στον υπερμειωμένο συντελεστή 6% κλπ. Επιπλέον, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, εν αναμονή προγραμματισμού συνάντησης με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, και με αφορμή καταγγελίες ανασφάλιστων πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη απέστειλε εκ νέου επιστολή για το μεγάλο ζήτημα που υπάρχει με τους ανασφάλιστους και την αδυναμία των φαρμακείων των νοσοκομείων να τους χορηγήσουν το απαραίτητο αναλώσιμο υγειονομικό υλικό (Αρ. Πρωτ.: 554/7.10.2021). Όπως επισημαίνει στην επιστολή της η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, οι ανασφάλιστοι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη στη χώρα μας έχουν αφεθεί στην τύχη τους, καθώς δε λαμβάνουν την απαραίτητη υποστήριξη από την Πολιτεία, αλλά και ούτε έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν με δικά τους έξοδα την αγορά των αναλωσίμων υλικών καθώς είναι άνεργοι και χωρίς εισοδήματα. Η αποτελεσματική, όμως, διαχείριση του Διαβήτη προϋποθέτει συχνή παρακολούθηση και όταν αυτή δεν πραγματοποιείται λόγω έλλειψης των απαραίτητων αναλώσιμων υλικών ή πραγματοποιείται με αναξιόπιστα υλικά, ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία των πασχόντων! Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ κατέθεσε στην επιστολή της συγκεκριμένες προτάσεις για την επίλυση του ζητήματος αυτού που ταλανίζει εδώ και πάρα πολλά χρόνια τους ανασφάλιστους συμπάσχοντές μας με την Πολιτεία να μην έχει προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την υποστήριξή τους.

Διευκρινίσεις σχετικά με την ένταξη των νέων ιατροτεχνολογικών προϊόντων για τον Σακχαρώδη Διαβήτη ζητά με επιστολή της η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ από τη Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ (Αρ. Πρωτ.: 347/1.7.2021) εκφράζοντας τον προβληματισμό και την ανησυχία των ατόμων με Διαβήτη για το συγκεκριμένο ζήτημα. Για το θέμα εστάλη και σχετικό δελτίο Τύπου (Αρ. Πρωτ.: 348/1.7.2021). Όπως αναφέρει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της, με Απόφαση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οργάνωσης και Σχεδιασμού Αγοράς Υπηρεσιών Υγείας στις 7.6.2021, εντάχθηκαν νέα προϊόντα ιατροτεχνολογικού και υγειονομικού υλικού στα αποζημιούμενα από τον ΕΟΠΥΥ προϊόντα και καθορίστηκε η τιμή αποζημίωσής τους. Ωστόσο, για ορισμένα από τα ανωτέρω προϊόντα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGM), εκκρεμεί από τις 23 Απριλίου 2021 η διαδικασία της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Αμοιβών και Τιμών Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων. Επομένως, εκφράζονται απορίες για το πώς είναι δυνατόν τα προϊόντα αυτά, ενώ δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία που απαιτείται και δεν έχουν περάσει από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης του ΕΟΠΥΥ, να λαμβάνουν τιμή αποζημίωσης! Επιπλέον, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της ζητά να ενημερωθεί αν η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης του ΕΟΠΥΥ προτίθεται να εξετάσει και να κοστολογήσει άμεσα τα υπόλοιπα προϊόντα του Σακχαρώδη Διαβήτη και αν θα ακολουθηθεί η διαδικασία που ορίζεται βάσει των σχετικών νομοθετικών διατάξεων ή όχι.

4 //

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε

Όπως επισημαίνει μάλιστα η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της, η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης του ΕΟΠΥΥ έπρεπε να συνεδριάζει τέσσερις φορές κάθε μήνα ώστε να επικυρώνει τις αποφάσεις των υπο-επιτροπών της, κάτι το οποίο όμως δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι τώρα. Τέλος, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ επαναφέρει στην επιστολή της και το θέμα της αποζημίωσης των συστημάτων συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης και για τα άτομα με Διαβήτη τύπου 2, όπως ακριβώς συμβαίνει σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Σε απάντησή του προς την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ (αρ. πρωτ. ΔΒ3Η 504/714/18235/14-07-2021), ο ΕΟΠΥΥ αναφέρει ότι ο Οργανισμός προσωρινά και μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης μπορεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου να καθορίζει ανώτατες τιμές των αναλώσιμων υγειονομικών υλικών. Επιπλέον, αναφέρει στην επιστολή του ότι αυτό είναι προς το συμφέρον των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη, καθώς αφενός δόθηκε πιο άμεσα η πρόσβασή τους σε σύγχρονα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και αφετέρου εξασφαλίστηκε η συνεχής παροχή ιατροτεχνολογικών προϊόντων, ενώ ορισμένα παλαιότερα απ’ αυτά αποσύρονται από την αγορά για να αντικατασταθούν με περισσότερο εξελιγμένα μοντέλα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, μεταξύ άλλων, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή απάντησή της προς τον ΕΟΠΥΥ (Αρ. Πρωτ.: 429/29.7.2021), πρόσβαση δόθηκε αποκλειστικά και μόνο σε ορισμένα σύγχρονα ιατροτεχνολογικά προϊόντα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης μόνο σε χρήστες αντλιών έγχυσης ινσουλίνης. Και αυτό διότι ορισμένα παλαιότερης τεχνολογίας προϊόντα αντικαταστάθηκαν από αντίστοιχα νέας τεχνολογίας για τους ίδιους χρήστες. Η ίδια όμως δυνατότητα δε δίνεται στα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 που δεν είναι χρήστες αντλίας ινσουλίνης. Επιπλέον, στα άτομα με Διαβήτη τύπου 1 που είναι χρήστες αντλίας ινσουλίνης γίνεται κατάφορη παραβίαση του άρθρου 61 του ΕΚΠΥ, καθώς οι πάσχοντες αυτοί αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους τον πομπό μετάδοσης πληροφορίας, απαραίτητος για τη λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, μια και ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει μόνο τον αισθητήρα.

Επιστολή με θέμα: «Άμεση ανάγκη τοποθέτησης σχολικών νοσηλευτών σε σχολικές μονάδες του Νομού Αχαΐας» (Αρ. Πρωτ.: 548/6.10.2021) απέστειλε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, συνηγορώντας στη με αρ. πρωτ.: 1980/30.9.2021 επιστολή που απέστειλε στο υπουργείο ο Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πάτρας «Ζωή Γλυκιά», μέλος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ. Μετά τις καταγγελίες γονιών που έχει στη διάθεσή του ο Σύλλογος, γίνεται φανερό ότι υπάρχουν παιδιά στον νομό Αχαΐας που μένουν χωρίς καμία υποστήριξη κατά την παραμονή τους στο σχολείο. Όπως επισημαίνει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της, η τοποθέτηση των σχολικών νοσηλευτών σε παιδιά που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί καθημερινά από τον πάσχοντα επαγρύπνηση και μία σειρά ιατρικών αποφάσεων και πράξεων: πολλαπλές μετρήσεις γλυκόζης αίματος, αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της μέτρησης και παρέμβαση σε περίπτωση υπογλυκαιμίας ή υπεργλυκαιμίας, ενέσεις ινσουλίνης και πολλά άλλα. Επομένως, η κατάλληλη υποστήριξη από επαγγελματία υγείας έχει ως απώτερο στόχο την ασφαλή παραμονή τους στο σχολικό περιβάλλον. Το ζήτημα αυτό είναι ακόμη πιο σοβαρό όταν αφορά παιδιά με Σακχαρώδη Διαβήτη τα οποία είναι μικρότερης ηλικίας και φοιτούν στο νηπιαγωγείο ή στο δημοτικό, διότι λόγω του νεαρού της ηλικίας τους, αδυνατούν να ανταποκριθούν από μόνα τους στις καθημερινές ανάγκες της χρόνιας πάθησής τους. Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ζητά από την ηγεσία του υπουργείου την άμεση αντιμετώπιση του ανωτέρω προβλήματος ώστε τα παιδιά με Σακχαρώδη Διαβήτη να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα με την υγεία τους κατά την παραμονή τους στο σχολικό περιβάλλον.

Επιστολή προς τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη απέστειλε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ με αίτημα την τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος (Π.Δ.) που αφορά τις μεταθέσεις αστυνομικών υπαλλήλων που πάσχουν ή έχουν μέλος στην οικογένεια που πάσχει από Σακχαρώδη Διαβήτη (Αρ. Πρωτ.: 504/23.9.2021). Με το ανωτέρω Π.Δ. δε δίνεται η δυνατότητα στα Στελέχη της Αστυνομίας που είτε οι ίδιοι είτε μέλος της οικογένειάς τους πάσχει από Σακχαρώδη Διαβήτη να πάρουν μετάθεση στον τόπο προτίμησής τους, όπως ακριβώς ισχύει για τα Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό ανισότητες και διακρίσεις.

Όλες τις επιστολές και τα δελτία Τύπου της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ., αλλά και όλες τις δράσεις της Ομοσπονδίας, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της: http://www.glikos-planitis.gr/ και στο facebook: https://www.facebook.com/glikosplanitis.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 5

Συνέδριο Ε.Σ.Α.μεΑ //

Ε.Σ.Α.μεΑ.:

Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 10ου Εκλογοαπολογιστικού Συνεδρίου Με επιτυχία και αρκετά μεγάλη συμμετοχή ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 10ου Εκλογοαπολογιστικού Συνεδρίου της Εθνικής Συνομοσπονδίας των Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), οι οποίες διεξήχθησαν στις 1 – 2 Οκτωβρίου 2021 στην Αθήνα με απόλυτη ασφάλεια για τους συμμετέχοντες σύμφωνα με τα ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα. Αποτελέσματα Την επόμενη του Συνεδρίου η ΕΣΑμεΑ ανακοίνωσε τα ονόματα όσων εκλέχθηκαν στο Γενικό Συμβούλιο, στην Εκτελεστική Γραμματεία και στην Ελεγκτική Επιτροπή. ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΕΊΑ Πρόεδρος

Βαρδακαστάνης Ιωάννης

A’ Αντιπρόεδρος

Κεσόγλου Χρήστος

Β’ Αντιπρόεδρος

Λεοντόπουλος Γρηγόρης

Γ΄ Αντιπρόεδρος

Χαροκόπος Αντώνης

Γενικός Γραμματέας

Κούτσιανος Βασίλειος

Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας

Μοσχολιός Ιωάννης

Οργανωτικός Γραμματέας

Λυμβαίος Ιωάννης

Αναπληρωτής Οργανωτικός Γραμματέας

Δαραμήλας Χρήστος

Ταμίας

Γαργάλης Κων/νος

Αναπληρωτής Ταμίας

Γερώνυμος Χαράλαμπος

Υπεύθυνος Διεθνών Σχέσεων

Ζαφειροπούλου Φωτεινή

Αναπληρωτής Υπεύθυνος Διεθνών Σχέσεων

Χόρτης Κων/νος

Υπεύθυνος για Θέματα Ατόμων με Βαριά Αναπηρία

Κουκοβίνης Χρήστος

Υπεύθυνη για θέματα Ισότητας των Φύλων – Γυναικών με Αναπηρία και Μητέρων ΑμεΑ

Καρρά Άγκαθα

Υπεύθυνος για θέματα Νέων με Αναπηρία

Σηφάκης Δημήτρης

ΓΕΝΙΚΌ ΣΥΜΒΟΎΛΙΟ

Εκτελεστική Γραμματεία Ε.Σ.Α.μεΑ.

Γενικό Συμβούλιο Ε.Σ.Α.μεΑ. ΔΑΡΑΜΗΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΔΗΜΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΟΜΗΡΟΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN

ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ

ΖΟΥΜΠΟΥΛΙΔΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

ΘΕΟΔΩΡΑΚΑΚΗ ΚΟΡΝΗΛΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΑΥΓΟΥΣΤΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΚΑΠΕΛΟΣ ΘΩΜΑΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ

ΓΑΡΓΑΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΚΩΦΟΙ

ΚΑΡΑΛΗΣ ΝΙΚΟΣ

ΓΕΡΩΝΥΜΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ

ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΓΚΟΡΙΛΑΣ ΘΩΜΑΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ

ΚΑΡΟΥΝΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΑ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΚΑΡΡΑ ΑΓΚΑΘΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

6 //

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Συνέδριο Ε.Σ.Α.μεΑ ΚΕΣΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΕΛΕΓΚΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ

ΚΛΕΙΣΟΥΡΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΚΟΥΚΟΒΙΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΜΠΑΣΙΑ ΑΜΑΛΙΑ

ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΠΑΤΣΙΟΥΡΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

ΑΤΟΜΟ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΚΟΥΤΣΙΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

ΓΟΝΕΑΣ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΚΡΕΜΥΔΑΣ ΣΜΑΡΑΓΔΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑ ΟΥΡΑΝΙΑ

ΓΟΝΕΑΣ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΛΑΣΠΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ

ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ

ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ

ΛΥΜΒΑΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ

ΜΗΓΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΜΙΧΑΛΑ ΣΟΦΙΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΙΧΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΜΟΣΧΟΛΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΜΠΕΝΙΣΗΣ ΜΑΡΙΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ

ΜΠΟΖ ΕΡΣΙΝ

ΤΥΦΛΟΙ

ΠΑΪΚΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΧΤΣΑΛΙΔΗΣ ΜΑΡΙΟΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΣΒΑΡΝΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ

ΣΗΜΑΝΤΗΡΑΚΗΣ ΠΑΥΛΟΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ

ΣΗΦΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΥΦΛΟΙ

ΣΙΜΨΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΚΩΦΟΙ

ΣΚΑΝΔΑΛΗ ΜΑΡΙΑ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN

ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΤΖΑΜΟΥΣΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΠΟΣΓΚΑμεΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN

ΤΣΑΧΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ

ΤΣΩΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΑΙΜΟΡΡΟΦΙΛΙΑ

ΦΩΝΙΑΔΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΧΑΡΟΚΟΠΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΧΕΙΛΑΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΨΥΧΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΧΟΡΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Κατά τη διάρκεια της πρώτης μέρας του Συνεδρίου, τιμήθηκαν για την επί πολλών δεκαετιών προσφορά τους στο αναπηρικό κίνημα οι Θωμάς Κλεισιώτης και Άρης Πανανός. Νωρίτερα, ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία Ιωάννης Βαρδακαστάνης μίλησε για τους ανθρώπους μέλη του αναπηρικού κινήματος που χάθηκαν τα τελευταία χρόνια και τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή. Πρόκειται για τους αείμνηστους Κώστα Κράββαρη, Ρούλα Λάγιου, Χρήστο Καραγκιόζη, Ράλλη Τσιουλάκη, Μανώλη Ζηδιανάκη, Βαγγέλη Καρίτσα, Μιχάλη Νούτσο, Τάσο Λαγόπουλο, Σωτήρη Γκασούκα, Γιώργο Λιακόπουλο. Παρουσιάστηκε η έκθεση ελέγχου της Ελεγκτικής Επιτροπής της ΕΣΑμεΑ για τα προηγούμενα 4 έτη, ο απολογισμός – ισολογισμός, η έκθεση των ορκωτών λογιστών και ο ενδεικτικός προγραμματικός προϋπολογισμός μέχρι το 2024. Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο κ. Βαρδακαστάνης, ο οποίος μίλησε για τα ορόσημα της προηγούμενης περιόδου: πώς η ΕΣΑμεΑ αντιμετώπισε τα ζητήματα που έφερε η λιτότητα αλλά και η πανδημία, δράσεις στις οποίες έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο, όπως η θεσμοθέτηση της υπηρεσίας του Προσωπικού Βοηθού και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την αναπηρία. Τόνισε το έργο του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας, του Ινστιτούτου της ΕΣΑμεΑ, της υπηρεσίας «Διεκδικούμε Μαζί», όπως επίσης και για τις συνεργασίες της ΕΣΑμεΑ σε διεθνές επίπεδο, με τη συμμετοχή στην Παγκόσμια Οργάνωση Αναπηρίας (IDA) και με την προεδρία της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας ΑμεΑ (EDF). Ο κ. Βαρδακαστάνης επισήμανε με έμφαση ότι αποτελούν: «διαρκής διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας. Ό,τι σχεδιάζεται και υλοποιείται στη χώρα πρέπει να περιλαμβάνει τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες παθήσεις και τις οικογένειές τους. Και αυτή η πυξίδα δεν έχει λαθέψει όλα τα τελευταία χρόνια». Προς το τέλος της ημέρας τοποθετήθηκαν αρκετοί σύνεδροι που συμμετείχαν στις εργασίες του Συνεδρίου. Το Σάββατο έλαβαν χώρα οι αρχαιρεσίες για την εκλογή του Γενικού Συμβουλίου και της Ελεγκτικής Επιτροπής της ΕΣΑμεΑ. Η Συνομοσπονδία μετέδωσε ζωντανά τις εργασίες του Συνεδρίου της από την ιστοσελίδα της (https://www.esamea.gr), καθώς και από τη σελίδα της στο Facebook. Το βίντεο της μετάδοσης, που συνοδεύεται από διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα, μπορείτε να το παρακολουθήσετε από τη σελίδα της ΕΣΑμεΑ στο You Tube ESAmeAGr.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 7

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Ανθεκτικό άμυλο:

Τι είναι και πώς μπορεί να βοηθήσει τους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη; Γράφει ο Νικόλαος Γεωργιάδης, Ιατρός Ειδικός Παθολόγος, Μέλος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας

ο άμυλο των τροφών που καταναλώνουμε, είναι ένας πολυσακχαρίτης. Όταν καταναλωθεί στη διατροφή μας, διασπάται από τα ένζυμα της πέψης που λέγονται αμυλάσες. Έτσι, από ένα μεγάλο διατροφικό μόριο υδατάνθρακα (πολυσακχαρίτης) προκύπτουν μικρότερα τα οποία μπορούν να απορροφηθούν στο λεπτό έντερο. Το ανθεκτικό άμυλο είναι το είδος του αμύλου (όπως είπαμε πολυσακχαρίτης-υδατάνθρακας) που ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΙΑΣΠΑΣΤΕΙ (όπως θα έπρεπε) από τις αμυλάσες (πεπτικά ένζυμα) ΚΑΙ ΕΤΣΙ ΔΕΝ ΑΦΟΜΟΙΩΝΕΤΑΙ από το λεπτό έντερο. Περνάει στο παχύ έντερο και εκεί υφίσταται ζύμωση από τα βακτηρίδια του εντέρου μας. Έχει λοιπόν ιδιότητες παρόμοιες των φυτικών ινών προάγοντας τον κορεσμό και βοηθώντας τις προσπάθειες για αδυνάτισμα. Επιπλέον, βοηθώντας για ένα υγιές μικροβίωμα του εντέρου μας, ευνοεί τη λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Εκτός όμως από αυτά, μπορεί να βοηθήσει τους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη, καθώς βοηθάει στην καλή γλυκαιμική ρύθμιση, επειδή μόνο ένα μέρος αυτού αποδίδει γλυκόζη και με αυτόν τον τρόπο ρυθμίζει καλύτερα μεταγευματικά τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Επιπλέον, αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνει τα επίπεδα της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων.

ΤΡΟΦΕΣ ΠΛΟΥΣΙΕΣ ΣΕ Α.Α.

Ψωμί ολικής άλεσης - 3.2γρ/100γρ Κριθάρι - 1,5γρ/100γρ Νιφάδες βρώμης - 0,5γρ/φλιτζάνι Φασόλια λευκά - 3,7γρ/μισό φλιτζάνι Αρακάς κατεψυγμένος - 4 γρ/φλιτζάνι Καλαμπόκι μαγ παγωμένο - 4,4γρ/100γρ Πατάτα βρασμ. παγωμ. - 1,6γρ μια μέτρια Ζυμαρικά βρασμ. παγωμ - 1.9 ένα φλιτζάνι Μπανάνα άγουρη - 4,7γρ μια μέτρια Αλεύρ σίτου ολικής - 13γρ/100γρ Κάσιους 12γρ/100γρ

8 //

Ποιες τροφές έχουν ανθεκτικό άμυλο; Οι τροφές που περιέχουν ανθεκτικό άμυλο είναι τα όσπρια, το πλιγούρι, η βρώμη, το πολύσπορο ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι, το κριθαράκι, οι πατάτες, τα οποία αφού μαγειρευτούν και κρυώσουν, τα τοποθετούμε στο ψυγείο και τα τρώμε κρύα ή σε θερμοκρασία δωματίου χωρίς να τα ζεστάνουμε, οι αγουρωπές μπανάνες, τα κάσιους.

