Tusken de Marren - Augustus 2024

INFORMATIEBIJLAGE VAN GEMEENTE DE FRYSKE MARREN | AUGUSTUS 2024

INHOUD

• Gemeentegezicht: Antsje Wiegersma en Maria Wolthuizen, locatiecoördinatoren bij opvanglocatie Tjeukemeer • De Fryske Marren: een heerlijke plek om te wonen en leven • Veilig zwemmen in De Fryske Marren

Gemeentelijke activiteiten kalender Vergaderingen gemeenteraad Woensdag 18 september Petear, 19.30 – 22.30 uur Kijk voor actuele informatie op: defryskemarren.nl/gemeenteraad

Gratis openbaar vervoer voor inwoners met een laag inkomen Gemeente De Fryske Marren biedt inwoners met een laag inkomen vanaf 1 april tot en met 31 december 2024 gratis openbaar vervoer aan. De Fryske Marren is de eerste Friese gemeente met de Meedoen Pas van Arriva. Een familiebezoek, naar vrienden, (vrijwilligers)werk of een bezoek aan bijvoorbeeld het ziekenhuis? Met de Arriva Meedoen Pas kunnen inwoners dit ‘gewoon’ doen door in de bus en trein te stappen.

Gratis reizen tijdens daluren en in het weekend Houders van de pas kunnen van maandag tot en met vrijdag in de daluren gratis reizen met de bussen en treinen van Arriva in Friesland. In het weekend is het reizen gratis met de Meedoen Pas.

Kijk voor meer informatie op de website

Of bekijk de video over de Meedoen Pas @doortrappen.fryslan @Doortrappen.Fryslan

Gratis!

@doortrappen.fryslan

@Doortrappen.Fryslan Lekker blijven fietsen tot je 100ste?@doortrappen.fryslan @Doortrappen.Fryslan

Kom naar de Fiets Lekker blijven fietsen tot je 100 ?

Lekker blijven fietsen tot je 100 ?

Totaal Doortrap Dag Kom naar de Fiets ste ste

Evenementen

Kom naar de Fiets Totaal Doortrap Dag Totaal Doortrap Dag Woensdag 11 september

In de gemeente vinden het hele jaar door evenementen plaats.

Benieuwd naar de grotere evenementen in 2024? Op de evenementenkalender op onze website vindt u een overzicht.

Evenementen die vergunningsvrij zijn staan hier niet op.

Meer informatie: defryskemarren.nl/ evenementenkalender

Nieuwsgierig naar wat er nog meer speelt in de gemeente?

Kijk op: defryskemarren.nl

Gratis!

Gratis!

Zalencentrum 't Haske, Joure

Woensdag 11 september Woensdag 11 september Fiets jij met plezier en wil je'tdat zo lang Joure mogelijk blijven doen?

Zalencentrum Haske, Zalencentrum 't Haske, Joure Dan staat veilig fietsen voorop. Tijdens de Fiets Totaal Doortrap Fiets jij de metFietsersbond plezier en wiljejealles dat zo lang mogelijk blijven doen?

Dag vertelt over veilig fietsen en fiets je Fiets jij met plezier en wil je dat zo lang mogelijk blijven doen?

Burgemeester Fred Veenstra vertrekt bij gemeente De Fryske Marren De gemeenteraad van Smallingerland heeft Veenstra in de raadsvergadering van dinsdag 9 juli voorgedragen als nieuwe burgemeester.

Veenstra is sinds 2015 burgemeester van De Fryske Marren en gaat waarschijnlijk vanaf november 2024 deze rol vervullen voor Smallingerland.

Danmet staat veilig fietsen voorop. Tijdensbij dejou Fiets Doortrap gezellig anderen een Doortraproute in Totaal de gemeente.

Dan staat veilig fietsen voorop. Tijdens de Fiets Totaal Doortrap

Dag vertelt de Fietsersbond je alles over veilig fietsen en fiets je Dag vertelt de Fietsersbond je alles over veilig fietsen en fiets je gezellig met anderen een Doortraproute bij jou in de gemeente.

