เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

GIT TRADE REVIEW

INFORMATION CENTER ISSUE 4 / 2009

สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA) ความเปนมา1 อาเซียน (Association of South East Asian Nations: ASEAN) คือ สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งได้สถาปนาขึ้นตามปฏิญญาอาเซียนเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2510 ประกอบด้วยสมาชิกแรกเริม่ 5 ประเทศคือ สาธารณรัฐ อิ น โดนี เซี ย สหพั นธรั ฐ มาเลเซี ย สาธารณรั ฐ ฟิ ลิ ป ปิ น ส์ สาธารณรัฐสิงคโปร์ และราชอาณาจักรไทย ได้มีการท�า ความตกลงว่าด้วยการให้สทิ ธิพเิ ศษทางการค้าของอาเซียนขึน้ เมือ่ วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2520 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลปิ ปินส์ โดยมีวตั ถุประสงค์ทจี่ ะร่วมมือและให้ความอนุเคราะห์แก่กนั และกันในทางเศรษฐกิจและการค้า เพือ่ ใช้ประโยชน์จากทรัพยากร ทีม่ อี ยูใ่ นภูมภิ าคอาเซียนให้มากทีส่ ดุ ซึง่ ความตกลงดังกล่าวนี้ เริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2521 เป็นต้นมา ต่อมาบรูไน ดารุสซาลาม ได้เข้าเป็นสมาชิกอาเซียนเมือ่ วันที่ 7 มกราคม 2527 สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามได้เข้าเป็น สมาชิกเมือ่ วันที่ 28 กรกฎาคม 2538 สาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนลาวและสหภาพพม่าได้เข้าเป็นสมาชิกเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2540 ล่าสุดราชอาณาจักรกัมพูชาได้เข้าเป็น สมาชิกเมือ่ วันที่ 30 เมษายน 2542 ปัจจุบนั อาเซียนมีสมาชิก รวม 10 ประเทศ และมีประชากรรวมประมาณ 500 ล้านคน จากการให้สทิ ธิพเิ ศษทางการค้าภายใต้ระบบการแลกเปลีย่ น สิทธิพิเศษทางการค้าอาเซียนหรือ ASEAN PTA (ASEAN Preferential Trading Arrangement) ด้วยการลดหย่อน อัตราภาษีศลุ กากรขาเข้าส�าหรับสินค้าบางอย่างแก่กนั และกัน ซึง่ เริม่ ตัง้ แต่วนั ที่ 1 มกราคม 2521 นัน้ ปรากฏว่ารายการสินค้า ทีใ่ ห้สทิ ธิพเิ ศษฯ มักไม่ตรงกับความต้องการของแต่ละประเทศ สมาชิกเป็นเหตุให้การค้าไม่ขยายตัวมากเท่าที่ควร ดังนั้น ในการประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) ครั้งที่ 4 เมือ่ วันที่ 27-28 มกราคม 2535 ณ สิงคโปร์ อาเซียนได้ตกลง

1

ทีจ่ ะจัดตัง้ เขตการค้าเสรีอาเซียนหรือ AFTA (ASEAN Free Trade Area) ขึน้ โดยได้รว่ มลงนามในข้อตกลงว่าด้วยการใช้ อัตราภาษีศลุ กากรพิเศษทีเ่ ท่ากันส�าหรับเขตการค้าเสรีอาเซียน (Agreement on the Common Effective Preferential Tariff (CEPT) Scheme for the ASEAN Free Trade Area) ทั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อขยายการค้าภายในอาเซียน จูงใจการลงทุนจากต่างประเทศมาสู่ภูมิภาค และเสริมให้มี การปรับโครงสร้างภาษีศลุ กากรเพือ่ ประสิทธิภาพการผลิตของ ประเทศสมาชิก ตลอดจนเพิ่มอ�านาจต่อรองของอาเซียนใน เวทีการเจรจาระหว่างประเทศ

สัญลักษณ์อาเซียน

กระทรวงพาณิชย์. กรมการค้าต่างประเทศ.

