INFORMATIEBIJLAGE VAN GEMEENTE DE FRYSKE MARREN | SEPTEMBER 2026
INHOUD
• Gemeentegezicht: Broer en zus Wolter en Grietje Bouknegt • Monumentale bomen: Je mist ze pas als ze weg zijn • Ondermijning: Zie je iets dat niet klopt? Meld het • Ouder worden met vertrouwen
Gemeentelijke activiteiten kalender Vergaderingen gemeenteraad Woensdag 16 september Petear, 19.30 uur Gemeentehuis Joure Woensdag 30 september Raadsvergadering, 19.30 uur Gemeentehuis Joure Woensdag 7 oktober Petear, 19.30 uur Gemeentehuis Joure Kijk voor actuele informatie op: defryskemarren.nl/ gemeenteraad
Regelingen maken meedoen voor ieder kind mogelijk Het nieuwe schooljaar is weer in volle gang. Voor veel ouders betekent dit dat ook de kosten voor school, sport en andere activiteiten weer aandacht vragen. Iedereen wil immers dat zijn of haar kind mee kan doen, ook wanneer er thuis minder financiële ruimte is. Samen voor alle kinderen Voor gezinnen met kinderen van 4 tot en met 17 jaar zijn er verschillende regelingen beschikbaar. Via samenvoorallekinderen.nl kunnen ouders een aanvraag doen voor bijvoorbeeld sportactiviteiten, culturele lessen, schoolspullen, zwemles of een verjaardag box. Zo krijgen kinderen de kans om mee te doen met hun leeftijdsgenoten, zowel op school als daarbuiten. Vervoerskosten Daarnaast biedt gemeente De Fryske Marren ondersteuning bij vervoerskosten. Gezinnen die meer dan 13 kilometer van de school van hun kind wonen, kunnen mogelijk
in aanmerking komen voor een vergoeding. Dit kan helpen om de kosten van het dagelijks vervoer te beperken.
Voorzieningenwijzer Wilt u weten welke regelingen en voorzieningen voor uw situatie beschikbaar zijn? Op devoorzieningenwijzer.nl kunt u eenvoudig nagaan welke ondersteuning voor u van toepassing is. Ook is het mogelijk om een persoonlijk gesprek aan te vragen. Samen met een adviseur kunt u bekijken welke financiële regelingen, toeslagen of voorzieningen kunnen bijdragen aan een zorgeloze start van het schooljaar.
Laatste kans op een kavel in Broek Zuid! Droomt u van een eigen huis aan het water? Dan is dit uw laatste kans. In het najaar van 2026 worden de laatste 19 kavels in Broek Zuid verloot. In Broek Zuid woon je ruim en vrij, met open vaarwater vanuit je eigen achtertuin. Hier krijg je alle ruimte om een woning te bouwen die bij u past. De eerste verkoopronde is inmiddels achter de rug. Dit najaar volgt de tweede én laatste verkoopronde. Het gaat om 18 kavels in fase 2 en één kavel uit fase 1. De kavelverloting is op donderdag 26 november in 't Haske in Joure. Inschrijven om deel te nemen aan de verloting kan tussen maandag 9 tot en met woensdag 18 november.
Echt Niet Vandaag 2026 op 6 oktober in Lemmer:
Feestelijke open dag
Het persoonlijke verhaal achter een cyberaanval
gemeentehuis Herema State zaterdag 3 oktober 2026 10.00-16.00 uur
'Der is fan alles te belibjen foar jong en âld!'
