INFORMATIEBIJLAGE VAN GEMEENTE DE FRYSKE MARREN | DECEMBER 2021
INHOUD
• Gemeentegezicht: Gea en Wouter van huisvuilinzameling • 50 edities Tusken de Marren • Balk in ontwikkeling - hoe is het nu? • Sam& voor alle kinderen: Ieder kind doet mee
Gemeentelijke activiteiten kalender Vergaderingen gemeenteraad Maandag 20 december Petear, 19.30 uur
Woensdag 12 januari
Raadsvergadering, 19.30 uur Kijk voor actuele informatie op: www.defryskemarren.nl/ gemeenteraad
Tûk Wenjen Donderdag 27 januari
Digitale informatieavond, 19.15 uur
Aanmelden
Voor bovenstaande bijeenkomst kunt u zich aanmelden via de website www.tukwenjen.nl/ informatieavonden.
Jaarwisseling 2021-2022
Het is bijna weer zover: de jaarwisseling. Voor sommigen het hoogtepunt van het jaar! Hieronder vindt u praktische informatie rondom de aankomende jaarwisseling. Vuurwerkverbod en carbidschieten Tijdens oud en nieuw is er een verbod op het afsteken, bezitten en vervoeren van vuurwerk in het hele land voor consumenten. Wat wel door kan gaan in de gemeente is het carbidschieten; een jaarlijkse traditie op oudejaarsdag. De burgemeester heeft een aantal locaties aangewezen waar het schieten van carbid op 31 december, van 10.00 tot 17.00 uur, is toegestaan. Meer informatie over het carbidschieten en de locaties vindt u op defryskemarren.nl/ carbidschieten. Afsluiten van diverse containers Net als voorgaande jaren, en ondanks het
vuurwerkverbod, sluiten we afvalbakken en containers af of ruimen dit tijdelijk op vanwege de jaarwisseling. Jaarlijks ondervinden we met name aan de ondergrondse containers veel vuurwerkschade en de kosten hiervan lopen erg hoog op. Door het afsluiten van de containers hopen we het aantal schades op oudejaarsdag terug te dringen. We beginnen vanaf maandag 20 december 2021 met het afsluiten en verwijderen van containers en afvalbakken. Daarnaast vragen we u om uw glaswerk tussen maandag 27 december 2021 en zondag 2 januari 2022 thuis te bewaren en/of naar één van onze milieuterreinen te brengen en niet naast de gesloten
containers te plaatsen. U kunt op maandag 3 januari 2022 (vanaf circa 12.00 uur) weer gebruikmaken van de ondergrondse containers. Daarmee voorkomen we gezamenlijk dat er kapot glaswerk naast de containers en op straat belandt. Nieuwjaarstoespraak online bekijken Begin januari organiseren we een nieuwjaarstoespraak die
u live vanuit huis kunt volgen. De datum volgt via onze website en sociale media. Een hele fijne jaarwisseling toegewenst! Tot slot wensen we u alvast een hele gezellige en veilige jaarwisseling toe! Op naar een jaar waarin we samen volhouden, gezond blijven en ons oude leven weer langzaam op kunnen pakken.
Vergoeding voor controle op coronatoegangsbewijzen
Gaswinning in onze gemeente Herbenoeming burgemeester Fred Veenstra
Op dinsdagavond 30 november, tijdens de digitale raadsvergadering, is burgemeester Fred Veenstra officieel herbenoemd voor een tweede periode van zes jaar. Het Koninklijke Besluit hierover is op 1 november getekend. Burgemeester Fred Veenstra heeft in handen van de Commissaris van de Koning in de provincie Fryslân, Arno Brok, de eed afgelegd waarna de herbenoeming officieel was. Een bijzonder moment dat live te volgen was via onze website.
De afgelopen weken is zichtbaar en hoorbaar gewerkt aan onderzoek naar gaswinning in onze gemeente. De gemeente heeft over het seismisch onderzoek van Vermilion diverse klachten ontvangen. Eerder berichten we al dat we de vergunning ook met tegenzin hebben verleend. Toch kwam het onderzoek en de bijbehorende tijdelijke overlast voor diverse inwoners nog als een verrassing. Het seismologisch onderzoek duurt nog tot het eind van het jaar. De gemeente wil zich in blijven zetten voor het informeren van haar inwoners over alle ontwikkelingen rondom gaswinning. Via onze website en digitale nieuwsbrief publiceren we regelmatig nieuws over lopende procedures. Kijk op defryskemarren.nl/gaswinning voor meer informatie en doorverwijzingen naar websites met achtergrondinformatie. Wilt u geen nieuws van de gemeente missen? Abonneer u dan op onze wekelijkse nieuwsbrief via defryskemarren.nl/ nieuwsbrief.
