gaat in gesprek met jongeren
“Het is maar een vape.” Deze opmerking horen we regelmatig bij jongeren, terwijl de boodschap van de campagne juist duidelijk is: rookvrij is ook vapevrij. Jongeren komen op verschillende plekken in aanraking met nicotinegebruik: op sociale media, in hun leefomgeving en bij leeftijdsgenoten. Scholen in het voortgezet onderwijs zijn een belangrijke vindplaats waar jongeren samenkomen. Daarom is school een logische en passende plek om hierover het gesprek aan te gaan. Reden genoeg om de campagne #skipdievape op te starten bij CSG Bogerman in Balk en LenaMare in Lemmer.
Met de Gezonde Huiskamer (een mobiele bus) en ondersteuning van een niet-roken coach worden open gesprekken gevoerd met jongeren. Niet vanuit een belerende aanpak, maar juist door aan te sluiten bij wat jongeren dagelijks ervaren. Thema’s als groepsdruk, stress, nieuwsgierigheid en gewoontes staan centraal. Hoewel veel jongeren weten dat roken schadelijk is, spelen sociale factoren en andere overtuigingen vaak een rol in het toch beginnen of doorgaan.
De gesprekken blijken effect te hebben. Jongeren ervaren een lagere drempel om over roken en nicotinegebruik te praten en durven eerder vragen te stellen of hulp te zoeken. Door het onderwerp bespreekbaar te maken, ontstaat ruimte voor bewustwording en passende ondersteuning. Het gesprek aan kunnen gaan, kan helpen om roken te voorkomen of jongeren te ondersteunen bij het stoppen.
Aanpak ondermijning:
samenwerking tussen gemeente, politie en inwoners
Gemeente De Fryske Marren en de politie werken samen met inwoners en ondernemers om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Een belangrijk onderdeel daarvan is de aanpak van heling.
Handelaren in tweedehands goederen zijn wettelijk verplicht zich aan te melden via het Digitaal Opkopers Loket (DOL) en hun inkoop te registreren in het Digitaal Opkopers Register (DOR). Zo wordt het lastiger om gestolen goederen te verhandelen.
Ook u kunt bijdragen aan een veilige omgeving door alert te zijn op verdachte situaties en deze te melden. Voor het registreren van waardevolle spullen biedt www.stopheling.nl een handige app.
Ziet u een verdachte situatie? Meld dit bij de politie via 112 (spoed), 0900-8844 of anoniem via 0800-7000. Meer informatie: houdmisdaaduitjebuurt.nl
Met zichtbare boodschappen als “rookvrij is ook vapevrij” werken scholen, ouders en partners samen aan een gezonde omgeving waarin jongeren kansrijk kunnen opgroeien.
Meer weten over verslavingszorg?
Ga naar vnn.nl. Hier vindt u ook tips om het gesprek aan te gaan met uw kind over dit onderwerp.
Denk mee over de naam van nieuwe woonwijk
Heerenveen-West
Gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen nodigen inwoners uit om mee te denken over de naam van de nieuwe woonwijk Heerenveen-West. De wijk wordt de komende jaren ontwikkeld aan de westkant van Heerenveen.
Wij vinden het belangrijk dat inwoners vanaf het begin betrokken zijn bij de ontwikkeling van het gebied. Daarom zoeken we samen naar een naam die past bij de omgeving en herkenbaar is voor inwoners van omliggende wijken en dorpen.
Naamvoorstellen kunnen tot en met 21 juni 2026 worden ingediend via heerenveen-west.nl. Een werkgroep van bewoners selecteert daarna de beste namen. Vervolgens kunnen inwoners stemmen op hun favoriete naam. De naam met de meeste stemmen wordt uiteindelijk de officiële naam van de nieuwe woonwijk.
GEMEENTEGEZICHT
Henk Bolding, wijkbeheerder
Henk houdt Gaasterland groen
‘Geen dag is hetzelfde’
Wie door Gaasterland rijdt, ziet het werk van Henk Bolding overal terug. Als wijkbeheerder van wijk 3 werkt hij samen met zijn team aan het onderhoud van een groot deel van de regio, waaronder Balk, Harich, Oudega, Elahuizen, Rijs, Bakhuizen en Mirns. Van kleurrijke plantenbakken en verzorgde speelplekken tot meldingen in de openbare ruimte: het team is er dagelijks mee bezig. “Je bent de hele dag buiten, in het groen. Dat maakt het werk mooi.”