Uitnodiging: training ‘goed omgaan met dementie’ Alzheimer Nederland en gemeente De Fryske Marren bieden gratis trainingen aan om dementie te herkennen en te begrijpen. In anderhalf uur krijgt u meer inzicht en praktische tips. Het is laagdrempelig en voor iedereen bedoeld die meer wil weten over dementie. Waar Locatie Wanneer Balk Talma Hiem Di. 6 oktober, 19.30-21.00 uur Joure De Kapel, Sint Theresia Wo. 7 oktober, 15.30-17.00 uur Balk Talma Hiem Do. 8 oktober, 15.30-17.00 uur Joure De Kapel, Sint Theresia Ma. 19 oktober, 19.30-21.00 uur Sint Nicolaasga Zalencentrum Sint Nyk Di. 20 oktober, 19.30-21.00 uur Sint Nicolaasga Zalencentrum Sint Nyk Wo. 21 oktober, 15.30-17.00 uur Lemmer Dienstencentrum senioren Di. 27 oktober, 19.30-21.00 uur Lemmer Dienstencentrum senioren Wo. 28 oktober, 15.30-17.00 uur Aanmelden Wil jij ook iemand met dementie beter kunnen helpen in je omgeving? Kom dan naar één van de acht trainingen. Deelname is gratis. Aanmelden via defryskemarren.nl/dementietraining of scan de QR-code
Op dinsdag 6 oktober organiseert gemeente De Fryske Marren samen met Platform Veilig Ondernemen Noord-Nederland de ondernemersavond Echt Niet Vandaag 2026 bij Beachclub Lemmer. Cybercrime is actueler dan ooit en ondernemen werd zijn bedrijf gehackt, raakt steeds vaker ondernemers. met uiteindelijk een faillissement Denk aan phishing, gehackte tot gevolg. Na de keynote kunt u als accounts, ransomware, nepfacturen ondernemer zelf aan de slag tijdens of misbruik van bedrijfsgegevens. een interactieve cybercrisissimulatie. De financiële en praktische gevolgen U ervaart wat een cyberaanval kunnen groot zijn. betekent voor uw organisatie en ontdekt hoe u snel en effectief handelt Van cyberaanval tot faillissement als het erop aankomt. Keynotespreker Xander Koppelmans Aanmelden? deelt deze avond zijn persoonlijke Scan de QR-code. verhaal. Na 25 jaar succesvol
Kavelverloting Sevenwolden (Joure) Wilt u een eigen woning bouwen op een ruime kavel, dichtbij het centrum van Joure? Dan is dit uw kans! Gemeente De Fryske Marren start binnenkort met de verkoop van acht vrije sector kavels in de nieuwe woonwijk Sevenwolden. Sevenwolden biedt een aantrekkelijke woonomgeving met veel groen en voorzieningen dichtbij. De kavels worden toegewezen via een verloting op donderdag 1 oktober. Inschrijven voor de verloting kan van 15 tot en met 22 september.
Dit is een samenwerking met Alzheimer Nederland en de zorgorganisaties op de locaties: Patyna, Hof en Hiem en Zorggroep Sint-Maarten.
Meer informatie over de kavels, de wijk en de verlotingsprocedure vindt u op wonenindefryskemarren.nl/sevenwolden.
Tusken de Marren | Informatiebijlage van gemeente De Fryske Marren | september 2026
verschijnt maandelijks huis-aan-huis als bijlage van GrootdeFryskeMarren.
Redactie communicatie gemeente De Fryske Marren, postbus 101, 8500 AC Joure, telefoon 14 05 14 E-mail redactie@defryskemarren.nl. Tekst Letterhuis, Esther van Opzeeland | gemeente De Fryske Marren.
18
Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren SEPTEMBER 2026
www.defryskemarren.nl
3
GEMEENTEGEZICHT
Broer en zus Wolter en Grietje Bouknegt
Monumentale bomen
Broer en zus, opgeteld al 85 jaar verbonden aan de gemeente
‘Gewoon klaarstaan voor mensen’
Je mist ze pas als ze weg zijn
Wolter en Grietje Bouknegt werken opgeteld al 85 jaar voor gemeente De Fryske Marren. Wolter vierde dit jaar zijn 40-jarig jubileum. Grietje bereikte die mijlpaal vijf jaar geleden al. Een bijzondere prestatie, al blijven ze er zelf nuchter onder. "Wij hebben altijd dezelfde instelling gehad: niet zeuren, maar gewoon aan het werk gaan."
Bart Driehuijs, coördinator wijkbeheer en boombeheerder bij gemeente De Fryske Marren, kent deze bomen door en door. Samen met zijn collega’s beheert hij zo’n 51.000 straat- en laanbomen. Een deel daarvan heeft een bijzondere status. “Je mist ze vaak pas als ze weg zijn.”