Fiets een met mooie Doortraproute tussen debij 20jou enin25dekilometer gezellig anderen een Doortraproute gemeente.

Gezellig met andere fietsliefhebbers

Fiets een mooie Doortraproute tussen de 20 en 25 kilometer Fiets een mooie Doortraproute tussen de 20 en 25 kilometer

Ontvang handige informatie over veilig fietsen Gezellig met andere fietsliefhebbers

Gezellig met andere fietsliefhebbers Ontvang handige informatie over veilig fietsen Kijk voor Ontvang meer informatie www.doortrappen.frl. handigeop: informatie over veilig fietsen Kijk voor meer informatie op: www.doortrappen.frl.

Aanmelden: Mark Bron, m.bron@sociaalwerkdekear.nl.

Kijk voor meer informatie op: www.doortrappen.frl.

Aanmelden: Mark Bron, m.bron@sociaalwerkdekear.nl.

Aanmelden: Mark Bron, m.bron@sociaalwerkdekear.nl.

Tusken de Marren | Informatiebijlage van gemeente De Fryske Marren | augustus 2024 verschijnt maandelijks huis-aan-huis als bijlage van GrootdeFryskeMarren.

Redactie communicatie gemeente De Fryske Marren, postbus 101, 8500 AC Joure, telefoon 14 05 14 E-mail redactie@defryskemarren.nl. Tekst Letterhuis, Esther van Opzeeland | gemeente De Fryske Marren.

14

Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren AUGUSTUS 2024

www.defryskemarren.nl

15

FOTO’S: GEWOAN DWAAN - DOUWE BIJLSMA

GEMEENTEGEZICHT

Antsje Wiegersma en Maria Wolthuizen, locatiecoördinatoren bij opvanglocatie Tjeukemeer

‘Als we ergens goed mee hebben geholpen, worden we overladen met dankbaarheid’

Aantal Oekraïense vluchtelingen In De Fryske Marren hebben we vier opvanglocaties: 1. D e IJsvogel, Legemeer: 103 bewoners 2. De Oorsprong, Sint Nicolaasga: 60 bewoners 3. Boerderij Welgelegen, Harich: 49 bewoners 4. Het Tjeukemeer, Delfstrahuizen: 24 (plek voor 59 extra) bewoners

Het is ‘in gouden plakje’: voormalig hotel Het Tjeukemeer in Delfstrahuizen. Direct aan het meer en midden in de natuur. Sinds 1 juli is hier plek voor 83 Oekraïense vluchtelingen. Antsje Wiegersma en Maria Wolthuizen, beiden locatiecoördinator, vertellen over hun rol. Een kijkje in de keuken bij twee dames die van wanten weten.

Ten tijde van het interview, dat in verband met vakantietijd en drukte van de dames eind juni plaatsvond, heerst er nog een serene rust aan de Marwei 130 in Delfstrahuizen. Antsje en Maria hebben de opvanglocatie bijna klaar: de keukeninventaris is gereed en een groot deel van de kamers is ingericht met meubels en bedden. Het wachten is nog op het linnengoed, de digitale apparatuur voor de werkplekken van de dames en het belangrijkste: de bewoners.

Gewoon een baan

“Er komen in ieder geval 24 mensen vanuit De Oorsprong uit Sint Nicolaasga. Daar worden de containerunits weggehaald en deze gezinnen krijgen hier een nieuw plekje”, begint Maria, nu nog locatiecoördinator bij De Oorsprong.

“Het is nog even afwachten wie dit precies gaan worden, want de meeste vluchtelingen hebben gewoon een baan en werken bijvoorbeeld bij Holiday Ice in Sint Nicolaasga. En die werkplek is zonder eigen vervoer niet zo goed bereikbaar vanuit Delfstrahuizen.”

‘Nog wat laatste kleine puntjes op de i en we gaan los. We hopen dat de bewoners zich hier snel thuisvoelen.’

gemeenten hebben. Tjeukemeer is aangewezen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen die vallen onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB).”

