Γλυκιά Ζωή - Τεύχος 144

#144 ΤΕΥΧΟΣ 144 • OΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 236, Τ.Κ. 163 41, ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ ΤΗΛ / FAX: 210-5201474 e-mail: possasdia@gmail.com possasdia@yahoo.gr possasdia@hotmail.com site: www.glikos-planitis.gr facebook: "Γλυκός Πλανήτης - ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ" ΕΚΔΟΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΡΑΠΤΗ e-mail: raptidina1@yahoo.gr

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ:

POINT EΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Πατρ. Γρηγορίου 'Ε 58-60, Ταύρος Τ: 210 9589775 - F: 210 9589536 E: point@point.com.gr, U: www.printingpoint.gr ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Λ. ΚΑΠΠΑΣ

Εκδίδεται από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη και διανέμεται ΔΩΡΕΑΝ με την ευγενή χορηγία των εταιριών:

ROCHE DIABETES ROCHE DIAGNOSTICS ABBOTT POINT MENARINI BAYER ΕΛΛΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ - ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΌΕΔΡΟΣ: ΧΡΉΣΤΟΣ ΔΑΡΑΜΉΛΑΣ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος» ΑΝΤΙΠΡΌΕΔΡΟΣ Α’: ΓΚΌΛΦΩ ΓΕΜΙΣΤΟΎ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πειραιά & Νήσων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η «Γλυκιά Ζωή» είναι μια προσφορά αγάπης και φροντίδας που ξεκίνησε από το Σύλλογο Διαβητικών Πειραιά και Νησιών προς τα άτομα με Διαβήτη, αλλά και για όσους ενδιαφέρονται για το Διαβήτη.

02

- Μήνυµα Προέδρου

04

- Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε

06

- Ρεπορτάζ

08

- Επίκαιρα - Ιατρικά

12

- Έρευνα για τον διαβήτη

22

- Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία

32

- Εκδηλώσεις Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

34

- Διατροφή

ΑΝΤΙΠΡΌΕΔΡΟΣ Β’: ΠΟΛΥΞΈΝΗ ΤΟΡΟΎΝΟΓΛΟΥ Σύλλογος/Ένωση Διαβητικών Δράμας ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ: ΜΑΡΊΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΎΛΛΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Θεσσαλονίκης «Άγιος Δημήτριος» ΑΝΑΠΛΗΡΏΤΡΙΑ ΓΕΝΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΉ ΓΟΎΛΑ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πάτρας «Ζωή Γλυκιά» ΤΑΜΊΑΣ: ΓΕΏΡΓΙΟΣ ΤΣΟΎΤΣΑΣ Σύλλογος /Ένωση Διαβητικών Δράμας ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ Α’: ΜΑΡΊΑ ΣΓΟΥΡΟΎ Σύλλογος Διαβητικών Κρήτης ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ Β’: ΣΩΤΗΡΊΑ ΟΥΣΤΑΜΠΑΣΊΔΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Πιερίας ΥΠΕΎΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΊΩΝ ΣΧΈΣΕΩΝ: ΑΘΑΝΑΣΊΑ ΚΑΡΟΎΝΟΥ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Μεσσηνίας «Γλυκιά Μεσσηνία» ΑΝΑΠΛΗΡΏΤΡΙΑ ΥΠΕΎΘΥΝΗ ΔΗΜΟΣΊΩΝ ΣΧΈΣΕΩΝ: ΜΑΡΊΑ ΔΑΣΚΑΛΆΚΗ Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πειραιά & Νήσων ΜΈΛΟΣ: ΛΊΝΑ ΔΌΝΗ Σύλλογος Διαβητικών Ν. Κιλκίς «Δύναμη για Ζωή»

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΣΚΗΤΗΣ ΘΑΝΟΣ ΨυχίατροςΣεξολόγος ΒΟΪΔΟΝΙΚΟΛΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Οδοντίατρος - Χειρούργος - Ω.Ρ.Λ. ΓΙΑΜΑΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ειδικός Παθολόγος - Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Α’ Νοσοκομ. ΙΚΑ ΓΚΙΚΑ ΕΛΙΝΑ Δρ. Ψυχολογίας, Εκπαιδεύτρια Διαβήτη ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΧΑΡΗΣ Κλινικός Διαιτολόγος - Βιολόγος, Προϊστάμενος Διαιτολογικού τμήματος Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» ΖΟΥΠΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής Διαβητολογικού Ιατρείου Νοσοκομείου «ΥΓΕΙΑ» Αθήνα ΗΡΑΚΛΕΙΑΝΟΥ ΣΤΕΛΛΑ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Δ/ντρια Γ’ Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. «ΤΖΑΝΕΙΟ» Πειραιά ΚΑΛΔΡΥΜΙΔΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Παθολόγος Ενδοκρινολόγος, Δ/ντής Ενδοκρινολογικού Τμήματος Γ.Π.Α.Ν. «ΜΕΤΑΞΑ» Πειραιά ΚΑΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Ενδοκρινολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Καθηγήτρια Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Διαβητολογικού κέντρου PERUGIΑ Ιταλίας, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Ιατρείου Β’ Ενδοκρινολογικού, Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ»

ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Γ.Ν. Ασκληπείου Βούλας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ Χειρουργός Ουρολόγος Δ/ντής Ανδρολογικού Ινστιτούτου ΛΑΖΑΝΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Ειδική Παθολόγος - Διαβητολόγος, Επιμελήτρια Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών. Συνεργάτης Heinrech - Heine Πανεπιστημίου Dusseldorf ΛΑΘΟΥΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Νομαρχιακή Μονάδα Υγείας Αθηνών ΛΑΛΙΩΤΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΜΑΡΙΝΑ Ψυχίατρος Λέκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθ. Αιγινήτειου Νοσοκ. Αθηνών ΛΈΠΟΥΡΑΣ ΑΝΤΏΝΙΟΣ Παθολόγος Διαβητολόγος, Διευθυντής Παθολογικής - Διαβητολογικής Κλινικής & Διαβητολογικού Κέντρου ΙΑΣΩ General ΜΑΝΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής του Διαβητολογικού Κέντρου του ΓΠΝΘ Παπαγεωργίου, Πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Ελλάδος ΜΕΛΙΔΩΝΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΤΖΑΝΕΙΟΥ» Πειραιά

ΜΠΕΝΡΟΥΜΠΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθύντρια Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Ν. Αθηνών «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» ΜΟΥΣΛΕΧ ΤΖΑΝΤ Ενδοκρινολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ. ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΛΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Διευθυντής ΕΣΥ, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά. ΜΥΛΩΝΑΚΗ ΘΕΟΧΑΡΟΥΛΑ Παθολόγος - Διαβητολόγος, Επιμ. Α΄της Β΄ Παθ. Κλιν. Ν.Γ.Ν. ΧΑΝΙΩΝ «Άγ. Γεώργιος» ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη) ΠΕΤΡΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ Χειρουργός Οφθαλμίατρος Επιμελητής Α΄Π.Γ.Ν. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αθηνών ΣΚΟΥΤΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ειδικός Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη) ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΙΟΣ Παθόλογος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Επιμελητής Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά ΤΕΝΤΟΛΟΥΡΗΣ ΝΙΚΟΣ Παθολόγος (με ειδίκευση στο διαβήτη), Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ»

Μήνυμα Προέδρου //

Αγαπητοί αναγνώστες, για ακόμη μία χρονιά γιορτάσαμε με αρκετούς περιορισμούς λόγω της πανδημίας, η οποία συνεχίζει να μας ταλαιπωρεί. Ευχή όλων μας είναι όλη αυτή η κατάσταση να αποτελεί σύντομα παρελθόν και να μπορέσουμε και πάλι να επιστρέψουμε στην καθημερινότητά μας χωρίς περιορισμούς όπως και πριν την έλευση της πανδημίας. Το 2021 η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ έκανε σημαντικά βήματα στο θέμα της ενημέρωσης και εκπαίδευσης τόσο των ιδίων των πασχόντων και των φροντιστών τους, όσο και του γενικού πληθυσμού, προσαρμοζόμενη στις νέες συνθήκες. Από τη μία, η δράση μας «Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία» σημείωσε μεγάλη επιτυχία μέσα από τα τρία εκπαιδευτικά ψηφιακά παιχνίδια που δημιουργήθηκαν και διατέθηκαν από την πλατφόρμα Diabetes Quiz Academy: δύο εξειδικευμένα παιχνίδια για την ενημέρωση και εκπαίδευση των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 και ένα για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού. Η συμμετοχή και τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά, όπως θα δείτε και θα διαβάσετε στο ειδικό αφιέρωμα που υπάρχει στο παρόν τεύχος. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι απαντήθηκαν συνολικά 119.828 ερωτήσεις από τους παίκτες που έπαιξαν και στα τρία παιχνίδια της χρονιάς, ενώ η αύξηση της γνώσης των συμμετεχόντων ξεπέρασε σε ορισμένες κατηγορίες και το 20%, γεγονός που μας χαροποιεί ιδιαίτερα, καθώς ο στόχος μας επετεύχθη με τον καλύτερο και πιο διασκεδαστικό τρόπο! Από την άλλη, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης υλοποιεί, πλήρως εναρμονισμένη με τα υγειονομικά πρωτόκολλα που ισχύουν για την αποφυγή της διασποράς του νέου κορωνοϊού, δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια σε πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 και στους φροντιστές τους. Τα δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια υλοποιούνται στο πλαίσιο της πράξης «Ανάπτυξη Προτύπου Μοντέλου Ποιότητας στην Αγωγή Υγείας, Αυτοφροντίδα – Μακροχρόνια Φροντίδα Ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη», η οποία εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία Θράκη 2014-2020» και υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.

2 //

Μέχρι στιγμής, τα δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια έχουν υλοποιηθεί στις πόλεις Δράμα, Καβάλα, Ξάνθη και Κομοτηνή, ενώ τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο θα υλοποιηθούν στην Ορεστιάδα και στην Αλεξανδρούπολη. Ουσιαστικά πρόκειται για διήμερα εντατικά επιμορφωτικά σεμινάρια που καλύπτουν μία μεγάλη γκάμα ζητημάτων που απασχολούν τους πάσχοντες και τους φροντιστές τους και είναι σίγουρο ότι θα τους εφοδιάσουν με πολύτιμες γνώσεις ενισχύοντας όχι μόνο τα ίδια τα άτομα και τους φροντιστές τους αλλά και τους θεράποντες ιατρούς που τα υποστηρίζουν. Στο μεταξύ, η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), απάντησε στο αίτημα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και απέστειλε τα νεότερα στοιχεία του αριθμού των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη στην Ελλάδα για το έτος 2020. Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, το πλήθος των μοναδικών πασχόντων ανέρχεται στους 1.074.411, αγγίζοντας το 10% του πληθυσμού της χώρας, βάσει της επίσημης καταγραφής της ΕΛΣΤΑΤ το 2011, ενώ σε σχέση με το έτος 2020, καταγράφεται αύξηση στον συνολικό αριθμό των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη της τάξης του 2%. Τέλος, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ παρενέβη όλο το προηγούμενο διάστημα σε διάφορα ζητήματα για τα οποία έλαβε γνώση, ενώ επιδιώκει με κάθε τρόπο να πραγματοποιηθεί μία συνάντηση με το υπουργείο Υγείας αλλά και με τη Διοίκηση του ΕΟΠΥΥ, προκειμένου να τεθούν υπόψη των υπευθύνων όλα τα προβλήματα που ταλαιπωρούν εδώ και χρόνια τους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη και να δρομολογηθεί επιτέλους η επίλυσή τους! Με αυτήν την ελπίδα, εύχομαι σε όλους σας καλή χρονιά γεμάτη υγεία και αλληλεγγύη!

144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Join us against diabetes Με φιλικούς χαιρετισμούς,

Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ Χρήστος Δαραμήλας

Στη διαχείριση του διαβήτη κάθε λεπτό μετράει 14 ημέρες διάρκεια αισθητήρα 1 νέα μέτρηση ανά λεπτό Κοινοποίηση τιμών γλυκόζης σε πραγματικό χρόνο Εισαγωγή χωρίς βελόνα Συναγερμοί Υπο/Υπεργλυκαιμίας

Τα δεδομένα του GlucoMen® Day CGM στο Fitbit smartwatch.

GALLERY

menarinidiabetes.gr glucomenday.gr

Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε //

▶ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.

Το υπουργείο Εργασίας απάντησε σε επιστολή της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ) που εστάλη στο υπουργείο Εσωτερικών με θέμα: «Διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία διενέργειας εκλογών της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και των σωματείων μελών της» (Αρ. Πρωτ.: 307/18.6.2021). Στην επιστολή της η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ζητούσε διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία που οφείλουν να ακολουθούν τόσο οι σύλλογοι μέλη της, όπως και η ίδια η Ομοσπονδία μετά τη δημοσίευση του νόμου 4446/2016, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί και ισχύει, σύμφωνα με τον οποίο ο δικαστικός αντιπρόσωπος που οφείλει να παρευρίσκεται κατά τη διενέργεια της εκλογικής διαδικασίας των σωματείων, ορίζεται από τον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο. Στην απάντησή του, το υπουργείο Εργασίας επισημαίνει ότι: «(…) εφόσον τα επιστημονικά και πολιτιστικά σωματεία, βάσει των καταστατικών τους, δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του ν. 1264/1982, δεν έχουν υποχρέωση εφαρμογής των διατάξεών του, όπως εν προκειμένω του άρθρου 11 του νόμου, ακόμα και μετά την τροποποίησή του». Ως εκ τούτου, γίνεται φανερό ότι στις ανωτέρω διατάξεις δε συμπεριλαμβάνονται η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και οι Σύλλογοι μέλη της και ως εκ τούτου διενεργούν εκλογικές διαδικασίες χωρίς να απευθύνουν αίτημα ορισμού δικηγόρου από τον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο.

Επιστολή με θέμα: «Αδικαιολόγητη διακοπή προνοιακού επιδόματος σε πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη που προσελήφθησαν με επιδοτούμενο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ» (Αρ. Πρωτ.: 586/19.10.2021) απέστειλε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην ηγεσία του υπουργείου Εργασίας με αφορμή τη διακοπή του προνοιακού επιδόματος σε δύο πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη. Η πρώτη περίπτωση αφορά άτομο με Σακχαρώδη Διαβήτη που προσελήφθη με επιδοτούμενο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ, για το οποίο ο ΟΠΕΚΑ τον ενημέρωσε ότι δεν εμπίπτει στις διατάξεις του άρθρου 13 του νόμου 4331/2015, σύμφωνα με το οποίο θεσμοθετούνται εξαιρέσεις για τη συνέχιση της καταβολής του προνοιακού επιδόματος σε περιπτώσεις πρόσληψης των δικαιούχων. Για τον λόγο αυτό, το άτομο με Διαβήτη προχώρησε στη διακοπή του προνοιακού επιδόματος. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι υπάρχουν άτομα που προσελήφθησαν με το ίδιο πρόγραμμα και δεν έχουν χάσει το δικαίωμα της λήψης του προνοιακού επιδόματος, και για τον λόγο αυτό επικοινώνησε εκ νέου με τον ΟΠΕΚΑ, ο οποίος στις 20.9.2021, μέσω του Κέντρου Κοινότητας, απάντησε ότι βάσει του προγράμματος του ΟΑΕΔ με το οποίο προσελήφθη «δεν μπορεί να επικαλεστεί τις διατάξεις που αφορούν τους εργαζόμενους με αναπηρία (ΑμεΑ)». Παράλληλα, το άτομο με Διαβήτη απηύθυνε το ερώτημα και προς το υπουργείο Εργασίας, από το οποίο έλαβε την 1.10.2021 απάντηση ότι τελικά το εν λόγω πρόγραμμα εμπίπτει στα οριζόμενα του άρθρου 13 του ν. 4331/2015 και ως εκ τούτου οι ωφελούμενοι του προγράμματος μπορούν να λαμβάνουν ταυτόχρονα και τις προνοιακές τους παροχές σε χρήμα από τον ΟΠΕΚΑ. Ωστόσο, ακόμη και μετά την απάντηση του υπουργείου Εργασίας, ο ΟΠΕΚΑ συνέχιζε να υποστηρίζει ότι δε δικαιούται το προνοιακό επίδομα. Το ίδιο πρόβλημα προέκυψε και σε πάσχουσα από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 η οποία προσελήφθη και αυτή με επιδοτούμενο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ. Στη συγκεκριμένη μάλιστα περίπτωση, οι αρμόδιοι υπάλληλοι του ΟΠΕΚΑ είχαν ενημερώσει το άτομο με Διαβήτη ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ εμπίπτει στις κατηγορίες του άρθρου 13 του νόμου 4331/2015, ωστόσο διέκοψαν το επίδομα με την αιτιολογία ότι δεν αναγράφεται το πρόγραμμα αυτό στην πρόσληψή της, γεγονός το οποίο δεν ισχύει, και ζητούσαν την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού.

4 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε Μετά την παρέμβαση της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και τη στήριξη της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία και Χρόνιες Παθήσεις (ΕΣΑμεΑ) και ιδιαίτερα του Οργανωτικού της Γραμματέα και Μέλος του ΔΣ του ΟΠΕΚΑ, κ. Ιωάννη Λυμβαίου, και οι δύο περιπτώσεις αντιμετωπίστηκαν και εφαρμόστηκε η ισχύουσα νομοθεσία με αποτέλεσμα να επαναχορηγηθεί το προνοιακό επίδομα. Παράλληλα, με επιστολή της προς το υπουργείο Εργασίας (Αρ. Πρωτ.: 568/12.10.2021) η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με την ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο στις 4 Οκτωβρίου σχετικά με το πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα». Συγκεκριμένα, στην ανακοίνωση γινόταν λόγος για αναβάθμιση και βελτίωση του προγράμματος με την παροχή πληροφοριών για τα συστατικά του γεύματος. Ωστόσο, δεν ήταν ξεκάθαρο τι σημαίνει «πληροφορίες για τα συστατικά του γεύματος», αν δηλαδή θα αναφέρονται απλά και μόνο τα συστατικά από τα οποία αποτελείται το κάθε γεύμα ή θα υπάρχει αναγραφή των διατροφικών στοιχείων (υδατάνθρακες, λιπαρά, φυτικές ίνες κλπ) ανά 100 γρ. προϊόντος, αίτημα το οποίο έχει εκφράσει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ήδη από το 2019 προς το υπουργείο Εργασίας και τον ΟΠΕΚΑ, ως αρμόδιο φορέα υλοποίησης του συγκεκριμένου προγράμματος. Όπως τόνισε στην επιστολή της η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, ένα άτομο με Σακχαρώδη Διαβήτη θα πρέπει, πριν τη λήψη ινσουλίνης, να είναι ενήμερο για την ποσότητα των θρεπτικών συστατικών (υδατανθράκων, λιπών κλπ) που περιέχονται στο γεύμα του, προκειμένου να μπορεί να υπολογίσει τη σωστή δόση της ινσουλίνης που πρέπει να χορηγήσει στον εαυτό του. Και για τον λόγο αυτό κρίνει αναγκαίο να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση καταρχήν από πλευράς υπουργείου και κατά την έκδοση της σχετικής πρόσκλησης η υποχρέωση αναγραφής των διατροφικών στοιχείων του γεύματος ανά 100 γρ. προϊόντος, και η προϋπόθεση αυτή να συμπεριλαμβάνεται στις υποχρεώσεις όλων των συμβεβλημένων με το πρόγραμμα εταιρειών ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω προβλήματα στα μικρά παιδιά που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη, όπως υπογλυκαιμίες ή υπεργλυκαιμίες από λανθασμένη εκτίμηση στη δόση ινσουλίνης.

Επιστολή προς την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας απέστειλε η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ με θέμα: «Άμεση ανάγκη τοποθέτησης σχολικών νοσηλευτών σε σχολικές μονάδες του Νομού Αχαΐας» (Αρ. Πρωτ.: 548/6.10.2021), συνηγορώντας στο αίτημα για άμεση τοποθέτηση σχολικών νοσηλευτών σε σχολικές μονάδες του Νομού Αχαΐας που απηύθυνε με την υπ’ αρ. πρωτ.: 1980/30.9.2021 επιστολή του ο Σύλλογος Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη Πάτρας «Ζωή Γλυκιά», μέλος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ. Μετά τις καταγγελίες γονιών που έχει στη διάθεσή του ο Σύλλογος, γίνεται φανερό ότι αν και δίνεται η δυνατότητα σε παιδιά που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη να υποστηρίζονται από σχολικό νοσηλευτή, τελικά κάτι τέτοιο δεν υλοποιείται με αποτέλεσμα τα παιδιά αυτά να μένουν χωρίς καμία υποστήριξη κατά την παραμονή τους στο σχολείο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εξαναγκάζονται να την παρέχουν οι ίδιοι οι γονείς σε συνεργασία αρκετές φορές με τους εκπαιδευτικούς, παρότι δεν εντάσσεται μέσα στις αρμοδιότητές τους, με συνέπεια να βρίσκονται αντιμέτωποι με την απόλυσή τους από την εργασία τους, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν στον ρόλο αυτό. Όπως επισημαίνει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στην επιστολή της, το ζήτημα αυτό είναι ακόμη πιο σοβαρό όταν αναφερόμαστε σε παιδιά με Σακχαρώδη Διαβήτη τα οποία είναι μικρότερης ηλικίας και φοιτούν στο νηπιαγωγείο ή στο δημοτικό, καθώς λόγω του νεαρού της ηλικίας τους αδυνατούν να ανταποκριθούν από μόνα τους στις καθημερινές ανάγκες της χρόνιας πάθησής τους. Μετά την παρέμβαση του τοπικού Συλλόγου και της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, τελικά το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε και τοποθετήθηκε σχολικός νοσηλευτής.

