avondprogramma Vox Clamantis

iete r Na gl ©D

AVONDPROGRAMMA

Gent Festival van Vlaanderen

10—26 13 SEPTEMBER SEPTEMBER 2024 2024

gentfestival.be

Genieten van de mooie momenten in het leven.

Daar zorgen we samen voor. kbc.be/privatebanking

ADV_PB_GentFestival_149x216.indd 1

05/06/2024 14:34

Arvo Pärt en zijn Baltische vrienden

Karmelietenkerk 13.09.2024 I 21:30 3

© Christophe Vander Eecken

Along the Borders Creativiteit kent geen grenzen Nog niet zo lang geleden waren steden als Rome, Parijs, Londen, Berlijn en Wenen de vaandeldragers van de Europese cultuur.

Deze metropolen straalden iets magisch, iets onweerstaanbaars uit. De lokroep van deze sirenes kondigde het beloofde land aan voor kunstenaars. Zelfs Amsterdam, Brussel en Praag kon je moeilijk negeren. Maar die tijden liggen achter ons: creativiteit kent geen grenzen meer. Overal in Europa ontbolsteren creatieve zielen, van de Noorse fjorden tot de Griekse eilanden, van de Schotse Hooglanden tot de Kaukasus. Steden als Nantes, Porto, Krakau en Tallinn zetten hun voet naast die van de typische cultuurhoofdsteden. De buitengrenzen grijpen hun culturele kans.

Deze verschuiving is goed nieuws voor kunstenaars die alsmaar minder aarden in een onverbiddelijke grootstedelijke biotoop.

Er ontstaan nieuwe kunstvormen, talen en muziekstijlen, op plekken die ver van de traditionele culturele en politieke centra liggen.

De plaatselijke culturele identiteit wordt verrijkt met niet-Europese en overzeese invloeden waardoor er een rijke multiculturaliteit ontstaat.

Als je op zoek gaat naar de grenzen van Europa, merk je dat deze minder duidelijk afgelijnd zijn dan je zou denken. Waar begint en houdt de Europese cultuur op in het oosten?

Bij de Oder-Neissegrens, het Oeralgebergte, of de Kaukasus? Landen als Slowakije lijken soms heel veraf, maar liggen eigenlijk in het midden van de kaart. Het draait vaak om hoe

we dingen zien: zelfs Brussel, de officieuze hoofdstad van Europa, ligt eigenlijk aan de periferie. En als Turkije lid wordt van de Europese Unie, komt Wenen ironisch genoeg weer centraal te liggen.

Vandaag begeven we ons naar Estland en overspoelen we u met de bloedmooie stemmen van het ensemble Vox Clamantis.

De Baltische staten staan bekend om hun unieke vocale cultuur, waarvan dit ensemble een uitmuntende vaandeldrager is. Ze brengen werk mee van Arvo Pärt, geen onbekende meer in onze contreien, maar ze laten ons ook enkele andere van hun beste componisten ontdekken: Cyrillus Kreek, Mart Saar en Helen Tulve. En daarmee tonen zij weer aan dat, hoe meer we de randen van ons continent centraal stellen, hoe rijker de Europese cultuur wordt.

Veerle Simoens Artistiek en algemeen directeur Gent Festival van Vlaanderen

5

6

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

PROGRAMMA Gregoriaanse antifoon, Mandatum novum Cyrillus Kreek – Uit Psalmen van David, nr. 121: Päeval ei päikene sind vaevama (De zon zal je overdag niet steken) Mart Saar – Kuidas juhtus (Hoe het gebeurde) Arvo Pärt – O Holy Father Nicholas Cyrillus Kreek – Ma tulen taevast ülevelt (Ik kom van de hemel hoog) Helena Tulve - Gloria Mart Saar – Sa ise läksid kaugele (Je bent te ver gegaan) Arvo Pärt – Peace upon you, Jerusalem Mart Saar – Sööt (Braakland) Arvo Pärt – Nunc dimittis Cyrillus Kreek – Uit Psalmen van David, nr. 137: Paabeli jõgede kaldail (Aan de rivieren van Babel) Cyrillus Kreek – Kas on linnukesel muret?

(Maakt de vogel zich zorgen?)

Arvo Pärt – The Deer’s Cry Mart Saar – Miks sa nutad, tammekene?

(Waarom huil je, eik?)

