Γλυκιά Ζωή - Τεύχος 142

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 236, Τ.Κ. 163 41, ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ ΤΗΛ / FAX: 210-5201474 e-mail: possasdia@gmail.com possasdia@yahoo.gr possasdia@hotmail.com site: www.glikos-planitis.gr facebook: "Γλυκός Πλανήτης - ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ" ΕΚΔΟΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΡΑΠΤΗ e-mail: raptidina1@yahoo.gr

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ:

POINT EΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Πατρ. Γρηγορίου 'Ε 58-60, Ταύρος Τ: 210 9589775 - F: 210 9589536 E: point@point.com.gr, U: www.printingpoint.gr ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Λ. ΚΑΠΠΑΣ

Εκδίδεται από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη και διανέμεται ΔΩΡΕΑΝ με την ευγενή χορηγία των εταιριών:

ROCHE DIABETES ABBOTT POINT ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ LILLY ROCHE DIAGNOSTICS MENARINI ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ - ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΕΔΡΟΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΑΡΑΜΗΛΑΣ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος» ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Α’: ΓΚΟΛΦΩ ΓΕΜΙΣΤΟΥ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πειραιά & Νήσων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η «Γλυκιά Ζωή» είναι μια προσφορά αγάπης και φροντίδας που ξεκίνησε από το Σύλλογο Διαβητικών Πειραιά και Νησιών προς τα άτομα με Διαβήτη, αλλά και για όσους ενδιαφέρονται για το Διαβήτη.

02

- Μήνυµα Προέδρου

04

- Διεκδικούµε και πετυχαίνουµε

06

- Επίκαιρα - Ιατρικά

12

- Έρευνα για τον διαβήτη

34

- Διατροφή

ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Β’: ΠΟΛΥΞΕΝΗ ΤΟΡΟΥΝΟΓΛΟΥ Σύλλογος/Ένωση Διαβητικών Δράμας ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ: ΜΑΡΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος» ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΟΥΛΑ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πάτρας «Ζωή Γλυκιά» ΤΑΜΙΑΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΟΥΤΣΑΣ Σύλλογος /Ένωση Διαβητικών Δράμας ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Α’: ΜΑΡΙΑ ΣΓΟΥΡΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Κρήτης ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Β’: ΣΩΤΗΡΙΑ ΟΥΣΤΑΜΠΑΣΙΔΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Πιερίας ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ: ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΑΡΟΥΝΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Μεσσηνίας «Γλυκιά Μεσσηνία» ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ: ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πειραιά & Νήσων ΜΕΛΟΣ: ΛΙΝΑ ΔΟΝΗ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Κιλκίς «Δύναμη για Ζωή»

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΣΚΗΤΗΣ ΘΑΝΟΣ ΨυχίατροςΣεξολόγος ΒΟΪΔΟΝΙΚΟΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Οδοντίατρος - Χειρούργος - Ω.Ρ.Λ. ΓΙΑΜΑΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ειδικός Παθολόγος - Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Α’ Νοσοκομ. ΙΚΑ ΓΚΙΚΑ ΕΛΙΝΑ Δρ. Ψυχολογίας, Εκπαιδεύτρια Διαβήτη ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΧΑΡΗΣ Κλινικός Διαιτολόγος - Βιολόγος, Προϊστάμενος Διαιτολογικού τμήματος Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» ΖΟΥΠΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής Διαβητολογικού Ιατρείου Νοσοκομείου «ΥΓΕΙΑ» Αθήνα ΗΡΑΚΛΕΙΑΝΟΥ ΣΤΕΛΛΑ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Δ/ντρια Γ’ Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. «ΤΖΑΝΕΙΟ» Πειραιά ΚΑΛΔΡΥΜΙΔΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Παθολόγος Ενδοκρινολόγος, Δ/ντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος Γ.Π.Α.Ν. «ΜΕΤΑΞΑ» Πειραιά ΚΑΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Ενδοκρινολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Καθηγήτρια Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Διαβητολογικού κέντρου PERUGIΑ Ιταλίας, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Ιατρείου Β’ Ενδοκρινολογικού, Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ»

ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Γ.Ν. Ασκληπείου Βούλας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ Χειρουργός Ουρολόγος Δ/ντής Ανδρολογικού Ινστιτούτου ΛΑΖΑΝΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Ειδική Παθολόγος - Διαβητολόγος, Επιμελήτρια Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών. Συνεργάτης Heinrech - Heine Πανεπιστημίου Dusseldorf ΛΑΘΟΥΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Νομαρχιακή Μονάδα Υγείας Αθηνών ΛΑΛΙΩΤΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΜΑΡΙΝΑ Ψυχίατρος Λέκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθ. Αιγινήτειου Νοσοκ. Αθηνών ΛΕΠΟΥΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Παθολόγος Διαβητολόγος, Διευθυντής Παθολογικής - Διαβητολογικής Κλινικής & Διαβητολογικού Κέντρου ΙΑΣΩ General ΜΑΝΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής του Διαβητολογικού Κέντρου του ΓΠΝΘ Παπαγεωργίου, Πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Ελλάδος ΜΕΛΙΔΩΝΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΤΖΑΝΕΙΟΥ» Πειραιά

ΜΠΕΝΡΟΥΜΠΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθύντρια Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Ν. Αθηνών «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» ΜΟΥΣΛΕΧ ΤΖΑΝΤ Ενδοκρινολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ. ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής ΕΣΥ, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά. ΜΥΛΩΝΑΚΗ ΘΕΟΧΑΡΟΥΛΑ Παθολόγος - Διαβητολόγος, Επιμ. Α΄της Β΄ Παθ. Κλιν. Ν.Γ.Ν. ΧΑΝΙΩΝ «Άγ. Γεώργιος» ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη) ΠΕΤΡΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ Χειρουργός Οφθαλμίατρος Επιμελητής Α΄Π.Γ.Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αθηνών ΣΚΟΥΤΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη) ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ Παθόλογος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Επιμελητής Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά ΤΕΝΤΟΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ»

Μήνυμα Προέδρου //

Αγαπητοί αναγνώστες, Η άνοιξη ολοκληρώθηκε και το καλοκαίρι είναι ήδη εδώ, με τις υψηλές θερμοκρασίες να προδιαθέτουν για την έναρξη των πολυπόθητων θερινών διακοπών. Χρησιμοποιώντας αλληγορικά τον όρο «υψηλές θερμοκρασίες» θα αναφερθώ στην κατάσταση που επικρατεί στον ΕΟΠΥΥ. Όπως θα διαβάσετε και στις επόμενες σελίδες του περιοδικού, προβήκαμε σε συνάντηση με την υποεπιτροπή του ΕΟΠΥΥ αρμόδια για τη διαπραγμάτευση και ένταξη στο σύστημα αποζημίωσης των νέων ιατροτεχνολογικών προϊόντων (συστήματα συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης, εξελιγμένες αντλίες ινσουλίνης κ.ά.). Πάρα ταύτα, η διαδικασία, όπως πάντα, έχει υπερβολικά καθυστερήσει χρονικά με αποτέλεσμα, πάλι εμείς όλοι οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη να στερούμαστε για ακόμη μία φορά απαραίτητα για τη διαχείριση της υγείας μας υγειονομικά και ιατροτεχνολογικά υλικά τα οποία έχουν ενταχθεί στον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ) του ΕΟΠΥΥ από τον Νοέμβριο του 2018! Τόσο με το δελτίο Τύπου της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ όσο και με συνέντευξη που έδωσα προσωπικά καταφέραμε να πιέσουμε την κατάσταση και επιτέλους η επιτροπή να ενεργοποιηθεί εκ νέου, σχεδόν δυόμιση μήνες μετά. Τα αποτελέσματα των ραντεβού που πραγματοποιήθηκαν, δεν είναι ενθαρρυντικά, με τον ΕΟΠΥΥ για άλλη μια φορά να έχει παράλογες απαιτήσεις και να δημιουργεί πάλι πιθανές χρονοκαθυστερήσεις που δυστυχώς θα ζημιώσουν πάλι εμάς τους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη και τις οικογένειές μας. Παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη και θα παρέμβουμε, όπως πάντα, την κατάλληλη χρονική στιγμή. Στις αρχές Ιουνίου πραγματοποιήσαμε συνάντηση με την υφυπουργό Υγείας αρμόδια για θέματα Ψυχικής Υγείας κ. Ζωή Ράπτη, στην οποία και θέσαμε το σύνολο των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο χώρος μας, εστιάζοντας περισσότερο στον ψυχισμό των ανθρώπων με Διαβήτη και των φροντιστών, τόσο εξαιτίας της χρόνιας πάθησής μας όσο και την επιπλέον ψυχική επιβάρυνση που έχει προκαλέσει η πανδημία. Η αδυναμία πραγματοποίησης τακτικών ραντεβού, η απορρύθμιση πολλών ατόμων με Διαβήτη, οι χρόνιες και επιβαρυντικές επιπλοκές

2 //

142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

αλλά και ο τρόπος αντιμετώπισής τους ήταν το επίκεντρο της συνάντησης. Η υφυπουργός δεσμεύτηκε σε ένα πλαίσιο συνεργασίας με την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ το οποίο θα ξεκινήσει, μετά από δική της απαίτηση μέσα στο φθινόπωρο του 2021. Είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος και αναμένω την έναρξη υλοποίησης των στόχων που θέσαμε από κοινού με την υφυπουργό και οι οποίες στόχο έχουν την ολοκληρωμένη κι όχι αποσπασματική αντιμετώπιση των ζητημάτων που προκαλεί ο Σακχαρώδης Διαβήτης στους πάσχοντες και στους φροντιστές τους. Στο μεταξύ, το «παιχνίδι» μας «Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη τύπου 1 και στον Διαβήτη τύπου 2», το οποίο υλοποιήθηκε μέσω της εφαρμογής Diabetes Quiz Academy της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, ολοκληρώθηκε και είμαστε πανευτυχείς διότι απέσπασε ήδη την πρώτη του βράβευση. Τα αποτελέσματα για άλλη μια φορά ήταν εντυπωσιακά. Ο επόμενος γύρος του, που θα αφορά όλους τους πολίτες, θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο και ελπίζω να «ανταγωνιστούμε» με κύριο μέλημά μας, τη διασπορά της γνώσης που αφορά τον Σακχαρώδη Διαβήτη και κυρίως την πρόληψή του. Η πανδημία δυστυχώς εξακολουθεί να καιροφυλακτεί. Η ελπίδα πως το φετινό καλοκαίρι θα είναι όπως τα καλοκαίρια πριν το 2020, γεμάτο ανεμελιά, ξεκούραση, παιχνίδι, κοινωνικές επαφές, φαίνεται να μην επιτυγχάνεται πλήρως. Προστατευτείτε και προσπαθήστε να πάρετε προσωπικά, η καθεμία και ο καθένας την ασφαλέστερη για εσάς απόφαση. Καλό καλοκαίρι!

Join us against diabetes Με φιλικούς χαιρετισµούς, Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ Χρήστος Δαραµήλας

Στη διαχείριση του διαβήτη κάθε λεπτό μετράει 14 ημέρες διάρκεια αισθητήρα 1 νέα μέτρηση ανά λεπτό Κοινοποίηση τιμών γλυκόζης σε πραγματικό χρόνο Εισαγωγή χωρίς βελόνα Συναγερμοί Υπο/Υπεργλυκαιμίας

menarinidiabetes.gr glucomenday.gr

Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε //

▶ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

Με τα στελέχη της Υποεπιτροπής του ΕΟΠΥΥ για τον καθορισμό τιμής και όρων αποζημίωσης των συστημάτων παρακολούθησης γλυκόζης (CGM και FGM) συναντήθηκαν την Πέμπτη 22 Απριλίου ο Πρόεδρος και η Γενική Γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) (Αρ. Πρωτ.: 210/23.4.2021). Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ παρουσίασε κατά τη διάρκεια της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε ψηφιακά, την αναγκαιότητα ένταξης των συστημάτων παρακολούθησης γλυκόζης (CGM και FGM) στον κατάλογο αποζημιούμενων προϊόντων του ΕΟΠΥΥ, ενώ κατέθεσε και εγγράφως σχετική επιστημονικά τεκμηριωμένη επιστολή (Αρ. Πρωτ.: 207/22.4.2021). Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ τόνισε στην τοποθέτησή του πως η ένταξη και η αποζημίωση κάθε νέας τεχνολογίας που αφορά τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 κρίνεται απαραίτητη και αναγκαία, καθώς οι σύγχρονες τεχνολογίες συμβάλλουν τεκμηριωμένα, στη βελτίωση της καθημερινότητας των πασχόντων καθώς και στην αποτελεσματικότερη ρύθμιση του Διαβήτη τους. Επιπλέον, η ένταξη όλων των σύγχρονων τεχνολογιών στον κατάλογο των αποζημιούμενων προϊόντων, θα αποφέρει σημαντικά οφέλη στον ΕΟΠΥΥ, καθώς όλες αυτές οι τεχνολογίες προλαμβάνουν και απομακρύνουν βάσει μελετών τον κίνδυνο των κοστοβόρων επιπλοκών. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ παρουσίασε διεξοδικά τη λειτουργία των νέων αυτών τεχνολογικών συστημάτων στιγμιαίας και συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης, όπως επίσης και τη χρησιμότητα, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα σε ένα άτομο με Σακχαρώδη Διαβήτη. Από την πλευρά τους, τα στελέχη της Υποεπιτροπής του ΕΟΠΥΥ επεσήμαναν ότι η συνεργασία του ΕΟΠΥΥ με την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ είναι σημαντική και επωφελής και για τις δύο πλευρές, πάσχοντες και ΕΟΠΥΥ, και πρέπει να συνεχιστεί. Παράλληλα, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ με επιστολή της προς τον ΕΟΠΥΥ μεταφέρει τον προβληματισμό και την ανησυχία των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη αναφορικά με την επιβολή διαφορετικών συντελεστών ΦΠΑ στα αναλώσιμα υγειονομικά και ιατροτεχνολογικά προϊόντα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (Αρ. Πρωτ.: 203/20.4.2021). Αυτό που ισχύει αυτήν τη στιγμή είναι ότι σχεδόν το κάθε προϊόν έχει τον δικό του συντελεστή ΦΠΑ, παρόλο που όλα είναι απαραίτητα για την αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη. Δυστυχώς, επισημαίνει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της, με όλο αυτό το μπέρδεμα που δημιουργείται με τους διαφορετικούς συντελεστές, υπάρχει μεγάλη δυσκολία τόσο στην αποζημίωση των υλικών από τον ΕΟΠΥΥ αλλά και κατά τη χορήγησή τους από το φαρμακείο, με αποτέλεσμα τα άτομα με Διαβήτη να αναγκάζονται να πληρώνουν παράνομες συμμετοχές.

4 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε Συνάντηση με την υφυπουργό Υγείας αρμόδια για την Ψυχική Υγεία κ. Ζωή Ράπτη πραγματοποίησε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στις 3 Ιουνίου 2021 με στόχο την ενημέρωσή της για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη και την ανάγκη υλοποίησης δράσεων ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη (Αρ. Πρωτ.: 264/24.5.2021 – Αρ. Πρωτ.: 285/4.6.2021). Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, ειδικά την περίοδο της πανδημίας παρατηρήθηκε, βάσει νεότερης μελέτης του 2020 στη Μεγάλη Βρετανία, με τη συμμετοχή και Ελλήνων επιστημόνων, ότι αυξήθηκαν σημαντικά τόσο τα σωματικά όσο και τα ψυχολογικά προβλήματα στους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη, που σε συνδυασμό με τη διακοπή ή περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, είχαν ως αποτέλεσμα την ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση της συνολικής υγείας των πασχόντων. Από την πλευρά της, η υφυπουργός αρμόδια για την Ψυχική Υγεία, κ. Ζωή Ράπτη και τα στελέχη του υπουργικού της γραφείου, υπερθεματίζοντας την ανάγκη υποστήριξης των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη, επεσήμαναν ότι είναι σημαντικό οι δράσεις ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης να υλοποιηθούν το συντομότερο δυνατόν και επιβεβαίωσαν την πρόθεση της συνέχισης της συνεργασίας με την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.

Την έντονη διαμαρτυρία της εξέφρασε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στο υπουργείο Παιδείας για τη διαφορετική αντιμετώπιση των μαθητών που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη σε ό,τι αφορά το ζήτημα της τηλε-εκπαίδευσης και του εμβολιασμού (Αρ. Πρωτ.: 204/20.4.2021). Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη δεν ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο για νόσηση από τον νέο κορωνοϊό, με αποτέλεσμα να μην έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν με τηλε-εκπαίδευση τα μαθήματα, αλλά είναι αναγκασμένοι να τα παρακολουθούν δια ζώσης. Ωστόσο, οι μαθητές Λυκείου, η λειτουργία των οποίων έχει ξεκινήσει, εντάσσονται ως πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη, σύμφωνα με την προτεραιοποίηση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού με αυξημένο κίνδυνο νόσησης από τον νέο κορωνοϊό. Στους μαθητές αυτούς συστήνεται, εφόσον το επιθυμούν, να προχωρήσουν σε εμβολιασμό έναντι της COVID-19. Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή που απέστειλε, εκφράζει την απορία της για το πώς είναι δυνατόν στη μία περίπτωση οι μαθητές αυτοί να μην εντάσσονται στις ευπαθείς ομάδες και στην άλλη περίπτωση να εντάσσονται. Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ απαίτησε από το υπουργείο Παιδείας έστω και την ύστατη στιγμή να λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις για τους μαθητές που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη και να δώσει τη δυνατότητα σε αυτούς τους μαθητές να μπορούν να παρακολουθήσουν τα μαθήματά τους με τηλε-εκπαίδευση, προκειμένου να προστατευτεί η υγεία και η ζωή τους. Στο μεταξύ, σε παρέμβαση προς το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών προχώρησε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ γνωστοποιώντας την ανάγκη οριστικής επίλυσης του προβλήματος που έχει προκύψει με την εισαγωγή υποψηφίων με αναπηρία και σοβαρές παθήσεις στο συγκεκριμένο Τμήμα (Αρ. Πρωτ.: 214/26.4.2021). Είχε προηγηθεί η παρέμβαση της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στο Τμήμα Εικαστικών Τεχνών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), όπου και εκεί είχε εντοπιστεί το ίδιο πρόβλημα με τους υποψηφίους που πάσχουν από σοβαρές παθήσεις και την εισαγωγή τους στα συγκεκριμένα Τμήματα. Και στις δύο περιπτώσεις οι αρμόδιοι εξέτασαν το θέμα και τελικά προέβησαν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες με αποτέλεσμα την επίλυσή του.