Dat broer en zus allebei bij de gemeente terechtkwamen, is eigenlijk geen toeval. Hun vader begon in 1975 bij de gemeente, als opzichter bij het project It Twadde Thús. Via hem maakten zij al op jonge leeftijd kennis met de gemeente. Als kinderen zaten ze bij de generale repetities van de toneelploeg van de personeelsvereniging en gingen ze mee met de autopuzzeltochten die voor medewerkers werden georganiseerd. "Vroeger was het bijna een familiebedrijf", vertelt Wolter lachend. "Iedereen kende elkaar.
collega’s bij correspondentie, administratie en documentverwerking.
Mensen helpen
Buiten werken paste perfect bij hem. "Ik hield altijd al van de natuur en dat doe ik nog steeds." Hij heeft dan ook mooie herinneringen aan de winters, vooral wanneer er ijs lag. Samen met collega Tsjepke en de mensen van de IJswegencentrale reed hij in een oud Fiatje, met een bos takken achter de auto, over het ijs van de Langwarder Wielen en de Alde Wei om de Jolle Kuperustocht uit te zetten. 's Middags
Grietje startte bij de gemeente als typiste, telefoniste en receptioniste. "Het was destijds moeilijk om werk te vinden. Ik was een van de vele sollicitanten, maar kreeg de baan." Daarmee begon een loopbaan van 45 jaar ─ Grietje kwam in september 1981 in dienst. Inmiddels werkt ze als administratief medewerker voor verschillende teams. Ze ondersteunt
Enkele jaren later volgde ook Wolter. Tijdens de zomervakanties werkte hij als vakantiehulp bij de plantsoenendienst. Na de opleiding tot vakbekwaam hovenier keerde hij via Jansma Katlijk en Ingenieursbureau Oranjewoud terug bij de gemeente. Zijn eerste werkdag staat hem nog helder voor de geest. "Ik kreeg een paar laarzen, een schep, een schoffel en een snoeischaar en ging met het team op pad. Meer was het eigenlijk niet."
Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl
reed hij die tocht vervolgens zelf op de schaats. Inmiddels werkt Wolter als wijkbeheerder en heeft hij dagelijks contact met inwoners, ondernemers en collega's. "De inwoner is de klant. Het mooiste is als je iets kunt regelen waar mensen blij van worden."
Van typemachine naar AI
In de afgelopen decennia zagen ze hun werk enorm veranderen. Toen Grietje begon, werd er nog gewerkt met typemachines, carbonpapier en papieren dossiers. Computers waren er nauwelijks. Ook Wolter zag zijn werk veranderen. "Vroeger gingen we op de fiets de wijk in, met de schoffel in de hand. Nu werken we met moderne voertuigen, telefoons en digitale systemen." Niet alleen de techniek veranderde. Door de gemeentelijke herindelingen werd de gemeente een stuk groter. "Vroeger kende je bijna iedereen", zegt Grietje. “Dat is nu anders. Er zijn veel meer medewerkers en er wordt vaker thuis of op een andere locatie gewerkt."
Dezelfde instelling
Hoewel ze heel verschillend werk doen, herkennen broer en zus veel van zichzelf in elkaar. "We willen het graag goed doen", zegt Grietje. "Als iemand iets vraagt, probeer je te helpen." "Wij zeggen niet snel nee", vult Wolter aan. "We denken eerder: het komt altijd goed." Waar ze het meest trots op zijn? Niet op een bijzonder project of specifieke prestatie. Het antwoord komt vrijwel direct. "Gewoon klaarstaan voor mensen", reageert Grietje. "Voor collega's én inwoners", voegt Wolter eraan toe. "Dat hebben we altijd geprobeerd." En misschien is dat wel het geheim achter hun lange loopbaan. Geen grote woorden of opvallende prestaties, maar betrokkenheid, hard werken en plezier in het werk. Na een gezamenlijke loopbaan van 85 jaar kijken broer en zus met veel plezier terug op hun tijd bij de gemeente.
De oude linde aan de Oude Balksterweg in Oudemirdum.