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

1

การลดภาษี รายการสินค้าทีน่ ำ� มาลดภาษีศลุ กากรระหว่างกันภายใต้ CEPT แบ่งเป็น (1) บัญชีลดภาษี (Inclusion List: IL) คือ รายการสินค้าที่ ประเทศสมาชิกน�ำมาลดภาษีระหว่างกัน ซึง่ จะได้รบั สิทธิ ประโยชน์ตามความตกลง CEPT ทัง้ นีก้ ำ� หนดการและ ขัน้ ตอนการลดภาษีให้เหลืออัตราร้อยละ 0-5 จะด�ำเนิน ตามแผนการ โดยจ�ำแนกตามกลุ่มสินค้า 2 กลุ่มได้แก่ - กลุม่ สินค้าเร่งลดภาษี (Fast Track) จะต้องลดภาษี ลงเหลือร้อยละ 0-5 ภายในเวลา 7 ปี ประกอบ ด้วยสินค้า 15 กลุ่มได้แก่ น�้ำมันพืช เคมีภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์ยาง เยื่อกระดาษ ผลิตภัณฑ์เซรามิค และแก้ว แคโทดที่ท�ำจากทองแดง เฟอร์นิเจอร์ ไม้และหวาย ปูนซีเมนต์ ปุย๋ เภสัชภัณฑ์ พลาสติก ผลิตภัณฑ์หนัง สิ่งทอ อัญมณีและเครื่องประดับ2 และเครือ่ งอิเล็กทรอนิกส์ โดยมีหลักการคือ สินค้า ทีม่ อี ตั ราภาษีสงู กว่าร้อยละ 20 ให้ลดลงเหลือ 0-5 ภายในปี 2543 และส�ำหรับสินค้าที่มีอัตราภาษี ร้อยละ 20 หรือต�่ำกว่าให้ลดลงเหลือ 0-5 ภายใน ปี 2541 - กลุม่ สินค้าลดภาษีปกติ (Normal Track) ซึง่ ประกอบ ด้วยสินค้าส่วนใหญ่ภายใต้ AFTA จะต้องลดภาษี ลงเหลือร้อยละ 0-5 ภายใน 10 ปี โดยมีขนั้ ตอนลด ภาษีคือ สินค้าที่มีอัตราภาษีสูงกว่าร้อยละ 20 ให้ ลดเหลือ 0-5 ภายในปี 2546 และส�ำหรับสินค้าที่ มีอัตราภาษีในระดับร้อยละ 20 หรือต�่ำกว่าให้ลด ลงเหลือร้อยละ 0-5 ภายในปี 2543 อนึง่ จากการประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียนอย่าง ไม่เป็นทางการซึง่ มีขนึ้ ในช่วงการประชุมสุดยอดอาเซียน อย่างไม่เป็นทางการเมือ่ เดือนพฤศจิกายน 2542 ประเทศ สมาชิกอาเซียนเดิม 6 ประเทศ ซึง่ ได้แก่ บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลปิ ปินส์ สิงคโปร์ และไทย ได้ตกลงลดภาษี ทัง้ หมดให้เหลืออัตราร้อยละ 0 ในปี 2553 และส�ำหรับ ประเทศสมาชิกใหม่ในปี 2558 โดยอาจยืดหยุ่นบาง รายการได้จนถึงปี 2561

2

(2) บัญชียกเว้นภาษีชวั่ คราว (Temporary Exclusion List: TEL) ประเทศสมาชิกสามารถขอสงวนสิทธิการลดภาษี ชัว่ คราวได้ แต่ตอ้ งทยอยน�ำสินค้าในบัญชีนมี้ าไว้ในตาราง ลดภาษีของ AFTA ในแต่ละปีเป็นจ�ำนวนเท่าๆ กัน ทัง้ นี้ ประเทศสมาชิกอาเซียนเดิม 6 ประเทศไม่มสี นิ ค้าใน TEL แล้ว ส่วนประเทศสมาชิกอาเซียนใหม่ 4 ประเทศต้อง ทยอยโอนรายการสินค้าใน TEL เข้า IL โดยเวียดนาม เริม่ จากปี 2543 เสร็จสิน้ ในปี 2549 ลาวและพม่าเริม่ จาก ปี 2545 ให้เสร็จสิ้นในปี 2551 และกัมพูชาเริ่มจากปี 2547 ให้เสร็จสิ้นในปี 2553 (3) บั ญ ชี อ ่ อ นไหว (Sensitive List: SL) และบั ญ ชี อ่อนไหวสูง (Highly Sensitive List) ประเทศสมาชิก จะน�ำบัญชีรายการสินค้าอ่อนไหวและอ่อนไหวสูงเข้ามา ลดภาษีชา้ ทีส่ ดุ โดยสินค้าในบัญชีออ่ นไหวจะมีอตั ราภาษี ไม่เกินร้อยละ 5 ส่วนสินค้าในบัญชีออ่ นไหวสูงลดภาษี ลงในระดับที่ต้องตกลงกัน อย่างไรก็ตาม อัตราภาษี สุดท้ายต้องเหลือร้อยละ 0 (4) บัญชียกเว้นทั่วไป (General Exception List: GE) รายการสินค้าในบัญชีนไี้ ด้รบั การยกเว้นจากการลดภาษี ซึ่งได้แก่ สินค้าที่เกี่ยวข้องกับการปกป้องความมั่นคง ศีลธรรม ชีวิตและสุขภาพของมนุษย์ สัตว์ และพืช สินค้าทีม่ คี ณ ุ ค่าทางประวัตศิ าสตร์ ศิลปะ และโบราณคดี ทั้งนี้ผู้น�ำอาเซียนได้ประกาศใช้มาตรการกระตุ้นการ ลงทุนจากต่างประเทศและฟืน้ ฟูเศรษฐกิจทีเ่ รียกว่า มาตรการ เข้มข้น (Bold Measures) ส่งผลให้มีการเร่งรัดการจัดตั้ง AFTA เพือ่ สร้างความเชือ่ มัน่ ให้แก่ภมู ภิ าคอาเซียนและใน การประชุมสุดยอดอาเซียนอย่างไม่เป็นทางการครั้งที่ 3 ในปี 2542 ผู้น�ำอาเซียนได้ตกลงให้อาเซียนลดภาษีเหลือ ร้อยละ 0 ทุกรายการภายในปี 2553 ส�ำหรับสมาชิกอาเซียน เดิม 6 ประเทศ ส่วนสมาชิกใหม่ 4 ประเทศอันได้แก่ กัมพูชา ลาว พม่า เวียดนาม จะมีอตั ราภาษีในปี 2553 ไม่เกินร้อยละ 5 และอัตราร้อยละ 0 ภายในปี 2558

อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย บรรจุสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับบางรายการไว้ในกลุ่มสินค้าลดภาษีปกติ

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

การใช้สิทธิประโยชน์ ผูส้ ง่ ออกทีต่ อ้ งการใช้สทิ ธิประโยชน์จาก AFTA จะต้อง ขอหนังสือรับรองถิ่นก�ำเนิดสินค้าแบบ ดี (Form D) จาก กรมการค้าต่างประเทศ3 โดยสินค้าที่จะได้รับสิทธิพิเศษฯ ภายใต้ CEPT จะต้องมีคุณสมบัติดังนี้ - อยู่ในบัญชีรายการสินค้าลดภาษีของประเทศสมาชิก อาเซียนผู้น�ำเข้า - เป็นไปตามหลักการลดภาษีต่างตอบแทน กล่าวคือ อัตราอากรร่วม (CEPT) ของสินค้าประเภทหรือชนิด เดียวกันในประเทศสมาชิกอาเซียนนัน้ จะต้องไม่เกิน อัตราตามราคาร้อยละ 20

- มีคุณสมบัติถูกต้องตามกฎว่าด้วยแหล่งก�ำเนิดสินค้า (Rule of Origin) และหลักเกณฑ์การขนส่งโดยตรง4 (Direct Consignment) - มี Form D ที่กรมการค้าต่างประเทศออกให้ไปแสดง ต่อศุลกากรของประเทศอาเซียนผู้น�ำเข้า

หนังสือรับรองถิ่นก�ำเนิดสินค้าแบบดี (Form D)

(ด้านหน้า) (ด้านหลัง) 3

สอบถามเพิ่มเติมที่ส�ำนักสิทธิประโยชน์ทางการค้าชั้น 6 (โทร 02-547-4872) ส�ำนักบริหารการน�ำเข้าชั้น 14 (โทร 02-547-4808-9) อาคาร กรมการค้าต่างประเทศ หรือ AFTA Hotline 1385 หรือ www.dft.go.th

สินค้านัน้ ถูกส่งไปยังประเทศผู้น�ำเข้าโดยไม่ผ่านประเทศอื่นนอกสมาชิกอาเซียนเลย กรณีสินค้าถูกส่งผ่านประเทศนอกอาเซียนซึ่งจะถือว่าถูก ต้องตามหลักเกณฑ์การขนส่งโดยตรงก็ต่อเมื่อการส่งผ่านนัน้ มีเหตุผลเนื่องจากความจ�ำเป็นทางภูมิศาสตร์หรือเส้นทางขนส่งบังคับ ทั้งนี้สินค้า จะต้องไม่ถูกน�ำออกซื้อขายหรือใช้บริโภคในประเทศที่สินค้าถูกส่งผ่านและจะต้องไม่ถูกกระท�ำการอื่นใดมากไปกว่าการขนถ่ายสินค้าขึ้นและลง จากยานพาหนะ หรือจากการกระท�ำใดๆ ที่จ�ำเป็นเพื่อรักษาสภาพของสินค้าให้อยู่ในสภาพดีเท่านัน้