Όλες τις επιστολές και τα δελτία Τύπου της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ., αλλά και όλες τις δράσεις της Ομοσπονδίας, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της: http://www.glikos-planitis.gr/ και στο facebook: https://www.facebook.com/glikosplanitis.

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 5

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Ο δεκάλογος των ασφαλών διακοπών για τους πάσχοντες από διαβήτη

Δ

εν υπάρχει αμφιβολία ότι έναν χρόνο τώρα ο κορωνοϊός και η COVID-19 είναι οι απόλυτοι πρωταγωνιστές στη ζωή μας. Όσο για τις καλοκαιρινές διακοπές φαντάζουν ένα όνειρο που όλοι έχουμε ανάγκη να ζήσουμε. Να απολαύσουμε ξανά τη ζωή, τη φύση και την εποχή, να αφεθούμε στη γλύκα της ξενοιασιάς και της χαλάρωσης, να ανανεωθούμε και να ανανεώσουμε ενδιαφέροντα και προοπτικές. Ιδιαίτερα τα άτομα με διαβήτη, τα κατά κόρον αναφερθέντα ως ευπαθής ομάδα τον καιρό της καραντίνας, έχουν ανάγκη τις καλοκαιρινές διακοπές περισσότερο από κάθε άλλη φορά και μπορούν να τις απολαύσουν με ασφάλεια, ακολουθώντας κάποιες απλές οδηγίες ενημερώνει ο κ. Ανδρέας Μελιδώνης Συντονιστής Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Metropolitan Hospital. Αρκεί, αγαπητοί φίλοι με διαβήτη, να δώσετε ιδιαίτερη προσοχή σε μερικά πράγματα και κάποιες καταστάσεις, για να διασφαλίσετε υγιεινές διακοπές χωρίς απορρύθμιση του διαβήτη και χωρίς κινδύνους επιπλοκών.

6 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Κάποιες χρήσιμες συμβουλές που ακολουθούν θα σας βοηθήσουν πρακτικά, αποτελώντας την πυξίδα σας για γλυκές και ξεκούραστες καλοκαιρινές διακοπές. Οδηγίες για τη διατροφή: ✓ Αποφεύγετε τα βαριά και μεγάλα σε ποσότητα φαγητά το καλοκαίρι. Προτιμάτε τα μικρά και συχνά γεύματα. Επιμένετε σε πράσινες σαλάτες, εύπεπτα ψάρια του αφρού, ψητά και ξηρά φαγητά. Καταναλώνετε τα επιτρεπόμενα από το διαιτολόγιό σας φρούτα, αλλά ξαναμελετήστε τις αντιστοιχίες φρούτων για να τις έχετε πρόσφατες, προτού φύγετε για τις διακοπές σας. ✓ Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο πρωινό των διακοπών, το οποίο καλό είναι να αποτελείται από άπαχο γάλα ή γιαούρτι με μαύρο ψωμί ή δημητριακά και φρούτα. Αντισταθείτε στον πειρασμό να δοκιμάσετε τα πάντα από τον πρωινό μπουφέ του ξενοδοχείου, αν φυσικά η επιστροφή στην κανονικότητα του καλοκαιριού περιλαμβάνει και επιστροφή στα πλούσια ξενοδοχειακά πρωινά. ✓ Τα αναψυκτικά και κυρίως τα παγωμένα αποτελούν μια δροσερή νότα ευχαρίστησης τους μήνες του καλοκαιριού. Μπορείτε να πίνετε οποιοδήποτε light αναψυκτικό θέλετε, χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς. Όσον αφορά τους φυσικούς χυμούς, ελέγχετε πάντα την περιεκτικότητά τους σε υδατάνθρακες. Μην ξεχνάτε ότι 10 με 15 γραμμάρια υδατάνθρακες αντιστοιχούν με ένα ισοδύναμο φρούτου. ✓ Η διασκέδαση των διακοπών πολλές φορές συνδυάζεται με κατανάλωση αλκοόλ. Μικρή κατανάλωση είναι επιτρεπτή. Η μεγάλη κατανάλωση είναι αφετηρία βραχυπρό-

// Επίκαιρα - Ιατρικά

θεσμων (κίνδυνος υπογλυκαιμίας) και μακροπρόθεσμων προβλημάτων (αύξηση βάρους). Μπορείτε να πίνετε ποτά που αντιστοιχούν σε 20–25 γραμμάρια οινοπνεύματος ημερησίως, μοιρασμένα σε 2 δόσεις. Προσοχή, λοιπόν, στα οινοπνευματώδη, ειδικά όσοι λαμβάνετε ινσουλίνη και ειδικά όταν αυτή η λήψη συνοδεύεται από έντονη άσκηση όπως είναι ο χορός. Μην ξεχνάτε να τρώτε ενδιάμεσα ένα μικρό γεύμα υδατανθράκων (τοστ, χυμό, φρούτο ή κράκερ) για να αποφύγετε τις υπογλυκαιμίες. Και βέβαια μην οδηγείτε όταν έχετε πιει. ✓ Μην ξεχνάτε το δεκατιανό σας προτού κολυμπήστε. Ένα φρούτο ή ένα μικρό σάντουιτς σας προστατεύει από ανεπιθύμητες υπογλυκαιμίες ενώ κολυμπάτε. Γενικές οδηγίες: ✓ Να αποφεύγετε τη μεγάλης διάρκειας έκθεση στον ήλιο. Ιδίως αν λαμβάνετε ινσουλίνη, γιατί με τον ήλιο επιτυγχάνεται γρηγορότερη απορρόφηση της ινσουλίνης και έτσι μπορεί να συμβούν ξαφνικές, ανεξήγητες υπογλυκαιμίες. Για τον ίδιο λόγο, καλό είναι το να φοράτε καπέλο. Θα ήταν δε καλό να προγραμματίζετε το κολύμπι σας μέχρι τις 11 π.μ. και μετά τις 4 μ.μ. το απόγευμα. ✓ Αποφεύγετε να βάλετε τα πόδια σας μέσα στην καυτή άμμο. Μην περπατάτε χωρίς σανδάλια στην ακρογιαλιά και πάρτε μαζί σας τουλάχιστον δύο ζευγάρια άνετα παπούτσια περιπάτου και αρκετά ζευγάρια κάλτσες για να αλλάζετε. Μην κυκλοφορείτε με γυμνά πόδια σε αμμουδιές και άγνωστες ακρογιαλιές. ✓ Περπατάτε όσο το δυνατόν περισσότερο. Αν ταξιδεύετε με λεωφορείο ή με το αυτοκίνητό σας, κάντε μικρούς περιπάτους κατά τη διάρκεια των στάσεων. Έχετε μαζί σας κάτι πρόχειρο για φαγητό, στην περίπτωση που τα γεύματα καθυστερήσουν. Αν ταξιδεύετε με αεροπλάνο, ειδοποιήστε εγκαίρως -κατά το κλείσιμο του εισιτηρίου- την αεροπορική εταιρεία, εάν επιθυμείτε να σας σερβίρουν κάποιο ειδικό γεύμα για άτομα με διαβήτη. Εάν δε θέλετε να αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες, προνοήστε να έχετε πάρει κάτι μαζί σας. Ο ξηρός αέρας κατά τη διάρκεια της πτήσης είναι ένα μικρό πρόβλημα. Για τον λόγο αυτό πίνετε αρκετή ποσότητα υγρών, όσο βρίσκεστε μέσα στο αεροπλάνο:

τουλάχιστον ένα ποτήρι νερό για κάθε ώρα πτήσης. ✓ Αν ταξιδεύετε σε κράτος του εξωτερικού που έχει διαφορά ώρας σε σχέση με την Ελλάδα μεγαλύτερη των δύο ωρών, θα χρειαστεί να κάνετε κάποια αναπροσαρμογή στη δόση της ινσουλίνης σας. Κουβεντιάστε το με τον γιατρό σας προτού αναχωρήσετε. Μάθετε στη γλώσσα της χώρας που θα είστε τις απαραίτητες φράσεις, όπως π.χ. πάσχω από διαβήτη, χρειάζομαι βοήθεια…, που θα τις χρειαστείτε σε περίπτωση ανάγκης. ✓ Να μην ξεχάσετε, όταν φθάσετε στον τόπο του προορισμού σας, να φυλάξετε τις σύριγγες και την ινσουλίνη που δε θα χρησιμοποιήσετε άμεσα, καθώς και την ένεση γλυκαγόνης στο ψυγείο. Η ινσουλίνη διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου για χρονική περίοδο 6 εβδομάδων χωρίς να υποστεί αλλοιώσεις. Οι ταινίες μέτρησης γλυκόζης διατηρούνται σε θερμοκρασία 18ο έως 30ο C. ✓ Ενημερωθείτε για την ύπαρξη Νοσοκομείου ή Κέντρου Υγείας, κοντά στον τόπο διαμονής σας. Χρήσιμο είναι να έχετε μαζί σας το τηλέφωνο του γιατρού σας. Μην ξεχάσετε το ημερολόγιο αυτοελέγχου, για να μπορείτε να διατηρείτε και στις διακοπές σας τον έλεγχο του διαβήτη σας. ✓ Φροντίστε και οργανώστε την προσωπική σας λίστα ταξιδιού πριν αναχωρήσετε. Μην ξεχάσετε τη συσκευή μέτρησης γλυκόζης αίματος και φροντίστε να προμηθευθείτε τις απαραίτητες ταινίες για τη μέτρηση της γλυκόζης στο αίμα ή στα ούρα, για όσο καιρό υπολογίζετε να απουσιάσετε. Επιπλέον, εφοδιαστείτε με τις απαραίτητες σύριγγες, βελόνες ινσουλίνης ή πένες, την ένεση γλυκαγόνης, ή τα αντιδιαβητικά σας δισκία, εάν κάνετε αγωγή με δισκία. Επίσης, τα φάρμακα που αφορούν τυχόν επιπλοκές του διαβήτη. Και εννοείται βέβαια ότι, όπως και όλοι μας, δεν ξεχνάτε την τήρηση των βασικών προληπτικών μέτρων για να εξαλειφθεί ο οποιοσδήποτε κίνδυνος μόλυνσης από τον κορωνοϊό. Μέτρα ατομικής υγιεινής, υγιεινής χεριών, αποφυγής συνωστισμού και επαφής με αγνώστους στους χώρους διασκέδασης. Εφαρμόζοντας αυτά τα μέτρα, θα απολαύσετε τις διακοπές σας, προλαβαίνοντας ή αποφεύγοντας τις καταστάσεις εκείνες που θα μπορούσαν να σας τις χαλάσουν.

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 7

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Μαρτυρίες εθελοντών σε κλινικές μελέτες Mέρος 2ο Γράφει η Μαρία Νίκη Κ. Αιγυπτιάδου, γιατρός, ειδικευμένη στην καρδιολογία και με εκτεταμένη ενασχόληση με την κλινική έρευνα επί σειρά ετών

JENNY

Ε

κατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο συμμετέχουν εθελοντικά σε κλινικές μελέτες. Οι σημαντικότεροι λόγοι που τους οδηγούν σε αυτήν την απόφαση περιλαμβάνουν: • επιθυμία να συμβάλλουν στην πρόοδο της ιατρικής επιστήμης • ελπίδα ότι μπορούν να βοηθήσουν συνανθρώπους τους με σοβαρότερα προβλήματα υγείας • δυνατότητα πρόσβασης στις πιο σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές για την πάθησή τους • στενή παρακολούθηση και πρόσθετη φροντίδα από το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό Οι πραγματικές μαρτυρίες αληθινών ανθρώπων που αποφάσισαν να ενταχθούν σε κλινικές μελέτες δείχνουν, ότι όχι μόνο προστατεύονται η ασφάλεια και τα δικαιώματά τους, αλλά ότι αποκόμισαν και οφέλη για την υγεία και τη ζωή τους γενικότερα. Ακολουθούν τρία πολύ ανθρώπινα παραδείγματα εθελοντών από κλινικές μελέτες.

8 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Δήλωσα συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη όταν πήγαινα στο λύκειο γιατί η μητέρα μου πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Αν και το αποφάσισα για να βοηθήσω τους επιστήμονες να μάθουν περισσότερα σχετικά με την πάθηση της μητέρας μου, τελικά ωφελήθηκα κι εγώ η ίδια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κι εγώ θα εμφανίσω διαβήτη τύπου 1, γι’ αυτό άρχισα να παίρνω ινσουλίνη πριν παρουσιάσω συμπτώματα. Χωρίς αυτήν την έγκαιρη πληροφορία, θα είχα καταλήξει κάποια στιγμή στο νοσοκομείο σε κρίσιμη κατάσταση. Επίσης, οι επιστήμονες έμαθαν πολλά σχετικά με τα αντισώματα που οδηγούν στην εμφάνιση διαβήτη τύπου 1 και ξέρω ότι έχω συμβάλλει σε αυτήν τη γνώση. Τώρα, 15 χρόνια αργότερα, η κόρη μου, ηλικίας ενός έτους, συμμετέχει στη συνέχεια της ίδιας μελέτης. Εάν και αυτή έχει κληρονομήσει την προδιάθεση για διαβήτη τύπου 1, θα το γνωρίζουμε πολύ νωρίς, όσο πιο έγκαιρα γίνεται. Επίσης θα έχουμε την ευκαιρία να συμμετέχουμε σε μελλοντικές κλινικές μελέτες, οι οποίες θα ασχοληθούν με την πρόληψη ή την επιβράδυνση της νόσου. Ο σύζυγός μου, η κόρη μου κι εγώ συμμετέχουμε επίσης σε κλινικές μελέτες που εξετάζουν άλλα νοσήματα, ως υγιείς εθελοντές. Γνωρίζουμε πόσο σημαντικό είναι να υποστηρίζουμε την κλινική έρευνα για την ανεύρεση νέων θεραπευτικών επιλογών για άλλες παθήσεις, από τις οποίες υποφέρουν άλλες οικογένειες. Τώρα εργάζομαι για Οργάνωση Υγείας και βοηθώ το κοινό και τους δημοσιογράφους στην αναζήτηση σημαντικών πληροφοριών σχετικά με την κλινική έρευνα που διενεργείται στη χώρα μου, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Ποτέ δε θα φανταζόμουνα, ότι η συμμετοχή μου σε μια κλινική μελέτη πριν από 15 χρόνια, θα με ωφελούσε τόσο πολύ.

// Επίκαιρα - Ιατρικά

LISA Συμμετείχα σε μια κλινική μελέτη ως υγιής εθελοντής. Ο στόχος της μελέτης ήταν η μέτρηση ορμονικών και νοητικών μεταβολών στην εμμηνόπαυση. Κάθε εξάμηνο μου μετρούσαν την αρτηριακή πίεση, έκανα αιματολογικές εξετάσεις, καθώς και διάφορα τεστ που σχετίζονται με τη μνήμη. Γνώρισα τον γιατρό και ερευνητή που μου έκανε τις εξετάσεις, καθώς και το εξαιρετικό νοσηλευτικό προσωπικό. Ενδιαφέρθηκαν πραγματικά για την υγεία μου, βοηθώντας με να συνειδητοποιήσω πράγματα που δεν είχα προσέξει. Τελικά η υγεία είναι σχετική έννοια. Επίσης με παρέπεμψαν σε κατάλληλους ειδικούς για θέματα υγείας που δε σχετίζονταν με τη μελέτη. Αυτή ήταν η μοναδική μου εμπειρία σε κλινική μελέτη, η οποία με βοήθησε να καταλάβω με ποιον τρόπο διενεργείται η ποιοτική κλινική έρευνα. Τόσο ο γιατρός, όσο και το νοσηλευτικό προσωπικό απάντησαν σε όλες μου τις ερωτήσεις σχετικά με τη μελέτη και τα ευρήματά της. Έτσι ένιωσα μέρος μιας μεγάλης προσπάθειας που αποσκοπεί στην υποστήριξη γυναικών με σοβαρές δυσκολίες σε αυτήν τη φάση της ζωής τους.

SOCRATES Κόλλησα ηπατίτιδα Α σε ηλικία 7 ετών και παρόλο που τα κατάφερα, θεωρούσα την ασθένεια αυτή κατάρα, αφού ούτε αίμα δεν μπορούσα να δώσω και δεν αισθανόμουν άνετα. Μετανάστευσα (από το Μεξικό) στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ηλικία 22 ετών για να σπουδάσω και στα 27 τελείωσα και το μεταπτυχιακό μου στον τομέα της διατροφής. Στη συνέχεια εργάστηκα στην έρευνα και γνώρισα ανθρώπους που κόλλησαν HIV, εμφάνισαν AIDS και πέθαναν. Όταν διάβασα για ένα χωριό που ρήμαξε επειδή όλοι κόλλησαν HIV από μια τράπεζα αίματος, αποφάσισα ότι πρέπει να κάνω κάτι γι’ αυτό. Σύμφωνα με το άρθρο που διάβασα, οι ηλικιωμένοι του χωριού κατέληξαν να φροντίζουν τους νεότερους που είχαν αρρωστήσει και είχαν χάσει τους γονείς τους από AIDS. Μια εβδομάδα περίπου αργότερα, είδα μια ανακοίνωση που καλούσε εθελοντές να συμμετάσχουν σε μια μελέτη εμβολίου HIV. Αμέσως αναγνώρισα ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούσα να βοηθήσω. Πιστεύω ότι υπάρχει ακόμα ανάγκη για καλύτερη πληροφόρηση, κατανόηση και εκπαίδευση σχετικά με την έρευνα για τα εμβόλια αυτά. Πιστεύω ότι ένα εμβόλιο είναι η μοναδική λύση γι’ αυτήν την κρίση που μας επηρεάζει όλους. Εν τω μεταξύ έχω συμμετάσχει σε τέσσερις μελέτες του Κέντρου Έρευνας Εμβολίων και είμαι ένας ευτυχής 39χρονος άνθρωπος.