Henk werkt al sinds 2000 voor de gemeente. Eerst bij de voormalige gemeente Gaasterlân-Sleat en later bij gemeente De Fryske Marren. Zo’n elf jaar geleden werd hij officieel wijkbeheerder. Inmiddels kent hij zijn gebied door en door. “Wijk 3 is de helft van Balk en een groot deel van Gaasterland”, vertelt hij. “Het is een groot gebied met veel buitengebied én veel toerisme.” Samen met zijn team zorgt Henk ervoor dat de wijk er netjes en verzorgd bij ligt.
Naast zijn werk in wijk 3 houdt hij zich bezig met de plantenbakken in de hele gemeente. “Daar komt best veel bij kijken”, vertelt hij. “Je kijkt welke planten geschikt zijn en hoe ze zo lang mogelijk mooi blijven.” In het voorjaar en de zomer staan de plantenbakken volop in bloei. “Mensen genieten daar zichtbaar van. Dat is leuk om te zien.”
‘Je doet dit werk echt met elkaar’
Bekend terrein
Dat hij met name in het zuidwestelijke deel van de gemeente werkt, is geen toeval. Henk komt zelf uit Gaasterland en woont er nog altijd. “Ik ben hier bekend. Dat maakt het werk ook makkelijker.” Zijn werkdagen beginnen vaak op kantoor, waar hij eerst bekijkt welke meldingen en mails er zijn binnengekomen en wat er speelt in de wijk. Daarna gaat hij op pad.
Veel mensen denken bij wijkbeheer vooral aan maaien en snoeien. Maar volgens Henk is het werk veel breder. “Je bent bezig met groenonderhoud, meldingen oplossen, contact met inwoners, planning, van alles eigenlijk.”
Dat doet hij samen met een team van eigen collega’s, medewerkers van Empatec en mensen van AB Vakwerk. “Je doet dit werk echt met elkaar.”
Contact met inwoners
Het contact met inwoners is een belangrijk onderdeel van zijn werk. “Mensen spreken je gewoon aan op straat en meestal komt er dan ook werk uit voort”, vertelt hij. “Daarnaast komen er meldingen binnen via de Fixi-app, bijvoorbeeld over maaien, overhangend groen, verzakkingen in
de straat of over bomen”, gaat Henk verder. “Dan kijken we wat we zelf kunnen oplossen en wat doorgestuurd moet worden naar andere collega’s.” Volgens hem helpt persoonlijk contact vaak om irritatie weg te nemen. “Als je zelf even langsgaat en met mensen praat, merken inwoners dat hun melding serieus wordt genomen. Dat is belangrijk.”
Soms lijken meldingen eenvoudig, maar zit er meer achter. Henk noemt als voorbeeld een speelveld waar veel gras bleef liggen na het maaien. “Bewoners denken dan: haal het gewoon weg.
Maar soms hebben we daar materieel of andere collega’s voor nodig. Dan kost het toch meer tijd dan mensen verwachten.”
Meer ruimte voor groen
In de afgelopen jaren veranderde het werk ook inhoudelijk. Er is steeds meer aandacht voor biodiversiteit en natuurlijk beheer. “Vroeger moest alles strak en netjes zijn”, vertelt Henk. “Nu laten we op sommige plekken juist bloemen en gras langer staan.”
Dat levert soms reacties op van inwoners die liever een kort gemaaide berm zien. Toch merkt Henk dat veel
Interesse in werken in het groen?
Henk hoopt dat meer jongeren kennismaken met het werk in het groen. “Als je jong bent en nog niet weet wat je wilt doen: kom gewoon eens een dag meelopen. Je bent lekker buiten bezig, werkt met mensen en geen dag is hetzelfde.”
mensen inmiddels begrijpen waarom de gemeente daarvoor kiest. “Mensen weten beter dat bloemen en hoger gras belangrijk zijn voor insecten, vlinders en de natuur. Dat is een mooie ontwikkeling.”
Buiten werken
Wat Henk het leukste vindt aan zijn werk? Daar hoeft hij niet lang over na te denken. “Buiten werken”, zegt hij direct. “En de afwisseling. Geen dag is hetzelfde.” Ook vindt hij het leuk om mee te denken over nieuwe beplanting en het inrichten van groen. Na al die jaren gaat hij nog altijd met plezier aan het werk. “Je moet het werk vooral zelf leuk vinden”, zegt hij. “Maar uiteindelijk doe je het natuurlijk ook voor de inwoners.”
