Frontaal Herfst 2019

Frontaal Bye Bye Grass

Wijkgebonden verkeersplannen

Regenwater opvangen

herfst 2019

Wijkcirculatieplannen

Roots van Joanita

09

29

Ontmoet Yves

Ramen noedelsoep

in dit nummer

13

27

Gent en omstreken

06 waterbeleid Nieuwe visie op water in de stad 09 verkeersplannen Wijk(circulatie) op straat 10 Beesphere kunst en ecologie 2

13 ontmoet Yves De Bruyckere 14 ontdek Leefgemeenschap De Welenhoeck 17 getest De beste apps voor een groener leven

Milieu inzichten

18 expert Professor Thomas Block wil het status quo op de schop: Een pleidooi voor meer radicaliteit 22 topic Bye Bye Grass: stop met snoeien en laat het groeien

25 column 'Een oplossing voor al mijn problemen' 26 voortaan duurzame tips 29 roots Joanita uit Ghana

Regenwater opvangen

edito

De warmste week

Zwerfvuil vissen

30

33

Front van goodwill

30 bouwadvies Regenwater opvangen 33 in actie Feesten & vuil opvissen 34 vrijwilliger Siel De Ridder

35 Jules cartoon 36 kalender activiteiten

Heet, heter, heetst. Op 25 juli was het zover. De warmste dag ooit gemeten in Vlaanderen.

Door de klimaatverandering zal het niet de laatste warmste week zijn. Ook niet de laatste warmste zomer.

In een stad als Gent is die verzengende hitte sterker voelbaar dan op de buiten er rond. Bakstenen en beton houden warmte vast. We doen er in Gent op snikhete dagen nog eens enkele graden bij. Allemaal verhuizen naar het platteland dan maar? Nee, natuurlijk niet!

Wonen in de stad is de meest klimaatvriendelijke oplossing. De stad aanpassen aan hittegolven is wel absoluut noodzakelijk.

Door meer bomen te planten bijvoorbeeld, dat zijn de beste airco’s voor de stad. Kale vlaktes zoals de Korenmarkt of het Woodrow Wilsonplein, dat mag in het Gent van morgen niet meer. Bij GMF gaan we voor één boom per 100 m² stad. Werk aan de winkel.

Meer water in de stad verkoelt. Het opnieuw openleggen van de Reep is een goed voorbeeld. Al missen we bomen langs dit stukje herstelde waterloop. Er zijn nog heel wat gelijkaardige historische waterlopen die opnieuw opengelegd mogen worden. De Blaisantvest bijvoorbeeld. Of het historisch tracé van de Lieve aan het Rabot. Of de vroegere Rietgracht, vanaf de Dampoort en dan parallel aan de huidige spoorweg Gent – Eeklo.

Hier en daar kan je de restanten van die oude gracht zelfs nog zien. Opnieuw werk aan de winkel.

Een derde oplossing: ontharden. Vandaag is 35% van de oppervlakte in Gent hard. Straatstenen opbreken dus en groen aanplanten. GMF gaf een bescheiden voorzet in de Toeffaertstraat. Met de Geveltuinbrigade doen we ons werk. Dat extra straatgroen zorgt voor een koeler klimaat, een betere waterhuishouding en een aangenamere woonomgeving. Er wordt veel over ontharden gepraat, concrete realisaties blijven schaars. Werk aan de winkel!

Erik Grietens beleidswerkgroep GMF

38 volg ons 39 over ons 3

2500

kort nieuws

Dat is het ledenaantal waarmee we 2019 hopen af te sluiten voor de eerste keer in de geschiedenis van GMF! De mooie gestage ledengroei die we de voorbije 5 jaar hebben gekend maakt GMF sterker. Onze leden vergroten onze slagkracht en onze geloofwaardigheid. Nog 155 leden te gaan voor die 2500! Help ons groeien en maak dit jaar nog een vriendin/vriend/buurman/familielid lid.

2000 1998

2009

2006

2014

2019

Fris jasje 6.0

'Minga' in opstand

Frontaal zit lekker strak in een nieuw pak. Al voor de zesde keer maten we ons magazine een nieuwe look aan. Mee met de tijd én met ons beleid. Zo willen we je nog beter informeren en inspireren. Veel leesplezier met ons vernieuwde blad, voor jou bijeengeschreven door onze vrijwilligers!

Ben je straf met pen of pixel, en heb je zin om mee te werken aan Frontaal?

Laat het ons weten! frontaal@gentsmilieufront.be

Op woensdag 6 november kan je om 20u in Studio Skoop de docu ‘Minga’ komen bekijken op de tweede avond van ons Groene Loper filmfestival. Deze docu screenen we i.s.m. onze bovenburen Catapa. Minga toont de verschillende gezichten van gemeenschappen in opstand, van Patagonië tot de bergen van Mexico. Ze klagen de vernietiging van hun grondgebieden en van hun levens aan. De oorzaken van de vernietiging zijn heel divers: mijnbouwprojecten, petroleumboringen, de uitbreiding van industriële monoculturen of toeristische projecten. Vertrouwend op en gedreven door hun cultureel erfgoed, organiseren ze zich om de slachting te stoppen en om inspirerende oplossingen te creëren. De documentaire Minga is een echo van deze stemmen van weerstand. Pauline en Damien hebben twee jaar rondgetrokken om hen te ontmoeten en in alle vrijheid aan het woord te laten. De opnames werden met de kleinst mogelijke ecologische voetafdruk gemaakt (enkel land- en zeeroutes). Je kan een van de makers ook vragen stellen achteraf. Niet te missen!

Meer info over onze andere vertoningen op gentsmilieufront.be/groeneloper

— make-over Frontaal

4

— documentaire Groene Loper

‘De nieuwe trambus tussen de Heizel en Brussels Airport is als een kunstwerk van Christo: veel verpakking, maar er zit niets in’

Marc Reynebeau, columnist en fervent gebruiker van het openbaar vervoer, hekelt de beperkte capaciteit, duurzaamheid en traagheid van het nieuwe De Lijn-toestel dat vlees noch vis is, een slag in het water. De Standaard, 27 juli 2019

Mos in de stad

Bijenhalte

‘300 bomen voor elke Gentenaar’ is gestart als een initiatief in het kader van het Gentse burgerbudget. Intussen is dit project uitgegroeid tot een ambitieuze vzw die volop inzet op mos voor een versnelde vergroening van steden op een laagdrempelige manier. Concreet wordt er lokaal mos gerecupereerd om mosmatten te maken die op platte daken kunnen worden gelegd. Dit als slim en goedkoop alternatief voor plaatsen waar klassieke groendaken omwille van de draagkracht van het dak geen optie zijn.

Meer mos in de stad betekent meer groen en biodiversiteit, vertraagde regenwaterafvoer, afkoeling van de stad bij hitte, een hogere opbrengst van zonnepanelen, akoestische isolatie én luchtzuivering. pix_Lien Notebaert Ook een mosdak bij je thuis? Kom langs op 29/9 op DOK! 300bomen.be

Bushalte, bijenhalte? In Utrecht tonen ze dat het kan! Inmiddels 316 bushaltes kregen een groen dak en de bijen zijn er gek op. Dat ziet er niet alleen fantastisch uit, maar het groene dak is goed voor de luchtkwaliteit, het slaat regenwater op en zorgt in de zomer voor verkoeling.

De daken bestaan voornamelijk uit sedumplanten. Ze worden onderhouden door gemeentewerkers, die de bushaltes regelmatig in hun elektrische voertuigen bezoeken. Inspiratievol voor Gent? Wij gaan alvast in 2020 zelf op onderzoek uit…

— groendaken

— inspiratie bij de noorderburen

pix_Brightvibes_Pol Cosmo

Meer info op brightvibes.com 5

Gent, weg van water?

Een nieuwe visie op water in de stad

In mei 2019 stelde Stad Gent samen met de Vlaamse Waterweg de nieuwe beleidsvisie ‘Water in de stad’ voor. De onderzoekers van het Bouwmeester Label ‘Weg van Water’ bekeken deze nota met kritische blik op vraag van Frontaal. De groep achter het Bouwmeester Label onderzoekt hoe bij ontwerp van stedelijke waterlopen meer aandacht kan gegeven worden aan de ecologische kwaliteit en burgerbetrokkenheid. txt_Elina Bennetsen, Lieven Symons, Zuzanna Rucka, Katelijne Vanhoutte (BWMSTRLabel ‘Weg van water’) pix_ Elina Bennetsen_Stad Gent

O 6

p 24 september 2018 stroomde er opnieuw water door de Reep. De plek werd snel een plaats waar Gentenaars stilstonden bij het water, om te genieten van de mooie omgeving, om mensen te ontmoeten. Niet verwonderlijk, want de nabijheid van water is steeds een belangrijk stedenbouwkundig element geweest. Water in een stad verbindt, plaatsen én mensen.

Gent is historisch dan ook onlosmakelijk verbonden met haar waterlopen. Nochtans is de relatie van stadsbewoners met water doorheen de tijd sterk gewijzigd. Waar het

vrij stromende water historisch een grote aantrekking had, ligt het nu vaak in een strak keurslijf van kanalen en versterkte beddingen. De ooit vruchtbare valleigrond is verdwenen onder beton en asfalt. Mensen vonden dan wel hun thuis in riviervalleien, de waterkwaliteit en de biodiversiteit onder en rond het water gingen sterk achteruit.

Gelukkig is het tij aan het keren. In Gent stelde de stad in mei 2019 samen met de Vlaamse Waterweg een beleidsvisie ‘Water in de Stad’ voor. Deze toekomstvisie toon hoe water in de stad beter beheerd kan worden. De tekst omvat 6 krachtlijnen: ruimte voor water, economie, mobiliteit, wonen en werken op het water, water als blauwgroene structuur en waterkwaliteit. Het vergroenen van de oevers, stadsdistributie over water, meer toegang tot het water, het staat er allemaal in. We selecteerde de belangrijkste punten voor de Frontaallezers.

Water en klimaatadaptatie gaan hand in hand Het is duidelijk dat de stad zich zal moeten aanpassen aan het veranderende klimaat in

In de krachtlijn ‘water als blauwgroene structuur’ krijgt de vergroening van de waterloop als strategie voor het milderen van hittestress een prominente rol. Meer groene en natuurlijke oevers is een oude eis van GMF, dus we zijn blij dat dit expliciet naar voor komt in de beleidsvisie.

In het kader van de studie is een oeverkaart opgemaakt, te zien in de visietekst.

Zo zouden er ecologische oevers op de Franse Vaart komen, en vooroevers (een groene strook voor de kade of betonnen kesp) op onder andere de Coupure. Het wordt ook wel duidelijk dat vergroening van de waterloop niet overal zal kunnen volgens de beleidsvisie. De ingrepen moeten bv. vooral ruimte innemen op het land, en mogen de bevaarbaarheid niet in het gedrang brengen. Men spreekt dus vooral over vergroening op de oeverhelling of in de vorm van vooroevers. Wat wel nieuw is is dat er ook sprake is van 3 ‘waterparken’: een forse groenstructuur waar water en natte ecosystemen centraal staan.

Een ambitieuze visie rond water als drager van mobiliteit en economie Dat de waterlopen in Gent vooral bevaarbare waterwegen zijn, komt heel sterk naar voor. Drie van de zes krachtlijnen zijn gelinkt aan mobiliteit over water en gebruik door de mens. Een interessante piste is het duurzaam stadsdistributieysteem over water. Ook meer infrastructuur voor de woonboten en recreatieve vaartuigen, is deel van de visie. Zelfs elektrisch passa-giersvervoer over het water passeert de revue. Nieuw is de introductie van zogenaamde ‘waterontmoetingsplaatsen’, waar de beleving tussen land en water centraal

Klimaatplantsoen Kettingplein

de toekomst. Meer wateroverlast bij hevige regen, verdroging en hittestress, het zijn allemaal fenomenen die in de stad zullen toenemen. In de beleidsvisie gaat men in 2 krachtlijnen in op de noodzakelijke maatregelen hiervoor. Zo moet er meer ruimte voor water komen, onder andere door te ontharden, maar ook door bijvoorbeeld oude waterlopen opnieuw open te leggen zoals de Blaisantvest of de Ottogracht.

Het op grotere schaal vasthouden van water in de publieke ruimte is een optie, zoals voorzien met het Klimaatplantsoen op het Kettingplein in de Brugse Poort.

waterbeleid

→

‘Vergroenen van oevers, stadsdistributie over water, meer toegang tot het water: het staat er allemaal in’

Meer weten?

Op 23/09 organiseren de auteurs twee activiteiten in het kader van het Festival van de architectuur.

13u LABO — De stadsbewoner, weg van water?

Een inspiratienamiddag over burgers in het waterbeleid — DOK 20u Lezing — De stad, weg van water?

Het stedelijk watersysteem als ontwerpopgave met: Thierry Kandjee (Taktyk) en Hiltrud Pötz (Atelier Groenblauw) — WATT The Firms festivalvandearchitectuur.be

staat. De waterwegen in Gent moeten vele claims dragen, dat is duidelijk.

En wat met de waterkwaliteit?

De nota bevat ook 1 summier hoofdstuk specifiek over waterkwaliteit. Het verminderen van de overstortwerking is hierin het belangrijkste punt, dat samengaat met meer ruimte voor water creëren. Men ambieert ook om de resterende lozingen aan te pakken en te inventariseren. Over de ecologische waterkwaliteit staat er weinig, hoewel dit een belangrijke toets is voor de Kaderrichtlijn Water. Wel vinden we in het hoofdstuk blauwgroene infrastructuur terug dat de stad een actieplan zal maken om de rol van natuurverbindingsnetwerk van de waterlopen te verzekeren. Het is jammer dat dit maar een klein aspect is in de visie.

Langs het water flaneren, op het water recreëren, en zelfs onze pakjes milieuvriendelijk over water laten bezorgen: de waterlopen kunnen voor vanalles ingezet worden.

Maar we lijken soms te vergeten dat de waterlopen ook een ecosysteem zijn. Als we niet voorzichtig zijn Uberen we straks allemaal met de CO2- neutrale watertaxi, maar herkennen we geen vissen meer.

Het moet gezegd: deze beleidsvisie is ambitieus. We zijn benieuwd naar de concrete uitwerking in de vorm van actieplannen.

De 10 typebeelden op het einde van de visie hebben onze verbeelding alvast geprikkeld. Met ons onderzoek wensen we Stad Gent en de Vlaamse Waterweg verder te inspireren over de ontwerpmogelijkheden. We hopen dat er voldoende ruimte zal zijn voor inspraak en ontwerp samen met de Gentenaar. Zo worden de waterlopen in Gent hopelijk niet enkel een waterweg, maar wordt Gent ook écht weg van water.

7

KIES DE JUISTE FIETS Wij adviseren je graag www.fietsgent.be Ruim aanbod

Kwaliteit & veiligheid

Merken, accessoires, diverse types fietsen: stadsfietsen, e-fietsen, vouw- en kinderfietsen, e-step ...

| Eigen onderhoud- en herstelwerkplaats | Jarenlange ervaring | Duidelijke prijs- en leveringsafspraken

Advies Dankzij ons advies kies je het juiste type fiets. trans-fair Getouwstraat 17, Gent (bereikbaar via de Jan Yoensstraat)

www.fietsgent.be info@trans-fair.be openingsuren winkel ma - vrij 8u30 tot 18u za 10u tot 17u 09 311 28 13

Trans-fair is het fietsproject van Ateljee vzw. Wij stellen meer dan 450 mensen tewerk die elders moeilijk aan een job geraken (o.a. in De Kringwinkels).

Met de nieuwe verkeersplannen voor de deur in verschillende Gentse deelwijken bereiden we ons met Gents Milieufront ook voor om onze visie op mensgerichte buurten te laten doorwerken in deze verkeersplannen.

verkeersplannen

txt_pix_Symons Lieven

Wijk(circulatie) op straat Nieuwe verkeersplannen in de deelwijken De stad Gent kondigde in het voorjaar aan dat er na het centrum ook verkeersplannen in de deelwijken worden uitgerold. Gents MilieuFront ijvert al een tijdje dat eenzelfde verschuiving naar verkeersveiligheid en fietscomfort in de Gentse deelwijken dient doorgevoerd te worden. We zijn dan ook verheugd dat de stad deze bezorgdheden serieus neemt. We zijn bovendien tevreden dat er een uitgebreid participatietraject aan gekoppeld is zodat iedereen zijn idee over zijn/haar wijk kan duidelijk maken.

Wat wil Gents MilieuFront?

Het zal niet verwonderen dat Gents MilieuFront ook in de deelwijken vragende partij is naar een mobiliteitssysteem op mensenmaat. Een systeem dat voetgangers en fietsers samen met het openbaar vervoer centraal stelt en waar de minst mobielen in de samenleving er echt op vooruit gaan.

Uiteraard moet ongeveer elke woning bereikbaar blijven met de wagen, maar dit wil niet zeggen dat de route met de wagen in de toekomst altijd de kortste en makkelijkste zal blijven. We geloven er stellig in dat het inbouwen van een aantal kleine weerstanden een manier is om het duurzaam transport te stimuleren.

Gents MilieuFront gaat de straat op!

In een aantal van deze deelwijken gaan we samen met buurtcomités op zoek naar antwoorden voor de vele uitdagingen in de wijken. Met de verkeersplannen zullen rijrichtingen aangepast worden en zullen straten heraangelegd worden. Dit geeft ons de kans om de ruimte van de straat fundamenteel in vraag te stellen. We willen het niet enkel hebben over mobiliteit. We willen het vooral hebben over leefbare wijken en buurten. Vele buurtcomités ijveren naast verkeersveiligheid ook voor gezonde lucht, groenere straten, ontmoetingsplekken, ruimte voor voetgangers, waterinfiltratie… noem maar op. Het mobiliteitssysteem moet deze uitdagingen mee mogelijk maken of zelfs realiseren. Voor minder gaan we niet!

In de eerste werksessies met buurtcomités in de Dampoortwijk kwamen al een aantal eerste interessante voorstellen naar boven zoals; alle ‘buurtstraten’ enkele richting, ruimte voor grote bomen, enkel functionele verharding… In de volgende werksessies maken we collages van een ideaal scenario van een aantal straten in de wijk. In de volgende editie van Frontaal vinden jullie de resultaten van de eerste wijk ‘Dampoort’ en dit najaar starten we met een aantal buurtcomités in Zwijnaarde.

'We willen het vooral hebben over leefbare wijken en buurten'

Wil je, met je buurtcomité ook mee nadenken of inspiratie opdoen, contacteer symonslieven@hotmail.com

9

Kruisbestuiving tussen kunst en ecologie Beesphere

De Beepod past in het project Beesphere, dat via kunst wil werken aan de bijencrisis, en is een tijdelijke, ecologische en sociale sculptuur voor bijen en biodiversiteit in de stad. Deze koepel is voorzien van een koele, groene jas met daarop bijvriendelijke plantjes.

Hij staat 3 jaar midden in de Ecowijk te Gentbrugge, en is op afspraak te bezoeken. Kan kunst meer doen dan mooie beelden aanbieden rond de ecologische problematiek? Samen met Tim Joye, de initiatiefnemer van Beepshere, gingen we op onderzoek. txt_Nico Cuypers pix_Reaktor21vzw

10

Hoop in het Antropoceen Tim Joye volgde een opleiding animatiefilm aan het St-Lucasinstituut in Brussel.

Bij toeval belandde hij daarna bij de Vlaamse overheid op het departement Leefmilieu, Natuur en Energie. Als ontwerper van campagnes en tentoonstellingen kreeg zijn creatief werk als vanzelf een ecologische insteek. Bij het aantreden van Joke Schauvliege als minister van Leefmilieu, Natuur én Cultuur in 2009, probeerde Tim deze 2 beleidsdomeinen in zijn werk te integreren in publicaties, lezingen en workshops. Vanaf 2014 begon hij zelf als onafhankelijk curator de raakvlakken

tussen deze 2 domeinen kunstzinnig af te tasten. Zo organiseerde hij in 2016 op het domein Raversyde de tentoonstelling ‘Manmade’, die vertrekt vanuit de vraag welke erfenissen toekomstige archeologen uit onze tijd – het ‘Antropoceen’ – zullen vinden. Dat kan ons wel moedeloos maken.

Het ziet er namelijk niet goed uit voor de mensensoort. Daarom wou Tim samen met de kunstenaar-imker Cosco een positief verhaal brengen: Beesphere. Cosco maakte voor Manmade met gevulde zandzakjes, die refereren naar het oorlogsverleden en de stijgende zeespiegel een ‘house of bees’.

Zaden die mee reisden in de zandzakken, schoten op door de zakken heen. Dit aangename neveneffect vormde het uitgangspunt voor de Beepod.

Beepod: De ecologie van een kunstproject De Beepod onderzoekt wat er met een kunstwerk gebeurt buiten de comfortzone van galerijen en musea. Dit onconventioneel, maar sympathiek project kreeg vorm door vele helpende handen, creatievelingen en sponsors. Zo ontstond een spontane ecologie bestaande uit twee imkers, buurtbewoners, bedrijven, vzw Yaku, PCS Destelbergen en Refu-interim. Verder film-

kunst en ecologie

‘De ecologie van mensen is, zoals de ecologie van planten, vol met opportuniteiten‘

de Ducktape Productions het project voor de documentaire ‘Not Your Bee’.

Initiatiefnemer Tim beklemtoont het belang van deze menselijke ecologie en de noodzaak om die ook in beeld brengen: de mannen van refu-interim ploegden de grond om, de buurman maakte een deurtje voor de Beepod, de buurt hield de groeiende plantjes in de gaten en de lokale imkers leverden het vakmanschap rond de bijtjes aan. Dit pionierswerk verliep al bij al vlot, want er was geen probleem of iemand kende wel een oplossing . Iets wat in de bijenwereld ‘zwermintelligentie’ heet.

Het was belangrijk om de bewoners er zo snel mogelijk bij te betrekken. Door infosessies en een documentaire groeide het besef dat deze ‘lastige beestjes’ ook voor mensen van belang zijn. De nieuwsgierigheid groeide en niemand keerde zich uit angst voor de bijen tegen het project. Nu ondersteunt en draagt de wijk het project mee en de mensen komen spontaan een babbeltje slaan. Het is een verdienste van dit project om aan te tonen dat kunst kan helpen om een draagvlak te creëren voor een biodiversiteitsbeleid dat rekening houdt met de noden en behoeften van deze levensnoodzakelijke, niet-menselijke wijkbewoners.

De toekomst is creatief Op 1 september was er een zwermfeest om de Beepod te openen, maar de blik is ook gericht op de toekomst. Beepod heeft een nomadisch karakter en kan en wil in andere vormen op andere locaties in Gent landen. Vanuit de nood om dingen te veranderen wil Tim zich blijven focussen op collectieve projecten waarbij elke deelnemer de kunstenaar in zichzelf kan ontdekken. Iedereen heeft creatief kapitaal om op eigen wijze mee te dansen met veranderingen. Zo wordt de Beepod een inclusieve ‘tool’ voor speculatief onderzoek waar al doende geëxperimenteerd wordt met wilde, poëtische en vrije denkpatronen. Kunstenaars moeten gebruik maken van hun mandaat om risico’s te nemen. Wat wetenschappers binnen hun eigen domein niet altijd kunnen of durven, kunnen ze makkelijker in samenwerking met een kunstenaar. Als we erin slagen het potentieel van al het aanwezige creatief kapitaal in de stad een plek en een kans te geven, dan wacht Gent een mooie creatieve en duurzame toekomst.

Meer info timjoye.info/beesphere/ facebook.com/beesphere/

11

Bezoek onze webshop op eurabo.be Bio-ecologische materialen voor energiezuinige houtbouw en renovatie

Steico flex FSC® Houtwolisolatie

10 % IS OL AT IE KO RT

IN G

Vloer- en muurisolatie

Luchtdichting

gratis advies aan zelfbouwers! isolatie opleidingen: eurabo.be/opleidingen

or leden 10% korting vo ieufront van Gents Mil ROK 52 - Pont West 112 B-9600 Ronse +32(0)55 23 51 40

VERSIE 29/11/2018

• •

pro clima

Isokurk

Bio-ecologische bouwpartner 2014

Wij kiezen voor verantwoord bosbeheer. U ook?

Wiedauwkaai 87 B-9000 Gent +32(0)9 216 46 40

info@eurabo.be www.eurabo.be

ontmoet

Yves — ‘De echte helden zitten bij de administraties’ In deze rubriek laten we iemand aan het woord die zich rechtstreeks of onrechtstreeks inzet voor een duurzamer Gent. Aftrappen doen we met Yves De Bruyckere, Fietsersbonder in hart en kuiten en bezieler van de blog Fietsbult.

‘Ik ben begonnen als boze, bange vader. In de jaren 90 was er een verkiezingscampagne die een veilige fietsverbinding beloofde tussen ons nieuwe huis en het centrum, richting de school van onze dochters.

Ik geloofde erin, maar de verbinding kwam er niet.

Toen begon ik naar de stad te mailen. Een vriend gaf me het advies om te verenigen. Dat brengt meer op dan in je eentje te staan roepen.’

‘Ooit zat ik met enkele andere Fietsersbonders in het stadhuis. We wilden een probleem aankaarten, maar men ontkende doodleuk dat er een probleem was.

Toen ben ik overgeschakeld op de kracht van het beeld. Fietsbult staat vol met foto’s van gevaarlijke situaties. Als je toont wat je als fietser beleeft, sta je sterker.’

‘Als het goed is, zeggen we het ook. Zo was het positieve effect van het circulatieplan veel groter dan ik verwacht had. Onze actie vóór dat plan gaf tegenwicht aan de luide roepers. Maar de echte helden zitten bij de administratie. De context van projecten is vaak zo complex dat het een echt huzarenstuk is om degelijke maatregelen te nemen.’

‘De fietser is voor mij niet meer heilig, de fiets wél. In al zijn propere eenvoud. Het Calimero-verhaal gaat niet meer op, althans niet binnen de R40. Iedereen moet zich aan anderen aanpassen, ook fietsers.’

‘Vroeger kwamen we op voor de bestaande fietsers, nu ook voor de bijna-fietsers: mensen die de fiets nog niet vanzelfsprekend vinden. We stellen ons de vraag: wat heeft een kind, een oudere, … nodig, nu en in de toekomst? Veel overheden gaan nog uit van de huidige gebruiker. Daardoor krijg je infrastructuur die al na enkele jaren verouderd is.’ txt_Pieter Van den Brande

pix_Noor Van Weverberg

Lees meer over Yves op gentsmilieufront.be/ontmoet

13

Nieuwe samenlevingsvorm ontkiemt op oude vierkantshoeve De Welenhoeck Tijdens de zomermaanden treedt Gents MilieuFront al eens graag buiten de stadsgrenzen. Zo komen we terecht in Sint-Lievens-Esse, een onooglijk dorpje aan de rand van de Vlaamse Ardennen. We gaan op bezoek bij De Welenhoeck, een prachtige vierkantshoeve uit 1858 met aangrenzende akker.

Een groep geëngageerde coöperanten en bewoners probeert er een leefgemeenschap te creëren waarbij ecologisch denken en handelen centraal staan.

Reinout Keymolen, een van de bezielers van dit inspirerende initiatief, brengt een weldoordacht verhaal. txt_An Van Hemeldonck

14

pix_Gieljan Van Goethem & An Van Hemeldonck

Daarom Wel! ‘De Welenhoeck wil een plek zonder schuld zijn, een common of gemeengoed. Met onze coöperatie ‘Daarom Wel!’ kochten we de hoeve en grond aan, op termijn willen we alle coöperanten terugbetalen. Vandaag ontwikkelen we een warme en gastvrije plek met voedselbos, open keuken, ateliers …

Later willen we het eigenaarschap met zo veel mogelijk mensen delen, vanuit de

gedachte dat de aarde van iedereen is. Zo halen we De Welenhoeck als ‘handelswaar’ uit het economische systeem volgens het principe van onverdeeldheid. Omdat we met zovelen eigenaar zullen zijn, wordt een wederverkoop binnen de reguliere markt praktisch onmogelijk; geen enkele notaris krijgt nog alle eigenaars bij elkaar! De economische waarde wordt zo herleid tot bijna nul, waardoor De Welenhoeck echt vrijgekocht zal zijn.’

Nieuwe moraal Reinout is ervan overtuigd dat het momentum voor zo’n initiatief gekomen is. Heel wat paradigma’s – kerk, politiek, kapitalisme – wankelen, veel mensen zijn op zoek naar een nieuwe moraal. Het klinkt niet eenvoudig, maar dat is het net wel. Door De Welenhoeck aan de economie te onttrekken kan er vrij geëxperimenteerd worden met samenlevingsvormen, waarbij het collectieve gevoel en de intrinsieke waarde van de plek de leidraad vormt. De Welenhoeck wil een ecologische leefgemeenschap worden waar zelfvoorziening, permacultuur, deeleconomie, biodiversiteit, respect voor het individu en gemeenschaps-

ontdek

eigenaarschap. We experimenten met connectiecirkels en geweldloze communicatie, maar ook met samen zingen en vieren. Het ideaal van een plek vrijkopen kan alleen werken als we ook onze geest vrijmaken.’

Daarnaast herstellen we de hoeve met natuurlijke materialen als leem, leggen we een pad in natuursteen aan of richten we een gastenverblijf in. De meeste bewoners hebben net als ik nog een ‘gewone’ job om de faciliteiten van het gemeenschappelijke woonhuis – badkamer, keuken, internet – te bekostigen.’

zin voorop staan. Die droom is een dynamisch proces van zoeken en uitproberen, mijmert Reinout. ‘Sinds de oprichting van onze coöperatie in 2016 hebben we al vele watertjes doorzwommen. Coöperanten en bewoners komen en gaan, omdat jezelf en een gemeenschap heruitvinden veel energie en engagement vraagt. Maar het is een vanzelfsprekende noodzakelijkheid.

Alleen al uit respect voor het klimaat!’

Leven op De Welenhoeck De coöperatie heeft dan wel een mooie visie, we zijn ook benieuwd hoe het dagelijkse leven op De Welenhoeck verloopt.

Verspreid over het terrein verblijven er momenteel acht vaste bewoners in allerlei wooneenheden, van een yurt over een houten woonwagen tot een tiny house met zonnepanelen. Simon Luyts kwam een jaar geleden op De Welenhoeck wonen.

‘Na een reis door Europa waarbij ik enkele transitie-initiatieven en eco-villages bezocht, voelde ik dat mijn plekje toch in België lag. Ik kwam op De Welenhoeck terecht; hier bouw ik samen met anderen aan een gemeenschap die vertrekt vanuit verbinding en co-creatie, zonder fixatie op

‘We halen De Welenhoeck uit het economische systeem’

‘De medebewoners fungeren als spiegels’

Spiegels Wonen op De Welenhoeck blijkt voor Simon niet altijd evident. ‘In het begin vroeg ik me af hoe we een nieuwe samenlevingsvorm zouden laten werken, als het ons amper lukte om de gemeenschapskeuken op te ruimen. Door kleine basishoudingen als ‘ik laat de plek beter achter dan hoe ik ze vond’ of ‘ik rond af wat ik begin’ bewust te cultiveren, slagen we er nu wel in dagelijks de afwas te doen. Hierbij fungeren de medebewoners als spiegels: ze helpen me om stukken van mezelf te ontdekken. We blijven elkaar uitdagen en maken tijd voor zelfreflectie. Dat helpt ons al een heel eind op weg in onze missie.’

Activiteiten Om geld in het laatje te brengen en de buitenwereld te tonen waar De Welenhoeck voor staat, worden er geregeld activiteiten georganiseerd. Zo kon je er deze zomer al voor het vierde jaar naar akoestische avondconcerten gaan, intiem en gezellig in het stro. Daarnaast kan je mee komen tuinieren op zaterdag of aansluiten bij een of andere workshop. Of ga er gewoon eens langs, ’t is slechts een uurtje fietsen vanuit Gent. Want op De Welenhoeck is iedereen altijd van harte welkom.

Meer info of zelf coöperant worden? daaromwel.be — info@welenhoeck.be 0479 29 90 09 (Reinout) facebook.com/welenhoeck/

15

HOTA

cvba

Gezellig shoppen, advies op maat, groot vegan & glutenvrij aanbod.

Gezellig shoppen, advies op maat, groot vegan & glutenvrij aanbod.

Eenondernemers. hart voor duurzaamheid & lokale en lokale ondernemers.

energiezuinig & bio-ecologisch

(ver)bouwen houtskeletbouw

www.hota.bE

Korte Meer 22b 9000 Gent tel. 09 223 12 41 Tel: 09 223 ayunogent@gmail.com 12 41 Korte Meer 22b 9000 Gent

ayunogent@gmail.com

Volg ons ook op Facebook & Instagram

Volgen onsblijf ookup op Facebook & Instagram en blijf up to date van de laa to date van de laatste www.ayuno.be nieuwigheden op www.ayuno.be.

Je vindt ons recht tegenover het Sint-Pietersstation te Gent!

Heerlijk bio-vegetarisch buffet

Fairtrade producten

ook ontbijt, saladebar, pasta's, soep, ijsjes, taart, ‌ open van ma-vr: 9u-21u30 en za: 12u-21u30

originele cadeaus lekkere wijnen en sappen

getest

De beste apps op je boterham Digitaal naar groener leven

Ze schieten als paddenstoelen uit de grond, de duurzame apps. Allerlei applicaties die een groener leven moeten vergemakkelijken. Tijd om die apps eens van tussen de boterham te halen en te testen of ze ook doen wat ze beloven. txt_Birgit De Baere

1

2

3

OR GM

F

TE

ST EN GO

Meer apps, héél kort

De eerste en meest algemene app die ik testte heet ‘For good’. Deze app meet en compenseert je ecologische voetafdruk. Aan de hand van jouw persoonlijke gegevens probeert de app te simuleren hoeveel aardbollen er nodig zijn mocht iedereen volgens jouw levensstijl leven.

Het werkt als volgt: je CO2-uitstoot wordt geschat aan de hand van je voedingspatroon, de manier waarop je je verplaatst en of je al dan niet gebruikt maakt van hernieuwbare energie. Daarnaast willen ze vooral bewijzen dat een duurzaam leven helemaal niet beperkend hoeft te zijn.

Aan de hand van verschillende tips en alternatieven kan je kleine dingen aanpassen die milieuvriendelijker zijn.

Ik dacht aanvankelijk dat de app confronterend ging zijn, maar het is vrij motiverend. De tips en informatie die je krijgt, vertrekken vooral vanuit een positieve visie. Hun motto is ‘small steps, big deal’, en dat werkt.

De tweede app, ‘HappyCow’, wil de zoektocht naar voeding voor vegans en vegetariërs vergemakkelijken.

Het werkt een beetje als Foursquare voor de kenners, maar dan louter voor restaurants die vegetarisch of veganistisch zijn – of op z’n minst die opties op hun menukaart hebben staan. Daarnaast vind je in je buurt ook winkels, lokale markten, hotels, leverdiensten en dergelijke die duurzaam zijn. HappyCow lijkt me super handig om ook op reis groenere keuzes te kunnen maken. Je kan zelf ook plaatsen toevoegen en ratings geven na een bezoek. Er hangt zelfs een hele online community aan vast, maar daar ben ik (nog) niet in ondergedompeld.

3 Moovit internationaal vervoer De laatste app die ik testte was ‘moovit’, een internationale app voor bus, metro en trein. Deze app lijkt op het eerste zicht vrij goed op de NMBS app. Jammer genoeg beschrijft de app geen internationale of langere reizen. Maar het doet wat het belooft, en geeft snel en stipt aan hoe je je het best verplaatst. De grootste troef van deze app is dat je jouw locatie kunt aanpassen en dus overal ter wereld kan gebruikmaken van het openbaar vervoer. Je hebt dus maar één applicatie nodig die al het lokaal openbaar vervoer omvat. Ik gebruik hem alvast op mijn volgende trip!

GE

ED

GEKEUR

D

DO

1 For good ecologische voetafdruk

2 Happy cow veggie & vegan

Think Dirty

iNaturalist

Too Good To Go

Free Tap Water

Een app die aangeeft hoe ‘clean’ je schoonheids- en kuisproducten al dan niet zijn.

Dé app voor de echte natuurliefhebbers, herkent de planten in je omgeving. Werkt vrij goed, bijzonder leuk tijdens een wandeling.

Populaire app tegen voedselverspilling — overschotten kan je 's avonds afhalen bij de deelnemende restaurants.

Ook fan van gratis kraantjeswater op restaurant?

Deze app verzamelt alle deelnemende restaurants in België.

17

expert

Pleidooi voor meer radicaliteit Professor Thomas Block wil het status quo op de schop Prof. dr. Thomas Block heeft van de duurzame transitie bijna letterlijk zijn levenswerk gemaakt.

Naast functies binnen de UGent als hoofddocent Duurzaamheid & Governance en directeur van het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (CDO) is hij ook Opdrachthouder Duurzaamheid, aangesteld door rector Rik Van de Walle. Maar zijn inspanningen beperken zich niet tot de wallen van de universiteit, integendeel: het elementaire doelwit is de maatschappij. Die snakt naar duurzame transitieprocessen, al heeft ze dat zelf nog niet altijd door. txt_Thijs Michiels

18

pix_Soetkin Roskam

A

l bijna 25 jaar voert het CDO op multidisciplinaire wijze onderzoek naar duurzaamheidskwesties.

Sinds een tiental jaar geven we ook les over duurzaamheid aan studenten uit verschillende richtingen van de UGent, van economen tot ingenieurs.

Via dienstverlening helpen we onze campussen en opleidingen te verduurzamen, maar ook buiten de universiteitsmuren dragen we bij aan de transitie. Zo ontwierpen we de stadsmonitor (instrument om de duurzaamheid en leefbaarheid van Vlaamse steden in kaart te brengen, GMF) en gaven we advies aan transitienetwerken als Pulse en Transitienetwerk Middenveld. Binnen de Gentse stadsacademie helpen we mee complexe duurzaamheids-

vraagstukken aan te pakken rond duurzame voeding, klimaatuitdagingen, Gentse aandachtswijken enzovoort.’

Waarheid ‘De erkenning van de complexiteit van duurzaamheidsvraagstukken staat centraal in onze lessen en onderzoek.

Academische discussies over feitenmateriaal en het maatschappelijk debat tonen immers aan dat er niet één objectief juiste oplossing of waarheid bestaat. Over zaken als de klimaatkwestie of duurzame voeding bestaan verschillende interpretaties en dito oplossingspaden. Sommige zijn systeembevestigend, andere pleiten voor een radicale verandering van de dominante structuren en praktijken.’

‘Ik geloof niet dat Trump of andere hooggeplaatste klimaatontkenners écht geloven dat er niets aan de hand is’ Kill your dogmas ‘We hebben meerdere duurzaamheidsstrategieën nodig om systeemveranderingen te realiseren. Technologische innovatie is noodzakelijk, maar overheden, markt en wetenschap zitten te vast in hun dogma's van economische groei en eco-efficiëntie. Die benadering is onvoldoende en bestendigt het status quo. Met de toename van de algemene welvaart groeit ook de sociale ongelijkheid, en ondertussen overschrijden we vele ecologische grenzen. Zonder extra aandacht voor sufficiëntie (matiging, sobere levensstijl en consumptie), ontmarkting (economische modellen die niet focussen op winst en groei, bv. CSA-boerderijen of coöperaties als EnerGent) en herverdeling (bv. een basis- en maximuminkomen, de erkenning van een ecologische schuld van het Westen aan groei- en ontwikkelingslanden) lukt het niet.’

Climate justice ‘Want de transitie moet niet alleen ecologisch duurzaam zijn, ze moet ook sociaal rechtvaar-

dig zijn. Daarom kan ik me vinden in de ideeën van de Environmental Justice Movement.

Die beweging strijdt samen met burgers op lokaal niveau tegen de ongelijke verdeling van zowel milieukosten als -baten, zoals propere lucht, drinkbaar water en toegang tot groen. Het antwoord op klimaatverandering moet dan ook ‘climate justice’ zijn, niet in het minst omdat degenen die er het minst verantwoordelijk voor zijn meestal de grootste slachtoffers worden.’

Kennis brengt nuance ‘Dat er verschillende interpretaties bestaan over hoe met de klimaatkwestie om te gaan, toont net de moeilijkheid ervan aan. Dat is precies wat wij onze studenten willen laten zien.

We vragen hen om bij controversiële kwesties zoals het gebruik van ggo’s of rekeningrijden naar alle verschillende discoursen te luisteren: wie zit er in het voor- en tegenkamp, wat zijn hun argumenten, wat is het achterliggende wereldbeeld enzovoort. Zo leren ze het debat ten gronde kennen en kunnen ze het in een vijftal

hoofddiscoursen onderbrengen. Eens ze die analyse hebben gemaakt, moeten ze hun persoonlijk standpunt weergeven. Het erkennen van de complexiteit mag zeker niet leiden tot een allesverlammend relativisme. Integendeel, omdat een objectief juist antwoord ontbreekt leren we studenten een eigen argumentatie te ontwikkelen.’

Oneerlijke ontkenners ‘Goed geconstrueerde wetenschappelijke feiten zijn essentieel bij transitieprocessen. Het is potsierlijk dat figuren als Trump, Bolsonaro of Jean-Marie Dedecker ontkennen dat onze huidige manier van consumeren en produceren voor klimaatverandering zorgt. De wetenschappelijke onderbouwing door bijvoorbeeld het IPCC is zeer solide. Ik geloof dat bepaalde politici en bedrijfsleiders goed beseffen dat we met een groot probleem zitten, maar toch bewust kiezen voor een makkelijk, minder lastig discours met het oog op electorale of financiële winst. Rechtse populistische leiders hebben het ook steeds meer over landsgrenzen; alsof ze globale problemen als het klimaat kunnen buitenhouden, alsof die niet van hen hoeven te zijn!’

Framing ‘Tegelijk kan je er niet omheen dat ook het IPCC een bepaalde framing hanteert. Zo wordt klimaatverandering vandaag gezien als het resultaat van een té grote globale uitstoot van CO2. Vanwaar die uitstoot komt maakt dan niet veel uit

Prof. dr.

Thomas Block _hoofddocent Duurzaamheid & Governance faculteit Politieke Wetenschappen UGent _opdrachthouder Duurzaamheid binnen een strategisch proces van de UGent-rector en directeur van het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (CDO), een interfacultair samenwerkingsverband met uiteenlopende missies.

19

LESSEN - WORKSHOPS - DANSKAMPEN

KINDEREN | JONGEREN | VOLWASSENEN

IS HUIS NSHU DANS DA .BEE G.B NG AN GA NG -IN DEE-I D

START NIEUW SEIZOEN VOLG EEN PROEFLES!

Biedt Graphius u als all-round drukwerkpartner een performante infrastructuur? Zeker. Werken we met state-of-the-art technologie? Absoluut! Maar wat ons écht uniek maakt, is de volledig geïntegreerde productieflow van ordervoorbereiding tot aflevering.

Elk van onze 370 vakmensen haalt het maximum uit zijn of haar expertise waardoor uw drukwerk in één vloeiende beweging door ons proces wordt begeleid, met een naadloze samenwerking en communicatie.

Graphius, uw drukpartner voor magazines, catalogi, brochures en boeken.

WE MAKE YOUR PRINT WORK

www.graphius.com

Graphius - Eekhoutdriesstraat 67, B-9041 Gent, T +32 9 218 08 41 Graphius Brussels - Hemelstraat 2, B-1651 Beersel PPO Graphic - 10 Rue de la Croix Martre, F-91120 Palaiseau

expert

en laat toe handel te drijven in CO2–emissies. Je kan de vraag stellen tot wat andere framings zouden leiden. Moeten we bijvoorbeeld geen onderscheid maken tussen de uitstoot van een Soedanese vrouw die voor haar familie een sobere maaltijd klaarmaakt en de uitlaatgassen van een SUV in Zwalm die 2 kilometer verder naar de bakker rijdt? Zulke vragen sluiten aan bij het begrip klimaatrechtvaardigheid.’

Gentse voorlopers ‘We hebben echt nood aan meer radicalisme, systeemontwrichters, kathedraalbouwers die voorbij instant resultaten kijken, mensen die hun nek uitsteken. Dat gebeurt nu nog veel te weinig, en dan heb ik het over alle politieke niveaus.

In Gent heeft Filip Watteeuw dat tot op zekere hoogte gedaan met het mobiliteitsplan: hij heeft niet gewacht op een breed draagvlak, maar koos voor de avant garde – wel goed omringd en gesteund door zijn coalitiepartners. De stad is ook een voorloper met Gent en garde, de duurzame voedselstrategie en ondersteuning van stadsboerderijen zoals de Goedinge, maar tegelijkertijd zie ik het Gentse OCMW 450 ha landbouwgronden verkopen aan de investeringsfamilie Huts. Een gemiste kans, net als de Gentse korteketenstrategie die de productiewijze niet meeneemt.’

GMF & het momentum ‘Milieuverenigingen als Gents MilieuFront kunnen wel degelijk een rol spelen in de duurzame transitie. GMF vervult haar taak qua informering en sensibilisering met verve, maar mag – net als vele andere ngo’s en instellingen –

‘De aarde slaat steeds meer terug, ze is zelf een actor geworden in het klimaatdebat’

nog meer haar lineaire werking loslaten. Minder handelen volgens jaarplan, strategische doelstellingen, acties en uitrol, meer organisch reageren op een politiek momentum en toeslaan als een echte policy entrepreneur: verschillende processen, gebeurtenissen en kansen aan elkaar koppelen.

Pas zo weeg je echt op de politieke agenda. Agalev heeft dat destijds uitstekend gedaan met de dioxinecrisis, terwijl Groen en sp.a dit jaar het momentum van het klimaatthema compleet hebben gemist. Daarnaast wil ik van sociale bewegingen graag een radicaler discours horen en sterke acties zien die ingaan tegen dominante actoren. Het is niet omdat bepaalde overheden voor financiële steun zorgen dat je enkel binnen hun politieke processen mag discussiëren en lobbyen.’

Sterke niches, sterke diensten ‘Ik geloof in mature niches die op termijn het systeem kunnen uitdagen. Neem nu autodelen, die niche is zodanig gegroeid en gediversifieerd dat ze nu al het dominante mobiliteitsmodel onder druk zet. Nieuwe economische modellen waar diensten in plaats van producten centraal staan, ook daar zit muziek in.

Koop niet langer lampen of printers die slijten, maar betaal voor

services als licht of printbeurten! Producenten zullen dan kwantitatief minder maar kwalitatief betere producten maken die langer meegaan. Maar voor die zaken is een radicale systeembreuk nodig. Sommige duurzaamheidstransities zijn al op til, maar voor andere breuken vrees ik dat we eerst een soort van ramp of drama moeten meemaken. Pas dan zullen mensen verontwaardigd genoeg zijn om nieuwe structuren en praktijken te aanvaarden.’

Komt het allemaal nog goed?

‘De Franse filosoof Bruno Latour gebruikt een mooie metafoor om dit nieuwe tijdperk voor te stellen. Hij spreekt over een nieuw klimaatregime waarbij de aarde niet langer enkel incasseert, maar ook begint terug te slaan. Denk maar aan extreem weer zoals droogtes en hittegolven, of overstromingen en stormen. Ze is met andere woorden zelf een speler op het toneel geworden, tussen de andere actoren. Toch slaat ze blijkbaar nog niet hard genoeg in ons gezicht, want we razen gewoon verder. Het zal eerst echt pijn moeten doen voor we willen veranderen. Toch blijf ik geloven dat wanneer we echt grondig nadenken over wat we nodig hebben om goed te leven, het alsnog goed kan komen.’

21

Make Belgium Wild Again

Bye Bye Grass Stop met snoeien en laat het groeien Weg met het gazon! Louis de Jaeger, bezieler achter Bye Bye Grass, heeft er schoon genoeg van. Hij gaat de strijd aan met perfect gemillimeterde tuinen en parken. Extreme grasallergie? Of sterke afkeer van die ene buurman die op zondag graag zijn gras afdoet?

Toch niet. De Bruggeling wil een meer klimaatrobuuste omgeving creëren en dat begint … in onzen hof. txt_Binte Claes pix_James Arthur

22

M

ensen kijken soms vreemd op als ik over Bye Bye Grass spreek.’, vertelt hij me. ‘Laatst kreeg ik nog een telefoon van een vriend waarom ik in godsnaam zo tegen het gazon ben. Als ik het dan uitleg is het zo simpel. Door je gras enkele weken langer te laten staan, geef je bloemen de kans om te groeien en trek je bijen aan. Een verwilderde tuin brengt het leven terug.’

‘Make Europe wild again!’, zo luidt de slogan van de campagne, waarvan in maart het startschot onder het Atomium werd gegeven. Het doel? Mensen overtuigen om minder vaak hun gras te maaien. Ook het openbaar groen wordt hiermee geviseerd.

‘Zelfs langs snelwegen wordt en gras keurig gemaaid. En waarom eigenlijk? Het is niet dat het bijdraagt aan de verkeersveiligheid.’, lacht Louis. Door wat luier

te handelen, zouden we dus geld en tijd kunnen besparen. Mooi toch!

Een verwilderde tuin is niet enkel gezonder, maar ook weerbaarder voor extreme weersomstandigheden. Gras neemt CO2, stikstof en fijnstof op en dat het hele jaar door. Bomen, daarentegen, doen dat enkel wanneer ze effectief groen staan.

Door 3 à 4 weken te wachten met je gras te maaien verhoog je de CO2-captiviteit. Bovendien is een verwilderde tuin weerbaarder tegen extreme weersomstandigheden.

Bomen zijn eveneens een buffer tegen hitte, droogte, overstromingen en luchtvervuiling. ‘Daarom adviseer ik mijn klanten ook steeds extra bomen aan te planten.’

Met klanten doelt Louis op zijn bedrijf Commensalist, dat hij combineert met een bacheloropleiding in groenmanagement. Iedereen met een stuk groen kan beroep doen op de hulp van Commensalist. ‘In het begin gaf ik vooral tuinconsulting, maar ondertussen heb ik een team rond me en zijn we uitgegroeid tot een tuin- en landschapsarchitectenbureau.’, vertelt hij. ‘Zoveel mogelijk grond verduurzamen, dàt is mijn doel.’

Voorstel tot decreet Maar hij wil méér. Een anderhalf jaar geleden deed hij een bevraging bij allerlei groendiensten, waaruit bleek dat er veel

Louis de Jaeger, bezieler Bye Bye Grass

topic

←

’Zelfs langs snelwegen wordt en gras keurig gemaaid. En waarom eigenlijk? Het is niet dat het bijdraagt aan de verkeersveiligheid’

interesse is om te verduurzamen, maar vaak ontbreekt de stok achter de deur om dit aan te brengen bij de burger. Daarom schreef Louis een voorstel tot decreet uit dat hij onderbouwde samen met een team van landschapsingenieurs, biologen, ecologen, … Na de regeringsvorming zal dit voorgesteld worden.

Voedselbossen Louis raadt mensen ook altijd aan om eetbare gewassen en voedselbomen aan te planten in eigen tuin. Want als je dan toch een boom plant, zorg dan dat je er ook de vruchten van plukt. ‘België en Europa zijn van plan om stukken grond te herbebossen. Waarom maken we er dan niet onmiddellijk voedselbossen van?’ Tussen Poperinge en Ieper ligt het Bois Des Mille

Couleurs, een voedselbos waar Louis aan meehielp. ‘Met de afgelopen hittegolven vreesden we een beetje voor de jonge bomen en planten, maar alles lijkt goed te gaan.’ Dit inspireert hem een non-profit op te zetten om voedselbossen bij mensen thuis aan te leggen via crowdfunding.

Work in progress dus.

Zelfvoorzienend ‘Na mijn schooltijd heb ik 5 jaar samen met mijn vriendin gereisd. In 2012 verbleven we in Mexico op een boerderij waar aan permacultuur gedaan werd. Ik had dat nog nooit gezien. Daar is mijn interesse aangewakkerd en ik ben me beginnen verdiepen in allerlei boeken over landbouw en ecologie. Ik heb ook lang gedroomd een eigen boerderijtje te starten, misschien in Frankrijk. Zelfvoorzienend zijn, onafhankelijk van anderen, dat vind ik machtig.

Het is die gedachte dat je, zelfs in de onwaarschijnlijkheid van ‘de apocalypse’, kan terugvallen op je eigen tuin, dat me zo aantrekt.’

‘Maar ik wou niet het zoveelste ‘goede voorbeeld’ zijn. Zo zijn er genoeg. Ik vind het eerder mijn missie om al die goede voorbeelden te verzamelen en te tonen aan mensen in de hoop dat het een verandering teweegbrengt.’

‘Het is dat je, zelfs in de onwaarschijnlijkheid van de apocalypse, kan terugvallen op je eigen tuin, dat me zo aantrekt’

Voor meer info over Bye Bye Grass byebyegrass.eu/team

23

PUUR • LOKAAL • ORGANISCH • VLEESVRIJ • ECOLOGISCH •

ALLE DAGEN OPEN

09U00 - 18U00

OP VRIJDAG TOT 19U00

GMF-leden ontvangen 5% korting

column

Het groen achter de oren

O

p mijn boodschappenlijstje staat iets waarvoor mijn schaamte groeit naarmate ik de supermarkt nader. Cola. Ik put me nu een paar regels uit in excuses: Het is niet om te drinken. Het is om mijn wc mee proper te maken. Dat is nodig. Ik heb al allerlei dingen geprobeerd, maar niets heeft het gewenste effect. Op het internet las ik dat cola soelaas kan bieden. Ik vind dat het proberen waard.

Niemand wil echter gezien worden met cola in zijn winkelwagentje. Ik ben dus erg bezorgd dat ik net vandaag de man van mijn dromen tegenkom, die na een blik in mijn winkelkar onterecht zal concluderen dat ik niet de vrouw van zijn dromen ben. De supermarkt is naar het schijnt een ideale plaats om een partner te ontmoeten. Ik hou mijn lijstje in mijn zak. De man van mijn dromen kan goed lezen en heeft aan een half woord genoeg.

Eenmaal in de afdeling van de frisdrank sta ik voor een keuze waaraan ik niet eerder dacht: cola van de Coca-Cola Company, of nepcola.

Voor het gemak ga ik ervan uit dat alleen ĂŠchte cola zoveel bijtende materie kan bevatten dat een wc er properder van wordt. Ik kijk quasi nonchalant om me heen. Niemand ziet me. Ik gris een plastic fles van de stapel en verstop ze onder mijn andere winkelwaar. Ik had liever een glazen fles gekocht, maar daar moet je er helaas zes van kopen. Dat is te veel van het goedje.

Ik kies de kortste rij aan de kassa. Tot mijn opluchting is ook de man aan de kassa niet de man van mijn dromen. Tijdens het wachten vraag ik me af of cola ook een vernietigend effect heeft op de cultuur van mijn septische put. Ik verwijt mezelf mijn slecht vooronderzoek en twijfel of ik de fles zou terugleggen, maar dan is het mijn beurt al. Na het afrekenen wordt me een plastic

Een oplossing voor al mijn problemen Lisa Marechal

flesje frisdrank aangeboden van een ondermerk van de Coca-Cola Company, om een nieuwe smaak te promoten. Ik weiger het aan te nemen.

De man aan de kassa kijkt verbaasd. Mij te laat bewust van mijn hypocrisie vertel ik hem dat ik probeer om plastic voor eenmalig gebruik zoveel mogelijk te vermijden. Hij knikt. Ik bloos.

Ik fiets naar huis en kijk om me heen. Het is een mooie dag. Ik ben te warm gekleed. Uit de bak op mijn fiets komen zachte, rammelende geluiden. Ik groet de mensen die altijd vooraan hun huis zitten. Ze groeten me terug. Ik vergeet al mijn problemen. De cola, het plastic, het is allemaal voor een hoger doel. Als ik volgende week de man van mijn dromen tegenkom in de supermarkt, zal ik hem een propere wc kunnen presenteren.

25

voortaan

Havermelk Lekker, gezond en goedkoop Na het zien van de documentaire 'Cowspiracy' werd zuivel zoveel mogelijk uit ons huis gebannen. De boodschap dat koemelk toch vooral bedoeld is om van een kalfje een koe te maken en het zuivelproductieproces op zich, waarin een melkkoe keer op keer kunstmatig zwanger gemaakt wordt, zinderden na. We werden overtuigde rijst-, soja-, haver-, amandel-, kokos- ... melkdrinkers!

Voortaan

Maar als je elke ochtend je portie havermout eet en nog wat shakes maakt voor de actieve loper in huis, stapelen de lege dozen 'pseudo'-melk zich snel op. Zelf maken is dus de oplossing!

Voortaan kiezen voor een duurzame levensstijl vraagt om nieuwe gewoontes.

We helpen je graag op weg met enkele huis-, tuin- en keukentips. Klein begonnen …

Wormen in huis?

Schrik niet!

Wormen die een groot deel van je groente- en fruitafval composteren? Moeilijk is dat niet! Wees geduldig en geef ze gevarieerd én gedoseerd eten.

deksel

± 1 cm plastic bak

26

2

compost

1

opvangbak met percolaat

Wormenbak — De ruimte waar je de wormenbak zet, moet donker zijn en mag niet te koud of te warm worden. Een goede wormenbak heeft een goed deksel om wormen binnen en vocht, regen en ongewenste diertjes buiten te houden. Ook belangrijk is ventilatie, afvoer en opvang van het lekvocht (percolaat). Je start je eigen wormenbak* door 2 plastic bakken op elkaar te plaatsen.

De onderste vangt het percolaat op (1). In die erop staat maak je gaten (2). Je legt een laag krantenpapier en daarop compost met daarin zo'n honderd wormen (ongeveer 5 liter).

Eetresten — Bovenop de wormen met hun compost (in dezelfde bak) komt het eerste eten: groente- en fruitresten. Na een paar weken zijn

Ramen Noedelsoep Het is bijna te simpel voor woorden en – mooi meegenomen – ook nog eens heel goedkoop.

Wat heb je nodig voor havermelk: 150 gr biologische havervlokken, 1 liter water, een neteldoek (of een fijne zeef) en 2 dadels of andere extra smaakmakers (optioneel).

kooktijd

Het leuke van deze noedelsoepjes is dat je creatief kunt zijn, zowel met de groenten die je gebruikt als met de kruiding. Voor dit recept gebruiken we Somen noedels, volkoren noedels met een zachte textuur.

skills

txt_pix_Ann Veeckman, EVA vzw

1 Laat de havervlokken een nachtje weken in het water voor het beste resultaat.

2 Mix of blend de havervlokken met het water.

Optioneel voeg je de dadels toe, of kardemom, of banaan, of …

3 Haal de havermelk door de neteldoek of zeef.

4 In de frigo en genieten maar!

De pulp van de havervlokken kan je in je kom havermout doen of je kan het gebruiken om koekjes te bakken. Veel succes! txt_Liesbet Boets

* Maak zelf je wormenbak!

Helder uitgelegd op gentsmilieufront.be/wormenbak

die afgebroken door bacteriën en schimmels en kunnen de wormen beginnen eten. Van zodra dat verteerd is (dit duurt enkele weken), kun je extra eten toevoegen. Geef de wormen niet te veel in één keer en varieer.

Uitbreiden — Als de eerste bak vol is, schuif je er een tweede bovenop. Een laag krantenpapier is hier niet meer nodig. De wormen kruipen van de onderste bak naar die er boven. Een goed werkende wormenbak stinkt niet en de wormen kruipen er niet uit.

Oogsten — Het lekvocht (percolaat) uit de onderste bak kun je gebruiken als voedingsstof voor je kamerplanten. Daarnaast is wat overblijft in de bak zonder wormen een goede bodemverbeteraar, die je kan mengen met potgrond of aarde. Laat je dus niet afschrikken! Van je wormen krijg je zeker iets terug.

Ingrediënten — 4 personen • 500 g verse shiitakes of enoki paddenstoelen • 4 tal mini paksoi (of een grote paksoi in stukken gesneden) • 1/2 pakje Somen noedels • 4 zakjes Instant miso soep champignon-gember (Lima)* • 4 lente-uitjes, fijngesneden • geroosterde sesamolie

Optioneel • tofu, in blokjes gesneden en goudbruin gebakken in de pan • wortel in fijne plakjes gesneden

Bereiding Bak de shiitakes of enoki’s in wat olie heel kort aan (shiitakes dienen iets langer gebakken te worden dan enoki) en zet weg. Stoof of grill de mini paksoi en zet ze eveneens aan de kant. • Kook de noedels volgens de aanwijzingen op de verpakking en giet af. • Maak de bouillon met de instant champignon-gember misosoep volgens de aanwijzingen op de verpakking. • Als de bouillon klaar is, serveer deze dan in kommetjes met de noedels, champignons, paksoi en eventuele andere garnituren. Werk af met enkele druppeltjes geroosterde sesamolie en sriracha chili saus. *Je kan ook zelf een miso bouillon maken door ui, look en gember te laten aanstoven in een pot, water toe te voegen en hier op het laatst witte miso en wat sojasaus aan toe te voegen. Voeg de miso pas toe wanneer het water gekookt heeft en je het vuur uit hebt gezet, miso kook je best niet mee.

Ontdek meer recepten op evavzw.be

27

NATUURDAKEN PRAIRIEDAKEN KLIMPLANTEN

Canopy BVBA Dendermondsesteenweg 40 B-9000 Gent

+32 (0)9 247 48 49 info@canopy-greenroofs.be www.canopy-greenroofs.be

Jouw advertentie hier?

Dat kan! Mail gauw naar frontaal@gentsmilieufront.be

ONVERPAKT LOKAAL BIOLOGISCH

S TEEN DAM 68

KON I N G I N EL I S AB ETH L A AN 22

www.ohne.be

roots

Joanita —

‘Als ik aan Kumasi denk, mis ik de kleuren. Belgische huizen zijn zo somber en grijs’ Joanita_17 roots_Ghana We zijn benieuwd hoe mensen die van elders naar België zijn gekomen naar Gent kijken. Deze keer spreken we af met Joanita, een 17-jarig vat vol energie. Het was puzzelen om een vrij moment te vinden tussen al haar zomerse activiteiten door: studentenjob, KSA-kamp, toneelrepetities,...

‘Ja, stilzitten is niets voor mij’, verklaart ze.

Tien jaar was ze toen ze van de stad Kumasi in Ghana naar Gent kwam om bij haar mama te wonen.

Ondertussen keerde ze een keer terug naar haar geboorteland. ‘Hoewel ik nog veel herinneringen heb aan Ghana, voelde het zo vreemd. Ik was er ook voor een begrafenis, dus de omstandigheden waren niet ideaal.’

‘Als ik aan Kumasi denk, mis ik de kleuren. Belgische huizen zijn zo somber en grijs. Een likje verf op de muren, prints en muurschilderingen, dat zou de boel toch opleuken. Oké, Gent is een monumentale stad, maar wel erg monotoon. Meer bomen en ander groen zou ook helpen.’

Joanita gaat nu naar het zesde middelbaar in het Koninklijk Lyceum. Na school spreekt ze vaak af met vrienden aan de Graslei. ‘Soms zitten we ook gewoon ergens op de Korenmarkt of liggen we op het gras achter het Belfort. Gent is een toffe stad voor jongeren als ik. Er is veel te doen, zeker in de zomer.’ In het weekend werkt ze in Hola Food in Dok Noord. De zondagen zijn voorbehouden voor de KSA Nazareth waar ze in de leiding zit. Ze spreekt ook vaak af met de KSA-vrienden. ‘Die wonen wel allemaal in Nazareth, maar ik neem dan gewoon even de trein.’

Toch kriebelt het bij Joanita om na haar middelbaar andere oorden op te zoeken. ‘Ik droom ervan om een toneelopleiding te volgen in Londen. Het lijkt me een fantastische stad om te wonen en ik heb er familie die ik beter wil leren kennen.’ Aan ambitie en levensvreugde duidelijk geen gebrek! txt_Binte Claes

pix_Noor Van Weverberg

29

2

KOSTEN investering Frank

Regenwater opvangen?

Simpel!

3 tanks van 300 liter (Hubo) 3 x €155

2 valfilters/vulautomaten (Hubo) 2 x €20 1

De afgelopen drie jaar kampt Vlaanderen regelmatige met extreem droge periodes. In die periodes staan de regenwatertanks van Gentenaars leeg.

En moeten we ons toilet doorspoelen en de tuin bewateren met drinkwater. Zonde! Dat vond Frank ook. Hij vangt voortaan zelf zijn regenwater op. txt_pix_Steven Geirnaert illu_Veerle Vercruyce

F 30

rank en Els wonen met hun twee kinderen in een rijhuis in Gent. ‘Bij de grondige verbouwing in 2008 plaatsten we een regenwaterput van 3000 liter en een pomp naar de toiletten. ‘Maar onze put werd enkel gevoed door een klein plat dak,’ zei Frank. ‘Hij stond dus de laatste jaren ook regelmatig droog. Het water van ons

Slang tylene diameter 20 mm + koppelstukken

TOTAAL

hoofddak ging gewoon rechtstreeks naar de openbare (en nog niet gescheiden) riool.’

Frank wilde dat aanpakken zonder heel zijn afvoerstelsel opnieuw open te leggen.

Frank kocht twee vulautomaten. Een vulautomaat begeleidt het regenwater vanuit de regenpijp naar de regenton.

Wanneer de regenton vol zit, wordt het overtollige water afgevoerd in de regenpijp. Zo kan de regenton nooit overlopen.

De vulautomaten monteerde hij op zijn regenwaterafvoer aan de straat- en tuinkant van zijn woning. De regenwaterafvoer aan de tuinkant verbond hij met een drie in serie geschakelde regentonnen van 300 liter. De regentonnen zijn uitgerust met een kraantje en worden gebruikt om de tuin te bewateren. ‘In de winter laat ik de regentonnen leeglopen in de ondergrondse

bouwadvies

faq Zonwering ramen Vraag Hoe kan ik het best de zomerse oververhitting vermijden via de ramen: binnenzonwering, zonwerende glasfolie of buitenzonwering? Wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende systemen?

2 1

€465

€40

€100

2

€605

regenwaterput’, zegt Frank. ‘Zo hebben we meer regenwater in onze put en kunnen de regenwatertonnen niet bevriezen.’

De vulautomaat aan de voorkant van de woning heeft hij verbonden met een flexibele buis. Die buis loopt door de kelder van hun huis rechtstreeks naar de regenwaterput. ‘Zo komt het regenwater van de voorste dakhelft in mijn regenwaterput in plaats van in de riool’, zegt Frank. ‘Dankzij deze kleine ingreep kan ik zo zelf meer water vasthouden en lokaal gebruiken. En ik hoef geen kraanwater te gebruiken om mijn toilet te spoelen. We kunnen op jaarbasis tot 20 m3 extra drinkwater besparen’.

Antwoord Een zonwering aan de binnenzijde van het glas is weinig effectief. Het zal wel een deel van de zonnestralen tegenhouden, maar de lucht tussen het glas en het gordijn of binnenscreen zal toch oververhitten en de binnenruimte mee opwarmen.

Een glasfolie kan de zonnewinsten doorheen de beglazing verminderen met 10 tot 80% al naargelang het gekozen folietype. Dit is een goedkoop en eenvoudig systeem. Er zijn wel twee nadelen. Ten eerste is het niet mogelijk om in de winter te profiteren van kosteloze zonnewinsten. Verder beperkt deze folie de daglichttoetreding tot de woning, waardoor bijvoorbeeld planten ook minder goed groeien.

Vanuit energetisch oogpunt is de beste keuze om een mobiele buitenzonwering te plaatsen. Op deze manier kan je steeds beslissen of je in de zomer de zon wil buitenhouden of in de winter er juist wenst van te profiteren. Nadeel van dit systeem is het prijskaartje.

Er bestaan wel enkele budgetvriendelijk oplossingen: — Je kan een boom of klimplanten voor of boven het raam voorzien. Klimplanten kunnen langs de gevel of een pergola groeien. In de zomer zorgt een dicht bladerdek voor beschutting, in de winter kan de zon doorheen de kale takken schijnen.

— Bij nieuwbouw kan je in eerste fase de inbouwnissen boven de ramen voorzien, alsook de bekabeling.

In een latere fase kan je dan de zonwering plaatsen.

Let er dan op dat deze nissen voldoende breed zijn, zodat er voldoende plaats is om de screens later in te bouwen. De breedte is afhankelijk van het type zonwering en de hoogte van het raam.

Ontdek meer faq's op milieuadvieswinkel.be/faq

Wil je meer weten hoe je zelf eenvoudig je regenwater kan opvangen?

Stuur een mailtje naar info@milieuadvieswinkel.be

31

ad NPgent­GMF:Opmaak 1 1/08/2019 16:44 Pagina 1

Lid van Natuurpunt?

BEZORG GENT

NIEUWE LEDEN

Win een prachtige ets of super verrekijker

Ga naar www.natuurpunt.be/ledenwervenleden Nog geen lid? www.natuurpunt.be/wordlid

in actie

Feesten én vuil opvissen

16 vuilniszakken = 140 kilo zwerfafval

Hoe hebben vrijwilligers van GMF en Natuurpunt Gent de GF 2019 beleefd?

Divers: soms feestend en dobberend onder een loden zon, soms zwemmend tussen het zwerfvuil en een onderlopende kano. txt_pix_Thijs Michiels

D

e zomer van 2019 was er een zonder WK voetbal of Olympische Spelen, dus had de doorsnee GMFvrijwilliger de afgelopen maanden maar twee zaken aan het hoofd: 1/ de wereld redden en 2/ de Gentse Feesten. Op het eerste zicht twee heel verschillende besognes, maar GMF balde beide missies samen in één roeping: we feesten ons een oor af en vissen het de dag erop uit het water!

Samen met Natuurpunt Gent – en met ondersteuning van DOKano – besloot het Gents Machiavellistisch Front om tijdens de Feesten drie namiddagen lang per kano zwerfvuil uit de Gentse wateren te vissen. Er werd effectief gevist op 21 juli en 27 juli – ook op 24 juli was er een sessie gepland, maar die werd afgelast omwille van de extreme hitte.

Twee namiddagen lang zwerfvuil vissen in de binnenstad en het Houtdok leverde best wel zotte resultaten op: 16 volle zwerfvuilzakken, goed voor 140 kilo zwerfafval. Onder de buit klassiekers als chipszakjes, blikjes en sigarettenpeuken, maar ook rariteiten als een tuinslang een artisjok en een speelgoedsoldaatje. Zwaar drijvend afval als een bloembak of een houten trapje deden de kano’s bijna of helemaal kantelen. Weinig Natuurpunters en GMF’ers hielden het letterlijk én figuurlijk droog tijdens de actie. Verrassend: onze actie inspireerde zelfs K3 om in een bootje te kruipen en zwerfvuil te rapen!

Zin om ook te vrijwilligen

Alle vrijwilligers van Natuurpunt, DOKano en GMF vonden het heerlijk om te doen, en herhalen de zwerfvuilactie graag in 2020. Misschien krijgen we dan wel De Romeo’s mee.

bij het Front?

Laat het ons weten! info@gentsmilieufront.be

33

vrijwilliger

Siel — ‘Ik kan niet tegen nietsdoen’ Van vergrijzing is bij het vrijwilligerskorps van GMF geen sprake. Jonge enthousiastelingen zoals Siel De Ridder blijven de weg vinden naar onze organisatie.

Hoe ben je bij GMF terechtgekomen?

‘Vrienden en familie hebben mij GMF aangeraden.

Ik was al een tijdje bezig met natuur en milieu en mijn broer was ook lid. Ik heb mij aangesloten en heb een tijdje getwijfeld of ik de stap zou zetten om nog meer te doen. Om die twijfel weg te nemen heb ik achter de schermen meegewerkt aan de Plastic Attack. Dat is zo goed meegevallen dat ik overtuigd was om verder te doen en me te engageren bij de activiteitenwerkgroep. Meestal kan ik niet op de vergadering aanwezig zijn, maar ik neem het verslag grondig door om te zien waar ik kan helpen. Zo kon je me onlangs ontmoeten op de GMF-infostand op de plantenbeurs van Natuurpunt of bij de Big Jump.

Aanvankelijk vond ik het moeilijk om mensen aan te spreken en aan ledenwerving te doen. Daar is wat durf voor nodig en ik heb wat tijd nodig om op te warmen, maar als je op zo’n middag 12 nieuwe leden kan maken voel je je wel goed!’

help mee 34

Heb je zin om ook vrijwilliger te worden?

Laat het ons weten! info@gentsmilieufront.be

Welke recente activiteit gaf jou een boost?

‘De peukenrooftocht die we met GMF op poten hebben gezet. In 2 uur tijd hebben we 17.000 sigarettenpeuken verzameld en op verschillende plaatsen hebben we de tag ‘Gent is geen asbak’ op de stoep aangebracht. We kregen daar veel positieve reacties op. Zo hadden we de afspraak met het stadsbestuur dat we de tag na een maand zouden verwijderen, maar toen we daarmee begonnen vonden heel wat voorbijgangers dat spijtig. We hebben daarom aan Stad Gent de vraag gesteld of de markeringen op de stoep mogen blijven staan. Ik heb ook het netheidscharter bij Ivago ondertekend, dat houdt in dat ik in mijn buurt regelmatig zwerfvuil opruim. Ivago zorgt voor grijpers, handschoenen, borstels en vuilniszakken. Als ik ga opruimen, merk ik steeds dat er zoveel sigarettenpeuken zijn dat we die vaak moeten laten liggen omdat we anders geen tijd meer hebben om het andere zwerfvuil te verwijderen.’

Jules

Nog tijd voor andere activiteiten?

‘Ik zet mee mijn schouders onder het project ‘Let’s save food’ te Ledeberg. We gaan langs bij winkeliers of bedrijven om het voedsel op te halen dat niet meer verkocht kan worden. Elke avond organiseren we een ophaalmoment in buurtcentrum ‘De Vaart’. Iedereen is welkom, arm of rijk! Voedselverspilling vind ik een heel belangrijk thema. Er kruipt zoveel energie in de productie van voedsel, het kan toch niet de bedoeling zijn om het dan gewoon weg te gooien? Misschien kan GMF rond dat thema ook nog iets organiseren.’

Nog tips voor GMF? ‘Het blijft belangrijk om met originele ideeën de aandacht te trekken. Je kan een actie niet telkens op dezelfde manier aanpakken, als je twee keer met hetzelfde afkomt is het niet meer zo speciaal. Persoonlijk vind ik het vele plastic afval een thema waarrond we moeten blijven sensibiliseren. Ik heb het moeilijk met de consumptiemaatschappij die ons aanzet om alles nieuw te kopen. En dan ook nog eens gecombineerd met veel overbodig verpakkingsmateriaal, daar raak ik soms echt door gedegouteerd. Ik koop bijvoorbeeld ook liever mijn kledij tweedehands.’

Heb je naast je vele vrijwilligerswerk nog tijd voor een ander tijdverdrijf?

‘Ik kan niet tegen nietsdoen, ik wil altijd bezig zijn.

Ik probeer altijd om zoveel mogelijk te werken of me nuttig te maken. Ik maak heel makkelijk overuren.

Ik neem eerlijk gezegd ook niet graag vakantie en kan me moeilijk ontspannen. Dan heb ik het gevoel tijd te verliezen.’

Ik hoor dat je broer ook lid is van GMF, kunnen we van een familietrek spreken?

‘We hebben inderdaad van thuis uit het respect voor mens en omgeving meegekregen. Dat we zijn zoals we nu leven, hebben we heel erg aan mijn mama te danken. Dat heeft te maken met de manier van opvoeden en het leren omgaan met medemensen. Mijn papa was als buurtwerker in Muide-Meulestede ook zeer sociaal gedreven. Hij werd zelfs de ‘burgemeester van de Muide’ genoemd. Ik ben nu zelf ook van job veranderd om in een meer milieubewuste omgeving te kunnen werken. Binnenkort steek ik de handen uit de mouwen bij de Gentse bakker Copain, die werkt vooral met lokale en biologische producten!’ txt_Karel Lauwers pix_Steven Geirnaert

Meer van 'Meet Jules' vind je op tiny.cc/gmfjules

35

kalender

sep okt nov

14.09 Repair Café

06.10 Closet Sale GMF

Cambio blaast 15 kaarsjes uit. Op 14 september organiseren ze een verjaardagsfeest met heel veel taart en allerlei zotte activiteiten, zoals een deelauto-accidenten-kliniek en verlorenvoorwerpen-bingo. GMF doet mee en organiseert een Repair Café tijdens het feest. We nemen met plezier je kapotte smartphone, tablet, fiets, lievelingstrui, mixer of lamp onder handen. Tot dan! i.s.m. Cambio @DOK zaterdag 14 september | 13u-15u DOK, splitsing AfrikalaanKoopvaardijlaan, Gent Vrije bijdrage

2de hands kleren shoppen: beter voor jouw portemonnee, het milieu en een ander haar kleerkast :) We voorzien lekkere koffie en taart en wat frisse drankjes aan onze bar! Ter plaatse kan je ook kledij laten herstellen op ons Repair Café voor textiel.

Niet twijfelen, gewoon afkomen!

Vind ook ons facebookevent en deel het naar hartelust! zondag 6 oktober | 10.30u-16.30u DC Ledeberg, Ledebergplein, Ledeberg

— én feest!

— 3e editie

ontdek meer

14.09

meer activiteiten vind je op gentsmilieufront.be/kalender

02.10 Fietsambassade — blik achter de schermen

02.10

09.10

36

Wanneer worden wrakken en weesfietsen uit fietsenstallingen verwijderd, en hoe krijgen ze een tweede leven? Kom het te weten tijdens een geleid bezoek aan het depot van de Fietsambassade. Na een rondleiding surplacen we met de ambassadeurs rond de tafel, en denken we samen na over hoe burgers en buurten beter betrokken kunnen worden in het beheer en toezicht op fietsenstallingen.

Wil je mee, stuur ons gauw een mailtje op info@gentsmilieufront.be met vermelding van jouw naam en telefoonnummer.

Wacht niet te lang, de plaatsen zijn beperkt! woensdag 2 oktober | 18.30u-20.30u Fietsendepot, Maaltebruggestraat 191, Gent

09.10 Circulaire economie en recyclage — infoavond

Hoe moeten we als maatschappij en consument omgaan met een steeds groter wordende grondstoffenschaarste, en waarom is recyclage slechts de laatste optie in een goed werkende circulaire economie?

Prof. Karel Van Acker is hoogleraar duurzaam materialenbeheer aan de KU Leuven en auteur van het boek ‘Wat met recyclage?’. Hij legt ons uit hoe we moeten inzetten op een nieuw marktmodel, een ander consumptiegedrag. Na zijn lezing is er voldoende ruimte voor vragen, en laten we ook afvalmaatschappij IVAGO en Bart Mantels (VITO) over de Gentse cleantech-scene aan het woord.

Inschrijven doe je op gentsmilieufront.be, gratis toegang voor GMF-leden. woensdag 9 oktober | 19u–21.45u KU Leuven Technologiecampus Gent, Gebroeders De Smetstraat 1, Gent

09.10 Gentenair workshop #4

29.11 Bar Circular

Stel je eigen luchtmeter samen en leer hoe je zelf de fijnstofconcentratie in jouw buurt kan meten. Daarvoor hoef je helemaal geen techneut te zijn, de workshop is er voor alle geïnteresseerden! Na een korte infosessie ‘fijn stof voor beginners’ steken we de handen uit de mouwen. Nadien neem je je eigen meter mee naar huis, waar je meteen kan starten met meten.

Deel en vergelijk jouw resultaten op gentenair.be! Inschrijven en betalen doe je op gentenair.be. Gentenair is een project van Gents MilieuFront. Deze workshop wordt georganiseerd met steun van Gezonde Buurt – samen met CM. woensdag 9 oktober | 20u-21.30u Vredeshuis, Sint-Margrietstraat 9, Gent

Waarom gaan laptops en smartphones zo snel stuk? Welke impacten hebben metalen in jouw ICT-producten op mens en milieu? Op Black Friday, de uit Amerika overgewaaide hoogmis van de consumptie- en wegwerpmaatschappij, wil GMF samen met Netwerk Bewust Verbruiken, Catapa, Repair&Share, Vormingplus en De Krook de keerzijde van de massaconsumptiemedaille laten zien. In onze Bar Circular trakteren we je op een brok informatie over o.a. geplande veroudering en kan je jouw toestel laten repareren op een pop-up repair café. Meer details volgen, duid nu al deze dag met stip aan in je agenda! Programma & uur in de loop van september bekend. vrijdag 29 november De Krook, Miriam Makebaplein 1, Gent

06.11 Groene Loper: Minga

19.12 Gentenair workshop #5

— bouw je eigen fijnstofmeter

— documentaire filmfestival Op onze tweede avond vertonen we i.s.m.

Catapa de docu ‘Minga’. Deze docu toont de verschillende gezichten van gemeenschappen in opstand, van Patagonië tot de bergen van Mexico. Ze klagen de vernietiging van hun grondgebieden en van hun levens aan. De documentaire Minga is een echo van deze stemmen van weerstand.

Pauline en Damien hebben twee jaar rondgetrokken om hen te ontmoeten en in alle vrijheid aan het woord te laten. Je kan een van de makers ook vragen stellen achteraf.

Meer info over onze andere vertoningen op gentsmilieufront.be/groeneloper woensdag 6 november | 20u Studio Skoop, Sint-Annaplein 63, Gent Prijs: 8 euro – koop je ticket nu online!

— Black Friday

29.11

— bouw je eigen fijnstofmeter

Stel je eigen luchtmeter samen en leer hoe je zelf de fijnstofconcentratie in jouw buurt kan meten. Daarvoor hoef je helemaal geen techneut te zijn, de workshop is er voor alle geïnteresseerden! Na een korte infosessie ‘fijn stof voor beginners’ steken we de handen uit de mouwen. Nadien neem je je eigen meter mee naar huis, waar je meteen kan starten met meten.

Deel en vergelijk jouw resultaten op gentenair.be! Inschrijven en betalen doe je op gentenair.be. Gentenair is een project van Gents MilieuFront. Deze workshop wordt georganiseerd met steun van Gezonde Buurt — samen met CM. donderdag 19 december | 20u-21.30u Vredeshuis, Sint-Margrietstraat 9, Gent

09.10 — 19.12

06.11

37

volg ons

Vrijwilligers van GMF visten heel wat vuilnis uit het water tijdens een nuttige ĂŠn plezierige kajaktocht. Toppers! #DOKano

Tevreden fietste Jules, onze GMFdraak, naar huis, met zo'n 17.000 ingezamelde peuken op amper enkele uren tijd! #PeukenCleanup

volg ons

Met Voem vzw en De Koer maakten we van deze iftar een lekkere, gezellige, zero waste editie! #samen Ramadan Moebarak

gentsmilieufront-GMF @genstmilieufront #genstmilieufront

In het voorjaar verzamelden we gegevens over de Gentse luchtkwaliteit met een roetmeter!

To be continued‌ #gentenair

Bijna 200 Gentenaars gaven het beste van zichzelf in Portus Ganda. #properwater #bigjump

Zelf bruisballen, bijenwasdoeken en schoonmaakproducten maken?! #Zero Waste Workshop!

Get the bigger picture!

Vrijwilligers van GMF en Fietsersbond Gent stelden met deze fietspadschilderactie in SintDenijs-Westrem de gebrekkige fietsinfrastructuur aan de kaak.

38

Onze nieuwe collega Veerle van de MilieuAdviesWinkel (MAW) maakt al eens een adviesschets in het kader van duurzaamheid voor een verkaveling.

over ons

COLOFON Frontaal is het driemaandelijks tijdschrift van Gents MilieuFront vzw (GMF) Jaargang 22_nr. 3 herfst 2019 verantwoordelijke uitgever Elina Bennetsen Maria Hendrikplein 5/201, 9000 Gent redactie Adelheid Vanhille, An Van Hemeldonck, Binte Claes, Birgit De Baere, Britta Bolte, Elina Bennetsen, Erik Grietens, Gwen Bouchier, Iris Verschaeve, Karel Lauwers, Lieven Symons, Liesbet Boets, Lisa Marechal, Nico Cuypers, Pieter Vandenbrande, Sanne Jans, Steven Geirnaert, Thijs Michiels, Veerle Vercruyce grafisch concept Marlies Nachtergaele lay-out Marlies Nachtergaele fotografie Vermeld bij artikel.

Cover: Steven Geirnaert Huisfotografen: Noor Van Weverberg, gertartijs.be en Dennis Licht contact redactie frontaal@gentsmilieufront.be copyright Overname van artikels wordt aan­bevolen, mits bronvermelding. drukwerk Graphius, Gent Gedrukt op 100% kringloop­papier met inkt op vegetale basis en solvent­vrij.

over ons

doe mee

Gents MilieuFront (GMF) is een politiek onafhankelijke milieuvereniging die actief is in Gent en omgeving.

We willen mee vorm geven aan een samenleving waarin ‘duurzaam’ altijd de logische, natuurlijke keuze is, op alle niveaus. Om dit te bereiken richten we ons tot lokale overheden, inwoners en organisaties in de regio via beleidswerk, sensibilisering, adviesverlening en acties. Vrijwilligers zijn het kloppend hart van onze vereniging. We leggen ons toe op stedelijke thema’s zoals afval, energie, mobiliteit en klimaat.

MilieuAdviesWinkel (MAW) is het servicepunt duurzaam bouwen en renoveren van GMF.

GMF bestaat dankzij de inzet van een groep enthousiaste vrijwilligers.

Hands on organisators, dossiervreters of praktische enthousiastelingen: iedereen is welkom! Stuur een e-mail naar info@ gentsmilieufront.be en je zal uitgenodigd worden voor een kennismakingsgesprek.

word lid

Secretariaat GMF Koningin Maria Hendrikaplein 5/201 9000 Gent T 09 242 87 51 info@gentsmilieufront.be www.gentsmilieufront.be Steven Geirnaert, Iris Verschaeve en Thijs Michiels Openingsuren Open van maandag tot vrijdag.

9u – 12u30 | 13u – 17u

Word je lid, dan help je ons om nog meer acties te ondernemen en zwaarder te wegen op het Gentse milieubeleid.

Je bent al lid vanaf 5 euro per jaar! Dit kan makkelijk via de website, of schrijf 5 euro over op BE93 0011 4993 2067 (met vermelding ‘lidgeld’, samen met jouw naam en adres). Wens je een gezinslidmaatschap, dan stort je 12,5 euro. Elk GMF-lid heeft recht op kortingen in een twintigtal duurzame Gentse handelszaken. Originele cadeautip?

Schenk een lidmaatschap!

steun ons Steun GMF met een gift. Stort een bedrag op rekening BE93 0011 4993 2067. Vermeld in de mededeling 'Gift'. Alle giften vanaf €40 op jaarbasis zijn fiscaal aftrekbaar.

Giften hoger dan 40 euro zijn natuurlijk ook welkom. Merci!

vind ons

MilieuAdviesWinkel (MAW) Wil je bouwadvies?

Maak dan eerst een afspraak.

T 09 242 87 54 info@milieuadvieswinkel.be www.milieuadvieswinkel.be Stefaan Claeys, Veerle Vercruyce en Bieke Vanherrewege

39

5 inspirerende verhalen 5 verschillende locaties in Gent

Groene loper 7DE EDITIE

ECOLOGISCH FILMFESTIVAL VAN GENTS MILIEUFRONT DI 5 NOV > > ZA 9 NOV

Frontaal

Programmatie binnenkort op gentsmilieufront.be/groeneloper

driemaandelijks magazine van Gents MilieuFront jaargang 22 — 3de trimester 2019 v.u. Elina Bennetsen, Maria Hendrikplein 5/201, 9000 Gent

P806132 afgiftekantoor 9000 Gent 1