Πηγές https://www.nih.gov/health-information/nih-clinicalresearch-trials-you/personal-stories https://www.nih.gov/health-information/nih-clinicalresearch-trials-you/volunteer-story-jenny-type-1diabetes https://www.nih.gov/health-information/nih-clinicalresearch-trials-you/volunteer-story-lisa-hormonalchanges-midlife-healthy-volunteer https://www.nih.gov/health-information/nih-clinicalresearch-trials-you/volunteer-story-socrates-hiv/aidsvaccine-research

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 9

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Ποια η σχέση βιταμίνης D και σακχαρώδη διαβήτη;

Τ

α τελευταία χρόνια η γνώση μας για τη βιταμίνη D έχει αναβαθμιστεί. Ξέρουμε πλέον ότι πέραν του ρόλου της στην καλή υγεία των οστών μας, η «βιταμίνη του ήλιου» σχετίζεται με τη μεταβολική μάστιγα της εποχής μας, τον σακχαρώδη διαβήτη και επιπλέον ερευνάται η σχέση της με τα γονίδιά μας, την ένταση της νόσησης από τον κορωνοϊό κ.ά. Εν αναμονή των νέων απαντήσεων η Ευθυμία Κοντέλα Ειδική Παθολόγος, Διευθύντρια Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών Metropolitan Hospital εξηγεί τη σχέση της βιταμίνης D με τον σακχαρώδη διαβήτη. Τι είναι η βιταμίνη D και ποια είναι η δράση της; Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη που, όπως γνωρίζουμε εδώ και χρόνια, έχει άμεση σχέση με την υγεία των οστών μας. Αυτή η δράση της την έχει κάνει, επίσης εδώ και πολλά χρόνια, απαραίτητη για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και της ραχίτιδας. Η σύνθεσή της γίνεται στο δέρμα με τη βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ υπάρχει και σε τροφές. Βάσει των συγκεκριμένων αυτών χαρακτηριστικών της: ότι μπορεί να παραχθεί στο σώμα, ότι έχει συγκεκριμένους ιστούς-στόχους και ότι δεν είναι απαραίτητο να παρασχεθεί μέσω της διατροφής, η βιταμίνη D χαρακτηρίζεται από κάποιους, ορμόνη. Στη φύση υπάρχει σε δυο μορφές: » ως εργοκαλσιφερόλη ( βιταμίνη D2), που βρίσκεται στα φυτά, » ως χοληκαλσιφερόλη (βιταμίνη D3), που βρίσκεται σε ζωικές τροφές και είναι άμεσα απορροφήσιμη.

10 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον για τη βιταμίνη D έχει αυξηθεί γιατί εκτός από τη γνωστή της δράση στον μεταβολισμό και την υγεία των οστών μας (μέσω της συμβολής της στον μηχανισμό απορρόφησης-χρησιμοποίησης ασβεστίου και φωσφόρου), ένα πλήθος μελετών τη συνδέει με την κυτταρική ανάπτυξη, τη μυϊκή λειτουργία, την καταπολέμηση των λοιμώξεων, τη μείωση των φλεγμονών. Οι μελέτες δείχνουν επίσης προστατευτική δράση σε αυτοάνοσα νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1, σκλήρυνση κατά πλάκας, ψωρίαση κ.ά.), σε καρδιολογικά νοσήματα (στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια), στην αρτηριακή υπέρταση, στην κατάθλιψη, στην παχυσαρκία, σε κακοήθειες (παχέος εντέρου, μαστού, προστάτη) και στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης; Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από την αδυναμία του οργανισμού να ρυθμίσει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα μας. Αν δεν τεθεί υπό έλεγχο μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές: •

Νευρολογικές

•

Αγγειακές: μακροαγγειακές (καρδιαγγειακές, αγγείων εγκέφαλου) και μικροαγγειακές (οφθαλμικών, νεφρικών αρτηριών). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προβλέπει πως μέχρι το 2030 ο σακχαρώδης διαβήτης θα αποτελεί την 7η αίτια θανάτου στον κόσμο.

// Επίκαιρα - Ιατρικά Διαχωρίζουμε τον σακχαρώδη διαβήτη σε: •

Διαβήτη τύπου 1, που είναι χρόνια νόσος της παιδικής ή της εφηβικής ηλικίας κυρίως και έχει αυτοάνοση αιτιολογία, δηλαδή ο ίδιος ο οργανισμός μέσω αντισωμάτων που παράγει καταστρέφει τα β-κύτταρα του παγκρέατος, τα οποία παράγουν την ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να υπάρχει ελάχιστη ή μηδενική έκκρισή της.

•

Διαβήτη τύπου 2, που είναι χρόνια νόσος η οποία εμφανίζεται, όταν το πάγκρεας δεν παράγει την απαραίτητη ποσότητα ινσουλίνης ή όταν ίδιος ο οργανισμός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την παραγομένη ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να υπάρχουν αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Ποια η σχέση της βιταμίνης D και του σακχαρώδη διαβήτη; Η δυσλειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος, η αντίσταση στην ινσουλίνη και η συστηματική φλεγμονή αποτελούν βασικούς μηχανισμούς ορόσημο στην εμφάνιση και την εξέλιξη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Καθημερινές συνήθειες, όπως το κάπνισμα, διατροφικές συνήθειες, παχυσαρκία και χρήση αλκοόλ, φαίνεται να συμμετέχουν δυναμικά στην παθογένεια του σακχαρώδη διαβήτη. Επίσης φαίνεται να υπάρχει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ αντίστασης στην ινσουλίνη και ανεπάρκειας βιταμίνης D. Μελέτες δείχνουν πως η συσχέτιση χαμηλών επίπεδων 25 υδρόξυ-βιταμίνης D (η μορφή στην οποία μετατρέπεται η βιταμίνη D στο ήπαρ) και μεταβολικού συνδρόμου είναι περισσότερο έντονη και ξεκάθαρη σε υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα. Όσον αφορά τους μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν γιατί τα υψηλοτέρα επίπεδα βιταμίνης D μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπάρχουν διάφορες απόψεις. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας έχουν υποδοχείς βιταμίνης D, οπότε η έλλειψη της βιταμίνης οδηγεί σε μειωμένη έκκριση ινσουλίνης και άρα σε αύξηση της γλυκόζης στο αίμα. Μελέτες επίσης αποδεικνύουν πως οι δραστικοί μεταβολίτες της βιταμίνης D προστατεύουν ινσουλινοπαραγωγά β-κύτταρα από φλεγμονή και κυτταρικό θάνατο. Ποιες είναι οι πηγές από τις οποίες αντλούμε βιταμίνη D; Τα επίπεδα 25 υδρόξυ-βιταμίνης D στο αίμα θεωρούνται ο καλύτερος δείκτης της κατάστασης της βιταμίνης D στον οργανισμό. Ως ελάχιστο υγιές επίπεδο 25(OH) D3 στο πλάσμα θεωρούνται τα 30 ng/ml. Για την εξασφάλιση αυτού του επιπέδου συστήνεται πρόσληψη περίπου 3.000 διεθνών μονάδων την ημέρα ή και χαμηλότερη όταν υπάρχει παράλληλη έκθεση στον ήλιο περίπου 10-20 λεπτά την ημέρα.

Συνεπώς, δεδομένου ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D του οργανισμού επηρεάζονται από τη φυσική έκθεση του σώματος στον ήλιο, θα περίμενε κανείς ότι, στις ηλιόλουστες χώρες της Μεσογειακής Λεκάνης και ακόμα περισσότερο στην Ελλάδα που χαρακτηρίζεται από παρατεταμένη ηλιοφάνεια, οι κάτοικοι θα είχαν επαρκή επίπεδα συγκεντρώσεων βιταμίνης D στον ορό του αίματός τους. Μελέτες όμως δείχνουν ότι, αντίθετα με το αναμενόμενο, υπάρχει έλλειψη βιταμίνης D στους εν λόγω πληθυσμούς. Αυτό το γεγονός που περιγράφεται ως «μεσογειακό παράδοξο» (υψηλός επιπολασμός χαμηλού status βιταμίνης D παρά τη φαινομενική ηλιοφάνεια) αφορά και τη χώρα μας και είναι πιθανόν να οφείλεται: •

στην υπερβολική χρήση αντηλιακών,

•

στον φόβο να εκτεθούμε στον ήλιο (πρόληψη καρκίνου του δέρματος),

•

στο σκούρο χρώμα δέρματος του μεσογειακού πληθυσμού (στο δέρμα σκούρου χρώματος δεν είναι εφικτή η σύνθεση της βιταμίνης D με τη βοήθεια του ήλιου, καθώς η μελανίνη δρα ως φίλτρο στην απορρόφηση της UVB ακτινοβολίας),

•

στις διαφορετικές διατροφικές συνήθειες (σε αντίθεση με τη βόρεια Ευρώπη, στις μεσογειακές χώρες δεν καταναλώνονται λιπαρές τροφές, τροφές δηλαδή που περιέχουν βιταμίνη D).

Οι τροφές από τις οποίες μπορούμε να πάρουμε βιταμίνη D είναι τα γαλακτοκομικά, τα ψάρια και κυρίως τα λιπαρά ψαριά, το μουρουνέλαιο, ο κρόκος του αβγού, οι ξηροί καρποί, τα μανιτάρια, τα εμπλουτισμένα τρόφιμα και κάποια συμπληρώματα διατροφής. Πόσο πολύτιμη είναι τελικά η «βιταμίνη του ηλίου»; Χάρη στις δεκάδες κλινικές μελέτες που έχουν φωτίσει τις δράσεις της βιταμίνης D, σήμερα γνωρίζουμε ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης D αποτελεί παγκόσμια απειλή για την υγεία. Φαίνεται δε ότι τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D σχετίζονται με μειωμένα συμπτώματα COVID-19 (κάτι που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης). Το βέβαιο είναι ότι ο ρόλος της βιταμίνης D στην παθογένεια, την πρόληψη και τη θεραπεία και των δύο τύπων διαβήτη αφορά όλες τις εθνικότητες και όλες τις ηλικίες και ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αυξάνει με τη μείωση των επιπέδων της βιταμίνης D, ενώ φαίνεται ότι και η γενετική προδιάθεση για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 σχετίζεται με τη βιταμίνη D. Για τους παραπάνω λόγους είναι που η «βιταμίνη του ήλιου» θεωρείται υπερόπλο υγείας. Τελευταία δε, εκτός του ότι κινεί τα νήματα για την καλή λειτουργία του οργανισμού, μαθαίνουμε από μελέτες ότι είναι πιθανόν να αποτελεί το «κλειδί ενεργοποίησης» των γονιδίων μας, κάτι που μένει να αποδειχτεί.

H κύρια παραγωγή βιταμίνης D (περίπου το 90 %) γίνεται στο δέρμα μας με τη βοήθεια του ήλιου. Το θετικό δε είναι πως μόλις 10-20 λεπτά την ημέρα με μόνο το πρόσωπο και τα χέρια εκτεθειμένα στον ήλιο αρκούν για να συνθέσουμε την απαιτούμενη ποσότητα.

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 11

Έρευνα για τον διαβήτη //

Επιστήμονες βιοεκτύπωσαν πάγκρεας που θα μπορούσε να εξαλείψει τον διαβήτη Πηγή: Ecole Polytechnique Federale de Lausanne

Mια εταιρεία ανέπτυξε πρόσφατα ένα νέο σύστημα ικανό να εκτυπώσει βιολογικό ιστό μέσα σε μόλις 30 δευτερόλεπτα δίνοντας ελπίδες για τη μελλοντική εξάλειψη του διαβήτη, σύμφωνα με δημοσίευση του Ecole Polytechnique Federale της Λοζάνης (EPFL). Η τεχνολογία αυτή της εταιρείας Readily3D χρησιμοποιείται εκτενώς στο πλαίσιο ευρωπαϊκού έργου μεγάλης κλίμακας, για τη δημιουργία ενός ζωντανού μοντέλου του ανθρώπινου παγκρέατος, το οποίο θα μπορούσε να προσφέρει μια ασφαλή εναλλακτική λύση για τη δοκιμή νέων φαρμάκων. Θα μπορούσε να εξαλείψει την ανάγκη για πειράματα σε ζώα Ο σχεδιασμός ενός τρισδιάστατου παγκρέατος ξεκινά με τη δημιουργία ενός μικρού ψηφιακού αντίγραφου του ανθρώπινου παγκρέατος. Ο βιο-εκτυπωτής χρειάζεται μόνο 30 δευτερόλεπτα για να εκτυπώσει τον ιστό και τα αιμοφόρα αγγεία, από ένα μικρό δείγμα βλαστικών κυττάρων. Αυτό το επίτευγμα έγινε εφικτό μέσω της χρήσης μιας νέας τεχνολογίας που εφευρέθηκε στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένων Φωτονικών Συσκευών (LAPD) του EPFL και στη συνέχεια αναπτύχθηκε από την εταιρεία Readily3D. Η συγκεκριμένη τεχνολογία επιλέχθηκε πρόσφατα για την πρωτοβουλία Enlight που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας ο στόχος περιλαμβάνει την οικοδόμηση ενός αξιόπιστου -και ζωντανού- μοντέλου του ανθρώπινου παγκρέατος για τον έλεγχο των διαβητικών φαρμάκων. Το πάγκρεας είναι ένα κρίσιμο όργανο που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το στομάχι. Παράγει διττανθρακικά και ένζυμα που απαιτούνται για την πέψη, και εκκρίνει ένα φάσμα ορμονών όπως η ινσουλίνη που ρυθμίζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Αυτό σημαίνει ότι όταν υπάρχει διαταραχή στην έκκριση της ινσουλίνης ή παγκρεατική νόσος, σύντομα ακολουθεί ο διαβήτης, καθώς τα κατεστραμμένα κύτταρα δεν είναι ικανά να παράγουν την ινσουλίνη που απαιτείται για τη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Περισσότεροι από 450 εκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως πά-

12 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

σχουν από διαβήτη και 60 εκατομμύρια εξ αυτών ζουν στην Ευρώπη με τον αριθμό αυτό να αυξάνεται κατακόρυφα. Ως η δεύτερη κύρια αιτία ακρωτηριασμού (από ατυχήματα), ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου ή καρδιακής προσβολής κατά εννέα φορές. Η χρόνια αυτή νόσος είναι επίσης η νούμερο ένα αιτία τύφλωσης μεταξύ των ενηλίκων. Θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε βιώσιμες μεταμοσχεύσεις Η τεχνολογία βιολογικής εκτύπωσης από το EPFL χρησιμοποιεί ένα τζελ το οποίο περιέχει βλαστικά κύτταρα του πάσχοντα. Οι επιστήμονες και οι μηχανικοί χρησιμοποιούν ένα λέιζερ για να στερεοποιήσουν το πήκτωμα μέσω του πολυμερισμού, ελέγχοντας την ένταση και την κατεύθυνση της δέσμης, για να στερεοποιήσουν επιλεκτικά τμήματα που απαιτούνται για τη διαμόρφωση του απαραίτητου ιστού. Τα οφέλη είναι πολλά: ένα βιο-εκτυπωμένο πάγκρεας μπορεί να προσαρμοστεί πλήρως ώστε να ταιριάζει με τα βλαστικά κύτταρα ενός πάσχοντα εξαλείφοντας την ανάγκη διεξαγωγής δοκιμών σε ζώα. «Επιπλέον, οι πάσχοντες δε θα χρειαστεί να δοκιμάσουν μια σειρά φαρμάκων, μερικά από τα οποία μπορεί να έχουν δυσάρεστες παρενέργειες, προτού βρουν το κατάλληλο γι’ αυτούς», αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της Readily3D Ντέμιεν Λοτερί. «Η ανάπτυξη ενός συστήματος που μπορεί να εκτυπώσει τρισδιάστατο ιστό σε κυβικό εκατοστόμετρο και να αναπαράγει πιστά τη λειτουργία ενός ζωντανού παγκρέατος είναι μια τεράστια πρόκληση, την οποία ελπίζουμε να αντιμετωπίσουμε με αυτήν την τεχνολογία», εξήγησε ο επικεφαλής του LAPD Κριστόφ Μόουζερ. Η τεχνολογία βιολογικής εκτύπωσης του ινστιτούτου μπορεί επίσης να δημιουργήσει άλλους τύπους ανθρώπινων ιστών και πιθανώς να συμβάλλει στην επιτάχυνση των θεραπειών για τον καρκίνο. Τελικά, θα μπορούσε ακόμη και να χρησιμεύσει ως τρόπος για την παραγωγή οργάνων μεταμόσχευσης, όπως μια ανθρώπινη καρδιά! Πηγή: glikos-planitis.gr

// Έρευνα για τον διαβήτη

Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2:

Γονίδια που αυξάνουν πολύ τον κίνδυνο εμφάνισής του εντόπισαν οι επιστήμονες

DIABETES Ο σακχαρώδης διαβήτης έχει λάβει επιδημικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια και παγκοσμίως, σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη, περίπου 463 εκατομμύρια άτομα ζούσαν με διαβήτη το 2019 και μέχρι το 2045 ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί στα 700 εκατομμύρια. Ο διαβήτης τύπου 2 αφορά σχεδόν στο 90% των ατόμων με διαβήτη και πολύ συχνά σχετίζεται με τον ανθυγιεινό τρόπο ζωής, την παχυσαρκία και την απουσία άσκησης, αλλά και την κληρονομικότητα. Ερευνητές της Μονάδας Επιδημιολογίας MRC του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ εντόπισαν παραλλαγές του γονιδίου GIGYF1 οι οποίες, όπως υποστηρίζουν, αυξάνουν κατά έξι φορές (ή αλλιώς κατά 30%) τον κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με τον κίνδυνο που έχει ο υπόλοιπος πληθυσμός. Όπως είναι ευνόητο, πρόκειται για ποσοστό που είναι εξαιρετικά μεγάλο. Το GIGYF1 ανάμεσα στα άλλα παίζει κεντρικό ρόλο στον έλεγχο της ινσουλίνης. Αν και οι παραλλαγές του γονιδίου που εντόπισαν οι ερευνητές βρίσκονται σε μόνο ένα ανά τρεις χιλιάδες άτομα δείχνουν πιο επικίνδυνες σε σχέση με την εμφάνιση του διαβήτη τύπου

2 από οποιοδήποτε άλλο γενετικό παράγοντα έχει διαπιστωθεί ότι συνδέεται με αυτήν τη νόσο. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η ανακάλυψη είναι σημαντική επειδή ο διαβήτης τύπου 2 είναι προϊόν κληρονομικών γενετικών παραγόντων και παίζουν ρόλο πολλά άγνωστα ακόμη γονίδια. Σημειώνουν ότι δε γνωρίζουν τον ρόλο αυτών των παραλλαγών και γιατί αυξάνουν τόσο πολύ τον κίνδυνο για την εμφάνιση της νόσου αλλά αφού εντοπίστηκαν θα ξεκινήσει τώρα νέος γύρος ερευνών για να δοθούν αυτές οι απαντήσεις. «Σε σύνθετες ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 2, πολλοί γενετικοί παράγοντες παίζουν κάποιον ρόλο. Ωστόσο, οι περισσότεροι, ξεχωριστά ο καθένας έχει ελάχιστη συμμετοχή στην αύξηση του κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου. Όμως αυτές οι παραλλαγές, αν και σπάνιες, έχουν πολύ μεγάλο αντίκτυπο στον κίνδυνο που αντιμετωπίζει το άτομο που τη διαθέτει για τον διαβήτη τύπου 2. Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες διαθέτουν αυτές τις παραλλαγές» αναφέρει ο δρ Τζον Πέρι επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. Πηγή: naftemporiki.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 13