Arvo Pärt – Ja ma kuulsin hääle (En ik hoorde een stem)

Biografieën VOX CLAMANTIS Is een vocaal ensemble, opgericht in 1996 in Estland • Is ook een collectief van zangers, componisten en dirigenten • Beschouwt het gregoriaans als fundament van de Europese muziekcultuur • Zingt zowel oude polyfonie als hedendaagse composities • Heeft een langjarige relatie met Arvo Pärt • Maakte opnames die internationaal in de prijzen vielen •

JAAN-EIK TULVE • Geboren in Tallinn • Is artistiek leider en dirigent van Vox Clamantis • Studeerde koordirectie aan het conservatorium van Tallinn • Verdiepte zich in het gregoriaans aan het conservatorium van Parijs (CNSM) • Was dirigent van het Choeur Grégorien de Paris • Werkte samen met Dom Daniel Saulnier van het benedictijnenklooster van Solemnes

7

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

UITVOERDERS Vox Clamantis Anete Peäske Mari-Liis Urb Ülle Abner Susanna Paabumets Kadri Hunt Saale Kreen Sander Pehk Anto Õnnis Sakarias Jaan Leppik Ryan Adams Aare Külama Riivo Kallasmaa Tõnis Kaumann Taniel Kirikal Jaan-Eik Tulve, artistieke leiding

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Oude en nieuwe klanken uit Estland Vox Clamantis uit Estland beschouwt het oude gregoriaans als het fundament van de Europese muziek, en voert in die geest zowel oude als hedendaagse muziek uit. Niet voor niets beginnen ze het concert van vandaag met een gregoriaanse antifoon. Mandatum novum hoort van oudsher bij de liturgie van Witte Donderdag en heeft betrekking op de rituele voetwassing.

Ze vervolgen het concert met een volledig Ests programma van a capella werken van drie generaties componisten. Cyrillus Kreek was componist en koordirigent. Als student begon hij de Estse volksmuziek te bestuderen. Hij was een van de eersten die bij het verzamelen van volksliederen gebruik maakte van een fonograaf. De invloed van de traditionele Estse muziek op zijn composities is onmiskenbaar.

Kreek was een van de grondleggers van een nationale Estse muziekstijl.

Van hem klinken vandaag twee van zijn toonzettingen van de Psalmen van David, daarnaast het koraal Ma tulen taevast ülevelt (Ik kom van de hemel hoog) en zijn zetting van het weemoedige volkslied Kas on linnukesel muret? (Maakt de vogel zich zorgen?)

8

Ook Kreeks generatiegenoot Mart Saar had een grote affiniteit met de Estse volksmuziek. Hij was organist en componist en kreeg in Sint-Petersburg nog les van onder andere RimskiKorsakov. Behalve koormuziek schreef hij ook veel voor piano. Een deel van zijn oeuvre ging helaas verloren bij een brand in zijn huis in 1921. Vox Clamantis zingt vandaag vier van zijn liederen, waarin de invloed van de traditionele muziek duidelijk herkenbaar is.

Helen Tulve, geboren in 1972, is de jongste componist op het programma en behoort tot een meer experimentele stroming. Ze studeerde in Tallinn en Parijs, zowel aan het conservatorium als aan het beroemde IRCAM. Behalve in compositie verdiepte ze zich in Parijs ook in het gregoriaans.

Gloria, geschreven in opdracht van Vox Clamantis, is een van haar meer recente composities. Het ensemble zong vorig jaar de wereldpremière in de dom van Tallinn.

En natuurlijk mag ’s werelds beroemdste levende componist niet in dit programma ontbreken. Arvo Pärt, die volgend jaar zijn negentigste verjaardag viert, is zowat de huiscomponist van het ensemble,

Nunc dimittis is ook bekend als het ‘canticum van Simeon’, de oude man die, nadat het kind Jezus door zijn ouders aan hem in de tempel was voorgesteld, in vrede kon sterven, zoals hem door God was beloofd. De jaarlijkse herdenking Presentatie in de Tempel (in de katholieke kerk: Maria-Lichtmis) is in de orthodoxe kerk een zeer belangrijke feestdag.

