


![]()



iTHERM ModuLine industriële thermometers

iTHERM ModuLine industriële thermometers van Endress+Hauser zijn modulair opgebouwd en ontworpen voor toepassing in uiteenlopende industriële omgevingen. Met zeven productvarianten wordt zowel in algemene als veeleisende meetbehoeften voorzien. Specificaties zoals sensor, beschermbuis, certificeringen, procesaansluiting en transmitter worden vastgelegd in één bestelcode, wat bijdraagt aan een overzichtelijk bestel- en onderhoudsproces.
Meer op: www.nl.endress.com/ moduline-itherm
Lees ook pagina 28 en 29

Atlas Copco tilt controle op montage verder op

Al ruim dertig jaar past Atlas Copco sensortechnologie toe in gereedschappen om operators te ondersteunen bij het realiseren van een betrouwbare boutverbinding. Die ontwikkeling kreeg vorig jaar een vervolg met de introductie van een mechatronische momentsleutel, waarin klassieke sensoren zijn gecombineerd met draadloze communicatie, analysesoftware en extra controlemechanismen. Daarmee worden montageprocessen niet alleen efficiënter, maar ook veiliger. Sensoren in montagetools bewaken onder meer of een bout met het juiste moment wordt aangedraaid. In de gereedschappen van Atlas Copco zit daar ook meestal een controle op de hoekverdraaiing bij.
Lees ook pagina 8 en 9

Products4Engineers
Dit is een vakblad met relevante productinformatie voor technische professionals, onder andere op het gebied van aandrijftechniek, industriële automatisering, sensoren en transmitters, hydrauliek, logistiek en werkplaats, meet- en regeltechniek en technische materialen. De Products4Engineers Buyers Guide verschijnt twee keer per jaar.
Redactie
Director Strategy & Business Development: Durk Haarsma
Contentmanager: Herman de Haan
Design: Persmanager, www.persmanager.nl Aan dit nummer werkten mee: Marjolein de Wit- Blok
Charlotte de Jong Judith van den Nieuwenhuijzen
Contact:
Tel: +31(0)514-561854
Email: redactie@products4engineers.nl
Verkoop:
Meer informatie over adverteren in dit blad is beschikbaar op de website of op de mediaplanner. Kijk op: www.products4engineers.nl/adverteren
Wilt u meer informatie, dan kunt u natuurlijk altijd vrijblijvend contact opnemen met onze onderstaande marketing advisor:
Marc Nühn
Tel: +31 (0)6 53 630120
Email: marc.nuhn@geomares.nl
Geomares
Vuurtorenweg 18 b 8531 HJ Lemmer
The Netherlands
Tel: +31(0)514-561854
Email: redactie@products4engineers.nl www.products4engineers.nl
Copyright 2026, Geomares
ISSN: 1879-0488
Algemene voorwaarden
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie.
Lezers van dit blad wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaring en de te gebruiken informatie te controleren.
Advertorial Tele Radio
P. 06 PAQ-lijn van Tele Radio: van handzender naar besturingsplatform
P. 08 Sensoren maken sleutels slim
Al dertig jaar geleden ontwikkelde Atlas Copco gereedschappen met sensoren die operators hielpen bij het realiseren van een betrouwbare boutverbinding. Vorig jaar zette het bedrijf een volgende stap met de introductie van een mechatronische momentsleutel. Die combineert traditionele sensortechnologie met draadloze communicatie, analysesoftware en uiteenlopende controlefuncties, om montageprocessen nog efficiënter en veiliger te laten verlopen.
Advertorial Phoenix Contact
P. 14 Engineeren van grootschalige energieopslag
P. 18 Van signaal naar inzicht vraagt kennis, context en keuzes
P. 20 Lidarsensoren: ogen van de moderne wereld
In de moderne maakindustrie winnen lidarsensoren snel aan terrein. De meest geavanceerde varianten kunnen realtime een volledig 3D-beeld van hun omgeving opbouwen. Dat draagt niet alleen bij aan een efficiënter en kwalitatief beter productieproces, maar verhoogt ook de veiligheid op de werkvloer. Vooral in productieomgevingen waar mensen samenwerken met cobots biedt deze technologie duidelijke voordelen. Bovendien staat de ontwikkeling van lidar niet stil, waardoor de toepassingsmogelijkheden de komende jaren alleen maar verder zullen toenemen.
P. 30 Edge intelligence als onderdeel van een totaaloplossing
Edge computing aan de sensorkant is een logisch gevolg van de sterk toegenomen rekenkracht van processoren. Dankzij die compacte, krachtige elektronica verandert een traditionele ‘domme’ sensor in een intelligente component die binnen bepaalde grenzen zelfstandig beslissingen kan nemen. Verschillende leveranciers delen hun kennis over de kansen, beperkingen en toekomst van deze ontwikkeling. Daarbij is één conclusie helder: niet de sensor op zichzelf is doorslaggevend, maar juist de samenhang tussen sensoren, embedded hardware, software, vermogenselektronica en toepassingskennis.
P. 05 Sensoren en transmitters
P. 10 Industriële automatisering
P. 13 Hydrauliek
P. 16 Motoren en aandrijvingen
P. 23 Machines en gereedschap
P. 24 Elektrotechniek en elektronica
P. 26 Pneumatiek
P. 28 Meet- en regeltechniek
P. 33 Logistiek en werkplaats
P. 34 Materialen
Gratis dit magazine ontvangen?
Naast de website en de wekelijkse digitale nieuwsbrief wordt de Buyers Guide van Products4Engineers twee keer per jaar uitgegeven. Het is mogelijk om gratis abonnee te worden. Interesse? Meer informatie vindt u op: www.products4engineers.nl




‘Koop Europese waar, dan helpen wij elkaar.’ Het is een eigentijdse variant op een oud adagium, maar in Brussel krijgt die gedachte inmiddels serieus politiek gewicht. Met de aangekondigde Industrial Accelerator Act en de discussie over zogenoemde ‘made in Europe-eisen’ kiest de Europese Commissie nadrukkelijker voor bescherming en versterking van de eigen maakindustrie. Dat is een koerswijziging die enkele jaren geleden nog moeilijk voorstelbaar was. Tegelijkertijd is het een begrijpelijke reactie op een werkelijkheid waarin hoge energieprijzen, geopolitieke spanningen en felle internationale concurrentie de industriële basis in Europa onder druk zetten.
De vraag is wat dat in de praktijk betekent. Europese industrie versterken doe je niet alleen met wetgeving, aanbestedingsregels of politieke ambities. Uiteindelijk wordt concurrentiekracht nog altijd verdiend op de werkvloer, in ontwerpafdelingen, testomgevingen en productiehallen. De bijdragen in deze editie geven daarvan voorbeelden en laten zien welke technologische keuzes nu al het verschil maken.
Sensoren zijn allang meer dan toevoegingen Wie de artikelen leest, ziet hoe sterk sensortechniek inmiddels verweven is geraakt met moderne engineering. Sensoren zijn allang niet meer slechts toevoegingen aan machines. Ze vormen steeds vaker de basis voor kwaliteit, veiligheid en efficiëntie. Juist in een tijd waarin Europa praat over strategische sectoren, verduurzaming en technologische weerbaarheid, is dat een relevante ontwikkeling.
Dat zien we bijvoorbeeld in het artikel over een gereedschapsinnovatie van Atlas Copco. Waar montagegereedschap vroeger vooral een mechanische functie had, ontstaat nu een mechatronisch systeem waarin sensoren, draadloze communicatie, analysesoftware en controlemechanismen samenkomen. Het doel is niet alleen een bout met het juiste moment aandraaien, maar ook kunnen vaststellen of een verbinding daadwerkelijk voldoet aan de vereiste kwaliteit en veiligheid. Zeker in het licht van a-, b- en c-geclassificeerde verbindingen wordt duidelijk hoe technologie, normering en verantwoordelijkheid samenkomen. Slimmer produceren betekent hier ‘beter borgen’.
Detectie en waarneming fundamenteel
Ook het artikel over lidarsensoren laat zien hoe fundamenteel de rol van detectie en waarneming is geworden. Of het nu gaat om afstandsmeting, 2D-scans of realtime 3D-beeldvorming, lidar
geeft machines als het ware ogen. Daarmee neemt niet alleen de precisie in productieprocessen toe, maar ook de veiligheid. Zeker in omgevingen waar mensen en cobots steeds nauwer samenwerken. De enorme hoeveelheid meetpunten die moderne systemen per seconde kunnen genereren, maakt duidelijk dat sensortechniek zich niet meer beperkt tot meten alleen. Ze vormt de basis voor interpretatie, respons en steeds intelligentere interactie tussen machine en omgeving.
Die ontwikkeling krijgt nog meer betekenis in het verhaal over edge intelligence. Daarin wordt helder dat de toekomst niet simpelweg ligt in méér data naar de cloud sturen. Integendeel, slimme systemen vragen vaak om lokale dataverwerking en korte reactietijden. Dat verlaagt de druk op bandbreedte en opslag, maar belangrijker nog, het maakt machines autonomer, sneller en robuuster. Het bevestigt dat industriële innovatie zelden draait om één component. Het gaat om de samenhang tussen sensoren, embedded hardware, software, vermogenselektronica en toepassingskennis.
Zonder context ontstaat ruis
Ook de column van Mikrocentrum-programmamanagers Charlotte de Jong en Judith van den Nieuwenhuijzen sluit daar mooi op aan. Want hoe indrukwekkend de technologie ook is, meer meten is niet automatisch meer weten. Sensoren geven systemen zintuigen, maar dat betekent nog niet dat wij er ook goed mee leren kijken. Zonder context ontstaat vooral ruis. Dat is misschien wel de belangrijkste les van deze editie: waarde zit niet in de sensor alleen, maar in de manier waarop engineering kennis, data en beslissingen met elkaar verbindt.
Misschien is dat ook precies de uitdaging voor de Europese industrie. Niet alleen beschermen wat we hebben, maar vooral versterken waarin we goed kunnen zijn door hoogwaardige systemen te ontwikkelen en technologie doelgericht toe te passen. Ik wens u veel leesplezier!

CateC
Elsto 27
1, 28, 29


De SCD4x is Sensirions tweede generatie optische CO2-sensorserie, gebaseerd op het fotoakoestische NDIRmeetprincipe en gepatenteerde PASensen CMOSens-technologie. Dit zorgt voor hoge nauwkeurigheid in een compacte, kostenefficiënte vorm. Dankzij SMD-montage en ingebouwde temperatuur- en vochtigheidscompensatie is de sensor ideaal voor slimme ventilatie, airconditioning en IAQ-monitoring, en draagt hij bij aan een gezonde, comfortabele en energiezuinige binnenomgeving.


Betrouwbare metingen zijn essentieel voor kwaliteit en veiligheid in allerlei processen. Bij Tempcontrol draait alles om nauwkeurigheid en consistentie in temperatuurmeting – en regeling. Tempcontrol ontwikkelt en produceert temperatuursensoren op klantspecificatie. Door de uitgebreide keuzemogelijkheden in lengte, diameter, procesaansluiting, temperatuurbereik en materiaal is er voor iedere toepassing een passende oplossing. De sensoren zijn bestand tegen vochtigheid, vervuiling en temperatuurschommelingen.


De Origo10-serie biedt modulaire HVAC-transmitters met verwisselbare probes voor nauwkeurige, betrouwbare metingen van vochtigheid, temperatuur, CO2 en dauwpunt. Ontworpen voor eenvoudige installatie en langdurige stabiliteit zijn deze veelzijdige apparaten ideaal om optimale omstandigheden in gebouwen en kritische omgevingen te behouden. Realtime metingen en naadloze integratie zorgen dat HVACsystemen, cleanrooms en datacenters ideale omgevingscondities behouden.