Έρευνα για τον διαβήτη //

Σε κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας μπορεί να εισχωρήσει ο κορωνοϊός

Τ

α κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας μπορεί να μολύνει ο κορωνοϊός, μειώνοντας την ικανότητά τους να την εκκρίνουν και μερικές φορές μπορεί να προκαλέσει κυτταρικό θάνατο, υποστηρίζει νέα μελέτη. Η βλάβη αυτών των κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη, γνωστά ως βήτα κύτταρα, μπορεί δυνητικά να επιδεινώσει τα συμπτώματα του διαβήτη, και ειδικά του τύπου 1, όπου το πάγκρεας παράγει ήδη ελάχιστη ή και καθόλου ινσουλίνη, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης. Επιπλέον, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η σοβαρή COVID-19 μπορεί να προκαλέσει διαβήτη σε άτομα χωρίς προηγούμενο ιστορικό της πάθησης, αυξάνοντας την πιθανότητα της μόλυνσης των βήτα κυττάρων, αναφέρει το Live Science. Τα άτομα με διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2 (στην περίπτωση του διαβήτη τύπου 2 το σώμα παράγει κάποια ινσουλίνη αλλά ο ιστός δεν μπορεί να τη λάβει λόγω αντίστασης στην ουσία αυτή) αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης σοβαρών συμπτωμάτων COVID-19 από τον γενικό πληθυσμό, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Σε γενικές γραμμές, τα άτομα με διαβήτη είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν επιπλοκές όταν μολυνθούν με οποιονδήποτε ιό, καθώς η κατάσταση μπορεί να βλάψει την ανοσολογική λειτουργία του οργανισμού τους. Παρόλα αυτά, κανείς δεν ξέρει με σιγουριά εάν ο SARS-CoV-2 μπορεί να προσβάλει άμεσα το πάγκρεας, δήλωσε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Πίτερ Τζάκσον, καθηγητής στο τμήμα μικροβιολογίας και ανοσολογίας στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ. Για να διερευνήσουν αυτό το ερώτημα, ο Τζάκσον και οι συνάδελφοί του διεξήγαγαν πειράματα σε παγκρεατικό ιστό από δότες οργάνων, εννέα από τους οποίους είχαν πεθάνει από σοβαρή COVID-19 και 18 που πέθαναν από άλλες αιτίες. Στην πρώτη ομάδα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο SARS-CoV-2 είχε μολύνει άμεσα τα βήτα κύτταρα ορισμένων ατόμων. Δι-

14 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

απίστωσαν επίσης ότι ο ιός θα μπορούσε να μολύνει, να καταστρέψει και να σκοτώσει τα βήτα κύτταρα που προέρχονται από δότες οι οποίοι είχαν πεθάνει από άλλες αιτίες, σύμφωνα με σχετικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Cell Metabolism». Ωστόσο, ακόμη και με αυτά τα νέα στοιχεία, το ερώτημα εάν ο SARS-CoV-2 μολύνει άμεσα τα βήτα κύτταρα παραμένει αναπάντητο, δήλωσε ο δρ Άλβιν Πάουερς, διευθυντής του Κέντρου Διαβήτη Vanderbilt στο Νάσβιλ, ο οποίος δε συμμετείχε στη μελέτη. Η νέα μελέτη δείχνει ότι τα παγκρεατικά κύτταρα μπορούν να μολυνθούν σε εργαστηριακό περιβάλλον, αλλά δεν έχει αποδειχθεί αν ισχύει το ίδιο και για τους ανθρώπους, είπε. Για να καταλήξουν σε ένα πιο σίγουρο συμπέρασμα, οι επιστήμονες θα πρέπει να εξετάσουν πολύ περισσότερα δείγματα παγκρέατος από ασθενείς που πέθαναν από COVID-19. Πώς μπορεί να εισχωρήσει στα βήτα κύτταρα ο ιός Για να προσδιοριστεί εάν ο SARS-CoV-2 μπορεί να μολύνει τα βήτα κύτταρα, το πρώτο βήμα είναι να καταλάβουμε πώς θα μπορούσε να εισχωρήσει ο ιός σε αυτά τα κύτταρα. Ο ιός SARS-CoV-2 προσδένεται σε έναν πρωτεϊνικό υποδοχέα που ονομάζεται ACE2 για να εισχωρήσει στα κύτταρα, ωστόσο κάποιες άλλες πρωτεΐνες στην επιφάνεια των κυττάρων, φαίνεται να βοηθούν τον ιό να προσδεθεί στον ACE2, δήλωσε ο Πάουερς. Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε την 1η Δεκεμβρίου 2020 στο «Cell Metabolism», ο Πάουερς και οι συνάδελφοί του αναζήτησαν τον ACE2 και μία πρωτεΐνη που ονομάζεται διαμεμβρανική πρωτεάση σερίνης 2 (TMPRSS2) η οποία βρίσκεται στα βήτα κύτταρα. Ωστόσο, οι επιστήμονες βρήκαν ελάχιστη ποσότητα των δυο πρωτεϊνών. Σε μια άλλη ανεξάρτητη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο ίδιο περιοδικό, οι ερευνητές κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα, καθιστώντας ότι ο SARS-CoV-2 είχε ελάχιστη πρόσβαση σε βήτα κύτταρα.

// Έρευνα για τον διαβήτη

Ο συν-συγγραφέας της μελέτης αυτής, Ραούλ Αντίνο, καθηγητής στο τμήμα μικροβιολογίας και ανοσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο πιστεύει πως θα πρέπει να ερευνηθεί η ποσότητα της ACE2 που χρειάζεται ο ιός για να εισχωρήσει στα συγκεκριμένα κύτταρα. Για παράδειγμα, η πρωτεΐνη που ονομάζονται νευροπιλίνη 1 (NRP1) και ο υποδοχέας τρανσφερρίνης (TFRC) έχουν συνδεθεί με τον SARS-CoV-2. Η ομάδα αναζήτησε αυτές τις πρωτεΐνες, καθώς και τις ACE2 και TMPRSS2, σε βήτα κύτταρα από πέντε δότες οργάνων που είχαν βρεθεί αρνητικοί στον κορωνοϊό. Όπως και σε προηγούμενες μελέτες, οι ερευνητές ανίχνευσαν χαμηλά επίπεδα ACE2 και TMPRSS2 σε βήτα κύτταρα, ωστόσο βρήκαν αρκετές ποσότητες των NRP1 και TRFC. Στη συνέχεια, η ομάδα απομόνωσε περισσότερα δείγματα από δότες και εξέθεσε τον ιστό στον SARS-CoV-2. Μετά από αρκετές ημέρες, εξέθεσε τα κύτταρα στα αντισώματα που προσδένονται σε μέρος του κορωνοϊού, για να δει ποια κύτταρα είχαν μολυνθεί. Οι ερευνητές εντόπισαν ίχνη του SARS-CoV-2 κυρίως σε βήτα κύτταρα. Διαπίστωσαν επίσης ότι θα μπορούσαν κάπως να αποτρέψουν αυτήν τη μόλυνση μπλοκάροντας τον υποδοχέα NRP1 με ένα μικρό μόριο που ονομάζεται EG00229. Αυτό υποδηλώνει ότι η νευροπιλίνη 1 μπορεί να διευκολύνει τον κορωνοϊό να εισέλθει στα βήτα κύτταρα, δήλωσε ο Τζάκσον. Για να μολυνθούν τα κύτταρα, η πρωτεΐνη ακίδα του κορωνοϊού θα πρέπει να προσδεθεί στον υποδοχέα ACE2. Σε αυτήν την περίπτωση, η πρωτεΐνη NRP1 μπορεί να βοηθά στη «σύλληψη» του κορωνοϊού και την εισαγωγή της ακίδας, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν σχετικά λίγοι διαθέσιμοι υποδοχείς ACE2. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η NRP1 προσδένεται σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι της ακίδας του ιού και η παρεμπόδιση αυτής της αλληλεπίδρασης, εμποδίζει κάπως την ικανότητα του ιού να μολύνει τα κύτταρα, σύμφωνα με άρθρο

που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science». Η ομάδα διαπίστωσε επίσης ότι τα μολυσμένα βήτα κύτταρα παρήγαγαν σημαντικά λιγότερη ινσουλίνη από τα μη μολυσμένα, όταν εκτέθηκαν σε ποσότητα γλυκόζης ισοδύναμη με αυτήν που καταναλώνουμε σε ένα γεύμα. Στα μολυσμένα κύτταρα, τα μοριακά σήματα που σχετίζονται με τον κυτταρικό θάνατο, άρχισαν να αυξάνονται. Αυτή η αύξηση θα μπορούσε και πάλι να μπλοκαριστεί με το EG00229, υπογραμμίζοντας την πιθανή σημασία της NRP1 στη μόλυνση. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανίχνευσαν γενετικό υλικό κορωνοϊού σε επτά από τα εννιά παγκρεατικά δείγματα. Χρησιμοποιώντας αντισώματα, όπως και στα προηγούμενα πειράματα, η ομάδα επιβεβαίωσε ότι ο SARS-CoV-2 εμφανίστηκε σε τέσσερις από τους επτά δωρητές. Μέσα σε αυτά τα βήτα κύτταρα, βρήκαν επίσης γενετικές οδηγίες που κωδικοποιούν την πρωτεΐνη ακίδα. Τα δείγματα των άλλων τριών δωρητών έδειξαν εκτεταμένη βλάβη, που οφείλεται στα πεπτικά ένζυμα, σημείωσαν οι συγγραφείς στο άρθρο τους. Μπορεί λοιπόν το τεστ αντισωμάτων να βγήκε αρνητικό σε τρεις δότες λόγω της σοβαρότητας αυτής της βλάβης, πρότεινε ο Τζάκσον. Από την άλλη, τα αρνητικά τεστ θα μπορούσαν να είναι ακριβή, καθώς δεν έχουν όλοι οι ασθενείς με σοβαρή COVID-19 μολυσμένα βήτα κύτταρα. Η μελέτη όμως εγείρει και άλλα ερωτήματα. Εάν υποθέσουμε ότι ο ιός επιτίθεται στα βήτα κύτταρα, όπως συμβαίνει στο εργαστήριο, πώς φτάνει στο πάγκρεας; Η νόσηση από πνευμονία μπορεί να βοηθήσει τον ιό να ξεφύγει από τους αεραγωγούς και να προκαλέσει δευτερογενή μόλυνση αλλού, όπως στο πάγκρεας, αλλά προς το παρόν αυτό είναι ασαφές, είπε ο Τζάκσον. Εάν ο ιός διαπερνά το πάγκρεας, «πώς σχετίζεται η μόλυνση του παγκρέατος με τις μειώσεις στην ινσουλίνη», αναρωτιέται ο Αντίνο. Η ομάδα παρατήρησε ότι στο εργαστήριο, τα βήτα κύτταρα παρήγαγαν λιγότερη ινσουλίνη μετά τη μόλυνση, αλλά η έκταση αυτής της μείωσης μπορεί να είναι διαφορετική σε ένα ζώντα άτομο. Επιπλέον, απαιτείται περισσότερη έρευνα για την κατανόηση του ρόλου του ανοσοποιητικού συστήματος στην παγκρεατική λοίμωξη, σημείωσε ο επιστήμονας. Θεωρητικά, η άμεση λοίμωξη θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένη φλεγμονή στο πάγκρεας, προκαλώντας επιπλέον βλάβη σε άτομα ευπαθή στον διαβήτη τύπου 1. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει ή να επιδεινώσει την αυτοάνοση άμυνα στο συγκεκριμένο όργανο. Αλλά προς το παρόν, όλα αυτά είναι εικασίες, καταλήγει ο Αντίνο. Πηγές: livescience.com, ertnews.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 15

Έρευνα για τον διαβήτη //

Ανώδυνο τεστ µέτρησης των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα:

Αυστραλοί επιστήμονες ανακάλυψαν μια μη επεμβατική ταινία που ελέγχει τα επίπεδα της γλυκόζης μέσω του σάλιου

Το «ιερό δισκοπότηρο» για τους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη, μία επαναστατική εξέταση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, ισχυρίζονται ότι ανέπτυξαν Αυστραλοί επιστήμονες. Συγκεκριμένα, η ομάδα του Πολ Νταστούρ δημιούργησε μια μη επεμβατική ταινία που ελέγχει τα επίπεδα της γλυκόζης μέσω του σιέλου. Το νέο αυτό τεστ λειτουργεί με την ενσωμάτωση ενός ενζύμου, το οποίο ανιχνεύει τη γλυκόζη μέσα σε μια κρυσταλλολυχνία -η οποία μπορεί έπειτα να μεταδώσει την παρουσία της γλυκόζης- σύμφωνα με τον Πολ Νταστούρ, καθηγητή Φυσικής στο πανεπιστήμιο του Νιούκασλ στην Αυστραλία, ο οποίος ηγήθηκε της ομάδας που το δημιούργησε. Δεδομένου ότι τα ηλεκτρονικά υλικά μέσα στην κρυσταλλολυχνία είναι σύνδεσμοι, το τεστ μπορεί να διενεργηθεί μέσω της εκτύπωσης με χαμηλό κόστος, ανέφερε ο Νταστούρ. «Το ιερό δισκοπότηρο του ελέγχου των επιπέδων της γλυκόζης είναι κάτι μη επεμβατικό. Αυτό το τεστ πράγματι ανοίγει τον δρόμο για χαμηλού κόστους και χωρίς πόνο έλεγχο της γλυκόζης και -μακάρι- καλύτερα αποτελέσματα για τους πάσχοντες από διαβήτη», σημείωσε ο ίδιος.

16 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Όπως εξηγεί ο Νταστούρ, το νέο τεστ δημιουργήθηκε κατά τύχη καθώς οι επιστήμονες εργάζονταν πάνω σε ηλιακές κυψελίδες. Το πρότζεκτ εξασφάλισε 4,7 εκατομμύρια δολάρια σε χρηματοδότηση από την αυστραλιανή κυβέρνηση για τη δημιουργία μιας εγκατάστασης που θα παρασκευάζει τις συσκευασίες των τεστ αν περάσει τις κλινικές δοκιμές. Σύμφωνα με τον Νταστούρ, η τεχνολογία αυτή μπορεί επίσης να μεταφερθεί στα τεστ για την COVID-19 και στα τεστ για αλλεργιογόνα, καθώς και σε τεστ ορμονών και καρκίνου. Το πανεπιστήμιο ήδη συνεργάζεται με το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ για ένα τεστ για την COVID-19 που θα χρησιμοποιεί την ίδια τεχνολογία, αλλά αυτό που ενθουσιάζει τον καθηγητή είναι τα συμπεράσματα ως προς τις δυνατότητες των αισθητήρων. «Νομίζω ότι θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο που σκεφτόμαστε τις ιατρικές συσκευές και ιδιαίτερα τους αισθητήρες γιατί μπορούμε να τα εκτυπώσουμε σε εντυπωσιακά χαμηλό κόστος», εξηγεί ο Νταστούρ. Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, newsit.gr

tÚ{h Ú hÚylr ֧ lrhÚ ֦ u|hÚkltÚÔ~uptÚ p|y Ó|h h Ú hÚ{zh {֦Ú p|y Ó|h hÚ upÚk hiÐ nÚlÑth

cÖ��������� cÖ��������� cÖ��������� cÖ���������� cÖ��������� cÖ������ ������ cÖ������ ������ cÖ������ cÖ������� cÖ������� ������ cÖ��������� �������� cÖ���� �������� ������ cÖ����������� cÖ������������� cÖ�������� �������� cÖ�����������Ö

α α κά ια α α ά α αα α α ικ ι ια α ια ακ α ια η

η

Έρευνα για τον διαβήτη //

Προδιαβήτης: Ποιες οι αιτίες εμφάνισής του και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο; Μπορεί να αντιστραφεί; Περίπου το 70% των ατόμων με προδιαβήτη θα εμφανίσουν διαβήτη κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά, όμως, όσων είναι περισσότερο πιθανόν να αναπτύξουν προδιαβήτη; Σύμφωνα με την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ), «προδιαβήτης είναι μια κλινική κατάσταση κατά την οποία οι ασθενείς έχουν ψηλότερα από το κανονικό επίπεδα γλυκόζης αίματος, όχι όμως αρκετά υψηλά για να θεωρηθούν ότι παρουσιάζουν την πλήρη εικόνα του σακχαρώδη διαβήτη». Στην ουσία ο προδιαβήτης αποτελεί ένα καμπανάκι κινδύνου. Η έγκαιρη παρέμβαση μετά τη διάγνωσή του μπορεί να εμποδίσει την εξέλιξη σε διαβήτη, μειώνοντας και τις πιθανότητες εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου. Μάλιστα, μελέτη, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικάνικης Εταιρείας Διαβήτη, διαπίστωσε ότι σε άτομα με προδιαβήτη, η επιστροφή της γλυκόζης στο αίμα σε φυσιολογικά επίπεδα μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη του διαβήτη. Οι αιτίες του προδιαβήτη Ο προδιαβήτης εμφανίζεται συνήθως όταν ο οργανισμός αντιμετωπίζει πρόβλημα με την ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη που βοηθάει τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα και να τους παράσχει ενέργεια. Όταν ο οργανισμός παρουσιάζει αντίσταση στην ινσουλίνη, τότε η εμφάνιση του προδιαβήτη και η εξέλιξή του σε σακχαρώδη διαβήτη στο άμεσο μέλλον είναι πολύ πιθανή. Όταν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα σε κατάσταση νηστείας κυμαίνονται από 100 – 125 mg/dL, τότε τίθεται η διάγνωση του προδιαβήτη. Ενώ όταν τα επίπεδα της γλυκόζης αίματος μετά από το γεύμα ή στην εξέταση της καμπύλης σακχάρου κυμαίνονται από 140 – 199 mg/dL, τότε το άτομο αντιμετωπίζει διαταραχή της ανοχής στη γλυκόζη.