Ανακεφαλαιώνοντας… Το ανθεκτικό άμυλο είναι ένα «είδος» διαλυτής φυτικής ίνας, ένας υδατάνθρακας, που περνάει χωρίς να υποστεί πέψη από το λεπτό έντερο και καταλήγει στο παχύ έντερο, όπου λειτουργεί ως πρεβιοτικό (δηλαδή τροφή) του μικροβιώματος (το σύνολο των καλών μικροβίων) του παχέος εντέρου. Με αυτόν τον τρόπο νιώθουμε χορτάτοι (ίνες = κορεσμός) ευνοώντας τις δίαιτες για απώλεια βάρους. Εδώ επίσης θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η επιβάρυνση σε θερμίδες είναι μικρότερη από έναν τυπικό υδατάνθρακα, δηλαδή 1γρ ανθεκτικού αμύλου προσφέρει μόνο 2,2 θερμίδες, ενώ 1γρ υδατάνθρακα αποδίδει 4,1 θερμίδες. Παράλληλα, σταθεροποιεί τη ρύθμιση του διαβήτη καθώς δεν αυξάνει με γρήγορο ρυθμό γρήγορα τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα μεταγευματικά, όπως συμβαίνει με τους άλλους υδατάνθρακες, αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη με αποτέλεσμα να χρειαζόμαστε λιγότερη εξωγενώς χορηγούμενη ινσουλίνη με ανάλογα οφέλη, βελτιώνει τον κίνδυνο υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας και βελτιώνει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού μας μέσω της προστασίας μας από τα «καλά μας» μικρόβια του εντέρου (μικροβίωμα – παλιά το λέγαμε και φυσιολογική χλωρίδα). ΟΔΗΓΊΕΣ Για να εκμεταλλευτούμε τις σημαντικές αυτές ιδιότητες του ανθεκτικού αμύλου, τρώμε μαγειρεμένα φαγητά όπως ρύζι, μακαρόνια, κριθαράκι, πατάτες, τα οποία αφού κρυώσουν φυσικά, τα τοποθετούμε στο ψυγείο και έτσι ένα μέρος του αμύλου που έχουν (μπορεί και το 40-50%) μετατρέπεται σε ανθεκτικό άμυλο. Στη συνέχεια, τα τρώμε ή κρύα από το ψυγείο ή χωρίς ζέσταμα, αφού τα βγάλουμε από το ψυγείο, σε θερμοκρασία δωματίου. Τα όσπρια και ο κατεψυγμένος αρακάς, ακόμα και ζεστά μαγειρεμένα, έχουν ένα καλό ποσοστό ανθεκτικού αμύλου, αλλά και αυτά αν τα βάλουμε στο ψυγείο, το ποσοστό του ανθεκτικού αμύλου αυξάνει και μειώνουμε τις θερμίδες τους και τις καλές ιδιότητες που είδαμε παραπάνω. Τρώμε μπανάνες αγουρωπές πρασινούτσικες, ακατέργαστο ρύζι και βρώμη και πίνουμε αρκετό νερό για καλύτερα αποτελέσματα. Λίγη προσοχή ας έχουν τα άτομα με ευερέθιστο έντερο γιατί η ζύμωση του ανθεκτικού αμύλου στο παχύ έντερο δημιουργεί αρκετά αέρια που μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματά τους.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Επίκαιρα - Ιατρικά

Διαβήτης:

Ποιες δερματικές παθήσεις προειδοποιούν;

υχνές είναι οι δερματικές παθήσεις που προκαλούνται εξαιτίας του διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2. Το ποσοστό των πασχόντων από διαβήτη που παρουσιάζουν είτε αλλεργικές αντιδράσεις είτε προβλήματα στο δέρμα, κάποια στιγμή στη ζωή τους, αγγίζει το 80% και οι εκδηλώσεις κυμαίνονται από έναν απλό κνησμό έως πολύ σοβαρές λοιμώξεις. Μάλιστα, ορισμένες από αυτές αποτελούν την πρώτη ένδειξη ότι τα επίπεδα της ινσουλίνης δεν είναι φυσιολογικά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η έγκαιρη διάγνωσή τους είναι το κλειδί, αφενός μεν για τη γρήγορη αντιμετώπισή τους και αφετέρου για τον εντοπισμό ή τον έλεγχο του διαβήτη και την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών. «Η ξηρότητα του δέρματος είναι μια συχνή πηγή προβλημάτων στους ανθρώπους με διαβήτη. Τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και η προσπάθεια του οργανισμού να τα μειώσει, μέσω της διούρησης από υγρά που αφαιρεί από τα κύτταρα, είναι μία από τις αιτίες της. Ο δεύτερος είναι η διαβητική νευροπάθεια. Ο διαβήτης προκαλεί σε ορισμένους βλάβη στα νεύρα, του ποδιού κυρίως, με αποτέλεσμα να μη μεταδίδεται το μήνυμα για εφίδρωση. Έτσι το δέρμα στεγνώνει, δημιουργώντας μικρορωγμές, οι οποίες γίνονται πύλες εισόδου μολυσματικών παραγόντων. Αυτοί αναπτύσσονται ταχέως λόγω του σακχάρου, οπότε εκδηλώνεται η πάθηση», μας εξηγεί ο Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου. Εκτός από την ξηρότητα του δέρματος, που φυσικά μπορεί να προκύψει και σε ανθρώπους χωρίς διαβήτη, υπάρχουν και άλλες προειδοποιητικές ενδείξεις, που θα πρέπει να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αναζήτηση ιατρικής συμβουλής. Μερικές από αυτές είναι: 1. Κνησμός: Όταν ο κνησμός προκαλείται από κακή ροή αίματος, τα κάτω άκρα (ειδικά το τμήμα κάτω από τον αστράγαλο) επηρεάζονται συχνότερα. 2. Φαγούρα, κόκκινα εξανθήματα, συχνά με μικροσκοπικές φουσκάλες ή φολίδες, σε ζεστές, υγρές πτυχές του δέρματος: Μπορεί να οφείλεται σε μυκητίαση. Τα άτομα με διαβήτη προσβάλλονται συχνά από τον μύκητα Candida albicans. 3. Πρήξιμο, ερυθρότητα, αίσθημα καύσου και πόνος: Πρόκειται για ενδείξεις βακτηριακής λοίμωξης, η οποία μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορα σημεία του σώματος, από τα βλέφαρα και τα τριχοθυλάκια έως ιστούς που βρίσκονται πολύ βαθύτερα από την επιδερμίδα. 4. Λέπτυνση του δέρματος, πάχυνση και αποχρωματισμός των νυχιών και κρύο δέρμα: Ενδεχομένως να οφείλονται σε στένωση των αιμοφόρων αγγείων που τροφοδοτούν το δέρμα, δηλαδή σε αθηροσκλήρωση, μια συχνή επίπτωση του διαβήτη. 5. Κηλίδες και μελαγχρωματικές βλατίδες: Προκαλούνται επίσης από αλλαγές στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του σώματος. Η πάθηση ονομάζεται διαβητική δερματοπάθεια. Το χρώμα των κηλίδων είναι ανοιχτό καφέ ή κόκκινο και εμφανίζονται συχνά στο μπροστινό μέρος των ποδιών.

6. Αποχρωματισμός του δέρμα-

τος: Είναι πιθανό να οφείλεται σε λεύκη, μια πάθηση που παρατηρείται σε άτομα με διαβήτη τύπου 1. 7. Υπερχρωματισμός του δέρματος: Η μελανίζουσα ακάνθωση (Acanthosis Nigricans), όπως ονομάζεται, εκδηλώνεται με την εμφάνιση σκούρου δέρματος στο πίσω μέρος του λαιμού και σπανιότερα στη μασχάλη και στη βουβωνική χώρα. 8. Σκληρό, παχύ και κηρώδες δέρμα: Όταν αναπτύσσεται στα δάχτυλα των χεριών ή/και των ποδιών οφείλεται σε σκληροδακτυλία (digital sclerosis). Ορισμένες φορές η πάθηση εξαπλώνεται, ενώ μπορεί να επηρεάσει και τις αρθρώσεις. Καθοριστικό ρόλο παίζει η διάρκεια του διαβήτη, αν και μπορεί να προκύψει και λίγο μετά την έναρξή του. 9. Μεγάλες φουσκάλες: Στη φυσαλιδώδη δερματοπάθεια (bullosis diabetesricorum) τα άτομα με διαβήτη εμφανίζουν ξαφνικά στο δέρμα τους ανώδυνες φουσκάλες (μία ή περισσότερες), σαν εκείνες που εμφανίζονται μετά από έγκαυμα, κυρίως στα άκρα. 10. Κίτρινες, κοκκινωπές ή καφέ πλάκες: Μπορεί να προκαλούνται από μια πάθηση που ονομάζεται λιποειδική νεκροβίωση, η οποία αφορά ένα μικρό ποσοστό πασχόντων από διαβήτη. Ξεκινά ως μικρά, επηρμένα, στερεά εξογκώματα, που μοιάζουν με σπυράκια, τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονται σε μικρές ή μεγαλύτερες περιγεγραμμένες περιοχές με πρησμένο και σκληρό δέρμα. 11. Ανοιχτές πληγές: Ο ανεξέλεγκτος ή ανεπαρκώς ελεγχόμενος διαβήτης για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε κακή κυκλοφορία του αίματος και βλάβη των νεύρων, που γίνονται αιτία για τα γνωστά σε όλους διαβητικά έλκη, τα οποία εμφανίζονται κυρίως στον άκρα πόδα. 12. Μικρά, κοκκινωπά ή κίτρινα εξογκώματα: Κατά την εμφάνισή τους οι εκδηλώσεις αυτές του δέρματος είναι κόκκινες και μοιάζουν με σπυράκια, αλλά σύντομα γίνονται κίτρινα και προκαλούν κνησμό. Το εξανθηματικό ξάνθωμα (eruptive-xanthomatosis), όπως ονομάζεται ιατρικά, εντοπίζεται συχνότερα στους γλουτούς, τους μηρούς, τους αγκώνες και πίσω από τα γόνατα. «Επίσης ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει διατιτραίνουσες δερματοπάθειες, ομαλό λειχήνα, διαβητικό σκληροίδημα, δακτυλιοειδές κοκκίωμα και πολλές άλλες παθήσεις. Ο κατάλογος είναι μεγάλος και γι’ αυτό με την εμφάνιση αυτών των ύποπτων ενδείξεων θα πρέπει να κινητοποιείται ο πάσχοντας. Για όσους γνωρίζουν ότι πάσχουν από διαβήτη, το κύριο μέλημά τους θα πρέπει να είναι ο έλεγχός του, αλλά και η σωστή φροντίδα του δέρματος. Η διατήρηση του δέρματος καθαρού και στεγνού, η αποφυγή ζεστού μπάνιου, η ενυδάτωση του δέρματος και των χειλιών, η επιμελής περιποίηση των μικροτραυματισμών, η διατήρηση σωστού επιπέδου υγρασίας στο περιβάλλον, η προστασία από τον έντονο ήλιο και η επιλογή υδρόφιλων υφασμάτων είναι μερικές από τις προφυλάξεις που μπορούν να ληφθούν, προκειμένου να αποφευχθούν οι επιπλοκές του διαβήτη στο δέρμα», καταλήγει ο δρ Χρήστος Στάμου.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 9

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Διαβητική αγγειακή νόσος Ο δρ Ιωάννης Κ. Μπέλλος M.D, Ph.D, M.Sc, ΑγγειοχειρουργόςΕνδαγγειοχειρουργός, Αναπληρωτής Διευθυντής Α’ Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ΔΘΚΑ Υγεία απαντά σε ερωτήσεις για τη διαβητική αγγειακή νόσο

Τι είναι η διαβητική αγγειακή νόσος; Η διαβητική αγγειακή νόσος αναφέρεται στη στένωση των αρτηριών, που συχνά ονομάζεται «σκλήρυνση των αρτηριών» ή αθηροσκλήρωση, σε όλο το σώμα, λόγω του διαβήτη. Εάν έχετε διαβήτη, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει περίσσεια γλυκόζης στο αίμα σας εξαιτίας της αδυναμίας του σώματός σας να παράγει είτε ινσουλίνη ή να χρησιμοποιήσει την ινσουλίνη αποτελεσματικά. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που χρειάζεστε για τη μεταφορά της γλυκόζης από το αίμα στα κύτταρά σας, όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας. Μπορείτε επίσης να αναπτύξετε διάφορες αγγειακές παθήσεις που συνδέονται με τον διαβήτη. Μία από αυτές είναι η αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία είναι η παθολογική ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων του αμφιβληστροειδή σας (μέρος του ματιού σας). Μία άλλη πάθηση που συνδέεται με τον διαβήτη είναι μια ασθένεια των νεφρών που ονομάζεται νεφροπάθεια. Εάν έχετε διαβήτη, εκτός από τη σκλήρυνση των αρτηριών, είστε πιο επιρρεπείς να έχετε υψηλή χοληστερόλη, υψηλή αρτηριακή πίεση και στεφανιαία νόσο. Μπορείτε επίσης να αναπτύξετε νευροπάθεια, μια πάθηση των νεύρων σας που προκαλεί απώλεια της αισθητικότητας στα δάχτυλα ή τα πόδια με αποτέλεσμα να μην μπορείτε να προστατευτείτε από τραυματισμούς. Ο έλεγχος της γλυκόζης στο αίμα σας είναι ο καλύτερος τρόπος

10 //

για να επιβραδύνετε ή να προλάβετε αυτά τα αγγειακά προβλήματα. Εάν δε διαχειριστείτε τον διαβήτη σας ή δεν ακολουθήσετε πιο υγιεινό τρόπο ζωής, θα μπορούσατε να αναπτύξετε σοβαρές παθήσεις, όπως τύφλωση, σοβαρή νεφρική νόσο, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή προσβολή ή έλκη στα πόδια σας. Τέλος, εάν παράλληλα με τα έλκη εμφανίσετε και νεκρό ιστό, ο οποίος είναι γνωστός ως γάγγραινα, η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε ακρωτηριασμό.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου; Εάν πάσχετε από αγγειακές παθήσεις που σχετίζονται με τον διαβήτη, μπορεί να έχετε τα ακόλουθα συμπτώματα: • Θολή όραση • Μαύρες κηλίδες στο οπτικό σας πεδίο, γνωστές ως «μυγάκια» • Διόγκωση (πρήξιμο) του προσώπου ή των άκρων σας ή απρόσμενη αύξηση του σωματικού βάρους • Αφρώδη εμφάνιση των ούρων κατά την ούρηση • Έλκη στα πόδια σας • Απώλεια αισθητικότητας ή αίσθημα καύσου στα χέρια ή τα πόδια σας • Πόνο στα πόδια σας όταν περπατάτε • Υψηλή αρτηριακή πίεση • Πόνο στο στήθος

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Επίκαιρα - Ιατρικά

Τι προκαλεί τη διαβητική αγγειακή νόσο; Εάν πάσχετε από διαβήτη, αυξάνετε τις πιθανότητες για την ανάπτυξη διαφόρων παθήσεων. Ο κίνδυνος για ανάπτυξη αγγειακών παθήσεων αυξάνει με το χρονικό διάστημα που έχετε τον διαβήτη. Μπορείτε επίσης να αυξήσετε τον κίνδυνο για την ανάπτυξη διαβητικής αγγειοπάθειας αν συγχρόνως έχετε: • υψηλή αρτηριακή πίεση • καπνίζετε • δεν ασκείστε • είστε υπέρβαροι • τρέφεστε με δίαιτα υψηλή σε λιπαρά Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση της νόσου; Εκτός από το ιστορικό και τη φυσική εξέταση για την επιβεβαίωση της διάγνωσης του διαβήτη, ο γιατρός σας θα ζητήσει μια εξέταση αίματος για να μετρήσει το επίπεδο της γλυκόζης του αίματός σας. Επειδή η διαβητική αγγειακή νόσος μπορεί να επηρεάσει τα αγγεία σε διάφορες θέσεις του σώματός σας, όπως τα αγγεία των ματιών σας, τα αγγεία των νεφρών σας και τα αγγεία των ποδιών σας, η διάγνωση και η θεραπεία τους αφορούν συνήθως τη συνεργασία γιατρών διαφόρων ειδικοτήτων, όπως αγγειοχειρουργούς, οφθαλμίατρους, νεφρολόγους και ενδοκρινολόγους. Αν ο γιατρός σας υποψιάζεται διαβητική νεφροπάθεια, θα σας ζητήσει να κάνετε μία εξέταση ούρων για να ελέγξει επίπεδα μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης που ονομάζεται λευκωματίνη (αλβουμίνη) και θα σας συστήσει να επισκεφθείτε νεφρολόγο. Ο νεφρολόγος μπορεί να σας υποβάλλει σε βιοψία νεφρού για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση ή να καθορίσει τη σοβαρότητα της νόσου. Αν ο γιατρός ή ο οφθαλμίατρός σας υπόπτευεται διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, μπορεί να σας υποβάλλει σε οφθαλμοσκόπηση ή σε αγγειογραφία με φλουορεσκεΐνη (φλουορο-

σκόπηση). Πρόκειται για μια εξέταση όπου χρησιμοποιείται μια χρωστική ουσία, που ονομάζεται φθορεϊσίνη και έχει την ικανότητα να απεικονίζει τα αγγεία στο μάτι σας τα οποία και φωτογραφίζονται με ειδική κάμερα. Άλλες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται συχνά για τη διάγνωση της διαβητικής αγγειοπάθειας των ποδιών περιλαμβάνουν την άσκηση σε κυλιόμενο τάπητα (παρόμοια διαδικασία με το τεστ κοπώσεως), τη μέτρηση του σφύρο-βραχιόνιου δείκτη (ΣΒΔ) και το έγχρωμο υπερηχογράφημα (triplex). Η άσκηση στον διάδρομο μπορεί να περιλαμβάνει και την ταυτόχρονη καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς σας, ελέγχοντας έτσι ταυτόχρονα την πλημμελή αιμάτωση τόσο της καρδιάς όσο και των ποδιών. Κατά τη μέτρηση του ΣΒΔ, ο αγγειοχειρουργός σας μέτρα την αρτηριακή πίεση στον αστράγαλό σας (σφυρά) και στο χέρι σας, και στη συνέχεια συγκρίνει τους δύο αριθμούς για να καθορίσει τον δείκτη σας. Κανονικά, η αρτηριακή πίεση στον αστράγαλο και το χέρι σας πρέπει να είναι περίπου ίσα. Αλλά αν η πίεση στα σφυρά σας είναι πολύ μικρότερη από την πίεση στο χέρι σας, οι αρτηρίες στα πόδια σας είναι πιθανόν να είναι σε ένα ή περισσότερα σημεία στενεμένες. Το έγχρωμο υπερηχογράφημα (triplex) χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα υψηλότερα από την ανθρώπινη ακοή και πραγματοποιεί τη μέτρηση της ταχύτητας της ροής του αίματος και την απεικόνιση της δομής των αγγείων στο πόδι σας. Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να ζητήσει εξετάσεις αίματος για τη μέτρηση της χοληστερόλης σας, καθώς και τα επίπεδα άλλων λιπιδίων του αίματος. Πηγή: Aναδημοσίευση από aggeiopathia.gr

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 11

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Οι επιπτώσεις του διαβήτη στη γονιμότητα σε άνδρες και γυναίκες

ν προσπαθείτε αρκετό καιρό να μείνετε έγκυοι, αλλά οι προσπάθειές σας αποτυγχάνουν, ίσως πρέπει να ελέγξετε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας. Ολοένα περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι καθώς αυξάνονται οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2, αυξάνονται και τα περιστατικά υπογονιμότητας, κυρίως σε ασθενείς με κακή γλυκαιμική ρύθμιση ή/και πολλά έτη νόσου. «Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία χρόνια πάθηση που προσβάλλει το ενδοκρινικό (ορμονικό) σύστημα και συσχετίζεται με μεταβολικές διαταραχές που προκαλούν προβλήματα σε πολλά ζωτικά όργανα, όπως στα μάτια, τα νεύρα, τους νεφρούς και τα αγγεία», λέει ο Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος δρ Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, ειδικός στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life. «Δεδομένου ότι η υπεργλυκαιμία πλήττει τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα, μπορεί να προσβάλλει και τα όργανα αναπαραγωγής, με δυσμενείς συνέπειες στη γονιμότητα. Ρόλο παίζει επίσης το ορμονικό υπόβαθρο του διαβήτη, δηλαδή η αντίσταση στην ινσουλίνη και η υπερινσουλιναιμία που ευθύνονται για τη μη ικανοποιητική ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου». Οι συνέπειες της υπεργλυκαιμίας στους άνδρες σχετίζονται κυρίως με την περιφερειακή νευροπάθεια και την αγγειοπάθεια που προκαλείται εξαιτίας της κακής γλυκαιμικής ρύθμισης ή του πολυετούς διαβήτη. Έτσι, οι άνδρες με διαβήτη μπορεί να παρουσιάσουν προβλήματα όπως η παλίνδρομη εκσπερμάτιση και η στυτική δυσλειτουργία.