De encoders uit de TR-serie zijn hoogwaardige absolute magnetische roterende encoders voor nauwkeurige positie- en rotatiemetingen. Het magnetische sensorsysteem zorgt voor precieze positiedetectie met een resolutie tot 16 bit (65.536 stappen). Voor veiligheidskritische toepassingen zijn ze beschikbaar met SIL2/PLd- of SIL3/PLecertificering en voorzien van redundante chips en microcontrollers. Leverbaar in diverse uitvoeringen (42-58 mm, rvs of aluminium), met bescherming tot IP69K en alle gangbare protocollen. ATEX-certificering is ook mogelijk.


De D-serie laserafstandsensoren van Dimetix, geleverd door Rotero Holland, meten lange afstanden tot 500 meter met 1 mm nauwkeurigheid, ook op donkere oppervlakken en in lichte buitenomgevingen. Metingen zijn mogelijk met snelheden tot 250 Hz en een maximale uitvoersnelheid van 1 kHz voor snel bewegende doelen. De robuuste behuizing is IP65-gecertificeerd met een temperatuurbereik van -40 tot +60°C.


CaTeC introduceert de TDS501 voor nauwkeurige dauwpuntmeting in industriële droogprocessen, zoals bij de productie van batterijcellen waarbij stabiele vochtigheid essentieel is. De sensor levert continu data tot -70 °C Td (ook tijdens kalibratie) en voorkomt onderbrekingen in monitoring. Het robuuste ontwerp en de eenvoudige integratie ondersteunen betrouwbare procescontrole en helpen energieverbruik en ongeplande stilstand te beperken.

In mobiele hydrauliek, hijs- en hefsystemen of machinebouw bepaalt draadloze besturing steeds vaker mede hoe snel een machine in bedrijf gaat, hoe eenvoudig varianten zijn te beheren en hoe veilig gebruikers ermee kunnen werken. Juist daar wordt een platformbenadering interessant: niet één afstandsbediening per machinevariant, maar één technisch fundament dat zich laat aanpassen aan uiteenlopende toepassingen.
Met Tele Radio’s PAQ-lijn, beschikbaar in 2026, positioneert Tele Radio de handzender nadrukkelijk als onderdeel van de machinearchitectuur. De zenders van de lijn combineren uitstekend met de bijbehorende ontvanger (in deze combinatie Ple/CAT4/SIL3gecertificeerd) en verschillende bestaande Tele Radio-lijnen. Functies zijn bovendien via op C gebaseerde plugins programmeerbaar. Daardoor kunnen onder meer knopfuncties, leds, displays, de menustructuur, de laadstatus, de ingangsspanning en waarschuwingen met versnellingssensor of zoemer per toepassing worden ingericht. Voor machinebouwers betekent dit in de praktijk: minder hardware en meer ruimte om één bedieningsfilosofie toe te passen op het gehele machinepark.
De FieldManager™-app: digitale schakel tussen installatie en service
Opvallend is ook de rol van software in het veld. Via de FieldManager™-app kunnen gebruikers systemen configureren, instellingen delen, documentatie oproepen, apparaatstatus en prestaties monitoren en firmware bijwerken. Het verkleint de stap van oplevering naar beheer. Zeker bij machinevloten of installaties op uiteenlopende locaties kan zo’n werkwijze de inbedrijfstelling versnellen en servicewerken voorspelbaarder maken.
Ple/CAT4/SIL3-gecertificeerde zender/ ontvanger-combinatie
Binnen de PAQ-lijn worden radiocommunicatie, plugins en beveiliging elk door een eigen processor bestuurd. Klantspecifieke software kan hierdoor vitale veiligheidsfuncties niet beïnvloeden. Indien een PAQ-zender wordt gebruikt in combinatie met de bijbehorende

R30-ontvanger is de stopfunctie gecertificeerd op PLe-, CAT4- en SIL3niveau. Afhankelijk van het model zijn daarnaast een display, RFID, IP65 of IP66-bescherming, 2,4 GHz DSSScommunicatie en kantel- of valdetectie beschikbaar. De nieuwe R30-ontvanger sluit daarop aan, met uitvoeringen voor laag- en hoogspanning en smartphoneintegratie via dezelfde app.
PAQ: migratiepad naar een uniforme bedieningsarchitectuur Ook interessant voor bestaande gebruikers is de uitwisselbaarheid met Tele Radio’s Panther- en TEQ-lijn ontvangers (R20 en R21). Daarmee is PAQ niet alleen een nieuw product, maar ook een migratiepad naar een meer uniforme bedieningsarchitectuur. De ontwikkeling laat zien waar industriële afstandsbediening naartoe beweegt:
van vaste hardware-interface naar een configureerbare, beheerbare en dataondersteunde bedieningslaag. Voor engineers die willen standaardiseren zonder maatwerk op te geven, is dat een relevante stap. Voor eindgebruikers levert het sneller onderhoud, eenduidiger bediening en beter beheersbare toegangsrechten op.
Tele Radio
Jadestraat 9
2665 NS Bleiswijk
T: 070-419 41 20
E: info@tele-radio.com
W: www.tele-radio.nl


Al dertig jaar geleden produceerde Atlas Copco gereedschappen met sensoren die operators ondersteunden in het maken van een goede (bout)verbinding. Vorig jaar introduceerde het bedrijf een mechatronische momentsleutel die klassieke sensortechnologie combineert met draadloze communicatie, analysesoftware en diverse controlemechanismen die de efficiëntie en veiligheid van montageprocessen verder verbeteren.
Sensoren in gereedschappen voor montagedoeleinden worden onder meer gebruikt om een bout met het juiste moment aan te draaien. In de gereedschappen van Atlas Copco zit daar ook meestal een controle op de hoekverdraaiing bij. Mocht de schroefdraad immers beschadigd zijn, dan wordt op een gegeven moment wel het ingestelde moment bereikt, maar is de klemkracht nog onvoldoende.
Regelgeving
Wat het ‘juiste koppel’ voor specifieke verbindingen moet zijn, was voorheen in de wet- en regelgeving maar moeilijk te bepalen. De benadering was ruim met uitspraken als: ‘monteren moet gebeuren volgens de laatste stand der techniek’. De VDI – Vereniging Duitse Ingenieurs – heeft daarop een abc klasse-stelsel opgezet. Een verbinding moet aan de c-klasse voldoen wanneer het losraken van deze verbinding niet leidt tot substantiële schade of gevaren. In het geval van
voertuigmontage valt te denken aan het klepje van de zonnebrilhouder. De b-klasse geldt voor verbindingen die essentieel zijn voor de functie van het product. Wanneer door een slechte verbinding bijvoorbeeld een kabel losraakt of een luchtslang, dan zal de machine stoppen met werken. De a-klasse verbinding is voorbestemd voor verbindingen die een veiligheidsrisico vormen wanneer deze falen.
Jeroen van Dijk is verkoopleider Nederland/Vlaanderen van de afdeling ‘tools en assemblagesystemen’ van de divisie industriële technieken bij Atlas Copco en weet: “Dergelijke veiligheidsen kwaliteitsklassen waren indertijd vooral belangrijk wanneer het om de productie van grote series gaat”, legt hij uit. “Onze eerste ‘slimme sleutels’ zijn dan ook in eerste instantie voor de Duitse automotive ontwikkeld. Een vergaand geautomatiseerde industrie, maar alles wát nog handmatig moet gebeuren, wil je dan zo onafhankelijk mogelijk van de

Het kastje onder het gereedschap controleert (met lidar) of het gereedschap goed gepositioneerd staat ten opzichte van het product. Zo niet, dan werkt het gereedschap eenvoudig niet.
mens maken. Sensoren die ondersteunen door aan te geven wanneer de optimale verbinding tot stand is gebracht, kunnen daarbij helpen. En vergis je niet in ‘groot’. Een beetje modern voertuig bevat 2500 klinkmoeren, 160 meter lijm, 500 veiligheidskritische schroefverbindingen en 200 vloeiboorschroeven.”
Met de automotive als voorganger, is de interesse voor ondersteuning bij montage op het vlak van verbindingen overgeslagen naar de algemene industrie. Zo wordt de abc-klasse onder meer gehanteerd bij medische apparatuur of complexe machines die chips produceren.
Ontwikkeling: meer data, draadloze communicatie
In de dertig jaar die volgden, zijn de ontwikkelingen op het vlak van de sensoren zelf niet heel bijzonder geweest. Sensoren zijn hooguit goedkoper geworden, wellicht wat nauwkeuriger, maar technisch gezien blijft de werking hetzelfde. Wat wél in een stroomversnelling is geraakt, betreft het communiceren en analyseren van data die door de sensoren worden gegenereerd. Ook het combineren van diverse sensorsystemen kan het assemblagewerk vereenvoudigen en de kans op fouten minimaliseren.
Deze ontwikkelingen zijn onder meer terug te vinden in de mechatronische MTRwrench die Atlas Copco vorig jaar introduceerde. In feite een gewone klikmomentsleutel, maar dan uitgerust met elektronica waarmee gegevens draadloos zijn over te dragen aan bijvoorbeeld een centrale computer of de cloud. Verder is een focus gelegd op robuustheid en ergonomie, is het communicatiebereik vier keer sterker dan

Tooltracking bepaalt de zone waarin een specifieke tool mag worden gebruikt.
de voorganger, de accuduur verdubbeld en het geheugen groter. Het gereedschap is ook te koppelen met andere systemen.
Door bijvoorbeeld via een barcode het te monteren onderdeel in te lezen, kan de monteur via het gereedschap worden geïnformeerd over het koppel waarmee een bepaalde bout moet worden aangedraaid. Een laserstraal kan eventueel zelfs ‘aanwijzen’ om welke bout het gaat en uiteraard bevestigt het gereedschap als vanouds wanneer het gewenste moment en hoekverdraaiing zijn bereikt. Op dezelfde manier kan de monteur door alle montagestappen in de juiste volgorde worden geleid. Van Dijk: ”Ga je nog verder in de mogelijkheden, dan maak je gebruik van ‘toolherkenning’ waardoor een overkoepelend systeem precies ziet waar het gereedschap zich bevindt. Wanneer de monteur dan bij een verkeerde bout staat met zijn gereedschap, dan werkt dit eenvoudig niet. Het voorkomt ook dat gereedschap kwijtraakt omdat het even door de buurman wordt geleend.”
Toolherkenning wordt ook gebruikt in geautomatiseerde processen en zorgt ervoor dat het gereedschap