18 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Μάλιστα, αν και οι δύο αυτές καταστάσεις σχετίζονται με τον κίνδυνο εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη, ο κίνδυνος είναι υψηλότερος όταν υπάρχει διαταραχή της ανοχής στη γλυκόζη. Ο κώδωνας του κινδύνου για την εκδήλωση σακχαρώδη διαβήτη κρούεται επιτακτικά όταν συνδυάζονται υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σε κατάσταση νηστείας, διαταραγμένη ανοχή της γλυκόζης ή και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη μεταξύ 5,7% και 6,4%. Ποιος κινδυνεύει να εμφανίσει προδιαβήτη Στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται ότι ένας στους τρεις ενήλικες έχουν προδιαβήτη. Όπως διαπιστώθηκε είναι πιο συχνός σε άτομα: • υπέρβαρα ή παχύσαρκα • ηλικίας άνω των 45 ετών • που έχουν γονέα, αδερφό ή αδερφή με διαβήτη • με ελλιπή σωματική δραστηριότητα • αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας όπως υπέρταση και υψηλή χοληστερίνη • που είχαν εμφανίσει διαβήτη κύησης • που έχουν ιστορικό καρδιακής νόσου ή εγκεφαλικού • που εμφανίζουν μεταβολικό σύνδρομο • που έχουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών H αντιστροφή του προδιαβήτη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο επιπλοκών; Η έγκαιρη διάγνωση του προδιαβήτη είναι κλειδί για τον αποτελεσματικό έλεγχό του και την αποφυγή της εξέλιξής του σε

// Έρευνα για τον διαβήτη

διαβήτη. Οι άνθρωποι μάλιστα που καταφέρνουν να αντιστρέψουν τον προδιαβήτη, μπορούν, σύμφωνα με νέα μελέτη, να μειώσουν τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και θανάτου, καταστάσεις που είναι ιδιαίτερα αυξημένες σε άτομα με προδιαβήτη. Ο προδιαβήτης μπορεί να αντιστραφεί και μικρές μελέτες έχουν δείξει ότι όταν αυτό επιτυγχάνεται, μειώνεται ο κίνδυνος καρδιακών παθήσεων. Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα από το 2016, το ένα τρίτο των ενηλίκων στις ΗΠΑ είχε προδιαβήτη. Το ποσοστό επιπολασμού είναι ελαφρώς υψηλότερο σε περιοχές της Κίνας, όπου ερευνητές από το νοσοκομείο Tangshan People στη βόρεια επαρχία Hebei πραγματοποίησαν τη νέα έρευνα. Εξέτασαν 14.231 ανθρώπους, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν άνδρες που συμμετείχαν σε μακροχρόνια μελέτη. Το επίπεδο της γλυκόζης στο αίμα τους μετρήθηκε το 2006 και ξανά το 2008 και παρακολουθήθηκαν έως το 2017. Μεταξύ 2006 και 2008, περίπου το 45% των συμμετεχόντων αντέστρεψε τον προδιαβήτη και επέστρεψε σε φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης. Περίπου το 42% παρέμειναν στα ίδια επίπεδα, ενώ το 13% των περιπτώσεων ανέπτυξαν διαβήτη.

Μετά από παρακολούθηση σχεδόν εννέα ετών και αφού έλαβαν υπόψιν παράγοντες, όπως ο δείκτης μάζας σώματος και η αρτηριακή πίεση, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που επανήλθαν στα φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, είχαν 38% χαμηλότερο κίνδυνο εμφράγματος και 28% χαμηλότερο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου από εκείνους που ανέπτυξαν τελικά διαβήτη. Το ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, που προκαλείται από θρόμβο, είναι ο πιο κοινός τύπος εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης ήταν 18% χαμηλότερος σε όσους τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα επανήλθαν σε φυσιολογικά όρια σε σχέση με αυτούς που εμφάνισαν διαβήτη. Είναι η πρώτη φορά που η αναστροφή του προδιαβήτη συσχετίζεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στην επιθεώρηση της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιολογίας. Πηγές: news4health.gr, onmed.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 19

Έρευνα για τον διαβήτη //

Η υπογλυκαιμία είναι πάντα απειλητική

Από ραγδαία συμπτωματολογία έως και πλήρη έλλειψη συμπτωμάτων, η υπογλυκαιμία είναι πάντοτε απειλητική. Κάθε άτομο που έχει διαγνωστεί με διαβήτη έχει μάθει να ζει με τον κίνδυνο της υπογλυκαιμίας και να αναγνωρίσει τα προειδοποιητικά συμπτώματα. Και στις περισσότερες περιπτώσεις οι ανησυχίες του επιβεβαιώνονται με μια απλή μέτρηση των επιπέδων της γλυκόζης η οποία, στην περίπτωση αυτή, θα δείξει ότι η γλυκόζη στο αίμα έχει πέσει κάτω από 70 mg/dL. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, η υπογλυκαιμία έχει «πολλά πρόσωπα», καθώς μπορεί να εκδηλωθεί με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικά άτομα. Αλλά και σε διαφορετικές τιμές. Για παράδειγμα, ένα άτομο με διαβήτη τύπου 2, μπορεί να νιώθει συμπτώματα υπογλυκαιμίας όταν η γλυκόζη στο αίμα του είναι 80 mg/dL. «Τα κλασικά συμπτώματα της υπογλυκαιμίας περιλαμβάνουν ταχυκαρδία, τρέμουλο, κρύο ιδρώτα. Ωστόσο, η υπογλυκαιμία μπορεί να εκδηλωθεί και εντελώς άτυπα, με συμπτώματα που μπορεί να ποικίλλουν από άτομο σε άτομο: με μούδιασμα στο χείλος ή στα χέρια, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, ειδικά σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 μεγάλης ηλικίας μπορεί να μιμηθεί ακόμη και συμπτώματα αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου», παρατηρεί ο Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας, Νικόλαος Τεντολούρης. «Το ίδιο και η σοβαρή υπογλυκαιμία. Μπορεί να εκδηλωθεί με σπασμούς, δηλαδή το άτομο με διαβήτη να εμφανίσει κάτι που μοιάζει με επιληπτική κρίση ή ακόμη και να πέσει σε κώμα», τονίζει. Κι αν δεν υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα; Επιπλέον, υπάρχουν οι λεγόμενες «ανεπίγνωστες υπογλυκαιμίες», οι οποίες δε δίνουν προειδοποιητικά συμπτώματα. Σε αυτές, το επίπεδο της γλυκόζης μπορεί να φτάσει ακόμη και σε τιμές 40 mg/dL, οπότε εμφανίζονται ξαφνικά διαταραχές στο επίπεδο συνείδησης: το άτομο να είναι αποπροσανατολισμένο στον χώρο, στον χρόνο, να μην ξέρει πού βρίσκεται, τι μέρα είναι, πού πηγαίνει. Τέλος, ένα άλλο είδος υπογλυκαιμίας είναι η λεγόμενη «αντιδραστική υπογλυκαιμία», η οποία εμφανίζεται σε άτομα με προδιάθεση εμφάνισης διαβή-

20 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

τη τύπου 2, σχεδόν 2-4 ώρες μετά το φαγητό. Είναι, θα μπορούσαμε να πούμε, ένα προειδοποιητικό σημάδι του διαβήτη τύπου 2. Πώς αντιμετωπίζονται Είναι σημαντικό το άτομο με διαβήτη που λαμβάνει ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες ή ινσουλίνη σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα, να γνωρίζει τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας, ώστε μόλις αισθανθεί ότι αυτά ξεκινούν, να τα αντιμετωπίσει. Η αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας όταν το άτομο έχει συνείδηση γίνεται με την κατανάλωση άμεσα απορροφήσιμων υδατανθράκων, όπως είναι η δεξτρόζη, που αυξάνουν γρήγορα τη γλυκόζη στο αίμα. Θα πρέπει, δηλαδή, να πιει 125ml χυμό με ζάχαρη (όχι φυσικό) ή τζελ γλυκόζης ή 15γρ καραμέλες τύπου ζελέ. Τα φρούτα, το ψωμί και τα γλυκά έχουν υδατάνθρακες, αλλά δεν είναι κατάλληλα για την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας, ενώ το πιο συνηθισμένο λάθος που κάνουν τα άτομα με διαβήτη είναι ότι τρώνε σοκολάτες ή γλυκά, για την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας, τα οποία όμως έχουν πολλά λιπαρά. Αυτά είναι εντελώς ακατάλληλα για την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας. O ρόλος της τεχνολογίας Η τεχνολογία έρχεται να βοηθήσει σημαντικά στην πρόληψη των υπογλυκαιμιών. Τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, τα οποία ενδείκνυται για άτομα με διαβήτη τύπου 1, αλλά και για άτομα με διαβήτη τύπου 2, που κάνουν ινσουλίνη μία ή περισσότερες φορές την ημέρα, μπορούν να προειδοποιήσουν το άτομο με διαβήτη ότι τα επίπεδα της γλυκόζης του πέφτουν. Μάλιστα, πολλά έχουν και συναγερμό γι’ αυτόν τον σκοπό. Έτσι, το άτομο μπορεί να προλάβει αποτελεσματικά την υπογλυκαιμία. Εκτός από τις συσκευές αυτές, ωστόσο, πλέον έχουμε και πιο σύγχρονες θεραπείες. Οι νεότερες ινσουλίνες και τα νεότερα αντιδιαβητικά σκευάσματα είναι πολύ σπάνιο να προκαλέσουν υπογλυκαιμία. Πηγή: eleftherostypos.gr

// Έρευνα για τον διαβήτη

Τα άτοµα µε διαβήτη πιθανότερο να χρειασθούν πιο επιθετικές θεραπείες αν ασθενήσουν από COVID-19

Ο

ι ασθενείς που νοσηλεύονται με COVID-19, έχουν χειρότερη έκβαση, αν εμφανίζουν υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τους (υπεργλυκαιμία) κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, άσχετα με το αν έχουν διαβήτη ή όχι, σύμφωνα με τα ευρήματα μιας νέας αμερικανικής επιστημονικής μελέτης. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Σαμάρα Σκβιέρσκι του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (SUNY), που έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο διαδικτυακό ετήσιο συνέδριο της αμερικανικής Εταιρείας Ενδοκρινολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για 708 ενηλίκους, που νοσηλεύθηκαν με COVID-19, από τους οποίους οι μισοί περίπου (54%) είχαν ιστορικό διαβήτη τύπου 1 ή 2. Διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με υπεργλυκαιμία είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστούν αναπνευστήρα ή να εισαχθούν σε μονάδα εντατικής θεραπείας σε σχέση με όσους είχαν φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης. Ήταν επίσης πιθανότερο να εμφανίσουν νεφρική ανεπάρκεια και να πεθάνουν στο νοσοκομείο. «Οι ασθενείς COVID-19 που εισάγονται σε νοσοκομείο με υπεργλυκαιμία, χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση, καθώς είναι πιθανότερο να χρειασθούν πιο επιθετικές θεραπείες», δήλωσε η Σκβιέρσκι.

Οι ασθενείς με COVID-19 που έπασχαν από διαβήτη και τα επίπεδα της γλυκόζης τους ήταν άνω των 140 mg/dL κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο είχαν σχεδόν δυόμισι φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εισαγωγής σε ΜΕΘ και διασωλήνωση. Οι ασθενείς με διαβήτη και επίπεδα γλυκόζης άνω των 180 mg/dL κατά την εισαγωγή τους είχαν περίπου διπλάσια πιθανότητα ενδονοσοκομειακού θανάτου. Όμως περίπου διπλάσιος ήταν και ο κίνδυνος θανάτου για τους ασθενείς COVID-19 χωρίς διαβήτη αλλά με γλυκόζη άνω των 140 mg/dL. Οι ασθενείς αυτοί είχαν επίσης 3,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εισαγωγής σε ΜΕΘ και 2,3 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα διασωλήνωσης. Οι ασθενείς COVID-19 χωρίς διαβήτη αλλά με επίπεδα γλυκόζης άνω των 180 mg/ dL κατά την εισαγωγή τους είχαν τετραπλάσιο κίνδυνο θανάτου και σχεδόν τριπλάσιο για εισαγωγή σε ΜΕΘ και διασωλήνωση. Είναι ασαφές, σύμφωνα με τους ερευνητές, αν η υπεργλυκαιμία αποτελεί συνέπεια ή αιτία της πιο βαριάς νόσου COVID-19. Πηγή: lifo.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 21

Έρευνα για τον διαβήτη //

Συµβουλές από Eλληνες γιατρούς για µετά τον εµβολιασµό Πώς προλαμβάνονται οι θρόμβοι

Α

νάμεσα σε εκατομμύρια εμβολιασμούς κατά της COVID-19 σε όλο τον κόσμο, οι ανεπιθύμητες ενέργειες παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα και οι επιστήμονες είναι πλέον απόλυτα πεπεισμένοι ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 είναι απόλυτα ασφαλή. 'Eλληνες ειδικοί, ωστόσο, δίνουν πολύτιμες συμβουλές για να μειώσετε ακόμη περισσότερο τις χαμηλές αυτές πιθανότητες μετά τον εμβολιασμό. Όλα τα εμβόλια κατά της COVID-19 έχουν την τάση να αυξάνουν την πηκτικότητα του αίματος, χωρίς, όμως, καμία επίπτωση στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού που εμβολιάζεται. Ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με θρόμβους εμφανίζονται σε μικρότερο ποσοστό στα mRNA εμβόλια και σε λίγο μεγαλύτερο -σύμφωνα με τη βιβλιογραφία- στα εμβόλια που χρησιμοποιούν την τεχνολογία του αδενοϊού. Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε, όμως, μετά τον εμβολιασμό μας, ώστε να μειώσουμε ακόμη περισσότερο τις απειροελάχιστες πιθανότητες εμφάνισης θρόμβων; Η καλή ενυδάτωση και η σωματική δραστηριότητα αποτελούν διαχρονικά δύο προληπτικές ενέργειες που συμβάλλουν στην απομάκρυνση της πιθανότητας εμφάνισης θρομβοεμβολικών επεισοδίων, όπως τονίζουν δύο κορυφαίοι επιστήμονες, ο ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής ΕΚΠΑ και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, Γεώργιος Χρούσος και ο αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Τζανάκης.

22 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Μετά τον εμβολιασμό: Πολλά υγρά και κυρίως με την άνοδο της θερμοκρασίας Η λήψη άφθονων υγρών μετά τον εμβολιασμό μας συμβάλλει στην καλύτερη διάλυση του αίματος και την απομάκρυνση της πιθανότητας εμφάνισης θρόμβων, τονίζει ο Καθηγητής κ. Γεώργιος Χρούσος. «Πρέπει να πούμε στους ανθρώπους που εμβολιάζονται μια συμβουλή. Πολλά νερά και κίνηση. Είναι αυτονόητο, αλλά καμιά φορά τα αυτονόητα δε λέγονται. Αυτά τα επεισόδια είναι σπάνια, αλλά ακόμη κι όταν συμβαίνουν, συμβαίνουν γιατί κάπου λιμνάζει το αίμα. Το αίμα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο διαλυμένο, κι αυτό σημαίνει νερό και υγρά», σημειώνει ο ειδικός. Η συμβουλή αυτή έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία με την άνοδο της θερμοκρασίας αυτήν την εποχή και ακόμη περισσότερο μέσα στο καλοκαίρι, τονίζει ο κ. Χρούσος και συμπληρώνει: «Ιδίως τώρα με τη ζέστη δεν πρέπει να είμαστε καθόλου αφυδατωμένοι. Δύο με δυόμιση λίτρα νερό πρέπει ούτως ή άλλως όλοι να πίνουμε καθημερινά». Την ίδια συμβουλή δίνει και ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Τζανάκης: «Υγρά όταν είσαι αφυδατωμένος. Μπορεί λόγω της αφυδάτωσης να συμπυκνωθεί το αίμα και ο αγγειακός χώρος και να δημιουργηθούν συνθήκες συσσώρευσης αιμοπεταλίων και θρόμβοι. Άρα μετά τον εμβολιασμό καλό είναι να ενυδατωνόμαστε σωστά, δηλαδή να μην αφυδατωνόμαστε, να μη γυμναζόμαστε χωρίς να πίνουμε νερά, να μη δουλεύουμε και να ιδρώνουμε χωρίς να πίνουμε νερά».

// Έρευνα για τον διαβήτη

Επειδή δημιουργείται το αυτο – αντίσωμα, χρειάζεται χρόνος μέχρι να γίνει η ευαισθητοποίηση του οργανισμού και η παραγωγή των αντισωμάτων

Μετά τον εμβολιασμό: Αυξημένη σωματική δραστηριότητα Η δεύτερη σημαντική ενέργεια -εκτός από τη σωστή ενυδάτωση- που βοηθά τον οργανισμό μας μετά τον εμβολιασμό μας κατά της COVID-19 είναι η κίνηση και η αύξηση της σωματικής μας δραστηριότητας. Ο Καθηγητής Τζανάκης εξηγεί πως η ακινησία είναι παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση θρόμβων, ακόμη και χωρίς τον εμβολιασμό: «Γι’ αυτό συμβαίνουν θρομβώσεις μετά τα χειρουργεία, δηλαδή εξαιτίας του κλινοστατισμού, όταν δηλαδή κάποιος παραμένει καιρό ακίνητος στο κρεβάτι. Αν έχεις μάλιστα και κάποιο ανοικτό τρήμα στην καρδιά, μπορεί οι θρόμβοι να περάσουν και να πάνε στην αριστερή καρδιά και να εμβολίσουν το κεφάλι. Υπάρχουν τέτοια επεισόδια». Το φαινόμενο της ακινησίας και του συσχετισμού της με την εμφάνιση θρόμβων έχει περιγραφεί, ως σύνδρομο της οικονομικής θέσης στο αεροπλάνο (economic class syndrome). O κ. Τζανάκης εξηγεί: «Όταν είσαι αφυδατωμένος και δεν κινείσαι, υπάρχει το λεγόμενο «economic class syndrome», δηλαδή το σύνδρομο της οικονομικής θέσης στο αεροπλάνο. Αν πας υπερατλαντικό ταξίδι και κάθεσαι δώδεκα και δεκατρείς ώρες στο αεροπλάνο ακίνητος, τότε μπορεί στα κάτω άκρα να μαζευτεί το αίμα, να πήξει και να δημιουργήσει θρόμβους, που μπορεί να δημιουργήσουν κυρίως πνευμονική εμβολή, αλλά ακόμη και θρομβώσεις στα αγγεία των ποδιών».

