avondprogramma The ECMA Project

AVONDPROGRAMMA

Gent Festival van Vlaanderen

10—26 20 SEPTEMBER SEPTEMBER 2024 2024

gentfestival.be

Genieten van de mooie momenten in het leven.

Daar zorgen we samen voor. kbc.be/privatebanking

ADV_PB_GentFestival_149x216.indd 1

05/06/2024 14:34

The ECMA Project

MIRY Concertzaal 20.09.2024 I 19:00 3

© Christophe Vander Eecken

Along the Borders Creativiteit kent geen grenzen Nog niet zo lang geleden waren steden als Rome, Parijs, Londen, Berlijn en Wenen de vaandeldragers van de Europese cultuur.

Deze metropolen straalden iets magisch, iets onweerstaanbaars uit. De lokroep van deze sirenes kondigde het beloofde land aan voor kunstenaars. Zelfs Amsterdam, Brussel en Praag kon je moeilijk negeren. Maar die tijden liggen achter ons: creativiteit kent geen grenzen meer. Overal in Europa ontbolsteren creatieve zielen, van de Noorse fjorden tot de Griekse eilanden, van de Schotse Hooglanden tot de Kaukasus. Steden als Nantes, Porto, Krakau en Tallinn zetten hun voet naast die van de typische cultuurhoofdsteden. De buitengrenzen grijpen hun culturele kans.

Deze verschuiving is goed nieuws voor kunstenaars die alsmaar minder aarden in een onverbiddelijke grootstedelijke biotoop.

Er ontstaan nieuwe kunstvormen, talen en muziekstijlen, op plekken die ver van de traditionele culturele en politieke centra liggen.

De plaatselijke culturele identiteit wordt verrijkt met niet-Europese en overzeese invloeden waardoor er een rijke multiculturaliteit ontstaat.

Als je op zoek gaat naar de grenzen van Europa, merk je dat deze minder duidelijk afgelijnd zijn dan je zou denken. Waar begint en houdt de Europese cultuur op in het oosten?

Bij de Oder-Neissegrens, het Oeralgebergte, of de Kaukasus? Landen als Slowakije lijken soms heel veraf, maar liggen eigenlijk in het midden van de kaart. Het draait vaak om hoe

we dingen zien: zelfs Brussel, de officieuze hoofdstad van Europa, ligt eigenlijk aan de periferie. En als Turkije lid wordt van de Europese Unie, komt Wenen ironisch genoeg weer centraal te liggen.

In deze festivaleditie staan we langs en op de zijlijnen van Europa: de natuurlijke en de politieke, de echte en de ingebeelde grenzen. Vanavond neemt de jongste generatie van kamermuziekvirtuozen ons mee naar de uithoeken van Europa. Gent Festival is, samen met KASK & Conservatorium, al jarenlang partner van de prestigieuze European Chamber Music Academy. Voor de masterclasses en het concert in Gent hebben drie ECMA-ensembles repertoire meegebracht dat ons Festival op prachtig klinkende wijze illustreert. Met schitterende kamermuziek uit Spanje, Finland, Ierland en Oekraïne zullen ze onze horizon verruimen en ons beeld van de Europese cultuur verrijken.

Veerle Simoens Artistiek en algemeen directeur Gent Festival van Vlaanderen

5

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Paddington Trio

Susato Trio

Javus Quartett

6 © Pietari Purovaara

UITVOERDERS Paddington Trio Tuulia Hero, viool Patrick Moriarty, cello Stephanie Tang, piano Javus Quartett Marie-Therese Schwöllinger, viool Alexandra Moser, viool Marvin Stark, altviool Oscar Hagen, cello

Javus Quartett Juan Crisóstomo de Arriaga Strijkkwartet nr. 1 in d mineur I. Allegro II. Adagio con espressione III. Menuetto IV. Adagio - Allegretto Antonio Salieri - Uit Scherzi instrumentali a quattro di stile fugato: nr. 3 en nr. 4 Arnold Schönberg - Presto voor strijkkwartet in C majeur

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Susato Trio Sarah Bayens, viool Mikko Pablo, cello Markiyan Popil, piano