Combinatie van meerdere sensorsystemen in het kader van een efficiënte en veilige montage.
exact goed gepositioneerd staat ten opzichte van de montageplek. Dit kan worden ondersteund door bijvoorbeeld automatische schroefaanvoer en een visionsysteem dat controleert of het te monteren product gereed is voor montage. In de echt complexe systemen zijn meerdere gereedschappen gecombineerd; bijvoorbeeld vijf sleutels voor het gelijktijdig aandraaien van de vijf moeren van een autowiel.”
Het verzamelen van de data die het gereedschap genereert tijdens de werkzaamheden — concreet dus het bereikte koppel en de hoekverdraaiing — is vooral belangrijk in het kader van kwaliteitscontrole en track & trace.
Wanneer een terugroepactie nodig is bij een specifiek product, is mogelijk via deze data te achterhalen wanneer het probleem is ontstaan en welke producten hiermee te maken hebben. Inmiddels wordt ook AI ingezet om in de grote hoeveelheid data de afwijking te vinden die nodig is om te weten welke producten het mogelijk betreft. Het detailniveau van de data gaat daarbij terug tot aan volledige grafieken van de opbouw van het moment gedurende het montageproces. Hiermee is nauwkeurig vast te stellen hoe dit proces is verlopen en of er eventueel ‘hickups’ in zijn te ontdekken.
Toekomstbestendig
Van Dijk besluit: “In lijn met de grondigheid waarmee het hele ontwikkelingsproces is doorlopen, is de MTRwrench ook getest door klanten in verschillende delen van de wereld. Deze feedback van de eindgebruikers is uiteraard van grote waarde en kan
leiden tot aanpassingen van het product. Op dit moment is de mechatronische momentsleutel zodanig ontworpen, dat hij kan worden aangepast wanneer nieuwe technologieën zich aandienen.”
De ‘Red Dot Award’ is een van de grootste designwedstrijden ter wereld. Het Red Dotlabel geldt als kwaliteitskeurmerk voor design. De prijs bekroont jaarlijks producten die uitblinken in ontwerpkwaliteit en innovatie. Om de diversiteit binnen dit vakgebied professioneel te beoordelen, is de Red Dot Design Award verdeeld over drie disciplines.
In de discipline ‘productontwerp’ worden producten beoordeeld die al op de markt zijn en industrieel worden vervaardigd. In 2025 won de MTRwrench de award. “Hedendaagse productieomgevingen vereisen een efficiënte workflow, minimale onderbrekingen en consistente kwaliteit, terwijl materiaalverspilling en energieverbruik worden verminderd”, aldus Henrik Elmin, Business Area President Industrial Technique. “De MTRwrench is ontwikkeld als direct antwoord op deze uitdagingen.”

nieuwe MTRwrench in de lader.
Tekst: Marjolein de Wit- Blok Foto’s: Atlas Copco


Dit 7-inch capacitieve glazen touchpanel is een robuuste en veelzijdige HMI voor industriële, medische en lifttoepassingen. Het scherm is UV-, kras-, water- en chemicaliënbestendig, werkt ook met handschoenen en is IoT-compatibel.
Dankzij de beperkte inbouwdiepte, IP67bescherming, 12/24V DC-voeding en remote access via LAN, FTP, e-mail, app en webpagina is dit een uiterst complete interface.


De C2-30-SPF van A&E Trading is ontworpen voor het parallel aansturen van twee actuatoren met pulsfeedbacksignaal, zoals de Concens con35, con50 en con60. De driver synchroniseert de aandrijving op basis van het feedbacksignaal en corrigeert snelheidsverschillen in realtime. Via een analoog SET-signaal functioneert de driver als servodriver en positioneert hij de actuatoren nauwkeurig op de ingestelde waarde. Het instelbereik is aanpasbaar via parameters.


De nieuwe PLCnext Control AXC F 1252 is een compact besturingsplatform met een goede prijs/prestatieverhouding en maximale security. Deze controller voor het Axioline-I/Osysteem is snel, robuust en eenvoudig. Dat wil zeggen: consequent ontworpen met het oog op maximale performance, eenvoudige bediening en toepassing in ruwe industriële omgevingen. Daarnaast voldoet deze aan de IEC 624434-2, een internationale norm voor cybersecurity.


Avalue’s Meteor Lake-gebaseerde moederborden combineren geavanceerde AI-mogelijkheden, 3D-prestaties en een optimale balans tussen prestaties en energieverbruik. Daarmee zijn ze ideaal voor industriële toepassingen zoals weegmachines, productielijninspectie, beveiligingsapparatuur en paspoortcontrole. Naast Meteor Lake biedt Alcom ook Twin Lake-moederborden voor IoT, smart manufacturing en high-performance toepassingen die stabiele, energiezuinige systemen vereisen.

De M511 labelprinter print van rand tot rand voor labels op maat. Dit maakt hem ideaal voor belangrijke, opvallende en makkelijk te lezen veiligheidsboodschappen. Perfect voor het maken van labels met veel tekst voor laboratoria of conformiteit. Met de M511 kan direct ter plaatse worden geprint, wat tijd bespaart. Dankzij de Bluetooth-mogelijkheden kunnen meer gebruikers op een flexibelere manier verbinden, zodat het werk sneller kan worden gedaan.


De Getac S510AD is een krachtige, robuuste laptop voor veeleisende veld- en industriële omgevingen. Dankzij AMD Ryzen AI 5 340/7 350-processors, Radeon 800M-graphics en een XDNA 2 NPU levert hij tot 50 NPU-TOPS aan AI-prestaties op het apparaat zelf. Met Copilot+ PC-functionaliteit, tot 64 GB DDR5, 2 TB PCIe NVMe SSD-opslag en Windows Hello-gezichtsverificatie combineert hij snelheid, veiligheid en betrouwbaarheid.


De SGW1-IA3-MMP van Exemys is een Modbusmultiplexer via seriële poorten RS232 en RS485. Hiermee zijn meerdere Modbus RTU/ ASCII-masters en -slaves tegelijk aan te sluiten, elk met individuele baudrates, databits en pariteitsinstelling. Als extra functie maakt het apparaat uitwisseling van informatie tussen Modbus-masters mogelijk via een 1000byte uitwisselingsgeheugen. DINrailmontage, voeding 10-30 Vdc en eenvoudige configuratie via USB.


De ROM-2820 van Advantech is een krachtige Computer-on-Module die rekenkracht, AI-mogelijkheden en uitgebreide connectiviteit combineert in een compact OSM Maat L formaat (45 × 45 mm). De NXP i.MX 93 Cortex-A55 dual-core processor met geïntegreerde Ethos-U65 microNPU maakt edge AI-toepassingen mogelijk. Geschikt voor industriële automatisering, defensie, transport en gezondheidszorg. Ondersteunt Yocto Linux.


De PROmesh P10+ is een volledig beheerde Industrial Ethernet/PROFINET/ Ethernet IP-switch voor industriële automatiseringssystemen met permanente lijnbewaking van aangesloten kabels. Dankzij certificering Conformance Class B integreert de switch eenvoudig met TIA Portal en Step7. Geoptimaliseerde afschermingscontacten en lekstroommonitoring garanderen hoge EMC-weerstand. Dankzij TSN en PROFINET 2.4 is de switch ook toekomstbestendig.


De Getac B360 Pro G2 is een krachtige, robuuste laptop voor AI-gedreven toepassingen in veeleisende omgevingen. Uitgerust met een Intel Core processor en NVIDIA GPU biedt hij ongeëvenaarde rekenkracht voor data-intensieve en machine learning-taken. Het 13,3 inch FHD-scherm is afleesbaar in direct zonlicht. De behuizing is gecertificeerd volgens MIL-STD-810H en IP66, met een gebruikstemperatuur tussen -29°C en 63°C.


De ST 152 uit de S-DIAS Motionreeks van SIGMATEK is een krachtige DIN-rail stappenmotormodule voor tweefasige stappenmotoren tot 50 VDC en 5 A continu. Closed-loop besturing met incrementele encoderfeedback zorgt voor hogere precisie en snelheid. Microstepping tot 256 microsteps per volledige stap garandeert soepele werking. De veiligheidsfunctie Safe Torque Off (SIL 3, PL e) is beschikbaar via een tweekanaals activeringsingang.


FlexEdge met geïntegreerde Ewon Talk2Mconnectiviteit combineert protocolconversie, edge computing, routing, besturing en remote access in één robuust industrieel platform. Door Talk2M direct te integreren, zijn machines en PLC’s veilig op afstand bereikbaar zonder losse gateways of traditioneel VPN-beheer. Dit resulteert in minder apparaten, lagere Total Costs of Ownership en eenvoudige remote connectiviteit. Ideaal voor OEM’s, system integrators en productiebedrijven.




Hitma levert een uitgebreide lijn filterkaarsen van merken als Porvair, Graver Technologies en Zenpure voor uiteenlopende industriële processen. De kaarsfilters zijn geschikt voor de voedingsmiddelen- en drankenindustrie, chemische processen, biofarmaceutische sector, watersector, printindustrie en micro-elektronica. Dankzij de brede beschikbaarheid van materialen, filtergraden en afmetingen is er voor elk proces een geschikte filterkaars leverbaar.



Vloeistofkoppelingen van Aandrijf Technisch Buro, ook wel aanloopkoppelingen genoemd, zorgen via olievulling voor een beheerste, langzame aanloop van de aandrijving. Ze zijn toepasbaar bij transportbanden, mengers, brekers en shredders, waarbij de aandrijving soms stilgezet wordt terwijl het proces nog gevuld is. Leverbaar voor motorvermogens van 0,25 tot 2300 kW, met diverse uitvoeringsopties zoals v-snaarschijf, remtrommel en ATEX-certificering.


De VC-serie voedingsregelaars van ACE, geleverd door BIBUS, zijn gesloten hydraulische elementen voor nauwkeurige aanpassing van voersnelheden. Door de fijne instelbaarheid via de schroefdraad van het buitenlichaam zijn ze moeiteloos te monteren en in te stellen. De onderhoudsvrije en montageklare precisie-regelaars worden toegepast in de industrie, automobielsector, machinebouw en elektronica-industrie.


Blijf op de hoogte van de laatste technische ontwikkelingen


Schrijf u in voor de nieuwsbrief


Ingenieursbureau Nobleo Technology is gespecialiseerd in de meer complexe vraagstukken. Zo ontwikkelt het bedrijf uit de Brainportregio besturingen voor de grotere energieopslagsystemen die onder meer worden ingezet om het gat tussen het aanbod van duurzaam opgewekte energie en de vraag te overbruggen.
De eisen met betrekking tot robuustheid, een snelle beschikbaarheid en schaalbaarheid liggen hoog. Om die reden werkt Nobleo met PLCnext Technology van Phoenix Contact; een automatiseringsplatform dat bewezen PLC-technologie combineert met de flexibiliteit zoals van een smart device.
Een onvermijdelijk kenmerk van hernieuwbare energie is de onvoorspelbare beschikbaarheid ervan. De wereldwijde verschuiving naar duurzaamheid betekent dan ook dat er een groeiende vraag is naar manieren om energie op grote schaal (MWh) op een slimme manier op te slaan. Daar komt echter meer bij kijken dan uitsluitend het laden en ontladen van een accu.
Eigenschappen BESS
Grote energieopslagsystemen worden kortweg BESS genoemd: Battery Energy Storage Systems. Deze systemen zijn flexibel en schaalbaar te maken door ze modulair op te bouwen. Afhankelijk van de gewenste capaciteit wordt het benodigde aantal modules gekoppeld.
Een BESS moet daarnaast integreren in het huidige elektriciteitsnet waarvan de verschillende componenten steeds intelligenter (smart) worden. Bas de Wit is ontwerper bij Nobleo en weet: “Om die reden is het belangrijk om het BESS bepaalde functionaliteiten mee te geven. Slimme functies die de laad- en ontlaadcycli van het systeem automatiseren op basis van verschillende externe factoren. En uiteraard zodanig dat de gebruiker zelf geen omkijken heeft naar de invoer van deze gegevens.”
Slimme functies
De laad- en ontlaadstrategie hangt af van diverse externe factoren zoals beschikbaarheid van (duurzaam opgewekte) energie, prijsinformatie en weersverwachting.Tegelijk moet het systeem functies als load balancing en peak shaving betrouwbaar uitvoeren. Dat maakt de softwarelogica al snel complex

De wereldwijde verschuiving naar duurzaamheid leidt tot een groeiende vraag naar manieren om energie op grote schaal (MWh) op een slimme manier op te slaan.
en sterk afhankelijk van consistente datastromen.
De Wit: “Bovendien is er nog meer mogelijk. Een BESS is bijvoorbeeld ook in te zetten als extra vermogensbron voor bedrijven die (nog) geen zwaardere aansluiting kunnen krijgen of te maken hebben met netcongestie. Deze situaties komen in de huidige tijd dagelijks voor en leveren ook steeds meer problemen op; vooral in gebieden met veel nieuwbouw. Als reactie hierop kiezen bedrijven steeds vaker voor een eigen microgrid. Deze omvat naast een BESS bijvoorbeeld ook PV-panelen en voor noodsituaties een aggregaat (op diesel of een schonere brandstof zoals gas of waterstof). En
wat te denken van mensen die willen handelen op de energiemarkt? In deze complexe toepassing speelt een groot aantal (beperkt voorspelbare) factoren een rol. Wil je dit handelen automatisch laten verlopen, dan heeft het systeem toch een zekere mate van intelligentie nodig.”
Aansturing
Om deze – en andere – functionaliteiten te realiseren, is een complexe vertaling nodig naar een betrouwbare besturingsoplossing. Daarbij moet de besturing in staat zijn om grote hoeveelheden data vanuit andere systemen te ontvangen, te combineren en te gebruiken om zelfstandig beslissingen te nemen.