νεις ξαπλωμένος σε ένα κρεβάτι. Και γι’ αυτό οι άνθρωποι συχνά μετά τα χειρουργεία παθαίνουν θρομβώσεις, επειδή ακινητοποιούνται πολύ στο κρεβάτι. Έτσι μετά τον εμβολιασμό χρειάζεται κίνηση και όχι παρατεταμένο ξάπλωμα σε καναπέδες και κρεβάτια», σημειώνει. Μετά τον εμβολιασμό: Ποιο είναι το επίμαχο διάστημα για την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών Σύμφωνα με τον Καθηγητή και μέλος της Επιτροπής Εμβολιασμών, Γεώργιο Χρούσο, οι πολύ σπάνιες αυτές επιπλοκές μετά τον εμβολιασμό συνήθως εμφανίζονται μέρες αργότερα από τη λήψη του εμβολίου. «Αργούν να εμφανιστούν οι ανεπιθύμητες ενέργειες γιατί αργεί το αυτοαντίσωμα να δημιουργηθεί στον οργανισμό μετά τον εμβολιασμό. Ασφαλής θεωρείται κάποιος όταν έχουν περάσει μέρες μετά τον εμβολιασμό του». Συγκεκριμένα, στα εμβόλια που είναι κατασκευασμένα με αδενοϊούς οι ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίζονται από την 6η μέχρι την 21η μέρα μετά τον εμβολιασμό, δηλαδή από μία έως τρεις εβδομάδες, σύμφωνα με τον κ. Χρούσο, ενώ στα mRNA εμβόλια, οι ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίζονται συνήθως τις πρώτες δέκα μέρες. «Επειδή δημιουργείται το αυτο – αντίσωμα, χρειάζεται χρόνος μέχρι να γίνει η ευαισθητοποίηση του οργανισμού και η παραγωγή των αντισωμάτων», καταλήγει ο ίδιος.

Τα παραπάνω συνυπογράφει και ο Καθηγητής Γεώργιος Χρούσος: «Χρειάζεται να κινούμαστε ώστε το αίμα να κυκλοφορεί στα πόδια, στο κεφάλι και παντού. Δεν μπορείς να μέ-

Πηγή: iatropedia.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 23

Έρευνα για τον διαβήτη //

Δύο κινήσεις που κρατούν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίµα υπό έλεγχο

Το υγιεινό διατροφικό πλάνο των ανθρώπων που πάσχουν από διαβήτη δε διαφέρει από αυτό όσων δεν έχουν διαβήτη. Η Αμερικανική Διαβητολογική Ένωση (ADA) προτείνει για τους πάσχοντες τις διατροφικές οδηγίες που συστήνονται στον γενικό πληθυσμό: μια διατροφή δηλαδή που επικεντρώνεται στα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια (μπιζέλια και φασόλια) και τα γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Χαρβαρντ προσθέτουν μερικές ακόμη πληροφορίες που συμβάλλουν στη καλύτερη ρύθμιση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα. Προσοχή στην πρόσληψη υδατανθράκων Τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης παρέχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά ανά θερμίδα σε σχέση με τους ραφιναρισμένους υδατάνθρακες και τείνουν να είναι πιο πλούσια σε φυτικές ίνες. Το σώμα χωνεύει τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες πιο αργά, πράγμα που συνεπάγεται πιο μέτρια αύξηση στα επίπεδα της γλυκόζης. Για τους περισσότερους πάσχοντες από διαβήτη, οι υδατάνθρακες θα πρέπει να αναλογούν σε περίπου 45% έως 55% των συνολικών θερμίδων που καταναλώνουν καθημερινά. Καλό θα είναι, λοιπόν, να επιλέγουν τους υδατάνθρακές τους προσεκτικά ώστε να προέρχονται -ιδανικά- από τα λαχανικά,

24 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα φρούτα. Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγουν τους πολύ ραφιναρισμένους υδατάνθρακες όπως το λευκό ψωμί, τα μακαρόνια και το ρύζι, καθώς και τις καραμέλες, τα σακχαρούχα ροφήματα και τα γλυκά. Οι ραφιναρισμένοι υδατάνθρακες τείνουν να προκαλούν έντονες αυξήσεις στη γλυκόζη αίματος και να ενισχύουν τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων. Ο ρόλος των φυτικών ινών στη διατροφή ενός ανθρώπου με διαβήτη Οι φυτικές ίνες έχουν δύο μορφές: τις διαλυτές -το είδος που βρίσκεται στα δημητριακά ολικής άλεσης- και τις αδιάλυτες -το είδος που βρίσκεται στα όσπρια όπως τα φασόλια, τη βρώμη και τα φρούτα. Οι διαλυτές φυτικές ίνες συγκεκριμένα φαίνεται πως μειώνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα βελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη, πράγμα που μπορεί να σημαίνει ότι ο πάσχοντας προοδευτικά μπορεί να χρειαστεί λιγότερα φάρμακα για τον έλεγχο του διαβήτη. Τέλος, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός από μελέτες που υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση αρκετών φυτικών ινών μειώνει τις πιθανότητες ανάπτυξης καρδιακών παθήσεων και οι πάσχοντες από διαβήτη πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο. Πηγή: ygeiamou.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 25

Έρευνα για τον διαβήτη //

Στεφανιαία νόσος και διαβήτης

Eπείγουσα ανάγκη για βελτίωση της διατροφής και αύξηση της άσκησης

Ο

ι καρδιοπαθείς με στεφανιαία νόσο είναι τρεις φορές πιθανότερο να έχουν, επίσης, διαβήτη, σύμφωνα με νέα γαλλική επιστημονική μελέτη, έναντι ποσοστού μόνο 9% στον γενικό πληθυσμό. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Εμανουέλ Βιντάλ-Πετιό του Νοσοκομείου Bichat-Claude Bernard του Παρισιού, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «European Journal of Preventive Cardiology» της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για 32.694 ασθενείς με χρόνια στεφανιαία σύνδρομα από 45 χώρες διαφόρων ηπείρων, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν σε βάθος πενταετίας. Διαπιστώθηκε επίσης ότι μεταξύ των ασθενών με στεφανιαία νόσο εκείνοι με διαβήτη είχαν 38% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, καθώς επίσης 28% μεγαλύτερο κίνδυνο για έμφραγμα ή εγκεφαλικό (και στην Ευρώπη). Γενικότερα, οι καρδιοπαθείς με διαβήτη είχαν χειρότερη έκβαση της υγείας τους στο μέλλον. «Η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής άσκησης είναι κοινοί παράγοντες κινδύνου για τον διαβήτη και την καρδιοπάθεια.

26 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Τα ευρήματά μας αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη για βελτίωση της διατροφής και την αύξηση της άσκησης, παγκοσμίως. Οι χώρες που πλήττονται χειρότερα από τον διαβήτη βρίσκονται, επίσης, στο επίκεντρο της επιδημίας παχυσαρκίας», δήλωσε η Βιντάλ-Πετιό. «Ο καθένας μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 με έλεγχο του βάρους του και σωματική άσκηση. Ιδίως εκείνοι με καρδιαγγειακή νόσο και διαβήτη χρειάζονται έναν δραστήριο τρόπο ζωής και μία καλή διατροφή για να προστατεύσουν την υγεία τους. Επίσης, κρίσιμο είναι το κόψιμο του καπνίσματος, καθώς βοηθά στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων χοληστερίνης», πρόσθεσε.

Πηγή: in.gr

// Έρευνα για τον διαβήτη

Επικίνδυνη για εγκεφαλικό ή αιφνίδιο καρδιακό θάνατο η κατανάλωση τηγανητών

Σοβαρούς κινδύνους για την υγεία εγκυμονεί η κατανάλωση πολλών τηγανητών φαγητών, σύμφωνα με έρευνα επιστημόνων του Κέντρου Επιστημών Υγείας του κινεζικού Πανεπιστημίου της Σεντσέν. Οι ερευνητές, υπό την επιδημιολόγο δρα Φουλάν Χου, ανέλυσαν στοιχεία από 17 έρευνες έως το 2020, οι οποίες αφορούσαν συνολικά σχεδόν 563.500 ανθρώπους, στους οποίους είχαν παρουσιασθεί 36.726 εμφράγματα ή εγκεφαλικά. Επίσης, εξέτασαν μια δεύτερη ομάδα έξι μελετών που αφορούσαν συνολικά 755.000 άτομα και σχεδόν 86.000 θανάτους σε βάθος δεκαετίας, εστιάζοντας στη σχέση ανάμεσα στα τηγανητά και στους καρδιαγγειακούς θανάτους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας που δημοσιεύθηκε στο καρδιολογικό περιοδικό «Heart», η κατανάλωση πολλών τηγανητών φαγητών (πατάτες, ψάρια, σνακ κ.ά.) αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού και όσο μεγαλύτερη είναι η κατανάλωση τόσο αυξάνει και ο κίνδυνος. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι όσοι τρώνε τα περισσότερα τηγανητά εντός της εβδομάδας, έχουν κατά μέσο όρο 28% μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού περιστατικού (εμφράγματος ή εγκεφαλικού), 22% μεγαλύτερο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο και 37% για καρδιακή ανεπάρκεια. Ο κίνδυνος για έμφραγμα/εγκεφαλικό, στεφανιαία νόσο και καρδιακή ανεπάρκεια αυξάνεται κατά 3%, 2% και 12% αντίστοιχα για κάθε έξτρα 114 γραμμάρια τηγανητού φαγητού την εβδομάδα. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα τηγανητά περιέχουν λιπαρά και γεννούν επιβλαβή «τρανς» λιπαρά οξέα από το τηγάνισμα με υδρογονωμένα φυτικά έλαια. Επίσης, το τηγάνισμα αυξάνει την παραγωγή χημικών υποπροϊόντων που εμπλέκονται στις διαδικασίες φλεγμονής στο σώμα. Ακόμη ορισμένα φαγητά, όπως το τηγανητό κοτόπουλο και οι τηγανητές πατάτες, συνήθως επιβαρύνουν επιπρόσθετα την υγεία καθώς συνήθως περιέχουν πολύ αλάτι.

Σε μία άλλη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της American Heart Association, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έτρωγαν κυρίως παραδοσιακή νότια διατροφή, που περιλαμβάνει περισσότερα τηγανητά φαγητά και σακχαρούχα ποτά, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ξαφνικού καρδιακού θανάτου σε σχέση με όσους ακολουθούν τη μεσογειακή διατροφή και δεν εμφάνιζαν στεφανιαία νόσο. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που είχαν τη στενότερη προσήλωση στο νότιο διατροφικό πρότυπο είχαν 46% υψηλότερο κίνδυνο ξαφνικού καρδιακού θανάτου από εκείνους που το τηρούσαν λιγότερο. Αντίθετα, οι συμμετέχοντες που προσχώρησαν περισσότερο στη μεσογειακή διατροφή είχαν 26% λιγότερους κινδύνους ξαφνικού καρδιακού θανάτου από εκείνους που είχαν χαμηλότερη προσκόλληση. Σύμφωνα με τον καθηγητή Shikany, οι άνθρωποι που επιθυμούν να μετατοπιστούν από μια νότια δίαιτα σε μια μεσογειακή δίαιτα δεν πρέπει να προσπαθήσουν να το κάνουν ταυτόχρονα. «Προτείνω μικρές, σταδιακές αλλαγές στη διατροφή κάποιου, οι οποίες φαίνεται να είναι πιο βιώσιμες», ανέφερε ο καθηγητής. «Για παράδειγμα: να τρώτε κρέας (ειδικά επεξεργασμένα κρέατα) μόνο λίγες μέρες την εβδομάδα αντί για κάθε μέρα και παράλληλα να μειώσετε τα μεγέθη των μερίδων. Να προσθέσετε ψάρια 1 ή 2 ημέρες την εβδομάδα αντί να τρώτε πάντα βόειο κρέας ή χοιρινό. Να συμπεριλάβετε πιο συχνά στη διατροφή σας λαχανικά, αντί για πατάτες ή άλλα αμυλούχα και παράλληλα να μειώσετε τον αριθμό των γλυκών με ζάχαρη που καταναλώνεται κάθε μέρα», υπογράμμισε ο ίδιος. Πηγές: efsyn.gr, medicalnewstoday.com, iatronet.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 27

Έρευνα για τον διαβήτη //

Απαραίτητο το σελήνιο αλλά προσοχή στις υπερβολές

Το σελήνιο είναι ένα απαραίτητο μέταλλο που βρίσκεται στο έδαφος και η περιεκτικότητα των τροφών σε αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα του εδάφους στο οποίο καλλιεργούνται. Εκτιμάται ότι μισό έως ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι στον κόσμο εμφανίζουν έλλειψη σε σελήνιο. Ειδικά στην Ευρώπη παρατηρείται έλλειψη σεληνίου στο έδαφος. Σύμφωνα με το Γερμανικό Κέντρο Καταναλωτή, το σελήνιο ανήκει στα αντιοξειδωτικά για το ανοσοποιητικό σύστημα και παίζει ρόλο τόσο στην παραγωγή ορμονών του θυρεοειδούς όσο και του σπέρματος. Ημερήσια πρόσληψη και δράση Ο ανθρώπινος οργανισμός δε χρειάζεται μεγάλη ποσότητα σεληνίου. Η ελάχιστη συνιστώμενη πρόσληψη για τους ενήλικες μέσω της διατροφής είναι 60 μικρογραμμάρια για τις γυναίκες και 70 για τους άνδρες, ενώ η ποσότητα για συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 45 μικρογραμμάρια, σύμφωνα με το Γερμανικό Κέντρο Καταναλωτή. Από την άλλη, η υπερφόρτωση του οργανισμού με σελήνιο (της τάξεως των 300 μικρογραμμαρίων ημερησίως) έχει συνδεθεί με τον αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 (μελέτη Annals of Internal Medicine (2007; 147: 217-223). Ωστόσο, η ποσότητα αυτή είναι πρακτικά αδύνατο να καλυφθεί μέσω της διατροφής, ιδίως για όσους καταναλώνουν κυρίως επεξεργασμένα τρόφιμα, αφού το σελήνιο καταστρέφεται κατά την επεξεργασία των τροφών. Παρ’ όλα αυτά, τα συμπτώματα σε περίπτωση υπερβολικής κατανάλωσης είναι πόνοι στις αρθρώσεις, προβλήματα σε στομάχι, έντερο, νεφρούς, στην όραση και στη μνήμη, στα δόντια, στο δέρμα, ακόμα και τριχόπτωση. Χαρακτηριστική μιας υπερβολικής δόσης είναι όταν η αναπνοή μας μυρίζει σαν να έχουμε φάει σκόρδο. Η αντιοξειδωτική του δράση ενισχύεται όταν συνδυάζεται με τη βιταμίνη Ε.

28 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Καλές πηγές σεληνίου αποτελούν οι εξής τροφές:

- καρύδια Βραζιλίας (περίπου 70-90 mcg ανά καρπό) - αβγά - σαρδέλες - σολομός - σπόροι Chia - ηλιόσποροι - κοτόπουλο - γαλοπούλα - κόκκινο κρέας - αρνίσιο ή μοσχαρίσιο συκώτι - μανιτάρια - μπρόκολο - σπαράγγια - κρεμμύδια - όσπρια

se

Τα επίπεδα σεληνίου στον οργανισμό μπορούν να διαπιστωθούν με τη βοήθεια αιματολογικής εξέτασης ή ανάλυσης ούρων. Με πληροφορίες από verbraucherzentrale.de

// Έρευνα για τον διαβήτη

Αφυδάτωση,

η αόρατη απειλή

H

αφυδάτωση είναι μια αόρατη απειλή, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, που μπορεί πραγματικά να βλάψει τον οργανισμό μας. Μεγάλη προσοχή χρειάζονται οι ευπαθείς ομάδες αλλά και τα μικρά παιδιά, καθώς το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους κάτω από τον ήλιο ή η θάλασσα μπορεί να τα απορροφήσει και να μην ζητήσουν για ώρα νερό ή σκιά.

Πονοκέφαλος & Ημικρανία Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ημικρανία, ακόμη και παραλήρημα. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα ενός μαραθωνοδρόμου όπου, από την εξάντληση και την αφυδάτωση, τρέχει σε σχηματισμό ζιγκ-ζαγκ. Μπορεί να νιώσετε επίσης αδυναμία, ζάλη ή ναυτία, επειδή το σώμα δεν έχει αρκετά υγρά για να τροφοδοτήσει όλα τα όργανα.

Η αφυδάτωση οφείλεται κυρίως σε τέσσερις βασικές κατηγορίες παραγόντων: ✓ μείωση της πρόσληψης νερού ✓ αυξημένες απώλειες νερού (π.χ. έντονη σωματική άσκηση σε υψηλές θερμοκρασίες, εμετοί, διάρροιες) ✓ απώλεια ολικού αίματος ✓ παθολογική συσσώρευση ή εξαγγείωση νερού, π.χ. σε περιπτώσεις εκτεταμένων εγκαυμάτων, παγκρεατίτιδας Πριν να αφυδατωθεί εντελώς ο οργανισμός, περνάει πρώτα στο στάδιο της ήπιας αφυδάτωσης. Οι ερευνητές όρισαν την ήπια αφυδάτωση ως απώλεια του 1,5% των σωματικών υγρών και παρακάτω μπορείτε να δείτε μερικά ύποπτα σημάδια που υποδηλώνουν πως αυτή η κατάσταση καραδοκεί:

Απουσία ιδρώτα Πρόκειται για ένα από τα σοβαρότερα σημάδια αφυδάτωσης και δείχνει ότι το σώμα σας έχει ανάγκη από νερό. Μπορεί επίσης να αποτελεί σημάδι θερμοπληξίας. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να ενυδατώσετε άμεσα τον οργανισμό σας. Κούραση & σύγχυση Μελέτες έχουν δείξει ότι η ήπια αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση αλλά και τις γνωστικές λειτουργίες. Το φαινόμενο είναι συχνό στους νέους και στους ηλικιωμένους, οι οποίοι μπορεί να δείχνουν άυπνοι ή αφηρημένοι. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Κονέκτικατ διαπίστωσε ότι ακόμη και η ήπια αφυδάτωση μπορεί να μεταβάλει τη διάθεση του ατόμου, την ενεργητικότητα και την ικανότητά του να σκέφτεται καθαρά. Πηγή: therapies.gr

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 29

Έρευνα για τον διαβήτη //

Η άσκηση είναι φάρµακο για όσους πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη

Σ

ύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη, το 2019 έπασχαν από σακχαρώδη διαβήτη 463 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, ενώ η συχνότητα της νόσου έχει συνεχώς αυξανόμενη πορεία, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα να δείχνουν ότι το 2045 ο αριθμός των πασχόντων θα αγγίξει τα 700 εκατομμύρια άτομα. Αυτό οφείλεται κυρίως σε αλλαγές στον τρόπο ζωής, δηλαδή την αύξηση της πρόσληψης θερμίδων και τη μείωση της σωματικής δραστηριότητας. «Σήμερα έχουμε αυξήσει την πρόσληψη των θερμίδων σε ημερήσια βάση, λόγω της ποιότητας των τροφών καταναλώνοντας πολλά λιπαρά, ενώ έχουμε περιορίσει τις μετακινήσεις, καθώς και τη χειρωνακτική εργασία, με αποτέλεσμα το θετικό ενεργειακό ισοζύγιο να φτάνει σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και τις 500 θερμίδες ημερησίως», τονίζει ο Αθανάσιος Τζιαμούρτας, καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Βιοχημεία της Άσκησης στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και