Om verenigingen, bedrijven en organisaties enigszins tegemoet te komen stelt gemeente De Fryske Marren een vergoeding van maximaal € 1.000 per organisatie beschikbaar voor de extra kosten die de verplichte controle van de coronatoegangsbewijzen met zich meebrengt. De Rijksoverheid heeft hiervoor middelen beschikbaar gesteld aan alle gemeenten in Nederland. Verenigingen, bedrijven en organisaties die voor een bijdrage in de kosten in aanmerking willen komen, kunnen daarvoor een aanvraag bij de gemeente indienen. Dit kan van 30 november tot en met 31 december 2021 via de website defryskemarren.nl/ ctb-controle. De regeling geldt met terugwerkende kracht. De vergoeding wordt
verstrekt aan organisaties uit De Fryske Marren die in de periode 22 september tot en met 31 december 2021 gebruikmaken voor het uitvoeren van controle van het coronatoegangsbewijs. Omdat het budget beperkt is willen we dit zo goed mogelijk verdelen, maar kan het ook opraken. Hoe eerder de aanvraag daarom binnen is, hoe beter.
Tusken de Marren | Informatiebijlage van gemeente De Fryske Marren | december 2021 verschijnt maandelijks huis-aan-huis als bijlage van GrootdeFryskeMarren.
Redactie communicatie gemeente De Fryske Marren, postbus 101, 8500 AC Joure, telefoon 14 05 14 E-mail redactie@defryskemarren.nl. Tekst Letterhuis, Esther van Opzeeland | gemeente De Fryske Marren.
Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren DECEMBER 2021
www.defryskemarren.nl
We vroegen twee inwoners van De Fryske Marren en een Jouster ondernemer naar hun Tusken de Marren-beleving. Hoe kijken zij terug op vijftig edities van ons gemeentekatern – de eerste editie verscheen ruim vier jaar geleden, in november 2017 − en hebben ze tips of ideeën?
Wouter rijdt voornamelijk op de zijlader en Gea zit liever op de achterlader. “Bij zijladers moet je precies goed voor de containers komen te staan, dat is weleens lastig”, weet Wouter.
Fans onderweg
Op hun vaste routes hebben Gea en Wouter veel contact met inwoners. Wouter: “We hebben écht fans onderweg. Vriendelijk zwaaiende bewoners van verzorgingstehuizen, zoals Talmapark in Balk, en natuurlijk ook veel enthousiaste kinderen.” Het is wel altijd
Duurzame diesel
opletten. Gea: “Mensen hebben niet altijd in de gaten dat wij met veel massa rijden en niet zomaar kunnen stoppen. Je moet altijd scherp zijn. Soms schiet er ineens een fietser langs als je net een moeilijke manoeuvre maakt.” In het verkeer is het belangrijk om rekening met elkaar te houden. Wouter: “Bij nieuwbouwprojecten zien we vaak dat klusbusjes half op de weg staan en wij er niet langs kunnen. Dat is weleens lastig. Uiteraard begrijpen wij het als er een verhuiswagen staat uit
Alle auto’s van de gemeente rijden op duurzame, blauwe diesel. Blauwe diesel wordt volledig gemaakt uit hernieuwbare grondstoffen; fossielvrij en CO2-neutraal. En daarmee beter voor het milieu.
Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl
te laden, dan passen we de route aan en komen we later terug. Je moet het toch met elkaar oplossen.”
Afval scheiden
Het scheiden van afval gaat niet altijd goed. “Ik rij vooral op de papierauto en zie nog veel drankkartonnen. Die kunnen we niet verwerken, omdat er kunststof folie inzit”, aldus Wouter. “Ook heb ik wel meegemaakt dat er vloerbedekking, een stofzuiger of een frituurpan bij het afval zat.” De afvalmedewerkers zien dit allemaal op camera en ondernemen dan actie.
Tot slot rijst er nog één prangende vraag, speciaal voor Gea. Hoe is het als vrouw tussen al die mannen? Gea: “Fysiek is het soms zwaar, bijvoorbeeld bij gft-containers. Maar verder ben ik gewoon one of the guys.”
Draag ook een steentje bij: 1. P laats geen drankkartonnen bij het oud-papier. 2. D oe kleding, schoenen en vodden (wel schoon!) in de kledingcontainer. 3. Breng grofvuil gratis naar het milieuterrein. 4. D oe groente-, fruit- en tuinafval niet bij het restafval. 5. H oud deksels, ook bij recreatieplekken, dicht.
“Het binnen- en buitenlandse nieuws lees ik dagelijks op mijn telefoon. Voor Tusken de Marren ga ik altijd even zitten; een papieren krant leest het fijnst aan tafel. Ik wil graag weten wat er in mijn omgeving gebeurt. Tusken de Marren geeft een actuele kijk op het nieuws uit de gemeente. Het is een prettige krant om te lezen.”
Wat vind je van de inhoud?
“De informatie en artikelen geven een goed beeld van actuele zaken. Ook wordt veel achtergrondinformatie gegeven en worden personen en instanties nader belicht. Ik ben enthousiast over de positieve manier waarop de artikelen worden gebracht, en waarbij met name naar mogelijkheden en de toekomst wordt gekeken. Dat geeft dynamiek!”