Όλες τις επιστολές και τα δελτία Τύπου της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ., αλλά και όλες τις δράσεις της Ομοσπονδίας, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της: http://www.glikos-planitis.gr/ και στο facebook: https://www.facebook.com/glikosplanitis.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 5

Ρεπορτάζ //

Αριθμός πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη στην Ελλάδα–

Νεότερα δεδομένα από την ΗΔΙΚΑ για το έτος 2021

Ενημέρωση σχετικά με τον αριθμό πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη στην Ελλάδα για το έτος 2021, έλαβε μετά από το νέο αίτημά της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), από την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ). Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, το πλήθος των μοναδικών πασχόντων που έχουν ενταχθεί σε τουλάχιστον ένα θεραπευτικό πρωτόκολλο Σακχαρώδη Διαβήτη ανέρχεται στους 1.074.411, αγγίζοντας το 10% του πληθυσμού της χώρας, βάσει της επίσημης καταγραφής της ΕΛΣΤΑΤ το 2011. Σε σχέση με το έτος 2020, καταγράφεται αύξηση στον συνολικό αριθμό των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη της τάξης του 2%. Θεαματικά μεγαλύτερη είναι η αύξηση των περιστατικών εμφάνισης Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης σε σχέση με την περσινή χρονιά με την αύξηση να αγγίζει το 26%, γεγονός που μπορεί να αποτελεί και έναν δείκτη περαιτέρω αύξησης στο άμεσο μέλλον των περιστατικών εμφάνισης Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2! Σημαντική είναι επίσης και η αύξηση που καταγράφεται στους ανθρώπους που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με το 2020, η οποία κυμαίνεται περίπου στο 5%, ενώ σε ό,τι αφορά τους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 η αύξηση αγγίζει το 2% σε σχέση με το 2020. Μεγάλη αύξηση παρουσιάζεται και στις άλλες κατηγορίες με τον νεογνικό Διαβήτη να παρουσιάζει αύξηση που αγγίζει το 24%, οι άλλοι τύποι Σακχαρώδη Διαβήτη εμφανίζουν αύξηση 18%, ενώ στις περιπτώσεις ινσουλινοπενίας μετά από ιατρικές πράξεις η αύξηση ξεπερνά το 22%. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των πασχόντων ανά θεραπευτικό πρωτόκολλο Σακχαρώδη Διαβήτη διαμορφώνεται για το έτος 2021 ως εξής: 1. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 1 (ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΕΞΑΡΤΩΜΕΝΟΣ): 48.688 2. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2: 1.030.226 3. ΑΛΛΟΙ ΤΥΠΟΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ: 23.490 4. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ: 15.264 5. ΝΕΟΓΝΙΚΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ: 37 6. ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΠΕΝΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ: 821

6 //

Όπως επισημαίνει η ΗΔΙΚΑ στο έγγραφό της: «Για το πλήθος των πασχόντων ανά πρωτόκολλο προσμετρούνται τα άτομα που έχουν ενταχθεί σε κάθε ένα πρωτόκολλο. Σε περίπτωση που ένα άτομο έχει ενταχθεί σε περισσότερα του ενός πρωτόκολλα, τότε θα προσμετρηθεί σε κάθε ένα από τα πρωτόκολλα αυτά. Για τον λόγο αυτό, δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αθροιστεί το πλήθος των πασχόντων ανά πρωτόκολλο για να παραχθεί ο συνολικός αριθμός των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη στην Ελλάδα». Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι από 14-5-2018 όλα τα φάρμακα του Σακχαρώδη Διαβήτη έχουν κλειδωθεί και συνταγογραφούνται μόνο μέσω των θεραπευτικών πρωτοκόλλων του Σακχαρώδη Διαβήτη στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης. Τα ανωτέρω αριθμητικά δεδομένα αποτυπώνουν για μία ακόμη φορά τη ραγδαία εξάπλωση του Σακχαρώδη Διαβήτη στη χώρα μας και καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων από την Πολιτεία, που θα στοχεύουν τόσο στην πρόληψη του Σακχαρώδη Διαβήτη, όσο και στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του γενικότερου πληθυσμού για την ανακοπή της κλιμακούμενης συχνότητας της εμφάνισης του Σακχαρώδη Διαβήτη.

Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ δηλώνει παρούσα και πρόθυμη να συμβάλλει και να υποστηρίξει όλες τις προσπάθειες της Πολιτείας, που θα επικεντρώνονται στους παραπάνω στόχους και οι οποίοι θα έχουν ευεργετικά οφέλη τόσο στην κοινωνία όσο και στο ίδιο το Σύστημα Υγείας!

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Μ.Τ.

Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 4 / Τ.Κ.65403 Email: glikia.agkalia@gmail.com

Σύλλογος Διαβητικών Ν.Καστοριάς «Προληψη κ γνώση» Τηλ:6932312594

Σύλλογος Διαβητικών Κατερίνης τηλ: 2351047781, 6974809060

ΧΑΛΚΙΔΑ #143 | ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Σύλλογος Διαβητικών Εύβοιας “ Η Γνώση Σώζει ” Αρεθούσης 223 / Τ.Κ. 34133 Τηλ: 6944 583251

// 7

Επίκαιρα - Ιατρικά //

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Οι περισσότερες από τις δύσκολες περιπτώσεις διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας θα είχαν προβλεφθεί εάν γινόταν συστηματικός οφθαλμολογικός έλεγχος. Γράφει η δρ Μάνια Νισκοπούλου, phD, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Ειδική σε Παθήσεις Ωχράς – Αμφιβληστροειδούς, Εξειδίκευση στο Moorfields Eye Hospital, London, UK, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Υαλοειδούς- Αμφιβληστροειδούς

Τ

ο 8.5% του πληθυσμού στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως, πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, με το ποσοστό να υπερβαίνει το 15% στον πληθυσμό άνω των 65 ετών. Υπολογίζεται ότι οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη θα φτάσουν τα 629 εκατομύρια το 2045. Τον οφθαλμό μπορούμε να τον παρομοιάσουμε στις βασικές του λειτουργίες με τη φωτογραφική μηχανή. Ο κερατοειδής και ο φακός του ματιού αντιστοιχούν στον φακό της φωτογραφικής μηχανής, ενώ ο αμφιβληστροειδής αντιστοιχεί στο φιλμ όπου καταγράφονται οι εικόνες. Ο αμφιβληστροειδής περιέχει όλα τα νευρικά κύτταρα και εμβρυολογικά, είναι προέκταση του εγκεφάλου. Είναι ευαίσθητος σε ανατομικές και βιοχημικές διαταραχές, ενώ δεν έχει ιδιαίτερες ικανότητες ανάπλασης. Τα νευρικά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς συγκεντρώνονται και μέσω του οπτικού νεύρου πορεύονται στον εγκέφαλο. Στον ινιακό λοβό γίνεται η υψηλή διεργασία αναγνώρισης της εικόνας. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι η πιο συχνή από τις επιπλοκές του διαβήτη που αφορούν τα μικρά αγγεία. Είναι το κύριο αίτιο μειωμένης όρασης στην παραγωγική ηλικία. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια εμφανίζεται στο 20% του συνόλου των πασχόντων από σακχαρώδη διαβήτη, ενώ τα

8 //

ποσοστά αυξάνονται με την ηλικία και τη διάρκεια της πάθησης. Είναι τόσο υψηλότερα όσο λιγότερο καλή η ρύθμιση του διαβήτη. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι ο δείκτης που προσαντολίζει τους γιατρούς ως προς το επίπεδο της ρύθμισης και τα περιθώρια βελτίωσης. Το 80% των ασθενών με διαβήτη για πάνω από 10 έτη, εμφανίζει αλλοιώσεις διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια παρουσιάζει διάφορα στάδια. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως οι αλλοιώσεις που παρουσιάζονται στους οφθαλμούς είναι παρόμοιες με αυτές που παρουσιάζονται σε όργανα τα οποία δεν μπορούμε άμεσα να εξετάσουμε όπως η καρδιά, οι νεφροί και ο εγκέφαλος. Στα πρώιμα στάδια, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια δε χρειάζεται αντιμετώπιση. Ωστόσο, όταν τα πρώτα σημάδια των αλλοιώσεων που έχει προκαλέσει ο διαβήτης στον αμφιβληστροειδή γίνουν ορατά, η ρύθμιση της γλυκόζης πρέπει να βελτιστοποιηθεί όπως και η ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης και της υπερλιπιδαιμίας. Στόχος είναι ελέγχοντας τις παραμέτρους που δημιουργούν βλάβες στα αγγεία, να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες εξέλιξης των αλλοιώσεων.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Επίκαιρα - Ιατρικά

ακόμα πιο προχωρημένο στάδιο. Η όραση μειώνεται αρκετά έως δραματικά ανάλογα με τη βαρύτητα της αιμορραγίας, ενώ η μόνη διαθέσιμη αντιμετώπιση είναι εκτεταμένο laser στον αμφιβληστροειδή που στόχο έχει να μειώσει τα παθολογικά αγγεία και να σταματήσει τις υποτροπιάζουσες αιμορραγίες. Η αιμορραγία απορροφάται σε διάστημα συνήθως ενός μηνός, εφόσον είναι σχετικά ήπια. Εάν δε γίνει laser εγκαίρως, μπορεί να υποτροπιάσει. Χειρουργική επέμβαση μπορεί να γίνει εάν οι αιμορραγίες δεν απορροφώνται ή στις περιπτώσεις που οι αλλοιώσεις έχουν οδηγήσει σε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Οι περισσότερες από τις δύσκολες περιπτώσεις διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας θα είχαν προβλεφθεί εάν γινόταν συστηματικός οφθαλμολογικός έλεγχος

Εξελισσόμενες οι αλλοιώσεις μπορεί να προκαλέσουν οίδημα στην ωχρά κηλίδα, η οποία είναι η περιοχή του αμφιβληστροειδούς, υπεύθυνη για την οξεία όραση, δηλαδή για το διάβασμα, το να βλέπουμε τις λεπτομέρειες και τα χρώματα. Το οίδημα, δηλαδή η παρουσία υγρού ανάμεσα στα κύτταρα, οδηγεί σε διαταραχή της όρασης με μείωση της ευκρίνειας, θάμπωμα και παραμόρφωση της εικόνας. Σε αυτήν την περίπτωση, μπορεί να χρειαστεί είτε απλή παρακολούθηση με βελτίωση της ρύθμισης της γλυκόζης στο αίμα, είτε έναρξη θεραπείας με ενέσεις μέσα στον βολβό, οι οποίες επιδρώντας στη βιοχημεία της πάθησης οδηγούν στην απορρόφηση του υγρού. Σε πιο προχωρημένο στάδιο, μπορεί ο αμφιβληστροειδής να παρουσιάζει ισχαιμία, δηλαδή μειωμένη παροχή οξυγόνου σε κάποιες περιοχές, λόγω των αλλοιώσεων στα αγγεία. Στο στάδιο της προ-παραγωγικής, όπως λέγεται, αμφιβληστροειδοπάθειας, εμφανίζονται εν τω βάθει αιμορραγίες και νέα παθολογικά αγγεία, που όμως δεν έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν αιμορραγίες. Στο επόμενο στάδιο, της παραγωγικής αμφιβληστροειδοπάθειας, παράγονται παθολογικά αγγεία τα οποία είναι ιδιαίτερα εύθρυπτα και μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία μέσα στον βολβό αλλά και αποκόλληση αμφιβληστροειδούς σε

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας αλλά και των περισσότερων ευρωπαϊκών πρωτοκόλλων, θα πρέπει οι πάσχοντες από διαβήτη να κάνουν πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο κατά τη διάγνωση και μετά ανά έτος σε απουσία ή πολύ ήπια διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Τα διαστήματα πυκνώνουν όσο πιο προχωρημένες είναι οι αλλοιώσεις, με έλεγχο ανά 3-4 μήνες για τους ασθενείς με προ-παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια. Στους ασθενείς που έχουν αντιμετωπισθεί για την παραγωγική μορφή, η οφθαλμολογική εξέταση θα πρέπει να γίνεται ακόμα και ανά μήνα. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ο οφθαλμολογικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ενημερώνοντας τον ασθενή και τον θεράποντα ιατρό για την πορεία της πάθησης. Σε περιπτώσεις που ο οφθαλμίατρος χρειάζεται να παρέμβει θεραπευτικά, μπορεί κυριολεκτικά να προλάβει μία σοβαρή και μη αναστρέψιμη απώλεια όρασης. Σήμερα, έχουμε στη θεραπευτική μας φαρέτρα τις ενδοϋαλοειδικές ενέσεις οι οποίες μπορεί να βελτιώσουν την όραση και να σταθεροποιήσουν ανατομικά την περιοχή. Υποστηρίζονται από μεγάλο όγκο ερευνητικών εργασιών και χρησιμοποιούνται ευρέως, παγκοσμίως. Οι παραπάνω ενέσεις μαζί με το Laser μπορούν να βελτιώσουν ή να σταθεροποιήσουν τις διαβητικές αλλοιώσεις και να δώσουν τη δυνατότητα στους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη για μια άριστη ποιότητα όρασης και επομένως, ζωής.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 9

Επίκαιρα - Ιατρικά //

ΕΟΦ: Απαγόρευση χρήσης δαπαγλιφλοζίνης στη θεραπευτική αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 Γράφει ο Νικόλαος Γεωργιάδης, Ιατρός Ειδικός Παθολόγος, Μέλος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας

Ο

μήνας Νοέμβριος είναι αφιερωμένος στην ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και επαγρύπνηση για τον Σακχαρώδη Διαβήτη. Δυστυχώς όμως δεν ξεκίνησε και τόσο καλά ο μήνας για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1. Προσωπικά θεωρώ λιγάκι «αδικημένο» τον Διαβήτη τύπου 1, μια και τα περισσότερα νέα τουλάχιστον από την πλευρά της φαρμακευτικής αγωγής, τα τελευταία χρόνια, συμβαίνουν στον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. Βέβαια δεν πρέπει να υποτιμούμε τις καταπληκτικές καινούργιες ινσουλίνες (για όλους τους πάσχοντες από Διαβήτη που τις έχουν ανάγκη), αλλά ούτε την έξαρση της τεχνολογίας, με τις νέες συσκευές πραγματικά τεχνητής νοημοσύνης (μετρητές γλυκόζης, μετρητές συνεχούς καταγραφής-CGM, νέες αντλίες κλπ). Βαδίζουμε ολοταχώς επίσης γι’ αυτό που ονομάζουμε «τεχνητό πάγκρεας», δηλαδή μια αντλία ινσουλίνης που θα αποφασίζει σχεδόν μόνη της για τη χορήγηση ή όχι ινσουλίνης στον οργανισμό! Τον τελευταίο καιρό, είχε γίνει μια μεγάλη προσπάθεια, να ξεφύγουμε από την παγιωμένη άποψη ότι στον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 κανένα άλλο φάρμακο δεν επιτρέπεται εκτός από την ινσουλίνη. Οι νέες κατηγορίες με φάρμακα ανεξάρτητα της έκκρισης ή όχι ινσουλίνης, όπως παραδείγματος χάριν οι αναστολείς SGLT2, με τα τόσα πολλά οφέλη για την προστασία έναντι των καρδιαγγειακών επιπλοκών και της νεφροπάθειας, μας είχαν δώσει ένα νέο κίνητρο για τη χρήση τους και στον πάσχοντα από Διαβήτη τύπου 1. Μάλιστα όταν η δαπαγλιφλοζίνη πήρε παγκοσμίως έγκριση για χρήση και στον Διαβήτη τύπου 1 αλλά και για την προστασία της καρδιάς και των νεφρών ακόμα και σε μη πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη, όλοι πιστέψαμε ότι επιτέλους έχουμε «κάτι ακόμα», εκτός της ινσουλίνης, για να παλέψουμε με το… τέρας. Βέβαια φάρμακο χωρίς παρενέργειες δεν υπάρχει. Το ξέραμε ήδη ότι ελλοχεύει ένας μεγάλος κίνδυνος για τον πάσχοντα από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 που λέγεται Διαβητική Κετοξέωση (ΔΚΟ), μια κατάσταση συναγερμού που δυνητικά μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο!

10 //

Με αυτές λοιπόν τις γνώσεις, ξεκινήσαμε τη χορήγηση της δαπαγλιφλοζίνης κάτω από αυστηρές συστάσεις για ποιους πάσχοντες από Διαβήτη θα εντάξουμε στη νέα θεραπεία (ενήλικας, δόση 5mg, BMI>27, που δεν ελέγχονται καλά τα επίπεδα γλυκόζης του μόνο με την ινσουλίνη, παρακολούθηση κετόνης, διακοπή της χορήγησης σε περιπτώσεις παραγόντων κινδύνου όπως μια λοίμωξη, πυρετός, αφυδάτωση κ.λπ.). Και αιφνίδια πριν από λίγες ημέρες η εταιρεία ASTRA ZENECA που έχει το συγκεκριμένο φάρμακο, βγάζει μια ανακοίνωση ότι σε συνεννόηση με τον ΕΜΑ (Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων) και τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), αποσύρει από τις ενδείξεις του σκευάσματος τη χρήση για τον Διαβήτη τύπου 1 και δε θα έχει πλέον άδεια για τη θεραπευτική αντιμετώπιση των πασχόντων από Διαβήτη τύπου 1 (ενώ παραμένουν όλες οι υπόλοιπες ενδείξεις). Επιπλέον θα πρέπει οι πάσχοντες από Διαβήτη τύπου 1 που λαμβάνουν στη θεραπεία τους τη συγκεκριμένη αγωγή, να τη διακόψουν (με τη σωστή παρακολούθηση από τον γιατρό τους γιατί μπορεί πλέον να χρειαστεί σταδιακά αύξηση των μονάδων της ινσουλίνης). Όπως και να το κάνουμε είναι ένα πισωγύρισμα. Μια μικρή ήττα. Δεν είναι ευχάριστο να αποδυναμώνεται η φαρέτρα σου από όποιο όπλο έχεις για τον αγώνα. Και οι σκέψεις πάνε και σε έναν ακόμα εκπρόσωπο της οικογένειας των «φλοζινών», τη σοταγλιφλοζίνη (που έχει πάρει έγκριση από τον ΕΜΑ για χρήση στην Ευρώπη, αλλά όχι και από τον αμερικανικό FDA). Τελικά ίσως ο κίνδυνος της διαβητικής κετοξέωσης είναι μεγαλύτερος από το όποιο όφελος ή ίσως χρειαζόμαστε πιο πολλά στοιχεία ώστε να εντάξουμε αυτήν τη θεραπεία στην άμεση αντιμετώπιση του Διαβήτη τύπου 1.

Περιμένουμε καινούργιες ειδήσεις λοιπόν που θα μας διαφωτίσουν!

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Επίκαιρα - Ιατρικά

Ρυθμιστικό πλαίσιο τηλεϊατρικής στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Προοπτικές

H

πανδημία COVID-19 έδρασε σε διεθνές επίπεδο ως καταλύτης ψηφιακού μετασχηματισμού υπηρεσιών υγείας. Ειδικά στον τομέα τηλεϊατρικής, όπως έχει αναφερθεί χαρακτηριστικά για το NHS Βρετανίας «αλλαγές μιας δεκαετίας, υλοποιήθηκαν σε έναν χρόνο» [1]. Στις ΗΠΑ όπου υπάρχει η πιο ώριμη αγορά υπηρεσιών τηλεϊατρικής διεθνώς, πρόσφατα η Massachusetts Medical Society δημοσίευσε το «New Directions in Health Care: The Massachusetts Telemedicine Imperative» [2] με στόχο να ενημερώσει το εκεί ιατρικό σώμα για τις προκλήσεις και προοπτικές από την εισαγωγή νέων υπηρεσιών τηλεϊατρικής, στους επιμέρους θεματικούς τομείς: 1. Government and Policy-Making Factors (κυβερνητικοί και άλλοι παράγοντες καθορισμού σχετικών πολιτικών) 2. Payer-Related Factors (παράγοντες αποζημίωσης) 3. Physician-Related Factors (παράγοντες σχετικοί με το ιατρικό σώμα) 4. Technology-Related Factors (τεχνολογικοί παράγοντες) 5. Quality and Safety Factors (παράγοντες ποιότητας και ασφάλειας) 6. Health Care Financing Factors (οικονομικοί παράγοντες των υπηρεσιών υγείας) 7. Disparities and Vulnerable Populations (παράγοντες που σχετίζονται με παροχή υπηρεσιών σε ευπαθείς ομάδες ή με ανισότητες) Στην Ελλάδα το σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο υπηρεσιών τηλεϊατρικής είναι ανεπαρκές [3] παρά το γεγονός ότι λειτουργεί εδώ και δεκαετίες Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής αρχικά στο Γ.Ν.Α. ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ [4] και πλέον με τεχνολογία αιχμής από τη 2η ΥΠΕ [5] και έχουν υλοποιηθεί πολλά προγράμματα τηλεϊατρικής από Στρατό, Νοσοκομεία, Περιφέρειες, Δήμους, ιδιωτικούς παρόχους υγείας, Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Ιδρύματα, ακτοπλοϊκή και υπερπόντια ναυτιλία κτλ. Παράλληλα, ο ιδιωτικός τομέας παρέχει εδώ και χρόνια υπηρεσίες τηλεϊατρικής και σχετικές υπηρεσίες και επενδύσεις αυξήθηκαν με καταλύτη την πανδημία και στην Ελλάδα. Εξελίξεις στον τομέα τηλεϊατρικών υπηρεσιών του ΕΣΥ Το υπουργείο Υγείας συμπεριέλαβε στο Σχέδιο Δράσης και την Τηλεϊατρική/Τηλεσυμβουλευτική για «Διαμόρφωση Θεσμικού Πλαισίου (Πρωτόκολλα Τηλεϊατρικής), εφαρμογές τηλεσυμβουλευτικής για χρονίως πάσχοντες, επέκταση Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής» και «Ανάπτυξη συστήματος τηλεψυχιατρικής «Smart Mental Health» για διάγνωση και υποστήριξη. Η διαδικτυακή εφαρμογή – πλατφόρμα θα επιτρέπει μία αρχική, εξ’ αποστάσεως αξιολόγηση της κατάστασης της υγείας ατόμων που αισθάνονται δυσφορία λόγω άγχους ή συμπτωμάτων κατάθλιψης, όπου οι χρήστες θα υποστηρίζονται στην ψυχική τους υγεία και θα ενθαρρύνονται να επισκεφθούν κάποιον ειδικό εφόσον κριθεί απαραίτητο, ενώ υπάρχει δυνατότητα διασύνδεσης όλων των υφισταμένων Δομών Ψυχικής Υγείας και Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης (ΝΠΔΔ ΚΑΙ ΝΠΙΔ) [6]. Ακόμη μέσω πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης (Ελλάδα 2.0) σχεδιάζεται να μετεξελιχθεί η Υπηρεσία «Κατ’ Οίκον Νοσηλεία (ΥΚΟΝ)» των Νοσοκομείων του ΕΣΥ με ενσωμάτωση εξοπλισμού τηλεφροντίδας.