‘Eikenprocessierups hoort erbij, maar overlast willen we voorkomen’
Bart
Driehuijs coördinator wijkbeheer en boombeheerder
In De Fryske Marren staan veel eiken. Mooie, sterke bomen, maar ook bomen waar de eikenprocessierups in voorkomt. De gemeente houdt de rups ieder jaar goed in de gaten. “Helemaal weg krijgen we hem niet, en dat hoeft ook niet. Maar we willen de overlast wel beheersbaar houden.”
Bart Driehuijs is coördinator wijkbeheer en boombeheerder bij gemeente De Fryske Marren. Samen met zijn collega’s zorgt hij voor het onderhoud van zo’n 51.000 gemeentelijke bomen. Daarvan zijn ongeveer 13.000 eiken. “De eikenprocessierups zit vooral in eiken”, vertelt Bart. “Omdat we daar veel van hebben, krijgen we er ieder jaar mee te maken.”
De eikenprocessierups is de rups van een nachtvlinder. De naam komt van de manier waarop de rupsen zich verplaatsen: in een rij achter elkaar over de stam van de boom. “Het is geen nieuwe soort”, zegt Bart. “Hij hoort hier gewoon thuis. Alleen zijn er soms zoveel, dat ze voor overlast zorgen.”
‘We willen toe naar een natuurlijk evenwicht’
Jeuk en bultjes
De overlast komt door de brandharen van de rups. Dat zijn hele kleine haartjes die los kunnen komen. “Mensen kunnen daar jeuk, bultjes of irritatie van krijgen”, legt Bart uit. “Bijvoorbeeld op de huid of aan de ogen.”
Niet elke boom met een nest is meteen een probleem. “Als er één klein nest zit, is er meestal weinig aan de hand. Maar als er veel nesten bij elkaar zitten, is de kans op klachten groter.” Bomen met nesten krijgen daarom een lint, zodat inwoners zien dat ze beter afstand kunnen houden.
Bomen controleren
Eikenprocessierups gezien?
Ziet u een nest van de eikenprocessierups? Meld dit dan eenvoudig via de Fixi-app. Geef de locatie zo precies mogelijk door en voeg eventueel een foto toe.
De gemeente brengt ieder jaar in kaart waar de eikenprocessierups zit. Wijkbeheerders gaan langs de eiken om nesten te zoeken. Dat is een flinke klus, want er staan veel eiken in de gemeente. Wordt er een nest gevonden, dan wordt dat doorgegeven en komt een gespecialiseerd bedrijf langs om het te verwijderen. Plekken waar veel mensen komen, krijgen extra aandacht. Denk aan fietspaden, scholen en sportvelden. “Daar willen we de overlast zo veel mogelijk beperken”, zegt Bart.
Inwoners kunnen ook zelf een nest melden via de Fixi-app, ook als het om een boom in de eigen tuin gaat. “Dat is niet in elke gemeente zo, maar in De Fryske Marren hebben we dat zo afgesproken.” Voor bedrijven geldt dat zij zelf een bestrijder moeten inschakelen.
Ga niet zelf aan de slag Bart heeft een duidelijke boodschap aan inwoners: haal een nest niet zelf weg. “De mensen die dit professioneel
doen, zijn goed beschermd met speciale kleding en maskers. Dat is niet voor niets.” Wie een nest ziet, kan daarom het beste afstand houden en een melding doen. Twijfel je? Dan kun je altijd contact opnemen met de gemeente voor advies.
‘Ga niet zelf aan de slag, maar meld het’
Bestrijding met aaltjes De gemeente pakt de eikenprocessie-rups op dit moment op verschillende manieren aan. Zo wordt op plekken waar veel overlast wordt verwacht preventief gewerkt met aaltjes. Dat zijn kleine beestjes die op de rups terechtkomen en zich daarin ontwikkelen, waardoor de rups doodgaat. Ze worden ’s avonds op de bomen gespoten, zodat ze goed hun werk kunnen doen. “We zetten aaltjes vooral in op drukbezochte plekken”, legt Bart uit.
Natuurlijk evenwicht Tegelijk kijkt de gemeente steeds meer naar ecologisch beheer. Dat betekent: minder bestrijden en de natuur meer het werk laten doen. Zo wordt gekeken hoe natuurlijke vijanden, zoals vogels en insecten, de rups beter kunnen opruimen. Ook wordt onderzocht of de huidige aanpak anders kan, bijvoorbeeld door bewuster om te gaan met het weghalen van nesten en de natuur meer in balans te laten komen. “We willen toe naar een natuurlijk evenwicht”, zegt Bart. “De rups zal er altijd blijven, maar hopelijk met minder overlast.”