De PLCnext Controller maakt realtime besturen gecombineerd met softwareontwikkeling in hogere programmeertalen op één platform mogelijk.
De aansturing van het laden en ontladen van de batterij kent twee kanten: de gebruikerskant en de intelligente binnenkant. Wat de gebruikerskant betreft, moet het systeem zo eenvoudig mogelijk zijn en zich het liefst beperken tot in- en uitschakelen. De intelligente binnenkant heeft betrekking op het regelen van de in- en uitgaande energiestromen met het oog op de eerdergenoemde functies. Daarbij is het systeem ook verantwoordelijk voor het thermisch beheer, batterijbeheer en vermogensregeling. Tevens moet hij relevante data kunnen weergeven en ontsluiten en ervoor zorgen dat de connectiviteit in orde is. Tot slot maken deze systemen – naast het uitvoeren van lokale activiteiten en functionaliteiten – ook verbinding met de cloud. Via deze cloud hebben eindgebruikers altijd en overal
inzicht in en controle over hun systeem. Supportmedewerkers kunnen op deze manier de systemen continu monitoren met het oog op een maximale uptime.
PLCnext Technology
Om een passende besturing te realiseren, is het automatiseringsplatform PLCnext Technology van Phoenix Contact voor Nobleo dé oplossing. Daarbij rekening houdend met het feit dat producenten van BESS met een zeer korte time-to-market rekenen. Typisch zo’n zes maanden.
De Wit: “Belangrijk voor ons is dat PLCnext Technology een platform is dat de betrouwbaarheid van bewezen PLCtechnologie combineert met de flexibiliteit van een smart device. Als je het naar programmeertalen vertaalt, dan kan de technologie zowel taken uitvoeren die door PLC’s worden beschreven áls taken die door hogere programmeertalen in de Linux-omgeving zijn gecompileerd. Je kunt beide programmeermethoden dus combineren wat betekent dat we in onze vertrouwde omgeving C++ kunnen gebruiken.”
Het ecosysteem ondersteunt een snelle ontwikkeling doordat de hardwarebouwstenen en de bijbehorende drivers direct beschikbaar zijn. Wanneer meer verfijnde en geavanceerde algoritmen nodig zijn, biedt het ook de mogelijkheid om te programmeren in een hogere programmeertaal. Tijd en projectrisico’s worden gereduceerd doordat er geen eigen realtime- en datauitwisselingsmechanisme hoeft te worden ontwikkeld. Daarbij wordt het proces


Engineers van ingenieursbureau Nobleo zijn gespecialiseerd in het oplossen van de meer complexe vraagstukken.
veilig en eenvoudig gemaakt door de gegarandeerde consistente samenwerking tussen beide programmeertalen. De Wit: “Samenvattend biedt het ons de mogelijkheid om in relatief korte tijd complexe systemen te bouwen die zowel eigen als extern gecompileerde taken in realtime kunnen uitvoeren. Een centrale realtime data ruimte, genaamd Global Data Space (GDS), maakt consistente gegevensuitwisseling tussen beide mogelijk. Daarbij zijn de hogere programmeertalen niet beperkt tot het gebruik van specifieke subsets en bibliotheken, maar is de volledige toolchain van Linux beschikbaar.”
Omdat connectiviteit en updates onderdeel zijn van de lifecycle, hoort security bij de basiskeuzes in het platform. PLCnext Technology is IEC 62443-4-2 SL2 gecertificeerd door TÜV SÜD. Deze IEC 62443 is een internationale serie normen die gericht is op cybersecurity voor OT in automatiserings- en besturingssystemen.
De Wit besluit: “De keuze voor PLCnext Technology is in de praktijk vooral een architectuurkeuze: realtime besturen combineren met softwareontwikkeling in hogere programmeertalen op één platform. Daardoor kun je complexiteit opschalen en functies aanpassen zonder het systeem telkens opnieuw op te bouwen. En niet onbelangrijk: je kunt relatief eenvoudig aanpassingen of uitbreidingen doorvoeren wanneer de tijd daarom vraagt of wanneer er nieuwe technische mogelijkheden beschikbaar komen. Future proof.”
Phoenix Contact
Hengelder 56
6902 PA Zevenaar
T: 0316 591720
E: sales@phoenixcontact.nl
W: www.phoenixcontact.com/nl



Het UCFL-S-T lagerblok is een zelfuitlijnend lager met een ovale flens. Door de aangepaste vorm ontstaat er meer ruimte tussen het lagerblok en de machine. Hierdoor wordt het mogelijk om beter te reinigen en blijft er minder vuil achter. Het lagerhuis is gemaakt van kunststof en bevat een stalen lager met rubber afdichting. De gesloten afdekkap beschermt tegen vuil en vocht.


De NXD tupH veredelingstechniek van NORD maakt het oppervlak van aluminium aandrijfcomponenten keihard, corrosieresistent en bestand tegen zouten, zuren, logen en agressieve schoonmaakmiddelen. NXD tupH bestaat uit een galvanisch veredelingsproces en een sealer - geen peeling of chipping en krasbestendig. NXD tupH is volkomen voedselveilig volgens EU 1935/2004 en FDA (VS) en hierdoor geschikt voor hygiënische toepassingen in de voedingsmiddelenindustrie.

Het Franke lager type LER is een compacte uitvoering met geprofileerde kogelloopbanen die geschikt zijn voor middelhoge snelheden en precisie. De benodigde inbouwruimte bedraagt slechts 5×6 mm bij een kogelkransdiameter van 40 tot 150 mm. Door de beperkte bouwhoogte en het lage gewicht is deze lageroplossing geschikt voor toepassingen waar beperkte ruimte en gewicht bepalend zijn voor het ontwerp.


Standaardaandrijvingen schieten vaak tekort zodra toepassingen complexer worden en maatwerk vereisen. Voor precies die gevallen introduceert dempingsspecialist ACE Stoßdämpfer de Industrial POWERISE IPR40 als Customized to Order-oplossing: een elektromechanische spindelaandrijving die volledig klantspecifiek kan worden geconfigureerd, desgewenst in combinatie met ACE NEWTONLINE-gasveren.


De ROBA DS van Mayr is een extreem robuuste en hoogwaardige askoppeling voor veeleisende toepassingen. Dankzij meerdere FEM-geoptimaliseerde lamellenpakketten is deze koppeling absoluut spelingsvrij en biedt hij een hoge torsiestijfheid. De ROBA DS is zeer veelzijdig en verkrijgbaar met diverse naven, moffen en uitvoeringen, waaronder toepassing geoptimaliseerde varianten zoals de koppelmetende ROBA DriveChecker en de ROBA DS Heavy Dutyuitvoering.


Apex Dynamics breidt het assortiment uit met spelingsvrije koppelingen: de Elastomeer-koppelingen (E-serie) en Disc-koppelingen (D-serie). Deze koppelingen zijn direct te monteren op Apex Dynamics tandwielkasten en geschikt voor diverse assen, zoals motor-, drijf- en verdeelassen. Ze zijn onderhoudsarm, breukvast en elektrisch isolerend, voorkomen lekstroom, dempen trillingen, blijven fail-safe bij slijtage, maken blinde montage eenvoudig en compenseren scheefstand effectief.


Met een kracht van 5..450.000N en snelheden van 0,75..500mm/s zijn de elektrocilinders van MecVel de innovatieveen maatwerkoplossing voor industriële automatisering. Geassembleerd, ontworpen en ontwikkeld in Italië. Deze elektrocilinders zijn onderhoudsarm, verbruiken geen energie bij stilstand én er is geen olie- of luchtlekkage. Om de beste functionaliteit en langere levensduur te garanderen, worden de elektrocilinders voortdurend onderworpen aan kwaliteitscontroles.


De MA3B van TiMOTION, geleverd door AXIS & Stuifmeel, is een robuuste industriële actuator met borstelloze DCmotor voor zware omgevingen.
De geïntegreerde besturingskaart maakt een externe controlbox overbodig en vereenvoudigt de installatie. Via PGMA-software zijn snelheid, slaglimieten en zachte start/stop eenvoudig in te stellen. Volledig afgedicht IP69K, maximale belasting 10.000 N, slag van 30 tot 800 mm en gebruikstemperatuur van -40 tot +85°C.


De industriële tandwielkasten van I.Mak, geleverd door Aandrijf Technisch Buro, zijn beschikbaar als standaard haakse en parallelassige kasten met gietijzeren huis, evenals klantspecifieke stalen gelaste kasten. Standaard uitgaande koppels tot 70.000 Nm, met een uitgaande holle as van 80 tot 180 mm. Toepasbaar in transportbanden, mixers, shredders, extruders, lieren, kranen en toepassingen in waterbeheersing en recycling. ATEX-certificering op aanvraag.


De VAROLASTIC is een hoog elastische flenskoppeling met progressieve torsiestijfheid, voor toepassingen met variabele belastingseisen zoals bouw- en landbouwmachines. Dankzij speciale rollen van synthetisch rubber past de koppeling zich automatisch aan wisselende belastingsomstandigheden aan en dempt torsietrillingen effectief. Aangesloten componenten worden hierdoor beschermd bij temperaturen tot 120°C. Verkrijgbaar in standaard- en doorslagveilige uitvoering, vijf groottes tot 6000 Nm, met standaard SAE-bemating.


De high-speed kogelwagens van Bosch Rexroth in maten 45, 55 en 65 halen topsnelheden van respectievelijk 10, 7,5 en 5 m/s — twee keer sneller dan standaardversies — in combinatie met een hoog draagvermogen. Het grotere formaat biedt hogere belastingscapaciteit en langere onderhoudsintervallen. Typische toepassingen zijn kunststofspuitgietmachines, botsproefopstellingen, snelle handling units en aandrijvingen met lineaire motoren.