Het bezwerende The Deer’s Cry is een motet op tekst van een traditioneel

Iers gebed, waarmee de bescherming van God wordt ingeroepen. Het wordt toegeschreven aan de heilige Patricius (of Saint Patrick), Ierlands belangrijkste patroonheilige, die het Christendom naar het eiland bracht. Het gebed is ook bekend als ‘St. Patrick’s Breastplate’ of ‘lorica’, het Latijnse woord voor de borstplaat van een wapenuitrusting. De toeschrijving aan Saint Patrick gaat terug op een legende.

Patrick en zijn volgelingen werden op een tocht door het woud achtervolgd en verkeerden in levensgevaar. Door het gebed te reciteren zagen de vijanden hen in de gedaante van een moederhert met haar jongen en lieten hen met rust.

Ja ma kuulsin hääle (En ik hoorde een stem) werd gecomponeerd ter nagedachtenis van Pärts vriend Konrad Veem, die van 1971 tot 1990 aartsbisschop was van de Estse Evangelisch-Lutherse Kerk in Stockholm. Veem was een van de eerste Estse bannelingen die Pärt in 1980 in Wenen ontmoette, toen hij Estland net zelf verlaten had. Dit is een van de zeldzame werken die Pärt op een tekst in zijn moedertaal schreef. Na de dood van haar echtgenoot had Veems weduwe in een brief aan Pärt deze passage uit 9

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

dat verschillende van zijn werken in wereldpremière bracht. Vandaag klinken van hem vier werken.

Pärt schreef O Holy Father Nicholas voor de opening in 2021 van de nieuwe Grieks-orthodoxe Sint-Nicolaaskerk op de Ground Zero Site in New York.

De oude kerk was twintig jaar eerder verwoest tijdens de aanslagen van 11 september 2001. De tekst is afkomstig uit de Orthodoxe liturgie voor het feest van de Heilige Nicolaas. Peace upon you, Jerusalem werd geschreven voor het meisjeskoor van de Estse televisie.

De tekst is afkomstig uit Psalm 122 en beschrijft de vreugde van de pelgrims die de Heilige Stad bereikt hebben.

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

de Openbaring van Johannes geciteerd.

Hij componeerde het werk evenwel vele jaren later, ter gelegenheid van de 800ste verjaardag van de Universiteit van Salamanca. De passage ‘Zalig zijn de doden die in de Heer sterven […] opdat zij rusten van hun werken, want hun werken volgen hen na’, kan in de Estse vertaling ook begrepen worden als ‘opdat zij ademen in hun werken’. Pärt werd in deze compositie geïnspireerd door de gedachte dat creatieve mensen, zoals aartsbisschop Veem, ‘doorademen’ in hun werk.

Tekst: Jan Van den Bossche

10

Mandatum novum Mandatum novum do vobis: ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, dicit Dominus.

Ik geef jullie een nieuw gebod: heb elkaar lief, zoals ik jullie heb liefgehad, zei de Heer.

Tekst: Johannes 13:34

Cyrillus Kreek – Päeval ei päikene sind vaevama Päeval ei pea päikene sind vaevama, De zon zal je overdag niet steken, ega öösel kuu. de maan niet in de nacht.

Ik sla mijn ogen op naar de bergen, vanwaar de hulp komen zal.

Mu abi tuleb Jehoova käest, kes kõik on teinud, kõik taeva, maa on teinud.

Mijn hulp komt van de Heer,

Jehoova on, kes hoiab sind.

Jehoova on su vari sinu paremal käel.

De Heer is je bewaarder.

De Heer is je schaduw aan je rechterhand.

Päeval ei pea päikene sind vaevama, ega öösel kuu.

De zon zal je overdag niet steken, de maan niet in de nacht.

Mart Saar – Kuidas juhtus Kuidas juhtus, et sind nägin, kõige kallim inime kõige kallim, kõige kaunim kuidas kokku tulime?

Hoe kwam het dat ik je zag?

De dierbaarste persoon, de liefste, de mooiste, hoe zijn we samengekomen?

Ootsin kaua, igatsesin, kuni artasid mind; õilmetele, kevadele, elule mul paisus rind!

Ik heb lang gewacht, ernaar verlangd totdat je me wakker maakte; naar de bloemen, de lente, naar het leven opende zich mijn borst!

Sa mu tundeid tervitasid, õnnistasid minu meelt ja minu mõtteid meelitasid,

Je verwelkomde mijn gevoelens, je zegende mijn zintuigen en verleidde mijn gedachten,

die hemel en aarde heeft gemaakt.

11

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Ma tõstan oma silmad üles mägede poole, kust mu abi tuleb.

kaunistasid minu keelt.

sierde mijn taal.