Bart Driehuijs
Henk Bolding
SAMEN STERKER ONDERNEMEN IN ZUIDWEST FRIESLAND
Bauke Dam
Ondernemen in Zuidwest Friesland verandert snel. Werkgevers hebben te maken met personeelstekorten, nieuwe technologieën en ontwikkelingen rondom verduurzaming en digitalisering. Tegelijk is het belangrijk om zichtbaar en aantrekkelijk te blijven voor nieuwe medewerkers en studenten. Voor veel ondernemers is dat een uitdaging, naast het dagelijkse werk en de verantwoordelijkheid voor hun bedrijf. WRK.frl/ en Ynbusiness helpen ondernemers groeien, vernieuwen en personeel vinden. WRK.frl/ en Ynbusiness helpen ondernemers groeien, vernieuwen en personeel vinden
Daarom bundelen gemeenten De Fryske Marren, Súdwest-Fryslân en de Economic Board Fryslân hun krachten in de Regio Deal Zuidwest Friesland. Met Ynbusiness en WRK. frl/ krijgen ondernemers praktische ondersteuning waar ze dat nodig hebben. Dat kan zijn bij groei en innovatie en ook bij het vinden, aantrekken en behouden van personeel.
Veel ondernemers zijn dagelijks druk met hun onderneming. Dan is het
waardevol als er een partij naast je staat die meedenkt, verbindt en praktische ondersteuning biedt, is de gedachte achter de samenwerking. Niet met dikke rapporten, maar met concrete activiteiten, gesprekken, bijeenkomsten en begeleiding.
Van vraagstuk naar volgende stap Ynbusiness is er voor ondernemers die willen vernieuwen of vastlopen op een vraagstuk. Denk aan digitalisering, nieuwe verdienmodellen, verduurzaming, procesverbetering of samenwerking met andere bedrijven. Via kennistafels, programma’s, bijeenkomsten en individuele gesprekken worden ondernemers geholpen om hun vraag scherp te krijgen en stappen te zetten.
Remboud van Iddekinge
Wethouder Economische Zaken (De Fryske Marren)
“Als gemeente vinden we het belangrijk dat ondernemers kunnen blijven groeien en vernieuwen. Met Ynbusiness bieden we ondernemers een onafhankelijke sparringspartner die meedenkt met thema’s als innovatie, verduurzaming en toekomstbestendig ondernemen. Op die manier versterken we samen de regionale economie."
Daarbij staat de ondernemer centraal. Wat speelt er in het bedrijf? Waar zit de groei? Welke kennis of partners zijn nodig? Soms gaat het om een goed gesprek. Soms om deelname aan een verdiepend programma of het leggen van de juiste verbinding met onderwijs, overheid of andere ondernemers.
WRK.frl/ vult dit aan vanuit de arbeidsmarkt. Waant groei en vernieuwing lukken alleen als er voldoende mensen zijn om het werk te doen. Via WRK.frl/ kunnen werkgevers zich gratis zichtbaar maken met een werkgeversprofiel, vacatures en
stages. Het platform laat zien hoe mooi het is om in Friesland te wonen, werken en leven. Daarmee richt WRK. frl/ zich niet alleen op mensen die al in de regio wonen, maar ook op talent van buiten Friesland.
Agenda voor werkgevers In 2026 organiseren Ynbusiness en WRK.frl/ verschillende
Wethouder Economische Zaken (Súdwest-Fryslân)
“WRK.frl/ vervult een belangrijke rol in het versterken van de regionale arbeidsmarkt in Zuidwest-Fryslân. Door onderwijsinstellingen en hun studenten en ondernemers met elkaar te verbinden, creëren we kansen om talent voor Friesland te behouden en jongeren perspectief te bieden in hun eigen regio. Juist in een tijd van personeelstekorten en economische veranderingen is het belangrijk dat jong talent hier kan wonen, werken en doorgroeien. WRK.frl/ levert daarmee een waardevolle bijdrage aan een sterke en toekomstbestendige regio.”
evenementen in Zuidwest Friesland. Van kennissessies tot ondernemersbijeenkomsten. En van WRKTours (waar ‘de werknemers van morgen’ alvast een kijkje nemen in je bedrijf) tot events rond jong talent en bijeenkomsten over actuele thema’s zoals circulair ondernemen, innovatie en personeel.
Elke werkgever in Zuidwest Friesland kan zich gratis aanmelden voor de events van Ynbusiness en WRK.frl/. Wil je meer weten over bijvoorbeeld het werven van personeel? Dan is WRK.frl/ een logische ingang. Wil je werken aan innovatie, groei of
toekomstbestendigheid? Dan kan Ynbusiness meedenken. Vaak raken die thema’s elkaar: een bedrijf dat wil groeien, heeft mensen nodig; een bedrijf dat personeel wil aantrekken, moet ook laten zien waar het voor staat.