De Lenze i950 multi drive is een modulair multi-assig aandrijfsysteem voor machines met hoge dynamiek en precisie. Het geïntegreerde DC railsysteem vermindert bekabeling en schakelkastruimte en maakt efficiënte energie uitwisseling tussen assen mogelijk. Vooraf gedefinieerde motionfuncties vervangen programmering door parametriseren en verkorten ontwikkelcycli. De i950 ondersteunt diverse motortypes en geïntegreerde veiligheid tot SIL3/PLe, en is geschikt voor machines met meerdere gesynchroniseerde assen, hoge uptimeeisen en snelle EtherCAT-communicatie.
Als programmamanagers bij Mikrocentrum staan Charlotte de Jong (Automation Xperience) en Judith van den Nieuwenhuijzen (Food Tech Event) dicht op de praktijk van automatisering en digitalisering. Ze zien hoe sensortechniek in rap tempo verschuift van ‘handig hulpmiddel’ naar onmisbare basis voor slimme systemen. In deze column vertellen ze over de belangrijkste ontwikkelingen en valkuilen.
We leven in een tijd waarin bijna alles meetbaar is: temperatuur, druk, trilling, vocht, deeltjes, geluid, licht, positie, energieverbruik en zelfs chemische samenstelling. Het is verleidelijk om te denken dat méér sensoren automatisch leidt tot méér inzicht. Alsof een machine vanzelf slimmer wordt zodra je extra meetpunten toevoegt. Maar sensortechniek is geen optelsom van componenten. Een sensor levert geen waarheid, maar een signaal. Waarde ontstaat pas als je dat signaal in context plaatst en koppelt aan een beslissing. Zonder meetstrategie krijg je vooral ruis.
Goede sensortechniek begint met hypothese De grootste valkuil zien we in projecten waar eerst wordt gemeten en pas daarna wordt nagedacht. “We hangen er een accelerometer bij, zetten alles in een dashboard en dan zien we wel.” Dat is alsof je eerst camera’s ophangt en daarna bedenkt wat je wilt filmen. Goede sensortechniek begint met een hypothese: wat denk je dat er fysisch gebeurt, welke variabele is logisch, op welke tijdschaal, en wanneer grijp je in? Ook belangrijk: wat kost een vals alarm, en wat kost het om een afwijking te missen?
Dan komt de stap die vaak ontbreekt: van signaal naar betekenis. Daarvoor heb je drie dingen nodig. Context, welke procescondities horen erbij. Betrouwbaarheid, denk aan drift, vervuiling en veroudering. En interpretatie, van simpele drempels tot modellen en AI. Wie een model traint zonder te begrijpen wat een sensor werkelijk ‘ziet’, traint al snel op toevallige correlaties. Het systeem klinkt zeker, maar is niet robuust.
Voorkom verkeerde conclusies
Daar komt nog iets bij: een sensor presteert nooit los van zijn omgeving. Plaatsing, bekabeling, samplingfrequentie, onderhoud en kalibratie bepalen mede of data bruikbaar zijn. Een perfecte sensor op de verkeerde plek levert nog steeds verkeerde conclusies op. Juist daarom is samenwerking tussen operators, engineers, dataspecialisten en maintenance heel belangrijk. Zij kijken elk anders naar hetzelfde proces en vullen elkaar aan.
Een praktijkvoorbeeld: bij een producent van hightech modules leidde onverwachte spindeluitval tot ‘sensoren erbij’. Trilling op meerdere punten, temperatuur, stroom, akoestiek. Het resultaat was een dashboard vol afwijkingen en een team dat vooral verklaringen zocht. De doorbraak kwam toen men terugging naar één vraag: welke meting verandert aantoonbaar vóór kritieke slijtage, mét procescontext? Uiteindelijk bleek één strategisch trillingspunt, gecombineerd met toerental en belasting, betrouwbaarder dan een wirwar aan signalen. Minder meten, meer weten.
Metingen begrijpen
Tot slot: zodra sensoren beslissingen beïnvloeden, worden ze ook een kwetsbaarheid. Niet alleen IT-cyber, maar ook het manipuleren of verstoren van signalen. Beveiliging en plausibiliteitschecks horen dus bij het ontwerp, niet achteraf. En minstens zo belangrijk: zorg dat de mensen op de werkvloer begrijpen wat een meting betekent. Want een slim systeem werkt pas echt goed als ook de gebruiker erop kan vertrouwen en ernaar durft te handelen.

Charlotte de Jong en Judith van den Nieuwenhuijzen
Programmamanagers Mikrocentrum

In de moderne maakindustrie wordt steeds vaker gebruikgemaakt van de mogelijkheden van zogenaamde lidarsensoren. De modernste uitvoeringen zijn in staat om realtime een volledig 3D-beeld van de omgeving te maken. Naast een verbetering van de efficiëntie en kwaliteit van het productieproces, kan dit ook de veiligheid in de productiehal verhogen. Zeker wanneer hier ook wordt gewerkt met cobots. Het einde van de ontwikkelingen is bovendien nog niet in zicht.
Lidar is de afkorting voor Light Detection and Ranging. In feite een methode die objecten detecteert en hun afstanden in kaart brengt. De technologie werkt door een object te belichten met een optische puls waarna de kenmerken van het gereflecteerde signaal worden gemeten en geïnterpreteerd. De breedte van de optische puls kan variëren van enkele nanoseconden tot enkele microseconden. In de meeste gevallen wordt gebruikgemaakt van laserpulsen waarvan er duizenden per seconden kunnen worden verstuurd. Afhankelijk van hun uitvoering zijn typen met een ronddraaiende laserstraal in staat om afstanden tot 300 meter te meten op een paar centimeter nauwkeurig.
Van 1D tot 3D
In de meest eenvoudige vorm werken
lidarsensoren in afstandsmeetapparaten. Wanneer ze worden gebruikt om direct afstand te meten, worden ze gericht op een bepaald doel of reflector. Dit zijn de eendimensionale of 1D-sensoren die onder andere zijn te vinden in optische afstandsmeters. Als de meetstraal op één niveau wordt bewogen of gedraaid, geeft dit een indicatie van de afstand en de hoek, wat tweedimensionale resultaten oplevert. 2D-sensoren detecteren gemeten waarden in een bepaalde volgorde, meestal met een gelijk tijdsinterval tussen de metingen.
De meest geavanceerde sensoren werken in de derde dimensie door ze te kantelen. Dit levert informatie over de afstand en positie langs de X-, Yen Z-as. Dezelfde informatie over de verschillende ruimtelijke parameters is
te verkrijgen door meerdere zender- en ontvangersystemen te combineren. Egbert Stellinga, product marketing manager van Sentech: “Onze beste ronddraaiende sensoren meten op dit moment tegelijk in 128 lijnen boven elkaar (verticaal) en 0,18° per stapje in de horizontale richting; dat zijn ruim vijf pulsen per graad. Deze combinatie levert uiteindelijk vijf miljoen datapunten per seconde op, waarmee de mogelijkheden voor detectie in de 3D-ruimte bijna eindeloos zijn.” Maar het kan nog nauwkeuriger.
Toepassingen
Lidar wordt tot nu toe veel toegepast in autonome voertuigen. Met deze techniek zijn omgevingen razendsnel in kaart te brengen en ook bewegende objecten te detecteren. Op basis van deze informatie kunnen autonome voertuigen zich in een

omgeving bewegen zonder botsingen en zonder een vooraf vastgestelde route toch op de juiste plek aankomen. Toepassingen zijn hiermee te vinden in de logistiek en het magazijnbeheer, maar ook in servicerobots zoals bezorgrobots, robotgrasmaaiers en industriële schoonmaakrobots. Menno Reijnders, directeur van Sensor Partners: “En denk ook aan de bijdrage die deze sensoren kunnen leveren aan een slimme infrastructuur. Het monitoren van verkeersstromen op kruispunten kan het weggebruik efficiënter maken of de veiligheid in afgesloten gebieden verbeteren.”
Henk Oosterhuis is productmanager bij SICK en vult aan: “Inmiddels zijn er ook steeds meer toepassingen in de (maak) industrie te vinden. Detectie van objecten op basis van eenvoudige afstandsmetingen of positiebepaling in het 2D-vlak, biedt de mogelijkheid om snel te herkennen wanneer producten op een transportband ontbreken of op een verkeerde manier zijn gepositioneerd. Lidar is in deze gevallen goedkoper en eenvoudiger dan vision.”
In het geval van 3D-lidar is het vooral een voordeel dat de vorm van objecten nauwkeurig is te meten waardoor een grijparm van een robot doelgericht is aan te sturen om het object te handelen. Omdat met deze metingen exact bekend is waar een object zich bevindt en wat de vorm is, zijn complexe ‘gok’algoritmes niet nodig.
Een belangrijke ‘technische collega’ in de maakindustrie is de cobot. Ook hier ligt een link met lidar. Oosterhuis: “Een cobotapplicatie is vanuit veiligheidsoogpunt vaak beperkt met betrekking tot kracht en snelheid. Dit staat haaks op de gebruikerswensen die meer gericht zijn op een hoge productiesnelheid. Door de inzet van lidar heb je meer mogelijkheden om de omgeving te bewaken. De cobot kan dan sneller

Voorbeeld van een 3D-lidarsensor die in vier lagen werkt. (Afbeelding: SICK)
Robots kunnen de procesefficiency sterk verbeteren bij onder meer het palletiseren en depalletiseren. In deze applicatie maakt de lidarsensor het mogelijk om de positie van cementzakken op een transportband te berekenen. De 2D-lidarsensor bepaalt de contour van willekeurig gevormde objecten op een afstand tot 5,5 meter. Een encoder zorgt met de trajectinformatie – inclusief positie en zwaartepunt – voor de derde dimensie die nodig is voor het genereren van een 3D-afbeelding van elke afzonderlijke zak. In combinatie met SIM2x00 en de Nova SensorApp (van SICK) worden gegevens direct in realtime geanalyseerd. Alle relevante informatie wordt vervolgens doorgegeven aan de besturing van de robot, die op basis hiervan zijn grijper uitlijnt, de zakken op het optimale punt grijpt en ze nauwkeurig op een pallet positioneert en stapelt. (Afbeelding: SICK)

werken in ‘veilige’ gebieden en vertraagt wanneer de operator hem belaadt zonder dat er een noodstop optreedt. Daarnaast zien we ook nieuwe applicaties waarbij de robot niet statisch is opgesteld, maar door de productieomgeving beweegt als een autonoom mobiele robot (AMR). Dit met aanvullende functies als bijvoorbeeld het bepalen van de positie op basis van bekende contouren in de omgeving.”
Naast alle mogelijkheden om in de ruimte 3D te detecteren, heeft lidar nog een aantal onderscheidende kenmerken. Zo wordt gebruikgemaakt van een actieve lichtbron die ook in volledige duisternis perfect werkt. Maar ook door schaduwen
heen of in de felle gloed van de zon of een productieproces. Dit zijn omstandigheden waar juist visionsystemen moeite hebben. Daar tegenover staat dat visionsystemen weer kleur kunnen herkennen.
Beperkingen
Uiteraard kent lidar ook zijn beperkingen. Zo kunnen bijvoorbeeld zeer zware regen, dichte mist of dikke sneeuw laserpulsen verstrooien. Dit vermindert mogelijk het effectieve bereik van de sensor. Een ‘oude’ beperking waren de kosten. Lidar was vroeger een niche, dure tool die door technische ontwikkelingen op het vlak van chipsintegratie en massaproductie echter aanzienlijk goedkoper is geworden.