Nüüd sull’ tahan laulu lüüa, armastada hellasti, ja sind, kaunim, kõige kallim, hinges kanda alati.

Nu wil ik voor je zingen, je teder liefhebben, en jij, de mooiste, de meest dierbare, altijd in mijn ziel dragen.

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Tekst: Marie Under

Arvo Pärt – O Holy Father Nicholas In the name of the Father, and of the Son, and the Holy Spirit. Amen.

In de naam van de Vader, en de Zoon, en de Heilige Geest. Amen

A rule of faith and a model of meekness, a teacher of abstinence hath the reality shewn thee unto thy flock;

Een maatstaf van geloof en een toonbeeld van deemoed, een leraar van onthouding bent u waarlijk geweest voor uw kudde;

therewithal hast thou acquired: by humility – greatness, by poverty – riches; O Father hierarch Nicholas, intercede before Christ the God that our souls may be saved.

bovendien heeft u verworven: Grootheid door nederigheid Rijkdom door armoede O vader en opperpriester Nicolaas, wees onze voorspraak bij Christus de God, opdat onze zielen gered mogen worden.

O Holy Saint Nicholas, pray unto God for us

O Heilige Sint Nicolaas, bid voor ons tot God.

Cyrillus Kreek – Ma tulen taevast ülevelt Ma tulen taevast ülevelt, häid sõnumid toon teile säält, neid toon ma teile rõõmuga, neid tahan mina kuuluta.

Ik kom van de hemel hoog, en breng goed nieuws, van zo een grote vreugde, daarvan wil ik u zingen.

Üks laps on täna sündinud, kui ammust ajast tõotud.

See kaunis ilus lapsuke on teie rõõm ja kallis õnn.

Een kind is vandaag geboren, zoals lang geleden is beloofd.

Dit prachtige en lieflijke kind is uw vreugde en geluk.

12

Het is de Heer, Jezus Christus, de helper in nood; hij is de Heiland, die ons verlost van de zonde.

Helena Tulve – Gloria Gloria in excelsis Deo Et in terra pax hominibus bonae voluntatis.

Laudamus te, benedicimus te, adoramus te, glorificamus te.

Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam.

Eer aan God in den hoge en vrede aan de mensen die hij lief heeft.

Wij loven u, wij prijzen en aanbidden u, wij verheerlijken u.

Wij zeggen u dank voor uw grote heerlijkheid.

Domine Deus, Rex coelestis, Deus Pater omnipotens.

Domine Fili unigenite, Jesu Christe.

Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris.

Qui tollis peccata mundi, miserere nobis.

Qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram.

Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis.

Quoniam tu solus Sanctus, tu solus Dominus, tu solus Altissimus, Jesu Christe.

Cum Sancto Spiritu in gloria Dei Patris.

Amen.

Heer God, hemelse koning, God almachtige Vader.

Heer, eniggeboren Zoon Jezus Christus.

Heer God, Lam Gods, Zoon van de Vader.

Gij, die wegneemt de zonden der wereld, ontferm u over ons.

Gij die wegneemt de zonden der wereld, aanvaard ons gebed.

Gij die zit aan de rechterhand van de Vader, ontferm u over ons.

Gij alleen zijt de Heilige, Gij alleen de Heer, Gij alleen de Allerhoogste, Jezus Christus.

Met de Heilige Geest in de heerlijkheid van God de Vader.

Amen.

Mart Saar – Sa ise läksid kaugele Sa ise läksid kaugele, ei tule tagasi, kuid midagi mu hingesse sa jätsid ometi.

Jijzelf bent ver weggegaan, je komt niet terug, maar iets in mijn ziel heb je toch achtergelaten.

13

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

See on see Issand Jeesus Krist, kes tahab aita hädalist; see on see Õnnistegija, kes teid võib patust lunasta.

Su õrnad, armsad helinad, su laulud lahedad kui kaunid kandlekõlinad mu hinges heljuvad.

Je tedere, zoete tonen, je liederen zijn zo mooi als de glinsterende klank van de kannel* ze blijven zweven in mijn ziel.

*traditioneel Ests instrument, verwant aan de citer

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Tekst: Marie Heiberg

Arvo Pärt – Peace upon you, Jerusalem I rejoiced that they said to me, ‘Let us go to the house of Yahweh.’