Kringloop

Oorspronkelijk was het voorste gebouw aan de waterkant het woondeel van een boerderij. Het pand ademt daardoor een fijne sfeer. In het voorhuis is een grote woonkeuken ingericht met een mooi kookeiland. Deze ruimte is voor algemeen gebruik. Maria: “We hebben het grootste deel van de inventaris bij de kringloop gekocht: de borden, het bestek, de kopjes en pannen. Maar ook de banken en koelkasten zijn tweedehands.”

Vier opvanglocaties

Met deze nieuwe opvanglocatie zijn er in totaal vier plekken waar Oekraïners worden opgevangen in onze gemeente. De noodzaak voor een extra locatie komt voort uitde inspanningsverplichting die

Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl

Maria Wolthuizen (links) en Antsje Wiegersma

Aanspreekpunt

Maria en Antsje zijn overdag het aanspreekpunt voor alle dagelijkse dingen. “We helpen bewoners met de aanvraag van een Nederlandse bankrekening, schrijven ze in bij de huisarts en tandarts, en bij bijvoorbeeld de sportvereniging”, licht Antsje toe. De kinderen gaan

is daarbij belangrijk. De app SayHi wordt veel ingezet. “Wij spreken onze boodschap in en de app vertaalt het en zet het om in een spraakbericht.

Overigens worden zorgvragen sinds kort opgelost met het online portaal Arene. Daar kunnen de vluchtelingen in het Oekraïens hun zorgvraag stellen en bepaalt een huisarts of ze doorverwezen moeten worden. Dat is fijn, want dan ligt die verantwoordelijkheid bij een professional”, aldus Maria.

naar school en de meeste ouders werken. “Wij zijn er van acht tot vijf uur en daarna komt er een beveiliger.

Die is er om de veiligheid van de bewoners te garanderen. Stel je voor dat er brand uitbreekt of een andere ernstige gebeurtenis. Oekraïners spreken nauwelijks Engels en met die taalbarrière is het lastig om hulpdiensten te benaderen. Dus dat moeten we goed regelen.”

Geen hotel

Hoewel de dames de bewoners bij van alles en nog wat ondersteunen, is het verblijf geen hotel. “We sturen erg aan op zelfredzaamheid”, benadrukt Maria. “Laatst was de wc verstopt en werd mij gevraagd of ik de riooldienst kon bellen. Ik ging even poolshoogte nemen en constateerde dat iemand er heel veel papier in had gedaan. Dan doen we een briefje op de wc met de boodschap dat degene die dit heeft veroorzaakt het ook zelf mag oplossen. Dat zou je thuis ook doen, voordat je kosten gaat maken.”

Dankbaar Andere zorg

Antsje: “En er zijn natuurlijk ook culturele verschillen, dat zie je bijvoorbeeld bij zorgvragen. In Oekraïne kennen ze de functie van huisarts niet, daar ga je gelijk naar het ziekenhuis als er wat is. Zo komen bewoners soms bij me met de vraag of ik de ambulance wil bellen, omdat ze 38 graden koorts hebben. Wij

kijken dan even hoe erg het is en als het meevalt, leggen we rustig uit dat we dat hier anders doen en dat we het eerst nog even aankijken.”

SayHi

De dames zijn van vele markten thuis en moeten het hoofd koel houden in stresssituaties. Dat gaat ze prima af. Heldere communicatie

De locatiecoördinatoren vinden het helpen van mensen en de variatie – ‘je weet nooit wat een dag gaat brengen’ − het mooiste aan hun werk.

“Als we ze ergens goed mee hebben geholpen, dan worden we overladen met dankbaarheid”, zegt Antsje. “Dan krijgen we chocola, bloemen of koken ze hun nationale trots voor ons: een kopje Borsjtsj − soep van rode biet.”