12 //

Στην περίπτωση της στυτικής δυσλειτουργίας το κύριο πρόβλημα είναι η διαβητική νευροπάθεια, η οποία εμποδίζει τη διατήρηση της στύσης και κατ' επέκταση τη σύλληψη χωρίς βοήθεια. Εξαιτίας της διαβητικής αγγειοπάθειας, εξάλλου, υπάρχει και μειωμένη παροχή αίματος στο πέος, που εμποδίζει την επίτευξη καλής στύσης. Η διαβητική νευροπάθεια μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ανεπάρκεια του μηχανισμού που εξωθεί προς την ουρήθρα το σπέρμα, με συνέπεια είτε να κατευθύνεται το σπέρμα προς την ουροδόχο κύστη, είτε να υπάρχει καθυστερημένη εκσπερμάτιση. Οι άνδρες με σακχαρώδη διαβήτη έχουν επίσης αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάζουν χαμηλότερης ποιότητας σπέρμα απ' ό,τι οι υγιείς συνομήλικοί τους. Σε μία μελέτη, π.χ., διαπιστώθηκε πως άνδρες που έπασχαν από σακχαρώδη διαβήτη είχαν κατά σχεδόν 25% χαμηλότερο όγκο σπερματοζωαρίων σε σύγκριση με τους μη πάσχοντες από διαβήτη συνομηλίκους τους. Τα σπερματοζωάριά τους είχαν επίσης πολύ περισσότερες βλάβες στο γενετικό υλικό τους (DNA), όπως ο κατακερματισμός του DNA, οι διαγραφές του μιτοχονδριακού DNA κ.λπ. Οι βλάβες αυτές επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα και τη λειτουργικότητα των σπερματοζωαρίων, με συνέπεια να παρεμποδίζουν τη γονιμοποίηση. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα επίπεδα ινσουλίνης στον ορό του αίματος επηρεάζουν μορφολογικά χαρακτηριστικά των σπερματοζωαρίων, όπως το ακροσωμάτιο (είναι μία δομή στην κεφαλή των σπερματοζωαρίων). Έτσι, σε περίπτωση αντίστασης ή ανεπάρκειας ινσουλίνης, η μορφολογία πολλών σπερματοζωαρίων είναι παθολογική, με συνέπεια να εμποδίζεται η είσοδός τους στο ωάριο και κατ' επέκταση η γονιμοποίηση. Ειδικά στους παχύσαρκους άνδρες, ο σακχαρώδης διαβήτης

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Επίκαιρα - Ιατρικά

μπορεί να διαταράξει και τη λειτουργία των όρχεων. Η διαταραχή αυτή μπορεί να έχει ως συνέπεια τον υπογοναδισμό (μειωμένη παραγωγή τεστοστερόνης) και την παραγωγή παθολογικών σπερματοζωαρίων (π.χ. με μειωμένη κινητικότητα, παθολογική μορφολογία, μειωμένος αριθμός). Όλες αυτές οι παράμετροι επιδρούν στην ανδρική γονιμότητα. Στις γυναίκες με διαβήτη τα ποσοστά υπογονιμότητας είναι αυξημένα. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τον κίνδυνο αυτό, αλλά καθοριστικό ρόλο παίζουν η αντίσταση στην ινσουλίνη και η αυξημένη παραγωγή της ορμόνης αυτής (υπερινσουλιναιμία). Οι καταστάσεις αυτές αποτελούν συχνά «προάγγελο» διαβήτη (προδιαβήτης) ή υποδηλώνουν πλήρως ανεπτυγμένο σακχαρώδη διαβήτη. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερινσουλιναιμία έχει επιζήμιες επιδράσεις στις ωοθήκες κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των ωοθυλακίων, με συνέπεια να εμποδίζει την ωορρηξία. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ιδιαίτερα στις γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, το οποίο αποτελεί κύρια αιτία υπογονιμότητας. Οι γυναίκες αυτές άλλοτε έχουν φυσιολογικό σωματικό βάρος και άλλοτε είναι παχύσαρκες. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει πως το 30% των γυναικών φυσιολογικού βάρους και το 75% των παχύσαρκων, έχουν ταυτοχρόνως υπερινσουλιναιμία και αντίσταση στην ινσουλίνη. Αυτό υποδηλώνει ότι το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, ο διαβήτης και συχνά η παχυσαρκία είναι καταστάσεις που μεταβολικά συνδέονται μεταξύ τους. Άλλοι παράγοντες κινδύνου για γυναικεία υπογονιμότητα που σχετίζονται με τον διαβήτη είναι: • Οι διαταραχές του έμμηνου κύκλου (η γυναίκα μπορεί να έχει ολιγομηνόρροια, δηλαδή έμμηνο ρύση σε αραιά χρονικά διαστήματα, ή αμηνόρροια, δηλαδή να μην έχει έμμηνο ρύση για αρκετούς συνεχόμενους μήνες) • Η μείωση της αναπαραγωγικής περιόδου της ζωής (καθυστερημένη ή όψιμη έναρξη της εμμήνου ρύσεως και πρόωρη εμμηνόπαυση)

• Ο υπερανδρογονισμός (αυξημένη παραγωγή ανδρικών ορμονών του φύλου, που επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα των ωαρίων και εμποδίζουν την ωορρηξία) • Η αυτοανοσία (είναι πιθανότερη η υπογονιμότητα στις γυναίκες σακχαρώδη διαβήτη που πάσχουν παράλληλα και από θυρεοειδίτιδα Hashimoto και αντιωοθηκικά αυτοαντισώματα) • Η σεξουαλική δυσλειτουργία Επίσης, «έχει διαπιστωθεί πως η βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και η απώλεια των περιττών κιλών, μπορεί να αυξήσουν τις πιθανότητες τεκνοποίησης στις γυναίκες», τονίζει ο κ. Βασιλόπουλος. Ωστόσο, ο σακχαρώδης διαβήτης μπορεί να εμποδίσει και τη διατήρηση της εγκυμοσύνης, ιδίως στις γυναίκες που νοσούν πολλά χρόνια από αυτόν. Ο διαβήτης μπορεί να εμποδίσει την επιτυχή εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στη μήτρα και να αυξήσει τον κίνδυνο αποβολής, πριν καν αρχίσει η εγκυμοσύνη. Μάλιστα έχει βρεθεί ότι οι πιθανότητες αποβολής στις γυναίκες με διαβήτη είναι αυξημένες κατά 30-60%, συγκριτικά με τις γυναίκες που δεν πάσχουν από διαβήτη. Ακόμα όμως κι αν επιτευχθεί εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου, υπάρχουν κι άλλοι κίνδυνοι. Η γυναίκα μπορεί να χρειασθεί να γεννήσει με καισαρική τομή, το μωρό μπορεί να είναι πολύ μεγαλόσωμο, να αντιμετωπίζει προβλήματα ανάπτυξης ή γενετικών ανωμαλιών (εξαιτίας των βλαβών που έχει προκαλέσει το αυξημένο σάκχαρο στα εμβρυϊκά κύτταρα) ή ακόμα και να χρειασθεί νοσηλεία στη Μονάδα Νεογνών μετά τη γέννησή του. Για όλους αυτούς τους λόγους, «άνδρες και γυναίκες που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν πρέπει να επιδιώκουν τον καλύτερο δυνατό γλυκαιμικό έλεγχο», τονίζει ο κ. Βασιλόπουλος. «Ιδανικά πρέπει να έχουν καλά ρυθμισμένα επίπεδα σακχάρου για μερικούς μήνες, πριν αρχίσουν τις προσπάθειες απόκτησης παιδιού, ώστε να μειωθούν και οι δυνητικοί κίνδυνοι για την εγκυμοσύνη», καταλήγει.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 13

Έρευνα για τον διαβήτη //

Στο ήπαρ βρισκεται το μυστικό Η φετινή χρονιά σηματοδοτεί μια επέτειο-«ορόσημο» σχετικά με την αντιμετώπιση του διαβήτη, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ανακάλυψη της ινσουλίνης, η οποία άλλαξε ριζικά το τοπίο του διαβήτη τύπου 1 μετατρέποντάς τον από μια ανίατη νόσο που συνδεόταν με επιβίωση μικρότερη των δύο ετών σε μια διαχειρίσιμη πάθηση με την οποία οι πάσχοντες συμβιώνουν επί μακρόν. Εξαιτίας του σύγχρονου τρόπου ζωής, ο διαβήτης τύπου 2 έχει συχνότητα εμφάνισης στον πληθυσμό έως και 25 φορές μεγαλύτερη από τον διαβήτη τύπου 1. Και αυτό διότι συνδέεται άμεσα με μια άλλη, μη μεταδοτική «πανδημία», εκείνη της παχυσαρκίας, με συνέπεια να απαιτούνται νέες, καλύτερες θεραπευτικές προσεγγίσεις εναντίον του, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αριζόνας. Οι Αμερικανοί ερευνητές πιστεύουν μάλιστα ότι ανακάλυψαν έναν καινούργιο θεραπευτικό δρόμο για τον διαβήτη τύπου 2, ο οποίος περνά από το ήπαρ. Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του ο Μπέντζαμιν Ρένκουιστ, αναπληρωτής καθηγητής στο Κολέγιο Γεωργίας και Επιστημών Ζωής του Πανεπιστημίου της Αριζόνας, «οι υπάρχουσες θεραπείες για τον διαβήτη τύπου 2 στοχεύουν στη μείωση της γλυκόζης του αίματος. Κοινώς αντιμετωπίζουν ένα σύμπτωμα και όχι το αίτιο, όπως συμβαίνει όταν προσπαθούμε να θεραπεύσουμε τη γρίπη καταπολεμώντας απλώς τον πυρετό». Γι’ αυτόν τον λόγο, σύμφωνα με τον καθηγητή Ρένκουιστ, χρειάζεται κάποιο άλλο επίτευγμα ενάντια στον διαβήτη τύπου 2. Νέο θεραπευτικό μονοπάτι Σε δύο νέες μελέτες που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «Cell Reports», ο δρ Ρένκουιστ σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις, το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και το Πανεπιστήμιο Νορθγουέστερν δείχνει ένα νέο θεραπευτικό μονοπάτι για τον διαβήτη τύπου 2 ελπίζοντας ότι αυτό θα κατευθύνει την επιστημονική κοινότητα στο επίτευγμα που χρειάζονται εκατομμύρια πάσχοντες. Ενα μονοπάτι ηπατικό. Συγκεκριμένα ο καθηγητής, ο οποίος μελετά επί μακρόν στο εργαστήριό του τις νόσους που σχετίζονται με την παχυσαρκία, έχει αφιερώσει τα τελευταία εννέα χρόνια στο να κατανοήσει καλύτερα τη σύνδεση μεταξύ παχυσαρκίας, λιπώδους διήθησης του ήπατος και διαβήτη. Διερευνά κυρίως το πώς το ήπαρ επιδρά στην ευαισθησία στην ινσουλίνη. Σε δελτίο Τύπου του Πανεπιστημίου της Αριζόνας που εξεδόθη με αφορμή τις δύο καινούργιες δημοσιεύσεις, ο

14 //

δρ Ρένκουιστ σημείωσε ότι η παχυσαρκία είναι γνωστό πως αποτελεί ένα από τα αίτια για την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 και εδώ και πολύ καιρό γνωρίζουμε ότι η ποσότητα του λίπους στο ήπαρ αυξάνεται με την παχυσαρκία. Και όσο αυξάνεται το λίπος στο ήπαρ τόσο αυξάνεται και η επίπτωση του διαβήτη. Αυτό μαρτυρεί ότι το λίπος στο ήπαρ μπορεί να αποτελεί αιτία εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ωστόσο το πώς ακριβώς το λίπος του ήπατος κάνει τον οργανισμό να παρουσιάζει ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη ή το πώς ωθεί το πάγκρεας να υπερεκκρίνει ινσουλίνη παραμένει μυστήριο, σύμφωνα με τον ερευνητή. Αυτό το μυστήριο προσπάθησαν να λύσουν ο ίδιος και οι συνεργάτες του επικεντρώνοντας την έρευνά τους στο λιπώδες ήπαρ. Ο ρόλος του GABA Ποιος είναι όμως ο ρόλος και η σημασία του GABA; Πρόκειται για ένα φυσικά παραγόμενο από τον οργανισμό αμινοξύ το οποίο αποτελεί τον κύριο ανασταλτικό νευροδιαβιβαστή του κεντρικού νευρικού συστήματος, γεγονός που σημαίνει ότι μειώνει τη νευρική δραστηριότητα. Τα νεύρα του ανθρώπινου οργανισμού αποτελούν το μέσο επικοινωνίας μεταξύ του εγκεφάλου και του υπόλοιπου σώματος. «Οταν το ήπαρ παράγει τον νευροδιαβιβαστή GABA, μειώνεται η δραστηριότητα των νεύρων που ξεκινούν από το ήπαρ και φθάνουν στον εγκέφαλο. Ετσι το λιπώδες ήπαρ, μέσω της παραγωγής GABA, μειώνει τη νευρική δραστηριότητα που οδηγεί σε επικοινωνία με τον εγκέφαλο. Αυτή η μείωση γίνεται αντιληπτή από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, το οποίο αλλάζει τα σήματα που στέλνει και τα οποία επιδρούν στην ομοιόσταση της γλυκόζης». Προκειμένου να εξετάσουν στην πράξη αυτήν τη θεωρία – αν δηλαδή η αυξημένη σύνθεση GABA από το ήπαρ οδηγεί σε ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη – δύο ερευνήτριες στο εργαστήριο του καθηγητή Ρένκουιστ, η Καρολάιν Γκέισλερ και η Σούσμα Γκιμίρε, προχώρησαν σε φαρμακολογική αναστολή της παραγωγής της GABA τρανσαμινάσης στο ήπαρ σε ζωικά μοντέλα με διαβήτη τύπου 2. Τα ευρήματα αυτά έχουν ήδη αποτελέσει τη βάση για μια κλινική δοκιμή σε ανθρώπους η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις. Στο πλαίσιο της μελέτης διερευνάται η χρήση ενός εγκεκριμένου από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) αναστολέα της GABA τρανσαμινάσης σε παχύσαρκα άτομα προκειμένου να φανεί αν η θεραπεία βελτιώνει την ευαισθησία των εθελοντών στην ινσουλίνη. Πηγή: in.gr

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

Ένζυμο κάνει πιο ευάλωτους τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2

έα ερευνητικά στοιχεία από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν ρίχνουν φως στους παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη βαρύτητα των συμπτωμάτων των ατόμων με διαβήτη τύπου 2 αλλά και στις πιθανές διαθέσιμες θεραπείες για τους συγκεκριμένους πάσχοντες. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι ένα συγκεκριμένο ένζυμο, το SETDB2, ευθύνεται για την ιδιαίτερη ευαισθησία των συγκεκριμένων ασθενών στη νόσο COVID-19. Πρόκειται για το ίδιο ένζυμο που επηρεάζει την ικανότητα επούλωσης πληγών των πασχόντων από σακχαρώδη διαβήτη. Ο ερευνητής ιατρός W. James Melvin και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να διερευνήσουν την πιθανή σχέση μεταξύ του ενζύμου και της εκτεταμένης φλεγμονής που είχαν παρατηρήσει σε ασθενείς με COVID-19 στις ΜΕΘ. Για τις ανάγκες της έρευνας, χρησιμοποίησαν αρχικά ένα μοντέλο με ποντίκια, αποδεικνύοντας ότι οι τιμές του συγκεκριμένου ενζύμου ήταν χαμηλές στα μακροφάγα – ανοσοκύτταρα που εμπλέκονται στην ανοσολογική απόκριση του οργανισμού. Μεταγενέστερα παρατήρησαν το ίδιο φαινόμενο σε μονοκύτταρα – μακροφάγα κύτταρα στο αίμα πασχόντων από διαβήτη που εκδήλωσαν βαριάς μορφής COVID-19. Με δυο λόγια, αυτό που συνέβαινε στον οργανισμό των ατόμων με διαβήτη ήταν το φαινόμενο της «καταιγίδας κυτταροκινών», της εσφαλμένης αλλά έντονης φλεγμονώδους απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος σε υγιή κύτταρα. Όπως εξηγεί ο James Melvin, και στο ζωικό μοντέλο αλλά και στους ανθρώπους, όσο το συγκεκριμένο ένζυμο μειωνόταν, τόσο αυξανόταν η φλεγμονή. Παράλληλα όμως, το μονοπάτι κυτταρικής σηματοδότησης JAK1/STAT3 ρυθμίζει το ένζυμο SETDB2 στα μακροφάγα κατά τη διάρκεια της μόλυνσης.

Συνδυάζοντας λοιπόν αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι είναι κοντά στην εύρεση θεραπείας και για τους συγκεκριμένους πάσχοντες, καθώς προηγούμενες εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι η ιντερφερόνη, μια κυτοκίνη σημαντική για την ιική ανοσία, αύξησε το ένζυμο SETDB2 ως αντίδραση στην επούλωση των πληγών.