At last our feet are standing at your gates, Jerusalem!

Jerusalem, built as a city, in one united whole, there the tribes go up, the tribes of Yahweh, a sign for Israel to give thanks to the name of Yahweh.

For there are set the thrones of judgement, the thrones of the house of David.

Pray for the peace of Jerusalem, prosperity for your homes!

Peace within your walls, prosperity in your palaces!

For love of my brothers and my friends I will say, ‘Peace upon you!’

For love of the house of Yahweh our God I will pray for your well-being.

Tekst: Psalm 122

14

Ik ben verheugd wanneer ze tegen mij zeggen: ‘We zullen naar het huis van de Heer gaan.’

Eindelijk staan onze voeten voor uw poort, Jeruzalem!

Jeruzalem, gebouwd als een stad, als een geheel, Daarheen trekken de stammen van de Heer, Een teken voor Israël om de naam van Jahweh te danken.

Want daar staan de zetels van het recht, de troon van het huis van David.

Bid voor de vrede van Jeruzalem, voorspoed voor uw huizen!

Er zij vrede binnen uw muren en voorspoed in uw paleizen!

Uit liefde voor mijn broers en vrienden zeg ik: ‘Vrede zij met u!’

Uit liefde voor het huis van Jahweh onze god bid ik voor uw welzijn.

Daarginds, onder ons raam glinstert een akker, in overvloedige zonneschijn lijkt hij van goud.

Liiv ei anna taimel toitu, üksi ta ja murelik, aina kolletanud kulu, kahvatanud kanarbik.

Het zand voedt de plant niet, de plant is verlaten en bezorgd, vergeeld en verdord hooi, een bleke heide.

Aga käib tast sügis üle, kasest lendab leheke, vaatab päike veel kord kurvalt suve viimne pilkmine.

Maar nu het herfst wordt, vallen het blad van de berk, de zon kijkt nog één keer de laatste glimp van de zomer.

Siis sääl ilu, siis sääl elu, elu, ilu imelik: hõbet heietamas kulu, kulda koob kanarbik!

Dan is er schoonheid, dan is er leven leven, wonderbaarlijke schoonheid: de dorheid spint zilverdraden, de heide weeft goud!

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Mart Saar – Sööt Eemal, meie akna kohal valendab üks söödike, küllalise päikse paistel ise kulla sarnane.

Tekst: Juhan Liiv

Arvo Pärt – Nunc dimittis Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante faciem omnium populorum, lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuae Israel.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto, sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.

Nu laat u, Heer, uw dienaar in vrede heengaan, zoals u hebt beloofd.

Want met eigen ogen heb ik de redding gezien die u bewerkt hebt ten overstaan van alle volken: een licht dat geopenbaard wordt aan de heidenen en dat tot eer strekt van Israël, uw volk.

Eer aan de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, Zoals het was in het begin, en nu en voor altijd, In de eeuwen der eeuwen. Amen.

15

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Cyrillus Kreek – Paabeli jõgede kaldail Paabeli jõgede kaldail istusime meie ja nutsime, kui mõtlesime Siioni pääle.

Halleluuja!

Aan de rivieren van Babel, daar zaten wij, en weenden wanneer wij aan Sion dachten.

Halleluja!

Me riputasime kandled sääl remmelga okste külge.

Halleluuja!

Wij hadden onze harpen aan de wilgen gehangen.

Halleluja!

Need, kes meid sääl vangi viisid ja kes meid ära raiskasid, nad nõudsid rõõmulaule meie käest.

Halleluuja!

Toen zij die ons gevangenhielden, een lied van ons verlangden, en wie ons omvergeworpen hadden, blijdschap.

Halleluja!

Et laulge meile laulu Siionist.

Halleluuja!

Zing voor ons een lied van Sion!

Halleluja!

Kuidas võime laulda Jehoova laulu võõra rahva maal?

Halleluuja!

Hoe kunnen wij een lied van de Heer zingen in een vreemd land?

Halleluja!

Kui mina unustan Sind, Jeruusalem, siis unustagu minu parem käsi end.

Halleluuja!

Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan mijn rechterhand zichzelf vergeten.

Halleluja!

Ja jäägu keel mu suulae külge, kui ma Sinust ei mõtle.

Halleluuja!

Laat mijn tong vastkleven aan mijn gehemelte, als ik niet aan u denk.

Halleluja!