Γράφει ο Γ. Δαφούλας, MD, MBA in HSM, PhDc, Επιστημονικός συνεργάτης ΕΛΚΕ-ΠΘ

Παράλληλα για τις ανάγκες τηλεσυμβουλευτικής κατ΄ οίκον ασθενών με COVID-19 με την ΠΝΠ 13-4-2020 (ΦΕΚ 84/Α/13-4-2020) «Μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και άλλες κατεπείγουσες διατάξεις», εισήχθη για πρώτη φορά και πλαίσιο αποζημίωσης τηλεϊατρικής εκτίμησης από τον ΕΟΠΥΥ. Επιπλέον με το άρθρο 17 του νόμου 4674/20 (ΦΕΚ Α' 53/1103-2020) με τίτλο: «Πρόγραμμα «Πρόληψη στο Σπίτι», αναμένεται σχετική κοινή υπουργική απόφαση (ΚΥΑ) για επέκταση του προγράμματος «ΒΟΗΘΕΙΑ στο ΣΠΙΤΙ» με την υπηρεσία «ΠΡΟΛΗΨΗ στο ΣΠΙΤΙ» μέσω Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών, σε ορεινές και δυσπρόσιτες περιοχές Δήμων, με χρηματοδότηση για ιδιώτες ιατρούς και τεχνολογικούς παρόχους. Παρά τις παραπάνω προοπτικές για την ανάπτυξη τηλεϊατρικών υπηρεσιών στην Ελλάδα, η έλλειψη σχετικού ρυθμιστικού πλαισίου, δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις. Ειδικότερα: 1. Δεν υπάρχουν σχετικά κλινικά πρωτόκολλα τηλεϊατρικής παρακολούθησης, όπως έχει συμβεί με τα πρωτόκολλα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Τα πιλοτικά προγράμματα τηλεϊατρικής, συνήθως παρέχονται στα πλαίσια συγκεκριμένου κλινικού πρωτοκόλλου με έγκριση του Επιστημονικού Συμβουλίου του αρμόδιου Νοσηλευτικού Ιδρύματος, ωστόσο αυτό αποτελεί ad hoc λύση. 2. Χρειάζεται να έχει διασφαλιστεί το πλαίσιο του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων σε κάθε υπηρεσία τηλεϊατρικής. 3. Δεν είναι σαφές το νομικό πλαίσιο ιατρικής ευθύνης σε διαγνώσεις και υπηρεσίες τηλεϊατρικής. 4. Δεν έχει επεκταθεί η αποζημίωση τηλεϊατρικής πράξεων από τον ΕΟΠΥΥ, πλην της τηλεσυμβουλευτικής ασθενών με COVID-19. Τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε άλλες χώρες της ΕΕ, υπάρχουν σχετικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να μελετηθούν και στην Ελλάδα από τους αρμόδιους φορείς και τα συλλογικά όργανα των επαγγελματιών υγείας, με στόχο την αποσαφήνιση του σχετικού ρυθμιστικού πλαισίου και την προαγωγή του ψηφιακού μετασχηματισμού των υπηρεσιών Υγείας και στη χώρα μας, στην εποχή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. ΠΗΓΈΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ: 1. 2. 3.

4. 5. 6.

https://www.nytimes.com/2020/04/04/world/europe/telemedicine-ukcoronavirus.html https://www.massmed.org/telemedicine-signup/?fbclid=IwAR1APujL mHUxRd91oeXjcUDSQQIG7NzjtcTwkUknOFcs6ObS3kdFDWgvyJQ https://pis.gr/105802/%CE%B3%CE%BD%CF%89%CE%BC%CE%BF %CE%B4%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%80-%C E%B9-%CF%83-%CF%83%CF%87%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE% BA%CE%AC-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CF%81%CF%8 5%CE%B8%CE%BC%CE%B9%CF%83%CF%84/?fbclid=IwAR2P_KkZ EHSoHx488C9QD6nRafX9KibyaC573Ff9g75hbiCoqr_ksdmuD7Q https://www.sismanoglio.gr/special9.sismanoglio.gr https://edit.gov.gr/ https://government.gov.gr/etisia-schedia-drasis-ipourgion-2021/

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 11

Έρευνα για τον διαβήτη //

Επτά tips για να μειώσετε τον κίνδυνο του διαβήτη τύπου 2

Ο διαβήτης τύπου 2 προσβάλλει όλο και περισσότερους συνανθρώπους μας, μειώνοντας κατακόρυφα την ποιότητα και το προσδόκιμο ζωής. Τα καλά νέα είναι πως μπορούμε να τον προλάβουμε

Ο

διαβήτης τύπου 2, άλλοτε γνωστός ως «διαβήτης των ενηλίκων», αποτελεί μια σύγχρονη επιδημία καθώς προσβάλλει έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων περιλαμβανομένων εφήβων και παιδιών. Σύμφωνα με διεθνή επιδημιολογικά στοιχεία από το 2010 έχουν νοσήσει περίπου 285 εκατομμύρια άτομα, ενώ το 1985 οι ασθενείς ανέρχονταν σε 30 εκατ. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι έως το 2030 ο αριθμός των πασχόντων θα ανέρχεται στα 439 εκατομμύρια [1]. Η μεταβολική νόσος αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου για περίπου 7.000.000 άτομα ετησίως σε όλο τον κόσμο καθώς συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων, νεφρικής ανεπάρκειας, μόνιμων βλαβών του αμφιβληστροειδούς και άλλων σοβαρών επιπλοκών, όπως το διαβητικό πόδι που μπορεί να οδηγήσει σε ακρωτηριασμό των κάτω άκρων. Από τι προκαλείται Ο διαβήτης τύπου 2 εμφανίζεται όταν το πάγκρεας δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη, ή όταν το σώμα δε μπορεί να χρησιμοποιήσει με αποτελεσματικό τρόπο την ινσουλίνη που παράγεται. Στην περίπτωση του διαβήτη τύπου 2 το σώμα είτε αντιστέκεται στη δράση της ινσουλίνης –της ορμόνης που καθιστά τα κύτταρα ικανά να προσλαμβάνουν γλυκόζη από το αίμα και να τη χρησιμοποιούν για ενέργεια– ή δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ώστε να διατηρήσει σε ισορροπία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Για παράδειγμα, κάθε φορά που τρώμε οι περισσότεροι εύπεπτοι υδατάνθρακες μετατρέπονται σε γλυκόζη και απορροφώνται γρήγορα στην κυκλοφορία του αίματος. Κάθε αύξηση της γλυκό-

12 //

ζης στο αίμα, δίνει σήμα στο πάγκρεας να παράγει και να εκκρίνει ινσουλίνη η οποία καθοδηγεί τα κύτταρα να απορροφήσουν τη γλυκόζη. Χωρίς ινσουλίνη, η γλυκόζη επιπλέει στο αίμα, χωρίς όμως να μπορεί να μπει μέσα στα κύτταρα, που τη χρειάζονται. Ο διαβήτης τύπου 2 διαδράμει ύπουλα και παραμένει αδιάγνωστος για πολλά χρόνια. Στο προ-διαβητικό στάδιο η νόσος γίνεται αντιληπτή με υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τα οποία ανιχνεύονται με τεστ ανοχής γλυκόζης ή τεστ νηστείας από γλυκόζη. Το κατά πόσον ο προ-διαβήτης θα εξελιχθεί σε διαβήτη τύπου 2 εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον οργανισμό. Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προληφθεί Τα καλά νέα είναι πως ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προληφθεί. Περίπου 9 στις 10 περιπτώσεις μπορούν να αποφευχθούν με τη διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, τακτική άσκηση, υγιεινή διατροφή και διακοπή ή δραστικό περιορισμό του καπνίσματος. Σε σχετική έρευνα, αξιολογήθηκε η επίδραση της απώλειας βάρους και της συστηματικής άθλησης στην εκδήλωση του διαβήτη τύπου 2, μεταξύ των ανδρών και των γυναικών με υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Από την ανάλυση προέκυψε ότι στους συμμετέχοντες που έχασαν βάρος και αθλούνταν, καταγράφηκαν σε ορίζοντα τριετίας 58% λιγότερες περιπτώσεις διαβήτη. Μάλιστα τα οφέλη παρέμειναν και μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης, με τον μειωμένο κίνδυνο να ισχύει αν και σε περιορισμένο βαθμό και σε ορίζοντα 10ετίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοια αποτελέσματα έχουν προκύψει και από άλλες μελέτες που έγινε σε Φινλανδία και Κίνα [2].

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

2.

3.

4.

5.

Κρατήστε μακριά τον διαβήτη σε 7 απλά βήματα Μικρές αλλαγές μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην προσπάθειά μας να προλάβουμε τον διαβήτη τύπου 2. 1. Ελέγχουμε τακτικά το βάρος μας: Το πλεονάζον βάρος είναι η πιο σημαντική αιτία του διαβήτη τύπου 2. Η παχυσαρκία αυξάνει κατά 20 έως 40 φορές τις πιθανότητες εκδήλωσης διαβήτη σε σχέση με ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος. Αν το βάρος σας είναι άνω του φυσιολογικού βάσει του σωματότυπού σας, η απώλεια 7 - 10% μειώνει στο μισό τις πιθανότητες διαβήτη τύπου 2. Βάζουμε κίνηση στη ζωή μας: Η σωματική αδράνεια προάγει τον διαβήτη τύπου 2. Για κάθε δύο ώρες που περνάμε βλέποντας τηλεόραση, αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη κατά 20%, 15% ο κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων και 13% ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου [3]. Αντιθέτως, όσο περισσότερο δουλεύουν οι μυς τόσο βελτιώνεται η ικανότητά τους να χρησιμοποιούν την ινσουλίνη και να απορροφούν τη γλυκόζη. Το γρήγορο περπάτημα για μισή ώρα κάθε μέρα μειώνει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 κατά 30%, ενώ αποκομίζετε και καρδιαγγειακά πλεονεκτήματα. Ρυθμίζουμε τη διατροφή μας: Επιλέγουμε προϊόντα και δημητριακά ολικής αλέσεως αντί για υδατάνθρακες υψηλής επεξεργασίας. Σύμφωνα με έρευνα, οι γυναίκες που κατά μέσο όρο καταναλώνουν δύο έως τρεις μερίδες δημητριακών ολικής αλέσεως ημερησίως, έχουν 30% λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν διαβήτη τύπου 2 [4]. Τα προϊόντα ολικής άλεσης εμπεριέχουν φυτικές ίνες σε ολόκληρους κόκκους καθιστώντας δυσκολότερο για τα πεπτικά ένζυμα να διασπάσουν τα άμυλα σε γλυκόζη, με αποτέλεσμα σε χαμηλότερες, βραδύτερες αυξήσεις της γλυκόζης και της ινσουλίνης στο αίμα και σε χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη. Αποφεύγουμε τα σακχαρούχα ποτά: Όπως τα επεξεργασμένα δημητριακά, τα σακχαρούχα ποτά έχουν υψηλό γλυκαιμικό φορτίο και η κατανάλωσή τους συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2. Οι γυναίκες που πίνουν ένα ή περισσότερα σακχαρούχα ποτά την ημέρα, έχουν 83% υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, σε σύγκριση με τις γυναίκες που πίνουν λιγότερο από ένα τέτοιο ποτό τον μήνα [5]. Προτιμάμε τροφές με τα ωφέλιμα ωμέγα-3 λιπαρά: Τα καλά λιπαρά, όπως τα πολυακόρεστα που εμπεριέχονται στα φυτικά έλαια και τους ξηρούς καρπούς μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2. Τα trans λιπαρά κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Αποφεύγουμε λοιπόν τις μαργαρίνες, τα προμαγειρεμένα προϊόντα, τα τηγανητά και οποιοδήποτε προϊόν το οποίο εμπεριέχει «μερικώς υδρογονωμένα φυτικά έλαια». Η κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών, όπως τα ωμέγα-3 που εμπεριέχουν τα ψάρια, αν και δεν προστατεύουν άμεσα από τον διαβήτη τύπου 2, μειώνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακών παθήσεων που εμμέσως σχετίζονται με τη νόσο.

6. Αποφεύγουμε το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας: Η δυτικού τύπου διατροφή, πλούσια σε κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας έχει σχετιστεί με την εκδήλωση του διαβήτη τύπου 2, ειδικά σε άτομα με γενετική προδιάθεση [6]. Σύμφωνα με έρευνες, ακόμα και η κατανάλωση μικρής ποσότητας κόκκινου ή επεξεργασμένου κρέατος αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 καθώς η υψηλή περιεκτικότητά τους σε σίδηρο μειώνει την αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης ή βλάπτει τα κύτταρα που την παράγουν. Τα υψηλά επίπεδα νατρίου και νιτρικών (τα γνωστά μας συντηρητικά) στο επεξεργασμένο κόκκινο κρέας θεωρούνται επίσης συνυπεύθυνα. Αυξάνουμε λοιπόν στο διαιτολόγιό μας τα πουλερικά, το ψάρι, τους ξηρούς καρπούς και τα γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά. 7. Κάνουμε τις κακές συνήθειες, καλές: Οι καπνιστές έχουν περίπου 50% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν διαβήτη τύπου 2 συγκριτικά με τους μη καπνιστές, ενώ ολοένα και περισσότερα στοιχεία συνδέουν τη μέτρια κατανάλωση αλκοόλ με μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων. Το ίδιο μπορεί να ισχύει και για τον διαβήτη τύπου 2. Μικρές ποσότητες αλκοόλ –έως και ένα ποτό για τις γυναίκες, μέχρι και δύο ποτά την ημέρα για τους άνδρες– αυξάνουν την αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης για την πρόσληψη της γλυκόζης από τα κύτταρα. Εάν πίνουμε αλκοόλ, το κλειδί είναι να διατηρήσουμε την κατανάλωσή μας στο μέτριο εύρος, καθώς υψηλότερες ποσότητες αλκοόλ μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο διαβήτη. Εάν δεν πίνουμε αλκοόλ, δε χρειάζεται να ξεκινήσουμε! Μπορούμε να πάρουμε τα ίδια οφέλη χάνοντας βάρος, ασκούμενοι περισσότερο και αλλάζοντας ό,τι τρώμε.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ: 1. Shaw JE, Sicree RA, Zimmet PZ. Global estimates of the prevalence of diabetes for 2010 and 2030. Diabetes Res Clin Pract. 2010; 87:4-14 2. Li G, Zhang P, Wang J, et al. The long-term effect of lifestyle interventions to prevent diabetes in the China Da Qing Diabetes Prevention Study: a 20-year follow-up study. Lancet. 2008; 371:1783-9 3. Grøntved A, Hu FB. Television viewing and risk of type 2 diabetes, cardiovascular disease, and all-cause mortality: a meta-nalysis. JAMA. 2011; 305:2448-55 4. Malik VS, Popkin BM, Bray GA, Després JP, Willett WC, Hu FB. Sugar-sweetened beverages and risk of metabolic syndrome and type 2 diabetes: a meta-analysis. Diabetes Care. 2010;33:247783 5. Schulze MB, Manson JE, Ludwig DS, et al. Sugar-sweetened beverages, weight gain, and incidence of type 2 diabetes in young and middle-aged women. JAMA. 2004; 292:927-34 6. Qi L, Cornelis MC, Zhang C, van Dam RM, Hu FB. Genetic predisposition, Western dietary pattern, and the risk of type 2 diabetes in men. Am J Clin Nutr. 2009; 89:1453-8

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: ygeiamou.gr

// 13

Έρευνα για τον διαβήτη //

Ο σακχαρώδης διαβήτης στην Ευρώπη και την Ελλάδα Ο

σακχαρώδης διαβήτης είναι μία χρόνια πάθηση που αποτελεί κομμάτι της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων στον κόσμο, την Ευρώπη και την Ελλάδα. Η αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη έχει τεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας τα τελευταία χρόνια, με σημαντικά αποτελέσματα. Ο δρόμος παραμένει όμως μακρύς και δύσκολος, καθώς αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Ινσουλίνη, γλυκόζη και διαβήτης Καταρχάς ο διαβήτης, ο σακχαρώδης διαβήτης για την ακρίβεια, είναι μια χρόνια πάθηση, αποτέλεσμα της έλλειψης στην παραγωγή επαρκούς ποσότητας ινσουλίνης από το σώμα μας ή έλλειψη αποτελεσματικής αξιοποίησής της. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγει το πάγκρεας. Με την ινσουλίνη δίνεται η δυνατότητα στο σώμα μας να ρυθμίζει τα επίπεδα γλυκόζης (σάκχαρο) στο αίμα μας. Η γλυκόζη αποτελεί βασικό παράγοντα για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ανεβαίνουν, η ινσουλίνη εκκρίνεται για να διατηρεί τα επίπεδα γλυκόζης σταθερά, δίνοντας τη δυνατότητα να απορροφάται αυτή από τον οργανισμό μας. Όταν αυτή η διαδικασία δε γίνεται σωστά, τότε τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ανεβαίνουν πάνω από το φυσιολογικό. Αν φτάσουν σε υπερβολικά επίπεδα, τότε προκαλούνται σοβαρά προβλήματα υγείας. Τύποι διαβήτη: 2+1 Οι συνηθέστεροι τύποι διαβήτη είναι δύο και χωρίζονται ανάλογα με την αιτία που οδηγούν τον οργανισμό να μη ρυθμίζει σωστά τα επίπεδα γλυκόζης. Ο διαβήτης τύπου 1 είναι αυτός που προκύπτει από την έλλειψη παραγωγής ινσουλίνης και ο διαβήτης τύπου 2 από την αναπο-

14 //

Αίτια διάγνωση και 5 συμβουλές

τελεσματική χρήση της. Ο διαβήτης τύπου 1 συναντάται κυρίως στις νεότερες ηλικίες αλλά και σε ενήλικες. Ο διαβήτης τύπου 2 είναι ο συχνότερος διαβήτης ενηλίκων, αλλά τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται με αυξημένη συχνότητα και σε παιδιά λόγω του ανθυγιεινού τρόπου ζωής, και αντιστοιχεί περίπου στο 90% των περιπτώσεων. Υπάρχουν πολλοί τύποι διαβήτη αλλά οι παραπάνω δύο είναι οι συνηθέστεροι. Υπάρχει όμως κι ένας τρίτος τύπος διαβήτη που «χτυπάει» σε συγκεκριμένες ομάδες και είναι κι αυτός συχνός. Πρόκειται για τον διαβήτη κύησης. Αφορά στις γυναίκες που μπορεί να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους αλλά με το πέρας του τοκετού συνήθως υποχωρεί. Τα στοιχεία στον κόσμο, την Ευρώπη και την Ελλάδα Ο σακχαρώδης διαβήτης ανήκει στις υγειονομικές μάστιγες της εποχής μας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, 422 εκατομμύρια άνθρωποι-σχεδόν μισό δισεκατομμύριο, πάσχουν από διαβήτη. Από αυτούς, κάθε χρόνο, περίπου 1,5 εκατομμύριο χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της πάθησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 33 εκατομμύρια πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχουν από διαβήτη. Τα στοιχεία της περασμένης δεκαετίας ανέφεραν μάλιστα ότι με αυτούς τους ρυθμούς, μέχρι το 2030, ο διαβήτης θα έχει χτυπήσει την πόρτα 65 εκατομμυρίων ανθρώπων. Στην Ελλάδα, σύμφωνα και με τα στοιχεία της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, οι πάσχοντες από διαβήτη ξεπερνούν το 1.000.000, αγγίζοντας το 10% του πληθυσμού της χώρας. Μάλιστα σημειώνεται ότι πολλές χιλιάδες πάσχουν από διαβήτη χωρίς να το γνωρίζουν. Η δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ο τομέας της υγείας αποτελεί πρωτίστως υπόθεση των κρα-

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη τών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η ΕΕ συμπληρώνει τις πολιτικές αυτές και επικεντρώνεται στην πρόληψη και την έρευνα, ιδίως στο πλαίσιο των εργασιών της για τις μη μεταδοτικές ασθένειες, αναφέρει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Από το 2007 έως το 2013, τα έργα υπό το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο της ΕΕ έδωσαν μεγάλη ώθηση στην έρευνα για τον διαβήτη. Το πρόγραμμα χρηματοδότησε πάνω από 150 έργα για τον διαβήτη, που αντιστοιχούν σε 376 εκατομμύρια ευρώ. Στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «Ορίζοντας 2020» καθώς και άλλα προγράμματα όπως το Feel4Diabetes, το PAMperR, το POWER2DM και το ePREDICE, διαμορφώνεται ένα πλαίσιο αντιμετώπισης της πάθησης καθώς και διαχείρισης των πασχόντων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμά του, ήδη από το 2017, έχει καλέσει την Κομισιόν να στηρίξει με κάθε τρόπο την έρευνα για την έγκαιρη διάγνωση και του διαβήτη τύπου 1 που συναντάται στις μικρότερες ηλικίες. Πέντε συμβουλές O διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προληφθεί, όπως επιβεβαιώνει πλήθος επιστημονικών μελετών. Η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή είναι καθοριστικός παράγοντας για τη μείωση της πι-

θανότητας εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη. Μάλιστα, η σωστή μεσογειακή διατροφή μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στη θωράκιση του οργανισμού από πλήθος χρονίων παθήσεων, μεταξύ αυτών και ο διαβήτης. Η σταθερής και συνεπής σωματική άσκηση, ο έλεγχος του βάρους και προφανώς η διακοπή του καπνίσματος δίνουν σημαντικά πλεονεκτήματα στον οργανισμό απέναντι στον διαβήτη. Πρόληψη και πάλι πρόληψη Η πρόληψη, ο προληπτικός έλεγχος συγκεκριμένα, είναι το Α και το Ω συνολικά στην ανθρώπινη υγεία και στην αντιμετώπιση των χρόνιων παθήσεων. Είναι μάλιστα ζήτημα και ευθύνη της πολιτείας τόσο να εξασφαλίζει με ενημέρωση την προώθηση μιας κουλτούρας που θα ωθεί τον πληθυσμό στις συχνές προληπτικές εξετάσεις, όσο και στη διασφάλιση της πρόσβασης του πληθυσμού σε σύγχρονες δομές υγείας. Ο σακχαρώδης διαβήτης ακόμα κι αν δεν αποτραπεί, είναι μια διαχειρίσιμη πάθηση και οι πάσχοντες από διαβήτη με την κατάλληλη στήριξη και ενημέρωση μπορούν να έχουν μια πολύ καλή ζωή. Πηγή: iefimerida.gr

Παγκόσμια Ημέρα Σακχαρώδη Διαβήτη – Η πρόληψη, η θεραπεία και η έγκαιρη διάγνωση Αύξηση θανάτων κατά 70% παγκοσμίως μεταξύ 2000 και 2019

Φ

έτος η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Σακχαρώδη Διαβήτη (14 Νοεμβρίου) συνέπεσε χρονικά με την 100η επέτειο από την ανακάλυψη της ινσουλίνης. Το γεγονός αυτό δίνει την ευκαιρία ώστε να αναδειχτεί ο Διαβήτης ως παγκόσμιο ζήτημα δημόσιας υγείας και να υπάρξει περαιτέρω ευαισθητοποίηση και προβληματισμός για το τι πρέπει να γίνει -συλλογικά και ατομικά- για καλύτερη πρόληψη, διάγνωση και διαχείριση της πάθησης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), αναγνωρίζοντας ότι ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι σημαντική απει-

λή για το καρδιαγγειακό σύστημα, κατέβαλλε μία προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για μια σοβαρή χρόνια νόσο που αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. «Το τελευταίο διάστημα άλλωστε, η πανδημία COVID-19 έχει προκαλέσει σε υψηλό ποσοστό ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη, ανάγκη νοσηλείας και θάνατο, ενώ το σύστημα υγείας έχει περιορίσει την παροχή ιατρικής παρακολούθησης σε αυτούς τους ασθενείς, με τον περιορισμό στην πρόσβαση των τακτικών ιατρείων», αναφέρει η ΕΚΕ.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 15

Έρευνα για τον διαβήτη // «Ποδαρικό» στο Δημόσιο με νέο σύστημα αξιολόγησης

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1

Παράλληλα, προσθέτει, αν και έχουμε περισσότερες γνώσεις από ποτέ σχετικά με τον τρόπο πρόληψης και θεραπείας του Σακχαρώδη Διαβήτη, ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν αυξάνεται ραγδαία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη (IDF) για το 2021, περισσότερο από 537 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη. Ο αριθμός των ατόμων με Διαβήτη έχει τετραπλασιαστεί από το 1980 και αναμένεται να αγγίξει τα 643 εκατομμύρια το 2035 και τα 784 εκατομμύρια το 2045!