Από τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, διαπιστώθηκε ότι ο ορός του αίματος των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη που νοσηλεύονταν σε ΜΕΘ με σοβαρά συμπτώματα, είχε μειωμένα επίπεδα ιντερφερόνης βήτα σε σύγκριση με ασθενείς που δεν έπασχαν από διαβήτη. Θέλοντας να επιβεβαιώσουν τη συγκεκριμένη θεωρία, η ομάδα χορήγησε την ιντερφερόνη βήτα σε ποντίκια με σακχαρώδη διαβήτη που είχαν μολυνθεί με κορωνοϊό. Το αποτέλεσμα ήταν ότι αυξήθηκε το ένζυμο SETDB2 και μειώθηκαν οι φλεγμονώδεις κυτοκίνες, αποτελέσματα ιδιαίτερα σημαντικά στη μάχη κατά του κορωνοϊού. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα σημαντικά αυτά ευρήματα θα συμπεριληφθούν στις τρέχουσες κλινικές δοκιμές της ιντερφερόνης, ενώ παράλληλα επισημαίνεται η ανάγκη εφαρμογής της συγκεκριμένης θεραπείας σε ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα που βρίσκονται σε κίνδυνο. Πηγή: ygeiamou.gr

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 15

Έρευνα για τον διαβήτη //

Μονοκλωνικά αντισώματα και ινσουλίνη σε χάπι

σθενείς με νόσους όπως ο διαβήτης, η Crohn και η ρευματοειδής αρθρίτιδα χρειάζεται να υποβάλλονται σε συνεχή «τσιμπήματα» στο σπίτι ή σε εγχύσεις φαρμάκων στο νοσοκομείο προκειμένου να θέσουν υπό έλεγχο την ασθένειά τους. Αυτού του είδους οι ενέσιμες θεραπείες απαιτούν κατάλληλη εκπαίδευση και εξοπλισμό, καθώς και πλήρη συμμόρφωση από τους πάσχοντες. Η επιστήμη υπόσχεται τώρα να προσφέρει μια πολύ πιο εύκολη εναλλακτική σε εκατομμύρια ασθενείς ανά τον κόσμο. Μια εναλλακτική που αφορά λήψη μονοκλωνικών αντισωμάτων, ινσουλίνης και άλλων ενέσιμων φαρμάκων σε μορφή χαπιού. Η κάψουλα αυτοεγχέεται εντός του οργανισμού Ερευνητές του Νοσοκομείου Brigham and Women’s, του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) και της φαρμακευτικής εταιρείας Novo Nordisk αποκάλυψαν με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «Nature Biotechnology» έναν νέο τύπο κάψουλας η οποία αυτo-εγχέεται εντός του οργανισμού. Η κάψουλα αυτή που ονομάζεται L-SOMA (liquid-injecting selforienting millimeter-scale applicator) επιτρέπει τη χορήγηση από του στόματος φαρμάκων σε υγρή μορφή τα οποία παραδοσιακά χορηγούνται μέσω ένεσης. Σε προκλινικές μελέτες, σε μεγάλα μοντέλα ζώων οι ερευνητές επέτυχαν με χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας να χορηγήσουν τέσσερις ενέσιμες θεραπείες συμπεριλαμβανομένου ενός μονοκλωνικού αντισώματος στα πειραματόζωα. «Γνωρίζουμε σήμερα ότι τα χάπια αποτελούν την προτιμώμενη οδό χορήγησης φαρμάκων, όχι μόνο από τους ασθενείς αλλά και από τους γιατρούς και τους νοσηλευτές. Αν καταστήσουμε ευκολότερη τη λήψη φαρμάκων από τους ασθενείς, θα επιτύχουμε και καλύτερη συμμόρφωσή τους στη θεραπεία τους» ανέφερε ο Τζιοβάνι Τραβέρσο από το Τμήμα Γαστρεντερολογίας, Ηπατολογίας και Ενδοσκόπησης στο Νοσοκομείο Brigham and Women’s καθώς και από το Τμήμα Μηχανολογίας του ΜΙΤ και προσέθεσε: «Η ομάδα μας επικεντρώνεται στην ανάπτυξη συστημάτων που διευκολύνουν τους ασθενείς στη λήψη των θεραπειών τους». Η ανασυρόμενη βελόνα Το σύστημα L-SOMA είναι έτσι σχεδιασμένο ώστε να μπορεί να μεταφέρει δόσεις ως και 4 mg του εκάστοτε φαρμάκου. Η κάψουλα περιέχει μια ανασυρόμενη βελόνα η οποία εγχέει το φάρμακο απευθείας στον ιστό του στομάχου. Αφού επιτελέσει

16 //

το έργο της η βελόνα «μαζεύεται» ξανά εντός της κάψουλας. Σημειώνεται ότι ο δρ Τραβέρσο και οι συνεργάτες του βάσισαν το L-SOMA στην αρχική τους εφεύρεση, το SOMA, το οποίο εγχέει στερεά φάρμακα αλλά δεν μπορεί να χορηγήσει φάρμακα σε υγρή μορφή. Η νέα εξελιγμένη συσκευή χορηγεί υγρά φάρμακα τα οποία πρέπει να απορροφώνται ταχύτερα. Επιτυχημένα πειράματα σε χοίρους Το σύστημα L-SOMA δοκιμάστηκε σε χοίρους οι οποίοι έλαβαν τέσσερις διαφορετικές θεραπείες: ινσουλίνη, επινεφρίνη, το μονοκλωνικό αντίσωμα adalimumab το οποίο χορηγείται για τη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, της νόσου του Crohn και άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων, καθώς και σεμαγλουτίδη (ανάλογο του GLP-1 που χορηγείται για τη θεραπεία του διαβήτη). Στη συνέχεια οι ερευνητές έλαβαν δείγματα αίματος από τα ζώα και είδαν ότι το L-SOMA επέτυχε να χορηγήσει τα φάρμακα σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα της ενέσιμης χορήγησης. Ανακάλυψαν επίσης ότι η επαναλαμβανόμενη χορήγηση ινσουλίνης μέσω του πρωτοποριακού χαπιού είχε πολύ καλά αποτελέσματα, γεγονός που μαρτυρεί ότι το σύστημα μπορεί να είναι αποτελεσματικό στη χορήγηση πολλαπλών δόσεων φαρμάκων. Και πιθανή χορήγηση των εμβολίων για τον SARSCoV-2 Το επόμενο βήμα για τους ερευνητές είναι να δοκιμάσουν την τεχνολογία σε ανθρώπους. Απώτερος στόχος είναι ασθενείς με διαφορετικά νοσήματα να μπορούν να λαμβάνουν στο μέλλον πολλά και διαφορετικά φάρμακα τα οποία μέχρι σήμερα λαμβάνονται μόνο σε ενέσιμη μορφή. Οι επιστήμονες διερευνούν μάλιστα την προοπτική χορήγησης και εμβολίων, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων ενάντια στον νέο κορωνοϊό, μέσω του συστήματος που καταργεί τις (εμφανείς) βελόνες.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: tovima.gr

// Έρευνα για τον διαβήτη

Διαβήτης και COVID-19 H παρουσία σακχαρώδη διαβήτη αυξάνει τον κίνδυνο για COVID-19, ενώ επηρεάζει αρνητικά την έκβαση της νόσου. Οι αιτίες αποτελούν αντικείμενο μελέτης από πολλούς ερευνητές παγκοσμίως. Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Ενδοκρινολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα, Σταυρούλα Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια ΘεραπευτικήςΠροληπτικής Ιατρικής), Γεωργία Κάσση (Διευθύντρια ΕΣΥ Ενδοκρινολογίας-Διαβήτη-Μεταβολισμού) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ) μελέτησαν τα σχετικά επιστημονικά δεδομένα και συνοψίζουν τους πιθανούς μηχανισμούς. Στους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη η σύνδεση του ιού με το κύτταρο-στόχο είναι υψηλότερης συγγένειας, γεγονός που καθιστά πιο αποτελεσματική και ταχεία την είσοδό του εντός των κυττάρων. Επιπρόσθετα, παρουσιάζεται ελαττωμένη ή καθυστερημένη κάθαρση του ιικού φορτίου στα

άτομα αυτά. Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη έχουν επίσης μειωμένη λειτουργικότητα Τ λεμφοκυττάρων, που επηρεάζει αρνητικά την ανοσολογική απόκριση στην αρχική της φάση. Από την άλλη, παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία σε συνθήκες υπερφλεγμονής και υπερέκκρισης κυτταροκινών. Πολλοί από τους πάσχοντες αυτούς είναι παχύσαρκοι, έχουν αγγειακές επιπλοκές, νεφρική νόσο ή και εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο, που όλα δυσχεραίνουν την ανταπόκρισή τους στη λοίμωξη. Ο ιός SARS-CoV-2 χρησιμοποιεί συγκεκριμένους υποδοχείς για την είσοδό του στα ανθρώπινα κύτταρα. Αυτοί οι υποδοχείς φαίνεται να επηρεάζονται και από κάποια αντιδιαβητικά φάρμακα με διαφορετικό τρόπο, δηλαδή άλλα μπορεί να τους εξασθενούν και άλλα να τους ενισχύουν. Αν το τελευταίο αποδειχθεί, παρέχει άλλη μια πιθανή αιτία αυξημένου κινδύνου για COVID-19 σε πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη. Πηγή: naftemporiki.gr

Διαβήτης και υπέρταση, ένας επικίνδυνος συνδυασμός

ρεις στους τέσσερις ενήλικες που πάσχουν από διαβήτη, έχουν αρτηριακή πίεση πάνω από 130/80 ή λαμβάνουν φάρμακα για τη διαχείριση της αρτηριακής τους πίεσης. Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) από μόνη της, αλλά και ο διαβήτης από μόνος του, πόσο μάλλον η συνύπαρξη των δύο καταστάσεων, αυξάνουν τις πιθανότητες καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου, γι’ αυτό και θεωρείται ένας πολύ επικίνδυνος συνδυασμός. Πώς αλληλοεπιδρά ο διαβήτης και η υπέρταση; Παρόλο που η υψηλή αρτηριακή πίεση φαίνεται να συνδέεται με τον διαβήτη, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι ο μηχανισμός με τον οποίο η μια ασθένεια επιδρά στην άλλη δεν είναι ακόμη ξεκάθαρος. Μερικοί επιστήμονες, ωστόσο, πιστεύουν ότι ο κοινός τους παρανομαστής είναι η παραγωγή και χρήση της ινσουλίνης από τον οργανισμό. Συγκεκριμένα, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και στεφανιαία νόσο, έχουν συνήθως αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης στην κυκλοφορία του αίματός τους, ένα πρόβλημα που ονομάζεται υπερινσουλιναιμία. Η υπερβολική ινσουλίνη στο αίμα θεωρείται ότι αυξάνει την αρτηριακή πίεση, είτε αφήνοντας το νάτριο να διατηρηθεί στα νεφρά, είτε προτρέποντας το νευρικό σύστημα να απελευθερώσει χημικές ουσίες που συστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία. Μακροπρόθεσμα, λοιπόν, τα περισσότερα άτομα που πάσχουν από διαβήτη αναπτύσσουν καρδιαγγειακά προβλήματα. Σύμφωνα μάλιστα με στοιχεία, το 65% – 75% των ατόμων που πάσχουν από διαβήτη, θα πεθάνουν από κάποιο είδος καρδιαγγειακής νόσου, ποσοστό θνη-

σιμότητας που είναι 2-4 φορές μεγαλύτερο από εκείνο των ατόμων που δεν πάσχουν από διαβήτη. Όπως τονίζουν, λοιπόν, οι ειδικοί, η διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα, είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων, κυρίως για τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη. Περαιτέρω κίνδυνοι Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και υπογραμμίζουν ότι ο διαβήτης και η υψηλή αρτηριακή πίεση δε συνδέονται μόνο μεταξύ τους και με καρδιαγγειακές παθήσεις, αλλά μπορούν επιπρόσθετα να οδηγήσουν σε νεφρική νόσο και βλάβη στα μάτια, ακόμη και σε πλήρη τύφλωση. Αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντικό τον προσεκτικό έλεγχο των δύο αυτών καταστάσεων. Οι νέες οδηγίες Λόγω του μεγάλου κινδύνου που διατρέχουν τα άτομα με διαβήτη και υψηλή αρτηριακή πίεση, οι νέες οδηγίες για τη διαχείριση της αρτηριακής πίεσης συνιστούν την άμεση φαρμακευτική αγωγή στα άτομα που πάσχουν από διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο, στην περίπτωση που η αρτηριακή τους πίεση είναι 130/80 ή υψηλότερη. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι δύο φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του διαβήτη, η εμπαγλιφλοζίνη και η λιραγλουτίδη, αποδείχτηκε ότι μειώνουν τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών και θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: wikihealth.gr

// 17

Έρευνα για τον διαβήτη //

Με διαφορετικό τρόπο εμφανίζεται ο διαβήτης στους άνδρες

ε τον αριθμό των πασχόντων από διαβήτη να αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ειδικοί εκτιμούν πως αυτή θα είναι η επόμενη πανδημία που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία Διαβήτη, εκτιμάται ότι 420 εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη υποφέρουν από κάποια μορφή διαβήτη. Το νούμερο αυτό θα φτάσει τα 630 εκατομμύρια μέχρι το 2045 και κανείς δεν εκπλήσσεται από αυτήν την άνοδο από τη στιγμή που ο διαβήτης σχετίζεται άμεσα με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Αυτό που εκπλήσσει είναι ο διαφορετικός τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται η νόσος ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι άνδρες που υποφέρουν από διαβήτη, και των δύο τύπων, είναι συντριπτικά περισσότεροι από τις γυναίκες και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τον τρόπο ζωής. Οι άνδρες είναι γνωστό ότι αποφεύγουν να κάνουν αιματολογικές εξετάσεις με τη συχνότητα που τις κάνουν οι γυναίκες. Αυτό έχει ως άμεση συνέπεια να μην έχουν το γυναικείο προνόμιο της έγκαιρης πρόληψης της νόσου με αποτέλεσμα να το καταλαβαίνουν όταν είναι πλέον αργά.

18 //

Το ουροποιητικό σύστημα και οι διαφορές που έχει ανάμεσα στα φύλα δίνει ακόμα μια διαφορά στα συμπτώματα του διαβήτη. Η υπερδιέγερση της ουροδόχου κύστης και η συχνουρία είναι πολύ συχνό φαινόμενο στους άνδρες από ότι στις γυναίκες. Ένα σύμπτωμα που μπορεί να προκαλέσει ακόμα και ουρολοιμώξεις αν αφεθεί στην τύχη του. Τέλος, η πιο σημαντική διαφορά για τον διαβήτη ανάμεσα στα δύο φύλα είναι το σεξ. Εκτός από τη μείωση της σεξουαλικής διάθεσης, ο διαβήτης προκαλεί και προβλήματα στυτικής δυσλειτουργίας αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα. Το καλό με όλα αυτά τα συμπτώματα, ακόμα και της στυτικής δυσλειτουργίας, είναι ότι με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορούν να εξαλειφθούν. Ακόμα πιο σημαντικό είναι να υιοθετηθεί ένας άλλος τρόπος ζωής, πιο υγιεινός που δε θα καταπολεμήσει μόνο τον διαβήτη, αλλά θα προσφέρει και μια γενικότερη ευεξία. Άσκηση και καλή διατροφή είναι τα καλύτερα «φάρμακα» κατά του διαβήτη και των συνεπειών του.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: ratpack.gr

Έρευνα για τον διαβήτη //

Ο ύπνος βελτιώνει την υγεία των ατόμων με διαβήτη Μυστικά για να κοιμάστε χωρίς δυσκολία

πιο σημαντικός παράγοντας για τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2 είναι η προσεκτική διατροφή και η σωματική άσκηση. Ο ύπνος, όμως, είναι κάτι που αξίζει περισσότερη προσοχή απ’ όση του δίνουμε. Όσο κοιμόμαστε, ο οργανισμός μας κάνει αρκετές διαδικασίες στο παρασκήνιο. Ξεδιαλέγει και αποθηκεύει αναλόγως τις αναμνήσεις της ημέρας. Αναδομεί τις ζημιές που έχουν προκληθεί στους μυς μας από την πίεση που τους ασκείται. Οι χτύποι της καρδιάς και η αρτηριακή πίεση πέφτουν. Αυτό το τελευταίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2, που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας και υπέρτασης. Οι αρκετές ώρες καλού ύπνου είναι σημαντικές για τις ισορροπίες του οργανισμού σας. Παράλληλα, κατά τον ύπνο ρυθμίζεται και η παραγωγή ορμονών από τον οργανισμό - μία εκ των οποίων είναι και η ινσουλίνη. Ο κακός ή λιγοστός ύπνος είναι παράγοντας στην ανοχή του οργανισμού μας στην ινσουλίνη. Η δουλειά της ινσουλίνης είναι να μεταφέρει τη γλυκόζη από το αίμα στα κύτταρα. Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Diabetes Care, ενήλικες που βρίσκονταν σε προδιαβητικό στάδιο ή που έπασχαν από διαβήτη χωρίς να λαμβάνουν θεραπεία και κοιμούνταν λιγότερες από 5 ή περισσότερες από 8 ώρες κάθε βράδυ, είχαν αυξημένα επίπεδα A1C αιμοσφαιρίνης (γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης). Η έλλειψη ύπνου μπορεί να αυξήσει τη δράση ορισμένων φλεγμονώδων ουσιών του οργανισμού, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται και από εκεί η ανοχή μας στην ινσουλίνη. Πέρα από αυτό το βιολογικό κομμάτι, βέβαια, υπάρχουν και άλλοι τρόποι με τους οποίους η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τον διαβήτη. Είναι πολύ συνηθισμένο (και εξηγείται) ο οργανισμός μας να αναζητά τροφές με υδατάνθρακες όταν του λείπει ύπνος, επειδή χρειάζεται μια έκρηξη ενέργειας για να παραμείνει λειτουργικός και όχι την αργή έκλυσή της που προκύπτει από ένα πιο υγιές γεύμα. Αυτό μας κάνει λίγο-πολύ να καταφεύγουμε σε πρόχειρα σνακ που είναι καταστροφικά για τον διαβήτη. Σε έναν υγιή άνθρωπο, από την άλλη πλευρά, μπορεί να γίνει μια ιδιαίτερα ανθυγιεινή ρουτίνα που ανοίγει τον δρόμο για τον διαβήτη. Και δε σταματάει μόνο εκεί. Δουλεύει και αντίστροφα, και γίνεται ιδιαίτερα ενοχλητικό. Η συχνοουρία είναι αρκετά συνηθισμένο πρόβλημα στα άτομα με διαβήτη, με αποτέλεσμα αυτό να συμβαίνει και τα βράδια, διακόπτοντας τον ύπνο. Η πιθανότητα υπογλυκαιμίας κατά τον ύπνο υπάρχει και

20 //

προκαλεί ταραγμένο ύπνο, εφιάλτες και εφίδρωση. Δεν πρέπει να ξεχνάτε και την ψυχική σας υγεία. Το στρες και η κατάθλιψη επίσης επηρεάζουν τον ύπνο σας και με τον διαβήτη στην εξίσωση τα πράγματα περιπλέκονται. Όσο προσπαθείτε να ακολουθείτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, τόσο πιο εύκολο θα είναι να σας γίνει ρουτίνα. Η καλή διατροφή και η άσκηση, αναπόφευκτα, θα δώσουν ένα σπρώξιμο στο βιολογικό σας ρολόι προς τη σωστή κατεύθυνση. Εκμεταλλευτείτε το γεγονός ότι ο οργανισμός μας εκτιμά ιδιαιτέρως τη ρουτίνα και ακόμα κι αν είναι δύσκολο, αφιερώστε μερικές μέρες στο να βελτιώσετε το ωράριό σας. Ξεκινώντας να φτιάχνετε τον ύπνο σας, βάζετε σε κίνηση ένα αρκετά μεγάλο ντόμινο θετικών αλλαγών για τον οργανισμό σας, που μπορεί να είναι ανεπαίσθητες, αλλά μακροπρόθεσμα θα σας ωφελήσουν σημαντικά. Πώς να βελτιώσετε τον ύπνο σας • Προσπαθήστε να έχετε ίδιες ώρες που πέφτετε στο κρεβάτι και ξυπνάτε κάθε μέρα, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Το μίσος για τις Δευτέρες, εκτός από κλισέ δήλωση, είναι όντως μια μικρή κινούμενη άμμος για τη ρουτίνα μας και το τακτικό πρόγραμμα ύπνου βοηθά να την ξεπεράσουμε. • Αποφύγετε τις ηλεκτρονικές συσκευές για μία ώρα πριν πέσετε στο κρεβάτι, επειδή η ακτινοβολία της οθόνης αναστέλλει την παραγωγή μελατονίνης. • Εναλλακτικά, βρείτε τρόπους να χαλαρώνετε πριν τον ύπνο που δεν περιλαμβάνουν οθόνες. Διαβάστε ένα βιβλίο, γράψτε σε ημερολόγιο, ακούστε χαλαρωτική μουσική ή μιλήστε με ένα αγαπημένο σας πρόσωπο στο τηλέφωνο περί ανέμων και υδάτων. • Γυμναστείτε τακτικά. Βοηθά στην ανοχή του οργανισμού στην ινσουλίνη, στον καλύτερο ύπνο, στην καλύτερη διαχείριση του στρες. Δεν υπάρχει άποψη της ζωής μας στην οποία να μη βοηθά η γυμναστική. • Αποφύγετε τα βαριά γεύματα στο βραδινό και φροντίστε να μην έχετε φάει κοντά στην ώρα που είναι να πέσετε για ύπνο. • Να έχετε τον χώρο που κοιμάστε σκοτεινό και δροσερό και αποφύγετε να βάφετε το υπνοδωμάτιό σας με πολύ έντονα χρώματα. Πηγή: iatronet.gr

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

Η ζωή με τον

σακχαρώδη διαβήτη Ο

ταν μάθουμε ότι πάσχουμε από διαβήτη – ή ότι βρισκόμαστε στον προθάλαμο για να τον εκδηλώσουμε – είναι κάτι που σίγουρα μας στενοχωρεί και μας δημιουργεί άγχος, είναι όμως πολύ σημαντικό να αποδεχθούμε την κατάσταση, να μάθουμε όσο περισσότερα γίνεται και να συνειδητοποιήσουμε ότι πρόκειται για μία χρόνια πάθηση της οποίας η έκβαση περνάει ουσιαστικά από τα δικά μας χέρια.