30 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Πρόεδρος του Τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφολογίας του ίδιου πανεπιστημίου. Το ποσοστό των ατόμων, σύμφωνα με τον ίδιο, που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη αγγίζει το 10%. Τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 είναι συνήθως παχύσαρκα, κάνουν καθιστική ζωή και δεν ακολουθούν μια σωστή διατροφή. Πριν εμφανιστεί ο διαβήτης τύπου 2, τα άτομα περνούν από μια κατάσταση προδιαβήτη, όπου τα συμπτώματα είναι λιγότερο εμφανή. Η πρόταση για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης και της αποτροπής ή επιβράδυνσης της εμφάνισης αυτού του τύπου διαβήτη είναι να τροποποιήσει κάποιος τη διατροφή του, να χάσει κιλά και να κάνει άσκηση για να ενεργοποιήσει τον μεταβολισμό της γλυκόζης. Ο στόχος ενός προγράμματος άσκησης πρέπει να οδηγεί σε μείωση της πιθανότητας εμφάνισης κάποιας συνοσηρότητας με τον διαβήτη, να βελτιώνει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα (καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος),

// Έρευνα για τον διαβήτη

Πρέπει να τονιστεί ότι οι πάσχοντες από διαβήτη πρέπει να πραγματοποιούν μη-δομημένες δραστηριότητες, για να μπορέσει να μειωθεί ο χρόνος ακινησίας, να αυξηθεί η ενεργειακή δαπάνη και να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος της μείωσης του σωματικού βάρους

να μειώνει το σωματικό βάρος και να βελτιώνει τη φυσική κατάσταση του πάσχοντα. Πόση άσκηση είναι όμως αρκετή, τι είδους άσκηση πρέπει να κάνει και τι ώρα πρέπει να την κάνει σε σχέση με τη λήψη φαγητού; Οι τελευταίες οδηγίες της Αμερικανικής Αθλητιατρικής Εταιρείας (American College of Sports Medicine) σύμφωνα με τον επιστήμονα, αναφέρουν πως ένα άτομο με διαβήτη πρέπει να κάνει αερόβια άσκηση μεγάλης χρονικής διάρκειας με ρυθμικές δραστηριότητες που χρησιμοποιούν μεγάλες μυϊκές ομάδες 3-7 φορές την εβδομάδα. Στις τελευταίες προτάσεις συστήνεται η άσκηση να είναι συνεχόμενη, ωστόσο κάτω από προϋποθέσεις τα άτομα με διαβήτη θα μπορούσαν να κάνουν και έντονη διαλειμματική προπόνηση. Το χρονικό διάστημα μεταξύ των προπονήσεων δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερο των δύο ημερών. Αυτό προτείνεται επειδή η άμεση επίδραση που έχει η άσκηση στον μεταβολισμό της γλυκόζης μειώνεται σημαντικά μετά το χρονικό διάστημα των 48 ωρών. Η συνολική διάρκεια της εβδομαδιαίας άσκησης προτείνεται να είναι τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα. Επιπρόσθετα, ένας πάσχοντας από διαβήτη, διευκρινίζει ο κ. Τζιαμούρτας, θα επωφεληθεί πάρα πολύ εάν συνδυάσει την αερόβια άσκηση και με άσκηση αντιστάσεων, κάνοντας προπόνηση δύο μέρες την εβδομάδα σε μη-συνεχόμενες ημέρες. Η προπόνηση μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις σε μηχανήματα, με ελεύθερα βάρη, λάστιχα γυμναστικής ή και αντίσταση με το βάρος του σώματος. Προτείνεται να πραγματοποιούνται 8-10 ασκήσεις για τους μύες του άνω και κάτω κορμού και 1-3 σετ των 10-15 επαναλήψεων.

Προτείνεται ακόμα τα άτομα με διαβήτη να κάνουν ασκήσεις ευλυγισίας και ισορροπίας δύο με τρεις φορές την εβδομάδα. Πρέπει να τονιστεί ότι οι πάσχοντες από διαβήτη πρέπει να πραγματοποιούν μη-δομημένες δραστηριότητες (π.χ. οικιακή εργασία, δουλειές στον κήπο, διάφορες μικροδουλειές), για να μπορέσει να μειωθεί ο χρόνος ακινησίας, να αυξηθεί η ενεργειακή δαπάνη και να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος της μείωσης του σωματικού βάρους. Τι ώρα σε σχέση με τη λήψη φαγητού μπορεί να κάνει άσκηση ένα άτομο με διαβήτη; Μπορεί να την κάνει πριν από ένα γεύμα ή λίγη ώρα μετά το γεύμα; Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αρκετές εργασίες, σύμφωνα με τον ίδιο, που εξέτασαν την επίδραση της άσκησης στον γλυκαιμικό έλεγχο μετά τη λήψη ενός γεύματος και τα αποτελέσματα είναι παρόμοια με αυτά της επίδρασης που έχει η άσκηση πριν από τη λήψη του γεύματος. Για να καταλήξει τονίζοντας: «Στο εργαστήριο Βιοχημείας, Φυσιολογίας και Διατροφής της Άσκησης (SmArT Lab) του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας πραγματοποιήσαμε μια εργασία, αξιολογώντας την επίδραση που έχει η άσκηση με αντιστάσεις 45 λεπτά μετά τη λήψη ενός πρωινού γεύματος σε άτομα με προδιαβήτη και μεσογειακή αναιμία. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν την άσκηση χωρίς να παρουσιάσουν κάποιο πρόβλημα υπογλυκαιμίας, τόσο κατά τη διάρκεια της άσκησης όσο και μία, δύο και 24 ώρες μετά το τέλος της άσκησης. «Τα αποτελέσματα αυτά έρχονται να ενισχύσουν την άποψη που εμφανίζεται τελευταία στη βιβλιογραφία και αναφέρει ότι ένα άτομο με διαβήτη μπορεί να επιλέξει τον χρόνο που θα πραγματοποιήσει την άσκησή του κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πρέπει ωστόσο να τονιστεί ότι θα πρέπει να υπάρχει ενημέρωση και επικοινωνία μεταξύ του γιατρού, του ειδικού της άσκησης και του πάσχοντα, έτσι ώστε να αποφευχθούν τυχόν ανεπιθύμητα αποτελέσματα από τη συμμετοχή του στην άσκηση». Πηγή: ΑΠΕ #142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 31

Έρευνα για τον διαβήτη //

Λάβετε σοβαρά υπόψη την επίμονη κούραση

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η απαιτητική καθημερινότητα αυξάνουν τον κίνδυνο επίμονης κούρασης. Τα συμπτώματα, που περιλαμβάνουν ατονία, μυϊκή αδυναμία, ψυχολογική εξάντληση, κατάθλιψη, άγχος, δε θα πρέπει να αγνοηθούν γιατί μπορεί να οδηγήσουν σε επιπλέον προβλήματα υγείας. Η καρδιοπάθεια, ο διαβήτης και η ινομυαλγία είναι παθήσεις τις οποίες μπορεί να πυροδοτήσει η επίμονη κούραση. Η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπισθεί φυσικά, εάν όμως παρά τις αλλαγές τα συμπτώματά της δεν υποχωρούν, πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας. Χυμός παντζαριού: Ο χυμός παντζαριού, αποτοξινώνει το συκώτι και συμβάλλει στη δημιουργία νέων υγιών ερυθρών αιμοσφαιρίων που βοηθούν στην κυκλοφορία του οξυγόνου στα όργανα. Η συχνή κατανάλωσή του βελτιώνει την αντοχή και διατηρεί σταθερά τα επίπεδα ενέργειας στο σώμα. Στάση σώματος: Η κύρτωση της πλάτης και η λανθασμένη στάση στον ύπνο, εμποδίζουν την κυκλοφορία του αίματος, προκαλούν ατονία και μειώνουν τα επίπεδα αντοχής. Σπόροι Chia: Περιέχουν πρωτεΐνες, οι οποίες συμβάλλουν στην αύξηση της ενέργειας. Επίσης είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και επιβραδύνουν την πέψη εξασφαλίζοντας μακροπρόθεσμα ενέργεια στον οργανισμό. Ήλιος: Η έκθεση στον ήλιο βοηθά στη σύνθεση βιταμίνης D, η οποία συμβάλλει στην υγεία των οστών και αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας.

32 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Τζίνσενγκ: Το τζίνσενγκ (γνωστό και ως Πάναξ) συμβάλλει στην ενίσχυση της μνήμης, αυξάνει τα επίπεδα συγκέντρωσης και βελτιώνει την εγκεφαλική λειτουργία. Σύμφωνα με τη Μayo Clinic, η ημερήσια πρόληψη 2.000mg καθαρού τζίνσενγκ σε κάψουλα, συνέβαλε αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της κόπωσης. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όσοι λάμβαναν συμπλήρωμα τζίνσενγκ, μείωσαν γρηγορότερα την κόπωση σε σχέση με αυτούς που λάμβαναν placebo. Μουσική: Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τα οφέλη της μουσικής στον οργανισμό; Η χαλαρωτική μουσική μειώνει την αρτηριακή πίεση και το στρες και βελτιώνει τη διάθεση, ενώ οι πιο ρυθμικοί τόνοι αυξάνουν τα επίπεδα ενέργειας. Αρωματοθεραπεία: Μην υποτιμάτε τη δύναμη της αρωματοθεραπείας στην αντιμετώπιση της κούρασης. Ορισμένα αιθέρια έλαια, (μέντα, δενδρολίβανο, γιασεμί) επιδρούν βαθύτερα στο ανθρώπινο σώμα και έχουν θεραπευτική δράση, βελτιώνουν τη σωματική υγεία και δίνουν ψυχική ευεξία. Ακατέργαστο κακάο: Είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και μέταλλα, ενώ περιέχει θεοβρωμίνη, ένα φυσικό διεγερτικό που αυξάνει σταδιακά τα επίπεδα ενέργειας και μειώνει το άγχος. Έχει αποδειχθεί επίσης, ότι μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, τον κίνδυνο εγκεφαλικού και προστατεύει από καρδιαγγειακές παθήσεις. Έντονα χρώματα: Τα έντονα χρώματα, όπως το κόκκινο, το κίτρινο και το πορτοκαλί, αυξάνουν τα επίπεδα ενέργειας, κυρίως γιατί οι αποχρώσεις αντιπροσωπεύουν τη θερμότητα και την ακτινοβολία. Πηγή: foodmatters.com

Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 4 / Τ.Κ.65403 Email: glikia.agkalia@gmail.com

Σύλλογος Διαβητικών Ν.Καστοριάς «Προληψη κ γνώση» Τηλ:6932312594

Σύλλογος Διαβητικών Κατερίνης τηλ: 2351047781, 6974809060

ΧΑΛΚΙΔΑ

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Σύλλογος Διαβητικών Εύβοιας “ Η Γνώση Σώζει ” Αρεθούσης 223 / Τ.Κ. 34133 Τηλ: 6944 583251

// 33

Διατροφή // διαβήτη // Έρευνα για τον

Πώς τα διάφορα ροφήµατα επηρεάζουν τα επίπεδα της γλυκόζης µας; γράφει η Βασιλική Λαζαρίδου, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Η

άνοδος της θερμοκρασίας το καλοκαίρι, μας οδηγεί να αναζητήσουμε κρύα ροφήματα για να δροσιστούμε, είτε κατά τη διάρκεια της ημέρας είτε κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι επιλογές μας πολλές, αλλά ο προβληματισμός μας ένας! Πώς αυτά θα επιδράσουν στα επίπεδα της γλυκόζης μας;

Ας τα πάρουμε από την αρχή! Το πρώτο και πιο σύνηθες κρύο ρόφημα του καλοκαιριού είναι ο καφές. Αν και η καφεΐνη φαίνεται από κάποιες μελέτες να δρα προστατευτικά σε διάφορες παθήσεις όπως το Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με άλλες μελέτες, μπορεί να επηρεάσει διαφορετικά τα επίπεδα γλυκόζης των ατόμων που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη. Ένας λόγος που μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι η ίδια η καφεΐνη, η οποία προκαλεί την έκκριση της αδρεναλίνης, μίας ορμόνης που εκκρίνεται σε καταστάσεις στρες, για την αντιμετώπιση της οποίας ο οργανισμός οδηγείται στην απελευθέρωση γλυκογόνου το οποίο αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Ωστόσο, αυτό δε συμβαίνει πάντα και μάλιστα, σε κάθε άτομο είναι διαφορετικά. Γι’ αυτό και χρειάζεται αυτοπαρατήρηση και σε περίπτωση που υπάρχει αύξηση της γλυκόζης, χρειάζεται είτε αναπροσαρμογή της αγωγής, είτε μείωση της ποσότητας του καφέ ή κατανάλωση καφέ τύπου ντεκαφεϊνέ. Ένας άλλος και ίσως και πιο βασικός λόγος είναι η ύπαρξη διαφόρων πρόσθετων στον καφέ: ζάχαρη (είτε λευκή είτε καστανή), γάλα, σαντιγί, σιρόπι γεύσεων, σοκολάτα κλπ. Όλα αυτά τα «πρόσθετα» του καφέ αποδίδουν υδατάνθρακες και θερμίδες οπότε και οδηγούν σε αύξηση της γλυκόζης και επομένως για την αντιμετώπισή τους θα χρειαστεί αναπροσαρμογή της δοσολογίας της αγωγής μας. Ένα ακόμη ελκυστικό και δροσερό ρόφημα είναι το κρύο τσάι. Εδώ όμως χρειάζεται λίγη προσοχή, καθώς σε κάποιες περιπτώσεις

34 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

αυτού του είδους τα ροφήματα περιέχουν ζάχαρη, ενώ σε άλλες περιπτώσεις μέρος της ζάχαρης αντικαθίσταται από υποκατάστατα, όπως είναι η στέβια. Επομένως, είναι σημαντικό να ελέγχουμε πάντα τη διατροφική ετικέτα του προϊόντος. Αφού τσεκάρουμε τη διατροφική ετικέτα για να βεβαιωθούμε ότι κρατάμε στα χέρια μας ένα τσάι με λιγότερη ζάχαρη, θα πρέπει στη συνέχεια να δούμε αν η ζάχαρη έχει αντικατασταθεί εξ’ ολοκλήρου με γλυκαντικά, όπως είναι η στέβια, ή μόνο ένα μέρος αυτής. Στην περίπτωση που έχει αντικατασταθεί ένας μέρος της ζάχαρης με στέβια, θα υπάρχουν υδατάνθρακες οι οποίοι είναι ικανοί να αυξήσουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μας. Άρα, ελέγχουμε τη διατροφική ετικέτα ώστε να λέει χωρίς ζάχαρη και όχι «low-sugar», όπως αναγράφεται σε αυτές τις περιπτώσεις, όπου θα χρειαστεί να παρέμβουμε αναπροσαρμόζοντας την αγωγή μας ώστε να διατηρήσουμε τη γλυκόζη μας σε φυσιολογικά επίπεδα. Μια ακόμη κατηγορία δροσερών ροφημάτων είναι τα ενεργειακά και αθλητικά ποτά, τα οποία μπορεί να αποτελέσουν και λύση ανάγκης για όσους θέλουν να αποφύγουν την κατανάλωση αλκοόλ επειδή οδηγούν. Όλα τα ροφήματα αυτής της κατηγορίας περιέχουν ζάχαρη που θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν ώστε να προσαρμοστεί κατάλληλα η δοσολογία της αγωγής. Η τελευταία κατηγορία δροσερών ροφημάτων είναι τα ποτά. Τα γλυκά ποτά, η μπύρα και τα ποτά που περιέχουν χυμούς, αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά, αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, πολλές φορές χωρίς να το καταλάβουμε. Γι’ αυτό και θα πρέπει να προσαρμόσουμε την αγωγή μας και να ελέγχουμε συχνά τα επίπεδα γλυκόζης. Προτείνεται όταν πρόκειται για κατανάλωση αλκοολούχων ποτών, να έχει προηγηθεί κατανάλωση γεύματος αλλά και κατά τη διάρκεια της κατανάλωσης αλκοόλ να συνδυάζουμε μαζί με το αλκοόλ λιπαρά τρόφιμα, όπως είναι οι ξηροί καρποί, με σκοπό να αποφευχθούν τυχόν υπογλυκαιμίες. Εδώ να σημειώσουμε ότι το αλκοόλ

ΓλυκιάΖωή

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Η Πανελλήνια Οµοσπονδία Σωµατείων - Συλλόγων Ατόµων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη είναι µια οργάνωση µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. ΣΚΟΠΟΣ µας είναι η διασφάλιση των δικαιωµάτων των ατόµων µε ∆ιαβήτη και η ενηµέρωσή τους µέσω διαφόρων ηµερίδων, συνεδρίων και της «ΓΛΥΚΙΑΣ ΖΩΗΣ».

Το περιοδικό που κρατάτε στα χέρια σας διανέµεται δωρεάν στα µέλη των συλλόγων µας και όχι µόνο, χάρη στην ευγενική χορηγία των εταιρειών που διαφηµίζονται στις σελίδες του. Για την κάλυψη όµως των ετήσιων εξόδων αποστολής του περιοδικού µας στο σπίτι σας έχει ορισθεί η συµβολική ετήσια συνδροµή των 15,00 ΕΥΡΩ, µέσω λογαριασµού σε τράπεζα. Σε περίπτωση που κάποιος κάνει εγγραφή στη µέση ή προς το τέλος του τρέχοντος ηµερολογιακού έτους (και για να µην επιβαρύνεται µε ολόκληρο το ποσό) η συµβολική τιµή είναι 4 ευρώ ανά τεύχος. μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμίες καθυστερημένα περίπου έως και 12 ώρες μετά την κατανάλωση, οπότε χρειάζεται να ελέγχουμε τακτικότερα τα επίπεδα της γλυκόζης. Τέλος, ας μην ξεχνάμε και κάποια ακόμη δροσερά καλοκαιρινά ροφήματα, όπως είναι η γρανίτα, το smoothie, ο χυμός φρούτων (ακόμη και αυτών με τα φλούδια των φρούτων) και τα αναψυκτικά. Όλα αυτά περιέχουν ζάχαρη, είτε με την κανονική της μορφή, όπως στη γρανίτα και τα αναψυκτικά, είτε με τη μορφή της ζάχαρης των φρούτων, τη φρουκτόζη, η οποία αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης με τον ίδιο τρόπο και περιέχεται σε smoothie και χυμούς φρούτων. Επιπλέον, όπως και στην περίπτωση του κρύου τσαγιού, υπάρχουν αναψυκτικά «low sugar» και αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη και εμείς προσαρμόζουμε ανάλογα την αγωγή μας.