Ο Διαβήτης τύπου 1 χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή παραγωγή ινσουλίνης και απαιτεί καθημερινή χορήγηση ινσουλίνης. Το 2017 υπήρχαν 9 εκατομμύρια άνθρωποι με Διαβήτη τύπου 1. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν υπερβολική απέκκριση ούρων (πολυουρία), δίψα (πολυδιψία), συνεχή πείνα (πολυφαγία), απώλεια βάρους, αλλαγές όρασης και κόπωση. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά.

Τα στατιστικά στοιχεία μιλούν από μόνα τους:

✓✓ Ο επιπολασμός της παχυσαρκίας μεταξύ των παιδιών και των εφήβων ηλικίας 5-19 ετών αυξήθηκε δραματικά από 4% το 1975 σε πάνω από 18% το 2016.

✓✓ Οι θάνατοι από Διαβήτη αυξήθηκαν κατά 70% παγκοσμίως, μεταξύ 2000 και 2019. ✓✓ Είναι η κύρια αιτία τύφλωσης, νεφρικής ανεπάρκειας, καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικού και ακρωτηριασμού κάτω άκρων. ✓✓ Ένας στους δύο ενήλικες με Διαβήτη Τύπου 2 δε γνωρίζει την κατάστασή του. Τι είναι ο Διαβήτης Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση που εμφανίζεται, είτε όταν το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ή αρκετή ινσουλίνη, είτε όταν το σώμα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την ινσουλίνη που παράγει. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που ρυθμίζει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Η υπεργλυκαιμία ή τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, είναι μια κοινή επίδραση του ανεξέλεγκτου διαβήτη, και με την πάροδο του χρόνου οδηγεί σε σοβαρή βλάβη σε πολλά από τα συστήματα του σώματος.

16 //

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 Ο Διαβήτης Τύπου 2 προκύπτει από την αναποτελεσματική χρήση ινσουλίνης από τον οργανισμό. Πάνω από το 95% των ατόμων με Διαβήτη πάσχουν από Διαβήτη τύπου 2. Αυτός ο τύπος Διαβήτη είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα του υπερβολικού σωματικού βάρους και της σωματικής αδράνειας. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι παρόμοια με εκείνα του Διαβήτη Τύπου 1, αλλά συχνά είναι λιγότερο έντονα, με πιθανό αποτέλεσμα η νόσος να διαγνωστεί αρκετά χρόνια μετά την έναρξη, αφού έχουν ήδη εμφανιστεί επιπλοκές. Μέχρι πρόσφατα, αυτός ο τύπος Διαβήτη παρατηρούνταν μόνο σε ενήλικες, αλλά τώρα εμφανίζεται όλο και πιο συχνά στα παιδιά. Διαβήτης Κύησης Ο Διαβήτης Κύησης εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι γυναίκες με Διαβήτη Κύησης διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και κατά τον τοκετό. Αυτές οι γυναίκες και πιθανώς τα παιδιά τους, διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο Διαβήτη Τύπου 2 στο μέλλον. Ο Διαβήτης Κύησης διαγιγνώσκεται μέσω προγεννητικού ελέγχου και όχι μέσω συμπτωμάτων. Οι τραγικές συνέπειες της νόσου και η άμεση σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα Ο πλημμελής έλεγχος της νόσου οδηγεί τους περισσότερους πάσχοντες στην εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου, όπως στεφανιαία νόσος, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλά και σε επιπλοκές όπως νεφρική ανεπάρκεια, διαταραχές όρασης, νευρολογικές διαταραχές, καθώς και έλκη στα πόδια. Οι ενήλικες με Σακχαρώδη Διαβήτη παρουσιάζουν 2 έως 4 φορές υψηλότερη πιθανότητα να αποβιώσουν από καρδιαγγειακή νόσο σε σύγκριση με τους ενήλικες χωρίς Διαβήτη. Επιπλέον, μεγάλο ποσοστό των ατόμων με καρδιαγγειακή νόσο παρουσιάζουν διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης. Τόσο ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2, όσο και ο προδιαβήτης, είναι συνήθεις καταστάσεις σε άτομα με οξέα και χρόνια στεφανιαία σύνδρομα και σχετίζονται με πτωχότερη κλινική

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

πρόγνωση. Περίπου το 20-30% των ασθενών με στεφανιαία νόσο έχουν γνωστό Διαβήτη, ενώ το 70% παρουσιάζει νεοδιάγνωση Διαβήτη. Επιπλέον, η παρουσία καρδιακής ανεπάρκειας συσχετίζεται με μεγαλύτερο επιπολασμό Σακχαρώδη Διαβήτη. Συγκεκριμένα, 30-40% των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια εμφανίζουν είτε προδιαβήτη, είτε κλινικά έκδηλο Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση που εμφανίζεται, είτε όταν το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ή αρκετή ινσουλίνη, είτε όταν το σώμα δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά.

Πρόληψη: Αν όχι τώρα, πότε; Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία προτείνει απλά μέτρα υγιεινού τρόπου ζωής που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά στην πρόληψη ή την καθυστέρηση της εμφάνισης του Διαβήτη τύπου 2.

Για να βοηθήσουν στην πρόληψη του Διαβήτη τύπου 2 και των επιπλοκών του, οι άνθρωποι θα πρέπει: • Να διατηρούν ένα υγιές σωματικό βάρος. • Να είναι σωματικά δραστήριοι κάνοντας τουλάχιστον 30 λεπτά τακτικής, μέτριας έντασης δραστηριότητα τις περισσότερες ημέρες. Απαιτείται περισσότερη δραστηριότητα για τον έλεγχο του βάρους. • Να επιλέγουν υγιεινή διατροφή, αποφεύγοντας τη ζάχαρη και τα κορεσμένα λίπη αλλά και ισοζυγισμένη όσον αφορά την πρωτεϊνική πρόσληψη. • Να αποφεύγουν τη χρήση καπνού καθώς το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο Διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων.

Θεραπεία και έγκαιρη διάγνωση Η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη και καρδιαγγειακή νόσο είναι επιτακτική. Η αποδοχή της νόσου του Διαβήτη, η εκπαίδευση πάνω στην αντιμετώπισή της, η αλλαγή του τρόπου ζωής με σωστή δίαιτα και καθημερινή άσκηση, καθώς και η ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή με παρακολούθηση από τους κατάλληλους ιατρούς, αποτελούν τα σημαντικότερα στοιχεία για μια αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση. Ιδιαίτερη προσοχή συστήνει η ΕΚΕ λόγω της πανδημίας COVID-19, τονίζοντας ότι οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη ή καρδιαγγειακή νόσο, ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, καθώς φαίνεται ότι πάσχουν συχνότερα και βαρύτερα από τη λοίμωξη. Επίσης έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα επιπλοκών από COVID-19 και παρουσιάζουν αυξημένη θνησιμότητα. Πηγή: tovima.gr

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 17

Έρευνα για τον διαβήτη //

Η πανδημία COVID-19 στην πανδημία του Διαβήτη

Α

πό τις αρχές της πανδημίας της νόσου COVID-19 μέχρι σήμερα, περισσότερα από 262.000.000 είναι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα σε όλο τον πλανήτη και περισσότεροι από 5.200.000 θάνατοι έχουν καταγραφεί. Στην Ελλάδα, στο τέλος Νοεμβρίου 2021, ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων ήταν μεγαλύτερος από 938.000 και οι θάνατοι πάνω από 18.000. Ο ιός SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronovarius 2) ανήκει στην κατηγορία των κορωνοϊών και μπορεί να προκαλέσει, όπως αναφέρει η Σταυρούλα Μαγγανά, Ιατρός – Ειδική Παθολόγος, από απλό κρυολόγημα με ήπια συμπτώματα (συνάχι, πονόλαιμο, δέκατα), μέχρι σοβαρότατες καταστάσεις, όπως πνευμονία, οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια (SARS), πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο. Ο ιός μεταδίδεται με σταγονίδια και προσβάλλει άτομα όλων των ηλικιών. Στο 80% των ατόμων που νοσούν, τα συμπτώματα είναι ήπια (πονόλαιμος, πονοκέφαλος, δεκατική πυρετική κίνηση, κόπωση,

18 //

βήχας, απώλεια όσφρησης και γεύσης). Επίσης μπορεί να μην υπάρχουν καθόλου συμπτώματα και η πλειονότητα των ατόμων που νοσούν δε χρειάζονται νοσηλεία στο νοσοκομείο για θεραπεία. Ωστόσο, σε ποσοστό 15% περίπου των περιπτώσεων της νόσου COVID-19 εκδηλώνουν σοβαρά συμπτώματα και στο 5% των περιπτώσεων αναπνευστική ανεπάρκεια, πολυοργανική ανεπάρκεια, θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια και μακροαγγειοπάθεια. Η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων που μολύνθηκαν με κορωνοϊό έχουν αναρρώσει (98%). Οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με προϋπάρχουσες παθολογικές καταστάσεις, όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, η υπέρταση, οι καρδιολογικές παθήσεις, τα χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, η νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια κινδυνεύουν περισσότερο να νοσήσουν από τον κορωνοϊό και αυτό ήταν γνωστό από την αρχή της πανδημίας, επισημαίνει η κ. Μαγγανά. Διαβήτης και COVID-19 O διαβήτης αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για νόσηση και θάνατο από τον κορωνοϊό. Ο διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση που εμφανίζεται όταν το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ή επαρκή ποσότητα ινσουλίνης ή όταν η

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη ινσουλίνη που παράγεται δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά από τον οργανισμό, με συνέπεια την υπεργλυκαιμία, δηλαδή την αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Η χρόνια υπεργλυκαιμία μπορεί να οδηγήσει σε μικροαγγειοπάθεια (διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και τύφλωση, νεφρική ανεπάρκεια) και μακροαγγειοπάθεια (καρδιαγγειακές παθήσεις, περιφερική αγγειοπάθεια). Υπολογίζεται ότι περισσότερο από 537 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη. Ο αριθμός των πασχόντων από Διαβήτη αναμένεται να αγγίξει τα 643 εκατομμύρια το 2035 και τα 784 εκατομμύρια το 2045! Ο διαβήτης είναι η πιο κοινή μη μεταδοτική νόσος στον παγκόσμιο χάρτη, η οποία χαρακτηρίζεται ως «σιωπηρή πανδημία», και είναι μια από τις συχνότερες παθολογικές καταστάσεις που συνυπάρχει στους νοσούντες από COVID-19. Τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα, όπως αναφέρει η ειδικός, δείχνουν ότι οι πάσχοντες από διαβήτη έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο νόσησης και θανάτου όταν προσβληθούν από τον ιό SARS-CoV-2. Συγκεκριμένα οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι: ◊ Το 30-40% των ατόμων που νοσούν σοβαρά και απαιτείται νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας, πάσχουν από διαβήτη. ◊ Από τα νοσηλευόμενα άτομα με διαβήτη το 21-43% χρειάζεται νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας και η θνητότητα είναι περίπου 25%. Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης και θανάτου είναι 100-250% περισσότερο στους πάσχοντες από διαβήτη σε σύγκριση με άτομα χωρίς διαβήτη. Πού οφείλεται όμως η αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα των πασχόντων από διαβήτη στη νόσο COVID-19; Η αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα αποδίδεται σε: ◊ Διαταραχή της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος λόγω υπεργλυκαιμίας ◊ Κακή ρύθμιση του διαβήτη (υψηλή τιμή γλυκοζυλιωμένης) ◊ Παρουσία χρόνιων επιπλοκών (χρόνια νεφρική νόσος, στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια) ◊ Αυξημένη φλεγμονώδης αντίδραση που παρατηρείται στους πάσχοντες από διαβήτη (καταρράκτης των κυτταροκινών) και μπορεί να οδηγήσει σε θρομβώσεις μεγάλων και μικρών αγγείων και διαταραχή πηκτικότητας. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) τα οποία προέκυψαν από μια μετα-ανάλυση πολλών μελετών, επιβεβαιώνουν τον αυξημένο κίνδυνο θανάτου των πασχόντων από διαβήτη από τον SARS-CoV-2. Συγκεκριμένα: 1. Οι άνδρες με διαβήτη έχουν 39% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από τις γυναίκες που πάσχουν από διαβήτη. 2. Οι πάσχοντες από διαβήτη ηλικίας >65 ετών έχουν τριπλάσιο κίνδυνο θανάτου από αυτούς που είναι στην ίδια ηλικία και δεν έχουν διαβήτη. Όσο αυξάνεται η ηλικία, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος θανάτου (5% για κάθε 1 επιπλέον έτος). 3. Οι παχύσαρκοι πάσχοντες από διαβήτη (ΒΜΙ>30) κινδυνεύ-

ουν 47% περισσότερο από τους μη παχύσαρκους ανθρώπους που δεν έχουν διαβήτη (ΒΜΙ 18,5-25). 4. Οι πάσχοντες που λαμβάνουν ινσουλίνη για τη θεραπεία του διαβήτη, έχουν 79% περισσότερο κίνδυνο να πεθάνουν από τον κορωνοϊό, από αυτούς που πάσχουν από διαβήτη αλλά δε λαμβάνουν ινσουλίνη. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα της μετα-ανάλυσης έδειξαν ότι, όσοι ελάμβαναν μετφορμίνη, είχαν 37% μικρότερη πιθανότητα θανάτου από τον ιό. Επίσης, οι πάσχοντες από διαβήτη έχουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από: 1. Καρδιαγγειακά κατά 39% 2. Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια κατά 81% 3. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια κατά 23%. 4. Επίσης φάνηκε ότι η χρήση των στατινών (φάρμακα για μείωση των επιπέδων χοληστερίνης) συνδέεται με 75% αυξημένη πιθανότητα θανάτου από COVID-19. Όπως εξήγησαν οι ερευνητές, το φαινόμενο αυτό μπορεί να σχετίζεται με την ύπαρξη καρδιαγγειακής νόσου που απαιτούσε θεραπεία με στατίνη. 5. Τέλος, τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (CRP) σχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο θανάτου κατά 15% όταν η τιμή της CRP αυξάνεται κατά 10mg/L. Δεδομένου του αυξημένου κινδύνου για σοβαρή έκβαση της υγείας των πασχόντων από σακχαρώδη διαβήτη όταν νοσούν από COVID-19, είναι σημαντικό, όπως αναφέρει η κ. Μαγγανά, να υπενθυμίσουμε την αναγκαιότητα της εφαρμογής των μέτρων προστασίας για τον SARS-CoV-2 (χρήση μάσκας σε εσωτερικούς χώρους και στους εξωτερικούς όπου υπάρχει συνωστισμός, διατήρηση αποστάσεων, πλύσιμο χεριών). Επίσης πρέπει να τονίσουμε ότι ο πιο σημαντικός τρόπος με τον οποίο τα άτομα με διαβήτη μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά από την COVID-19, είναι να αποφύγουν τη μόλυνση. Το εμβόλιο είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης της μόλυνσης και γι’ αυτό συνιστάται από όλες τις επιστημονικές εταιρείες, όπως και από την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, ως προτεραιότητα στο πρόγραμμα του εμβολιασμού, ο εμβολιασμός των ατόμων με διαβήτη. Επιπροσθέτως τονίζεται η αναγκαιότητα καλής επικοινωνίας του πάσχοντα από διαβήτη με τον θεράποντα ιατρό, για την καλή ρύθμιση του διαβήτη, αντιμετώπιση των επιπλοκών, διευκόλυνση της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας όταν χρειάζεται, ακόμα και για τον τακτικό έλεγχο των πασχόντων. Συνοψίζοντας, καταλήγει η κ. Μαγγανά, θα λέγαμε ότι υπάρχει μια αλληλεπίδραση της πανδημίας COVID-19 (μεταδοτική νόσος) με την πανδημία του σακχαρώδη διαβήτη (πιο συχνή μη μεταδοτική νόσος). Η ύπαρξη του διαβήτη επηρεάζει σοβαρά την πορεία της νόσου COVID-19 και αντιστρόφως ο SARS-CoV-2 έχει σοβαρές επιπτώσεις στα άτομα με διαβήτη. Περισσότερα επιστημονικά δεδομένα στο μέλλον, αναμένεται να αναδείξουν περαιτέρω τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του διαβήτη που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα θανάτου των πασχόντων από διαβήτη στην COVID-19.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

Πηγή: affidea.gr

// 19

Έρευνα για τον διαβήτη //

Μέλαινα ακάνθωση

Πρώιμο σύμπτωμα διαβήτη;

Ο

σύγχρονος τρόπος ζωής με τον συνδυασμό κακής διατροφής και ελλιπούς άσκησης έχουν αυξήσει σε παγκόσμιο επίπεδο την εμφάνιση του σακχαρώδη διαβήτη. Χωρίς όμως το όφελος της έγκαιρης διάγνωσης (και κατ’ επέκταση, της έγκαιρης θεραπείας και αλλαγών στον τρόπο ζωής) πολλοί πάσχοντες αναπτύσσουν πιο σοβαρά προβλήματα υγείας εξαιτίας των επιπλοκών του διαβήτη. Οι ειδικοί λένε ότι όσο πιο γρήγορα λάβετε βοήθεια, τόσο πιο γρήγορα μπορείτε να ελέγξετε τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σας, ελαχιστοποιώντας έτσι τις πιθανότητές σας για τα χειρότερα αποτελέσματα της νόσου. «Η έγκαιρη ανίχνευση του διαβήτη έχει αποδειχθεί ότι αποτρέπει σοβαρές επιπλοκές, όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο, η διαταραχή της όρασης και η νεφρική νόσος», σύμφωνα με την Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία. Γι’ αυτό ακριβώς είναι σημαντικό να ξέρετε τα λίγα σημάδια που τείνουν να εμφανίζονται στα πιο πρώιμα στάδια του διαβήτη και του προδιαβήτη. Συγκεκριμένα, οι ειδικοί λένε ότι υπάρχει ένα σύμπτωμα που μπορεί να παρατηρήσετε στο δέρμα σας. Αν το δείτε, είναι καιρός να κάνετε εξετάσεις για τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σας.

Εάν παρατηρήσετε μια ζώνη σκούρου δέρματος στον σβέρκο σας, κάντε εξετάσεις για διαβήτη Λόγω των αυξημένων επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, τα οποία επηρεάζουν τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα, οι δερματικές παθήσεις είναι συχνές στα άτομα με διαβήτη. Οι ειδικοί λένε ότι πολλοί πάσχοντες από διαβήτη αναπτύσσουν μια πάθηση γνωστή ως μέλαινα ακάνθωση (acanthosis nigricans), η οποία εκδηλώνεται συχνά ως μια σκούρα ζώνη δέρματος, που εντοπίζεται συχνότερα στον σβέρκο. Σε πολλούς πάσχοντες, η μέλαινα ακάνθωση μπορεί να βρεθεί σε άλλες περιοχές του σώματος όπου το δέρμα διπλώνει, όπως τα χέρια, οι μασχάλες ή η βουβωνική χώρα. Εκτός από τον αξιοσημείωτο αποχρωματισμό που σχετίζεται με την πάθηση, μερικοί πάσχοντες αναφέρουν ότι αισθάνονται πιο παχύ το δέρμα που έχει προσβληθεί από μέλαινα ακάνθωση. Οι αλλαγές στο δέρμα εμφανίζονται συνήθως σταδιακά και όχι απότομα. Το προσβεβλημένο δέρμα μπορεί επίσης να έχει μια οσμή, ή φαγούρα.