εκτός των επιθυμητών ορίων χρειάζεται να παίρνουμε ειδική φαρμακευτική αγωγή, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού μας, ώστε να την κρατάμε στα επιθυμητά επίπεδα. 5.

ΕΛΈΓΧΟΥΜΕ ΤΙΣ ΤΙΜΈΣ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΊΩΝ ΜΑΣ Αυτό σημαίνει ότι τα λιπίδιά μας θα πρέπει να είναι: Χοληστερόλη κάτω από 200 mg/dL, τριγλυκερίδια κάτω από 150 mg/dL, HDL (καλή χοληστερίνη) πάνω από 45 mg/dL, LDL (κακή χοληστερίνη) κάτω από 100 mg/dL. Οπως και με την πίεση έτσι και με τα λιπίδια, αν υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου (π.χ. έμφραγμα, εγκεφαλικό κ.ά.) είναι πιθανό να χρειάζεται να είναι οι τιμές ακόμη χαμηλότερα, και αυτό είναι κάτι που θα καθορίσει ο ειδικός γιατρός. Αν οι τιμές των λιπιδίων στο αίμα μας είναι υψηλότερες από τις επιθυμητές τιμές, ο γιατρός μας θα μας καθοδηγήσει σχετικά με την ειδική φαρμακευτική αγωγή που θα πρέπει να πάρουμε.

ΜΕΤΡΆΜΕ ΜΌΝΟΙ ΜΑΣ ΤΑ ΕΠΊΠΕΔΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΌΖΗΣ ΣΤΟ ΑΊΜΑ ΜΑΣ Παρά την τακτική εξέταση της γλυκόζης νηστείας αλλά και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης που κάνουμε στον μικροβιολόγο μας, πρέπει να γνωρίζουμε ότι θα πρέπει να ελέγχουμε τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα μας σε τακτά χρονικά διαστήματα στο σπίτι μόνοι μας, να σημειώνουμε τις τιμές και έπειτα κατά τις επισκέψεις στον θεράποντα ιατρό μας να του δίνουμε τα αποτελέσματα. Με βάση την κατάστασή μας ο γιατρός μας θα μας πει πόσο συχνά πρέπει να μετριόμαστε και με ποιον τρόπο.

ΔΕΝ ΑΜΕΛΟΎΜΕ ΤΟ ΤΣΕΚ ΑΠ Η τακτική παρακολούθησή μας από τον θεράποντα ιατρό μας, 4 φορές τον χρόνο, σε συνδυασμό με τη διενέργεια των εξετάσεων που αυτός θα μας συστήσει (σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα) ώστε να διασφαλίζεται η καλή κατάσταση όλων των οργάνων (μάτια, νεφρά, αγγεία, καρδιά κ.λπ.) που μπορεί να απειληθούν από τον διαβήτη, αλλά και η σωστή φροντίδα των ποδιών μας (θα πρέπει να επισκεπτόμαστε ένα εξειδικευμένο ιατρείο διαβητικού ποδιού μία φορά τον χρόνο) είναι πολύ σημαντικές για την καλή ρύθμιση και πορεία του διαβήτη μας. Επίσης θα πρέπει να επισκεφθούμε ένα διατροφολόγο-διαιτολόγο με την έναρξη του διαβήτη και αν χρειαστεί και στη συνέχεια.

Έτσι, συστήνεται να εφαρμόζουμε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής μας, όπως οι εξής: 1.

ΜΑΘΑΊΝΟΥΜΕ ΝΑ ΤΡΏΜΕ ΣΩΣΤΆ Αντίθετα με τα όσα ίσως πιστεύουμε ή έχουμε ακούσει, το γεγονός ότι έχουμε διαβήτη δε σημαίνει ότι χρειάζεται να πεθαίνουμε από την πείνα. Σημαίνει όμως ότι θα πρέπει να ακολουθούμε μία υγιεινή, ισορροπημένη, μεσογειακή διατροφή. Μελέτες δείχνουν ότι άνθρωποι που ακολουθούσαν μία διατροφή πλούσια σε ίνες και σύνθετους υδατάνθρακες βελτίωσαν τον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα τους κατά 95%.

ΒΆΖΟΥΜΕ ΤΗ ΣΩΜΑΤΙΚΉ ΆΣΚΗΣΗ ΣΤΗ ΖΩΉ ΜΑΣ Το να ασκούμαστε αν όχι καθημερινά, 3 με 4 φορές την εβδομάδα (το να περπατάμε μισή ώρα την ημέρα με γοργό βήμα αρκεί), μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο για την υγεία μας. Μάλιστα μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται στον «προθάλαμο» του διαβήτη ακολουθώντας μέτρια άσκηση μειώνουν κατά 40% τον κίνδυνο να εμφανίσουν τελικά διαβήτη. Επίσης, έχει φανεί ότι μετά από κάποια αθλητική δραστηριότητα πέφτουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα κατά 20% με 30%.

ΑΔΥΝΑΤΊΖΟΥΜΕ Η απώλεια βάρους είναι πάρα πολύ σημαντική τόσο για να απομακρύνουμε την πιθανότητα να εμφανίσουμε διαβήτη όσο και για να ελέγξουμε την έκβαση της ασθένειας αν τελικά μας προκύψει. Αλλωστε έχει αποδειχθεί ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο να εμφανίσουμε διαβήτη κατά 90%, ενώ η έλλειψη σωματικής άσκησης κατά 25%.

ΚΡΑΤΆΜΕ ΧΑΜΗΛΆ ΤΗΝ ΠΊΕΣΉ ΜΑΣ Σε γενικές γραμμές αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη θα πρέπει να είναι 14 (140 χιλιοστά της στήλης υδραργύρου) και η μικρή 8,5 (85 χιλιοστά της στήλης υδραργύρου). Αν όμως υπάρχουν και άλλα προβλήματα (π.χ. καρδιολογικά, νεφρολογικά) τότε, σε συνεννόηση με τον ειδικό γιατρό, είναι πιθανό να χρειάζεται να είναι η πίεση χαμηλότερη. Στην περίπτωση που η πίεσή μας είναι

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: yourdoc.gr

// 21

Έρευνα για τον διαβήτη //

Τι περιλαμβάνει μια σωστή διατροφή για τους πάσχοντες από διαβήτη Οι συστάσεις της Αμερικανικής Ένωσης Διαβήτη Ανάμεσα στις πρώτες απορίες που εκφράζουν τα άτομα με διαβήτη μετά τη διάγνωσή τους είναι τι μπορούν να τρώνε. Η Αμερικανική Ένωση Διαβήτη δεν κάνει συγκεκριμένες συστάσεις για τις ποσότητες υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λίπους. Αντιθέτως, οι οδηγίες της εστιάζουν στην ανάπτυξη υγιών συνηθειών, με τη βοήθεια του γιατρού και ενός διαιτολόγου που έχει εμπειρία δουλεύοντας στο πλάι ατόμων με διαβήτη. Οι οδηγίες περιλαμβάνουν τις ακόλουθες συστάσεις: • Μειώστε τους συνολικούς υδατάνθρακες: Όταν τρώτε υδατάνθρακες, θα πρέπει να προέρχονται από πηγές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, όπως λαχανικά (ιδιαίτερα μη αμυλούχα), δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα, όσπρια και γαλακτοκομικά προϊόντα, παρά από επεξεργασμένα τρόφιμα με πρόσθετο λίπος, ζάχαρη και νάτριο. • Περιορίστε την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών (που βρίσκονται κυρίως σε ζωικά προϊόντα). Ακόμα και καλά λιπαρά όπως το ελαιόλαδο πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο. • Αντικαταστήστε τα ποτά με ζάχαρη (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν γλυκανθεί με σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη ή σακχαρόζη) με νερό. • Μειώστε την πρόσληψη νατρίου σε λιγότερο από 2.300 χιλιοστόγραμμα ημερησίως ή χαμηλότερη εάν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση. • Πίνετε αλκοόλ με μέτρο μόνο εάν μπορείτε να υπολογίσετε τις θερμίδες στο καθημερινό σας πρόγραμμα γεύματος. Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ ορίζεται ως ένα τυπικό ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και έως δύο την ημέρα για τους άνδρες. Ωστόσο, πρέπει να είστε προσεκτικοί. Το αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα (υπογλυκαιμία) σε άτομα που λαμβάνουν ινσουλίνη ή ορισμένα άλλα φάρμακα για τον διαβήτη. Και επειδή ορισμένες επιδράσεις του αλκοόλ (όπως η υπνηλία ή η ακατάστατη ομιλία) μοιάζουν με αυτές της υπογλυκαιμίας, μπορεί να είναι δύσκολο να γίνουν αντιληπτά τα συμπτώματα της κατάστασης αυτής. Πηγή: news4health.gr

22 //

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

Τα προβλήματα υγείας που προκύπτουν στην παιδική ηλικία δεν είναι πάντα αναστρέψιμα

ις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες η παιδική παχυσαρκία έχει οκταπλασιαστεί παγκοσμίως. Επιπλέον, οι καρδιαγγειακές παθήσεις έχοντας τις ρίζες τους στην παιδική ηλικία, δημιουργούν πολλά προβλήματα κατά τη μετάβαση στην ενήλικη ζωή. Αν και οι παρεμβάσεις για τον περιορισμό των παραγόντων κινδύνου που οδηγούν σε καρδιαγγειακές παθήσεις στην ενήλικη ζωή είναι πολλές, αυτό δε σημαίνει ότι μια δυσμενής κατάσταση που αναπτύσσεται στην παιδική ηλικία είναι πλήρως αναστρέψιμη. Υπάρχει έλλειψη ερευνητικών δεδομένων αναφορικά με παρεμβατικά προγράμματα φυσικής δραστηριότητας στην αρτηριακή ελαστικότητα των παιδιών. Η Catherine Davis και οι συνεργάτες της από το Medicine College of Georgia και τη Medical School of South Carolina των ΗΠΑ, στην προσπάθειά τους να προσδιορίσουν τις επιδράσεις της φυσικής δραστηριότητας στην αρτηριακή ανελαστικότητα παιδιών, αξιολόγησαν την ταχύτητα του σφυγμικού κύματος (Arterial Pulse Wave Velocity, PWV) πριν και μετά την εφαρμογή ενός οχτάμηνου παρεμβατικού προγράμματος εξωσχολικής φυσικής δραστηριότητας σε 175 υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά 8-11 ετών. Παράλληλα αξιολογήθηκαν και άλλοι δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου όπως τα επίπεδα φυσικής κατάστασης και σωματικού λίπους, η αρτηριακή πίεση (ΒΡ), η γλυκόζη, η αντίσταση στην ινσουλίνη, τα λιπίδια και η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Tα επίπεδα φυσικής κατάστασης, σωματικού λίπους και η αρτηριακή πίεση μετρήθηκαν ξανά στους 12 μήνες. Το σύνολο των παιδιών χωρίστηκε σε δύο ομάδες, την πειραματική και την ελέγχου. Η πειραματική ομάδα ακολούθησε πρόγραμμα καρδιοαναπνευστικών δραστηριοτήτων υπό την καθοδήγηση γυμναστή για 40 λεπτά την ημέρα. Η ομάδα ελέγχου συμμετείχε σε καθιστικές δραστηριότητες όπως τα επιτραπέζια παιχνίδια. Και οι δύο ομάδες φορούσαν καρδιοσυχνόμετρα ενώ συμμετείχαν σε πρόγραμμα εβδομαδιαίας επιβράβευσης επιθυμητών συμπεριφορών. Ειδικά, η πειραματική ομάδα για να κερδίσει πόντους θα έπρεπε η μέση ημερήσια καρδιακή συχνότητα να ξεπερνούσε τους 140 παλμούς/λεπτό.

Τι έδειξε η μελέτη Η μελέτη είχε 89% διατηρησιμότητα με ένα επίπεδο συμμετοχής στις προπονήσεις της τάξης του 59% στην πειραματική ομάδα και 64% στην ομάδα ελέγχου. Η μέση καρδιακή συχνότητα κατά την άσκηση έφτασε στους 161 ± 7 παλμούς/λεπτό. Σε σχέση με την ομάδα ελέγχου, η πειραματική ομάδα σημείωσε σημαντική βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής απόδοσης (αύξηση της V2 peak κατά 2.7 mL/kg/min), μείωση του ποσοστού λίπους κατά περίπου 2% και μία σημαντική αύξηση της χοληστερόλης HDL (κατά 0.13 mmol/L). Η μεταβολή δε της ελαστικότητας των αγγείων στους οχτώ μήνες παρουσίασε σημαντική συσχέτιση με τις μεταβολές στις τιμές ινσουλίνης, ινσουλινοαντίστασης, διαστολικής αρτηριακής πίεσης, δείκτη μάζας σώματος (BMI) και ποσοστού σωματικού λίπους. Αν και το 8μηνο παρεμβατικό πρόγραμμα φυσικής δραστηριότητας δε μείωσε την ταχύτητα του σφυγμικού κύματος, βελτίωσε τα επίπεδα σωματικού λίπους, φυσικής κατάστασης και την καλή χοληστερόλη σε υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά. Οι ερευνητές, με βάση τα παραπάνω, προτείνουν την εφαρμογή προγραμμάτων συνδυάζοντας παρεμβάσεις διατροφής και άσκησης, τα οποία να είναι ευρέως προσβάσιμα και να χαρακτηρίζονται από διατηρησιμότητα των θετικών τους αποτελεσμάτων. Τέλος προτείνεται η υιοθέτηση μέτρων που να προωθούν τη συνταγογράφηση παρεμβατικών προγραμμάτων υγείας ακόμα και από την παιδική ηλικία.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: fmh.gr

// 23

Έρευνα για τον διαβήτη //

Η ποδηλασία αυξάνει το προσδόκιμο ζωής Κατά τη διάρκεια 15 ετών μελέτης, οι άνθρωποι που έκαναν ποδήλατο είχαν περίπου 25% μικρότερη θνησιμότητα

σακχαρώδης διαβήτης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου καρδιαγγειακής αλλά και οιασδήποτε αιτιολογίας. Ευρωπαίοι ερευνητές καθόρισαν τη συσχέτιση μεταξύ των εβδομαδιαίων λεπτών ποδηλασίας σε εξωτερικούς χώρους (και αλλαγές στον χρόνο ποδηλασίας) και θανάτου σε 7.500 ενήλικες με διαβήτη (μέση ηλικία 56 έτη, μέσος δείκτης μάζας σώματος 29 kg/m2, μέση διάρκεια διαβήτη 8 χρόνια). Μετά από μια μέση παρακολούθηση 15 ετών, είχαν συμβεί 1.700 θάνατοι, εκ των οποίων οι 800 ήταν καρδιακής αιτιολογίας. Προσαρμοσμένη για πολλαπλές μεταβλητές, η ποδηλασία συσχετίστηκε με 20% έως 30% μικρότερη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες σε μια σειρά χρόνων ποδηλασίας από 1 ώρα έως πάνω από 5 ώρες εβδομαδιαίως. Ένα υποσύνολο 5.400 συμμετεχόντων ολοκλήρωσε μια δεύτερη εξέταση (4 χρόνια μετά την πρώτη εξέταση) για να προσδιορίσει τις επιπτώσεις της αλλαγής στην ποδηλασία: Μετά από μια μέση παρακολούθηση 11 ετών, όσοι έκαναν ποδήλατο σταμάτησαν – καθώς και εκείνοι που δεν έκαναν ποδήλατο στη συνέχεια ξεκίνησαν – είχαν 35% χαμηλότερο κίνδυνο για θάνατο από όλες τις αιτίες από τους ανθρώπους που δεν ανέφεραν καθόλου ποδήλατο και στις δύο ιατρικές επισκέψεις. Παρόμοια αποτελέσματα ελήφθησαν για καρδιακούς θανάτους. Σε αυτήν τη μελέτη, οποιαδήποτε υπαίθρια ποδηλασία συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε άτομα με διαβήτη. Τα δεδομένα δεν κατανεμήθηκαν ανά διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2, αλλά το 90% των ατόμων έπασχε από διαβήτη τύπου 2. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας σε άτομα με διαβήτη. Πηγή: medweb.gr

24 //

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

Η παχυσαρκία κύρια αιτία εμφάνισης διαβήτη στα παιδιά «Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια μεταβολική ασθένεια η οποία επηρεάζει κυρίως τους ενήλικες, σε ποσοστό περίπου 90% αλλά και νεαρά παιδιά, σε ποσοστό περίπου 10%. Κύριος προδιαθεσικός παράγοντας για τον σακχαρώδη διαβήτη των ενηλίκων (διαβήτης τύπου 2) είναι η παχυσαρκία και κυρίως η κεντρική παχυσαρκία, δηλαδή η εναπόθεση του λίπους στην κοιλιά. Τα τελευταία χρόνια η εμφάνιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 γίνεται συχνά και σε μικρότερη ηλικία», τονίζει ο Θανάσης Τζιαμούρτας, Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και Πρόεδρος Τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφολογίας, του ίδιου Πανεπιστημίου. Αυτό είναι, όπως ο ίδιος εξηγεί, στο πλαίσιο ερευνών, απόρροια της αυξημένης παχυσαρκίας που παρατηρείται στα παιδιά και στους εφήβους, καθώς επίσης και στην έλλειψη της σωματικής δραστηριότητας. Και προσθέτει ότι το 2019, περίπου 463 εκατομμύρια ενήλικες (20-79 ετών) παγκοσμίως ζούσαν με διαβήτη, ενώ η πρόβλεψη είναι πως το 2045 ο αριθμός θα εκτοξευθεί στα 700 εκατομμύρια. Ο διαβήτης τύπου 2 είναι μια κληρονομική ασθένεια αφού το 90% των παιδιών και των εφήβων που πάσχουν από τη νόσο έχουν πρώτου ή δευτέρου βαθμού συγγένεια με ένα άλλο άτομο που πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο παίζει κι αυτό σημαντικό ρόλο, διότι πολύ μεγάλο ποσοστό των παιδιών που πάσχουν από διαβήτη τύπου 2 ανήκουν σε ομάδες που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας. Η αύξηση της παχυσαρκίας, σύμφωνα με δεδομένα που προέρχονται από το Εργαστήριο Βιοχημείας, Φυσιολογίας και Διατροφής της Άσκησης (SmArTLab), του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, συνδέεται, επισημαίνει ο κ. Τζιαμούρτας, με διαταραγμένη έκκριση ορισμένων ουσιών (κυτοκινών), που επηρεάζουν τον τρόπο που μεταβολίζεται η γλυκόζη. Βρέθηκε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι τα παχύσαρκα παιδιά, ηλικίας περίπου 12 ετών, είχαν χαμηλότερα επίπεδα μιας κυτοκίνης, της αντιπονεκτίνης, και αυξημένα επίπεδα μιας άλλης κυτοκίνης, της βισφατίνης, σε σχέση με τα παιδιά φυσιολογικού βάρους. Η μεταβολή αυτή των κυτοκινών στα παχύσαρκα παιδιά είναι παρόμοια με αυτήν που εμφανίζεται σε ενήλικα άτομα, που παρουσιάζουν αντίσταση στην ινσουλίνη

και προδιάθεση για εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, τα παχύσαρκα παιδιά είχαν και αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης, μιας ορμόνης που ρυθμίζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. «Αυτό κατά τη γνώμη μας», διαπιστώνει ο ερευνητής, «συνδέει κατά ένα μέρος τη διαταραχή του μεταβολισμού του λίπους, αφού οι κυτοκίνες εκκρίνονται από το λίπος, και της γλυκόζης, που συνδέεται με την ινσουλίνη». Εκτός ωστόσο των μεταβολικών παραγόντων, υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που συντελούν ώστε να εμφανιστεί ο διαβήτης τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους, σύμφωνα με τον κ. Τζιαμούρτα. Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο και ειδικότερα η μεγάλη κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη συνδέεται με την παχυσαρκία και τον διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, ο αυξημένος χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης και χρήσης ηλεκτρονικών μέσων αυξάνει την αντίσταση της δράσης της ινσουλίνης και της παχυσαρκίας και επομένως αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για τον διαβήτη τύπου 2. Πρέπει, εκτιμά ο κ. Τζιαμούρτας, να συστήνεται ο χρόνος παρακολούθησης της τηλεόρασης και των ηλεκτρονικών μέσων να μην υπερβαίνει τις δύο ώρες ημερησίως. Επιπρόσθετα, η ποσότητα και η ποιότητα του ύπνου φαίνεται να συνδέεται με τον διαβήτη τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους. Τέλος, υπάρχουν δεδομένα τα οποία δείχνουν ότι η συστηματική σωματική άσκηση βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο, όπως αποτυπώνεται με τα επίπεδα της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαίρνης, σε εφήβους με διαβήτη τύπου 2. Πρέπει επομένως τα παιδιά να ακολουθούν τις οδηγίες διεθνών οργανισμών και να συμμετέχουν για τουλάχιστον 60 λεπτά σε μέτρια έως υψηλής έντασης σωματική δραστηριότητα. Και καταλήγει τονίζοντας: «Υπάρχουν δεδομένα που υποδεικνύουν ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα παχύσαρκα παιδιά να παραμείνουν παχύσαρκα και κατά την ενηλικίωση. Πρέπει να επενδύσουμε χρόνο για να μπορέσουμε να αποτρέψουμε την εμφάνιση της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία έτσι ώστε να μπορέσουν να διάγουν μια ποιοτικότερη ζωή κατά τη διάρκεια της ενηλικίωσης. Οι διατροφικές συνήθειες και η ενασχόληση με την άσκηση ξεκινούν από τη μικρή ηλικία και απώτερος σκοπός πρέπει να είναι η δημιουργία ενσυνείδητων ενηλίκων με σωστές διατροφικές πρακτικές και με αυξημένη συμμετοχή σε σωματικές δραστηριότητες».