Wafertrays transporteren een groot aantal wafers door de proceskamers van de coatinginstallatie. De wafers mogen daarbij niet verkeerd komen te liggen, bijvoorbeeld als gevolg van kantelen. De 2D-lidarsensor in combinatie met SICK Nova zorgt voor de juiste positie van de wafers en levert hiermee een belangrijke plaats- en kostenbesparing op. (Afbeeldingen: SICK)

Andere technologische ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat de systemen compacter werden, wat voor autonome mobiliteit en robots uiteraard een pre is.
Trends en alternatieven
Zoals in de intro al aangekondigd: de ontwikkelingen op het vlak van lidar zijn nog niet klaar. Zo winnen de systemen nog steeds aan snelheid, meetbereik en nauwkeurigheid. Verder is er een trend te zien richting solid-state technologie. Menno Reijnders: “We stappen af van draaiende mechanische onderdelen en gaan over op volledig solid-state sensoren. Deze zijn kleiner, duurzamer –
gebruiken minder energie – en zijn veel goedkoper. Bovendien zien we steeds meer chipgebaseerde integratie: Door de laserbesturing en signaalverwerking op één microchip (ASIC) te plaatsen is de architectuur vereenvoudigd, waardoor lidar net zo gemakkelijk te produceren is als een smartphonecamera.”
Egbert Stellinga vult aan: “Een alternatief voor lidar – die ook aan populariteit wint – is radar. Beide systemen fungeren uitstekend in het donker, hebben een breed gezichtsveld en een ruim bereik. Radar ‘wint’ het echter van lidar als het gaat om betrouwbaarheid bij slecht
weer. Lidar wint het weer op ruimtelijke resolutie. De kortere optische golflengte maakt centimeternauwkeurige rangemetingen, subgraads hoekresolutie en een hoge, uniforme puntdichtheid mogelijk. Radar wordt beperkt door zijn langere golflengte en antenne-apertuur, wat resulteert in grovere waarneming.”
Tot slot richten bedrijven zich ook op de gebruikersvriendelijkheid van de software in de scanners. Moderne systemen maken het de gebruiker bijvoorbeeld gemakkelijk om een bepaalde zone in te definiëren waarna de scanner aangeeft of hier iets instaat. Zoals bij veel industriële software behoort het echte programmeerwerk tot het verleden en zijn de instellingen relatief eenvoudig en intuïtief te maken.
Tekst: Marjolein de Wit-Blok

3D-lidar speelt een belangrijke rol in de autonome voertuigen. Deze robots moeten hun omgeving betrouwbaar waarnemen onder uiteenlopende omstandigheden. AGXEED maakt hiervoor gebruik van de XT32 3D-lidar van Sensor Partners. Een compacte laserscanner die continu een 360° driedimensionaal beeld van de omgeving opbouwt. Door laserpulsen uit te zenden en de reflectietijd te meten, ontstaat een nauwkeurige realtime pointcloud die de basis vormt voor autonome navigatie. De sensor stelt de machine in staat om obstakels, grenzen en machines nauwkeurig te detecteren, ook wanneer deze zich dicht bij de sensor bevinden. De sensor levert daarbij een hoge resolutie zonder dode hoeken. Op de foto’s een voorbeeld van lidarsensoren op een landbouwvoertuig die geen problemen hebben met de extreme omstandigheden waarin vuil en vocht de boventoon voeren. (Foto’s: Sensor Partners)



De rvs mengtanks van Frank Berg Industrial Supplies zijn geschikt voor het oplossen en inmengen van poeders, dispergeren van kleurstoffen en pigmenten, en het homogeen gemengd houden van producten of suspensies. Voor dikvloeibare producten is een ankerroerwerk beschikbaar. De tanks zijn leverbaar in AISI 304 of AISI 316, in volumes van 50 tot 2000 liter, met opties als dubbelwandigheid voor verwarmen of koelen, wielen en diverse aansluitingen.


Tefoo, geleverd door Elincom, ontwikkelt uitwisselbare hardcase smart battery packs met spanningen van 3,6 tot 14,4 V voor medische en industriële toepassingen. Geïntegreerde beveiligingscircuits, cell-balancing en een geavanceerd Battery Management System zorgen voor gecontroleerd laden en ontladen. Hot-swap ondersteuning verhoogt de beschikbaarheid van apparatuur. Gecertificeerd conform ISO 13485, IEC 62133 en UN 38.3 voor eenvoudige validatie.


De CoroMill MR20 van Sandvik is ontworpen voor veilig en probleemloos profielfrezen in ISO M, ISO S en ISO P materialen. Een robuuste koppeling, stabiele wisselplaatzitting en nauwe toleranties van het freeslichaam waarborgen consistente prestaties, voorspelbare slijtage en hoge oppervlaktekwaliteit. Testresultaten tonen productiviteitstoenames tot wel 50 procent als direct gevolg van de verbeterde proceszekerheid.


De pneumatische RTP moeraanzetter van Atlas Copco is een krachtig en compact gereedschap voor voormontage bij windenergiesystemen, zware machines en railverbindingen. De slanke motor-transmissiecombinatie maakt werken op krappe ruimte mogelijk. Variant RTP 1300-HR20 is slechts 248 mm lang en levert tot 1300 Nm; de RTP 4100-HR25 levert maximaal 4100 Nm. De swiveling-functie zorgt voor optimale positionering en een comfortabele werkhouding.


De LV.A stelvoeten van Elesa+Ganter combineren duurzaamheid, betrouwbaarheid en gebruiksgemak voor diverse industriële toepassingen. Het zwenkbare ontwerp houdt machines altijd stabiel op ongelijke vloeren. De glasvezelversterkte technopolymeer voet met verzinkt stalen kogelelement biedt soepele werking en lange levensduur. De speciale karteling onderaan de voet zorgt voor uitstekende grip en stabiliteit, ook zonder antislipschijf.


De Xmatic van Struers is een volledig geautomatiseerde end-toend slijp- en polijstoplossing voor laboratoria met hoge doorvoer en maximale reproduceerbaarheid. Tot acht preparaathouders en acht MD-vlakken kunnen worden geladen. Tot zeven doseerstations voor suspensie, smeermiddel of oxidepolijsten met niveaudetectie. Snelle reinigingsprogramma’s, automatisch dresseren en centrifugeren zorgen voor een efficiënt en kwalitatief hoogwaardig voorbereidingsproces.



PAQ is Tele Radio’s nieuwe generatie industriële afstandsbedieningen. De zenders combineren uitstekend met de bijbehorende ontvanger (in deze combinatie Ple/CAT4/SIL3gecertificeerd) en verschillende bestaande Tele Radio-lijnen. Met RFID wijst u rechten toe aan en verkrijgt u inzicht over gebruikers; met de FieldManager-app™ configureert, monitort, updatet en deelt u gemakkelijk instellingen; en Plugins in C faciliteren maatwerk en het bedienen van meerdere machines met een enkele afstandsbediening.

Het OM403UNI is een veelzijdig display dat eenvoudig te programmeren is via USB-C of Bluetooth met gratis OM Linksoftware, inclusief wizard voor basisinstellingen. Het primaire 3-kleurige 12-segment display en het secundaire groene display tonen uitgebreide informatie, waaronder tekst. Dankzij plugand-play uitgangsmodules (relais, analoge output, RS232/485) en een verwisselbare voedingsmodule is uitbreiden eenvoudig. Verwerkt tevens pulsen als teller/ frequentiemeter en levert 24 VDC voor sensoren.


Deze GRC geavanceerde vermogenregelaar combineert een compact design met krachtige prestaties en slim energiebeheer. Geschikt voor zowel lineaire als niet lineaire elektrische heaters met verschillende aansturingsmogelijkheden. Functies zoals softstart, piekstroombegrenzing en andere uitgebreide metingen zorgen voor een stabiele werking, terwijl diagnosefuncties snel afwijkingen detecteren. Dankzij eenvoudige configuratie, sterke connectiviteit en intelligent energiebeheer biedt dit toestel een efficiënte en veelzijdige oplossing.


Hoge productiviteit, comfortabele diagnoses en eenvoudige visualisatie; de configureerbare veilige kleine besturing PNOZmulti 2 heeft het allemaal. De besturing is flexibel aan te passen en past door het geringe formaat in de kleinste schakelkasten. Daarnaast kan deze kleine krachtpatser maximale functionaliteit voor de bewaking van een groot aantal veiligheidsfuncties tot PL e EN ISO 13849-1 of SIL CL 3 EN/IEC 62061 garanderen.


De SCHURTER 4792 contactdoos heeft een kruisgerichte aansluiting, 90° gedraaid ten opzichte van standaardontwerpen, wat interne bekabeling in PDU’s vereenvoudigt. Het snap-in montagesysteem past op paneeldiktes van 0,8 tot 3 mm en verkort de installatietijd. Beschikbaar in zwart, grijs en wit met QC 6,3 mm, QC 4,8 mm, soldeer- en PCB-aansluitopties. Gecertificeerd volgens IEC, UL en CCC.


Deze serie biedt vandalismebestendige schakelaars voor gebruik in ruwe omgevingen zoals de scheepvaart, industriële toepassingen en heavy duty voertuigen. De universeel inzetbare schakelaars zijn intuïtief, met een breed scala aan symbolen, kleuren en graveringen en een zeer lange mechanische levensduur. Ze zijn nu ook gecombineerd met een CANopen-bussysteem voor eenvoudige en snelle aansluiting en uit te breiden tot 42 schakelunits.

A.H. Systems biedt een complete set H-Field antennes als compact en efficiënt alternatief voor traditionele loopantenne-opstellingen. Elke antenne bestaat uit een ferrietstaaf met spoel en bijpassende versterker, wat zorgt voor een aanzienlijk groter effectief oppervlak en hogere gevoeligheid. De set dekt 100 Hz tot 30 MHz en is geschikt voor MIL-STD, VDE en TEMPEST-tests. Alle antennes worden individueel gekalibreerd en worden geleverd met drie jaar garantie.


De Push-In-verbindingstechnologie van HARTING breidt het Hanconnectorprogramma uit met gereedschapsvrije veldmontage. Diverse geleidervarianten worden ondersteund: van getwijnde draad tot ferrules en massieve geleiders. Dit bespaart tot 30 procent installatietijd en verhoogt de flexibiliteit, zoals bij het wisselen van gereedschappen op machines. De brede geleiderselectie maakt de technologie toepasbaar in vrijwel alle marktsegmenten.




Het assortiment transformatoren van Murrelektronik biedt de flexibiliteit die wisselende spanningsbehoeften vereisen. Of het nu gaat om scheidings-, stuur- of veiligheidstransformatoren: het uitgebreide aanbod biedt voor elke toepassing een geschikte oplossing. De transformatoren zijn betrouwbaar en veilig, dankzij diverse spanningsmogelijkheden en uitgebreide certificeringen wereldwijd inzetbaar. Vermogensbereiken lopen van 20 VA tot 63 KVA, met mogelijkheden voor klantspecifieke oplossingen.
Met de koppelbare Toptec biedt Rittal een dubbelwandige outdoor-behuizing, koppelbaar en uitbreidbaar met klimatiseringsoplossingen. Typische toepassingen zijn energieopslag, laadpalen en telecomprojecten die langdurig blootstaan aan extreme omstandigheden. De dubbelwandigheid beperkt opwarming door de zon en stabiliseert de inwendige temperatuur. Het kastframe volgt het TS 8-rasterpatroon (25 mm) en heeft een statische belastbaarheid van 15.000 N.

DKCV-1 stroomgecompenseerde



De DKCV-1-serie van SCHURTER bestaat uit verticaal monteerbare stroomgecompenseerde smoorspoelen voor printplaten, geschikt voor stromen van 0,5 tot 10 A en spanningen tot 300 VAC of 450 VDC. Nanokristallijne kernen zorgen voor hoge inductanties in minimale afmetingen. Alle varianten hebben dezelfde voetafdruk voor eenvoudige systeemintegratie. Gecertificeerd met ENEC-, cUR- en URkeuringen. Voor hogere vermogens is de DKIV-1-serie beschikbaar tot 50 A.
De BoVersa-serie van BOPLA is een modulair behuizingssysteem dat functionaliteit, thermisch ontwerp en design combineert in één platform, speciaal voor IoT-, embedded- en draadloze systemen.
De onderbak is leverbaar in polycarbonaat of aluminium, waarbij de aluminium versie direct als koellichaam voor vermogenselektronica fungeert. Functionele deksels zijn beschikbaar in gesloten, transparante of doorschijnende uitvoeringen. Leverbaar als wandbehuizing, mastmontage, tafelmodel of handheld.


EH-warmtepomp

Een industriële warmtepomp is een apparaat dat warmte overbrengt van een bron met een lagere temperatuur naar een lichaam met een hogere temperatuur, met behulp van een koelmiddel als overdrachtsvloeistof. Door afvalwarmte of hernieuwbare elektriciteit als voeding te gebruiken kan een industriële warmtepomp het energieverbruik en de CO2-uitstoot van de industrie verlagen.