Η μέλαινα ακάνθωση συχνά είναι το πρώτο σημάδι διαβήτη Η μέλαινα ακάνθωση θεωρείται ένα ιδιαίτερα σημαντικό σύμπτωμα που πρέπει να αναγνωριστεί εγκαίρως, επειδή τείνει να εμφανίζεται νωρίς στη νόσο. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογικής Εταιρείας (AAD), «η μέλαινα ακάνθωση μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι ότι κάποιος έχει διαβήτη». Το σύμπτωμα είναι επίσης γνωστό ότι εμφανίζεται σε άτομα που έχουν προδιαβήτη, καθιστώντας το ένα από τα λίγα ορατά συμπτώματα της πάθησης. Οι ειδικοί λένε ότι αυτό αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να αλλάξει η πορεία της νόσου, προτού εξελιχθεί. «Η αλλαγή του τρόπου ζωής πριν την ανάπτυξη του διαβήτη μπορεί να αποτρέψει τον διαβήτη», υποστηρίζουν οι ειδικοί. Άλλες σοβαρές αιτίες για τη μέλαινα ακάνθωση Ο διαβήτης είναι η πιο κοινή αιτία για τη μέλαινα ακάνθωση, αλλά δεν είναι ο μοναδικός λόγος που μπορεί να εμφανιστεί η πάθηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προκαλείται από ορμονικές διαταραχές, ειδικά σε άτομα με υπολειτουργία του θυρεοειδούς, προβλήματα στα επινεφρίδια ή κύστεις στις ωοθήκες. Φάρμακα και ορισμένα συμπληρώματα διατροφής μπορεί επίσης να ευθύνονται. Ιδιαίτερα ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια, η πρεδνιζόνη και άλλα κορτικοστεροειδή. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η μέλαινα ακάνθωση σχετίζεται με λέμφωμα και καρκίνους του στομάχου, του παχέος εντέρου και του ήπατος. Άλλες φορές, αυτά τα σκοτεινά μπαλώματα στο δέρμα δεν έχουν καμία σχέση με κάποια ιατρική πάθηση. Ένας δερματολόγος μπορεί να σας βοηθήσει να μάθετε τι προκαλεί το αποχρωματισμένο δέρμα σας. Αυτά τα πρόσθετα συμπτώματα μπορεί να σας οδηγήσουν σε διάγνωση διαβήτη Η αναγνώριση των άλλων συμπτωμάτων που σχετίζονται με τον διαβήτη μπορεί να σας βοηθήσει να λάβετε εγκαίρως την ιατρική φροντίδα που χρειάζεστε. Εκτός από τις δερματικές αλλαγές που σχετίζονται με τη μέλαινα ακάνθωση, εάν έχετε τα ακόλουθα, πρέπει σίγουρα να κάνετε εξετάσεις για διαβήτη: ✓✓ συχνή ανάγκη για ούρηση ✓✓ ακούσια απώλεια βάρους ✓✓ προβλήματα όρασης ✓✓ ξηρό δέρμα ή πληγές που δεν επουλώνονται ✓✓ επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ✓✓ αυξημένη πείνα ✓✓ υπερβολική δίψα ✓✓ μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα χέρια ή τα πόδια ✓✓ επίμονη κόπωση

Πηγή: iatropedia.gr

20 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Έρευνα για τον διαβήτη

Διαβήτης: Η απλή κίνηση που μπορεί να αποδειχτεί αποτελεσματική για τη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης

Η

καθιστική ζωή, πέρα από επιβαρυντικός παράγοντας για σειρά προβλημάτων στην υγεία του ανθρώπου, αποτελεί μία σημαντική απειλή για την υγεία των πασχόντων από διαβήτη, ισχυρίζονται επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Καλεντόνιαν της Γλασκώβης στη Σκοτία. Τα επιστημονικά ευρήματα επισημαίνουν ότι το πολύ καθισιό αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, μια κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι πάσχοντες από διαβήτη και η οποία ευθύνεται για σημαντικές βλάβες στην καρδιά, τους νεφρούς, τα μάτια, τα πόδια και τα νεύρα. Δύο μόλις εβδομάδες καθιστικής ζωής ήταν αρκετές για την αύξηση της των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, συμπέρανε η μελέτη των Aye Chan Paing, υποψήφιου Διδάκτορα με θέμα τον Χρόνο Καθιστικής Ζωής και τον Έλεγχο της Γλυκόζης στον Διαβήτη Τύπου 2 και Sebastien Chastin, καθηγητή Δυναμικής Ανθρώπινων Συμπεριφορών Υγείας, με τη συμμετοχή 37 ενηλίκων πασχόντων από διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, η απλή μετάβαση σε όρθια θέση ή το περπάτημα ανά διαστήματα μείωσαν τα επίπεδα, εύρημα που συμφωνεί με αυτά αντίστοιχων ερευνών. Η ΑΠΛΉ ΚΊΝΗΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΦΥΛΆΣΣΕΙ Αλλαγές στον τρόπο ζωής όπως η υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών επιλογών και περισσότερης σωματικής δραστηριότητας, καθώς και η λήψη αντιδιαβητικών φαρμάκων, όπως η μετφορμίνη και η γλιπτίνη, αποτελούν βασικές κινήσεις για τον έλεγχο του διαβήτη τύπου 2.

Ωστόσο, με ένα σύνολο παραγόντων που περιλαμβάνουν την ηλικία, το φύλο, τα επίπεδα άσκησης, τη διατροφή και το βάρος να καθιστούν τη νόσο διαφορετική για κάθε περίπτωση, κίνηση-ματ, σύμφωνα με ερευνητικά ευρήματα, είναι η ρύθμιση του χρόνου που αφιερώνεται στο επικίνδυνο… καθισιό. Μόλις 3 λεπτά περπατήματος ανά τέταρτο της ώρας και στον προσωπικό ρυθμό βαδίσματος του καθενός αποδεικνύονται αποτελεσματικά στη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, επίδραση συγκρίσιμη με εκείνη των φαρμάκων. Σύμφωνα με άλλη μελέτη, αρκεί να κάθεται κανείς λιγότερο από 15 λεπτά για τον καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης. Ουσιαστικά, η εξήγηση πίσω από τα οφέλη του περπατήματος και άλλων τύπων άσκησης στη διαχείριση των επιπέδων γλυκόζης είναι ότι θέτουν σε κίνηση του μύες, οι οποίοι με τη συστολή τους ενεργοποιούν τους μηχανισμούς που επιτρέπουν στα σάκχαρα του αίματος να εισχωρήσουν στα κύτταρα και να τροφοδοτήσουν έτσι το σώμα. Αυτή η διαδικασία μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης. Αν και η σωτήρια αυτή κίνηση για τους πάσχοντες από διαβήτη, ακούγεται εύκολη, δεν είναι πάντα τόσο απλό να υιοθετηθεί. Όπως συστήνουν οι ειδικοί, αρκεί η μετάβαση στην κουζίνα για την παρασκευή ενός αφεψήματος για το περπάτημα λίγων λεπτών ενώ βοηθητική θα μπορούσε να αποδειχθεί και η ορθοστασία κατά τη συνομιλία στο τηλέφωνο.

Πηγή: protothema.gr

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 21

Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία //

22 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία

Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία Μεγαλώνοντας την κοινότητα και διευρύνοντας τη συμμετοχή, τα εκπαιδευτικά παιχνίδια της Diabetes Quiz Academy έκαναν και φέτος τη διαφορά. «Ομάδα που κερδίζει, δεν αλλάζει», λέει το κλισέ και στην περίπτωσή μας δε θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Η δράση «Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία» για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από τον Σακχαρώδη Διαβήτη είχε τόση επιτυχία στην ψηφιακή της εκδοχή το 2020, που δεν άφησε περιθώρια για δεύτερες σκέψεις σχετικά με την επανάληψή της. Ίσα-ίσα, το ζητούμενο ήταν πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί και να μεγαλώσει.

Όπως το έθεσε άλλωστε και ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων - Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), κ. Χρήστος Δαραμήλας με αφορμή την έναρξη της φετινής δράσης: «Επιμένουμε ψηφιακά γιατί πιστεύουμε πως αυτό είναι το μέλλον, αυτό θα ταιριάζει σε ολοένα και ευρύτερα κοινά, ενώ η συγκέντρωση και η αξιολόγηση μεγάλου όγκου στατιστικών δεδομένων από το παιχνίδι θα βοηθάει τόσο εμάς όσο και την επιστημονική κοινότητα να εξελισσόμαστε. Μετά την επιτυχία της εφαρμογής, πηγαίνουμε ένα βήμα παρακάτω, εξειδικεύοντας τα παιχνίδια και την προσπάθειά μας». #144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 23

Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία //

Το ξεκίνημα και ο ψηφιακός δρόμος προς την καθιέρωση Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το «Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία» είχε ήδη αφήσει το στίγμα της επιτυχίας από την πρώτη του χρονιά, το 2019, με τις ενημερωτικές ομιλίες στα σχολεία και τη διοργάνωση του τουρνουά μπάσκετ μεταξύ σχολικών και εφηβικών ομάδων. Η πανδημία μας ανάγκασε σε ψηφιακή στροφή το 2020, όμως η καμπάνια όχι μόνο δεν επηρεάστηκε, αλλά στην πραγματικότητα «απογειώθηκε» μέσα από τη νέα της μορφή. Η συνεργασία με την ισπανική καινοτόμο εταιρεία e-learning Competia, είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία της ψηφιακής ακαδημίας Diabetes Quiz Academy, μέσα από την οποία προσφέρθηκε για πρώτη φορά (τουλάχιστον σ’ ό,τι αφορά την Ελλάδα) η δυνατότητα για την υλοποίηση εκπαιδευτικού παιχνιδιού γνώσεων για το ευρύ κοινό. Στην πράξη, προσκαλέσαμε το κοινό να παίξει και μέσω του social gaming να πληροφορηθεί, να ενημερωθεί, να ευαισθητοποιηθεί και να γίνει πρεσβευτές του μηνύματός μας που αφορά στον υγιεινό τρόπο ζωής, την πρόληψη και την αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη, καθώς και την καταπολέμηση του στίγματος γύρω από τη χρόνια αυτή πάθηση.

Στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας βρισκόταν η παραδοχή ότι μέσα από το παιχνίδι μπορείς να πετύχεις σημαντικά εκπαιδευτικά αποτελέσματα καλώντας ουσιαστικά τον χρήστη να κάνει τη γνώση διασκέδαση και τη διασκέδαση γνώση.

Το τρίπτυχο της νέας προσπάθειας Το ερώτημα της συνέχειας λοιπόν είχε απαντηθεί από την επιτυχία του εγχειρήματος. Το στοίχημα πλέον ήταν να χαραχθεί η κατάλληλη στρατηγική για να πάει η όλη προσπάθεια ένα βήμα παρακάτω και να αξιοποιηθεί η βάση που είχε δημιουργηθεί με την ψηφιακή πλατφόρμα. Άλλωστε, πέρα από την επιτυχία του παιχνιδιού, το brand «Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία» είχε ήδη πάρει χαρακτηριστικά «θεσμού» που θα έπρεπε να αξιοποιηθούν. Το τρίπτυχο πάνω στο οποίο αποφασίστηκε να δομηθεί η προσπάθεια για το 2021 ήταν η εξειδίκευση ως προς τα κοινά, η ανάπτυξη της κοινότητας και η καθιέρωση της ψηφιακής ακαδημίας ως εργαλείου ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

24 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία Η εξειδίκευση ήταν ένα αίτημα που είχε την αφετηρία του αφενός στην πάγια στόχευση της Ομοσπονδίας και αφετέρου σε προτάσεις που κατατέθηκαν από χρήστες της εφαρμογής το 2020. Αρκετοί παίκτες απάντησαν στην ηλεκτρονική έρευνα στο τέλος του παιχνιδιού ότι θα ήθελαν να δουν στο μέλλον πιο εξειδικευμένα παιχνίδια πάνω στον Διαβήτη. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα διαφορετικών παιχνιδιών ανά τύπο Διαβήτη. Σχεδιάστηκαν λοιπόν δύο παιχνίδια: Το «Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη τύπου 1» και το «Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη τύπου 2», κάθε ένα από τα οποία θα εστίαζε το εκπαιδευτικό του υλικό, δηλαδή τις ερωτήσεις του γύρω από την υγεία, την άσκηση και τη διατροφή σε κάθε έναν ξεχωριστά από τους δύο κύριους τύπους Σακχαρώδη Διαβήτη, απευθυνόμενο στοχευμένα στις αντίστοιχες κοινότητες των νοσούντων και στις οικογένειες και τους φροντιστές τους. Η ανάπτυξη της κοινότητας, αποτελούσε μια σημαντική πρόκληση για την όλη προσπάθεια. Και ο λόγος ήταν κυρίως η μεγάλη επιτυχία της πρώτης χρονιάς. Με σχεδόν 1.000 εγγεγραμμένους χρήστες από το 2020 ο πήχης ήταν ήδη ψηλά. Η εκτίμηση ωστόσο εδώ ήταν πως δίνοντας περισσότερες ευκαιρίες και προσφέροντας περισσότερα παιχνίδια στην εφαρμογή θα χτιζόταν μια γραμμή διαρκούς επικοινωνίας με το κοινό-στόχο που θα είχε σαν τελικό αποτέλεσμα τη διεύρυνση της βάσης μας. Με αυτόν τον τρόπο η ανάγκη για ανάπτυξη εξυπηρετούνταν και από την προσπάθεια για εξειδίκευση που θα απέδιδε δύο νέα παιχνίδια.

Τέλος, η καθιέρωση, πέρα από τη συνέχεια της δράσης, έπρεπε να συνδεθεί με τη στόχευση της Ομοσπονδίας να απευθυνθεί στο ευρύ κοινό. Έτσι, αποφασίστηκε πέρα από τα δύο εξειδικευμένα παιχνίδια για τους δύο διαφορετικούς τύπους Διαβήτη, να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί και ένα ακόμα παιχνίδι που θα είχε τα χαρακτηριστικά του πρώτου, θα απευθυνόταν δηλαδή σε μεγαλύτερη μάζα κόσμου. Το παιχνίδι αυτό, με τον τίτλο «Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία», θα αποτελούσε κατά κάποιον τρόπο συνέχεια και εξέλιξη του περσινού, ακριβώς με τον στόχο να καθιερωθεί στη συνείδηση του κόσμου.

Ο σχεδιασμός και η εμπειρία του παιχνιδιού Από την τεχνική σκοπιά ακολουθήθηκαν τα πρότυπα του 2020. Διατηρήθηκε η εφαρμογή Diabetes Quiz Academy η οποία παρέμεινε διαθέσιμη τόσο σε ios όσο και σε android συσκευές. Μέσα στην εφαρμογή προστέθηκαν διαδοχικά τα παιχνίδια που σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν μέσα στη χρονιά. Πρώτα προγραμματίστηκαν τα δύο εξειδικευμένα παιχνίδια. Βασικό ζητούμενο της υλοποίησής τους ήταν η ενεργοποίηση της κοινότητας των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη και η εκπαίδευση όλων των εμπλεκόμενων (πασχόντων και φροντιστών) γύρω από συμπτώματα, λύσεις, επιλογές και δυνατότητες. Η υλοποίηση των παιχνιδιών ήταν διαδοχική με το σκεπτικό της ενεργοποίησης της κοινότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Από την άλλη, σημαντικό στοίχημα ήταν και το σκέλος του περιεχομένου, στην προετοιμασία δηλαδή των ερωτήσεων που θα αποτελούσαν τον πυρήνα των τριών παιχνιδιών. Σε αυτό

το σημείο υπήρξε κομβικής σημασίας η συμβολή της επιστημονικής επιτροπής της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, η οποία αποτελούνταν από τον Πρόεδρο της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, Χρήστο Δαραμήλα, Βιολόγο, MSc: «Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη», «Κλινική και Βιομηχανική Φαρμακολογία και Τοξικολογία», τον Ταμία της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, Γεώργιο Τσούτσα, Ενδοκρινολόγο - Διαβητολόγο, Υποψήφιο Διαδάκτωρα, την Έλενα Βακάλη, Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας ΓΝ Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», IDF Europe YOURAH Steering Committee Member Projects, Ιδρυτικό Μέλος ADRG και μέλος του Συλλόγου Διαβητικών Αθήνας (ΣΥΔΑ), τη Βασιλική Λαζαρίδου, Δι-

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 25

Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία // αιτολόγο – Διατροφολόγο και μέλος του Συλλόγου Ινσουλινοεξαρτώμενων Ατόμων με Νεανικό Διαβήτη Τύπου 1 Ν. Καβάλας «Γλυκιά Αγκαλιά» και Αλέξανδρο Σιτσάνη, Γυμναστή – Φυσιοθεραπευτή. Η επιστημονική επιτροπή δούλεψε σκληρά για αρκετούς μήνες προκειμένου να παραδώσει ένα πακέτο επιστημονικά έγκυρων και άρτιων ερωτήσεων που θα έδιναν με εύληπτο και εκλαϊκευμένο τρόπο την πληροφορία στους χρήστες. Παράλληλα θα έπρεπε να ετοιμαστεί και το εκπαιδευτικό υλικό (τόσο το πληρέστερο και εκτεταμένο macro-content, όσο και το microcontent) που θα τροφοδοτούσε τους συμμετέχοντες με τη βάση της απαιτούμενης γνώσης. Το αποτέλεσμα ήταν αφενός ένα πληρέστατο εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο αναρτήθηκε εξ ολοκλήρου στη νέα ανανεωμένη ιστοσελίδα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, και αφετέρου πάνω από 250 ερωτήσεις σε κάθε ένα από τα τρία παιχνίδια, οι οποίες διασφάλισαν την επάρκεια της εφαρμογής για μεγάλο όγκο χρηστών που ήταν και το ζητούμενο.

Με όλες τις παραπάνω ενέργειες υπήρχε διαθέσιμο content στην εφαρμογή από τα μέσα Μαΐου που ξεκίνησε το «Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη τύπου 2», μέχρι και τις 20 Ιουνίου που ολοκληρώθηκε το «Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη τύπου 1». Η δομή των δύο παιχνιδιών (όπως και του τρίτου που ακολούθησε) ήταν πανομοιότυπη με εκείνη του παιχνιδιού του 2020. Καθένα χωριζόταν σε δύο φάσεις: κατά τη διάρκεια της πρώτης οι συμμετέχοντες λάμβαναν στο κινητό ή το tablet τους εκπαιδευτικό υλικό σχετικά με τη θεματική ενότητα του παιχνιδιού και στη συνέχεια καλούνταν να απαντήσουν σε ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών συναφείς με το εκπαιδευτικό υλικό. Στη δεύτερη φάση, οι παίκτες έπαιζαν online ο ένας εναντίον του άλλου και πάλι μέσω quiz γνώσεων σε ερωτήσεις συναφείς με το αντικείμενο του κάθε παιχνιδιού.

Τα δώρα που επιλέχθηκε να αθλοθετηθούν για τους νικητές των δύο εξειδικευμένων παιχνιδιών, αντανακλούσαν και τη στόχευση στην κοινότητα του Σακχαρώδη Διαβήτη. Έτσι, όσοι συμμετείχαν στα δύο εξειδικευμένα παιχνίδια, είχαν την ευκαιρία να κερδίσουν αντλίες συνεχούς έγχυσης ινσουλίνης, συστήματα συνεχούς καταγραφής, μετρητές γλυκόζης αίματος με τα αναλώσιμά

Πιο συγκεκριμένα, βάσει της κλήρωσης που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 6 Οκτωβρίου 2021 υπό τον συμβολαιογράφο Θεσσαλονίκης κ. Αιμίλιο Μιχαήλ (οδός Φραγκίνη 7), οι νικητές της δράσης «Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη τύπου 1 και στον Διαβήτη τύπου 2» κέρδισαν τα παρακάτω δώρα:

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1: 1. Μαγδαληνή Γιουμίδου: Ένα σύστημα αντλίας ινσουλίνης MiniMed™ 780G της εταιρείας Medtronic 2. Μαρία Χατζημωϋσιάδου: Ένα σύστημα διαχείρισης ινσουλίνης Omnipod DASH® με τα αναλώσιμα 6 μηνών από την εταιρεία Hemoglobe 3. Ζωή Κρεμμύδα: Ένα σύστημα διαχείρισης ινσουλίνης Omnipod DASH® με τα αναλώσιμα 6 μηνών από την εταιρεία Hemoglobe 4. Σταμάτιος Πίττας: Ένα σύστημα συνεχούς καταγρα-

26 //

φής γλυκόζης GlucoMen Day® CGM με κάλυψη αναλωσίμων ενός έτους από την εταιρεία Menarini Diagnostics 5. Αναστασία Γιουμίδου: Ένα σύστημα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης GlucoMen Day® CGM με κάλυψη αναλωσίμων ενός έτους από την εταιρεία Menarini Diagnostics 6. Ειρήνη Γκέλη: Ένας μετρητής Accu-Chek® Guide με κάλυψη ταινιών μέτρησης για έναν χρόνο (48 κουτιά) από την εταιρεία Roche Diabetes

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία 7. Αγγελική Θωμοπούλου: Μία δωρεάν εξέταση και παρακολούθηση των κάτω άκρων για έναν χρόνο προσφορά της εταιρείας Podoclinic και του ειδικού ποδολόγου, εξειδικευμένου στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριου Στυλιανέλλη 8. Μαρία Παπαδημητρίου: Ένας δωρεάν προληπτικός έλεγχος των κάτω άκρων προσφορά της εταιρείας Podoclinic και του ειδικού ποδολόγου, εξειδικευμένου στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριου Στυλιανέλλη 9. Αγγελική Μακρή: Ένας δωρεάν προληπτικός έλεγχος των κάτω άκρων προσφορά της εταιρείας Podoclinic και του ειδικού ποδολόγου, εξειδικευμένου στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριου Στυλιανέλλη

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2: 1. Σταμάτιος Πίττας: Ένας μετρητής γλυκόζης αίματος Accu-Chek® Instant μαζί με τα αναλώσιμα ενός έτους προσφορά της εταιρείας Roche Diabetes 2. Γεωργία Αναστασοπούλου: Ένας μετρητής γλυκόζης αίματος GlucoMen® areo 2K με τα αναλώσιμα ενός έτους προσφορά της εταιρείας Menarini Diagnostics

3. Παναγιώτης Σταχτέας: Μία δωρεάν εξέταση και παρακολούθηση των κάτω άκρων για έναν χρόνο προσφορά της εταιρείας Podoclinic και του ειδικού ποδολόγου, εξειδικευμένου στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριου Στυλιανέλλη 4. Χρυσοβαλάντης Σταχτέας: Ένας δωρεάν προληπτικός έλεγχος των κάτω άκρων προσφορά της εταιρείας Podoclinic και του ειδικού ποδολόγου, εξειδικευμένου στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριου Στυλιανέλλη 5. Φώτης Σταχτέας: Ένας δωρεάν προληπτικός έλεγχος των κάτω άκρων προσφορά της εταιρείας Podoclinic και του ειδικού ποδολόγου, εξειδικευμένου στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριου Στυλιανέλλη

Το τρίτο παιχνίδι βάδισε στον χάρτη που είχε χαραχθεί το αντίστοιχο περσινό κι έτσι σχεδιάστηκε να υλοποιηθεί γύρω από τις 14 Νοεμβρίου, δηλαδή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Σακχαρώδη Διαβήτη. Έτσι, άνοιξαν οι εγγραφές για νέους παίκτες την 1η Νοεμβρίου, ενώ οι «παλιοί» λάμβαναν content ήδη από τα τέλη Οκτώβρη για να κρατάνε ζεστή τη σχέση τους με την εφαρμογή. Αντίστοιχα, και τα δώρα είχαν γενικότερο χαρακτήρα καθώς και η στόχευση του κοινού δεν ήταν πια τόσο εξειδικευμένη. Έτσι, οι 10 πρώτοι παίκτες σε πόντους στην τελική κατάταξη μετά την ολοκλήρωση και των δύο φάσεων κέρδισαν από ένα Smart watch, Xiaomi Mi Watch Lite 41mm (Black).