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: ΑΠΕ

// 25

Έρευνα για τον διαβήτη //

Ασπίδα προστασίας

η φυτική διατροφή

Διαπιστώθηκε ότι και οι παχύσαρκοι και οι πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 που ακολουθούσαν διατροφή με υγιεινά φυτικά τρόφιμα είχαν χαμηλότερους κινδύνους να νοσήσουν από COVID-19.

ι ευεργετικές επιδράσεις της διατροφής στον κίνδυνο COVID-19 φάνηκε να αφορούν περισσότερο άτομα που ζουν σε περιοχές με μεγάλη κοινωνικοοικονομική στέρηση, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από ερευνητές του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης (MGH) και του Kings College του Λονδίνου, η οποία δημοσιεύτηκε στο Gut. «Προηγούμενες αναφορές ανέφεραν ότι η κακή διατροφή αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ των ομάδων που επιβαρύνονται δυσανάλογα από την πανδημία, αλλά δεν υπάρχουν δεδομένα για τη σχέση μεταξύ της διατροφής και του κινδύνου και της σοβαρότητας της COVID-19», σημείωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Τζορτί Μερίνο, ερευνητικός συνεργάτης στη Μονάδα Διαβήτη και το Κέντρο Γονιδιωματικής Ιατρικής στο MGH και μέλος του διδακτικού προσωπικού της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ. Για τη μελέτη, ο Μερίνο και οι συνεργάτες του εξέτασαν δεδομένα από 592.571 συμμετέχοντες στη μελέτη συμπτωμάτων COVID-19 που βασίζεται σε smartphone. Οι συμμετέχοντες ζούσαν στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ και παρέμειναν στη μελέτη από τις 24 Μαρτίου ως τις 2 Δεκεμβρίου 2020. Στην αρχή της μελέτης, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο που ρωτούσε για τις διατροφικές τους συνήθειες πριν από την πανδημία. Η ποιότητα της διατροφής αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας έναν μετρητή υγιεινής φυτικής διατροφής που δίνει έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, 31.831 συμμετέχοντες ανέπτυξαν COVID-19. Σε σύγκριση με τα άτομα στο χαμηλότερο τέταρτο της βαθμολογίας διατροφής, εκείνα στο υψηλότερο τεταρτημόριο είχαν 9% χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης COVID-19 και 41% χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης σοβαρής COVID-19. «Αυτά τα ευρήματα ήταν συνεπή με μια ανάλυση που επεκτεινόταν και σε άλλες υγιεινές συμπεριφορές, κοινωνικούς παράγοντες καθοριστικούς για την υγεία και τα ποσοστά μετάδοσης του ιού στην κοινότητα», εξηγεί ο Μερίνο.

26 //

Η μελέτη «Παρότι δεν μπορούμε να τονίσουμε αρκετά τη σημασία του εμβολιασμού και της χρήσης μάσκας σε πολυσύχναστους εσωτερικούς χώρους, η μελέτη δείχνει ότι τα άτομα μπορούν επίσης να μειώσουν τον κίνδυνο να προσβληθούν από την COVID-19 ή την κακή έκβαση της νόσου, προσέχοντας τη διατροφή τους», λέει ο ανώτερος συγγραφέας Άντριου Τσαν, γαστρεντερολόγος και επικεφαλής της κλινικής και μεταφραστικής επιδημιολογικής μονάδας στο MGH. Οι ερευνητές βρήκαν επίσης μια σχέση συνέργειας μεταξύ κακής διατροφής και αυξημένης κοινωνικοοικονομικής στέρησης. Τότε, ο κίνδυνος της νόσου COVID-19 ήταν υψηλότερος από το άθροισμα του κινδύνου που σχετίζεται με κάθε έναν παράγοντα, μόνο του. «Τα μοντέλα μας εκτιμούν ότι σχεδόν το ένα τρίτο των περιπτώσεων COVID-19 θα είχαν αποφευχθεί εάν δεν υπήρχε ένας από τους δύο παράγοντες – κακή διατροφή ή οικονομική στέρηση», λέει ο Μερίνο. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν επίσης ότι οι στρατηγικές δημόσιας υγείας που βελτιώνουν την πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα και αντιμετωπίζουν τους κοινωνικούς παράγοντες που καθορίζουν την υγεία μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση των επιπτώσεων της πανδημίας. «Τα ευρήματά μας είναι ένα κάλεσμα προς τις κυβερνήσεις και τα ενδιαφερόμενα μέρη να δώσουν προτεραιότητα στην υγιεινή διατροφή και την ευημερία με αποτελεσματικές πολιτικές, διαφορετικά κινδυνεύουμε να χάσουμε δεκαετίες οικονομικής προόδου και σημαντική αύξηση των ανισοτήτων στην υγεία», κατέληξε ο Μερίνο.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: in.gr

tÚ{h Ú hÚylr ֧ lrhÚ ֦ u|hÚkltÚÔ~uptÚ p|y Ó|h h Ú hÚ{zh {֦Ú p|y Ó|h hÚ upÚk hiÐ nÚlÑth

cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ�� cÖ��Ö

ØØØØØØØØ ØØØØØØØØ sØgsgispqÏlk kØ |‫ל‬zt gØgz‫ם‬Øgo ‫ל‬Ø gØ o‫ץ‬z Ñ‫ץ‬g gØ tsØkgo ‫ם‬Ø g Ø kz |t spsÎ kØ ‫ץ‬kØ tØi g q‫ם‬Ø g Ø i gØÒ{ki~tØ g|~gqÑjmØ j ghÎ m Ø

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 27

Έρευνα για τον διαβήτη //

Ο καφές προλαμβάνει την εμφάνιση διαβήτη;

διαβήτης είναι μία σοβαρή κατάσταση που απαιτεί να λειτουργούμε προληπτικά, για να αποφευχθεί. Εκτός από τον τρόπο ζωής και τις αλλαγές στη διατροφή, έρευνα διαπίστωσε ότι η κατανάλωση ενός δημοφιλούς ροφήματος κάθε μέρα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Σύμφωνα με την έρευνα, ο καφές μπορεί να προσφέρει περισσότερα από το να ξεκινήσετε τη μέρα σας με ενέργεια. Μια ομάδα ερευνητών από το αμερικανικό Ινστιτούτο Επιστημονικών Πληροφοριών για τον Καφέ, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό «αφοσιωμένο στη μελέτη και αποκάλυψη επιστημών που σχετίζονται με τον καφέ και την υγεία», ανέλυσε 30 μελέτες που περιελάμβαναν αθροιστικά δεδομένα για σχεδόν 1,2 εκατομμύρια συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι εκείνοι που έπιναν τρία έως τέσσερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είχαν 25% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με εκείνους που κατανάλωναν 2 φλιτζάνια ή λιγότερο. Αλλά δεν ήταν μόνο ο κανονικός καφές που είχε πρόσθετα οφέλη για την υγεία: ακόμη και όσοι έπιναν καφέ χωρίς καφεΐνη είδαν τον κίνδυνο διαβήτη να μειώνεται με τον ίδιο ρυθμό. Τα αίτια Πολλές ενώσεις που βρίσκονται στον καφέ έχουν βρεθεί ότι έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η κατανάλωση καφέ παρέχει στο σώμα σημαντικές ενώσεις, όπως η καφεΐνη, το καφεϊκό οξύ, η τριγωνελίνη και η καφεστόλη. Καθένα από αυτά πιστεύεται ότι επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Επίσης, η μέτρια κατανάλωση καφέ κάθε μέρα μπορεί να έχει αντιφλεγμονώδη δράση και να ενισχύει τα αντιοξειδωτικά στον οργανισμό. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι ο καφές μπορεί να αποτρέψει την υπεργλυκαιμία μετά τα γεύματα. Αυτό με τη σειρά του βοηθά στη μείωση του κινδύνου διαβήτη τύπου 2. Η ομάδα έγραψε επίσης ότι «μια πολυεθνική μελέτη σε μη πάσχοντες από διαβήτη ενήλικες έδειξε ότι η επίδραση καφέ με καφεΐνη σχετίζεται θετικά με την ευαισθησία στην ινσουλίνη, ενώ ο καφές χωρίς καφεΐνη βελτιώνει τη λειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος».

28 //

Παν μέτρον άριστον Η ερευνητική ομάδα εξακολουθεί να συνιστά τη μέτρια κατανάλωση καφέ. Τα αποτελέσματα αυτά σημαίνουν καλά νέα για όποιον έχει ήδη συνηθίσει σε μια «μέτρια κατανάλωση» τριών έως πέντε φλιτζανιών καφέ την ημέρα. Αλλά η μελέτη πρότεινε επίσης ότι εκείνοι που έχουν πραγματικά εμμονή με τον καφέ θα μπορούσαν να δουν ακόμη καλύτερα αποτελέσματα, διαπιστώνοντας ότι υπήρχε επιπλέον 6% μείωση του κινδύνου για κάθε επιπλέον φλιτζάνι που έπιναν, έως και οκτώ με δέκα φλιτζάνια. Ωστόσο, οι ερευνητές είπαν ότι τα δεδομένα για την υψηλή κατανάλωση καφέ ήταν περιορισμένα και πρότειναν να μην ξεπερνάει κανείς τα τρία έως πέντε φλιτζάνια καφέ την ημέρα. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι τρία έως πέντε φλιτζάνια καφέ την ημέρα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο θανάτου. Αλλά αυτή η έρευνα δεν είναι η πρώτη που έδειξε σύνδεση μεταξύ μέτριας κατανάλωσης καφέ και βελτιωμένης υγείας. Σε μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Circulation το 2015, μια ομάδα χρησιμοποίησε δεδομένα από τρεις μεγάλες μελέτες επί συνολικά 208.501 συμμετεχόντων, που παρακολουθήθηκαν για έως και 30 χρόνια. Αυτό περιελάμβανε ένα ερωτηματολόγιο τροφίμων που παρακολουθούσε την κατανάλωση καφέ κάθε ατόμου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν μια άμεση συσχέτιση μεταξύ της ποσότητας καφέ που καταναλώθηκε (συμπεριλαμβανομένου του καφέ χωρίς καφεΐνη) και της θνησιμότητας, με εκείνους που έπιναν τρία έως πέντε φλιτζάνια την ημέρα να έχουν μείωση 15% του πρόωρου θανάτου απ’ οποιαδήποτε αιτία. Οι συγγραφείς της μελέτης έγραψαν ότι «παρατηρήθηκαν σημαντικές αντίστροφες συσχετίσεις μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και των θανάτων που αποδίδονται σε καρδιαγγειακές παθήσεις, νευρολογικές ασθένειες και αυτοκτονία»!

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγές: coffeeandhealth.org, nytimes.com, bestlifeonline.com

// Έρευνα για τον διαβήτη

Κεχρί:

Η άγνωστη υπερτροφή που μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη

νωστό από την αρχαιότητα με καταγωγή από την Ασία και την Αφρική αλλά ευρέως διαδεδομένο και στην Ευρώπη -οι αρχαίοι Έλληνες το καλλιεργούσαν για την παρασκευή ψωμιού- το κεχρί αποτελεί ένα δημητριακόυπερτρόφιμο που, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη δημοσιευμένη στο Frontiers in Nutrition, μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Ειδικότερα, η ανάλυση 65 μελετών από όλο τον κόσμο σχετικά με την επίπτωση της κατανάλωσης κεχριού στον γλυκαιμικό δείκτη, έδειξε ότι το δημητριακό πέτυχε μείωσή του 12-15%. Ο γλυκαιμικός δείκτης αφορά τον βαθμό αύξησης των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα από υδατανθρακούχα τρόφιμα, με την υψηλότερη τιμή του να συνεπάγεται μεγαλύτερη αύξηση. Εν προκειμένω, ο μέσος γλυκαιμικός δείκτης στο κεχρί ήταν στο 52,7, περίπου 30% μικρότερος από το αλεσμένο ρύζι και εξευγενισμένο σιτάρι και μεταξύ 14 έως 37 βαθμών χαμηλότερος από του καλαμποκιού. «Το κεχρί περιέχει σε εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ασβέστιο, τριπλάσια ποσότητα από του γάλακτος, και είναι ωφέλιμο για τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών. Ιδίως το αφρικανικό κεχρί (bajra) και το teff είναι πλούσιες πηγές σιδήρου και ψευδαργύρου, δύο από τα τρία μικροθρεπτικά στοιχεία με τη μεγαλύτερη ανεπάρκεια σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, το κεχρί είναι καλή πηγή πρωτεΐνης», ανέφερε η δρ Joanna Kane-Potaka από

το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για τις Καλλιέργειες στις Ημιάνυδρες Τροπικές Περιοχές που συνυπέγραψε τη μελέτη. Πράγματι, το κεχρί αποτελεί έναν διατροφικό θησαυρό με σημαντική περιεκτικότητα σε βιταμίνη Α και Β, κάλιο, φώσφορο, αντιοξειδωτικά, νιασίνη (βιταμίνη Β3), ασβέστιο και σίδηρο. Από τα σημαντικότερα αντιοξειδωτικά είναι το β-καροτένιο, σύμμαχος στη μάχη του οργανισμού κατά των ελεύθερων ριζών και φύλακας της υγείας των ματιών, καθώς και πολυφαινόλες όπως η κερκετίνη (κουερσετίνη), το ελαγικό οξύ και οι κατεχίνες (φλαβονοειδή) που βοηθούν στην αποβολή τοξινών. Δύο ακόμα οφέλη από το κεχρί Η αφθονία του σε φυτικές ίνες, διαλυτές και αδιάλυτες, κατατάσσει το κεχρί στα τρόφιμα που βοηθούν την πέψη. Οι αδιάλυτες ίνες του κεχριού ιδίως αποτελούν ένα πρεβιοτικό που δρα υπέρ του πληθυσμού καλών βακτηρίων στο έντερο. Οι διαλυτές του φυτικές ίνες πάλι, χαρίζουν στο πολύτιμο δημητριακό ωφέλιμες ιδιότητες για την υγεία της καρδιάς. Χάρη σε αυτές, μειώνονται τα επίπεδα «κακής» LDL χοληστερόλης, σημαντικό παράγοντα κινδύνου για αθηροσκλήρωση ενώ, σύμφωνα με μελέτες, το κεχρί μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της «καλής» χοληστερόλης και να μειώσει τα τριγλυκερίδια.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: ygeiamou.gr

// 29

Διατροφή //

Τροφές μπορούν να χαρίσουν ή να κόψουν χρόνο από τη ζωή μας Εάν επιλέξει κανείς με σοφία την τροφή του, θα μπορούσε να μειώσει το αποτύπωμα άνθρακα που αφήνει στον πλανήτη έως και κατά 1/3, κερδίζοντας 48 λεπτά υγείας κάθε μέρα

ρευνητές δημιούργησαν μια κλίμακα που κατατάσσει χιλιάδες τροφές, ανάλογα με τα οφέλη τους στην υγεία. Αυτός ο δείκτης διατροφικής υγείας είναι χωρισμένος με λεπτά ζωής. Υπάρχουν τροφές που χαρίζουν 80 λεπτά ζωής εάν καταναλωθούν, αλλά και άλλες που κόβουν έως και 74 λεπτά. Πέρα από τα διατροφικά δεδομένα, η κλίμακα υπολογίζει και τις συνέπειες των περιβαλλοντικών παραγόντων. Έτσι, εάν επιλέξει κανείς με σοφία την τροφή του, θα μπορούσε να μειώσει το αποτύπωμα άνθρακα που αφήνει στον πλανήτη έως και κατά 1/3, κερδίζοντας 48 λεπτά υγείας κάθε μέρα. Εάν τρώει περισσότερα λαχανικά, κινείται περισσότερο, προτιμά γάλα αμυγδάλου ή βρώμης, τότε ίσως οι άνθρωποι γίνουν πιο φιλικοί απέναντι στην υγεία τους και τον πλανήτη κι έτσι απολαύσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Οι επιστήμονες, για να καταστήσουν τα ευρήματά τους πιο προσβάσιμα και κατανοητά στο κοινό, δημιούργησαν αυτόν τον οδηγό, όχι με τη μορφή υπολογιστή θερμίδων ή θρεπτικών συστατικών, αλλά χρονικής κλίμακας.