4

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

3

หนังสือรับรองแหล่งก�ำเนิดสินค้าจะต้องปราศจากรอยลบ หรือรอยพิมพ์ทบั การแก้ไขใดๆ จะต้องกระท�ำโดยพิมพ์ฆา่ ข้อความที่ไม่ถูกต้องออกและพิมพ์ข้อความที่ถูกต้องใหม่ การแก้ไขดังกล่าวจะต้องได้รบั ความเห็นชอบจากเจ้าหน้าที่ ผูม้ อี ำ� นาจลงนามหนังสือรับรองแหล่งก�ำเนิดสินค้าและต้อง ได้รบั การรับรองโดยหน่วยงานผูม้ อี ำ� นาจออกหนังสือรับรอง แหล่งก�ำเนิดสินค้า ส่วนช่องว่างที่ไม่ได้ใช้ให้ขีดเส้นปิดกั้น เพื่อป้องกันการเพิ่มเติมข้อความในภายหลัง หรือให้ออก หนังสือรับรองแหล่งก�ำเนิดสินค้าฉบับใหม่ทดแทนฉบับเดิม ที่มีข้อผิดพลาด ทัง้ นีส้ นิ ค้าอุตสาหกรรมซึง่ ครอบคลุมสินค้าอัญมณีและ เครือ่ งประดับนัน้ จะต้องยืน่ แบบขอรับการตรวจรับรองคุณสมบัติ การได้แหล่งก�ำเนิดสินค้าก่อนยืน่ ขอ Form D โดยเอกสาร ส�ำคัญที่ใช้ในการยื่นขอ Form D ได้แก่ ผลการตรวจสอบ คุณสมบัตทิ างด้านถิน่ ก�ำเนิดของสินค้า ต้นฉบับบัญชีราคา สินค้า (Invoice) หรือส�ำเนา คูฉ่ บับเอกสารการขนส่งสินค้า ไปต่างประเทศหรือส�ำเนาคู่ฉบับเอกสารดังกล่าว

วิธีการยื่นแบบขอรับการตรวจคุณสมบัติฯ - ยืน่ เอกสารด้วยตนเองทีส่ ำ� นักบริการการค้าต่างประเทศ ชั้น 3 กรมการค้าต่างประเทศ - ยื่นค�ำรับรองข้อมูลการผลิตฯ ผ่านทางอินเทอร์เน็ต ไปยังกลุ่มตรวจสอบรับรองแหล่งก�ำเนิดสินค้า ชั้น 14 ส�ำนักบริหารการน�ำเข้า กรมการค้าต่างประเทศ - ยืน่ เอกสารทีส่ ำ� นักงานการค้าต่างประเทศในส่วนภูมภิ าค (6 แห่งได้แก่ เชียงใหม่ สงขลา ชลบุรี สระแก้ว หนองคาย และเชียงราย) ผลการตรวจสอบคุณสมบัตฯิ มีอายุใช้ได้ 2 ปีนบั ตัง้ แต่ วันทีก่ รมการค้าต่างประเทศรับรองผลการตรวจสอบ นอกจากนี้ ผูผ้ ลิตและ/หรือผูส้ ง่ ออกทีย่ นื่ ขอ Form D จะต้องเก็บรักษา เอกสารที่เกี่ยวข้องเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 ปีนับจากวันที่ ออก Form D ดังกล่าว

แบบขอรับการตรวจคุณสมบัติทางด้านถิ่นก�ำเนิดสินค้าเพื่อขอให้สิทธิพิเศษทางด้านภาษีศุลกากร ��

1. ��

1.1 ��/ ��/�� (��) ........................................................................................................ (��) ........................................................................................................ 1.2 �� ............................................................................................................................................. �� ............................................................�� ........................................................... 1.3 �� .................................................................................................................. 1.4 �� .................................................................................................................

2. �� 2.1

�� ................................................................................................................................. �� ................................................................................................. �� ..................................... �� .......................................................................................................................... 2.2 �� 2.3 �� ............................................................... 3. �� (��) .......................................................................................................................... (��) .......................................................................................................................... ��............................................��............................................................................. 4. �� 4.1 �� GSP �� 4.2 �� CEPT �� 4.3 �� GSTP �� GSTP 4.4 �� FTA �� - �� - �� - �� 5. ��

�� ............................................... ��..................................................... �� ..................................................... �� ........................................................................................ �� ...............��.................................................�......................................................�� /��/��...��..................................................................................................�� 3.�� 1. �� (��)....................................................................................................................................................................... �� (��)....�........................................................................��.......................................................................... �� (6��)........................................ ��.........��................................................................................................. �� 2. �� (��/�� ) ......................................................................................................................................... �� GSTP ..............................................................��...............................................................................��..................................... FTA �� - �� ....................................................�................................................................................................................................... FTA �� - �� ..��.��.... FTA �� - ��

�� .............................................................. �� .................................................................................................................................................................. 3. �� (�� ) ��................................�� .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... �� .......................................................................................................................................................................................... �� ................................................... .......................................................................................................................................................................................... �� .................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... ��.............................................................. �� .............................................................. .......................................................................................................................................................................................... ( .................................................................) (�.................................................................) �� .......................................................................................................................................................................................... (��) ......................................................................................................................................................................................... *** �� *** .......................................................................................................................................................................................... �� .......................................................................................................................................................................................... �.�.2548

(แผ่นที่ 1)

��.....................................��

�� : 1. �� 2. �� 3. �� (6 ��) ��

(แผ่นที่ 2)

4

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

-2-

-4-

***�� 4. ��

*** ��

�� 6. *** �� 6. ��

�� 5. �� 6.