OMB
BO
EN
D RT
Grietje en Wolter Bouknegt voor het nieuwe gemeentehuis
EH EERD ER
Een monumentale boom is niet per se alleen oud. In De Fryske Marren wordt vooral gekeken naar de omvang van de boom. “Voor de monumentale status hanteren we een omtrek van 2,5 meter”, zegt Bart. “Daarnaast moet een boom aan één of meer criteria voldoen, zoals beeldbepalend zijn, goed zichtbaar vanaf de weg of RI EE een bijzonder verhaal EH Beschermd H E UI J KB S, C Sinds 2016 werkt hebben.” O Ö R D IN ATO R WIJ de gemeente met een lijst van monumentale en De meeste grote bomen vind waardevolle bomen. “Bomen je in de dorpen. Dat is geen die op die lijst staan, zijn toeval. “Vroeger plantte je beschermd”, legt Bart uit. bomen bij boerderijen, kerken “Daar mag je niet zomaar of andere gebouwen. Als je iets mee doen. Voor kappen nu een grote boom midden in of ingrijpend snoeien is een het land ziet staan, heeft daar vergunning nodig.” Opvallend in het verleden vaak iets is dat het grootste deel gestaan. Zo vertelt van die bomen niet van de een boom ook gemeente is. “Ongeveer iets over de geschiedenis 700 van de ruim 1100 bomen van een staan niet in de openbare plek.” ruimte, maar in tuinen van inwoners. Vergelijk het met een monumentaal pand: de boom is van de eigenaar, maar heeft wel een beschermde status.” Dat vraagt soms iets van inwoners, maar helpt om deze bomen te behouden. BA
'Wij zeggen niet snel nee. We denken eerder: het komt altijd goed.'
Niet alleen oud
R
FOTO: DE FRYSKE MARREN
Ze geven schaduw, verkoeling en karakter aan straten, pleinen en tuinen. Zonder dat we het altijd doorhebben, bepalen ze hoe een plek eruitziet en aanvoelt. Vaak staan ze er al zo lang dat we bijna vergeten hoe bijzonder ze zijn en wat ze betekenen voor een plek. In De Fryske Marren staan ruim 1100 monumentale en waardevolle bomen. Bijzondere bomen in onze gemeente zijn bijvoorbeeld de gigantische linde aan de Oude Balksterweg in Oudemirdum en de plataan bij de katholieke kerk in Joure.
Hinder of overlast
Niet iedereen is blij met een grote boom in de directe omgeving. Die kan immers schaduw geven en bladeren en boomvruchten laten vallen. Toch noemt Bart dat niet meteen een probleem. “We maken onderscheid tussen hinder en overlast. Schaduw of vallend blad kan vervelend zijn, maar hoort bij een boom. Als er schade ontstaat of een woning echt te weinig licht krijgt, dan kunnen inwoners contact opnemen met de gemeente.”
De gemeente probeert steeds een balans te vinden tussen veiligheid en behoud. Dat uitgangspunt zie je ook terug in het beheer. “Als een boom ziek is of schade heeft, bekijken we wat er aan de hand is. Soms doen we aanvullend onderzoek. Maar ons uitgangspunt is: zo lang mogelijk behouden, zolang het veilig kan.”
Liever weinig doen
Opvallend genoeg betekent goed beheer vaak: weinig doen. “De grootste uitdaging is om onze handen in de zakken te houden”, zegt Bart. “Een boom is een soort fabriek. Met zijn bladeren maakt hij suikers en blijft hij gezond. Als wij te veel snoeien, halen we een deel van die fabriek weg.” Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Alle monumentale bomen op de lijst worden gecontroleerd, zowel de bomen in de openbare ruimte als in tuinen van inwoners. Gemeentelijke monumentale bomen worden waar nodig gesnoeid, bijvoorbeeld als dood hout boven wegen of woningen hangt. Soms wordt een boom extra
ondersteund. “We grijpen alleen in als het echt nodig is. Juist door terughoudend te zijn, blijven bomen vaak langer gezond.” Genieten van wat er staat De waarde van bomen wordt steeds beter zichtbaar. Grote boomkronen zorgen voor verkoeling, slaan CO₂ op en dragen bij aan een gezonde leefomgeving. Toch zit de waarde niet alleen in wat je kunt meten, benadrukt Bart. “Het zit ook in wat een boom betekent voor een plek.” De gemeente wil de lijst met monumentale bomen binnenkort actualiseren en bekijkt hoe er meer aandacht kan komen voor de verhalen achter deze bomen. “Het zijn juist die verhalen die deze bomen bijzonder maken”, zegt Bart. Hij wil inwoners meegeven: “Kijk eens om je heen. Die bomen staan er vaak zo vanzelfsprekend. Maar als er ineens eentje weg is, merk je pas wat hij toevoegde.”
‘Ons uitgangspunt is: zo lang mogelijk behouden, zolang het veilig kan.’