Οι τροφές που κόβουν χρόνο ζωής Η εν λόγω έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Food και αναλύει 5.853 τροφές που καταναλώνονται στις ΗΠΑ, από τις μπάμιες μέχρι τα… μπέργκερ και τα λουκάνικα. Ένα χοτ ντογκ μπορεί, σύμφωνα με τους επιστήμονες, να μας στερήσει έως και 36 λεπτά υγιούς ζωής, ενώ το κόκκινο κρέας 2 λεπτά και 10 δευτερόλεπτα. Οι τροφές που χαρίζουν έξτρα λεπτά ζωής Από την άλλη πλευρά, τα φρούτα προσθέτουν 11 λεπτά και 54 δευτερόλεπτα, ενώ τα λαχανικά 2 λεπτά και 10 δεύτερα. Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με τους επιστήμονες, το φυστικοβούτυρο – μια παραδοσιακή αμερικάνικη τροφή – μπορεί να προσθέσει 33 λεπτά τη μέρα, δηλαδή 3 φορές περισσότερο από ένα φρούτο. Αξίζει, πάντως, να σημειώσουμε ότι οι επιστήμονες πίσω από την έρευνα εξηγούν ότι πρόκειται για μια καθαρά θεωρητική κλίμακα, με σκοπό να ωθήσει σε καλύτερες διατροφικές επιλογές και όχι σε δραστικές αλλαγές στη δίαιτα των ανθρώπων. Πηγή: dealnews.gr

30 //

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Διατροφή

Η διάθεση περνάει από το στομάχι Η διατροφή και η επίδρασή της στην ψυχολογία ρικά, η διατροφική έρευνα έχει επικεντρωθεί κυρίως στο πώς τα φαγητά που τρώμε επηρεάζουν τη σωματική μας υγεία αντί για την ψυχική. Για πολύ καιρό, η ενδεχόμενη επιρροή του φαγητού στην ευτυχία και στην ψυχική ευημερία ήταν «τεχνητά αγνοημένη», όπως το έθεσε πρόσφατα μια ομάδα ερευνητών. Tροφές για την ψυχή

νας νέος ερευνητικός τομέας, η διατροφική ψυχιατρική ρίχνει φως στη σχέση μεταξύ διατροφής και ψυχικής υγείας. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη και με υψηλά λιπαρά που συχνά λιγουρευόμαστε όταν είμαστε αγχωμένοι ή θλιμμένοι έχουν τις λιγότερες πιθανότητες να ευεργετήσουν την ψυχική μας υγεία, όσο ανακουφιστικά κι αν μοιάζουν. Αντίθετα, υγιεινές τροφές όπως λαχανικά, φρούτα, αβγά, ξηροί καρποί και σπόροι, φασόλια και όσπρια, καθώς και προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, ίσως να είναι μια καλύτερη επιλογή. Τα αποτελέσματα προέρχονται από έναν ερευνητικό τομέα γνωστό ως διατροφική ψυχιατρική, που αναδύεται και επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ διατροφής και ψυχικής υγείας. Η ιδέα ότι τρώγοντας συγκεκριμένα φαγητά μπορεί να βελτιωθεί η υγεία του εγκεφάλου, όπως ακριβώς γίνεται με την υγεία της καρδιάς, ίσως μοιάζει με κοινή λογική. Αλλά ιστο-

Αλλά μέσα στα χρόνια, έρευνες που διαρκώς αυξάνονται πάνω στο θέμα έχουν προσφέρει ενδιαφέροντα στοιχεία σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους τα φαγητά μπορούν να επηρεάσουν τις διαθέσεις μας. Μια υγιεινή δίαιτα βελτιώνει το έντερο, που επικοινωνεί με τον εγκέφαλο μέσω του άξονα εντέρου-εγκεφάλου. Μικρόβια μέσα στο έντερο παράγουν νευροδιαβιβαστές, όπως σεροτονίνη και ντοπαμίνη, οι οποίοι ρυθμίζουν τις διαθέσεις και τα συναισθήματά μας, και το εντερικό μικροβίωμα έχει εμπλακεί με αποτελέσματα στην ψυχική υγεία. «Μια επαρκής βιβλιογραφία δείχνει ότι το εντερικό μικροβίωμα παίζει καθοριστικό ρόλο σε μια ποικιλία από ψυχιατρικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης μιας τεράστιας καταθλιπτικής διαταραχής», έγραψε μια ομάδα επιστημόνων στο Harvard Review of Psychiatry. Ακόμη, έρευνες με μεγάλο εύρος δειγμάτων έχουν βρει ότι άνθρωποι που καταναλώνουν πολλές τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά αναφέρουν μικρότερα ποσοστά κατάθλιψης και μεγαλύτερα επίπεδα ευτυχίας και ψυχικής ευεξίας. Μια τέτοια έρευνα του 2016, που ακολούθησε 12.400 ανθρώπους για επτά χρόνια, βρήκε ότι εκείνοι που αύξησαν την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών κατά τη διάρκεια της έρευνας βαθμολόγησαν τους εαυτούς τους oυσιαστικά υψηλότερα σε ερωτηματολόγια σχετικά με τα γενικά επίπεδα ευτυχίας και την ικανοποίηση ζωής. Ωστόσο, μεγάλες μελέτες παρατήρησης μπορούν να δείξουν μόνο συσχετισμούς και όχι αιτιότητες, οι οποίες γεννούν το ερώτημα: Το άγχος και η κατάθλιψη οδηγούν τους ανθρώπους στο να επιλέξουν ανθυγιεινά φαγητά ή το ανάποδο; Είναι οι χαρούμενοι και οι αισιόδοξοι άνθρωποι περισσότερο ενθουσιώδεις στην προοπτική να καταναλώσουν θρεπτικές τροφές; Ή μια υγιεινή διατροφή τούς κάνει αμέσως πιο χαρούμενους; Η πρώτη μεγάλη δοκιμή που ρίχνει φως στη σύνδεση φαγητού-διάθεσης δημοσιεύτηκε το 2017. Μια ομάδα από ερευνητές ήθελε να μάθει αν οι διαιτητικές αλλαγές θα βοηθούσαν να ελαττώσουν την κατάθλιψη, γι’ αυτό επιστράτευσαν 67 άτομα που είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη και τους χώρισαν

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 31

Διατροφή // σε ομάδες. Μια ομάδα πήγε στις συναντήσεις με έναν διαιτολόγο που τους δίδαξε να ακολουθούν μια παραδοσιακή, μεσογειακού τύπου δίαιτα. Η άλλη ομάδα, που είχε τον ρόλο της ομάδας ελέγχου, συναντήθηκε κανονικά με έναν βοηθό ερευνητή που παρείχε κοινωνική υποστήριξη, αλλά χωρίς διατροφική συμβουλή. Στην αρχή της έρευνας, και τα δύο γκρουπ κατανάλωσαν πολλά φαγητά που ήταν γεμάτα ζάχαρη, επεξεργασμένα κρέατα και αλμυρά σνακ και περιείχαν πολύ λίγες φυτικές ίνες και πρωτεΐνες ή φρούτα και λαχανικά. Αλλά το γκρουπ της δίαιτας έκανε τεράστιες αλλαγές. Αντικατέστησαν τα ζαχαρωτά, το φαστ φουντ και τα ζυμαρικά με θρεπτικές τροφές, όπως καρύδια, φασόλια, φρούτα και όσπρια. Άλλαξαν το άσπρο ψωμί με ολικής άλεσης και προζύμι. Παράτησαν τα δημητριακά με ζάχαρη και έφαγαν μούσλι και βρώμη. Αντί για πίτσα, έφαγαν λαχανικά που μαγειρεύτηκαν στη στιγμή. Και αντικατέστησαν υψηλά επεξεργασμένα κρέατα όπως ζαμπόν, λουκάνικα και μπέικον με θαλασσινά και μικρά κομμάτια άπαχου κόκκινου κρέατος. Πιo σημαντικό είναι το ότι και τα δύο γκρουπ είχαν συμβουλευτεί να συνεχίσουν να λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά ή άλλες φαρμακευτικές αγωγές που τους είχαν συνταγογραφηθεί. Ο στόχος της έρευνας δεν ήταν να παρατηρηθεί αν μια πιο υγιεινή δίαιτα θα μπορούσε να αντικαταστήσει την αγωγή, αλλά αν θα μπορούσε να προσφέρει παραπάνω προνόμια, όπως άσκηση, καλό ύπνο και άλλες συμπεριφορές στον τρόπο ζωής τους. Μετά από δώδεκα εβδομάδες, οι μέσοι δείκτες κατάθλιψης βελτιώθηκαν και στις δύο ομάδες, το οποίο ίσως και να ήταν αναμενόμενο για όποιον εισαγόταν σε μια κλινική δοκιμή που προσέφερε παραπάνω υποστήριξη, ανεξάρτητα από την ομάδα στην οποία ήταν ο καθένας. Αλλά οι δείκτες κατάθλιψης βελτιώθηκαν σε ένα άκρως μεγαλύτερο κομμάτι της ομάδας που ακολούθησε την υγιεινή διατροφή: σχεδόν το ένα τρίτο από αυτούς τους ανθρώπους δε θεωρούνταν πια ότι πάσχουν από κατάθλιψη, σε σύγκριση με το 8% των ανθρώπων στην ομάδα ελέγχου. Υγιεινή διατροφή εναντίον κατάθλιψης Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά για πολλούς λόγους. Η δίαιτα ευεργέτησε την ψυχική υγεία, ακόμη κι αν οι συμμετέχοντες δεν έχασαν κιλά. Οι άνθρωποι επίσης εξοικονόμησαν χρήματα με το να καταναλώνουν τα πιο θρεπτικά φαγητά, δείχνοντας ότι μια υγιεινή δίαιτα μπορεί να είναι οικονομική. Πριν από την έρευνα, οι συμμετέχοντες ξόδευαν σχεδόν 138 δολάρια ανά εβδομάδα στο φαγητό. Αυτοί που ακολούθησαν την υγιεινή δίαιτα μείωσαν τις δαπάνες του φαγητού τους στα 112 δολάρια ανά εβδομάδα. Τα προτεινόμενα φαγητά ήταν σχετικά φθηνά και διαθέσιμα στα περισσότερα σούπερ μάρκετ. Συμπεριέλαβαν προϊόντα όπως κονσερβοποιημένα φασόλια και φακές, κονσερβοποιημένο σολομό, τόνο και σαρδέλες και κατεψυγμένα και οικολογικά προϊόντα, σύμφωνα με τη Φελίς Τζάκα, κύρια συντάκτρια της έρευνας. «Η ψυχική υγεία είναι σύνθετη», επεσήμανε η Φέλις Τζάκα, διευθύντρια του Κέντρου Food & Mood στο Πανεπιστήμιο Ντίκιν στην Αυστραλία και πρόεδρος της Διεθνούς Κοινότητας για τη Διατροφική Ψυχιατρική Έρευνα. «Το να τρως τη

32 //

To εντερικό μικροβίωμα παίζει καθοριστικό ρόλο σε μια ποικιλία από ψυχιατρικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης μιας τεράστιας καταθλιπτικής διαταραχής

σαλάτα δε θα μπορέσει να γιατρέψει την κατάθλιψη. Αλλά υπάρχουν πολλά που μπορείς να κάνεις για να βελτιώσεις τη διάθεσή σου και την ψυχική σου υγεία και μπορεί να είναι τόσο απλό όσο το να αυξάνεις την πρόσληψη φυτικών και υγιεινών τροφών». Τι έδειξαν τα αποτελέσματα των μελετών Ένας αριθμός από τυχαίες δοκιμές έχουν καταγράψει παρόμοια ευρήματα. Σε μια έρευνα 150 ενηλίκων που είχαν κατάθλιψη, η οποία δημοσιεύτηκε την προηγούμενη χρονιά, οι ερευνητές βρήκαν ότι εκείνοι που ακολούθησαν μια μεσογειακή δίαιτα με συμπλήρωμα έλαιο ψαριού για τρεις μήνες είχαν μεγαλύτερη μείωση στα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και ανησυχίας μετά από τρεις μήνες συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου. Ωστόσο, δεν είχαν όλες οι έρευνες θετικά αποτελέσματα. Μια μεγάλη, μακροχρόνια δοκιμή, που δημοσιεύτηκε το 2019, βρήκε ότι η μεσογειακή δίαιτα μείωσε το άγχος, αλλά δεν απέτρεψε την κατάθλιψη σε μια ομάδα ανθρώπων με υψηλό ρίσκο. Παίρνοντας συμπληρώματα όπως βιταμίνη D, σελήνιο και ω3 λιπαρά οξέα, δεν είχαν κανέναν αντίκτυπο στην κατάθλιψη ή στο άγχος. Οι περισσότερες ψυχιατρικές επαγγελματικές ομάδες δεν έχουν υιοθετήσει διαιτητικές συστάσεις, επειδή οι ειδικοί λένε ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα προτού συνταγογραφήσουν μια συγκεκριμένη δίαιτα για την ψυχική υγεία. Αλλά οι ειδικοί ψυχικής υγείας έχουν αρχίσει να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να υιοθετήσουν συνήθειες όπως η άσκηση, ο ύπνος μετά μουσικής, μια υγιεινή για την καρδιά δίαιτα και η αποφυγή καπνίσματος, που ίσως μειώσει τη φλεγμονή και έχει πλεονεκτήματα για τον εγκέφαλο. Το Διεθνές Βασιλικό Κολέγιο Ψυχιάτρων της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας δημοσίευσε οδηγίες κλινικής εξάσκησης, ενθαρρύνοντας τους γιατρούς να θέσουν επί τάπητος τη δίαιτα, την άσκηση και το κάπνισμα πριν ξεκινήσουν την αγωγή στους ασθενείς ή την ψυχοθεραπεία.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: kathimerini.gr

Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 4 / Τ.Κ.65403 Email: glikia.agkalia@gmail.com

Σύλλογος Διαβητικών Ν.Καστοριάς «Προληψη κ γνώση» Τηλ:6932312594

Σύλλογος Διαβητικών Κατερίνης τηλ: 2351047781, 6974809060

ΧΑΛΚΙΔΑ

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Σύλλογος Διαβητικών Εύβοιας “ Η Γνώση Σώζει ” Αρεθούσης 223 / Τ.Κ. 34133 Τηλ: 6944 583251

// 33

Διατροφή // διαβήτη // Έρευνα για τον

Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό μας;

γράφει η Βασιλική Λαζαρίδου, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

ο ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι το μέσο του οργανισμού για να μας προστατεύει από οποιοδήποτε ξένο μικροοργανισμό που θα μας προκαλέσει μια λοίμωξη, δηλαδή είναι ένα σύστημα υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού μας. Συνεπώς, ένα αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό μας καθιστά ευάλωτους σε διάφορες λοιμώξεις και οι παράγοντες που συντελούν στην αποδυνάμωσή του είναι: • το αυξημένο βάρος, • το κάπνισμα, • η έλλειψη ύπνου • η μη ισορροπημένη διατροφή • η αυξημένη κατανάλωση λιπαρών και ζάχαρης • το άγχος • η ατμοσφαιρική ρύπανση • η έλλειψη βιταμινών, όπως της βιταμίνης D • η διαταραγμένη χλωρίδα του εντέρου • η καθιστική ζωή • η μη τήρηση των κανόνων υγιεινής, τόσο στην καθημερινότητα (πλύσιμο χεριών κ.λπ.) όσο και στη μαγειρική Όπως θα παρατηρήσουμε αρκετοί παράγοντες που οδηγούν σε ένα ασθενές ανοσοποιητικό σχετίζονται με τη διατροφή μας. Η μη ισορροπημένη διατροφή και η ανεπάρκεια σε θρεπτικά συστατικά και ιδιαίτερα σε θρεπτικά συστατικά υψηλής

34 //

διατροφικής αξίας, μπορεί να μειώσουν την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού. Υπάρχουν μάλιστα μελέτες οι οποίες καταδεικνύουν το λίπος και την υπερβολική κατανάλωση αυτού ως επιβαρυντικό παράγοντα για ένα δυνατό ανοσοποιητικό. Από την άλλη, υπάρχουν μελέτες που μας δείχνουν ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά, όταν προσλαμβάνονται σε λίγο υψηλότερες από τη συνιστώμενη ημερήσια δόση, συμβάλλουν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Τέτοια συστατικά είναι: • Βιταμίνη D: βρίσκεται στα μικρά ψάρια, στον κρόκο αβγού, στο γάλα και το γιαούρτι • Βιταμίνη C: βρίσκεται στα εσπεριδοειδή φρούτα (φράουλες, πορτοκάλια, μανταρίνια κ.ά.) και στις κόκκινες πιπεριές • Βιταμίνη E: βρίσκεται στους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, καρύδια, ηλιόσπορους και τα έλαιά τους) • Ψευδάργυρος: βρίσκεται σε ψάρια, οστρακοειδή, ξηρούς καρπούς, αβγά και όσπρια • Προβιοτικά: βρίσκεται στο κεφίρ, το γιαούρτι με ζωντανές ενεργές καλλιέργειες, σε λαχανικά που έχουν υποστεί ζύμωση και στο λάχανο τουρσί

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Οι βιταμίνες C και E είναι αντιοξειδωτικές, δηλαδή βοηθούν στην καταστροφή των ελεύθερων ριζών οι οποίες είναι υπεύθυνες για την πρόωρη γήρανση αλλά και την εμφάνιση διάφορων ασθενειών και χρόνιων νοσημάτων. Η βιταμίνη D, σύμφωνα με τελευταίες μελέτες, παίζει σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση των Τ-λεμφοκυττάρων, τα οποία είναι υπεύθυνα ώστε να πολλαπλασιαστούν για να μην επιτρέψουν στον εισβολέα (ιό ή βακτήριο) να προκαλέσει νόσο. Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας, βοηθάει στην ενεργοποίηση των Τκυττάρων, τα οποία αποτελούν την πρώτη άμυνα του οργανισμού μας, ενώ επαρκείς ποσότητες ψευδαργύρου στο σώμα μας φαίνεται να βελτιώνουν την ανοσία αλλά και τις χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις. Τα προβιοτικά είναι ωφέλιμα μικρόβια τα οποία αποικίζουν τον γαστρεντερικό μας σωλήνα και παίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στην υγεία του εντέρου μας όσο και στη γενικότερη υγεία μας, συμβάλλοντας σε ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα. Για να μπορέσουν τα προβιοτικά να λειτουργήσουν σωστά, χρειάζονται τη βοήθεια των πρεβιοτικών τα οποία προέρχονται από τύπους υδατανθράκων (κυρίως ινών) που οι άνθρωποι δεν μπορούν να αφομοιώσουν. Βρίσκονται στα λαχανικά, τη βρώμη και το σκόρδο και αποτελούν τροφή για τα προβιοτικά. Ποια είναι η σημασία της υγιούς εντερικής χλωρίδας στην υγεία του ανοσοποιητικού μας; Ο αριθμός των προβιοτικών βακτηρίων εξαρτάται από την ποιότητα της διατροφής μας, την κατανάλωση ζάχαρης, την ιονίζουσα ακτινοβολία, την καθιστική ζωή. Όσο πιο πολύ απέχουμε από τις αρχές της υγιεινής διατροφής τόσο λιγότερα προβιοτικά βακτήρια θα βρίσκονται στον γαστρεντερικό μας σωλήνα προσφέροντάς μας τα οφέλη τους. Μία διαταραγμένη χλωρίδα εντέρου μπορεί να μας κάνει ευάλωτους σε λοιμώξεις, χρόνιες φλεγμονές, αλλά και σε νοσήματα ψυχικής υγείας αφού εκεί παράγονται νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη που είναι υπεύθυνη για τον κορεσμό αλλά και την καλή μας διάθεση.

Συμπερασματικά, για να είμαστε προστατευμένοι από λοιμώξεις χρειάζεται να ακολουθούμε τις αρχές της Μεσογειακής διατροφής, να φροντίζουμε να καταναλώνουμε σε επαρκείς ποσότητες τις βιταμίνες C, D και Ε, τον ψευδάργυρο και τα προβιοτικά, αλλά και να κοιμόμαστε επαρκείς ώρες, να έχουμε φυσική δραστηριότητα και να φροντίζουμε τον εαυτό μας και την ψυχική μας υγεία!

Καλό χειμώνα με υγεία!

ΓλυκιάΖωή

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

ΤΕΥΧΟΣ 143 • ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Με ποιο τρόπο τα θρεπτικά συστατικά μας βοηθούν να αποκτήσουμε ενισχυμένο ανοσοποιητικό σύστημα;

#143

Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

Η Πανελλήνια Οµοσπονδία Σωµατείων - Συλλόγων Ατόµων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη είναι µια οργάνωση µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. ΣΚΟΠΟΣ µας είναι η διασφάλιση των δικαιωµάτων των ατόµων µε ∆ιαβήτη και η ενηµέρωσή τους µέσω διαφόρων ηµερίδων, συνεδρίων και της «ΓΛΥΚΙΑΣ ΖΩΗΣ».