PROGRAMMA Paddington Trio Jean Sibelius - Pianotrio nr. 3 in D majeur, JS 209 ‘Korpo’ I. Allegro moderato II. Fantasia III. Finale Lotta Wennäkoski - Päärme Sam Perkin - Freakshow

Susato Trio Joseph Jongen - Deux pièces en trio, op. 95 I. Elégie nocturnale II. Allegro appasionato Borys Ljatosjynsky - Pianotrio nr. 2, op. 41 I. Introductie II. Ballade III. Intermezzo IV. Thema en variaties

In coproductie met

In samenwerking met

7

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Biografieën PADDINGTON TRIO Is een internationaal ensemble dat bestaat uit een Finse violiste, een Ierse cellist en een Amerikaanse pianiste • Het trio leerde elkaar kennen tijdens hun studies aan de Guildhall School of Music & Drama in London • Werd in verschillende competities bekroond, waaronder met de Eerste Prijs op de Triomphe de l’Art International Competition 2024 •

JAVUS QUARTETT • Ontstond in 2016 en heeft zijn thuisbasis in Salzburg • Werkten samen met vooraanstaande musici zoals Lukas Hagen, Hatto Beyerle en Thomas Adès • Hun carrière bracht hen reeds in zalen als de Wiener Musikverein en op de Mozartwoche in Salzburg SUSATO TRIO • Bestaat sinds mei 2022 en is gevestigd in België • Hebben sindsdien verschillende eerste prijzen gewonnen, waaronder Génération Classique en Supernova • Werden begeleid door onder andere Guy Danel, Shirly Laub en Justus Grimm

8

Kamermuziek van de randen van Europa te merken dat we hier met een meester in de dop te maken hebben.

Lotta Wennäkoski is een Finse componiste die in Budapest, Helsinki en Den Haag studeerde. Over Päärme, haar eerste werk voor pianotrio, zegt ze: “In de muziek spreken we vaak van ambacht in een figuurlijke zin en voor de componist is ambacht van oudsher een professionele deugd. Maar bij deze compositie had ik een zeer concrete vorm van handwerk voor ogen: naaien. Het pianotrio Päärme (vertaling: zoom) heeft een pulserend karakter, vooral in de hoekdelen. […]

Het ‘zomen’ in dit trio gaat vrolijk en vlot, maar het resultaat is niet altijd keurig of regelmatig. Want imperfectie is een intrinsiek onderdeel van handgemaakte weefsels.”

Sam Perkin werd geboren in Cork en pendelt tussen Frankrijk en Ierland.

Zijn Freakshow is geïnspireerd op het boek Fron-goch Camp 1916 van Lyn Ebenezer, een journalist en presentator uit Wales die onderzoek deed naar een interneringskamp tijdens de Ierse Paasopstand van 1916. Perkin werd vooral gegrepen door een anekdote over een van de geïnterneerden die met veel 9

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Paddington Trio Het derde en meest ambitieuze pianotrio van de Finse componist Jean Sibelius ontleent zijn bijnaam ‘Korpo’ aan het gelijknamige eiland (eigenlijk Korppoo in het Fins) waar de familie Sibelius in de zomers van 1886 en 1887 vakantie vierde. Kamermuziek nam in het leven van de jonge Sibelius een belangrijke plaats in. Jean, die toen ‘Janne’ werd genoemd, was zelf violist en vormde vaak een trio met zus Linda aan de piano en broer Christian op de cello. Maar het Pianotrio nr. 3 lijkt ontstaan te zijn onder invloed van Sibelius’ ontmoeting met de zeer begaafde pianiste Ina Wilenius, die op Korpo woonde en er muzikale salons organiseerde. De pianopartij is dan ook uitdagender dan in Sibelius’ twee eerdere trio’s.

Het Korpo-trio is het minst vaak uitgevoerde van de vier pianotrio’s die Sibelius schreef. De partituur is nog steeds niet uitgegeven en de uitvoeringsrechten worden alleen verleend door de Sibelius Foundation in Helsinki. Het is een laatromantisch werk waarin nog veel invloeden van Beethoven en Brahms doorklinken. Sibelius was nog niet eens aan zijn formele studie in compositie begonnen. Tegelijkertijd is al zeer duidelijk

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

moeite ratten ving en er een circusact mee opvoerde voor zijn medegevangenen.