Normaal leven

De vluchtelingen redden zich over het algemeen prima en de meesten zitten niet te wachten op georganiseerde activiteiten. “De bewoners willen graag een normaal leven opbouwen en wij zijn er om ze daarbij te helpen.

Toch nemen we heel duidelijk het werk niet uit handen. “We struinen Indeed niet voor ze af, maar als ze een vacature hebben gevonden, zijn wij er wel om te helpen met een sollicitatiebrief. En we ondersteunen bij belastingzaken en dergelijke.”

Hulpvaardig

Twee jaar geleden is Antsje als vrijwilliger naar de Oekraïense grens gereden om spullen te brengen. Deze waren verzameld bij de opvanglocatie Welgelegen in Harich. “Op het moment dat we alle spullen gingen inladen, kwamen bewoners vanuit hun huis ons helpen. Zo ontstond er een menselijke ketting. Dus de Oekraïners zijn misschien niet zo van de geplande activiteiten, maar wel heel hulpvaardig”, aldus Antsje.

Zwemles

De opvang ligt direct aan het Tjeukemeer. Er zijn daarom stevige hekken langs de waterkant geplaatst. Oekraïners kunnen over het algemeen niet zwemmen en kleine kinderen al helemaal niet.

“Daarom proberen we ook om de kinderen op zwemles te krijgen. En we gaan natuurlijk flink wat vispassen aanvragen, want vissen kun je hier perfect”, glimlacht Maria.

16

Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren AUGUSTUS 2024

www.defryskemarren.nl

17

FOTO: NANTKO SCHANSSEMA, FOTO NANTKO FOTO: STUDIO SPONTAAN, RIANNA HILARIUS

De Fryske Marren: een heerlijke plek om te wonen en leven Wieneke: “Bij de aanvraag toetsen mijn collega’s van vergunningverlening of de bouwplannen passen bij het omgevingsplan van de gemeente. Het is natuurlijk handig als je van tevoren weet of de aanvraag een goede kans van slagen heeft. Daarom vindt hierover meestal een vooroverleg plaats.” Is de vergunning toegekend en staan ook alle andere seinen op groen, dan wordt een koopovereenkomst opgesteld. Niet lang daarna volgt de overdracht van de kavel.

In ons mooie De Fryske Marren is het ‘noflik wenjen’.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat woningen en bouwkavels hier gewild zijn en er blijvende vraag naar is. De gemeente wil graag aan deze vraag voldoen.

Met de verkoop van bouwkavels wordt het woningaanbod vergroot én de leefomgeving aantrekkelijker gemaakt.

Op allerlei locaties in De Fryske Marren wordt gewerkt aan nieuwe woningen. Er is daarbij verschil tussen projectmatige bouw en bouw in de vrije sector. Bij projectmatige nieuwbouw laat een projectontwikkelaar een aantal woningen bouwen in dezelfde straat of wijk. Meestal komen die er allemaal identiek uit te zien. Bij bouw in de vrije sector schakelen toekomstige bewoners zelf een aannemer in.

Maar dat komt pas na de eerste stap: het kopen van een bouwkavel.

“In het eerste geval staat dus veel meer vast”, zegt Wieneke Riemersma.

Als medewerker grondzaken bij de gemeente regelt zij de verkoop van particuliere bouwkavels in De Fryske Marren. “Al heb je als koper vaak wel de mogelijkheid om wat aan te laten passen. Bijvoorbeeld de woonkamer iets groter maken, of de bijkeuken bij de keuken betrekken. Maar wil je veel vrijheid hebben en helemaal naar eigen wens je droomhuis laten bouwen, dan kies je voor de tweede optie en koop je een kavel.”

Verloting van kavels

Regelmatig zijn er in De Fryske Marren kaveluitgiftes. Hierbij verloot de

‘De belangstelling is elke keer groot’

‘Build to order’

In meerdere kleinere kernen heeft de gemeente onderzocht of er behoefte is aan woningbouw. Dit heeft ertoe geleid dat in een aantal dorpen een ‘build to order’-traject is gestart.