Φυσικά, στα πλαίσια μιας υγιεινής διατροφής και προσαρμόζοντας κατάλληλα τη φαρμακευτική αγωγή, μπορούμε να καταναλώσουμε ό,τι θέλουμε, χωρίς τύψεις!

Τράπεζα: Alpha Bank Αριθµός Λογαριασµού: 501002002005385 IBAN: GR5201405010501002002005385 ∆ικαιούχος: ΠΟΣΣΑΣ∆ΙΑ Κατά την κατάθεση της συνδροµής σας στον ανωτέρω τραπεζικό λογαριασµό είναι απαραίτητο να αναφέρετε στην αιτιολογία το ονοµατεπώνυµό σας. Μόλις καταβάλλετε το ποσό της συνδροµής σας, παρακαλείσθε θερµά να ενηµερώνετε τη Γραµµατεία της ΠΟΣΣΑΣ∆ΙΑ στο τηλέφωνο 210 5201474, κ. Κατερίνα Χαρίτου, καθηµερινά από τις 10:00 - 14:00. Αγαπητοί µας φίλοι, συνεργάτες και υποστηρικτές µπορείτε να ενηµερώνεστε για όλες τις εξελίξεις γύρω από τον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη και τα νέα της Οµοσπονδίας µέσω της ιστοσελίδας:

http://www.glikos-planitis.gr/ και µέσω Facebook (κάνοντας Like):

Γλυκός Πλανήτης - Ποσσασδια (https://www.facebook.com/glikosplanitis)

Καλό καλοκαίρι!

Επικοινωνήστε µαζί µας στα e mail: posssasdia@yahoo.gr possasdia@hotmail.com possasdia@gmail.com

35

Διατροφή //

Μοσχαράκι λεµονάτο µε λαχανικά εποχής Προετοιµασία: 20΄ Ψήσιµο: περίπου 1 ώρα Μερίδες: 6 Της Σεφ Ντίνας Νικολάου

Εκτέλεση

έναν νικά δημιουργούν χα λα τα με ι άρ σχ Το μο εκτικότητα ό με πλούσια περι σμ υα νδ συ κό μι να δυ βιταμίνες ής ποιότητας και σε πρωτεΐνες υψηλ βολική ενισχύουν τη μετα της ομάδας Β που είτε το καλοκαίρι, μπορ λειτουργία. Τώρα άνες λοκυθάκια, μελιτζ να προσθέσετε κο τα από ντας λίγη ποσότη και καρότα αφαιρώ και γαλύτερη ποικιλία τις πιπεριές, για με η περισσότερη γεύσ

Υλικά •

800 γρ. μοσχαρίσιο κιλότο, κομμένο σε λεπτές λωρίδες

•

1 πιπεριά κίτρινη, κομμένη σε λεπτά μπαστουνάκια

• •

75 ml ελαιόλαδο

•

1 κρεμμύδι ξερό, κομμένο σε λεπτά φετάκια

1 πιπεριά κόκκινη, κομμένη σε λεπτά μπαστουνάκια

•

1 πράσο, κομμένο σε λεπτές λωρίδες

• • •

1 κουτ. σούπας αλεύρι

•

1 κουτ. σούπας σουσάμι

•

1 κουτ. σούπας θυμάρι φρέσκο, ψιλοκομμένο

•

Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

•

3 καρότα, κομμένα σε λεπτά μπαστουνάκια

•

2 κολοκυθάκια, κομμένα σε λεπτά μπαστουνάκια

•

1 γλυκοπατάτα, κομμένη σε λεπτά μπαστουνάκια

•

1 πιπεριά πράσινη, κομμένη σε λεπτά μπαστουνάκια

36 //

τα λαχανικά με το αλεύρι και ρίχνω τον ζωμό. Ανακατεύω ελαφρά και επαναφέρω το κρέας. Αλατοπιπερώνω και μαγειρεύω για 30 λεπτά σε σιγανή φωτιά. Ραντίζω με τον χυμό λεμονιού και μαγειρεύω για 1 λεπτό ακόμη. Αποσύρω από τη φωτιά και πασπαλίζω με το σουσάμι, το ξύσμα λεμονιού και το θυμάρι..

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Χυμό & ξύσμα από 1 ακέρωτο λεμόνι

Συμβουλή Διαιτολόγου

������������ � �� ������ ����� �� ��� ������ ���� ��� ������ ��� ����� ���� ����� ������ �������� �� ������� � ��� ���� ���� ������� ���� ���� ��� ��� ��� ������ ������ �������� �� ������� ��� ��� ���������� ������ � �� ������� ����� �� ��� ����

Εκτέλεση Βάζω το ελαιόλαδο σε ένα γουόκ ή αντικολλητικό τηγάνι να ζεσταθεί σε δυνατή φωτιά. Αλατοπιπερώνω το κρέας και το σοτάρω σε δυνατή φωτιά μέχρι να ροδίσει ολόγυρα. Βγάζω το κρέας σε μια πιατέλα και ρίχνω τα λαχανικά όλα μαζί. Σοτάρω ανακινώντας τακτικά το γουόκ μέχρι να ροδίσουν και να μαλακώσουν. Πασπαλίζω

700 ml ζωμό κότας

Διατροφικές πληροφορίες ανά 100 γραµµάρια λαχανικών µε το ζωµό: Ενέργεια: 96 kcal / Υδατάνθρακες: 6,6 gr Λίπη: 3.9 gr / Πρωτεΐνες: 8.7 gr Φυτικές Ίνες: 1.3 gr ανά 100 γραµµάρια κρέατος: Ενέργεια: 197 kcal / Υδατάνθρακες: 0 gr Λίπη: 14 gr / Πρωτεΐνες: 22 gr Φυτικές Ίνες: 0 gr Διατροφικά στοιχεία και συµβουλές από τη Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

Βασιλική Λαζαρίδου

EΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡHΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ - ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΠΕΡΙΌΔΙΚΩΝ > ΕΤΑΙΡΙΚΩΝ ΕΝΤΎΠΩΝ > ΒΙΒΛΙΩΝ

Από το 1985

σχεδιάζουμε και παράγουμε ολοκληρωμένες λύσεις στις έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις POINT ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ο.Ε. Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄ 58-60, 17778 Ταύρος 210 9595683 • 210 9589775 point@point.com.gr www.printingpoint.gr

Διατροφή //

Τουρτίτσα με πανακότα βερίκοκου Προετοιµασία: 40΄ Ψήσιµο: 6 ώρες Mερίδες: 6

Υλικά

Της Σεφ Ντίνας Νικολάου

• 300 γρ. κρέμα γάλακτος

ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΣΗ

• 12 μπισκότα σαβαγιάρ • 1 φλιτζάνι φρέσκο γάλα ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΑΚΟΤΑ

• 70 ml φρέσκο γάλα, χλιαρό

light

• 1 κουτάκι σκόνη βανίλιας • 200 γρ. στραγγιστό γιαούρτι • 200 γρ. βερίκοκα,

ξεφλουδισμένα και κομμένα σε μικρά κυβάκια

προς ζεστό

• 150 γρ. σκόνη για φρουί ζελέ βερίκοκο (ζυγίζω τη σκόνη που περιέχει η συσκευασία)

• λίγα κερασάκια για το σερβίρισμα

Εκτέλεση Για τη βάση: Ντύνω με διάφανη μεμβράνη το εσωτερικό μιας μακρόστενης φόρμας για κέικ, φροντίζοντας να καλύψω καλά τα τοιχώματα και τον πυθμένα και οι άκρες της μεμβράνης να εξέχουν καλά από τη φόρμα. Σε ένα βαθύ πιάτο βάζω το γάλα και μουσκεύω εκεί τα 6 μπισκότα σαβαγιάρ, και καλύπτω τη βάση της φόρμας. Για την πανακότα: Σε ένα μπολ βάζω το ζεστό γάλα και προσθέτω τη ζυγισμένη σκόνη για ζελέ. Ανακατεύω καλά με το σύρμα για να διαλυθεί και αφήνω κατά μέρος. Σε μια μικρή κατσαρόλα ζεσταίνω την κρέμα γάλακτος και τη σκόνη βανίλιας σε μέτρια φωτιά, ανακατεύοντας μερικές φορές. Μόλις η κρέμα πάει να κοχλάσει, ρίχνω το μείγμα γάλακτος-σκόνης ζελέ, ανακατεύω καλά και απομακρύνω την κατσαρόλα από τη φωτιά. Αφήνω λιγάκι να κρυώσει (όχι πάνω από 2 - 3 λεπτά γιατί θα σφίξει η σκόνη του ζελέ!) και ρίχνω το γιαούρτι, ανακατεύοντας έντονα με μια ξύλινη κουτάλα για να μην κόψει το γιαούρτι, μέχρι να φτιάξω ένα μείγμα τελείως λείο. Τέλος, ρίχνω τα κομματάκια βερίκοκου, ανακατεύω και αδειάζω το μείγμα στη φόρμα του κέικ, πάνω από τη βάση μπισκότων. Μουσκεύω τα υπόλοιπα μπισκότα και καλύπτω την κρέμα. Σκεπάζω την πανακότα με τις άκρες της μεμβράνης που εξέχουν από τη φόρμα και τη βάζω στο ψυγείο για τουλάχιστον 6 ώρες, μέχρι η πανακότα να σφίξει καλά. Για να σερβίρω, βγάζω τη φόρμα από το ψυγείο και ανασηκώνω το γλυκό μαζί με τη μεμβράνη, προσεκτικά. Ξετυλίγω, κόβω όσες φέτες θέλω και τυλίγω ξανά την πανακότα με τη μεμβράνη. Τη βάζω πάλι στο ψυγείο. Σκορπάω λίγα κερασάκια και σερβίρω.

Συμβουλή Διαιτολόγου

��� �������� �� ������ ������ ��� �� ������ ��� ��������� ��� ������ ��� ������ ��� ���� �� ����������� ��

38 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

Αντί για βερίκοκο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όπ οιο άλλο φρούτο θέλετε , όπως κεράσι, μπαν άνα, πεπόνι, φράουλα, ρο δάκινο επιλέγοντας βέβαια και το αντίστοιχο φρουί ζε λέ.

Διατροφικές πληροφορίες ανά 60 γραµµάρια: Ενέργεια: 94 kcal Υδατάνθρακες: 13.4 gr Λίπη: 4.11 gr / Πρωτεΐνες: 2.1 gr Φυτικές Ίνες: 0,9 gr Διατροφικά στοιχεία και συµβουλές από τη Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

Βασιλική Λαζαρίδου

Η Ντίνα «σερβίρει» τις καλύτερες συνταγές στο www.dinanikolaou.gr

Διατροφή //

Το αβοκάντο και ο ρόλος του στη διαχείριση του διαβήτη

Η

διατροφή διαδραματίζει για την υγεία ενός ατόμου με διαβήτη σημαντικό ρόλο. Σύμφωνα με τον Καθηγητή Επιστήμης Τροφίμων, δρ Paul Spanguolo, τα αβοκάντο είναι τροφή-κλειδί τόσο για τα άτομα με διαβήτη, όσο και για τα προδιαβητικά άτομα. Μια πρόσφατη ανακάλυψη που έγινε από την ομάδα του αφήνει πολλές υποσχέσεις για τη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Πρόκειται για την ουσία Avocatin B (AvoB), η οποία είναι ένα βιοδραστικό που βρίσκεται φυσικά στα αβοκάντο. «Τα βιοδραστικά, σκεφτείτε τα σαν θρεπτικά συστατικά που λαμβάνουμε από άλλα τρόφιμα: παίρνουμε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα από την κατανάλωση ψαριών και βιταμίνη C από πορτοκάλια. Το AvoB είναι ένα βιοδραστικό συστατικό στα αβοκάντο, το οποίο μπορεί να είναι μια σημαντική διατροφική επιλογή για άτομα με διαβήτη και προδιαβήτη», τονίζει. Ο δρ Spanguolo υποστηρίζει ότι αυτό το βιοδραστικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διατήρηση ενός υγιούς μεταβολισμού, υγιών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, αλλά και επιπέδων ινσουλίνης και σωματικού βάρους σε ενήλικες. Αυτοί οι παράγοντες είναι σημαντικοί για όλους, αλλά κρίσιμοι για τους πάσχοντες από διαβήτη ή προδιαβήτη.

40 //

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

«Όταν ο μεταβολισμός σας λειτουργεί σωστά, όλα είναι ισορροπημένα. Έχετε ιδανικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, καλή χοληστερόλη, αρτηριακή πίεση κ.λπ. Εάν ο μεταβολισμός σας όμως είναι ανεπαρκής, τότε καίτε γλυκόζη ή λίπος, σε ποσότητες το ένα περισσότερο από το άλλο, προκαλώντας συσσώρευση οποιουδήποτε στο αίμα σας», σημειώνει. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, το AvoB μπορεί να βοηθήσει στην εξισορρόπηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο δρ Spanguolo συνιστά τη χρήση αβοκάντο στη διατροφή, μαζί με πολλά φρούτα, λαχανικά, τροφές ολικής αλέσεως και πρωτεΐνες. Είναι άλλωστε γνωστό πως η πρόληψη του διαβήτη είναι συνυφασμένη με την απώλεια του περιττού σωματικού βάρους, με τα τακτικά γεύματα που περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες και την τακτική σωματική άσκηση. Φυσικά κάθε διατροφική παρέμβαση ή αλλαγή σε περιπτώσεις που υπάρχει κακή γλυκαιμική ρύθμιση, διάγνωση διαβήτη ή προδιαβήτης θα πρέπει ο πάσχοντας να τη συζητάει με τον θεράποντα γιατρό του. Πηγή: ourlife.gr

ΜΠΟΡΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΤΡΥΠΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ*

Á

ËÏÕÈÇÓÇ 2 Ï Ê ÑÁ

ÏË ÅÕÊ

ÇÄ

Å

ÁÎÉÏËÏÃÇÓ Ç3 ÏËÇ ÕÊ

Παρακολουθήστε και κοινοποιήστε τα δεδομένα γλυκόζης εύκολα από το κινητό σας1

ÅÕÊÏË ÇÐ

Ψηφιακές λύσεις υγείας για καλύτερη διαχείριση του διαβήτη

ÉÁÓÕ

Μοιραστείτε αυτόματα τα δεδομένα γλυκόζης με τον ιατρό σας και διαχειριστείτε αποτελεσματικότερα το διαβήτη4

ÍÄÅÓÇ

Μοιραστείτε τα δεδομένα γλυκόζης σας με τα μέλη της οικογένειας ή τους ανθρώπους που σας φροντίζουν και αισθανθείτε ασφαλείς5,6

Μάθετε περισσότερα FreeStyleDiabetes.gr * H óÜñùóç ôïõ áéóèçôÞñá äåí áðáéôåß ôç ÷ñÞóç óêáñöéóôÞñùí. 1. Ç åöáñìïãÞ FreeStyle LibreLink åßíáé óõìâáôÞ ìüíï ìå óõãêåêñéìÝíá êéíçôÜ ôçëÝöùíá êáé ëåéôïõñãéêÜ óõóôÞìáôá. Ãéá ðåñéóóüôåñåò ðëçñïöïñßåò, ðñéí ÷ñçóéìïðïéÞóåôå ôçí åöáñìïãÞ, ðáñáêáëïýìå óõìâïõëåõôåßôå ôïí ïäçãü óõìâáôüôçôáò óõóêåõþí ðïõ âñßóêåôáé óôçí éóôïóåëßäá www. FreeStyleDiabetes.gr. Ç ÷ñÞóç ôçò åöáñìïãÞò FreeStyle LibreLink áðáéôåß åããñáöÞ óôï óýóôçìá LibreView. 2. Haak, T., Diabetes Ther. (2017): https://doi.org/10.1007/s13300-016-0223-6. 3. Unger, J., Postgrad Med. (2020): https://doi.org/10.1080/00325481.2020.1744393. 4. Ï éóôüôïðïò LibreView åßíáé óõìâáôüò ìüíï ìå ïñéóìÝíá ëåéôïõñãéêÜ óõóôÞìáôá êáé ðñïãñÜììáôá ðåñéÞãçóçò. Óáò ðáñáêáëïýìå åëÝãîôå ôï www.libreview.com ãéá åðéðëÝïí ðëçñïöïñßåò. 5. Ç åöáñìïãÞ LibreLinkUp åßíáé óõìâáôÞ ìüíï ìå óõãêåêñéìÝíá êéíçôÜ ôçëÝöùíá êáé ëåéôïõñãéêÜ óõóôÞìáôá. Ãéá ðåñéóóüôåñåò ðëçñïöïñßåò, ðñéí ÷ñçóéìïðïéÞóåôå ôçí åöáñìïãÞ, ðáñáêáëþ óõìâïõëåõôåßôå ôïí ïäçãü óõìâáôüôçôáò óõóêåõþí ðïõ âñßóêåôáé éóôïóåëßäá www.FreeStyleDiabetes.gr. Ãéá ðåñéóóüôåñåò ðëçñïöïñßåò ó÷åôéêÜ ìå ôç óõìâáôüôçôá åðéóêåöôåßôå ôçí éóôïóåëßäá www.LibreLinkUp.com, ðñéí ôç ÷ñÞóç ôçò åöáñìïãÞò. Ç ÷ñÞóç ôùí åöáñìïãþí FreeStyle LibreLink êáé LibreLinkUp áðáéôåß åããñáöÞ óôï óýóôçìá LibreView. Ç åöáñìïãÞ LibreLinkUp ãéá êéíçôÜ äåí ðñïïñßæåôáé íá åßíáé ôï êýñéï óýóôçìá ðáñáêïëïýèçóçò ãëõêüæçò: ïé ÷ñÞóôåò ðñÝðåé íá óõìâïõëåýïíôáé ôéò êýñéåò óõóêåõÝò ðáñáêïëïýèçóçò êáé Ýíáí åðáããåëìáôßá õãåßáò ðñéí êÜíïõí ïðïéáäÞðïôå éáôñéêÞ åñìçíåßá êáé ðñïóáñìïãÞ ôçò èåñáðåßáò, ìå âÜóç ôéò ðëçñïöïñßåò ðïõ ðáñÝ÷ïíôáé áðü ôçí åöáñìïãÞ. 6. Edge, J., Arch Dis Child. (2017): https://doi.org/10.1136/archdischild-2016-311530. Tï FreeStyle, ôï Libre êáé ïé ó÷åôéêÝò åìðïñéêÝò åðùíõìßåò åßíáé åìðïñéêÜ óÞìáôá ôçò Abbott. ©2021 Abbott. ADC-42664, v1 07/2021