Heb je suggesties of ideeën?
Wat vind je van de inhoud?
“Tusken de Marren zou qua lay-out nog iets meer mogen opvallen. Er is nu niet echt een duidelijke scheiding met de rest van de krant. En verder: blijven beseffen dat de lokale samenleving iets is waar velen toegewijd mee bezig zijn. Als je dat vertaalt naar een mooi artikel, is dat niet alleen interessant leesvoer voor inwoners, maar ook voor ondernemers binnen de gemeente en zelfs daarbuiten.”
“De artikelen in Tusken de Marren zijn veelzijdig en informatief. Vooral de persoonlijke interviews met inwoners en ondernemers zijn leuk om te lezen. Ik vind het goed dat de gemeente aandacht besteedt aan de achtergronden uit het nieuws en de verhalen van inwoners. Daarnaast staat er ook veel praktische informatie in het gemeentekatern en dat komt nog wel eens van pas.”
Heb je suggesties of ideeën?
“Wat mij betreft gaat de redactie van Tusken de Marren vooral zo door. Ik hoop dat ze veel aandacht blijven besteden aan mooie verhalen van inwoners.”
Alexander Smit Wat is jouw ervaring met Tusken de Marren?
“Mijn ervaring met Tusken de Marren is positief. Het geeft je als burger van gemeente De Fryske Marren een ongedwongen inkijkje in de gemeentelijke keuken. Omdat het is opgenomen in GrootdeFryskeMarren, lees ik het toch door. Eerlijk? Als het los zou worden verspreid, denk ik dat ik er minder aandacht aan had gegeven.”
Wat vind je van de inhoud? FOTO: NANTKO SCHANSSEMA, FOTO NANTKO
Zij- en achterladers
Terwijl Wouter veel alleen rijdt - je hebt op de zijlader immers geen collega’s die laden en lossen - werkt Gea meestal met anderen. “In de winter sta ik ook regelmatig achterop, dan rij ik met een collega en wisselen we het sta- en zitwerk een beetje af”, vertelt Gea. “Zomers is het door het recreatieafval veel drukker. Dan werken we veel met uitzendkrachten en rij ik bijna de hele rit.”
‘We kennen elk hoekje van de gemeente’
FOTO: RIANNE HILARIUS, STUDIO SPONTAAN
Je ziet ze elke week rijden: de grote containerauto’s die ons afval inzamelen. Gea Bloem-de Boer en Wouter de Jong zijn beiden medewerker huisvuilinzameling en besturen deze robuuste vrachtwagens. Een mooi en dankbaar beroep, vinden ze.
-Wouter-
“In Tusken de Marren lees ik altijd de lokale activiteiten, agenda en informatie vanuit de gemeente. Ik laat me graag informeren over wat er speelt en wat actueel is qua burgerzaken, veiligheid, toezicht en instanties.”
Wat is jouw ervaring met Tusken de Marren?
‘WE HEBBEN ENTHOUSIASTE FANS’
Wouter: “Gelukkig kun je dit soort grofvuil allemaal gratis bij het milieuterrein afleveren. En wist je trouwens dat er gemiddeld zo’n 27% gft-afval bij het restafval zit? Dat is erg jammer. Zo produceren we meer afval dan nodig is. En dit is, zeker met oog op de toekomst, niet wenselijk.”
Wat is jouw ervaring met Tusken de Marren?
“De inhoud is gevarieerd en heeft soms meer en soms minder mijn aandacht. Het is afhankelijk van het onderwerp dat besproken wordt. Wat ik persoonlijk leuk vind, is dat de mensen die iets vertellen over hun werk bij de gemeente óók worden geportretteerd. Dat geeft een persoonlijke tint aan het verhaal.”
Heb je suggesties of ideeën?
“Niet in het bijzonder, maar zolang het op deze prettig leesbare manier wordt geschreven, blijf ik het lezen.”
FOTO: RIANNE HILARIUS, STUDIO SPONTAAN
Gea en Wouter van huisvuilinzameling
“Omdat we twee containers tegelijk laden, is het belangrijk dat ze in een aaneengesloten rijtje staan. Ook is het handig dat de containers precies in de aangegeven vakken staan.”
Jan Oud van in2E Engineering
Jolien Corporaal
GEMEENTEGEZICHT
“Kijk”, zegt Gea, ”dit is mijn kantoor.” Op haar telefoon laat ze foto’s zien van mooie vergezichten over het Friese landschap en een kudde stoere oerossen. “Vooral op donderdag, als we de Gaasterlandroute rijden, vind ik het prachtig. Het uitzicht op de dijk, de Beukenlaan bij Oudemirdum.” Wouter: “Ja, wij komen overal en nergens. We kennen elk hoekje van de gemeente.”
11
WAT VINDEN ONZE LEZERS ERVAN?