Kui ma ei lase Jeruusalemma enese ülimaks rõõmusk saada.

Halleluuja!

Als Jeruzalem niet mijn hoogste blijdschap is.

Halleluja!

16

Maak je geen zorgen: “Wat zal ik eten? Wat zal ik drinken?”

God voorziet erin.

Kas on linnukesel muret, kust ta saab, mis ta sööb?

Kas ta nälga sureb?

Maakt de vogel zich zorgen, over zijn voedsel, en waar hij het vindt?

Of hij zal omkomen van de honger?

Tema loodab Looja peale, hüppab sääl oksa pääl, rõõmsast tõstab hääle.

Hij vertrouwt op God, springt van tak tot tak en zingt uit volle borst.

Arvo Pärt – The Deer’s Cry Christ with me, Christ before me, Christ behind me, Christ in me, Christ beneath me, Christ above me, Christ on my right, Christ on my left, Christ when I lie down, Christ when I sit down, Christ in me, Christ when I arise, Christ in the heart of every man who thinks of me, Christ in the mouth of every man who speaks of me, Christ in the eye that sees me, Christ in the ear that hears me, Christ with me.

Christus met mij, Christus vóór mij, Christus achter mij, Christus in mij, Christus onder mij, Christus boven mij, Christus aan mijn rechterzijde, Christus aan mijn linkerzijde, Christus wanneer ik ga liggen, Christus wanneer ik ga zitten, Christus in mij, Christus wanneer ik opsta, Christus in het hart van iedereen die aan mij denkt, Christus in de mond van iedereen die over mij spreekt, Christus in het oog dat mij ziet, Christus in het oor dat mij hoort, Christus met mij.

17

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Cyrillus Kreek – Kas on linnukesel muret? Ära kaeba oma häda : « Mis ma söön? Mis ma joon?»

Jumal saadab seda.

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Mart Saar – Miks sa nutad, tammekene?

Läksin metsa kõndimaie, sing sallepruu, mis ma leidsin metsastagi, sing sallepruu?

Leidsin tamme nuttemasta, sing sallepruu, musta puu muretsemasta, sing sallepruu.

Mina tammelta küsima: sing sallepruu: miks sa nutad, tammekene, sing sallepruu?

Miks ma nutan neitsikene, sing sallepruu?

Muida puida raiutakse, sing sallepruu, minda üksi jäetakse, sing sallepruu, siia tuule taeva alla, sing sallepruu.

Mina mõistsin, vastu kostsin: sing sallepruu: mul on kodus kolmi venda, sing sallepruu, igal vennal viisi kirvest, sing sallepruu, need lähevad tamme raiuma, sing sallepruu.

Mis sest tammest tehtanessa, sing sallepruu?

Otsast saab hobusetalli, sing sallepruu, ladvast laste lõõrilauda, sing sallepruu, keskelt saab kena kiriku, sing sallepruu.

Arvo Pärt – Ja ma kuulsin hääle Ja ma kuulsin hääle taevast ütlevat: «Kirjuta: Õndsad on surnud, kes Issandas surevad, nüüdsest peale.»

«Tõesti,» ütleb Vaim, «nad hingavad oma vaevadest. Sest nende teod lähevad nendega ühes!»

Tekst: Openbaring 14:13

Vertaling: Jan Van den Bossche

18

Liistukestest, laastukestest, sing sallepruu, neist saab neiu kirstukene, sing sallepruu.

Ik ging wandelen in het woud, En wat vond ik?

Ik vond de eik huilend, de zwarte boom die bezorgd was.

Ik vroeg de eik: Waarom huil je, beste eik?

Waarom ik huil, klein meisje?

Andere bomen worden geveld.

Mij laten ze hier staan.

Eenzaam in de wind.

Ik begreep hem en antwoordde: Thuis heb ik drie broers, ze hebben elk vijf bijlen.

Ze zullen komen om je te vellen.

Wat zullen ze van de eik maken?

Een paardenstal wellicht.

Van de top maken ze een zingende citer, van de stam een stal.

En van de spaanders en de latten, een mooie bruidskist voor een meisje.

En ik hoorde een stem uit de hemel tegen mij zeggen: “Schrijf: zalig zijn de doden die in de Heer sterven, van nu aan.”

“Ja,” zegt de Geest, “opdat zij rusten van hun werken, en hun werken volgen met hen.”

UiTPAS –

Samen uit, samen klassiek

Genieten van muziek is een universele behoefte. De prijs van concerten zou geen drempel mogen zijn. Met de Gentse UiTPAS krijgen mensen met een verhoogde tegemoetkoming een korting op de aankoop van hun ticket(s) voor onze evenementen.

Applaus! –

Uitgestelde tickets Applaus! is het cultuurprogramma van Hartelijke Plekken. Iemand met wat meer trakteert een cultuurticket aan iemand die er nood aan heeft, want iedereen heeft recht om te genieten van cultuur. Voor één van de concerten op Whispering Leaves kan je alvast een uitgesteld ticket gebruiken.

Een uitgesteld ticket kopen?

Je kan iemand trakteren door een uitgesteld ticket te kopen via de ticketshop.

Een uitgesteld ticket gebruiken?

Stuur een mail naar publiekswerking@festival.be Zo ontvang je jouw uitgesteld ticket voor één van de concerten op Whispering Leaves.

19

JongFest!

Muziek verbindt en verwondert.

Muziek zet aan om de juiste vragen te stellen.

Via muziek kunnen we met elkaar communiceren over wat niet in woorden uit te drukken valt.

Gent Festival gelooft in de kracht van muziek als universele taal. Zovéél mogelijk mensen deze taal laten ontdekken, dat is onze missie. De sleutel van onze toekomst ligt bij de jeugd, en daarom willen we meer dan ooit inzetten op het publiek van de toekomst.

Met JongFest willen we jongeren van 18 tot 23 jaar de kans geven om zich onder te dompelen in de wondere wereld van (klassieke) muziek.

Wat houdt JongFest in?

1. Muzikale verkenning: We willen jongeren de gelegenheid geven om de diversiteit van muziek te ontdekken. Wij geloven dat jongeren door middel van muziek hun horizon kunnen verbreden en nieuwe passies kunnen ontdekken.

2. Een blik achter de schermen: We bieden de unieke kans om achter de schermen van het Festival te kijken. JongFest ontmoet de mensen die het Festival mogelijk maken, waaronder medewerkers, muzikanten, vrijwilligers en nog veel meer. Dit geeft hen inzicht in hoe een groot cultureel evenement als Gent Festival wordt georganiseerd.

3. Feedback en zichtbaarheid: We willen jongeren actief betrekken bij het Festival en hun stem laten horen. Met hun feedback kunnen we inspelen op de manier waarop zij het Festival ervaren en wat hen aanspreekt. Hoe maken we Gent Festival toegankelijker? Hoe vinden mensen met diverse achtergronden en interesses de weg naar ons Festival? Hoe communiceren we hier het beste over?

Dit traject is zo open en interactief mogelijk, want we willen dat JongFest actief bijdraagt aan de vormgeving van het Festival en haar toekomst. We geloven in de kracht van de jeugd om vernieuwende ideeën en inzichten te brengen die het Festival kunnen verrijken.

Samen kunnen we de muzikale wereld van Gent Festival nog boeiender maken en ervoor zorgen dat het een plek blijft waar jonge mensen hun liefde voor muziek kunnen ontdekken, verbreden en delen.

20

Selection JongFest maakte een keuze uit de Festivalkalender en selecteerde 8 concerten waarop je als -26jarige tickets voor 10 euro kan aankopen.

Ontdek hun JongFest Selection op gentfestival.be Benieuwd naar hun verdere verhalen?

Volg @jongfest op TikTok! 21

We danken onze Vrienden voor hun steun!

Mevrouw G. Adriaens, mevrouw M. Allaert, mevrouw I. Baert, mevrouw I. Beda, de heer J. Beerens, de heer F. Beke, de heer A. Berkvens, de heer B. Blommaert, de heer J. Bral, de heer B. Colle, mevrouw C. Colpaert, de heer D. Coppieters, de heer M. Coussement, mevrouw G. Couvreur, de heer E. Daelman, de heer C. Dammekens, mevrouw S. De Bie, de heer J. De Bruycker, de heer L. De Bruyckere, mevrouw C. De Keukelaere, mevrouw L. De Man, de heer P. De Man, de heer D. De Mey, de heer F. De Munster, de heer X. De Paepe, de heer R. De Pauw, de heer K. De Pelsemaeker, de heer D. De Preaetere, de heer D. De Raeve, De heer F. De Ridder, mevrouw I. De Smedt, de heer P. De Walsche, de heer S, Denooze, de heer D. Deweerdt, de heer D. Dewilde, de heer M. Dierick, de heer G. Dierkens, mevrouw K. Douchy, mevrouw M. Dubrulle, mevrouw C. Duthoit, mevrouw I. Duytschaever, de heer G. Ellegiers, mevrouw M. Erauw, de heer en mevrouw François Mortier, de heer E. Germonpré, de heer P. Godart, de heer J. Gonnissen,

22

mevrouw K. Gonnissen, mevrouw A. Haudenhuyse, de heer en mevrouw Hemelsoet - Van Brakel, mevrouw M. Hoornaert, de heer en mevrouw Huble - De Bodt, H. Hui-CHieh, de heer en mevrouw Huyghebaert Serck, de heer P. Jacobs, de heer F. Janssens, de heer G. Janssens, mevrouw V. Lambersy, de heer G. Lanoye, de heer G. Larnoe, mevrouw K. Mattens, mevrouw J. Michiels, mevrouw P. Oskam, mevrouw C. Rigolle, de heer J. Raa, de heer A. Roberti, mevrouw N. Rogatska, mevrouw L. Rosseel, mevrouw N. Ruyck, de heer L. Simons, mevrouw A. Simoens, mevrouw I. Standaert, mevrouw C. Stevens, de heer L. Thabert, de heer A. Uyttendaele, de heer en mevrouw Van Beversluys - Minjauw, de heer C. Van Damme, mevrouw M. Van Driessche, de heer D. Van Gaubergen, mevrouw L. Van Slycken, de heer J. Van Thillo, mevrouw A. Vandorpe, mevrouw L. Vanherle, de heer J. Vanhoebost, mevrouw A. Verfaillie, mevrouw K. Verstraete.

Colofon Verantwoordelijke uitgever Veerle Simoens Vormgeving Gent Festival van Vlaanderen Team Manon Biesemans, Frederik Declercq, Piet De Coensel, Sophie Detremmerie, Veerle De Wilde, Fien Hanselaer, Lena Heyndrickx, Pauline Jocqué, Nina Lambrecht, Helena Liégeois, Réka Ölvedi, Frea Rimbaut, Irene Schampaert, Veerle Simoens, Fien Straetmans, Annemie Valgaeren, Jan Van den Bossche, Hannah Van Gampelaere, Eliah Weekers Raad van Bestuur Festival van Vlaanderen en Historische Steden vzw Jan Briers, Annemie Charlier, Lucien De Busscher, Heidi Delobelle, Ivan De Witte, Christoph D’Haese, Stephanie D’Hose, Sophie Dutordoir, Hafsa El-Bazioui, Saloua El Moussaoui, Joséphine Moerman, Karine Moykens, Serge Platel, Daan Schalck, Jan Smets, Johan Thijs, Rik Van de Walle Adres redactie Bijlokekaai 8, bus 9, 9000 Gent Vind ons op sociale media en info@festival.be Zin in meer Festival?

Surf naar gentfestival.be Directeur Veerle Simoens en alle hostessen worden gekleed door Xandres. Juwelen van Veerle Simoens door Christine Bekaert.

Bloemen door Ivan Poelman.

Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van fotokopie, microfilm of op enige andere wijze, zonder voorafgaand schriftelijk akkoord van de uitgever.

MIDTOWN GRILL

Met dank aan Opera Ballet Vlaanderen, Sint-Baafskathedraal, NTGent, VIERNULVIER, Groenzaal, Muziekcentrum De Bijloke, MIRY Concertzaal, Capitole Gent, Ha Concerts, KASK & Conservatorium, Karmelietenklooster, CAW Oost-Vlaanderen, KU Leuven Faculteit Architectuur, Sint-Baafshuis, Maison Willem Tell, Bank Delen, Artevelde Hogeschool Campus Goudstraat, De Centrale, Minard Schouwburg, Industriemuseum Gent, Piano’s Maene, City Sounds Rent, Quatre Mains piano’s, De Fietsambassade Gent, Gent Watertoerist, Rederij Dewaele, de Vrienden van het Festival

Wij zijn tuupetegoare kandidaat Europese Culturele Hoofdstad

Schrijf je in op de nieuwsbrief via gent2030.eu

@gent2030

Europa‘s meest veelzijdige haven Grenzen verleggen en mensen verbinden

northseaport.com