Η προβολή Η συμμετοχή στα παιχνίδια της δράσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προβολή και την αντίστοιχη δημοσιότητα. Στον τομέα αυτό ακολουθήθηκε μια στρατηγική που ακουμπούσε σε τρεις άξονες. Ο πρώτος, που εφαρμόστηκε κατά κύριο λόγο στα δύο εξειδικευμένα παιχνίδια, στηρίχτηκε στην επικοινωνία της Ομοσπονδίας με τους Συλλόγους/ Σωματεία μέλη της προς τους οποίους εστάλησαν συστηματικές ενημερώσεις. Ο δεύτερος, βασίστηκε στη λειτουργία της σελίδας της δράσης στο Facebook, μέσα από την οποία υπήρχε διαρκής επικοινωνία όσο παίζονταν τα παιχνίδια, ενώ δημοσιεύθηκαν και προωθούμενα posts για μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων. Ο τρίτος άξονας αξιοποίησε την επικοινωνία μέσω ΜΜΕ. Είτε μέσω αποστολής δελτίων Τύπου, είτε μέσω διοργάνωσης Συνέντευξης Τύπου επιζητήθηκε η προώθηση της δράσης και των στόχων της με στόχευση στον μεγαλύτερο δυνατό πολλαπλασιασμό του μηνύματος. Η παραπάνω στρατηγική έφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα και αδιάψευστος μάρτυρας γι’ αυτό είναι οι αριθμοί. Συνολικά, τα δημοσιεύματα που προέκυψαν από τις ενέργειες της Ομοσπονδίας σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, έφτασαν τα 100, ενώ η απήχηση αυτών των δημοσιευμάτων, το πόσες φορές δηλαδή εμφανίστηκαν ή διαβάστηκαν, ξεπέρασε τα 10.000.000!

Αντίστοιχα εντυπωσιακά ήταν και τα αποτελέσματα στα social media. Οι συνολικά 34 δημοσιεύσεις πέτυχαν 435.286 impressions, οι followers της σελίδας ανήλθαν στους 1.170 και τα page likes στα 1.146, ενώ το reach των εν λόγω δημοσιεύσεων έφτασε στο 219.139. Η επίπτωση αυτής της προβολής αντικατοπτρίζεται ασφαλώς και στη συμμετοχή που τελικά επιτεύχθηκε και για την οποία γίνεται αναλυτικότερα λόγος παρακάτω.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 27

Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία //

Οι χορηγοί

ΧΡΥΣΟΣ ΧΟΡΗΓΟΣ

Θα ήταν βέβαια μεγάλη παράληψη να μη γίνει αναφορά στους χορηγούς της δράσης μας και με αυτήν εδώ την αφορμή. Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, η προσπάθεια που σχεδιάστηκε έγινε εφικτό να υλοποιηθεί χάρη στη δική τους αρωγή. Από την πρώτη στιγμή πίστεψαν στην προο- ΑΡΓΥΡΟΙ ΧΟΡΗΓΟΙ πτική της δράσης, την «αγκάλιασαν» και την υποστήριξαν. Φέτος μάλιστα ήταν περισσότεροι από κάθε προηγούμενη χρονιά, αποδεικνύοντας και από αυτήν τη σκοπιά την επιτυχία του «Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία». Στα φετινά παιχνίδια Χρυσός Χορηγός ήταν η Roche Diabetes και Αργυροί χορηγοί η Roche Diagnostics Hellas και η Abbott Laboratories. Στους Υποστηρικτές της ενέργειας περιλαμβάνονται οι εται-

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ

ρείες: Medtronic, Sanofi, ΒΙΑΝΕΞ, AstraZeneca, Novo Nordisk, Menarini Diagnostics, ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ ΛΙΛΛΥ και Hemoglobe. Τους ευχαριστούμε θερμά. Ευχαριστούμε επίσης θερμά την εταιρεία Podoclinic και τον ειδικό ποδολόγο, εξειδικευμένο στο Διαβητικό Πόδι, κ. Ελευθέριο Στυλιανέλλη για την προσφορά των προληπτικών ιατρικών εξετάσεων.

Μια «παρέα» που μεγαλώνει Το ψηφιακό πεδίο λειτουργίας της δράσης είχε επιλεγεί εξαρχής στρατηγικά και για έναν επιπλέον λόγο: Για τον λόγο ότι η πλατφόρμα που φιλοξενεί την εφαρμογή έχει τη δυνατότητα συλλογής και επεξεργασίας του συνόλου των δεδομένων από τα παιχνίδια. Αυτό, πολύ πρακτικά και απλά σημαίνει δύο πράγματα: αφενός τη δυνατότητα των μετρήσιμων αποτελεσμάτων και αφετέρου τη βαθύτερη ματιά σε αυτά τα αποτελέσματα, ώστε να καταλάβουμε προς τα πού πρέπει να κατευθυνόμαστε κάθε φορά και πού να δίνουμε έμφαση ανάλογα με την περιοχή ενδιαφέροντος. Αν, για παράδειγμα, δει κανείς πως οι συμμετέχοντες αποτυγχάνουν περισσότερο στις ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή, γίνεται κατανοητό ότι εκεί ίσως υπάρχει ένα κενό που καλούμαστε να καλύψουμε με τη δουλειά μας σε επίπεδο ενημέρωσης. Επιστρέφοντας στα μετρήσιμα αποτελέσματα, το πρώτο πράγμα που αξίζει να επισημάνουμε έχει να κάνει με τη βάση του κόσμου που ακολούθησε και ακολουθεί την ψηφιακή μας ακαδημία. Και τούτο διότι, όλη αυτή η προσπάθεια κινείται γύρω από τον μεγάλο στόχο να ευαισθητοποιήσουμε και να ενημερώσουμε το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας γύρω από τον Σακχαρώδη Διαβήτη. Κι αν σε ένα πρώτο επίπεδο, η επικοιΤο εντυπωσιακό ξεκίνημα του 2020 έθεσε τις βάσεις και πρακτικά δημιούργησε την κοινότητα από μηδενική βάση. Στη συνέχεια, μέσα από τα τρία παιχνίδια που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2021 το οικοδόμημα μεγάλωνε σταθερά. Σε κάθε βάση έμπαινε και ένα ακόμα λιθαράκι. Τον Μάιο προστέθηκαν ως εγγεγραμμένοι στην εφαρμογή 325 παίκτες, τον Ιούνιο επιπλέον 178, ενώ στο πρόσφατο παιχνίδι του Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκαν άλλες 373 εγγραφές. Έτσι, φτάσαμε σήμερα, οι 927 εγγεγραμμένοι χρήστες του 2020 να διπλασιαστούν σχεδόν, αγγίζοντας τους 1800 (1795). Από αυτούς, το ποσοστό εκείνων που κατέβασαν την εφαρμογή κυμαίνεται σταθερά σε πολύ υψηλά επίπεδα και στα τέσσερα παιχνίδια, από 59% μέχρι 64,3%. Αν μάλιστα εμβαθύνουμε περισσότερο στα στατιστικά δεδομένα που προέκυψαν από τη λειτουργία του παιχνιδιού, μπορούμε να διαπιστώσουμε ακόμα πιο εντυπωσιακά στοιχεία. Επιλέξαμε να σταθούμε στο ίδιο το παιχνίδι και να εξετάσουμε

28 //

νωνία και η δημοσιότητα γύρω από τη δράση (όπως παρουσιάσαμε και παραπάνω) πετυχαίνουν σημαντικά αποτελέσματα ως προς αυτόν τον στόχο, σε ένα δεύτερο, αυτό που ενδιαφέρει είναι να μεγαλώνουμε όσο μπορούμε την ομάδα των ανθρώπων που είναι πιο ενεργοί δίπλα μας, που παρακολουθούν πιο στενά τα θέματα γύρω από τον Διαβήτη. Αυτή η ομάδα ανθρώπων, που ουσιαστικά μπορεί να οριστεί ως μια κοινότητα, είναι βασικό κοινό-στόχος για την Ομοσπονδία μας, και αυτή η ομάδα είναι που σταδιακά είδαμε με μεγάλη χαρά να μεγαλώνει μέσα στο 2021, όπως αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στον ακόλουθο πίνακα.

αθροιστικά παραμέτρους όπως τα challenges που παίχτηκαν, ο χρόνος που δαπανήθηκε στην εφαρμογή και το πλήθος των ερωτήσεων που απαντήθηκαν. Συνοπτικά, τα αποτελέσματα καταγράφονται στον ακόλουθο πίνακα.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία Τα 20.550 challenges αντιστοιχούν σε κατά μέσο όρο 164 ανά παίκτη. Και οι δύο αριθμοί είναι εντυπωσιακοί, αν σκεφτεί κανείς ότι ζητάς από το κοινό όχι απλά να διαβάσει έναν τίτλο και να πληροφορηθεί μια είδηση, αλλά να αφιερώσει προσωπικό χρόνο στην εφαρμογή και το παιχνίδι. Και μιλώντας για χρόνο, τα 17.789 λεπτά χρόνου παιχνιδιού στην εφαρμογή μιλούν από μόνα τους. Για να το δει κανείς πιο σχηματικά, αρκεί να σκεφτεί ότι ο χρόνος αυ-

τός αντιστοιχεί σε περισσότερο από 12 μέρες! Όσον αφορά στις ερωτήσεις, το εργαλείο δηλαδή μέσα από το οποίο προωθούμε τη γνώση γύρω από τον Σακχαρώδη Διαβήτη, οι αριθμοί και πάλι είναι εύγλωττοι. Απαντήθηκαν συνολικά 119.828 ερωτήσεις από τους παίκτες που έπαιξαν και στα τρία παιχνίδια της χρονιάς με τον κάθε παίκτη να απαντά κατά μέσο όρο περίπου 900.

Η αύξηση της γνώσης Μένοντας περισσότερο στα στατιστικά δεδομένα που προέκυψαν από την εφαρμογή σχετικά με τα παιχνίδια και τα αποτελέσματά τους, οφείλουμε να αφιερώσουμε ένα ξεχωριστό κομμάτι στην ενότητα της γνώσης. Στην ανάλυση δηλαδή των αποτελεσμάτων από τη σκοπιά της αύξησης των γνώσεων των συμμετεχόντων στο παιχνίδι γύρω από τον Σακχαρώδη Διαβήτη. Η επιλογή αυτή εξηγείται από την κεντρική στόχευση της καμπάνιας, που δεν είναι άλλη από το να προωθηθεί η γνώση και η ενημέρωση του κοινού γύρω από τα επιλεγμένα θέματα ενδιαφέροντος. Μπορούμε λοιπόν να δούμε αναλυτικά τις επιδόσεις των παικτών με κριτήριο το ποσοστό σωστών απαντήσεων και να συγκρίνουμε ποιο ήταν αυτό το ποσοστό στην αρχή του παιχνιδιού και πώς εξελίχθηκε στο τέλος του. Έτσι, μπορούμε να συνάγουμε κατά πόσο αυτό το ποσοστό αυξήθηκε ή όχι και να συμπεράνουμε κατ’ επέκταση κατά πόσο η γνώση αυξήθηκε ή όχι. Η απάντηση που προκύπτει είναι θετική και συνοδεύεται από ιδιαίτερα θετικούς δείκτες σε όλες τις κατηγορίες ερωτήσεων (Υγεία, Διατροφή, Άσκηση και Χορηγικές ερωτήσεις). Ας δούμε αναλυτικά τα σχετικά στοιχεία ανά παιχνίδι. Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη Τύπου 2 (Μάιος 2021)

Το τελικό επίπεδο γνώσης των παικτών (final knowledge level) που αξιολόγησαν όλο το περιεχόμενο ποικίλλει μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών από 82% έως 86%. Το εύρος του αρχικού επιπέδου γνώσης (initial knowledge level) κυμαίνεται αντίστοιχα μεταξύ 68,2% και 77%. Το παιχνίδι επέτρεψε την εξισορρόπηση του επιπέδου γνώσης μεταξύ κατηγοριών στην πορεία του. Η κατηγορία με το χαμηλότερο επίπεδο γνώσης αρχικά ήταν η Διατροφή, όμως μέσα από το παιχνίδι η τελική γνώση έφτασε το 82,8%, επιτεύχθηκε δηλαδή αύξηση της τάξης του 20%. Η μέση αύξηση της γνώσης μεταξύ των παικτών που εξέτασαν όλο το περιεχόμενο ήταν 14%.

Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη Τύπου 1 (Ιούνιος 2021)

Το εύρος του αρχικού επιπέδου γνώσης (initial knowledge level) κυμαίνεται μεταξύ 72% και 81%. Το τελικό επίπεδο γνώσης των παικτών (final knowledge level) που αξιολόγησαν όλο το περιεχόμενο ποικίλλει μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών από 85% έως 90%. Η κατηγορία με το χαμηλότερο αρχικό επίπεδο γνώσης (initial knowledge level) ήταν και πάλι η Διατροφή, όμως ξανά, μέσα από το παιχνίδι η τελική γνώση (final knowledge level) σε αυτήν την κατηγορία «σκαρφάλωσε» στο 85% (+21%). Βάζουμε Τρίποντο στον Διαβήτη Τύπου 2 (Σεπτέμβριος 2021)

Το εύρος του αρχικού επιπέδου γνώσης (initial knowledge level) κυμαίνεται μεταξύ 72% και 81%. Το τελικό επίπεδο γνώσης των παικτών (final knowledge level) που αξιολόγησαν όλο το περιεχόμενο ποικίλλει μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών από 85% έως 90%. Η κατηγορία με το χαμηλότερο αρχικό επίπεδο γνώσης (initial knowledge level) ήταν και πάλι η Διατροφή, όμως ξανά, μέσα από το παιχνίδι η τελική γνώση (final knowledge level) σε αυτήν την κατηγορία «σκαρφάλωσε» στο 85% (+21%).

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 29

Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία // Το τελικό επίπεδο γνώσης των παικτών (final knowledge level) που αξιολόγησαν όλο το περιεχόμενο ποικίλλει από 86% έως 93%. Το εύρος του αρχικού επιπέδου γνώσης (initial knowledge level) κυμαίνεται μεταξύ 72% και 82%. Το παιχνίδι οδήγησε σε εξισορρόπηση του επιπέδου γνώσης μεταξύ κατηγοριών. Ακολουθώντας σταθερά την παράδοση των προηγούμενων παιχνιδιών, η κατηγορία με το χαμηλότερο επίπεδο γνώσης αρχικά ήταν η Διατροφή, η αύξηση της γνώσης όμως σε αυτήν την κατηγορία την έφερε κοντά στις υπόλοιπες. Τέλος, ανάλογη πορεία είχαν και οι κατηγορίες των χορηγικών ερωτήσεων, ενώ συνολικά, η μέση αύξηση της γνώσης μεταξύ των παικτών που εξέτασαν όλο το περιεχόμενο (>45 προκλήσεις) ήταν 15%.

Γίνεται φανερό ότι σύμπτωση που επαναλαμβάνεται παύει να είναι σύμπτωση. Το μοτίβο της σταθερής αύξησης της γνώσης αποδεικνύει, αν μη τι άλλο, ότι η θεωρία επιβεβαιώνεται στην πράξη. Η θεωρία εδώ είναι πως μέσα από το παιχνίδι μπορεί να απορροφηθεί πληροφορία με αποτελεσματικό τρόπο και τελικά να ανέλθει το γενικό επίπεδο της γνώσης. Ο επόμενος πίνακας δείχνει με αριθμούς συγκεντρωτικά την αλήθεια αυτού του επιχειρήματος.

Πώς αξιολόγησαν το παιχνίδι οι ίδιοι οι παίκτες Ανεξάρτητα από όσα αντικειμενικά δεδομένα μεταφέρουν οι αριθμοί, είναι γεγονός ότι ο ακριβέστερος δείκτης αξιολόγησης οποιασδήποτε ενέργειας είναι η εσωτερική αξιολόγηση, που προέρχεται από όσους συμμετέχουν σε αυτήν. Πολύ δε περισσότερο σε δράσεις όπως τα εκπαιδευτικά παιχνίδια της ψηφιακής ακαδημίας Diabetes Quiz Academy, όπου όλη η ουσία είναι η συμμετοχή των χρηστών και η αλληλεπίδρασή τους με τελικό στόχο τη βελτίωση της γνώσης. Έχει συνεπώς ιδιαίτερο ενδιαφέρον το τι απάντησαν οι ίδιοι οι χρήστες της εφαρμογής στην έρευνα γνώμης που τους στάλθηκε μετά την ολοκλήρωση του τελευταίου παιχνιδιού, τον Νοέμβριο του 2021. Τα αποτελέσματα ήταν το λιγότερο εντυπωσιακά, καθώς το περιεχόμενο του παιχνιδιού κρίθηκε ενδιαφέρον σε ποσοστό 94%, ένα 98% των χρηστών δήλωσαν ότι έμαθαν αρκετά ή πολλά πράγματα από το παιχνίδι, ενώ η εκπαιδευτική διάσταση του παιχνιδιού γενικότερα κρίθηκε θετικά με ποσοστά που ξεπερνούν το 80%. Αυτή μάλιστα η ικανοποίηση, όπως αποτυπώνεται στα παραπάνω γραφήματα, θα φανταζόταν κανείς ότι μπορεί να μετατρέψει τους χρήστες σε πρεσβευτές της δράσης. Πράγματι, κάτι τέτοιο επιβεβαιώνεται και από τη σχετική ερώτηση για το πώς θα έβλεπαν, όσοι συμμετείχαν στη δράση, πιθανότητα να προτείνουν το Diabetes Quiz Academy και σε άλλους.

30 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// Βάζουμε Τρίποντο στην Υγεία Στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας, υπήρχε και ανοιχτό πεδίο που παρότρυνε τους παίκτες να συμβάλλουν με τα σχόλιά τους στην αξιολόγηση το παιχνιδιού. Και οφείλουμε να πούμε, ότι η ικανοποίηση που προκύπτει από τα ενθουσιώδη -κατά κύριο λόγο- σχόλια, αλλά και τις εποικοδομητικές παρατηρήσεις – προτάσεις για το σήμερα και το αύριο της ψηφιακής μας ακαδημίας είναι η καλύτερη επιβράβευση. Αντί λοιπόν, άλλου επιλόγου παραθέτουμε κάποια ενδεικτικά σχόλια που καταγράφηκαν στο αντίστοιχο πεδίο της έρευνας.

Μου άρεσε πολύ να παίζω με δυνατούς αντιπάλους! Εθιστικό!

Δώ ρ α μ ε κ λ ή ρ ω ση και όχι με κ ατάταξη

Μου άρεσε πολύ κ περίμενα κάθε μέρα τις προκ λήσεις με αγων ία!

Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες, σας ευχαριστ ώ

εμπειρία Ήταν μια εξαιρετική να η οποία με βοήθησε ετικά με σχ ά λλ πο κατανοήσω ν άσκηση την διατροφή και τη νούς του διαβητικού ασθε

απαιτητικό ως προς Να γίνει λιγότερο ό ρισσότερο ελαστικ την συμμετοχή, πε ο όν σχέση με το χρ το πρόγραμμα σε

Η εμπειρία μου ήταν πο λύ κα λή και έμαθα πάρα πολλά καινο ύργια πράγματα που δεν ήξερα. Συνεχίσ τε έτσι!

εις

Το παιχνίδι είναι πολύ διασκεδαστικό. Μαθαίνεις νέα πράγματα παίζοντας και ο ανταγωνισμός του παιχνιδιού σε κάνει πιο προσεκτικό

σκεδ στικό, δια Συναρπα τικό εκπαιδευ

αστικό,

Θα ήθελα να έχει περισσότερ ες ερωτήσε ις για τις Αν τ λ ίες ινσουλίν ης.