FOTO’S: RIANNA HILARIUS, STUDIO SPONTAAN
10
12
Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren DECEMBER 2021
www.defryskemarren.nl
13
BALK IN ONTWIKKELING - HOE IS HET NU? Balk is al een aantal jaren volop in ontwikkeling. Sinds 2017 wordt onder andere gekeken hoe voorzieningen op het gebied van cultuur, sport en onderwijs het beste in het dorp te huisvesten zijn. Ook is toen een ontwerp gemaakt voor een herinrichting van het centrum. Hoe staat het er inmiddels voor?
HUISVESTEN VAN CULTUUR, SPORT EN ONDERWIJS:
Ideeën voor het MFC
Ook op de kruising van de Dubbelstraat en Jachthavendyk komt een nieuw appartementencomplex. Iets verderop, aan de Dubbelstraat 5, zijn plannen om het daar gevestigde café om te bouwen tot enkele woningen. Andere panden
rond het plein die vrij waren gekomen, zijn gekocht door commerciële partijen. “Er is sinds 2017 ontzettend veel veranderd op en rond het Haskeplein”, vertelt Fiona Carpentier, projectleider ruimtelijke ontwikkeling bij de gemeente. “Nadat een aantal bedrijven was vertrokken, waren we wel een
Fiona Carpentier, projectleider ruimtelijke ontwikkeling bij de gemeente
beetje huiverig voor leegstand. Maar gelukkig zien veel ondernemers de grote potentie van deze locatie.”
HISTORISCHE BEGRAAFPLAATS Nog voordat de werkzaamheden van start gingen op het Haskeplein is daar in 2018 een opgraving uitgevoerd. Fiona: “Uit archeologisch onderzoek bleek namelijk dat zich onder het plein een voormalige begraafplaats bevindt. Deze begraafplaats hoort bij de voormalige Johannes de Doperkerk, die tot 1729 in Balk stond, op de plek waar nu ongeveer ’t Haske staat. Het kerkhof zelf is tot en met de eerste helft van de 19e eeuw in gebruik geweest.”
Opgraving
In totaal zijn bij de opgraving bijna 100 skeletten aangetroffen, waarvan 62 zijn opgegraven. “Deze skeletten komen uit de bovenste
Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl
laag van de begraafplaats”, licht Fiona toe. “Omdat het de gewoonte was om graven te stapelen, weten we dat dit de jongste graven zijn. Van de 62 zijn de 48 best bewaarde skeletten onderzocht. Het onderzoek liet zien dat de bevolking van Balk rond het begin van de 19e eeuw bestond uit mensen die zwaar lichamelijk werk uitvoerden. Toch waren ze niet arm en hadden ze genoeg te eten.” Op de plek van de opgraving komt een tegel te liggen met een QR-code. Wie de code scant met een smartphone komt meer te weten over archeologisch onderzoek. Scan de QR code om meer te weten over het archeologisch onderzoek!
Op loopafstand van het centrum ligt het voormalige terrein van Harcos en Sweiland. Op die plek ontwikkelt de gemeente een Havenkwartier. Het plan bestaat uit een passantenhaven met faciliteiten en een commerciële ontwikkeling. De passantenhaven inclusief moderne sanitair-unit is inmiddels gerealiseerd. De haven is opgezet als een ‘transferium’: een plek die uitnodigt om over te stappen van de boot naar een andere manier van vervoer om zo het centrum van Balk en de nabijgelegen bossen te verkennen. Bijvoorbeeld op de fiets, te voet of in een kleinere boot zoals een kano. Het perceel voor de commerciële ontwikkeling ligt aan de nieuwe passantenhaven. Dat perceel biedt ruimte voor bijvoorbeeld een hotel, horeca, recreatieve appartementen of een bed & breakfast. “Onlangs hebben we een verkoop bij inschrijving in de markt gezet”, aldus Beitske Tymstra, projectleider ruimtelijke ontwikkeling bij de gemeente. “Belangstellenden konden uiterlijk op 2 november een plan, een visiedocument en een bod op de grond indienen. Op 23 november hebben de belangstellenden hun plannen aan de gemeente gepresenteerd. Het college besluit naar verwachting in december aan wie het perceel wordt verkocht.” Beitske Tymstra, projectleider ruimtelijke ontwikkeling bij de gemeente.
FOTO: NATHALIE TUINSTRA, FOTO NATHALIE
‘Veel ondernemers zien de grote potentie van het Haskeplein’
FOTO: NATHALIE TUINSTRA, FOTO NATHALIE
-Fiona-
HAVEN KWARTIER
Puzzelen
Het onderzoek startte met een belangrijke vraag: past dat allemaal wel, al die verenigingen en sportclubs onder één dak? “Om daar achter te komen hebben we voor de zomervakantie een vooronderzoek gedaan”, vertelt Jacob Mink, penningmeester bij Plaatselijk Belang en lid van de gezamenlijke stuurgroep voor het MFC. “We wilden helder krijgen welke clubs en organisaties De Treemter en De Trime gebruiken en welke ruimte en faciliteiten zij nodig hebben. Daarom hebben we een vragenlijst rondgestuurd. Met de uitkomsten daarvan zijn we gaan puzzelen.”
Kans van slagen
Zoals het nu lijkt, heeft het idee voor een MFC kans van slagen. “Het is nog een voorzichtig uitgangspunt”, aldus Stefan Stegenga, vice-voorzitter van NUT Gaasterlân-Sleat en lid van de stuurgroep. “Het plan lijkt haalbaar, maar we moeten de detailbezetting, de beheerconstructie en de investeringen nog in kaart brengen. Ook moeten we uitzoeken of een MFC fysiek op die locatie past. Er moet bijvoorbeeld ook genoeg ruimte zijn voor parkeergelegenheid.” Jacob: “Daarnaast hebben we te maken met allerlei procedures waaraan we moeten voldoen. De gemeenteraad heeft een voorbereidingskrediet goedgekeurd, waarmee we als stuurgroep expertise kunnen inhuren, ofwel deskundigheid van een projectleider en van externe partijen die bijvoorbeeld letterlijk vorm moeten geven aan de plannen.”
De leden van de stuurgroep: van links naar rechts Stefan Stegenga, Jacob Mink, Ingrid Rienstra en Pieter Homma (stuurgroeplid Fred Haarsma ontbreekt op de foto)
Communicatie
De grote uitdaging voor de komende tijd is om duidelijk te krijgen wat het beste scenario is voor De Trime. Helemaal slopen en nieuwbouw? Een deel slopen en nieuwbouw? Of verbouwen? Stefan: “Het zou handig zijn als we al een indicatie hebben van het budget dat we vanuit de gemeente te besteden hebben. Dat is nog niet helder en daardoor is het lastiger om concrete ideeën op tafel te leggen.” Een goede communicatie met de gemeente is dan ook erg belangrijk, geeft Jacob aan. “De afgelopen jaren ontbrak het daar nog wel eens aan. De koers van de gemeente rond de ideeën voor Balk
de gemeente nu naar volle tevredenheid. En namens het college zijn wethouders Roel de Jong, Jos Boerland en Irona Groeneveld betrokken.”
-Jacob-
‘We willen een mooie faciliteit voor én door alle inwoners van Balk’
Meer ideeën
wijzigde af en toe zonder afstemming met de betrokkenen. Voor ons is het fijn als de kaders helder zijn. Ook financieel. Gelukkig verloopt de communicatie met
FOTO: NATHALIE TUINSTRA, FOTO NATHALIE
Centraal bij de herinrichting van het centrum van Balk staat het Haskeplein. Deze plek is vormgegeven als ‘dorpsplein’ met ruimte voor ontmoeting en activiteiten. Zijn er bijvoorbeeld sportactiviteiten of vindt de weekmarkt plaats, dan worden auto’s van het plein geweerd. Het voormalige gemeentehuis van Balk dat aan het plein ligt, is verbouwd tot een woonzorgcomplex voor ouderen: het Gaasterlânhûs. De begane grond van dit historische pand is in gebruik als bibliotheek en servicepunt van gemeente De Fryske Marren.
Al jaren staat de huisvesting van sport en cultuur in Balk onder druk. Sporthal de Trime en de gymzaal bieden samen niet genoeg ruimte om alle binnensporten onderdak te geven. Bovendien is de gymzaal verouderd. Ook zalencentrum De Treemter is verouderd en niet toekomstbestendig. Dat er iets moet gebeuren om de sport en het verenigingsleven in Balk te kunnen blijven huisvesten, is duidelijk. De afgelopen jaren hadden zowel de sport als de cultuur een eigen werkgroep om te kijken welke mogelijkheden er zijn om hun huisvesting te vernieuwen. Sinds het voorjaar van 2021 trekken werkgroep Sporthal en werkgroep Grut Haske samen op. De focus ligt nu op onderzoek naar de haalbaarheid van een Multifunctioneel Centrum (MFC) waar sport en cultuur in één gebouw samengaan. De mogelijke locatie? Sporthal De Trime aan de Herman Gorterstraat. In het traject werken de werkgroepen en gemeente De Fryske Marren samen.
FOTO: RIANNE HILARIUS, STUDIO SPONTAAN
FOTO: NATHALIE TUINSTRA, FOTO NATHALIE
Op en rond het Haskeplein
De plannen voor het MFC moeten nu dus verder vorm krijgen. En er zijn meer ideeën vanuit Balk. “We willen het liefst een gebouw waar naast sport en cultuur ook enkele commerciële partijen komen”, vertelt Jacob. “Bijvoorbeeld kinderopvang en de dagopvang van Hof en Hiem. Mocht de gemeente dat niet toestaan in het MFC, dan is het pand van voormalig Sociaal Cultureel Centrum ’t Haske misschien een optie voor de dag- en peuteropvang. Het wordt nu antikraak gebruikt, maar kan opgeknapt worden. Als stuurgroep willen we hier wel graag bij betrokken worden, naast het traject voor het MFC.” Duidelijk is dat de omgeving een belangrijke rol zal spelen in de mogelijke realisatie van een MFC. “Draagvlak is belangrijk”, stelt Stefan. “We gaan ongetwijfeld bewonersavonden organiseren om de omwonenden en belanghebbenden te informeren en te vragen naar hun mening. Het doel is een mooie faciliteit voor én door alle inwoners van Balk.”
14
Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren DECEMBER 2021
www.defryskemarren.nl
15
SAM& VOOR ALLE KINDEREN
IEDER KIND DOET MEE
Eén op de twaalf kinderen groeit op in een gezin met een laag inkomen. Voor sport of andere activiteiten is vaak geen geld. Onder de noemer Sam& voor alle kinderen werken gemeente De Fryske Marren, Stichting Leergeld ZWF en Jeugdfonds Sport & Cultuur samen om ouders met een krappe beurs te helpen.
ouders € 1581,06. Voor gezinnen is het normbedrag € 1756,74. Alimentatie telt mee, maar toeslagen niet.”
Maatwerk
Na school met je vrienden een balletje trappen op de voetbalvereniging. Gitaar leren spelen. Samen met je vriendinnetje naar jazzballet. Voor veel kinderen zijn dergelijke activiteiten vanzelfsprekend. Maar voor kinderen die opgroeien in een gezin met geldzorgen is dat anders. In deze gezinnen is meestal geen geld voor de contributie van een sportvereniging of het betalen van muzieklessen. Ook een uitje zit er niet in. En voor schoolspullen zoals een rugtas, iPad of rekenmachine is al helemaal geen geld.
Geen zwemdiploma
Ja net Jo n
gs m
a,
S
n
g,
b
re
Jo n
Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl
t,
J u rj e n d e
“Die cirkel willen we Alle bijdragen worden in natura doorbreken”, zegt Jurjen geschonken. “De ouders de Jong, beleidsadviseur krijgen geen geld, maar de bij gemeente De Fryske contributies en schoolreisjes Marren. “Meedoen is worden rechtstreeks aan meetellen. Ieder kind moet de verenigingen en scholen ele ar betaald”, legt Janet uit. dezelfde kansen krijgen, id s M e a dvi se ur De Frysk “Ook stellen we tegoedbonnen ongeacht de financiële situatie van het gezin.” “Kunnen meedoen beschikbaar, bijvoorbeeld een met sport en cultuur is ontzettend Schoolspullenpas die ouders bij een belangrijk voor je ontwikkeling”, vult plaatselijke winkel kunnen inleveren. Een Rainer de Groot van het Jeugdfonds Sport fiets geven we in bruikleen en als deze te & Cultuur aan. “Je ontdekt je talenten klein is geworden, kunnen ouders de fiets en krijgt zelfvertrouwen. Ook het sociale inruilen voor een andere.” aspect telt. Binnen een sportvereniging of Sam& club leer je normen en waarden, maak je Stichting Leergeld ZWF en Jeugdfonds nieuwe vrienden en leer je vaardigheden Sport & Cultuur werken sinds 2017 als samenwerken.”
roo
In natura
Gewoan dwaan
Jaarlijks maken ongeveer zeshonderd kinderen in De Fryske Marren gebruik van de voorzieningen van Sam& voor alle kinderen. De gemeente en de organisaties vermoeden dat er nog meer kinderen in aanmerking komen voor hulp. Jurjen: “Voor veel inwoners is de drempel om hulp te vragen hoog. Er is soms sprake van schaamte, maar dat is niet nodig. Financieel in de knel komen kan iedereen overkomen, Brede doelgroep bijvoorbeeld na een scheiding Je “De doelgroep van of als je je baan kwijtraakt. Twijfel ug r u dfo n ds Sp t & C ultu je of je in aanmerking komt voor de Sam& voor alle kinderen is or groter dan vaak wordt gedacht”, voorzieningen, neem dan contact op. geeft Janet aan. “Onze hulp is niet Gewoan dwaan!” alleen bedoeld voor mensen met een “Het zou ideaal zijn als alle kinderen uitkering, zoals WW of bijstand. Er zijn mee kunnen doen met sport en cultuur, ook ouders die werken, maar erg weinig ongeacht de portemonnee van hun verdienen. Ook zij kunnen financieel in ouders”, besluit Rainer. “Onze hulp is echt de problemen komen. Om voor onze laagdrempelig. En tijdelijk; we betalen voorzieningen in aanmerking te komen, de contributie of de muzieklessen moet je besteedbaar inkomen onder een bijvoorbeeld voor een jaar. Denk aan het bepaalde grens liggen. Die grens wijzigt twee keer per jaar, in januari en in juli. Op belang van je kind en pak die kans. Werk dit moment is de norm voor alleenstaande je als professional met kinderen? Wees dan alert als je signalen oppikt dat er in een gezin weinig geld is. Je kunt altijd LUCIËNNE BOELSMA, verwijzen naar de website van Sam& WETHOUDER: voor alle kinderen.” “Spitigernôch is earmoed tichterby Wil je een aanvraag doen? Kijk op as wy tinke. Alle bern hawwe it de website samenvoorallekinderen.nl. rjocht om te bewegen, te boartsjen, Wil je iets voor een ander betekenen? mei te dwaan en wille te meitsjen. Word intermediair! Voor informatie Partisipaasje is tige wichtich foar de kun je contact opnemen met ûntwikkeling fan bern. It is dêrom janet@leergeldzwf.nl, geweldich dat Sam& allerhanne leuke 06 – 498 881 53 of met en needsaaklike aktiviteiten tagonklik friesland@jeugdfondssportencultuur.nl, makket.” 0513 – 63 06 66. eG
Meedoen is meetellen
samen met de gemeente. “Door onze krachten te bundelen, bereiken we meer”, vertelt Jurjen. “Als gemeente subsidiëren we de regelingen en geven we er bekendheid aan. De uitvoerende taak ligt bij de organisaties.” Tot voor kort waren de voorzieningen opgenomen in het zogeheten ‘Kindpakket’. De samenwerkings-overeenkomst krijgt sinds dit jaar vorm in Sam& voor alle kinderen, een landelijk platform waarbij ook Stichting Jarige Job en Nationaal Fonds Kinderhulp betrokken zijn. R ainer d
In Nederland groeit ongeveer Contributies betalen In gemeente De Fryske één op de twaalf kinderen Marren zetten organisaties op in een gezin met als Stichting Leergeld ZWF financiële problemen. Dat en het Jeugdfonds Sport & is gemiddeld twee tot drie Cultuur zich al jarenlang in kinderen per schoolklas. In ti c h ti voor minder bedeelde gezinnen gemeente De Fryske Marren ng L eerg eld Z W F met kinderen tussen de 4 en 18 gaat het om zo’n achthonderd jaar. Ze bieden allerlei voorzieningen op kinderen. “Het leven wordt steeds duurder”, zegt Janet Jongsma van Stichting het gebied van educatie, sport, cultuur, onderwijsmiddelen, het vieren van een Leergeld ZWF. “Als ouders moeite hebben verjaardag en vrije tijd. Rainer: “Denk om elke maand rond te komen, blijft er aan het betalen van contributies voor weinig over voor iets extra’s. Dat kan tot sportverenigingen, de aanschaf van schrijnende situaties leiden. Soms melden sportattributen en het vergoeden van ouders hun kind op zijn verjaardag ziek, culturele activiteiten zoals muziek-, omdat er geen geld is om te trakteren. Er zijn kinderen die geen zwemdiploma halen, theater- of dansles.” Ook het beschikbaar stellen van een fiets is een van de omdat de ouders de zwemlessen niet voorzieningen. Daarnaast is vergoeding kunnen betalen.” Niet kunnen meedoen van het schoolreisje mogelijk en kunnen zorgt ervoor dat kinderen geïsoleerd raken. Janet: “Ze kunnen eenzaam worden ouders tegemoetkoming krijgen voor en presteren soms minder goed op school. de schoolspullen die kinderen op het voortgezet onderwijs en het mbo en hbo Daardoor is het later vaak moeilijker om nodig hebben. Een andere voorziening is een baan te vinden en belanden deze de verjaardagsbox, met onder andere cake kinderen soms in dezelfde situatie als en traktaties voor op school. hun ouders.”
Ook als je niet tot op de cent aan de norm voldoet, kijkt Stichting Leergeld wat mogelijk is. “Het gaat erom dat kinderen niet de dupe worden van financiële problemen van de ouders. Hoe mooi is het als een kind dat altijd maar ‘nee’ moet horen nu wél die gedroomde opleiding kan volgen? Of de kans krijgt om te sporten en zo misschien wel een bijzonder talent bij zichzelf ontdekt? Dat kan net het zetje zijn waardoor de toekomst van zo’n kind verandert.”
FOTO: NANTKO SCHANSSEMA, FOTO NANTKO
Hoe werkt het doen van een aanvraag? “De website samenvoorallekinderen.nl is het digitale loket van alle betrokken organisaties”, legt Janet uit. “Via deze website kunnen ouders, eventueel met hulp van een derde, een aanvraag doen. Die aanvraag komt bij Stichting Leergeld terecht. Tijdens een intakegesprek bij het gezin thuis toetst een intermediair het inkomen. Komt een gezin in aanmerking, dan leveren we maatwerk: we kijken goed naar de behoefte van de kinderen en zoeken voorzieningen die daarbij passen. Vervolgens leggen we het contact met de stichting, organisatie of school die iets kan betekenen.” Andries Haaijes, bestuurslid van Volleybalclub Joure (links) en Marcel Swart, coördinator sport bij De Fryske Marren.