De pneumatisch bediende insteekstift van Halder, geleverd door BIBUS, is een robuust hefelement dat snel en eenvoudig te bedienen is. Een geïntegreerde veiligheidsvoorziening voorkomt ontgrendeling bij drukverlies via een vormgesloten vergrendeling tijdens het hanteren van lasten. De stiften zijn bij uitstek geschikt voor de automatiserings- en handlingsector en integreerbaar in robotsystemen dankzij de ISO 9409-1-interface voor industriële robots.


KNF introduceert Intelligent Pump Features Het gaat hierbij om membraanpompen met de mogelijkheid tot nauwkeurige debietregeling, drukregeling, vacuümregeling en veelzijdige dosering. Deze innovaties betekenen een grote stap voorwaarts in de membraanpomptechnologie en bieden ongeëvenaarde nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en flexibiliteit voor kritische toepassingen. Of het nu gaat om stabiel debiet, drukregeling of constante vacuümniveaus: de intelligente pompen van KNF vereenvoudigen complexe processen en garanderen superieure prestaties.


De olievrije KNF N 952 membraanpomp genereert snel en trillingsarm een diep vacuüm tot 1,5 mbar abs. bij een capaciteit tot 36 l/min. Ideaal als prevacuümpomp voor turbomoleculaire pompen en voor vacuümdrogen in ovens. De toerentalgeregelde vacuümoutput is digitaal parametreerbaar voor dynamische bedrijfsprofielen. Leverbaar voor 24 V DC en AC-voeding met automatische netaanpassing voor wereldwijd gebruik.


De GM-51 van Groneman combineert alle functionaliteiten van de GM-50 met een geïntegreerde rotatiemotor voor continue draaibeweging. Dit maakt de grijper perfect voor dynamische positionering, montage- en schroefwerkzaamheden. Met sluit- en openingstijden van minder dan 20 milliseconden en vrij programmeerbare bewegingsprofielen biedt de module hoge precisie. Geen energieverbruik in rust, behoud van grijpkracht bij stroomuitval en compatibiliteit met gangbare Ethernetinterfaces en veldbussen.


Luchtmessen genereren een krachtige, laminaire luchtstroom (volgens het Coanda-effect) voor het nauwkeurig met perslucht drogen, reinigen en sorteren van producten. Deze systemen van aluminium of roestvrijstaal vormen een energiezuinig alternatief voor toepassingen binnen sectoren zoals de voedingsmiddelenindustrie, houtindustrie, bewerkingsbedrijven en automotive. Ze blazen oppervlaktes schoon van vloeistoffen en stof op een geluidsarme wijze. Door de constante luchtstroom zijn de configuraties geschikt voor diverse industriële toepassingen.
































































































































































































SonicView van Distran is een vast akoestisch gaslekdetectiesysteem dat gaslekken detecteert op basis van ultrasoon geluid in plaats van gasconcentratie. Met Acoustic Leak Imaging worden lekken binnen seconden visueel gelokaliseerd. Het systeem bewaakt 24/7 gebieden tot 20 meter met 180° dekking, ook op onbemande locaties, en integreert met bestaande installaties voor alarmering en monitoring.


De MFE600E van Althen is een elektromagnetische debietmeter met hoge nauwkeurigheid, gekenmerkt door een open flowpad zonder bewegende delen en zonder drukverlies. De meetnauwkeurigheid wordt niet beïnvloed door veranderingen in vloeistofdichtheid, viscositeit, temperatuur of druk. De geïntegreerde druksensor meet flow en druk tegelijkertijd. Een verlicht LCD-scherm en intuïtieve bediening maken installatie, gebruik en onderhoud eenvoudig en efficiënt.


GMC Instruments lanceert de nieuwe PV1525 PV-tester die geschikt is voor 1500V / 25A. Deze tester is voorzien van een dynamisch onderdrukkingssysteem zodat de tester niet defect raakt bij een te hoge inrush stroom. De PV1525 wordt standaard geleverd in een fraaie tas met een draadloze instalings/ hellingshoekmeter met kompas en een draadloze stroomtang. Uiteraard is een kalibratiecertificaat onderdeel van de levering.

De Tiger XT is een handheld meetinstrument voor detectie van VOC’s, zoals benzeen, formaldehyde tolueen en xyleen. Het toestel is voorzien van een PIDsensor met fence-technology, waardoor deze vrijwel ongevoelig is voor vocht en biedt een meetbereik tot 20.000 ppm met een resolutie vanaf 1 ppb (model afhankelijk).
Gebruikelijke toepassingen zijn (petro) chemische en farmaceutische industrie, opslag van li-ion accu’s, bodemvervuiling en rampenbestrijding.

De FlowFinder-mk2 plus van ACIN is een nuldrukcompenserende debietmeter voor ventilatiesystemen, nu met volledig volumestroombereik van 10 tot 850 m³/uur met nuldrukcompensatie. De meetfrequentie is verhoogd van twee naar 50 metingen per seconde voor snellere en stabielere metingen. Nieuw is de ingebouwde WiFi waarmee firmware door de gebruiker zelf kan worden geüpdatet. Toekomstige software-updates worden gratis verstrekt.


De iTHERM SurfaceLine TM611 van Endress+Hauser is een niet invasieve thermometer voor het meten van temperatuur aan de buitenzijde van leidingen en tanks. Het instrument maakt procesopeningen overbodig en voorkomt zo lekkagerisico’s en verstoring van de installatie. Dankzij een speciaal thermisch koppelingselement is de meetnauwkeurigheid vergelijkbaar met die van invasieve temperatuurmeting, ook bij veeleisende toepassingen.


Tempcontrol levert de Kube-serie van Ascon Tecnologic: gebruiksvriendelijke programmeerbare controllers met EVO green voor energiebesparing, EVO tune voor automatische PID-parametrisering en EVO tools voor snelle configuratie. Het tweeregelig LED-scherm met drie dynamische kleuren, vier uitgangen en twee ingangen maakt flexibele regeling mogelijk. Afmeting 48 × 48 mm. Leverbaar in combinatie met op maat geproduceerde temperatuursensoren afgestemd op het specifieke proces.


De JT33 TDLAS gasanalyzer van Endress+Hauser biedt realtime, continue meting van waterstofsulfide (H2S) in industriële gasstromen. De gepatenteerde differentiële TDLAS-technologie garandeert nauwkeurige metingen bij verontreinigingen en variaties in de gasstroom. Heartbeat Technologie bewaakt de conditie van de analyzer 24/7. Dankzij NIST-herleidbare kalibratie, geen draaggassen en minimaal onderhoud resulteert dit in lagere operationele kosten.


De Portalevel ADVANCED van Marktechnical is een draagbare, nietinvasieve ultrasone vloeistofniveaumeter voor brandcilinders met CO2, FM200 en NOVEC1230. Een geïntegreerde signaalviewer geeft realtime oscilloscoopachtige weergave voor visuele bevestiging van faseovergangen. Nauwkeurigheid tot ±1 mm in cilinderdiameters van 110 tot 700 mm, met resultaten in minder dan 30 seconden. Eenvoudig OLEDdisplay geeft ‘GAS’ of ‘VLOEISTOF’ aan.


De Zuercher lagedrukregelaars type BRi/BRib van PD Gas Technology zijn veerbelaste, zelfstandig werkende drukregelaars voor lage drukken, beschikbaar als in-lijn uitvoering in DN15 tot DN50. Een speciale waterstofuitvoering is beschikbaar voor grote hoeveelheden gas bij lage druk, ideaal voor brandstofcellen en blanketing-toepassingen. Speciale uitvoeringen zijn beschikbaar voor zuurstof, cryogene toepassingen en gasanalysesystemen.


De MicroAir WiFi Logger van CaTeC monitort temperatuur en vochtigheid in realtime via WiFi, direct zichtbaar via een webplatform of mobiele app zonder extra hardware. Het compacte apparaat is ideaal voor de voedsel- en farmaceutische industrie, waar continue monitoring van omgevingscondities essentieel is. Automatische waarschuwingen en veilige cloudopslag helpen snel te reageren op afwijkingen. In combinatie met Data-Suite-software voldoet de logger aan 21 CFR Part 11.


De CS-Instruments OIL CHECK 500 meet nauwkeurig het oliedampgehalte in perslucht en gassen zoals stikstof, CO2 en N2/He-mengsels. Dankzij 24/7 online monitoring op basis van de gepatenteerde ‘Forced Pressure Variation’-methode blijft geen verhoogde restoliewaarde onopgemerkt. De sensorunit is ter plaatse door de klant vervangbaar, waardoor processen kunnen doorlopen. Dankzij het compacte formaat is het apparaat ook ideaal voor mobiele metingen.

Edge-sensoren of edge computing is een typisch gevolg van het feit dat processoren steeds krachtiger worden. De compacte elementen maken zo van een ‘domme’ sensor een slimme component die binnen grenzen zijn eigen beslissingen kan nemen: edge computing. Diverse leveranciers delen in dit artikel hun kennis en ervaring met betrekking tot de mogelijkheden, de beperkingen en de toekomstige verwachtingen. Een ding is zeker: het draait niet alleen om de sensor, maar om de combinatie van sensoren, embedded hardware, software, vermogenselektronica en kennis van de toepassing.
Machinecomponenten beschikken steeds vaker over de mogelijkheid om deze online te koppelen aan andere gebruikers, bovenliggende besturingen of een netwerk. Hiermee zijn onder andere automatische updates van besturingssoftware uit te voeren of is productie op afstand te sturen en te monitoren. De groeiende hoeveelheid onlinesensoren, -actuatoren en andere Industrial Internet of Thingselementen legt echter ook een steeds zwaarder beslag op bijvoorbeeld de capaciteiten voor datatransport, opslag en bandbreedte; deze zijn in de meeste gevallen niet onbeperkt beschikbaar. Daarbij beperkt dataverwerking via de cloud vaak de reactiesnelheid, wat in kritische (veiligheids)toepassingen ongewenst is. Een oplossing is gevonden in ‘edge computing’ waarmee snelheid, vrijheid en flexibiliteit worden gecreëerd zonder in te boeten op de functionaliteit van apparatuur.
Lokale dataverwerking Edge computing betekent dat data die door een sensor wordt gegenereerd, ter plekke wordt verwerkt door een kleine processor en omgezet naar bruikbare informatie. Op basis hiervan wordt eventueel een bepaalde actie geïnitieerd. Zo zal een rooksensor bij het detecteren van rook direct het alarm aansturen en zijn bevindingen niet eerst naar een centrale plek sturen voor analyse. Ook voor complexere dataverwerkingen kan de toepassing van edge-apparaten zinvol zijn. Visuele sensoren van sorteer- of verpakkingsmachines kunnen bijvoorbeeld

Edge computing kan ook als een businesscase wordt gezien. (Afbeelding: Axians)
worden voorzien van ingebouwde processoren met kunstmatige intelligentie voor patroonherkenning. Ook hier geldt: bij een afwijking wordt het betreffende product direct uitgestoten; de beslissing wordt ter plaatse genomen.
Voordelen
Een aantal voordelen van edge computing laat zich snel raden. Gerard Rauwerda is business developer bij Technolution en geeft aan: “Met edge computing worden minder data naar de cloud gestuurd, is er minder behoefte
aan opslag in de backoffice en kan de reactiesnelheid drastisch worden verlaagd. De verminderde behoefte aan opslag in rekencentra zorgt ook voor een lagere CO 2 -footprint.” Maar er is meer, zeker wanneer edge computing als een businesscase wordt gezien zoals Axians illustreert in de afbeelding hierboven.
De bron voor edge computing zijn bij productiebedrijven de systemen die machines in een fabriek aansturen: embedded software, IIoT, SCADA, MES. De edge-node is in dat geval een server