Zijn compositie is een reeks van zeven miniaturen waarin de sterren van deze macabere ‘freakshow’ worden afgeschilderd.

Javus Quartett Juan Crisóstomo Jacobo Antonio de Arriaga y Balzola werd dag op dag precies vijftig jaar na Mozart geboren in Bilbao in het Baskenland. Hij werd bekend als de ‘Spaanse Mozart’, wellicht ook vanwege zijn vroege dood. Arriaga stierf nog vóór zijn twintigste verjaardag. Net als Mozart was Arriaga ook een wonderkind; hij was amper dertien jaar oud toen hij zijn eerste opera componeerde. Hij werd door zijn ouders naar Parijs gestuurd, om zich daar verder te ontwikkelen. Hij kreeg er les van de Belgische componist en musicoloog François-Joseph Fétis, die erg onder de indruk was van zijn leerling en hem een positie als assistent aanbood. De drie strijkkwartetten die Arriaga op vijftienjarige leeftijd schreef, zijn de enige werken die tijdens zijn leven werden uitgegeven. Stilistisch is de ‘Spaanse Mozart’ eerder verwant aan zijn generatiegenoot Schubert, wiens muziek hij waarschijnlijk niet kende. Die verwantschap is goed te horen in het eerste van de drie strijkkwartetten, waarin hier en daar ook een Spaanse wind waait, want in alle delen duiken Spaanse melodieën en ritmes op.

10

De Scherzi instrumentali a quattro di stile fugato (letterlijk: vierstemmige instrumentale grapjes in fugatische stijl) van Antonio Salieri zijn pretentieloze, maar zeer kunstige werkjes van de Italiaanse componist die vijftig jaar lang de dienst uitmaakte aan de Weense hofopera.

De precieze datering van het Presto voor strijkkwartet in C majeur van Arnold Schönberg is niet bekend, maar aan niks is hier te merken dat we te maken hebben met de componist die uiteindelijk de Europese muziek op zijn grondvesten zou doen schudden. Schönberg geeft zelf toe in deze compositie nog zeer schatplichtig te zijn aan Beethoven.

Susato Trio De componist en dirigent Borys Ljatosjynsky werd geboren in het Russische Keizerrijk en was werkzaam in de Sovjet-Unie. Hij wordt thans beschouwd als een toonaangevend figuur in de Oekraïense muziek van de vorige eeuw. Zijn familie was deels van Poolse afkomst, en de Poolse cultuur, met name de literatuur, speelde een belangrijke rol in zijn opvoeding.

Hij studeerde aanvankelijk rechten aan de universiteit van Kiev. Hij kwam verschillende keren in aanvaring met de Sovjet-autoriteiten, maar hij bleef muziek in een moderne, West-Europese stijl schrijven, ook al integreerde hij graag Oekraïense thema’s in zijn werk.

GENT FESTIVAL VAN VLAANDEREN 2024 — ALONG THE BORDERS

Ljatosjynsky was ook een belangrijk docent en gaf onder andere les aan de meest bekende Oekraïense componist van dit moment, Valentyn Sylvestrov.

Zijn magistrale tweede pianotrio dateert uit 1942 en bestaat uit vier delen, waarvan het vierde langer is dan de eerste drie samen. De piano presenteert daarin een thema, dat gevolgd wordt door elf prachtige, contrasterende variaties en een afsluitende coda.

De uit Luik afkomstige organist en componist Joseph Jongen liet een indrukwekkend kamermuziek-oeuvre na, waarin nog veel te ontdekken valt.

Hij verbleef als jongeman enige tijd in Duitsland waar hij de muziek van Brahms ontdekte en compositieles kreeg van Richard Strauss. Maar in zijn Deux pièces en trio uit 1931 waait eerder een Franse, enigszins Ravelliaanse wind.

Tekst: Jan Van den Bossche

11

We danken onze Vrienden voor hun steun!

Mevrouw G. Adriaens, mevrouw M. Allaert, mevrouw I. Baert, mevrouw I. Beda, de heer J. Beerens, de heer F. Beke, de heer A. Berkvens, de heer B. Blommaert, de heer J. Bral, de heer B. Colle, mevrouw C. Colpaert, de heer D. Coppieters, de heer M. Coussement, mevrouw G. Couvreur, de heer E. Daelman, de heer C. Dammekens, mevrouw S. De Bie, de heer J. De Bruycker, de heer L. De Bruyckere, mevrouw C. De Keukelaere, mevrouw L. De Man, de heer P. De Man, de heer D. De Mey, de heer F. De Munster, de heer X. De Paepe, de heer R. De Pauw, de heer K. De Pelsemaeker, de heer D. De Preaetere, de heer D. De Raeve, De heer F. De Ridder, mevrouw I. De Smedt, de heer P. De Walsche, de heer S, Denooze, de heer D. Deweerdt, de heer D. Dewilde, de heer M. Dierick, de heer G. Dierkens, mevrouw K. Douchy, mevrouw M. Dubrulle, mevrouw C. Duthoit, mevrouw I. Duytschaever, de heer G. Ellegiers, mevrouw M. Erauw, de heer en mevrouw François Mortier, de heer E. Germonpré, de heer P. Godart, de heer J. Gonnissen,

12

mevrouw K. Gonnissen, mevrouw A. Haudenhuyse, de heer en mevrouw Hemelsoet - Van Brakel, mevrouw M. Hoornaert, de heer en mevrouw Huble - De Bodt, H. Hui-CHieh, de heer en mevrouw Huyghebaert Serck, de heer P. Jacobs, de heer F. Janssens, de heer G. Janssens, mevrouw V. Lambersy, de heer G. Lanoye, de heer G. Larnoe, mevrouw K. Mattens, mevrouw J. Michiels, mevrouw P. Oskam, mevrouw C. Rigolle, de heer J. Raa, de heer A. Roberti, mevrouw N. Rogatska, mevrouw L. Rosseel, mevrouw N. Ruyck, de heer L. Simons, mevrouw A. Simoens, mevrouw I. Standaert, mevrouw C. Stevens, de heer L. Thabert, de heer A. Uyttendaele, de heer en mevrouw Van Beversluys - Minjauw, de heer C. Van Damme, mevrouw M. Van Driessche, de heer D. Van Gaubergen, mevrouw L. Van Slycken, de heer J. Van Thillo, mevrouw A. Vandorpe, mevrouw L. Vanherle, de heer J. Vanhoebost, mevrouw A. Verfaillie, mevrouw K. Verstraete.

UiTPAS –

Samen uit, samen klassiek

Genieten van muziek is een universele behoefte. De prijs van concerten zou geen drempel mogen zijn. Met de Gentse UiTPAS krijgen mensen met een verhoogde tegemoetkoming een korting op de aankoop van hun ticket(s) voor onze evenementen.

Applaus! –

Uitgestelde tickets Applaus! is het cultuurprogramma van Hartelijke Plekken. Iemand met wat meer trakteert een cultuurticket aan iemand die er nood aan heeft, want iedereen heeft recht om te genieten van cultuur. Voor één van de concerten op Whispering Leaves kan je alvast een uitgesteld ticket gebruiken.

Een uitgesteld ticket kopen?

Je kan iemand trakteren door een uitgesteld ticket te kopen via de ticketshop.

Een uitgesteld ticket gebruiken?

Stuur een mail naar publiekswerking@festival.be Zo ontvang je jouw uitgesteld ticket voor één van de concerten op Whispering Leaves.

13

JongFest!

Muziek verbindt en verwondert.

Muziek zet aan om de juiste vragen te stellen.

Via muziek kunnen we met elkaar communiceren over wat niet in woorden uit te drukken valt.

Gent Festival gelooft in de kracht van muziek als universele taal. Zovéél mogelijk mensen deze taal laten ontdekken, dat is onze missie. De sleutel van onze toekomst ligt bij de jeugd, en daarom willen we meer dan ooit inzetten op het publiek van de toekomst.

Met JongFest willen we jongeren van 18 tot 23 jaar de kans geven om zich onder te dompelen in de wondere wereld van (klassieke) muziek.

Wat houdt JongFest in?

1. Muzikale verkenning: We willen jongeren de gelegenheid geven om de diversiteit van muziek te ontdekken. Wij geloven dat jongeren door middel van muziek hun horizon kunnen verbreden en nieuwe passies kunnen ontdekken.

2. Een blik achter de schermen: We bieden de unieke kans om achter de schermen van het Festival te kijken. JongFest ontmoet de mensen die het Festival mogelijk maken, waaronder medewerkers, muzikanten, vrijwilligers en nog veel meer. Dit geeft hen inzicht in hoe een groot cultureel evenement als Gent Festival wordt georganiseerd.

3. Feedback en zichtbaarheid: We willen jongeren actief betrekken bij het Festival en hun stem laten horen. Met hun feedback kunnen we inspelen op de manier waarop zij het Festival ervaren en wat hen aanspreekt. Hoe maken we Gent Festival toegankelijker? Hoe vinden mensen met diverse achtergronden en interesses de weg naar ons Festival? Hoe communiceren we hier het beste over?

Dit traject is zo open en interactief mogelijk, want we willen dat JongFest actief bijdraagt aan de vormgeving van het Festival en haar toekomst. We geloven in de kracht van de jeugd om vernieuwende ideeën en inzichten te brengen die het Festival kunnen verrijken.

Samen kunnen we de muzikale wereld van Gent Festival nog boeiender maken en ervoor zorgen dat het een plek blijft waar jonge mensen hun liefde voor muziek kunnen ontdekken, verbreden en delen.

14

Selection JongFest maakte een keuze uit de Festivalkalender en selecteerde 8 concerten waarop je als -26jarige tickets voor 10 euro kan aankopen.

Ontdek hun JongFest Selection op gentfestival.be Benieuwd naar hun verdere verhalen?

Volg @jongfest op TikTok! 15

Colofon Verantwoordelijke uitgever Veerle Simoens Vormgeving Gent Festival van Vlaanderen Team Manon Biesemans, Frederik Declercq, Piet De Coensel, Sophie Detremmerie, Veerle De Wilde, Fien Hanselaer, Lena Heyndrickx, Pauline Jocqué, Nina Lambrecht, Helena Liégeois, Réka Ölvedi, Frea Rimbaut, Irene Schampaert, Veerle Simoens, Fien Straetmans, Annemie Valgaeren, Jan Van den Bossche, Hannah Van Gampelaere, Eliah Weekers Raad van Bestuur Festival van Vlaanderen en Historische Steden vzw Jan Briers, Annemie Charlier, Lucien De Busscher, Heidi Delobelle, Ivan De Witte, Christoph D’Haese, Stephanie D’Hose, Sophie Dutordoir, Hafsa El-Bazioui, Saloua El Moussaoui, Joséphine Moerman, Karine Moykens, Serge Platel, Daan Schalck, Jan Smets, Johan Thijs, Rik Van de Walle Adres redactie Bijlokekaai 8, bus 9, 9000 Gent Vind ons op sociale media en info@festival.be Zin in meer Festival?

Surf naar gentfestival.be Directeur Veerle Simoens en alle hostessen worden gekleed door Xandres. Juwelen van Veerle Simoens door Christine Bekaert.

Bloemen door Ivan Poelman.

Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van fotokopie, microfilm of op enige andere wijze, zonder voorafgaand schriftelijk akkoord van de uitgever.

MIDTOWN GRILL

Met dank aan Opera Ballet Vlaanderen, Sint-Baafskathedraal, NTGent, VIERNULVIER, Groenzaal, Muziekcentrum De Bijloke, MIRY Concertzaal, Capitole Gent, Ha Concerts, KASK & Conservatorium, Karmelietenklooster, CAW Oost-Vlaanderen, KU Leuven Faculteit Architectuur, Sint-Baafshuis, Maison Willem Tell, Bank Delen, Artevelde Hogeschool Campus Goudstraat, De Centrale, Minard Schouwburg, Industriemuseum Gent, Piano’s Maene, City Sounds Rent, Quatre Mains piano’s, De Fietsambassade Gent, Gent Watertoerist, Rederij Dewaele, de Vrienden van het Festival

Interesse om bij de Nationale Loterij te werken?

©Bjorn Comhaire

Bedankt aan alle spelers van de Nationale Loterij.

Dankzij hen kunnen wij jullie met Gent Festival van Vlaanderen boeiende concerten aanbieden.

Jij speelt toch ook?

Europa‘s meest veelzijdige haven Grenzen verleggen en mensen verbinden

northseaport.com