Λιγότερη καθημερινή συμμετοχή ή περισσότε ρη διάρκεια ώστε να προλ άβουμε και όσοι έχουμε περιορισ μένο χρόνο (προσωπική μου άποψη)

Πάμε για το επόμενο

ΑΝΑΜΕΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

με γ νώσ

Ακόμη μεγα λύτε ρη έμφαση στη ν εκπαίδευση της καθημερινό τητας του διαβή τη και στη σωστή εκ τίμησ η των τιμών το υ σακχάρου

σ τ ην η έμφαση τας ρ ε τ ύ λ α γ Ακόμη με της καθημερινότη ση εκπαίδευ και στη σωστή τη ρ ου β του δια ή ν τιμών του σακ χά τω εκ τίμηση

Κάθε φορά μαθαίνω όλο και περισσότερα, σε σχέση με την πρώτη συμμετοχή μου στο παι χνίδι. Θέ λω να παίξω πάλι το ίδιο παι χνίδι σε λίγους μήνες

αιχ νίδι Ωραίο π

θε λα Άριστη! Θα ή μα η νι ό να τρέχει μ κάποιον εφαρμογή με ς, έτσι άδα νικητή εβδομ ι κίνητρο!» για να υπάρχε

ις ή σε τ ω ρ ες ε τερ βήτη ων ό σ ρι σ ατ δια α πε ρώδη ρον τίδ λείο λ ε φ ο χα ήθ Θα ον σακ για την στο σχ τ ι για υ 1 κα διαβήτη ο π τ ύ ιώ ν μ ε παιδ

Οι βαθμοί πο υ κερδίζον τα ι σε κάθε πρό κ ληση να αποδίδον ται στον κάθε παίκ τη ανεξα ρτήτως αποτελέσματο ς.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

// 31

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ

Εκδηλώσεις Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ //

Δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια της ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. στην ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

17:00 - 18:00:

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

17:00 - 18:00:

∆ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2 2 ∆ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ∆ΗΣΣΑΚΧΑΡΩ∆ΗΣ

17:00 18:00: Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης τύπου 2 / -Μύθοι και αλήθειες στην Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης εµφάνιση του ∆ιαβήτη τύπου 2 / COVID-19 και ∆ιαβήτης Τύπου 2τύπου 2 / Μύθοι και αλήθειες στην εµφάνιση του ∆ιαβήτη τύπου 2 / COVID-19 και ∆ιαβήτης Τύπου 2 18:00 - 19:00:

18:00 - 19:00: Μετάβαση από τον προ-διαβήτη στον ∆ιαβήτη τύπου 2 / ∆ιαβήτης τύπου 2 Μετάβαση από τον προ-διαβήτη στονµε ∆ιαβήτη τύπου 2 / ∆ιαβήτης τύπου 2 και συννοσηρότητα / Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο και συννοσηρότητα / Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο µε ∆ιαβήτη, συµβουλές προστασίας ∆ιαβήτη, συµβουλές προστασίας 19:00 - 20:00:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης

17:00 18:00: 19:00 - 20:00: Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης τύπου 1; /-Πού οφείλεται και πώς Νοµοθεσία της COVID-19 στα άτοµα µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία σχετικά µε Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης τύπουκαλύψεις 1; / Πούαναλωσίµων οφείλεται και Νοµοθεσία της COVID-19 άτοµα µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία σχετικά µε διαχειριζόµαστε καταστάσεις όπως η Υπο/ Υπεργλυκαιµία; / πώς φαρµάκων αλλά και προστασία του στα ασθενή διαχειριζόµαστε Υπο- / Υπεργλυκαιµία; καλύψεις αναλωσίµων / φαρµάκων αλλά και προστασία του ασθενή Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο µεκαταστάσεις ∆ιαβήτη; όπως η 20:00 - 21:00: Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19Συµβουλευτική το άτοµο µε ∆ιαβήτη; 20:00 στον - 21:00: 18:00 - 19:00: ενδυνάµωση και εµψύχωση χρόνια πάσχοντα/ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 18:00∆ιαβήτη - 19:00: Συµβουλευτική ενδυνάµωση και εµψύχωση στον χρόνια πάσχοντα/ Έννοια του αυτοελέγχου στον Σακχαρώδη τύπου 1 / Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον Έννοια του αυτοελέγχου στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 1 / Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον 17:00 18:00: Τρόπος χορήγησης ινσουλίνης / Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης τύπου 2 / Μύθοι και αλήθειες στην Τρόπος χορήγησης ινσουλίνης / Πώς κάνω µέτρηση; / COVID-19 και αυτοέλεγχος Ξεκίνησαν τα δωρεάν επιμορφωτικά σεμινά- ΣΑΒΒΑΤΟ εµφάνιση του ∆ιαβήτη τύπου 2 / COVID-19 και ∆ιαβήτης Τύπου 2 Πώς κάνω µέτρηση; / COVID-19 και αυτοέλεγχος ΣΑΒΒΑΤΟ 19:00 - 20:00: 18:00 - 19:00: ρια της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων 19:00 - 20:00: Συµβουλευτική ενδυνάµωση και εµψύχωση στον χρόνια πάσχοντα / Μετάβαση από τον προ-διαβήτη στον ∆ιαβήτη τύπου 2 / ∆ιαβήτης τύπου 2 10:00 11:00: – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Συµβουλευτική ενδυνάµωση Διαβήτη και εµψύχωση χρόνια // 10:00 - 11:00: καιµέτρηση; συννοσηρότητα / Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο µε ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον Πώς στον και πότε κάνωπάσχοντα (Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ.) για πάσχοντες από Σακχαρώδη ∆ιαβήτη, συµβουλές προστασίας Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον Πώς και πότε κάνω µέτρηση; / 2 20:00 - 21:00: Η σηµαντικότητα της διατροφής στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 17:00 - 18:00: 19:00 - 20:00: Διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 και για τους φροντι20:00 21:00: Η σηµαντικότητα της διατροφής στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2 Νοµοθεσία της COVID-19 σταΤιάτοµα ∆ιαβήτη ∆ιαβήτης / Νοµοθεσία 12:00: είναι ο µε Σακχαρώδης τύπου 1; / Πού 11:00 οφείλεται και- πώς Νοµοθεσία της COVID-19 στα άτοµα µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία σχετικά µε στές τους στην Περιφέρεια Ανατολικής ΜακεδοΝοµοθεσία της COVID-19 στα άτοµαΈννοια µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία 11:00 - 12:00: σχετικά µε καλύψεις αναλωσίµων/ φαρµάκωνκαταστάσεις αλλά και προστασία του αυτοελέγχου Σακχαρώδη ∆ιαβήτη 2 / του ασθενή διαχειριζόµαστε όπως η Υπο- / Υπεργλυκαιµία; καλύψειςστον αναλωσίµων / φαρµάκων αλλάτύπου και προστασία σχετικά µε καλύψεις αναλωσίµων/ φαρµάκων αλλά και προστασία Έννοια του αυτοελέγχου τη στιγμή της συγγραφής του Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο µε ∆ιαβήτη; 20:00 - 21:00: του ασθενή νίας Θράκης. Μέχρι Μύθοι και αλήθειες στη διατροφή στον ∆ιαβήτη τύπου 2 στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2 / 18:00 -έχουν 19:00: του ασθενή Συµβουλευτική ενδυνάµωση και εµψύχωση πάσχοντα/ Μύθοι και αλήθειεςστον στη χρόνια διατροφή στον ∆ιαβήτη τύπου 2 συγκεκριμένου άρθρου ήδη πραγματοποιη- 12:00 - 13:00: µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον 12:00 - 13:00: θεί στις πόλεις της Δράμας, της Καβάλας και της Νοµοθεσία: Πώς Κρούσµα ΣΑΒΒΑΤΟ λειτουργούν – Πώς αξιοποιούνται: Τρόπος χορήγησης ινσουλίνης / ΣΑΒΒΑΤΟ Νοµοθεσία: Πώς λειτουργούν – Πώς Κίτρινη και Λευκή κάρτα του ΕΟΦ / Επιτροπή ελέγχου προστασίας τωναξιοποιούνται: Ξάνθης, ενώ επίκεινται ναµέτρηση; πραγματοποιηθούν στην Πώς κάνω / COVID-19 και αυτοέλεγχος ΣΑΒΒΑΤΟ Έννοια του αυτοελέγχου στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 1 /

ΣΑΚΧΑΡΩ∆ΗΣ ∆ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 1ΤΥΠΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ∆ΗΣ ∆ΙΑΒΗΤΗΣ

1

Κίτρινη και Λευκή κάρτα του ΕΟΦ / Επιτροπή ελέγχου προστασίας των 19:00 20:00: του 2022, στην δικαιωµάτων των ληπτών υπηρεσιών 10:00 - 11:00: υγείας πόλη της Κομοτηνής τον- Ιανουάριο 10:00 -ενδυνάµωση 11:00:και δικαιωµάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας Συµβουλευτική εµψύχωση στον χρόνια πάσχοντα / 10:00 11:00: Σακχαρώδηςπόλη ∆ιαβήτης και άσκηση / Η σηµαντικότητα της 13:00 - 14:00: της Ορεστιάδας τον Φεβρουάριο 2022 Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας/περιβάλλον Πώς και πότε κάνω13:00 µέτρηση; / - 14:00: Σακχαρώδης ∆ιαβήτης καιτου άσκηση ΗΑνθρώπινα σηµαντικότητα της διατροφής στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη λάθη, σφάλµατα και ανεπιθύµητα συµβάντα στη∆ιαβήτη φροντίδα 20:00 - 21:00: Η σηµαντικότητα της διατροφής στον Σακχαρώδη τύπουτων 2 και στην πόλη της Αλεξανδρούπολης τον Μάρτιο διατροφής στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη Ανθρώπινα λάθη, σφάλµατα και ανεπιθύµητα συµβάντα στη φροντίδα των 11:00 - 12:00: µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία και δικαιώµατα των ανθρώπων µε Νοµοθεσία της COVID-19 στα άτοµα µε ∆ιαβήτηασθενών / Νοµοθεσία 11:00 12:00: του 2022. 11:00 12:00: ασθενών µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία και δικαιώµατα των ανθρώπων µε σχετικά µε καλύψειςγλυκόζης αναλωσίµων/ φαρµάκων αλλά και προστασία Έννοια του αυτοελέγχου στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2 / Αντλίες ινσουλίνης και συστήµατα καταγραφής / Νέα Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2 Αντλίες και συστήµατα / Νέα Σακχαρώδη τύπου 22 ασθενή ινσουλίνης Μύθοι και αλήθειες στη διατροφή∆ιαβήτη στον ∆ιαβήτη τύπου δωρεάνγια επιμορφωτικά σεμινάρια υλοποιούνται φάρµακα καιΤα συστήµατα τηντου καλύτερη διαχείριση του ∆ιαβήτη καταγραφής 14:00γλυκόζης – 14:30: φάρµακα και συστήµαταΠροτύπου για την καλύτερη διαχείριση του12:00 ∆ιαβήτη- 13:00: 14:00 – 14:30: στο πλαίσιο της πράξης «Ανάπτυξη 12:00 - 13:00: ∆ιάλειµµα ΣΑΒΒΑΤΟ Νοµοθεσία: Πώς λειτουργούν 12:00 στην - 13:00: ∆ιάλειµµα – Πώς αξιοποιούνται: Ποιότητα ζωής ασθενών µε Ποιότητας ∆ιαβήτη Μοντέλου Αγωγή Υγείας, 14:30 - 15:30: Κίτρινη και Λευκή κάρτα του ΕΟΦ / Επιτροπή ελέγχου προστασίας των Ποιότητα ζωής ασθενών µε ∆ιαβήτη 14:30 - 15:30: - 11:00: 13:00 - 14:00: δικαιωµάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας µε ∆ιαβήτη Αυτοφροντίδα10:00 - Μακροχρόνια Φροντίδα Ποιότητα ζωής ασθενών 13:00 14:00: Ποιότητα ζωής ασθενών µε ∆ιαβήτη Σακχαρώδης ∆ιαβήτης και άσκηση / Η σηµαντικότητα της 13:00 14:00: ∆ιαχείριση και αντιµετώπιση καταστάσεων, η ποιότητα 15:30 - 16:30: Ασθενών μεαγχογόνων Σακχαρώδη Διαβήτη», η οποία διατροφής στονκαι Σακχαρώδη ∆ιαβήτηαγχογόνων καταστάσεων, η Ανθρώπινα σφάλµατα και- ανεπιθύµητα συµβάντα στη φροντίδα των ∆ιαχείριση αντιµετώπιση ποιότητα λάθη, 15:30 16:30: ζωής ως βιοψυχοκοινωνικό φαινόµενο Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη Τύπου 2 / εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμαφαινόµενο «Ανα11:00 - 12:00: ασθενών µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία καιΣακχαρώδη δικαιώµατα των∆ιαβήτη ανθρώπων µε 2 / ζωής ως βιοψυχοκοινωνικό Επιπλοκές στον Τύπου 14:00 - 14:30: Τι πρέπει να προσέχω / Νέα∆ιαβήτη φάρµακα Αντλίες ινσουλίνης και2014-2020» συστήµατα καταγραφής γλυκόζης / Νέα Σακχαρώδη τύπουκαι 2 συστήµατα για την καλύτερη τολική Μακεδονία Θράκη και 48ωρου. Επιπλέον, πληροφορούμε όλους όσους θα παρακολου14:00 - 14:30: Τι πρέπει να προσέχω / Νέα φάρµακα και συστήµατα για την καλύτερη ∆ιάλειµµα διαχείριση του ∆ιαβήτη φάρµακα και συστήµατα για την καλύτερη διαχείριση του ∆ιαβήτη 14:00 – 14:30: υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρω∆ιάλειµµα διαχείριση του ∆ιαβήτη θήσουν τα σεμινάρια ότι είναι υποχρεωτική η χρήση μάσκας 12:00 13:00: ∆ιάλειµµα 14:30 - 15:30: 16:30 – 17:30: ζωής µε ∆ιαβήτη 14:30 -ασθενών 15:30: 14:30 16:30 – 17:30: Ένωσης μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. και αντιµετώπιση στις- 15:30: αίθουσες όπου αυτά θα πραγματοποιούνται. Νοµοθεσία:παϊκής Πώς λειτουργούν - Ποιότητα Πώς αξιοποιούνται: Κίτρινη και ∆ιαχείριση αγχογόνων καταστάσεων /Η ποιότητα ζωής ως 13:00 - 14:00: Ποιότητα µε ∆ιαβήτη Νοµοθεσία: Πώς λειτουργούν - Πώς αξιοποιούνται: Κίτρινη και ζωής ασθενών ∆ιαχείριση και αντιµετώπιση αγχογόνων καταστάσεων / Η ποιότητα ζωής ως Λευκή κάρταΓια τουτην ΕΟΦ/ Επιτροπή ελέγχου των βιο-ψυχοκοινωνικό φαινόµενο εγγραφή σας στις εκπαιδευτικές δράσεις της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ., Ο Πρόεδρος και τα Μέλη του Δ.Σ. της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. θα ∆ιαχείριση καιπροστασίας αντιµετώπιση αγχογόνων καταστάσεων, η ποιότητα 15:30 - 16:30: Λευκή κάρτα του ΕΟΦ/ Επιτροπή ελέγχου προστασίας των βιο-ψυχοκοινωνικό φαινόµενο δικαιωµάτωνμπορείτε των ληπτώνναυπηρεσιών υγείας 17:30 - 18:30: ζωής ως βιοψυχοκοινωνικό φαινόµενο Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη Τύπου 2 / θερμά την Περιφέρεια Ανατοεπικοινωνήσετε στα τηλέφωνα: ήθελαν να ευχαριστήσουν δικαιωµάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας 17:30 - /18:30: 14:00 - 14:30: πρέπει να προσέχω / Νέα φάρµακα και συστήµατα για την καλύτερη 15:30 - 16:30: ∆ιαβήτης τύπου 2 Τικαι ολικής ρόλος της άσκησης Μακεδονίας Θράκης, αλλάάσκησης και τους τοπικούς ΔήΠ.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.Δ.ΙΑ.: 210 520 1474 6955484580 15:30 16:30: ∆ιαβήτης τύπου 2 και ο ρόλος ∆ιάλειµµα διαχείριση του ∆ιαβήτη Μύθοι και αλήθειες στη διαχείριση του ∆ιαβήτη / Ο ρόλος των Ο ρόλος των Συλλόγων ∆ιαβητικών και της Οµοσπονδίας στην της υποστήριξη / 14:30 -και 15:30: μους για την άριστη συνεργασία και παραχώ16:30 – 17:30: Μύθοι αλήθειες στη διαχείριση του ∆ιαβήτη / Ο ρόλος των Ο ρόλος των Συλλόγων ∆ιαβητικών καιτη τηςδωρεάν Οµοσπονδίας στην υποστήριξη ΣύλλογοςκαιΔιαβητικών Ν. Ροδόπης «ΓΛΥΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»: Συλλόγων ∆ιαβητικών της Οµοσπονδίας στην υποστήριξη τωνΚίτρινη ανθρώπων µε ∆ιαχείριση ∆ιαβήτη και αντιµετώπιση αγχογόνων καταστάσεων / Η ποιότητα Νοµοθεσία: Πώς λειτουργούν - Πώς των αξιοποιούνται: και ζωής ως ρηση αιθουσών για την υλοποίηση των επιμορφωτικών Συλλόγων ∆ιαβητικών και της Οµοσπονδίας στην υποστήριξη των των ανθρώπων µε ∆ιαβήτη ανθρώπων µε25310 ∆ιαβήτη86009 -Λευκή κάρτα του ΕΟΦ/ Επιτροπή ελέγχου προστασίας των βιο-ψυχοκοινωνικό φαινόµενο 6985761968 ανθρώπων ∆ιαβήτη σεμιναρίων. δικαιωµάτων τωνµεληπτών υπηρεσιών 17:30 - 18:30: 16:30 – 17:30: Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη /υγείας 16:30 – 17:30: Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη / Σύλλογος Διαβητικών Ν. Έβρου: 6959868515 15:30 16:30: ∆ιαβήτης τύπου 2 και ο ρόλος της άσκησης / Τι πρέπει να προσέχω Συμπαραστάτες μας, επίσης, σε όλη αυτήν την προσπάθεια της Μύθοι και αλήθειες στη διαχείριση του ∆ιαβήτη / Ο ρόλος των Ο ρόλος των Συλλόγων ∆ιαβητικών και της Οµοσπονδίας στην υποστήριξη Τι πρέπει να προσέχω 17:30 - 18:30: Ενημερώνουμε όλους όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν στα επι- των ανθρώπων Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. είναι οι τοπικοί Σύλλογοι των Ατόμων με ΣακχαΣυλλόγων ∆ιαβητικών και της Οµοσπονδίας στην υποστήριξη των µε ∆ιαβήτη 17:30 - 18:30: Ανθρώπινα λάθη, σφάλµατα καιανθρώπων ανεπιθύµητα συµβάντα στη ∆ιαβήτη μορφωτικά σεμινάρια ότιµε λόγω των υγειονομικών πρωτοκόλλων ρώδη Διαβήτη, οι οποίοι είναι: Σύλλογος Διαβητικών Ν. Δράμας, Ανθρώπινα λάθη, σφάλµατα και ανεπιθύµητα συµβάντα στη 16:30 – 17:30: Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη / φροντίδα των ασθενών µε ∆ιαβήτη /αποφυγή Νοµοθεσία και δικαιώµατα που ισχύουν για την διασποράς του/νέου κορωνοϊού, Σύλλογος Ινσουλινοεξαρτώμενων Ατόμων με Νεανικό Διαβήτη Ν. των1της ασθενών µε ∆ιαβήτη Νοµοθεσία και δικαιώµατα Τι φροντίδα πρέπει να προσέχω των ανθρώπων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου οι ενήλικες συμμετέχοντες θα πρέπει να επιδεικνύουν πιΚαβάλας «ΓΛΥΚΙΑ ΑΓΚΑΛΙΑ», Σύλλογος Διαβητικών Ν. Ροδόπης 17:30 18:30: των ανθρώπων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 1 Ανθρώπινα λάθη, σφάλµατα και ανεπιθύµητα συµβάντα στη στοποιητικό εμβολιασμού ή πιστοποιητικό νόσησης του «ΓΛΥΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» και Σύλλογος Διαβητικών Ν. Έβρου, τους φροντίδα των ασθενών µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία και δικαιώµατα τελευταίου εξαμήνου. Σχετικά με τους ανηλίκους από 4 οποίους ευχαριστούμε θερμά, γιατί … όλοι μαζί μπορούμε! των ανθρώπων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 1 – 17 ετών, σας ενημερώνουμε ότι απαιτείται είτε πιστοποιητικό εμβολιασμού είτε πιστοποιητικό νόσησης τελευΓια περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη δράση της ταίου εξαμήνου ή πιστοποιητικό αρνητικού αποτελέσμαΠ.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα: τος self test τελευταίου 24ώρου ή rapidΚΟΙΝΩΝΙΚΟ test τελευταίου https://glikos-planitis.gr. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ Ε.Π. “ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ Ε.Π. “ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ 2014-2020” Ε.Π. “ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ 2014-2020” 2014-2020”

32 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης τύπου 2 / Μύθοι και αλήθειες στην εµφάνιση του ∆ιαβήτη τύπου 2 / COVID-19 και ∆ιαβήτης Τύπου 2

18:00 - 19:00:

Μετάβαση από τον προ-διαβήτη στον ∆ιαβήτη τύπου 2 / ∆ιαβήτης τύπου 2 και συννοσηρότητα / Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο µε ∆ιαβήτη, συµβουλές προστασίας

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17:00 - 18:00:

19:00 - 20:00:

Τι είναι ο Σακχαρώδης ∆ιαβήτης τύπου 1; / Πού οφείλεται και πώς διαχειριζόµαστε καταστάσεις όπως η Υπο- / Υπεργλυκαιµία; Πώς επηρεάζει η πανδηµία COVID-19 το άτοµο µε ∆ιαβήτη;

Νοµοθεσία της COVID-19 στα άτοµα µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία σχετικά µε καλύψεις αναλωσίµων / φαρµάκων αλλά και προστασία του ασθενή

20:00 - 21:00:

18:00 - 19:00:

Συµβουλευτική ενδυνάµωση και εµψύχωση στον χρόνια πάσχοντα/ Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον

Έννοια του αυτοελέγχου στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 1 / Τρόπος χορήγησης ινσουλίνης / Πώς κάνω µέτρηση; / COVID-19 και αυτοέλεγχος

ΣΑΒΒΑΤΟ

19:00 - 20:00:

Συµβουλευτική ενδυνάµωση και εµψύχωση στον χρόνια πάσχοντα / Κρούσµα µε COVID-19 στο οικογενειακό µας περιβάλλον

10:00 - 11:00:

20:00 - 21:00:

Πώς και πότε κάνω µέτρηση; / Η σηµαντικότητα της διατροφής στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2

Νοµοθεσία της COVID-19 στα άτοµα µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία σχετικά µε καλύψεις αναλωσίµων/ φαρµάκων αλλά και προστασία του ασθενή

11:00 - 12:00:

Έννοια του αυτοελέγχου στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2 / Μύθοι και αλήθειες στη διατροφή στον ∆ιαβήτη τύπου 2

ΣΑΒΒΑΤΟ

Νοµοθεσία: Πώς λειτουργούν – Πώς αξιοποιούνται: Κίτρινη και Λευκή κάρτα του ΕΟΦ / Επιτροπή ελέγχου προστασίας των δικαιωµάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας

ΣΑΚΧΑΡΩ∆ΗΣ ∆ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 1

10:00 - 11:00: Σακχαρώδης ∆ιαβήτης και άσκηση / Η σηµαντικότητα της διατροφής στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη

11:00 - 12:00:

Αντλίες ινσουλίνης και συστήµατα καταγραφής γλυκόζης / Νέα φάρµακα και συστήµατα για την καλύτερη διαχείριση του ∆ιαβήτη

12:00 - 13:00:

12:00 - 13:00:

13:00 - 14:00:

Ανθρώπινα λάθη, σφάλµατα και ανεπιθύµητα συµβάντα στη φροντίδα των ασθενών µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία και δικαιώµατα των ανθρώπων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 2

14:00 – 14:30: ∆ιάλειµµα

14:30 - 15:30:

Ποιότητα ζωής ασθενών µε ∆ιαβήτη

13:00 - 14:00:

Ποιότητα ζωής ασθενών µε ∆ιαβήτη

∆ιαχείριση και αντιµετώπιση αγχογόνων καταστάσεων, η ποιότητα ζωής ως βιοψυχοκοινωνικό φαινόµενο

14:00 - 14:30: ∆ιάλειµµα

14:30 - 15:30:

15:30 - 16:30:

Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη Τύπου 2 / Τι πρέπει να προσέχω / Νέα φάρµακα και συστήµατα για την καλύτερη διαχείριση του ∆ιαβήτη

16:30 – 17:30:

Νοµοθεσία: Πώς λειτουργούν - Πώς αξιοποιούνται: Κίτρινη και Λευκή κάρτα του ΕΟΦ/ Επιτροπή ελέγχου προστασίας των δικαιωµάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας

15:30 - 16:30:

Μύθοι και αλήθειες στη διαχείριση του ∆ιαβήτη / Ο ρόλος των Συλλόγων ∆ιαβητικών και της Οµοσπονδίας στην υποστήριξη των ανθρώπων µε ∆ιαβήτη 16:30 – 17:30: Επιπλοκές στον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη / Τι πρέπει να προσέχω

∆ιαχείριση και αντιµετώπιση αγχογόνων καταστάσεων / Η ποιότητα ζωής ως βιο-ψυχοκοινωνικό φαινόµενο

17:30 - 18:30:

∆ιαβήτης τύπου 2 και ο ρόλος της άσκησης / Ο ρόλος των Συλλόγων ∆ιαβητικών και της Οµοσπονδίας στην υποστήριξη των ανθρώπων µε ∆ιαβήτη

17:30 - 18:30:

Ανθρώπινα λάθη, σφάλµατα και ανεπιθύµητα συµβάντα στη φροντίδα των ασθενών µε ∆ιαβήτη / Νοµοθεσία και δικαιώµατα των ανθρώπων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη τύπου 1

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ Ε.Π. “ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ 2014-2020”

#142 | ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2021

// 33

ΣΑΚΧΑΡΩ∆ΗΣ ∆ΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2

17:00 - 18:00:

Διατροφή // διαβήτη // Έρευνα για τον

Πώς επιστρέφω στις διατροφικές μου συνήθειες μετά τις γιορτές; γράφει η Βασιλική Λαζαρίδου, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Ε

ίναι γεγονός πως μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων οι περισσότεροι νιώθουμε πως έχουμε φάει παραπάνω, πως ίσως ξεφύγαμε στα γιορτινά εδέσματα και βλέπουμε την αλλαγή της χρονιάς σαν μια ευκαιρία να θέσουμε πιο υγιεινούς στόχους. Αυτή η σκέψη, αν και γίνεται για καλό, ενέχει κάποιους κινδύνους στην επίτευξή της. Ας τους δούμε αναλυτικά: 1. Θέτουμε υπερβολικούς, μη εφικτούς στόχους Ακόμη κι αν δεν υπάρχει ιδιαίτερη μεταβολή στο βάρος μας, πολλές φορές η αρχή του νέου έτους, μας δίνει την αίσθηση ότι είναι ευκαιρία να πιέσουμε τον εαυτό μας, για να πετύχουμε το βέλτιστο του στόχου που έχουμε θέσει. Η στοχοθεσία που κάνουμε λοιπόν, είναι ανέφικτη γιατί δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες που έχουμε ή γιατί το χρονικό περιθώριο που έχουμε θέσει είναι πολύ σύντομο για να δούμε τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μας.