4. �� 1 �� -36. �� 1 �� /��/�� 5. �� 1 �� : �� / �� (US $)��/��/�� 6.1 �� (�� 4.) ...��.. ��/�� (US $) �� / �� (US $) �� 6.1.1 �� ...��... �� /�� (US $) �� 6.1.2 �� ...��... 6.2 �� (�� 5.) ...��... 6.3 �� 1 �� .�. 6.4 �� .��. 6.5 �� (Ex-works Price) (�� 6.1+6.2+6.3+6.4) = .......................�... 6.6 �� 1 �� .��. 6.7 �� F. O. B. (�� 6.5+6.6) = .............................. 6.8 �� = ..........................% (�� 6.2 �� 6.5 �� 100) 6.9 �� F. O. B. = ..........................% (�� 6.2 �� 6.7 �� 100) 6.10 �� F. O. B. = ..............�...�.% (100 �� 6.9) �� (US$) �� 1. �� : 1. ��/��/�� 1 �� 2. �� 2. �� 3. �� 3. �� 4. ��/��/�� (VAT) �� (US$)4. �� 5. �� 5 �� : 1. ��/��/�� 1 �� .......................��..�..��..�. ��.................................................................... 6. �� /�� (...........................................�....�...�......) (......................�...................�..................) �� .��..��.. ��.��.. 2. ��/��/�� C.I.F. 7. �� 3. ��/��/�� /��/�� (��) �� (VAT)

(แผ่นที่ 3)

4. �� 5. �� /��/��

(แผ่นที่ 5)

(แผ่นที่ 4)

กรณีการน�ำเข้าสินค้าภายใต้ AFTA ศุลกากรจะด�ำเนินการ ตรวจพิสจู น์ถนิ่ ก�ำเนิดสินค้าโดยพิจารณาเอกสารต่างๆ ได้แก่ - Form D ซึ่งจะต้องมีอายุไม่เกิน 1 ปีนับจากวันที่ออก และถูกต้องตามหลักเกณฑ์อาทิ การส� ำแดงข้อมูล ครบถ้วนทุกช่อง การส�ำแดงหลักเกณฑ์การได้ถนิ่ ก�ำเนิด ใน Form D เลขที่ Form D ลายเซ็นของเจ้าหน้าที่ ผู้มีอ�ำนาจลงนามและตราประทับซึ่งต้องแจ้งไว้กับ ศุลกากรก่อน มิฉะนัน้ จะถือว่าเจ้าหน้าที่นนั้ ไม่มีสิทธิ์ ในการออก Form D - บัญชีราคาสินค้าหรือ Invoice ซึง่ มีขอ้ มูลตรงกับทีร่ ะบุ ใน Form D - ใบตราส่งหรือ Bill of Lading/Airway Bill ตรงตามที่ ระบุใน Form D - บัญชีการบรรจุหีบห่อหรือ Packing List ตรงตามที่ ระบุใน Form D - เอกสารอืน่ ๆ (หากมี) เช่น L/C, Catalogues, Product Specif ication, Ingredients เป็นต้น

5

ทัง้ นีผ้ นู้ ำ� เข้ามีหน้าทีต่ อ้ งเก็บเอกสารการน�ำเข้า (ไม่จำ� เป็น ต้องเก็บในรูปเอกสาร แต่อาจอยู่ในสื่อรูปแบบใดๆ ก็ได้) ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับแต่วันน�ำเข้าเพื่อการตรวจสอบจาก ศุลกากรในภายหลังโดยเฉพาะอย่างยิง่ ส�ำเนาหนังสือรับรอง ถิ่นก�ำเนิดสินค้าและเอกสารอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการได้รับ สิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรภายใต้ AFTA อย่างไรก็ตาม สินค้าทีม่ มี ลู ค่าไม่เกิน 200 เหรียญสหรัฐฯ ตามราคา F.O.B.5 ได้รบั ยกเว้นการใช้ Form D โดยผูส้ ง่ ออก เขียนค�ำร้องรับรองตนเอง ส่วนผูน้ ำ� เข้าแสดงหนังสือรับรอง จากผู้ส่งออกว่า สินค้าดังกล่าวมีแหล่งก�ำเนิดในประเทศ สมาชิกอาเซียนที่เป็นผู้ส่งออกนัน้