Samen doen De kracht van deze aanpak zit in samenwerking. Gemeenten, ondernemers, onderwijs, provincie en programma’s als Ynbusiness en WRK.frl/ werken samen aan één doel: een sterke, toekomstbestendige regio waar bedrijven kunnen groeien en mensen graag willen werken.
Voor ondernemers betekent dit vooral: je hoeft het niet alleen te doen. Er is kennis beschikbaar, er zijn netwerken, bijeenkomsten en er zijn mensen die graag meedenken.
Of je nu een concrete personeelsvraag hebt, wilt verduurzamen, wilt innoveren of gewoon eens wilt sparren over de toekomst van je bedrijf.
We horen graag van je!
Wat doet Ynbusiness? Ynbusiness is dé onafhankelijke en kosteloze sparringpartner voor het mkb in Friesland. Wij helpen ondernemers die willen groeien, vernieuwen of tegen andere uitdagingen aanlopen. Of het nu gaat om bedrijfsvoering, personeel, financiering, strategie, digitalisering of verduurzaming: wij bieden gericht advies op maat en brengen je in contact met de juiste experts en delen onze data.
Wat doet WRK.frl/?
WRK.frl/ helpt werkgevers om zichtbaar te worden voor talent. Bedrijven kunnen een werkgeversprofiel aanmaken, vacatures plaatsen en gebruikmaken van het stageprikbord. Ook organiseert WRK.frl/ activiteiten, zoals de Generatiekracht-events i.s.m. de Rabobank en AI-workshops voor ondernemers. Zo verbindt WRK.frl/ werkgevers, studenten en werkzoekenden met elkaar.
Houd uw woning en tuin koel, ook zonder airco Kom naar de informatiebijeenkomsten op 18 of 24 juni
De zomers worden steeds warmer. Veel mensen denken daarom aan een airco om hun woning koel te houden. Toch is een airco vaak een dure oplossing die veel energie gebruikt. Gelukkig zijn er ook andere manieren om uw woning en tuin koel te houden. Slimme en duurzame maatregelen zorgen voor meer comfort én besparen energie.
Tijdens de bijeenkomst krijgt u praktische tips over isoleren, ventileren en het weren van zonnewarmte. Goede isolatie helpt niet alleen om uw woning in de winter warm te houden, maar zorgt er ook voor dat warmte in de zomer minder snel naar binnen komt. Daarnaast kunt u met slim ventileren veel warmte voorkomen.
Schaduw speelt een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan zonwering, bomen, een groen dak of een geveltuin. Deze maatregelen zorgen voor verkoeling van uw woning en tuin en maken uw leefomgeving prettiger. Wist u dat voor veel maatregelingen
subsidies te krijgen zijn? Hierover krijgt u informatie tijdens de bijeenkomst.
Zo informeren wij u bijvoorbeeld over de subsidieregeling voor groen- en blauwe maatregelen. Met deze regeling kunt u subsidie aanvragen voor onder andere groene daken, regentonnen, infiltratiesystemen en geveltuinen. Deze maatregelen helpen niet alleen tegen hitte, maar dragen ook bij aan het voorkomen van wateroverlast en droogte.
Tijdens de bijeenkomsten is een energieadviseur aanwezig. U kunt vragen stellen over bijvoorbeeld
energiebesparing, ventilatie, isolatie, het verkoelen van uw woning en tuin en de beschikbare subsidies. Mocht u uitgebreid in gesprek willen, dan kunt u tijdens deze bijeenkomst een afspraak inplannen of contactgegevens uitwisselen.
Aanmelden
Aanmelden kan door een e-mail te sturen naar duurzaam@ defryskemarren.nl met als onderwerp ‘verkoelen’. Vermeld daarbij de locatie en het tijdstip van uw keuze.
Wij hopen u te ontmoeten tijdens één van de bijeenkomsten.
Informatiebijeenkomsten
U bent van harte welkom op:
18 juni
24 juni
Bibliotheek Lemmer Grand Café Restaurant De Oranjerie Albert Koopmanstraat 7, Lemmer Griene Dyk 6, Joure
Op beide locaties wordt dezelfde bijeenkomst twee keer georganiseerd.
U kunt kiezen voor een middag- of avondbijeenkomst.
Tijden
• 15.30 tot 17.30 uur
• 19.30 tot 21.30 uur
De inloop start telkens 15 minuten voor aanvang.