‘Build to order’, oftewel vraaggestuurd bouwen, houdt in dat de mensen die zijn ingeloot om een kavel te kunnen kopen, met de gemeente mogen meedenken over de indeling van het plangebied. “Bij een gewone kaveluitgifte zijn de verkaveling –

gemeente beschikbare bouwkavels onder de geïnteresseerden. “De belangstelling is elke keer groot”, vertelt Wieneke. “Door de kavels te verloten, heeft iedereen evenveel kans.” Blijk je te zijn ingeloot, dan krijg je een reservering. Die reserveringsperiode kun je gebruiken om het voor jezelf goed op een rij te zetten. Gaat het financieel inderdaad lukken? Kan ik de woning laten bouwen zoals ik voor ogen heb?

Kan ik een geschikte aannemer vinden? Een belangrijk aandachtspunt bij de voorbereiding op de bouw van een huis is de omgevingsvergunning. Zonder die vergunning kan de bouw niet van start gaan. De omgevingsvergunning is online aan te vragen via het Omgevingsloket (omgevingswet. overheid.nl).

‘Build to order’ is een lang en intensief traject. Soms zien mensen daardoor tussentijds af van de koop van de kavel. Wieneke: “De kavels die overblijven, brengen wij via een gewone kaveluitgifte weer op de markt. Daar maken we hoe dan ook wel iemand blij mee.” De komende tijd gaat de gemeente de ‘build to order’trajecten evalueren. Ondertussen blijft ze zich samen met betrokken partijen inzetten voor meer woningbouw in De Fryske Marren, zowel in de grote als in de kleinere kernen.

Wethouder Chris van Hes:

“De Fryske Marren is de moaiste gemeente fan Nederlân om yn te wenjen. Wy hawwe hjir alles: in grut ferskaat oan lânskippen, in geweldige ynfrastruktuer, it ‘ons kent ons’-gefoel, in grutte mjitte fan feiligens en wissichheid én in ekonomysk sterke regio.

Ik bin der grutsk op dat wy mei-inoar de skouders ûnder de útdagingen doare te setten, wêrby ‘t wy altyd wol besykje om de minsklike maat te hâlden. Koartsein: it is moai en noflik wenjen, wurkjen en libjen yn De Fryske Marren.”

Wieneke Riemersma

Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl

de manier waarop de beschikbare grond is opgedeeld – en de prijzen al vastgesteld”, legt Wieneke uit.

“Alle te verloten kavels zijn dan al bouwrijp. Maar bij ‘build to order’ zit je nog in een eerdere fase van de gebiedsontwikkeling. Hierdoor kun je in samenspraak met de gemeente zelf de ligging en grootte bepalen van de kavel die je koopt.”

Verkoop van vrije sector kavels in Lemmer en Oosterzee Dit najaar zijn er twee kaveluitgiftes in De Fryske Marren: in Lemmer en Oosterzee. In Lemmer komen er in de wijk Tramdijk Oost 33 kavels beschikbaar. In Oosterzee gaat het om acht kavels die bestemd zijn voor halfvrijstaande woningen en één grote vrijstaande kavel. De komende jaren volgen er ook kaveluitgiftes in Balk en de nieuwe woonwijken Wyldehoarne en Sevenwolden in Joure en Broek Zuid.

Zodra de kavels op de markt komen, zijn ze voor iedereen te bekijken op wonenindefryskemarren.nl.

Via deze website kunt u zich ook inschrijven voor de nieuwsbrief ‘Nieuwbouwkavels’. Zo blijft u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

18

Informatiebijlage gemeente De Fryske Marren AUGUSTUS 2024

VEILIG ZWEMMEN in De Fryske Marren FOTO: GEWOAN DWAAN - DOUWE BIJLSMA

FOTO: R.U. BERGSMA

Wat is er fijner dan op een warme zomerdag te ontspannen op het strand en daarna af te koelen in natuurwater?

Zwemliefhebbers kunnen in gemeente De Fryske Marren hun hart ophalen! Er is immers water en strand genoeg.