SPORT EN BEWEGEN
IN DE FRYSKE MARREN
Goed voor de gezondheid én leuk om te doen: sport is niet voor niets een populaire vrijetijdsbesteding. Daarnaast spelen sport en beweging ook in maatschappelijk opzicht tegenwoordig een grote rol van betekenis. Met een nieuw sportbeleid wil de gemeente daarop voortbouwen. Wil je fit blijven of worden, dan is het belangrijk om regelmatig te sporten en bewegen. Dit heeft een positief effect op onder andere je gewicht, hart, immuunsysteem, bloeddruk en bloedsomloop. De kans op aandoeningen als hart- en vaatziekten kun je zo verkleinen. Een goede bloedsomloop zorgt er weer voor dat de hersenen genoeg zuurstof krijgen en beter functioneren. Daar komt nog eens bij dat je lichaam door intensief te bewegen endorfine en dopamine aanmaakt. Deze stofjes geven je een goed gevoel en helpen je met stress om te gaan. Het advies voor volwassenen is daarom minstens 150 minuten per week te bewegen. Voor kinderen is dat meer dan het dubbele.
Sport en bewegen als middel
Het nieuwe sportbeleid van de gemeente richt zich echter op méér dan alleen plezier en gezondheid. “Ook de maatschappelijke waarde van sport en bewegen willen wij zoveel mogelijk benutten”, zegt Marcel Swart, coördinator sport bij De Fryske Marren. “Door actief te blijven, kunnen sommigen bijvoorbeeld langer hun zelfredzaamheid behouden. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen
-Marcel-
‘Sport brengt mensen bij elkaar’
door regelmatig te sporten en bewegen een vast dagritme en meer zelfvertrouwen. Bovendien brengt sport mensen bij elkaar. Jong en oud, arm en rijk, met en zonder beperking; in de sport kan iedereen elkaar tegenkomen.” Het betaalbaar houden van de sport en kwetsbare groepen stimuleren om te bewegen zijn daarom belangrijke aandachtspunten in het nieuwe beleid. Maar net zoveel ligt de focus op het zorgen voor een goede ‘sporten beweeginfrastructuur’. Marcel: “Hieronder vallen sterke sportclubs, goede sportaccommodaties, een veilige en prettige sportcultuur en een openbare ruimte die uitnodigt om te bewegen. Sport en bewegen inzetten als ‘middel’ kan alleen als we daarvoor de juiste omstandigheden hebben. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille.”
Op de stoel van de ander
De naam van de nieuwe sportbeleidsnota is ‘Scoren door samenspel’. Toepasselijk, want deze nota is tot stand gekomen in samenwerking met meer dan tweehonderd betrokken partijen uit de gemeente, waaronder binnensportverenigingen, buitensportverenigingen én diverse maatschappelijke organisaties. Marcel: “Eind 2019 hebben wij ze met interactieve sessies onder andere gevraagd om een ander perspectief in te nemen. Sportverenigingen gingen bijvoorbeeld op de stoel van de gemeente zitten en andersom. Dit maakte
-Andries-
‘We hebben met dezelfde uitdagingen te maken’ het makkelijker om elkaars standpunten te begrijpen.” Een van de deelnemers aan zo’n sessie was Andries Haaijes, bestuurslid van Volleybalclub Joure. Tevreden kijkt hij erop terug. “Het was een nuttig initiatief. We kregen vragen voorgelegd als: welke prioriteiten hebben wij als vereniging? Waar willen we over vijf jaar staan? Welke hulp hebben we daar vanuit de gemeente voor nodig? We merkten dat we als sportclubs allemaal met ongeveer dezelfde uitdagingen te maken hebben. En dat wij, nu we dat weten, elkaar best een beetje kunnen helpen.” Voor wat betreft het vervolgproces ziet hij nog wel een paar verbeterpunten. “Sinds de sessies zijn we niet op de hoogte gehouden van de voortgang. En het is lastig om te zien in hoeverre de geleverde input echt een plek heeft gekregen in het nieuwe sportbeleid. De grote lijnen zijn nu uitgezet – ik ben benieuwd hoe dit de komende tijd concreet vorm gaat krijgen. Waar mogelijk blijven wij daar graag bij betrokken.”
Jos Boerland, wethouder:
“De economische en sociale waarde van sport en bewegen is groot. Elke euro die we erin investeren, levert tweeënhalf keer zoveel op. Dit komt bijvoorbeeld doordat regelmatig sporten en bewegen zorgt voor minder ziekteverzuim en meer kwaliteit van leven. Ook de gemeenteraad onderkent de waarde van sport. Daarnaast zien we de druk op de vele vrijwilligers binnen de sportverenigingen steeds meer toenemen. De gemeenteraad heeft daarom onlangs besloten om de nog openstaande bezuinigingen op sport in te trekken. Voor wie wil sporten en bewegen, zijn er hier in De Fryske Marren talloze mogelijkheden. Denk alleen al aan al die verschillende sportclubs die onze gemeente rijk is. Is dat niet je ‘ding’, dan kun je terecht op een van de sport-, beweeg- en ontmoetingsplekken of met je wandelschoenen of fiets de wijde omgeving of natuur in trekken. Ik hoop dat iedereen de kansen die er op dat gebied geboden worden zoveel mogelijk weet te benutten. Juist nú, met corona nog altijd constant op de loer, is fit en weerbaar zijn van groot belang.”