Το περιοδικό που κρατάτε στα χέρια σας διανέµεται δωρεάν στα µέλη των συλλόγων µας και όχι µόνο, χάρη στην ευγενική χορηγία των εταιρειών που διαφηµίζονται στις σελίδες του. Για την κάλυψη όµως των ετήσιων εξόδων αποστολής του περιοδικού µας στο σπίτι σας έχει ορισθεί η συµβολική ετήσια συνδροµή των 15,00 ΕΥΡΩ, µέσω λογαριασµού σε τράπεζα. Σε περίπτωση που κάποιος κάνει εγγραφή στη µέση ή προς το τέλος του τρέχοντος ηµερολογιακού έτους (και για να µην επιβαρύνεται µε ολόκληρο το ποσό) η συµβολική τιµή είναι 4 ευρώ ανά τεύχος.

Τράπεζα: Alpha Bank Αριθµός Λογαριασµού: 501002002005385 IBAN: GR5201405010501002002005385 ∆ικαιούχος: ΠΟΣΣΑΣ∆ΙΑ Κατά την κατάθεση της συνδροµής σας στον ανωτέρω τραπεζικό λογαριασµό είναι απαραίτητο να αναφέρετε στην αιτιολογία το ονοµατεπώνυµό σας. Μόλις καταβάλλετε το ποσό της συνδροµής σας, παρακαλείσθε θερµά να ενηµερώνετε τη Γραµµατεία της ΠΟΣΣΑΣ∆ΙΑ στο τηλέφωνο 210 5201474, κ. Κατερίνα Χαρίτου, καθηµερινά από τις 10:00 - 14:00. Αγαπητοί µας φίλοι, συνεργάτες και υποστηρικτές µπορείτε να ενηµερώνεστε για όλες τις εξελίξεις γύρω από τον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη και τα νέα της Οµοσπονδίας µέσω της ιστοσελίδας:

http://www.glikos-planitis.gr/ και µέσω Facebook (κάνοντας Like):

Γλυκός Πλανήτης - Ποσσασδια (https://www.facebook.com/glikosplanitis) Επικοινωνήστε µαζί µας στα e mail: posssasdia@yahoo.gr possasdia@hotmail.com possasdia@gmail.com

Διατροφή //

Κολοκυθόπιτα φόρμας με πράσα και κρέμα Προετοιμασία: 30´ Ψήσιμο: 1 ώρα Ποσότητα: 10-12 μερίδες

Της Σεφ Ντίνας Νικολάου

Εκτέλεση

Υλικά •

1 πακέτο φύλλο κρούστας

•

1 κουτ. γλυκού κόλιανδρο, σκόνη

•

80 γρ. αγελαδινό βούτυρο λιωμένο, για το άλειμμα των φύλλων

•

Φύλλα από ½ ματσάκι άνηθο, ψιλοκομμένα

•

Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

•

6-7 φέτες μπέικον

Για την κρέμα • 80 γρ. αγελαδινό

Για τα λαχανικά

• και εντυπωσιακή Μια πολύ εύκολη ρβίρουμε υ μπορούμε να σε κολοκυθόπιτα, πο θέλετε, τινό τραπέζι. Αν ακόμη και σε γιορ έξτρα ουτίσετε με λίγο πλ εμ ν τη να τε εί μπορ . νο μέσα στη γέμιση μπέικον ξεροψημέ

• •

600 γρ. κολοκύθα καθαρισμένη, τριμμένη στο χοντρό μέρος του τρίφτη 2 πράσα (το λευκό και τρυφερό πράσινο μέρος), ψιλοκομμένα 40 ml ελαιόλαδο

Εκτέλεση

Για την κρέμα: Βάζω σε μια κατσαρόλα το βούτυρο να λιώσει. Προσθέτω πασπαλιστά το αλεύρι και ανακατεύω με το σύρμα για 1-2 λεπτά. Προσθέτω το γάλα και ανακατεύω συνεχώς με το σύρμα μέχρι να δέσει. Αλατοπιπερώνω, αποσύρω από τη φωτιά και την αδειάζω σε ένα μπολ. Σκεπάζω με μεμβράνη και την αφήνω να κρυώσει εντελώς. Προσθέτω το κασέρι και τα αβγά ελαφρά χτυπημένα και ανακατεύω. Για τα λαχανικά: Σε ένα μεγάλο αντικολλητικό τηγάνι, βάζω το ελαιόλαδο να ζεσταθεί. Ρίχνω τον κόλιανδρο και ανακατεύω για 30 δευτερόλεπτα. Προσθέτω τα πράσα και την κολοκύθα, αλατοπιπερώνω και σοτάρω ανακατεύοντας για 6-8 λεπτά μέχρι να μαλακώσουν. Αποσύρω από τη φωτιά και προσθέτω τον άνηθο. Για την πίτα: Προθερμαίνω τον φούρνο στους 180°C με αέρα. Λαδώνω καλά μια μεγάλη, στρογγυλή φόρμα του κέικ, με τρύπα στη μέση και απλώνω τα μισά φύλλα κρούστας τα οποία βουτυρώνω ένα ένα φροντίζοντας να καλύπτω

36 //

καλά τα τοιχώματα αφήνοντας να εξέχουν αρκετά από τη φόρμα. Ανακατεύω την κρύα κρέμα με τα σοταρισμένα λαχανικά και αδειάζω τη γέμιση στη φόρμα. Σκεπάζω με τα υπόλοιπα φύλλα τα οποία επίσης βουτυρώνω ένα ένα και τα κόβω, χαράζοντάς τα μ’ ένα μαχαιράκι στο σημείο όπου βρίσκεται η τρύπα της φόρμας. Αφαιρώ το κυκλάκι της ζύμης που κόβω και «στριμώχνω» τις άκρες των φύλλων που περισσεύουν προς τα μέσα. Αλείφω με όσο βούτυρο έχει απομείνει την επιφάνεια της πίτας και ψήνω για 1 ώρα. Περίπου 15 λεπτά πριν το τέλος του χρόνου ψησίματος της πίτας, απλώνω τις φέτες μπέικον σε ένα αντικολλητικό ταψάκι και βάζω στον φούρνο να ψηθούν μέχρι να γίνουν τραγανές. Βγάζω τη φόρμα από τον φούρνο, την αφήνω για 15 λεπτά να κρυώσει και την αναποδογυρίζω σε μια πιατέλα. «Σπάζω» σε μεγάλα κομμάτια τις φέτες μπέικον και τις «στριμώχνω» στο κέντρο της πίτας. Σερβίρω αμέσως.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

βούτυρο

•

80 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

• • •

500 ml γάλα φρέσκο

•

Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

2 αβγά 200 γρ. κασέρι πικάντικο, τριμμένο

Συμβουλή Διαιτολόγου

Η κολοκύθα περιέχει αν τιοξειδωτικές ουσίες, μέτ αλ λα όπως το κάλιο, το ασ βέσ τιο ,ο χαλ κός και ο φώσφορος και βιταμίνες, όπως βιταμίνη A, C, E, φολικό οξύ κ.ά. Είναι μία πολ ύ θρε πτική επι λογή για snack για μικ ρούς και μεγάλους ! Διατροφικές πληροφορίες ανά 100 γραμμάρια Ενέργεια: 177 kcal Υδατάνθρακες: 19 gr Λίπη: 8,72gr Πρωτεΐνες: 6,36 gr Φυτικές Ίνες: 0,1 gr

Διατροφικά στοιχεία και συμβουλές από τη Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

Βασιλική Λαζαρίδου

EΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡHΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ - ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΠΕΡΙΟΔΙΚΏΝ > ΕΤΑΙΡΙΚΏΝ ΕΝΤΎΠΩΝ > ΒΙΒΛΊΩΝ

Από το 1985

σχεδιάζουμε και παράγουμε ολοκληρωμένες λύσεις στις έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις POINT ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ο.Ε. Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄ 58-60, 17778 Ταύρος 210 9595683 • 210 9589775 point@point.com.gr www.printingpoint.gr

Διατροφή //

Κέικ μήλου

με τυρί κρέμα και κουκουνάρι Προετοιμασία: 15´ Ψήσιμο: 40´- 45´ Μερίδες: 6-8 Της Σεφ Ντίνας Νικολάου

Υλικά

• 125 γρ. αγελαδινό βούτυρο, μαλακωμένο + λίγο επιπλέον για τη φόρμα

• 125 γρ. ζάχαρη ακατέργαστη

• 2 κουτ. σούπας χυμό λεμονιού

• 250 γρ. αλεύρι που

φουσκώνει μόνο του

• 3-4 μήλα (500 γρ.

• 2 αβγά • 200 γρ. φρέσκο τυρί κρέμα • 1 κουτ. γλυκού εκχύλισμα βανίλιας

συνολικά), καθαρισμένα και κομμένα σε κύβους 1-2 εκ.

• 1-2 κουτ. σούπας γάλα (προαιρετικά)

• 1 πρέζα αλάτι

• 3 κουτ. σούπας κουκουνάρι

• Ξύσμα από 2 μεγάλα

• Ζάχαρη άχνη, για το

ακέρωτα λεμόνια

πασπάλισμα

Εκτέλεση Προθερμαίνω τον φούρνο στους 160°C με αέρα. Βουτυρώνω καλά μια φόρμα 20 εκ. και στρώνω στη βάση αντικολλητικό χαρτί. Βάζω το βούτυρο και τη ζάχαρη στην κουζινομηχανή και χτυπάω με το σύρμα μέχρι να ασπρίσουν. Προσθέτω τα αβγά (ένα τη φορά) και συνεχίζω το χτύπημα μέχρι να δημιουργηθεί μια αφράτη κρέμα. Προσθέτω το τυρί κρέμα, τη βανίλια, το αλάτι, το ξύσμα, τον χυμό και το αλεύρι και ανακατεύω απαλά με μια μαρίζ μέχρι να ενωθούν όλα τα υλικά. Ρίχνω τα μήλα και ανακατεύω. Αν δω ότι είναι πολύ σφιχτό το μείγμα, ρίχνω 1 κουταλιά γάλα. Ανακατεύω και αν χρειαστεί ρίχνω και τη δεύτερη. Αδειάζω το μείγμα στη φόρμα, ισιώνω με ένα κουτάλι και σκορπίζω το κουκουνάρι. Ψήνω στον φούρνο για 40-45 λεπτά (μέχρι να δω ότι τα πλαϊνά έχουν ξεκολλήσει από τη φόρμα). Σβήνω τον φούρνο και το αφήνω άλλα 5 λεπτά να σταθεί. Αποσύρω από τον φούρνο, το αφήνω να κρυώσει και το ξεφορμάρω. Πασπαλίζω με ζάχαρη άχνη και σερβίρω.

Συμβουλή Διαιτολόγου

Ήρθε η εποχή του μήλου και το κέικ αυτό είναι μία καλή επιλογή για παιδιά που δεν καταναλώνου ν φρούτα, αλλά και μια υγιεινή εναλλακτική για κολατσιό στο σχολείο!

Κέικ μήλου με ιδια ίτερη υφή, αφού το τυρί κρέμα το κάνει να είναι υδαρό και ντελικάτ ο. Το κουκουνάρι μπορείτε να το αντικαταστήσετε με όποιον ξηρό καρπό θέλετε. Αμύγδαλα, φουντούκ ια, φυστίκια Αιγίνης… Διατροφικές πληροφορίες ανά 100 γραμμάρια: Ενέργεια: 210 kcal Υδατάνθρακες: 35 gr Λίπη: 4,9 gr Πρωτεΐνες: 6,27 gr Φυτικές Ίνες: 0,51 gr Διατροφικά στοιχεία και συμβουλές από τη Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

Βασιλική Λαζαρίδου

38 //

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Η Ντίνα «σερβίρει» τις καλύτερες συνταγές στο www.dinanikolaou.gr

Διατροφή //

Σαρδέλα η ανατρεπτική, προλαμβάνει τον διαβήτη τύπου 2

α υψηλά επίπεδα ακόρεστων λιπαρών που περιέχουν οι σαρδέλες συμβάλουν στη ρύθμιση των λιπιδίων στο αίμα και στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ωστόσο, τα οφέλη τους δε σταματούν εδώ. Νέα μελέτη με επικεφαλής τη Diana Diarz Rizzolo, λέκτορα και ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Oberta de Catalunya’s (UOC), τμήμα Επιστημών Υγείας και στο ινστιτούτο August Pi i Sunyer Biomedical Research Institute (IDIBAPS), ανακάλυψε ότι η τακτική κατανάλωση σαρδελών συμβάλει στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2. Τα θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται σε αφθονία στις σαρδέλες, όπως η ταυρίνη, τα ωμέγα 3 λιπαρά, το ασβέστιο και η βιταμίνη D, δρουν προστατευτικά έναντι του διαβήτη. «Οι σαρδέλες δεν είναι μόνο φτηνές και εύκολο να τις βρούμε, αλλά είναι ασφαλείς για κατανάλωση και συμβάλουν στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2. Αυτή είναι μια μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη, αφού πρόκειται για μια τροφή που αγαπούν οι περισσότεροι και είναι εύκολο να συμπεριληφθεί στη διατροφή μας», σχολίασε η ερευνήτρια. Στη μελέτη συμμετείχαν ερευνητές από τους ισπανικούς φορείς υγείας Diabetes and Obesity Research Laboratory και Primary Care Research Group, τα ερευνητικά ινστιτούτα IMIM και Fatty Acid Research Institute (EUA), το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και το τμήμα Ενδοκρινολογίας και Διατροφής του νοσοκομείου Hospital Clínic de Barcelona. Δύο κονσέρβες σαρδέλες την εβδομάδα Η μελέτη συμπερίλαβε 152 ασθενείς ηλικίας 65 ετών και άνω, που είχαν διαγνωστεί με προδιαβήτη (με επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μεταξύ 100 και 124 mg/dL). Όλοι οι ασθενείς μπήκαν σε ένα διατροφικό πρόγραμμα που μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου, αλλά μόνο στην ομάδα παρέμβασης προστέθηκαν στη διατροφή τους 200 γραμμάρια σαρδέλες την εβδομάδα (ποσότητα που αντιστοιχεί σε δύο κονσέρβες σαρδέλα σε ελαιόλαδο). Στους συμμετέχοντες δόθηκε η σύσταση να καταναλώνουν τις σαρδέλες ολόκληρες, χωρίς να αφαιρούν τα κόκκαλα τα οποία είναι ιδιαίτερα

40 //

πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D. Από την ομάδα που η διατροφή τους δεν περιλάμβανε τις σαρδέλες, το 27% των συμμετεχόντων είχε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Μετά από έναν χρόνο, το 22% από αυτούς βρισκόταν στην ίδια κατάσταση. Από την ομάδα παρέμβασης, το 37% είχε υψηλό κίνδυνο να παρουσιάσει διαβήτη στην αρχή της μελέτης. Μετά από έναν χρόνο, μόνο το 8% διατηρούσε αυτό τον υψηλό κίνδυνο. Βελτίωση παρατηρήθηκε επίσης σε άλλους σημαντικούς βιοχημικούς δείκτες, όπως ο δείκτης μειωμένης αντίστασης στην ινσουλίνη, αυξημένη «καλή» χοληστερόλη (LDL), αύξηση στην ορμόνη που επιταχύνει τη διάσπαση της γλυκόζης και μείωση στα τριγλυκερίδια και την αρτηριακή πίεση. «Παρότι οι συμμετέχοντες στη μελέτη ήταν άνω των 65 ετών, τα αποτελέσματα μας οδηγούν να πιστέψουμε ότι θα μπορούσε να υπάρχει αντίστοιχα προστατευτική επίδραση και σε νεότερο πληθυσμό», σχολίασε η δρ Rizzolo. Ο προστατευτικός ρόλος της τροφής Το γεγονός ότι τροφές όπως οι σαρδέλες, που είναι πλούσιες σε ταυρίνη, ωμέγα 3, ασβέστιο και βιταμίνη D, έχουν σαφή προστατευτική επίδραση έναντι του διαβήτη, δε σημαίνει ότι η λήψη μεμονωμένων συμπληρωμάτων με τα παραπάνω συστατικά θα έχει την ίδια επίδραση. «Τα θρεπτικά συστατικά μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και τη θεραπεία πολλών παθολογικών καταστάσεων, αλλά η επίδρασή τους συνήθως οφείλεται στη συνέργεια που υπάρχει μεταξύ τους και στις τροφές που περιέχονται». Αναφορικά με τις σαρδέλες, έχει ήδη ξεκινήσει δεύτερη φάση της μελέτης για την επίδρασή τους στο μικροβίωμα του εντέρου καθώς αυτό ρυθμίζει πολλές βιολογικές διαδικασίες και οι ειδικοί προσπαθούν να καταλάβουν εάν συμμετέχει με κάποιον τρόπο στην προστασία κατά του διαβήτη τύπου 2.

#143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: capital.gr

ΜΠΟΡΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΤΡΥΠΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ*

ΛΟΥΘΗΣΗ 2 Ο Κ ΡΑ

ΟΛ ΕΥΚ

ΗΔ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣ Η3 ΟΛΗ ΥΚ

Παρακολουθήστε και κοινοποιήστε τα δεδομένα γλυκόζης εύκολα από το κινητό σας1

ΕΥΚΟΛ ΗΠ

Ψηφιακές λύσεις υγείας για καλύτερη διαχείριση του διαβήτη

ΙΑΣΥ

Μοιραστείτε αυτόματα τα δεδομένα γλυκόζης με τον ιατρό σας και διαχειριστείτε αποτελεσματικότερα το διαβήτη4

ΝΔΕΣΗ

Μοιραστείτε τα δεδομένα γλυκόζης σας με τα μέλη της οικογένειας ή τους ανθρώπους που σας φροντίζουν και αισθανθείτε ασφαλείς5,6

Μάθετε περισσότερα FreeStyleDiabetes.gr * H σάρωση του αισθητήρα δεν απαιτεί τη χρήση σκαρφιστήρων. 1. Η εφαρμογή FreeStyle LibreLink είναι συμβατή μόνο με συγκεκριμένα κινητά τηλέφωνα και λειτουργικά συστήματα. Για περισσότερες πληροφορίες, πριν χρησιμοποιήσετε την εφαρμογή, παρακαλούμε συμβουλευτείτε τον οδηγό συμβατότητας συσκευών που βρίσκεται στην ιστοσελίδα www. FreeStyleDiabetes.gr. Η χρήση της εφαρμογής FreeStyle LibreLink απαιτεί εγγραφή στο σύστημα LibreView. 2. Haak, T., Diabetes Ther. (2017): https://doi.org/10.1007/s13300-016-0223-6. 3. Unger, J., Postgrad Med. (2020): https://doi.org/10.1080/00325481.2020.1744393. 4. Ο ιστότοπος LibreView είναι συμβατός μόνο με ορισμένα λειτουργικά συστήματα και προγράμματα περιήγησης. Σας παρακαλούμε ελέγξτε το www.libreview.com για επιπλέον πληροφορίες. 5. Η εφαρμογή LibreLinkUp είναι συμβατή μόνο με συγκεκριμένα κινητά τηλέφωνα και λειτουργικά συστήματα. Για περισσότερες πληροφορίες, πριν χρησιμοποιήσετε την εφαρμογή, παρακαλώ συμβουλευτείτε τον οδηγό συμβατότητας συσκευών που βρίσκεται ιστοσελίδα www.FreeStyleDiabetes.gr. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη συμβατότητα επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.LibreLinkUp.com, πριν τη χρήση της εφαρμογής. Η χρήση των εφαρμογών FreeStyle LibreLink και LibreLinkUp απαιτεί εγγραφή στο σύστημα LibreView. Η εφαρμογή LibreLinkUp για κινητά δεν προορίζεται να είναι το κύριο σύστημα παρακολούθησης γλυκόζης: οι χρήστες πρέπει να συμβουλεύονται τις κύριες συσκευές παρακολούθησης και έναν επαγγελματία υγείας πριν κάνουν οποιαδήποτε ιατρική ερμηνεία και προσαρμογή της θεραπείας, με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται από την εφαρμογή. 6. Edge, J., Arch Dis Child. (2017): https://doi.org/10.1136/archdischild-2016-311530. Tο FreeStyle, το Libre και οι σχετικές εμπορικές επωνυμίες είναι εμπορικά σήματα της Abbott. ©2021 Abbott. ADC-42664, v1 07/2021