Maar let op: niet elk water is geschikt om in te zwemmen.

De Hege Gerzen

Sommige plekken zijn te diep, andere zijn privéterrein en dan zijn er ook nog allerlei bacteriën die je ziek kunnen maken. Om de veiligheid van inwoners te garanderen, adviseert de gemeente om op officiële zwemlocaties te zwemmen.

10 officiële zwemlocaties

In en rond havens en bij sluizen zie je vaak waarschuwingsborden staan die aangeven dat je er niet mag zwemmen vanwege het vaarverkeer. Dit is, net als van een brug afspringen, ronduit gevaarlijk. “Als je op een veilige manier verkoeling wilt zoeken, ga dan naar één van de tien officiële zwemlocaties.

De gemeente zorgt voor het onderhoud van deze strandjes en de waterkwaliteit wordt regelmatig gecontroleerd”, zegt Piet Visser, namens gemeente De Fryske Marren beheerder van de officiële zwemlocaties. “Ook vind je er informatieborden waarop je bijvoorbeeld kunt lezen hoe diep het water is en waar – indien aanwezig − de toiletten zijn.”

Strand Lemmer

‘Als de waterkwaliteit onvoldoende is, kun je daar behoorlijk ziek van worden’ provincie de waterkwaliteit op de officiële zwemlocaties.

Dit doen ze in opdracht van de FUMO – de Friese Uitvoeringsdienst Milieu en Omgeving. Als uit de metingen blijkt dat er blauwalg of E. coli in het water zit, kunnen mensen daar behoorlijk ziek van worden. Denk aan misselijkheid, diarree of een branderig gevoel op de huid.

Waterkwaliteit

Elk twee weken meten medewerkers van de

Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: Kijk voor het actuele gemeentenieuws op: www.defryskemarren.nl www.defryskemarren.nl

In het ergste geval kan het zelfs nierschade veroorzaken.

Piet: “Als de waterkwaliteit onvoldoende is, plaatst de FUMO op de betreffende locatie waarschuwingsborden en wordt een negatief zwemadvies gegeven. Pas als de kwaliteit van het water weer in orde is, worden de borden weggehaald en kan er weer veilig gezwommen worden.”

Beach cleaning

Om de officiële zwemlocaties veilig en netjes te houden, wordt er regelmatig schoongemaakt. “Soms liggen er dode vissen of stukken riet aan de waterkant, en helaas laten mensen ook wel eens afval achter op het strand.

Als ik dat zie, of een melding krijg van het wijkteam, zorg ik ervoor dat de rommel wordt opgeruimd”, vertelt Piet.

“Op het strand in Lemmer rijdt in het hoogseizoen zelfs regelmatig een beach cleaner rond. Die haalt rotzooi zoals stukjes glas uit het zand, zodat strandgasten zich niet bezeren.”

In het voorjaar worden alle gemeentelijke stranden gefreesd. Gebeurt dat niet, dan wordt het strand vies en gevaarlijk, en lijkt het naar verloop van tijd steeds meer op een grasveld. “De officiële zwemlocaties moeten schoon en veilig zijn, zodat onze inwoners ervan kunnen genieten”, stelt Piet. “Het zou fijn zijn als iedereen zijn of haar rommeltjes − zoals peuken, rietjes, verpakkingen, dopjes en lipjes van blikjes – bij het verlaten van het strand in de afvalbakken gooit.”

Officiële zwemlocaties in gemeente De Fryske Marren • Put van Nederhorst, Joure • Skipsleat, Joure • Langwarder Wielen, Langweer • De Lange Hoek, Elahuizen • Tsjûkemar, De Ulesprong, Sint Nicolaasga • Iselmar, De Hege Gerzen, Oudermirdum • Sleattemermar, Balk • Tsjûkemar, Delfstrahuizen • I selmar, Lemster strand, Lemmer • Snitsermar, Terherne Kijk voor de actuele waterkwaliteit op zwemwater.nl