Ignition Edge (in het groen): de egde-gateway staat dichtbij de machine/PLC. Mocht de verbinding met de centrale server wegvallen, dan neemt deze edge-gateway alle functionaliteit tijdelijk over. (Afbeelding: AT-Automation)
of aantal servers in de naastgelegen computerruimte. De businesscase van edge computing wordt over verschillende assen bereikt.
• Minder downtime: Veel industriële toepassingen vereisen realtime verwerking en analyse van data. Door via edge computing de latency te reduceren, is de kans kleiner dat er te laat wordt gereageerd. Ook zijn belangrijke beslissingen ter plaatse niet meer afhankelijk van het netwerk dat in de huidige tijd al relatief zwaar wordt belast.
• Lagere belasting van het netwerk: Het heen en weer sturen van grote datasets is kostbaar. Een enkele temperatuurmeting zal het probleem niet zijn, maar continue metingen of informatie van visionsystemen betekent een grote belasting van het netwerk en bijbehorende kosten. Edge computing verzendt vaak alleen de data waarin afwijkingen zijn gevonden. Andersom betekent het lokaal verwerken van informatie dat systemen robuuster worden omdat ze niet afhankelijk zijn van een stabiele netwerkverbinding.
• Beter werkende databases: Axian geeft tevens aan dat het versturen van grote hoeveelheden data naar de cloud kan leiden tot corruptie in databases.
• Betere IP-beveiliging: Sommige data kunnen erg gevoelig zijn, bijvoorbeeld wanneer het recepturen betreft die behoren tot het intellectual property (IP) van een
bedrijf. Informatie die lokaal wordt verwerkt is minder toegankelijk voor hackers.
• Betere interoperatbiliteit: Tot slot converteert de egde-node de communicatieprotocollen die oudere systemen gebruiken in een moderne taal die IIoT-apparaten kunnen begrijpen. Verouderde industriële apparatuur met verouderde embedded software kan zo ook worden aangesloten op moderne IoT-platformen.
Op basis van bovenstaande zijn toepassingen in de maakindustrie vooral te vinden in applicaties waar lokaal en snel geïnterpreteerd moet worden. Dit is onder meer het geval bij camera’s voor kwaliteitscontrole en classificatie, microfoons voor geluidsanalyse in assemblage en trillings-, temperatuur- of druksensoren voor procesbewaking en voorspellend onderhoud. De meerwaarde zit vooral daar waar een systeem niet alleen moet meten, maar ook direct moet beoordelen of bijsturen.
Om tijdrovende en arbeidsintensieve handmatige inspecties aan het machinepark van Tata Steel te verlichten, ontwikkelde Technolution Perform een flexibele Asset Performance Managementoplossing met draadloze LoRa-sensoren, LoRa-nodes, een gateway en een backoffice dashboard.
Sensoren in het veld worden gekoppeld aan LoRa-nodes waardoor de gemeten grootheden (niveau, temperatuur) via het LoRa-netwerk zijn te versturen. Gerard Rauwerda: “In feite kan elke elektronische sensor met een node aan het LoRa-netwerk worden gekoppeld. De data van de nodes worden via LoRa-gateways draadloos naar een backofficedashboard verstuurd, waar ze worden gevisualiseerd. Behalve verschillende typen sensoren kunnen ook componenten en applicaties van andere leveranciers in de architectuur worden opgenomen.”

Bart Mans, innovation manager van ATAutomation besluit: “Edge technologie betekent voor ons het plaatsen van logica op ‘the edge of the network’. In de maakindustrie zien we vooral toepassingen bij complexe netwerken waar het relevant is om data op the edge te normaliseren voordat het naar een centrale omgeving wordt doorgestuurd (zie kader hieronder). Edge technologie zorgt wel vaak voor meer beheerswerkzaamheden wanneer logica gefragmenteerd aanwezig is binnen netwerken. In plaats van één centrale server moeten nu ook de individuele edges worden onderhouden.”
Beperkingen
Uiteraard zijn er meer beperkingen. Jorn Rikkers, CEO van Inspiro: “De beschikbare
rekenkracht en het geheugen zijn lokaal beperkter dan in de cloud en vaak zijn edge-systemen duurder. Wanneer de lokale intelligentie gebaseerd is op machine learning algoritmes of AI, is het noodzakelijk om over een goede en gekwalificeerde dataset te beschikken om modellen te trainen. Daarbij is het goed om te benadrukken dat edge-systemen zelf meestal niet energiezuiniger worden. Vaak is juist het tegenovergestelde waar, omdat je extra rekenkracht lokaal toevoegt. De winst zit vooral in functionaliteit, autonomie en het beperken van onnodig dataverkeer.”
Martin van der Pol is CTO customer accounts bij T-systems en vult aan: “Niet zozeer een beperking, maar het is óók
BMT Aerospace produceert tandwielen en mechanische componenten voor de lucht- en ruimtevaartindustrie. Productvestigingen bevinden zich in België, de Verenigde Staten en Roemenië. Er ontstond een behoefte aan een schaalbaar platform dat machine- en operatorgegevens verzamelt, deze van context voorziet en bruikbaar maakt voor de hele organisatie. Uitdagingen zaten in het feit dat het bedrijf over meer dan zeventig merken machines en installaties beschikt terwijl productievloerdata versnipperd was. Gelijktijdig moest een verouderd MES worden vervangen en een nieuw ERP-systeem ondersteund, zonder de lopende operaties te verstoren.
Als antwoord ontwikkelde AT-Automation een geïntegreerde oplossing op basis van het Ignitionplatform. Het systeem fungeert als shop floor controller en verzamelt data van Beckhoff IPCs, PLC’s en sensoren met een Ignition Edge. Vervolgens integreert hij deze in een centrale Unified Namespace (UNS). De gegevens worden veilig en gestructureerd opgeslagen, gedeeld via MQTT en historisch beschikbaar gesteld in Canary Labs. Zowel operators als management hebben via intuïtieve dashboards toegang tot realtime en historische data. BMT Aerospace kan hierdoor huidige productieprocessen optimaliseren en beschikt over een solide basis voor toekomstige innovaties.
belangrijk om te letten op eigenaarschap van de data. Sommige leveranciers bieden gebruikers bijvoorbeeld geen mogelijkheid om de data te ontsluiten.”
Trends
Binnen edge computing zijn diverse trends waar te nemen. Zo worden AI-modellen steeds kleiner en efficiënter waardoor ze ook makkelijker kunnen draaien op sensoren of embedded systemen. Ook het aantal latency-kritische toepassingen neemt toe, evenals hybride architecturen waarbij edge en cloud samenwerken. Gerard Rauwerda geeft aan: “Een uitdaging blijft het beheren van grote aantallen edge devices. Er is daarom veel aandacht voor standaardisatie, remote management en veilige updates (OTA, over-the-air). Dit is cruciaal om oplossingen schaalbaar en beheersbaar te maken.”
Overall moet edge technologie worden gezien als onderdeel van een totaaloplossing waarbij domeinkennis van doorslaggevend belang is: het gaat niet alleen om hardware, maar om de combinatie van algoritmes, software en systeemarchitectuur.
Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan: AT-Automation, Axians, Inspiro, Technolution en T-systems.
Tekst: Marjolein de Wit- Blok

BMT Aerospace produceert tandwielen en mechanische componenten voor de lucht- en ruimtevaartindustrie. (Foto: AT-Automation)


Deze werktafels zijn speciaal ontwikkeld voor de panelenbouw om het werk voor de monteurs te vereenvoudigen. Ergonomisch verantwoord werken omdat zowel de werkhoogte als de werkhoek motorisch verstelbaar zijn. Tillen en handling wordt tijdens de werkzaamheden tot een minimum beperkt. Het programma is onlangs opgefrist en uitgebreid met enkele praktische accessoires voor de werktafels.



De 3732/3832/3932-serie van Accuride combineert compact design, betrouwbare prestaties en een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding voor lichte, standaard en zwaardere toepassingen. De populaire 3832 is getest tot 80.000 cycli en biedt veelzijdigheid en lange levensduur. Voor compacte ontwerpen is de 3732 beschikbaar, en voor hogere draagkracht de 3932. De serie biedt de beste verhouding tussen beschikbare ruimte, belastbaar gewicht en prijs.


De Multipond multihead weger MPL08-1000-400-J is gericht op compacte installaties en dankzij lage valhoogtes ideaal voor breukgevoelige producten zoals vers fruit, ready meals en producten met chocolade-coating.

De Ex-M Extreme Temperature Series van Ex-Machinery is de meest robuuste ATEX-airconditioner uit hun assortiment, gebaseerd op industriële Marstairunits en volledig omgebouwd voor ATEX Zone 2 (Gas, 3G). Met een maximale omgevingstemperatuur van 55°C is dit de ideale oplossing voor raffinaderijen, offshore platforms en procesruimtes met hoge thermische belasting. Beschikbaar in drie installatieconfiguraties voor maximale ontwerpflexibiliteit.

De SNT-hefkolom van Ergowsiss combineert precisie, stabiliteit en mobiliteit in één compacte en veelzijdige oplossing voor industriële, logistieke en medische toepassingen. De hefkolom staat voor hoogwaardige precisie en lage wrijving. Dankzij speciaal verlijmde behuizingsprofielen en geavanceerde geleidingstechnologie garandeert de kolom extreem nauwkeurige bewegingen met minimaal geluidsniveau. De geometrie van de kolom zorgt bovendien voor uitstekende stabiliteit, zelfs bij grotere belastingen.

Standaard hygiënisch uitgevoerd en IP69 waterdicht, geschikt voor wash-down reiniging. De weger is voorzien van een IP69 waterdichte WLAN-dongle voor bediening op afstand via de Multipond Android- of Windows-app.


De Artidor explosieveilige deurmagneet is universeel toepasbaar voor vloer- of wandmontage en houdt deuren open in normale bedrijfssituaties. Bij brand of alarm worden de magneten automatisch uitgeschakeld, waarna deurveren of deurkrachten de deuren direct sluiten. De magneetkop is eenvoudig horizontaal of verticaal te positioneren. ATEXgecertificeerd conform richtlijn 94/9/ EG en CEgemarkeerd, geschikt voor Zone 2 en Zone 22.



Met DIBt-goedgekeurde Magna-Lok blindklinknagels van Onkenhout beschikken engineers over onafhankelijk geteste draagwaarden voor constructieve toepassingen. De certificering van het Deutsches Institut für Bautechnik maakt werken met vastgestelde trek- en afschuifwaarden mogelijk, wat ontwerpzekerheid vergroot en sneller tot first-time-right ontwerpen leidt. Geschikt voor statische, gecombineerde en dynamische belastingen. De goedkeuring geldt ook voor Magna-Bulb en BOM blindklinknagels.


BradyGrip van Brady, ontwikkeld in samenwerking met VELCRO Brand, is bedrukbaar klitmateriaal voor snelle en betrouwbare kabelidentificatie. Dankzij de ruwe keerzijde is het materiaal eenvoudig te herpositioneren of verwijderen zonder kostbare herwerking. Het biedt een niet-beschadigend alternatief voor nylon kabelbinders en is aanpasbaar in breedte voor iedere identificatiebehoefte. Verhoogt de productiviteit door snellere, bedrukbare identificatie van kabelbundels.


De verwarmde slangen van Frank Berg Industrial Supplies zijn slangverwarmers die als hoes over de volledige lengte van een bestaande flexibele slang worden aangebracht. Ze voorkomen warmteverlies en stolling van verwarmde producten tijdens transport. In tegenstelling tot tracing wordt de volledige slang gelijkmatig op temperatuur gehouden. Frank Berg levert op maat gemaakte oplossingen, afgestemd op het te verwarmen medium en de gewenste temperatuur.