หมายถึง มูลค่าสินค้า ณ ท่าอากาศยานหรือสถานที่ที่ท� ำการส่งออก ซึ่งรวมถึงค่าขนส่งจากผู้ผลิตถึงท่าอากาศยานหรือสถานที่ที่ท� ำ การส่งออกนัน้ ราคา F.O.B. คิดโดยการบวกรวมมูลค่าวัตถุดิบ ต้นทุนการผลิต ก�ำไร และต้นทุนอื่นๆ

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

5

กฎว่าด้วยแหล่งก�ำเนิดสินค้าภายใต้ข้อตกลง CEPT กฎทั่วไปส�ำหรับการใช้สิทธิประโยชน์ตาม AFTA คือ สินค้าต้องมีมลู ค่าเพิม่ หรือต้นทุนการผลิตในประเทศไม่ตำ�่ กว่า ร้อยละ 40 ของราคาส่งออก หรือสินค้านั้นได้ผ่านการ แปรสภาพโดยการเปลีย่ นพิกดั อัตราศุลกากรในระดับ 4 หลัก กรณีวัตถุดิบมาจากประเทศสมาชิกอาเซียนสามารถใช้ กฎแหล่งก�ำเนิดสะสมได้โดยจะต้องมี Form D ซึง่ แสดงว่า เป็นการน�ำเข้ามาเพือ่ ผลิตและรวมแหล่งก�ำเนิดสะสมแนบ มาด้วย

อย่างไรก็ตาม สินค้าอัญมณีและเครือ่ งประดับมีเกณฑ์ ก�ำหนดการได้แหล่งก�ำเนิดสินค้าเฉพาะ (Product Specif ic Rules) ดังแสดงในตาราง

สูตรในการค�ำนวณสัดส่วนมูลค่าของอาเซียน (Regional Value Content: RVC)

RVC =

ราคา FOB - มูลค่าวัตถุดิบ ชิ้นส่วน หรือผลิตผลที่ไม่ได้แหล่งก�ำเนิด ราคา FOB

พิกัด สินค้า 7101.10 ไข่มุกธรรมชาติ 7101.21 ไข่มุกเลี้ยงยังไม่ได้คัดหรือตกแต่ง 7101.22 ไข่มกุ เลี้ยงคัดหรือตกแต่งแล้ว 7102.10 เพชรยังไม่ได้คัด 7102.21 เพชรทีใ่ ช้ในอุตสาหกรรม -ยังไม่ได้ตกแต่งหรือเพียงแต่เลื่อยหรือท�ำให้แยก 7102.29 เพชรที่ใช้ในอุตสาหกรรม -อื่นๆ 7102.31 เพชรก้อน 7102.39 เพชรเจียระไนแล้ว 7103.10 พลอยก้อน 7103.91 พลอยเนือ้ แข็งเจียระไนแล้ว 7103.99 พลอยเนื้ออ่อนเจียระไนแล้ว 7104.10 อัญมณีสังเคราะห์ประเภทพีเอโซอิเล็กทริก -ควอร์ตซ์ 7104.20 อัญมณีสังเคราะห์อื่นๆ ที่ยังไม่ได้เจียระไน 7104.90 อัญมณีสังเคราะห์เจียระไนแล้ว 7108.20 ทองค�ำ (เงินตรา) 7112.30 เถ้าที่มีโลหะมีค่าหรือสารประกอบโลหะมีค่า

6

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

x 100%

กฎว่าด้วยแหล่งก�ำเนิดสินค้า ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 2 หลัก มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 2 หลัก มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด

พิกัด สินค้า 7112.91 เศษหรือผงทองค�ำ 7112.92 เศษหรือผงของแพลทินัม 7112.99 เศษหรือผงของโลหะมีค่าอื่นๆ นอกจากทองค�ำ และแพลทินัม 7113.11 เครื่องประดับเงิน 7113.19 7113.20 7114.11 7117.11 7117.19 7117.90

กฎว่าด้วยแหล่งก�ำเนิดสินค้า ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด ได้มาหรือผลิตขึ้นโดยใช้วัตถุดิบภายในประเทศผู้ส่งออกทั้งหมด

มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก เครื่องประดับที่ท�ำจากโลหะมีค่าอื่นๆ มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า นอกจากเงิน ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก เครื่องประดับท�ำด้วยโลหะสามัญหุ้มติดด้วย มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า โลหะมีค่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก เครื่องเงิน มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก เครื่องประดับเทียมท�ำด้วยโลหะสามัญประเภท มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า กระดุมข้อมือเชิ้ตและสตัด ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก เครื่องประดับเทียมท�ำด้วยโลหะสามัญประเภท มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า อื่นๆ นอกจากกระดุมข้อมือเชิ้ตและสตัด ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก เครื่องประดับเทียมอื่นๆ มีสัดส่วนของวัตถุดิบที่มีแหล่งก�ำเนิดจากประเทศสมาชิกนัน้ ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40 หรือผ่านกระบวนการแปรสภาพโดยเปลี่ยนพิกัดฯ ในระดับ 6 หลัก

ที่มา: ส�ำนักเลขาธิการอาเซียน (http://www.aseansec.org)

การส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับไทยไปตลาดอาเซียน ปัจจุบนั ประเทศไทยส่งออกสินค้าอัญมณีและเครือ่ งประดับ ไปยังกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียนเดิม (บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลปิ ปินส์ และสิงคโปร์6) ในสัดส่วนต�ำ่ กว่าร้อยละ 1 ของมูลค่าส่งออกไปตลาดโลกหรือมีมูลค่าการส่งออกรวม 2.2 พันล้านบาท7 โดยส่วนใหญ่เป็นการส่งออกโลหะทองค�ำ ไปยังประเทศสิงคโปร์และมาเลเซีย ขณะทีก่ ารส่งออกไปยัง อินโดนีเซียและฟิลิปปินส์มีสินค้าหลักเป็นวัตถุดิบเช่นกัน โดยสินค้าส่งออกไปยังอินโดนีเซียประมาณร้อยละ 70 เป็น อัญมณีสงั เคราะห์ และสินค้าหลักทีส่ ง่ ออกไปยังฟิลปิ ปินส์ สัดส่วนประมาณร้อยละ 90 คือเพชรและไข่มกุ ส่วนสินค้า ที่ส่งออกไปยังบรูไนเกือบทั้งหมดคือเครื่องประดับทอง หากพิจารณาการส่งออกสินค้าส�ำเร็จรูปไปยังกลุม่ ประเทศ สมาชิกอาเซียนเดิมพบว่า เครื่องประดับแท้เป็นสินค้าที่มี ศักยภาพสูงโดยเฉพาะเครือ่ งประดับทองซึง่ เป็นสินค้าหลัก ในหมวดสินค้าส�ำเร็จรูปทีส่ ง่ ออกไปยังตลาดอาเซียนดังกล่าว (ยกเว้นฟิลปิ ปินส์และอินโดนีเซียทีม่ กี ารส่งออกเครือ่ งประดับแท้จากประเทศไทยเป็นเครือ่ งประดับเงินในสัดส่วนร้อยละ 98 และ 49 ตามล�ำดับ) 6

แม้วา่ กลุม่ ประเทศสมาชิกอาเซียนเดิมได้ปรับลดอัตราภาษี น�ำเข้าลงเป็นล�ำดับจนกระทัง่ สินค้าอัญมณีและเครือ่ งประดับ ทุกรายการมีอัตราเหลือศูนย์แล้วในปี 2553 นี้โดยเฉพาะ อย่างยิง่ บรูไนและอินโดนีเซียทีเ่ พิง่ ปรับลดจนเหลืออัตราศูนย์ เป็นปีแรก หากแต่ความต้องการส่งออกไปยังกลุ่มประเทศ อาเซียนเหล่านี้ภายใต้สิทธิประโยชน์ด้านภาษีตามความ ตกลง AFTA หรือการออกหนังสือรับรองถิ่นก�ำเนิดสินค้า Form D กลับอยู่ในอัตราต�่ำ กล่าวคือไม่ถึงร้อยละ 5 ของ มูลค่าการส่งออกสินค้าอัญมณีและเครือ่ งประดับไปยังตลาด กลุม่ นีอ้ นั อาจมีสาเหตุมาจากอัตรา CEPT ไม่แตกต่างจาก อัตราปกติหรือ MFN Rate ซึง่ ไม่ตอ้ งยืน่ ขอ Form D หรือ อาจเนือ่ งมาจากผูป้ ระกอบการไทยละเลยการท�ำตลาดภายใน ภูมิภาคอย่างจริงจัง

เรียงตามอักษรของชื่อประเทศในภาษาอังกฤษ

ข้อมูลการส่งออกปี 2552

7

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

7

อัตราภาษีปกติ (MFN Rate) สินค้าอัญมณีและเครื่องประดับรายการส�ำคัญของประเทศสมาชิกอาเซียนเดิม รายการสินค้า ไข่มุก เพชรก้อน เพชรเจียระไน พลอยก้อน พลอยเนื้อแข็งเจียระไน พลอยเนื้ออ่อนเจียระไน อัญมณีสังเคราะห์ โลหะเงิน โลหะทองค�ำ แพลทินัม เครื่องประดับเงิน เครื่องประดับแท้อื่นๆ (นอกจากเงิน) เครื่องประดับเทียม