4
Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren SEPTEMBER 2026
www.defryskemarren.nl
5
FOTO'S: DE FRYSKE MARREN
Ondermijning
Zie je iets dat niet klopt? Meld het! Ondernemer Andries Buma in gesprek met Dick Schuurman
Een bedrijf waar ’s avonds laat mensen in- en uitlopen. Een loods met afgeplakte ramen. Of iemand die opvallend veel huur wil betalen voor een opslagruimte. Het kan onschuldig zijn, maar soms is er meer aan de hand. Ondermijning is niet altijd makkelijk te herkennen. Daarom werken gemeente, politie en ondernemers samen om deze vorm van criminaliteit tegen te gaan. Ook inwoners kunnen helpen.
“Ondermijning is criminaliteit die zich verstopt in het dagelijks leven”, legt Marije Groenveld uit. Zij is beleidsadviseur openbare orde en veiligheid bij gemeente De Fryske Marren. “Criminelen maken bijvoorbeeld gebruik van een woning of loods voor drugshandel of witwassen. Soms zetten ze mensen onder druk of verleiden ze hen met geld om mee te werken of niets te zeggen over wat ze zien.” Zo kunnen gewone situaties ongemerkt een criminele kant krijgen.
Te mooi om waar te zijn
Ondernemers kunnen zonder het te beseffen bij criminaliteit
Wijkagent Dirk Hebing en Marije Groenveld
keer te laat zijn. Soms ziet iemand maar één klein stukje van een groter geheel. De politie kan dat signaal naast andere informatie leggen.” Na een melding kijkt de politie wat er al bekend is en welke vervolgstap nodig is. Soms blijkt een situatie eenvoudig te verklaren. Daarbij maakt het volgens Dirk niet uit of je inwoner of ondernemer bent. “Wie twijfelt, kan contact opnemen. Je kunt de politie ook gewoon bellen om te overleggen. We zijn er niet alleen als er al iets mis is.”
- MARIJE -
‘Ondermijning is criminaliteit die zich verstopt in het dagelijks leven.’ betrokken raken. Bijvoorbeeld als ze een bedrijfspand of opslagruimte verhuren. “Stel, je vraagt 1.000 euro huur en iemand zegt: ‘Ik betaal wel 1.500.’ Dat klinkt aantrekkelijk”, zegt bedrijvencontactfunctionaris Dick Schuurman. “Maar je moet je dan wel afvragen waarom iemand bereid is zoveel meer te betalen.” Ook wijkagent Dirk Hebing waarschuwt voor huurders die op het eerste gezicht betrouwbaar overkomen. Papieren bieden daarbij niet altijd zekerheid. “Documenten zijn tegenwoordig heel makkelijk na te maken. Daarom is het belangrijk dat je weet met wie je zaken doet en waarvoor iemand je pand wil gebruiken.” Goed controleren vóór de verhuur kan veel problemen voorkomen. Maar ook daarna blijft een verhuurder verantwoordelijk voor wat er in het pand gebeurt. Dirk adviseert om regelmatig contact te houden en af en toe binnen te kijken. De brochure Veilig uw pand verhuren,
Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl
Samen in actie
Vlnr.: Bedrijvencontactfunctionaris Dick Schuurman, wijkagent Dirk Hebing, ondernemer Andries Buma van Rubix en Marije Groenveld van gemeente De Fryske Marren. Een goed contact tussen ondernemers, gemeente en politie helpt om ondermijning eerder te herkennen en aan te pakken.
die de gemeente onder ondernemers verspreidt, geeft hiervoor praktische tips. Denk bijvoorbeeld aan persoonlijk kennismaken met de huurder, doorvragen over het gebruik van het pand en alert zijn als verhalen of documenten niet met elkaar kloppen.
- DICK -
‘Als je elkaar kent, valt het eerder op als iets verandert.’
Ken je buren
Volgens Dick helpt het als ondernemers elkaar kennen. “Op bedrijventerreinen zie je steeds meer kleine units en opslagboxen. Vroeger kende een ondernemer zijn buren vaak goed. Nu weet je soms niet eens meer wie er naast je zit.” Daardoor valt minder snel op wat er rondom een bedrijf gebeurt. De gemeente stimuleert daarom contact tussen ondernemers, bijvoorbeeld via ondernemersverenigingen en WhatsApp-groepen. “Als je elkaar kent, valt het eerder op als iets verandert. Misschien zie je ineens ’s nachts veel verkeer bij een pand of gebeuren er andere dingen die je niet kunt plaatsen.”
koopt. Op zichzelf hoeft daar niets achter te zitten. “Het gaat vaak om een combinatie van dingen. Maar als je denkt: hé, dit klopt niet, neem dan contact op.”
Liever een keer te veel Ook inwoners kunnen zulke veranderingen opmerken. Denk aan een bedrijf dat nauwelijks open lijkt, maar waar wel veel mensen komen. Of aan iemand die een opslagruimte zoekt en daarvoor contant wil betalen. Ook
afgeplakte ramen of vreemde geuren kunnen opvallen. Hetzelfde geldt voor de aankoop van bepaalde spullen. Dirk noemt als voorbeeld iemand die opvallend grote hoeveelheden jerrycans of bepaalde chemicaliën
Toch aarzelen mensen soms om de politie te bellen. Want wat als er helemaal niets aan de hand blijkt te zijn? Volgens Dirk hoef je zelf niet uit te zoeken of er daadwerkelijk sprake is van criminaliteit. “Wij komen liever acht keer voor niets dan dat we één
Gemeente en politie proberen ondermijning steeds eerder in beeld te krijgen. “Waar de nadruk vroeger vooral lag op reageren op incidenten, zetten we nu meer in op vroegtijdig signaleren en voorkomen”, vertelt Marije. Binnen de gemeente werken onder meer vergunningverlening, toezicht, handhaving en veiligheid samen. Daarnaast is er nauw contact met het Openbaar Ministerie en andere veiligheidspartners. Door informatie bij elkaar te brengen, kunnen verdachte situaties eerder worden herkend en onderzocht. Voor ondernemers zijn er bijeenkomsten over de risico’s en signalen van ondermijning. Daarnaast kunnen ze met vragen of zorgen terecht bij Dick. Als bedrijvencontactfunctionaris denkt hij mee en kan hij zo nodig contact
- DIRK -
‘Wij komen liever acht keer voor niets dan dat we één keer te laat zijn.’ leggen met de juiste persoon binnen de gemeente of politie. Krijg je als ondernemer te maken met bedreiging, chantage, intimidatie of afpersing? Dan kun je ook terecht bij De Vertrouwenslijn. De stap naar de politie kan in zo’n situatie groot zijn. Bij De Vertrouwenslijn kun je vertrouwelijk je verhaal doen en advies krijgen over mogelijke vervolgstappen.
Vertrouw op je gevoel
“Je onderbuikgevoel is er niet voor niets”, zegt Dirk. “Inwoners en ondernemers kennen hun eigen omgeving vaak als geen ander. Ze zien daardoor dingen die gemeente en politie niet altijd kunnen zien. Het is daarom belangrijk om aandacht te houden voor wat er om je heen gebeurt. Niet vanuit wantrouwen, maar door alert te blijven. Zo draagt iedereen op zijn eigen manier bij aan een veilige omgeving.”
Iets verdachts gezien? • Bij spoed of direct gevaar bel je 112. • Geen spoed, maar wel politie nodig? Bel 0900-8844 of mail naar ondermijning.sneek@politie.nl. • Anoniem melden kan via Meld Misdaad Anoniem: 0800-7000. • De Vertrouwenslijn: 0800-2800 200. De lijn is zeven dagen per week bereikbaar van 10.00 tot 17.00 uur.
6
Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren SEPTEMBER 2026
Ouder worden met vertrouwen Even naar de winkel, een rondje fietsen of met de kleinkinderen op pad. Juist die gewone dingen maken het leven fijn. Gezond ouder worden gaat dan ook niet om records breken of fanatiek sporten. Het gaat om met vertrouwen blijven doen wat plezier geeft. FOTO: DE FRYSKE MARREN
“Gezond ouder worden betekent dat iemand zich fit voelt, onder de mensen komt, zichzelf kan redden en het naar de zin heeft”, vertelt Hilde Bruggen, beleidsmedewerker gezondheid bij gemeente De Fryske Marren. “Veel dagelijkse dingen lijken vanzelfsprekend, totdat ze meer moeite gaan kosten. Daarom is het goed om niet pas in actie te komen als er klachten zijn.”
‘Na een val of bijna-val worden we vaak voorzichtiger’ Volgens Julia Smid, coördinator valpreventie bij de gemeente, is er vaak meer mogelijk dan gedacht. “Bewegen, goede voeding en contact met anderen hebben veel invloed op hoe iemand ouder wordt. Een rondje wandelen, samen sporten of ergens koffiedrinken: het hoeft niet groot te zijn. Juist iets waar iemand plezier aan beleeft, is makkelijker vol te houden.” Precies daarin zit de winst: bewegen houdt niet alleen het lichaam sterk, maar geeft ook vertrouwen in wat nog wél kan.
Niet wachten op een val
Een val kan veel veranderen. Lichamelijke klachten zijn soms maar een deel van het verhaal; ook gewone activiteiten kunnen daarna spannend voelen. “Na een val of bijna-val worden we vaak voorzichtiger”, legt Julia uit. “De stap op de fiets wordt groter en de deur uitgaan is soms minder vanzelfsprekend. Door minder te bewegen, nemen spierkracht en zelfvertrouwen af. Zo kan iemands wereld ongemerkt kleiner worden.”
Julia Smid (links) en Hilde Brugge
Vaak zijn er vooraf al signalen. Minder zeker lopen, moeite met het evenwicht of angst om te vallen kunnen reden zijn om advies te vragen. “Het gaat niet om bang maken”, benadrukt Hilde. “We willen juist laten zien wat kan helpen om vrijheid en zelfstandigheid te houden.” Een valpreventiecursus is een van die mogelijkheden.
Sterker én gezelliger
Tijdens zo’n cursus wordt onder begeleiding van een fysiotherapeut geoefend met kracht en evenwicht.
Iedereen doet mee op zijn of haar eigen niveau. Samen wordt bekeken welk programma het beste aansluit. “Zo’n cursus is echt niet eng of zwaar”, vertelt Julia. “Het gaat vooral om plezier en het onderhouden van het lichaam. De sfeer in de groepen is vaak heel gezellig. Er ontstaat saamhorigheid en deelnemers leren nieuwe mensen kennen. Dat helpt om ook daarna actief te blijven. Een wandelgroep, gymnastiek, jeu de boules of andere activiteit in de buurt kan een mooi vervolg zijn.”
Ontdekken wat bij je past
FIT-test en gezondheidsmarkt Wanneer: vrijdag 6 november Waar: Sportfun Joure Kosten: geen 65-plussers in Joure en omgeving ontvangen eind september of begin oktober een brief met uitleg over aanmelden voor de FIT-test. De gemeente probeert de FIT-test ieder jaar op een andere plek in De Fryske Marren te organiseren, zodat steeds een ander deel van de gemeente aan bod komt. De gezondheidsmarkt is voor iedereen gratis toegankelijk. Deelname aan de FIT-test is niet nodig om de markt te bezoeken.
Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl
Wat past, is niet altijd meteen duidelijk. De FIT-test op vrijdag 6 november in Sportfun Joure helpt daarbij. Tijdens de test doen deelnemers een aantal korte oefeningen. Daarmee worden onder meer spierkracht, evenwicht, reactiesnelheid en knijpkracht gemeten. Ook is er aandacht voor veilig fietsen en gezond leven. “Aan het einde bespreken we de uitkomsten”, vertelt Julia. “Daarna volgt een persoonlijk advies. Dat kan een cursus zijn, maar ook een sport of activiteit in de buurt.” De FIT-test maakt deel uit van een brede gezondheidsmarkt. Daar draait
Meer weten of in beweging komen? VALPREVENTIECURSUSSEN Informatie over de cursussen, locaties en aanmelden: fiif.frl/ikstasterk SPORT EN BEWEGEN VOOR 50-PLUSSERS Bekijk het aanbod in De Fryske Marren op: fiif.frl/fiiftigplus
het niet alleen om vallen of bewegen. Ook voeding, welzijn, veiligheid, cultuur en ontmoeting komen aan bod. Onder andere de brandweer en Antonius zijn aanwezig. Hilde: “Alles komt op één plek samen. Even rondkijken, een vraag stellen of kennismaken met iets nieuws kan al genoeg zijn. Niets hoeft, maar misschien zit er precies iets tussen dat aanspreekt.”