34 //

2. Δε συνυπολογίζουμε τους παράγοντες που μπορούν να μας βγάλουν εκτός προγράμματος Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, μπορεί η αρχή του έτους να μας κάνει πιο αισιόδοξους, αλλά χρειάζεται να είμαστε ψύχραιμοι και να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε όλες εκείνες τις δυσκολίες που ίσως συναντήσουμε ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι για παν ενδεχόμενο! Για παράδειγμα, η οδηγία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για ήπια άσκηση είναι 150 λεπτά την εβδομάδα. Ωστόσο, δεν μπορούμε να βρούμε χρόνο μέσα στην εβδομάδα εξαιτίας της εργασίας μας και περπατάμε από μια ώρα το Σαββατοκύριακο. Αποτέλεσμα αυτού θα είναι, να καταπονείται το σώμα για δύο μέρες και τις υπόλοιπες να είναι σε απραξία. Αυτό που χρειάζεται να κάνουμε λοιπόν, είναι μέσα στην εβδομάδα να είμαστε όσο δραστήριοι μπορούμε, για παράδειγμα, να ανεβοκατεβαίνουμε από τις σκάλες, να μη χρησιμοποιούμε το αυτοκίνητο για μικρές αποστάσεις, να πετάμε τα σκουπίδια στον πιο μακρινό κάδο κ.ά.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

ΓλυκιάΖωή

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

3. Προτιμούμε να κάνουμε τη δική μας έρευνα για να βρούμε την κατάλληλη δίαιτα για εμάς Το διαδίκτυο είναι η πρώτη πηγή έρευνας για πληροφορίες και ευτυχώς (ίσως και δυστυχώς κάποιες φορές) υπάρχει πληθώρα αυτών ελεύθερες. Ωστόσο, στα θέματα που αφορούν την υγεία μας, χρειάζεται να εμπιστευόμαστε τους ειδικούς. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά τη διατροφή μας, η οποία επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης του αίματός μας, χρειάζεται να έχουμε πλήρη επίγνωση των διατροφικών επιλογών μας γιατί κάποιο τρόφιμο που θα επιλέξουμε, μπορεί να μεταβάλλει τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματός μας με τρόπο που δεν ξέρουμε και να οδηγηθούμε σε υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία. Όσο για το γενικότερο πλάνο της διατροφής μας, χρειάζεται να καλύπτουμε τις ανάγκες του βασικού μεταβολισμού μας, της δραστηριότητας της οποίας έχουμε, τις ανάγκες μας σε όλα τα θρεπτικά συστατικά, να ελέγχουμε την ποιότητα του ύπνου μας κλπ. Όλα αυτά μπορούν και πρέπει να είναι υπό τον έλεγχο του επαγγελματία υγείας. 4. Δεν κάνουμε την προσπάθειά μας περισσότερο διασκεδαστική Σίγουρα ακούγεται κάπως οξύμωρο ότι μπορεί να γίνει διασκεδαστικό το να προσπαθεί κάποιος να χάσει βάρος, αλλά είναι αλήθεια. Όταν λέμε διασκεδαστικό, εννοούμε να κάνουμε πράγματα που μας χαλαρώνουν και κάνουν πιο ευχάριστη τη διαδικασία αλλαγής διατροφικών συνηθειών. Για παράδειγμα, το να κάνουμε ένα γεύμα σαν ιεροτελεστία, όπως το απογευματινό σνακ, το οποίο θα μπορούσε να συνοδεύεται από έναν καφέ, να το απολαύσουμε σε ένα συγκεκριμένο σημείο του σπιτιού που το αισθανόμαστε αναπαυτικό και ευχάριστο. Μία άλλη ιδέα είναι να μοιραστούμε κάποιες αλλαγές με ένα άτομο της οικογένειάς μας, κάποιον φίλο, όπως το καθημερινό περπάτημα, ή να βάλουμε ένα στοίχημα για τον συνολικό αριθμό βημάτων που έχουμε κάνει.

Η Πανελλήνια Οµοσπονδία Σωµατείων - Συλλόγων Ατόµων µε Σακχαρώδη ∆ιαβήτη είναι µια οργάνωση µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. ΣΚΟΠΟΣ µας είναι η διασφάλιση των δικαιωµάτων των ατόµων µε ∆ιαβήτη και η ενηµέρωσή τους µέσω διαφόρων ηµερίδων, συνεδρίων και της «ΓΛΥΚΙΑΣ ΖΩΗΣ».

Το περιοδικό που κρατάτε στα χέρια σας διανέµεται δωρεάν στα µέλη των συλλόγων µας και όχι µόνο, χάρη στην ευγενική χορηγία των εταιρειών που διαφηµίζονται στις σελίδες του. Για την κάλυψη όµως των ετήσιων εξόδων αποστολής του περιοδικού µας στο σπίτι σας έχει ορισθεί η συµβολική ετήσια συνδροµή των 15,00 ΕΥΡΩ, µέσω λογαριασµού σε τράπεζα. Σε περίπτωση που κάποιος κάνει εγγραφή στη µέση ή προς το τέλος του τρέχοντος ηµερολογιακού έτους (και για να µην επιβαρύνεται µε ολόκληρο το ποσό) η συµβολική τιµή είναι 4 ευρώ ανά τεύχος.

Τράπεζα: Alpha Bank Αριθµός Λογαριασµού: 501002002005385 IBAN: GR5201405010501002002005385 ∆ικαιούχος: ΠΟΣΣΑΣ∆ΙΑ Κατά την κατάθεση της συνδροµής σας στον ανωτέρω τραπεζικό λογαριασµό είναι απαραίτητο να αναφέρετε στην αιτιολογία το ονοµατεπώνυµό σας. Μόλις καταβάλλετε το ποσό της συνδροµής σας, παρακαλείσθε θερµά να ενηµερώνετε τη Γραµµατεία της ΠΟΣΣΑΣ∆ΙΑ στο τηλέφωνο 210 5201474, κ. Κατερίνα Χαρίτου, καθηµερινά από τις 10:00 - 14:00.

5. Δεν επιβραβεύουμε αρκετά τον εαυτό μας Τελευταίο αλλά καθόλου ασήμαντο είναι πως πολλές φορές ξεχνάμε ότι σε όποια ηλικία κι αν βρισκόμαστε, η επιβράβευση για ό,τι έχουμε καταφέρει, μας δίνει δύναμη και ώθηση να συνεχίσουμε την προσπάθειά μας. Ακόμη κι αν δεν έχουμε καταφέρει όλους τους στόχους μας στο χρονικό διάστημα που έχουμε θέσει σαν όριο, σημασία έχει πως επιμένουμε να προσπαθούμε. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η καθημερινότητα με τον Σακχαρώδη Διαβήτη απαιτεί την καθημερινή μας προσοχή, αρκετές φορές μέσα στη μέρα.

Καλή χρονιά!

Αγαπητοί µας φίλοι, συνεργάτες και υποστηρικτές µπορείτε να ενηµερώνεστε για όλες τις εξελίξεις γύρω από τον Σακχαρώδη ∆ιαβήτη και τα νέα της Οµοσπονδίας µέσω της ιστοσελίδας:

http://www.glikos-planitis.gr/ και µέσω Facebook (κάνοντας Like):

Γλυκός Πλανήτης - Ποσσασδια (https://www.facebook.com/glikosplanitis) Επικοινωνήστε µαζί µας στα e mail: posssasdia@yahoo.gr possasdia@hotmail.com possasdia@gmail.com

35

Διατροφή //

Χοιρινό ρολό «Ορλόφ» Προετοιμασία: 10´ Αναμονή: 2 ώρες Μερίδες: 6-8 Της Σεφ Ντίνας Νικολάου

Υλικά • 1.200 γρ. χοιρινό ρολό από μπούτι (ολόκληρο)

• 15 φέτες μπέικον • 12 φέτες τσένταρ • 300 γρ. μανιτάρια λευκά

• 200 ml ζωμό κρέατος

Εκτέλεση Προθερμαίνω τον φούρνο στους 180°C με αέρα. Τοποθετώ το χοιρινό ρολό σε ξύλο κοπής και με ένα κοφτερό μαχαίρι χαράζω κατά τα ¾ του ύψους του κρέατος, σε 12 σημεία (δεν πρέπει να κοπεί σε φέτες). Το μεταφέρω σε λαδόκολλα, αλατοπιπερώνω και ραντίζω με λίγο ελαιόλαδο. Κλείνω καλά τη λαδόκολλα και κατόπιν «σφραγίζω» με αλουμινόχαρτο. Ψήνω το ρολό για 1 ώρα. Ψιλοκόβω τα μανιτάρια σε μικρούς κύβους. Βάζω σε ένα αντικολλητικό τηγάνι το βούτυρο και το ελαιόλαδο να ζεσταθούν. Ρίχνω τα μανιτάρια και σοτάρω σε δυνατή φωτιά για 10 λεπτά. Αποσύρω από τη φωτιά, μεταφέρω τα σοταρισμένα μανιτάρια σε πιάτο στρωμένο με χαρτί κουζίνας και τα αφήνω να κρυώσουν. Βγάζω το ρολό από τον φούρνο και αφαιρώ με προσοχή το αλουμινόχαρτο και τη λαδόκολλα και το αφήνω να γίνει χλιαρό. Ανεβάζω τη θερμοκρασία του φούρνου στους 200°C. Αλείφω όλο το ρολό με τη μουστάρδα (και ενδιάμεσα στις εγκοπές), τοποθετώ σε κάθε εγκοπή από 1 φέτα μπέικον, 1 φέτα τσένταρ και 1 κουταλιά μανιτάρια. Περιτυλίγω γύρω από το ρολό τις υπόλοιπες φέτες μπέικον και δένω όλο το ρολό με σπάγκο μαγειρικής. Ραντίζω με το κρασί και τον ζωμό και το μεταφέρω στο ταψί χωρίς να το σκεπάσω. Ψήνω στον φούρνο για 20-25 λεπτά μέχρι να ροδίσει καλά.

36 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

• 200 ml λευκό κρασί • 30 γρ. βούτυρο • 100 γρ. μουστάρδα ντιζόν

• 1 κουτ. σούπας

ελαιόλαδο + λίγο επιπλέον για το ψήσιμο

• Αλάτι, πιπέρι

Για ακόμη πιο καλό γευστικό αποτέλεσμα μπορείτε να προσθέ σετε μαζί με τα μανιτάρια, 1 πράσο πολύ ψιλοκομμένο και 2 σκελίδες σκόρδο λιωμένες.

ου Συμ βουχολιρήινΔόιαμειτγλολυκόγοπατάτες ή

Συ νδυάσ τε το ές ίνες τους ώσ τε οι φυτικ με άγριο ρύζι ε κα λύ τε ρα ου ν και να έχετ να σας χορτάσ ταγευματικά! ης αίματος με επίπεδα γλυκόζ

Διατροφικές πληροφορίες ανά 100 γραμμάρια: Ενέργεια: 250 kcal Υδατάνθρακες: 0,92 gr Λίπη: 17,2 gr Πρωτεΐνες: 20,5 gr Φυτικές Ίνες: 0 gr Διατροφικά στοιχεία και συμβουλές από τη Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

Βασιλική Λαζαρίδου

EΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡHΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ - ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΠΕΡΙΟΔΙΚΏΝ > ΕΤΑΙΡΙΚΏΝ ΕΝΤΎΠΩΝ > ΒΙΒΛΊΩΝ

Από το 1985

σχεδιάζουμε και παράγουμε ολοκληρωμένες λύσεις στις έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις POINT ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ο.Ε. Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄ 58-60, 17778 Ταύρος 210 9595683 • 210 9589775 point@point.com.gr www.printingpoint.gr

Διατροφή //

Κορμός λευκής σοκολάτας με φιστίκι και ινδοκάρυδο Προετοιμασία: 20´ Ψήσιμο: 1½ ώρα Μερίδες: 4-6 Της Σεφ Ντίνας Νικολάου

Υλικά •

200 γρ. μπισκότα βουτύρου

•

60 γρ. φιστίκια Αιγίνης, χοντροσπασμένα

•

200 γρ. λευκή σοκολάτα

•

60 γρ. βούτυρο ή μαργαρίνη

τική Αν θέλετε να δώσετε μια διαφορε διάσταση στη γεύση, αναζητήστε στα ρέ καταστήματα υγιεινής διατροφής, που ι πουρέ άλλων ξηρών καρπών… Έχω βρε τα κολοκυθόσπορων, πουρέ ηλιόσπορων τέλεσμα. οποία δίνουν ένα εξίσου δυνατό απο

Εκτέλεση Βάζω τα μπισκότα σε μια σακούλα τροφίμων και τα σπάω με τον πλάστη σε μικρά κομμάτια (όχι σκόνη). Αδειάζω τα μπισκότα σε ένα μπολ και προσθέτω τα χοντροσπασμένα φιστίκια. Λιώνω τη σοκολάτα μαζί με το βούτυρο σε μπεν μαρί ή στα μικροκύματα και ανακατεύω για να κρυώσει λίγο. Ανακατεύω τον πουρέ φιστικιών με το γάλα και τη βανίλια. Αδειάζω τη σοκολάτα και το μείγμα του πουρέ στο μπολ με τα μπισκότα και ανακατεύω

38 //

καλά για να δημιουργηθεί ένα ομοιογενές μείγμα. Απλώνω ένα μεγάλο φύλλο αλουμινόχαρτο και από πάνω βάζω ένα αντικολλητικό χαρτί. Πασπαλίζω με μπόλικο ινδοκάρυδο και αδειάζω εκεί το μείγμα. Φορώντας γάντια, διαμορφώνω το μείγμα σε μακρύ και λεπτό κύλινδρο το οποίο τυλίγω με το χαρτί και τέλος με το αλουμινόχαρτο. Βάζω τον κορμό στο ψυγείο τουλάχιστον για 2 ώρες να σφίξει καλά.

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

•

50 γρ. πουρέ φιστικιών Αιγίνης ή φιστικοβούτυρο

•

50 ml γάλα

•

1 κουτ. γλυκού εκχύλισμα βανίλιας

•

Ινδοκάρυδο για την επικάλυψη

Συμβουλή Διαιτολόγου

Συ νδυάσ τε αυ τό το γλύ κισ μα με ωμούς ξηρούς καρ πούς για να μπο ρέσετε να κρατήσετε τα επίπεδα γλυ κόζ ης σε φυσιολογικά επίπεδα. Επ ίσης, μπορείτε να μειώσετε τη μερ ίδα σας ώσ τε να μειωθεί το γλυ και μικό φορτίο!

Διατροφικές πληροφορίες ανά 50 γραμμάρια Ενέργεια: 236 kcal Υδατάνθρακες: 21 gr Λίπη: 16 gr Πρωτεΐνες: 2,19 gr Φυτικές Ίνες: 0 gr Διατροφικά στοιχεία και συμβουλές από τη Διαιτολόγο - Διατροφολόγο

Βασιλική Λαζαρίδου

Η Ντίνα «σερβίρει» τις καλύτερες συνταγές στο www.dinanikolaou.gr

Διατροφή //

Πόσα φρούτα και λαχανικά καταναλώνουμε ημερησίως; Ποιοι καταναλώνουν περισσότερα από εμάς;

Αν και μεσογειακή χώρα η Ελλάδα με ποικιλία και αφθονία σε φρούτα και λαχανικά, μόνο το 12% του πληθυσμού μας καταναλώνει 5 ή περισσότερες μερίδες ημερησίως. Τους «πρωταθλητές» και τους «ουραγούς» σχετικά με την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών στην Ευρώπη αποκαλύπτουν τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα η Eurostat και αφορά στο έτος 2019. Όπως προκύπτει από την έρευνα, ένας στους τρεις Ευρωπαίους (33%) ανέφερε ότι δεν κατανάλωνε καθόλου φρούτα ή λαχανικά καθημερινά και μόνο το 12% του πληθυσμού της Ε.Ε. κατανάλωνε τις συνιστώμενες 5 μερίδες ή περισσότερες καθημερινά. Κατά μέσο όρο, πάνω από το μισό του ευρωπαϊκού πληθυσμού (55%) δήλωσε ότι κατανάλωνε από μία έως τέσσερις μερίδες φρούτων και λαχανικών καθημερινά. Την πρωτιά, με την υψηλότερη ημερήσια πρόσληψη 5 ή περισσότερων μερίδων φρούτων και λαχανικών κατέχει η Ιρλανδία (33% του πληθυσμού) και ακολουθούν η Ολλανδία (30%), η Δανία (23%) και η Γαλλία (20%). Στον αντίποδα, βρίσκεται η Ρουμανία, όπου μόνο το 2% του πληθυσμού κατανάλωνε τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών, και έπονται η Βουλγαρία και η Σλοβενία (αμφότερες με 5%) και η Αυστρία με 6%. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, το ποσοστό του πληθυσμού που κατανάλωνε 5 ή περισσότερες μερίδες φρούτων και λαχανικών καθημερινά διαμορφωνόταν στο 12%, ποσοστό που αντιστοιχεί με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, οι γυναίκες καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά συγκριτικά με τους άνδρες. Κατά μέσο όρο, το 58% των γυναικών ανέφεραν ότι κατανάλωναν 1 έως 4 μερίδες καθημερινά έναντι 51% των ανδρών. Παράλληλα, περισσότεροι άνδρες από ό,τι γυναίκες ανέφεραν ότι παραλείπουν εντελώς την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών (39% έναντι 27%). Πηγή: naftemporiki.gr

40 //

#144 | ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

ΜΠΟΡΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΤΡΥΠΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ*

Α

ΛΟΥΘΗΣΗ 2 Ο Κ ΡΑ

ΟΛ ΕΥΚ

ΗΔ

Ε

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣ Η3 ΟΛΗ ΥΚ

Παρακολουθήστε και κοινοποιήστε τα δεδομένα γλυκόζης εύκολα από το κινητό σας1

ΕΥΚΟΛ ΗΠ

Ψηφιακές λύσεις υγείας για καλύτερη διαχείριση του διαβήτη

ΙΑΣΥ

Μοιραστείτε αυτόματα τα δεδομένα γλυκόζης με τον ιατρό σας και διαχειριστείτε αποτελεσματικότερα το διαβήτη4

ΝΔΕΣΗ

Μοιραστείτε τα δεδομένα γλυκόζης σας με τα μέλη της οικογένειας ή τους ανθρώπους που σας φροντίζουν και αισθανθείτε ασφαλείς5,6

Μάθετε περισσότερα FreeStyleDiabetes.gr * H σάρωση του αισθητήρα δεν απαιτεί τη χρήση σκαρφιστήρων. 1. Η εφαρμογή FreeStyle LibreLink είναι συμβατή μόνο με συγκεκριμένα κινητά τηλέφωνα και λειτουργικά συστήματα. Για περισσότερες πληροφορίες, πριν χρησιμοποιήσετε την εφαρμογή, παρακαλούμε συμβουλευτείτε τον οδηγό συμβατότητας συσκευών που βρίσκεται στην ιστοσελίδα www. FreeStyleDiabetes.gr. Η χρήση της εφαρμογής FreeStyle LibreLink απαιτεί εγγραφή στο σύστημα LibreView. 2. Haak, T., Diabetes Ther. (2017): https://doi.org/10.1007/s13300-016-0223-6. 3. Unger, J., Postgrad Med. (2020): https://doi.org/10.1080/00325481.2020.1744393. 4. Ο ιστότοπος LibreView είναι συμβατός μόνο με ορισμένα λειτουργικά συστήματα και προγράμματα περιήγησης. Σας παρακαλούμε ελέγξτε το www.libreview.com για επιπλέον πληροφορίες. 5. Η εφαρμογή LibreLinkUp είναι συμβατή μόνο με συγκεκριμένα κινητά τηλέφωνα και λειτουργικά συστήματα. Για περισσότερες πληροφορίες, πριν χρησιμοποιήσετε την εφαρμογή, παρακαλώ συμβουλευτείτε τον οδηγό συμβατότητας συσκευών που βρίσκεται ιστοσελίδα www.FreeStyleDiabetes.gr. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη συμβατότητα επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.LibreLinkUp.com, πριν τη χρήση της εφαρμογής. Η χρήση των εφαρμογών FreeStyle LibreLink και LibreLinkUp απαιτεί εγγραφή στο σύστημα LibreView. Η εφαρμογή LibreLinkUp για κινητά δεν προορίζεται να είναι το κύριο σύστημα παρακολούθησης γλυκόζης: οι χρήστες πρέπει να συμβουλεύονται τις κύριες συσκευές παρακολούθησης και έναν επαγγελματία υγείας πριν κάνουν οποιαδήποτε ιατρική ερμηνεία και προσαρμογή της θεραπείας, με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται από την εφαρμογή. 6. Edge, J., Arch Dis Child. (2017): https://doi.org/10.1136/archdischild-2016-311530. Tο FreeStyle, το Libre και οι σχετικές εμπορικές επωνυμίες είναι εμπορικά σήματα της Abbott. ©2021 Abbott. ADC-42664, v1 07/2021