บรูไน 5 5 5 5 5 5 0-5 0 0 0 5 5 5

อินโดนีเซีย 15 0 5 0 0 0 5 0-5 0-10 0-10 15 15 10-15

มาเลเซีย 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 0-20

ฟิลิปปินส์ 10 3 3 3 3 3 3 3 3 3 10* 10* 10*

สิงคโปร์ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

ไทย 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 20** 20** 20

ที่มา: http://www.worldtariff.com หมายเหตุ:

*ส่วนประกอบเรียกเก็บในอัตราร้อยละ 3 **ส่วนประกอบไม่เสียอากร

ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจตกต�ำ่ ในตลาดหลักของสินค้า อัญมณีและเครือ่ งประดับไทยอย่างสหรัฐอเมริกา ยุโรป และ ญีป่ นุ่ อีกทัง้ ช่วงเวลาฟืน้ ตัวทีย่ งั ไม่แน่ชดั ผูป้ ระกอบการไทย ควรให้ความส�ำคัญกับการรุกตลาดอาเซียนอย่างจริงจังโดย เฉพาะประเทศบรูไนทีม่ ฐี านะทางเศรษฐกิจดี (รายได้เฉลีย่ ต่อหัวสูงถึง 50,100 เหรียญสหรัฐฯ อยูใ่ นล�ำดับที่ 9 ของโลก) และน�ำเข้าสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับเพื่อการบริโภค อย่ า งแท้ จ ริ ง อี ก ทั้ ง ยั ง มี อั ต ราภาษี ศุ ล กากรพิ เศษตาม ความตกลง AFTA เป็นศูนย์ทุกรายการแล้วในปี 2553 ในขณะที่การส่งออกไปยังประเทศอินโดนีเซียภายใต้ความ ตกลง AFTA จะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีอากรสูงกว่า ประเทศสมาชิกอาเซียนเดิมอื่นๆ ด้วยอัตราอากรเป็นศูนย์ จากอัตราภาษีปกติทเี่ รียกเก็บสูงสุดในอัตราร้อยละ 15 ดัง รายละเอียดปรากฏในตารางข้างต้น

การขยายฐานการตลาดไปยังกลุม่ ประเทศอาเซียนไม่เพียง ได้รบั สิทธิประโยชน์ทางภาษีภายใต้ความตกลง AFTA เท่านัน้ หากแต่ผู้ประกอบการไทยยังสามารถขยายขอบเขตการใช้ สิทธิประโยชน์ฯ ภายใต้ความตกลงเขตการค้าเสรีอื่นๆ ที่ อาเซียนได้เจรจาไว้และมีผลบังคับใช้แล้ว อาทิ ข้อตกลง เขตการค้าเสรีอาเซียน-จีน ความตกลงอาเซียน-นิวซีแลนด์ออสเตรเลีย ความตกลงอาเซียน-เกาหลีใต้ เป็นต้น รวมไปถึง การขยายการลงทุนไปยังประเทศสมาชิกอาเซียนทีม่ คี วาม ได้เปรียบด้านต้นทุนการผลิต นอกจากนีผ้ ปู้ ระกอบการไทย ควรแสวงหาความร่วมมือทางธุรกิจหรือการสร้างเครือข่าย ทางธุรกิจกับผู้ประกอบการอาเซียนอื่นที่มีจุดแข็งแตกต่าง จากไทย อาทิ ความร่วมมือกับผูป้ ระกอบการมาเลเซียซึง่ มี การท�ำธุรกิจกับภูมภิ าคตะวันออกลางอย่างแน่นแฟ้น ความร่วมมือ กับผูป้ ระกอบการสิงคโปร์ทมี่ คี วามสามารถด้านการท�ำตลาดสูง เป็นต้น

จัดท�ำและเผยแพร่โดย สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) อาคารวิจัยและตรวจสอบอัญมณี ชัน้ 6 ในบริเวณคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถนนพญาไท แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330 โทร 02 218 5470-4 โทรสาร 02 218 5474 เว็บไซต์ www.git.or.th อีเมล์ jewelry@git.or.th

เอกสารฉบับนี้เป็นลิขสิทธิ์ของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) การพิมพ์ซ�้ำหรือการน�ำข้อมูลทั้งหมดหรือ ส่วนหนึง่ ส่วนใดไปเผยแพร่ไม่วา่ จะโดยวิธกี ารใดก็ตาม จะต้องได้รบั การยินยอมเป็นลายลักษณ์อกั ษรจากสถาบันวิจยั และพัฒนาอัญมณีและเครือ่ งประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)

8

เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook