1
Χαιρετισμός του Διευθυντή
ΕΝΟΤΗΤΕΣ Αναζητώντας την ευεξία Συνέντευξη: Ψυχοθεραπεία και έφηβοι Άγχος· μήπως μπορεί να γίνει χρήσιμο; Πανελλήνιες εξετάσεις και διαχείριση άγχους Αιθέρια Έλαια
Δράσεις του σχολείου Τα συμπληρώματα διατροφής «The Tipping Point» Αγροδιατροφή
Μια σύντομη ματιά στην ιστορία της Καρύστου Περί Μύθων Μυθολογία Παγκοσμίως Ερμηνεύοντας τον μύθο: «Θησέας και Μινώταυρος»
Απόψεις μαθητών “Η αλλαγή θα έρθει από τους μαθητές” Eπιστήμη και Ηθική Ευθύνη Αγαπητό μου ημερολόγιο……
Περί τέχνης Διάσημοι ζωγράφοι
Με οργανωμένη και συστηματική δουλειά, με πρωτότυπες και δημιουργικές ιδέες οι μαθητές και οι μαθήτριες του σχολείου μας στήριξαν από την πρώτη στιγμή τη δημιουργία μιας πολυθεματικής ηλεκτρονικής εφημερίδας. Με την καθοδήγηση των υπεύθυνων καθηγητών αποφάσισαν για την ύλη και τα θέματα κάθε τεύχους, καταγράφοντας στιγμιότυπα της σχολικής ζωής και αποτυπώνοντας την άποψή τους για θέματα της καθημερινότητας και της ιστορίας του τόπου τους. Η επικαιρότητα δίνει συχνά την αφορμή για αφιερώματα και άρθρα, για συνεντεύξεις και για προβληματισμό. Επιθυμία όλων μας είναι μέσα από την εφημερίδα μας οι μαθητές να δώσουν το δικό τους στίγμα για θέματα που κινούν το ενδιαφέρον τους και επιλέγουν να σχολιάσουν. Επίσης, να έχουν το θάρρος να διατυπώνουν την άποψή τους, στοιχείο που προσιδιάζει σε κάθε ενεργό και σκεπτόμενο μέλος της κοινωνίας και να δώσουν διέξοδο στη δημιουργικότητά τους . Τέλος, να εξοικειωθούν με την ομαδική εργασία και τη συνεργατικότητα προς επίτευξη ενός κοινού στόχου και να ενισχύσουν τους δεσμούς φιλίας που τους ενώνουν. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω την υποδιευθύντρια κ. Παπαδοπούλου Δήμητρα, τους εκπαιδευτικούς που συμμετέχουν σε αυτή τη δράση, τη συντονίστρια κ. Δούβαλη Ελένη, την κ. Πατσαβούρα Μάγδα, την κ Καλοξύλου Μαργαρίτα και την κ. Διονέλλη Ελένη καθώς και όλους τους μαθητές για την σημαντική συμβολή τους σε αυτή την προσπάθεια. Κάρυστος 18-3-2022 Ο Διευθυντής Πολυχρονίου Γεώργιος
Διαγωνισμοί “ Juvenes Translatores 2022” 10ος Λογ. Διαγωνισμός Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης ‘’ Γρηγόρης Πεντζίκης’’ 10ος Πανελλήνιος Λογ. Διαγωνισμός Πρωτόλειου Διηγήματος του Ιδρύματος Καίτης Λασκαρίδη. 8ος Διαγωνισμός Σκιτσοφρένεια@Pierce 2022
Αποχαιρετισμός Γ’ Λυκείου Ευχαριστίες
Γιατί Carpe diem; Τον τίτλο «Carpe diem» τον εμπνεύστηκα από την ενασχόλησή μας με τη Λατινική γλώσσα. Η φράση σημαίνει «’Αδραξε τη μέρα» και υποδηλώνει την αξία της ζωής. Είναι μια φράση, η οποία μου κέντρισε το ενδιαφέρον, αφού η έννοιά της είναι συμβολική και αντιπροσωπεύει τις νέες γενιές, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν χάσει τις ελευθερίες τους και το νόημα της ζωής. Επομένως, πιστεύω πώς μέσα από αυτό τον τίτλο το σχολείο μας θα περάσει ένα βαθύτερο μήνυμα το οποίο θα δηλώνει τη σημασία του χρόνου αλλά και της ανάγκης να ζούμε κάθε στιγμή σαν να είναι η τελευταία, γιατί ας μην ξεχνάμε πως η ζωή είναι μικρή και πολλές φορές απρόβλεπτη!
Κέλλυ Μπόκαρη (Β1) 1
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΥΕΞΙΑ Συνέντευξη: Ψυχοθεραπεία και έφηβοι 1. Αρχικά πείτε μας λίγα πράγματα για τον εαυτό σας και τί σας έκανε να ασχοληθείτε με την ψυχολογία και αργότερα με την ειδική εκπαίδευση. Με λένε Φανή Τράικου. Είμαι ψυχολόγος και αφηγηματική θεραπεύτρια. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη και τα τελευταία 10 χρόνια περίπου ζω κι εργάζομαι στην Ολλανδία. Από πολύ μικρή θυμάμαι να έχω ερωτήσεις (όπως ίσως έχετε και εσείς), οι οποίες αφορούσαν είτε τον εαυτό μου, είτε τους άλλους. Ήμουν θα έλεγα ένας περίεργος άνθρωπος και ήθελα να ανακαλύψω τον κόσμο και να πάρω σιγά-σιγά απαντήσεις στις ερωτήσεις μου. Νομίζω εξαιτίας όλων αυτών αποφάσισα κάπου εκεί στο Λύκειο πως η Ψυχολογία θα είναι μία από τις βασικές επιλογές μου μετά το τέλος των πανελλαδικών εξετάσεων. Όντως, δήλωσα στο μηχανογραφικό δελτίο τη σχολή Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ως πρώτη επιλογή κι ευτυχώς πέρασα! Από εκεί ξεκίνησε ένα μεγάλο ταξίδι να ανακαλύψω πράγματα κι ευτυχώς σιγά-σιγά έμαθα πολλά, κατάλαβα αρκετά αλλά παράλληλα βλέπω πως ακόμη μαθαίνω κι ακόμη έχω πολλά να καταλάβω! Με την Ειδική Εκπαίδευση αποφάσισα να ασχοληθώ μερικά χρόνια πριν όταν ξεκίνησα να κάνω ένα μεταπτυχιακό στα παιδαγωγικά στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ήθελα πολύ να ασχοληθώ με νεαρές ηλικίες, με παιδιά κι εφήβους. Επίσης ήθελα να μπω και να εργαστώ σε σχολικό πλαίσιο και μέσα από την επαφή μου με παιδιά διαφόρων ηλικιών έμαθα πολλά τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Ας πούμε πως το να δουλεύεις σε σχολείο είναι μεγάλο σχολείο πρώτα απ’ όλα για ‘σένα τον ίδιο! 2. Πόσο σημαντικό κρίνετε το ρόλο της ψυχοθεραπείας στη ζωή των σημερινών νέων; Η ψυχοθεραπεία είναι κλειδί αν έχεις αποφασίσει να ξεκλειδώσεις την πόρτα και να μπεις μες στο δωμάτιο! Τόσο στη ζωή των ενηλίκων όσο και στη ζωή των εφήβων η ψυχοθεραπεία έχει να προσφέρει χρήσιμες συνειδητοποιήσεις και ίσως εκπλήξεις! Οι νέοι άνθρωποι συχνά αναρωτιούνται για πολλά. Είναι λογικό το ότι ακόμα δεν έχουν ξεκαθαρίσει πράγματα για τον εαυτό τους και γενικά για τις ανθρώπινες σχέσεις, γιατί τώρα μαθαίνουν τον εαυτό τους και τους άλλους. Αν αποφασίσουν να μιλήσουν κάποια στιγμή με έναν ψυχολόγο / ψυχοθεραπευτή τότε ίσως καταλάβουν καλύτερα τι τους αρέσει και τι όχι, θα συνειδητοποιήσουν ποιες είναι οι προσωπικές τους αξίες σε αυτή τη ζωή, θα καταλάβουν ποιες σχέσεις στη ζωή τους είναι σημαντικές και ποιες όχι τόσο, θα έχουν μεγαλύτερη σιγουριά για τους στόχους τους, ίσως παραδεχθούν κάποια όνειρα και φιλοδοξίες τους! Θα προέτρεπα τους νέους ανθρώπους να θεωρούν την φροντίδα της ψυχικής υγείας τους όχι ένα ζήτημα προαιρετικό ή δευτερεύον, αλλά αντίθετα να το έχουν ως προτεραιότητα!
2
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2 3. Τι ακριβώς συνεπάγεται μια συνεδρία ψυχοθεραπείας με έναν έφηβο, τι ακριβώς θα συζητούσε κάποιος με έναν ειδικό; Πραγματικά θα μπορούσα να δώσω 100 διαφορετικές απαντήσεις! Δε μπορώ να απαντήσω τι ακριβώς εγώ θα συζητούσα με έναν έφηβο σε μια συνεδρία γιατί ο κάθε έφηβος – ο κάθε άνθρωπος δηλαδή – έχει πολλά διαφορετικά θέματα που τον προβληματίζουν ή τον ενδιαφέρουν. Κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχουν απαγορευμένα θέματα! Θα ξεκινούσα μια συνεδρία ρωτώντας “Ποιος είναι ο λόγος που σήμερα βρισκόμαστε εδώ και συζητάμε;”. Θα ήθελα σίγουρα να μάθω αν ο έφηβος έρχεται στη συνάντησή μας με συγκεκριμένες προσδοκίες και ίσως θα ήθελα να ξέρω μερικές ιδέες που έχει για την ψυχική υγεία και την ψυχοθεραπεία, ώστε πάνω σε αυτές να συζητήσουμε ό,τι τον ενδιαφέρει πραγματικά. Προτρέπω τους έφηβους και τις έφηβες εκεί έξω να ψάξουν – εφόσον το επιθυμούν – και να βρουν έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας που τους αρέσει και νιώθουν ότι μπορούν να τον εμπιστευτούν και να συζητήσουν μαζί του σημαντικά θέματα. Θεωρώ πολύ σπουδαίο το να ανυπομονείς να πας για την επόμενη σου συνεδρία! Αυτό σημαίνει πως μιλώντας με έναν ψυχοθεραπευτή νιώθεις ότι κάνεις κάτι σημαντικό για ‘σένα! Πολλοί άνθρωποι μου λένε πως η ψυχοθεραπεία “είναι δώρο που κάνω εγώ στον εαυτό μου”. Μακάρι λοιπόν όλοι να βρουν τρόπο να πάρουν αυτό το δώρο και να το χαρούν όσο περισσότερο γίνεται! 4. Αν έπρεπε να μας αφήσετε με μια μόνο συμβουλή για τη φροντίδα της ψυχικής υγείας των εφήβων ποια θα ήταν αυτή; Φοβάμαι πως θέλω τόσα πολλά να πω και να συζητήσω με τους εφήβους που δύσκολα θα βρω μία και μόνη συμβουλή! Αυτό που θα ήθελα να σας μείνει είναι το εξής: Οι άνθρωποι είμαστε ψυχοσωματικοί. Δε γίνεται να φροντίζουμε το σώμα μας και την εμφάνισή μας, αλλά να παραμελούμε ή να μην αποφασίζουμε σοβαρά να φροντίσουμε την ψυχική μας υγεία. Όλοι και όλες νομίζω καταλαβαίνουμε σε κάποια φάση της ζωής μας πως δεν υπάρχει υγεία αν δεν υπάρχει καλή ψυχική υγεία. Όσα και να έχεις, όπου και να έχεις φτάσει, ό,τι κι αν έχεις καταφέρει, ίσως δεν το βλέπεις ή δεν το χαίρεσαι αν δεν είσαι καλά με τον εαυτό σου. Αν δε σε αγαπάς και δε σε προσέχεις. Ζητώ λοιπόν από τα νέα παιδιά να ακούτε τους εαυτούς σας! Να ακούτε το ένστικτο σας όταν πάει να σας προστατέψει ή όταν σας ζητάει να μην επηρεάζεστε τόσο από τις γνώμες των άλλων και να προχωράτε προς τα όνειρά σας κι όσα είναι σημαντικά για εσάς! Είναι πολύ λογικό πως πολλά πράγματα δεν είναι ξεκάθαρα ή εύκολα στην εφηβεία, αλλά ξέρετε για όλους μας η εφηβεία ήταν κάπως έτσι! Για τους γονείςσας, για τους δασκάλους σας. Είναι μια γοητευτική περίοδος της ζωής αλλά και μια περίοδος γεμάτη αλλαγές και προκλήσεις! Μην είστε λοιπόν αυστηροί με τους εαυτούς σας και να πηγαίνετε βήμα-βήμα με όσα κάνετε, με τις αποφάσεις που παίρνετε. Κι ας βιάζεστε χωρίς να το θέλετε, επειδή ίσως επιδιώκετε να μεγαλώσετε γρήγορα! Ακόμη, στα παιδιά που ετοιμάζονται σύντομα για Πανελλήνιες εξετάσεις να πω το εξής: Μη σας φανεί περίεργο, μα οι εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο δεν είναι μόνο το τέλος της σχολικής σας ζωής μα και η αρχή της ενήλικης σας ζωής! Πολλοί φίλοι και συμμαθητές μου δεν πέρασαν με την πρώτη φορά στη σχολή που διάλεξαν, ενώ μερικοί αποφάσισαν να μην πάνε καν στο Πανεπιστήμιο. Κανένας δεν χάθηκε, κανένας δεν εξαφανίστηκε από τη ζωή! Όλα θα τα προλάβετε, όλα θα τα καταφέρετε! Σας εύχομαι ολόψυχα ένα όμορφο κι ελπιδοφόρο 2022! Σωματική και ψυχική υγεία σε εσάς και όσους αγαπάτε! Τη συνέντευξη πήρε η Χρύσα Κεμανετζή, Β1
3
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Άγχος · μήπως μπορεί να γίνει χρήσιμο;
Η
ζωή είναι ένας δρόμος με συνεχείς αγώνες. Τίποτα δεν κατορθώνεται χωρίς κόπο. Ας είμαστε ειλικρινείς, το ταξίδι για την επιτυχία είναι μια εμπειρία γεμάτη άγχος, προβληματισμούς και ανησυχίες. Τι είναι όμως πραγματικά το άγχος και γιατί να έχει τόσο μεγάλη επίδραση πάνω μας; Το άγχος είναι μια φυσιολογική ψυχοσωματική αντίδραση που μας κρατά ενεργούς και σε εγρήγορση ύστερα από μια αίσθηση απειλής ή την ανάγκη αντιμετώπισης μιας κρίσιμης κατάστασης γενικότερα. Οι άνθρωποι των σπηλαίων, για παράδειγμα, δεν θα κατάφερναν να αμυνθούν, όταν χρειαζόταν, αν δεν είχαν το άγχος, που συνόδευε την ανάγκη τους για επιβίωση. Το άγχος λοιπόν δεν είναι κάτι κακό. Είναι κάτι κοινό, κάτι που έχουμε όλοι και ακόμα και αν δεν το βλέπουμε, συχνά μας είναι και απαραίτητο. Δυστυχώς στις μέρες μας, οι αμέτρητες υποχρεώσεις και η συνεχής πίεση που δεχόμαστε από την κοινωνία μάς προκαλούν άγχος. Αρχικά, από μικρή ηλικία, το σχολείο μάς βάζει σε μια διαδικασία να διαχειριστούμε καθήκοντα που μας ανατίθενται μειώνοντας σιγά σιγά όλο και περισσότερο το ελεύθερο χρόνο. Και έτσι φτάνουμε στο πανεπιστήμιο που μας οδηγεί στην πραγματικότητα της αγοράς εργασίας. Και ωραία, ναι, αυτή είναι η ζωή, μια συνεχόμενη πάλη. Αλλά μια πάλη που συνέχεια κάπου οδηγεί, και αν κοιτάξουμε πίσω, βλέπουμε στιγμές, ωραίες στιγμές, που ζώντας τες με άγχος τα καταφέραμε. Όλα είναι θέμα οπτικής. Το άγχος ίσως να μας κατέκλεισε πολλές φορές και μπορεί και να το κάνει ακόμα περισσότερες. Στο χέρι μας είναι πως θα το αντιμετωπίσουμε. Στο επόμενο διαγώνισμα, εξέταση ή εξεταστική θα το αφήσεις να σε ρίξει ή θα το αποδεχτείς και θα το χρησιμοποιήσεις για να ενεργοποιήσεις το μυαλό σου; Όλοι μπορούμε. Στο χέρι μας είναι. Μαριλίνα Σέρελη, Β2 Σκίτσο: Aλεξάνδρα Σακελλαρίου, Β2
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ
ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ 4
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Τις μέρες των Πανελληνίων εξετάσεων μαθητές και γονείς κατακλύζονται από συναισθήματα αγωνίας και άγχους. Για τους περισσότερους μαθητές οι πανελλαδικές εξετάσεις φαντάζουν ως κάτι άγνωστο, αγχωτικό, μέχρι και τρομακτικό.
Στρατηγικές χειρισμού του άγχους προς τα παιδιά: • Προσέξτε τη διατροφή σας. Μειώστε την κατανάλωση καφεΐνης γιατί αυξάνει τη νευρικότητα και περιορίστε την ποσότητα της ζάχαρης και των λιπαρών. Καταναλώστε πολλά φρούτα, φυσικούς χυμούς και λαχανικά που σας δίνουν ενέργεια, πνευματική διαύγεια και θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα. • Ασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας ευχαριστούν και σας χαλαρώνουν, όπως ο χορός, μια βόλτα με φίλους, η μουσική, η σωματική άσκηση κ.ά. • Κάντε διαλείμματα κατά τη διάρκεια της μελέτης. • Οργανώστε όσο μπορείτε καλύτερα την ύλη για διάβασμα και υπογραμμίστε με χρωματιστούς μαρκαδόρους τα σημεία που σας δυσκολεύουν περισσότερο, ώστε σε αυτά να δώσετε μεγαλύτερη έμφαση και να κάνετε περισσότερες επαναλήψεις. • Μη μένετε ξάγρυπνοι, για να διαβάσετε, γιατί εξαντλείτε τον οργανισμό σας με αποτέλεσμα να μειώνεται η επίδοσή σας. • Σκεφτείτε θετικά και υπενθυμίστε στον εαυτό σας τα δυνατά σας σημεία και τις ικανότητές σας ,σε όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας σας για τις εξετάσεις. • Προσπαθήστε να αντικαταστήσετε τις αρνητικές σκέψεις με θετικές (π.χ. αντί για φράσεις "θα γράψω χάλια", "θα κολλήσω, θα μπλοκάρω και θα τα ξεχάσω όλα την ώρα της εξέτασης, κάντε δηλώσεις με θετικό περιεχόμενο όπως "πιστεύω σε μένα", "έχω προετοιμαστεί κατάλληλα", "θα τα καταφέρω μια χαρά", "όλα θα πάνε καλά" κ.ά. • Αποφύγετε τις επαναλήψεις της τελευταίας στιγμής. • Μη μπαίνετε στη διαδικασία να συζητάτε τελευταία στιγμή με άλλους τι γνωρίζετε καλά και τι όχι. Κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα ψυχοφθόρο και μόνο πανικό μπορεί να σας προκαλέσει. • Πάρτε βαθιές αναπνοές, εάν νιώσετε έντονο άγχος στη διάρκεια των εξετάσεων και σκεφτείτε κάτι όμορφο (π.χ. τις καλοκαιρινές διακοπές και τη θάλασσα). • Διαβάστε τα θέματα προσεκτικά και με ηρεμία. • Την ώρα της εξέτασης φροντίστε να δώσετε προσοχή μόνο στο γραπτό σας και να συγκεντρωθείτε εκεί σα να μην υπάρχει κανένας άλλος γύρω σας. • Φροντίστε να απαντήσετε πρώτα στα θέματα που γνωρίζετε καλύτερα. •Ξαναδιαβάστε τις απαντήσεις που έχετε δώσει άλλη μια φορά εφόσον υπάρχει το απαιτούμενο χρονικό περιθώριο.
5
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Συμβουλές προς τους γονείς • Καλό είναι να προετοιμάσουν τον έφηβο για κάθε ενδεχόμενο, να τονίσουν στο παιδί πως η αποτυχία είναι κομμάτι της ζωής και πως δεν υπάρχει κανένας λόγος να νιώσει ντροπή σε περίπτωση που δεν τα πάει καλά για το τι θα πουν οι άλλοι. Υπάρχουν πολλές άλλες εναλλακτικές λύσεις για τις σπουδές και την επαγγελματική του σταδιοδρομία. • Οι γονείς θα πρέπει να εξασφαλίσουν ένα ήρεμο περιβάλλον την περίοδο της προετοιμασίας των παιδιών για τις εξετάσεις. • Επίσης, θα πρέπει οι γονείς να οπλιστούν με αρκετά αποθέματα υπομονής για να κατορθώσουν να αντέξουν τον εκνευρισμό των εφήβων και να μην τον παίρνουν προσωπικά και οδηγούνται σε διαπληκτισμούς. • Δεν είναι βοηθητικό για το παιδί να λέμε "δεν πειράζει εάν δεν τα πας καλά", "σιγά τώρα μην αγχώνεσαι, δε χάθηκε και ο κόσμος". Το παιδί έχει ανάγκη από ψυχική στήριξη και επιβεβαίωση οπότε ο γονιός θα πρέπει να του δίνει κουράγιο και δύναμη και να του δείχνει πως πιστεύει σε αυτό χρησιμοποιώντας φράσεις του τύπου "θα τα πας μια χαρά αφού έχεις κάνει τόσο καλή προετοιμασία" και να ανατρέχει σε επιτυχίες του στο παρελθόν βασισμένος πάντα σε ρεαλιστικά γεγονότα (π.χ. καλή επίδοση και βαθμολογία του παιδιού, επιτυχία σε διαγωνίσματα κ.ά.). Οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι μεν ένα καλό εισιτήριο και χαρίζει σημαντικά εφόδια στον επιτυχόντα αλλά δεν καθορίζουν σε αποκλειστικότητα τη ζωή, το μέλλον και την επαγγελματική εξέλιξη των εφήβων. Σε περίπτωση αποτυχίας είναι πολύ σημαντικό να παραμείνετε κοντά τους, να τους δείξετε την αγάπη σας και την αποδοχή σας, να τα ενθαρρύνετε, να τα επαινέσετε για την προσπάθεια που κατέβαλαν, να τονίσετε πως πιστεύετε σε αυτά και στις δυνατότητές τους και να τα βοηθήσετε να βρουν εναλλακτικές οδούς για την εκπαίδευση και τη μελλοντική τους επαγγελματική πορεία βασισμένες στις ικανότητες, στις κλίσεις, στις δεξιότητες που διαθέτουν και στα ενδιαφέροντά Βάλια Παπαθανασίου, Παιδοψυχολόγος
Όταν πιστέψουμε στα παιδιά, θα πιστέψουν στον εαυτό τους. Και δεν υπάρχουν όρια σε αυτά που μπορούν να πετύχουν Vicki Reece
6
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Τι είναι τα αιθέρια έλαια; Τα αιθέρια έλαια είναι αποτέλεσμα εκχύλισης φυτικών υλών και διαθέτουν τις ευεργετικές ιδιότητες των φυτών απ’ όπου προέρχονται σε συμπυκνωμένη μορφή. Η χρήση τους απαιτεί προσοχή καθώς δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτούσια στην επιδερμίδα παρά διαλυμένα σε κάποιο έλαιο βάσης. Τα αιθέρια έλαια έχουν να δώσουν λύσεις σε πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε κάθε μέρα. Πάμε λοιπόν να δούμε μερικά από τα πιο δημοφιλή αιθέρια έλαια αλλά και τις ιδιότητές τους. Αιθέριο έλαιο Γιασεμί Το γιασεμί προέρχεται από την Περσία και το άρωμά του είναι γλυκό και έντονο. Για λίγες μόνο σταγόνες ελαίου απαιτούνται πολύ μεγάλες ποσότητες από άνθη και αυτός είναι και ο λόγος της σχετικά ακριβής του τιμής. Το γιασεμί, είναι ένα από τα ποιο δημοφιλή αιθέρια έλαια καθώς το έντονο άρωμά του μέσω της καύσης βοηθά σε συμπτώματα κατάθλιψης, επιδρά γενικότερα θετικά στον ψυχισμό και προσφέρει συναισθηματική γαλήνη. Επιπλέον, διαλύοντάς το σε κάποιο έλαιο βάσης όπως για παράδειγμα σε αμυγδαλέλαιο (10 σταγόνες σε 50 ml) μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ευαίσθητο δέρμα με κοκκινίλες, τάση ξηρότητας καθώς και σε ερεθισμούς.
Αιθέριο έλαιο Ευκάλυπτος Το αιθέριο έλαιο ευκαλύπτου, λόγω των θεραπευτικών του ιδιοτήτων, χρησιμοποιείται σε διάφορα σκευάσματα για το κρυολόγημα και την γρίπη, αφού έχει αντισηπτικές και αποσυμφορητικές ιδιότητες. Επίσης, το συναντάμε και σε σκευάσματα για τους μυϊκούς πόνους διότι τονώνει την τοπική κυκλοφορία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με δύο ακόμη τρόπους. Μέσω της καύσης του η οποία καθαρίζει την ατμόσφαιρα και της δίνει ένα αίσθημα φρεσκάδας αλλά και διαλυμένο σε έλαιο βάσης, όπως το αμυγδαλέλαιο (20 σταγόνες σε 50 ml), και επαλείφοντάς το σε αρθρώσεις που πάσχουν από πόνους καθώς και στο στήθος σε περίπτωση κρυολογήματος.
Αιθέριο έλαιο Τριαντάφυλλο Το αιθέριο έλαιο τριαντάφυλλο είναι ακόμη ένα αρκετά δημοφιλές έλαιο. Διαθέτει ένα εξαιρετικά πλούσιο άρωμα και έχει πληθώρα ευεργετικών συστατικών για την επιδερμίδα. Βοηθά στην λείανση των ρυτίδων και των ραγάδων ενώ παράλληλα κλείνει τους πόρους και αποκαθιστά την φυσική λάμψη της επιδερμίδας. Επιπλέον, μπορεί να συνδράμει ενεργά στην καταπολέμηση της ακμής. Τέλος, οι ιδιότητες του μπορούν να ηρεμήσουν ένα επιδερμικό έκζεμα.
Συνταγή για κηραλοιφή Η κηραλοιφή χρησιμοποιείται για ενυδάτωση του δέρματος και είναι επίσης εξαιρετικά αποτελεσματική στο να καταπραΰνει εγκαύματα. Για να φτιάξουμε κηραλοιφή η αναλογία πρέπει πάντοτε να είναι 1 προς 5. Μια συνηθισμένη δοσολογία είναι η εξής: 1 κουταλιά της σούπας μελισσοκέρι 5 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο Τρίβουμε το μελισσοκέρι και κατόπιν το λιώνουμε σε μπεν-μαρί. Προσθέτουμε το ελαιόλαδο σταδιακά ανακατεύοντας. Το αφήνουμε να κρυώσει και όταν φθάσει σε θερμοκρασία δωματίου, προσθέτουμε το αιθέριο έλαιο της επιλογής μας Μαρία Σταματίου, Γ2
7
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ
Τ
α τελευταία χρόνια η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής έχει αυξηθεί σημαντικά. Ανάμεσα στις αιτίες αυτού το φαινομένου συγκαταλέγονται η αυξημένη διαθεσιμότητα των συμπληρωμάτων, η επιθετική διαφήμιση στα μέσα μαζικής επικοινωνίας καθώς και η εμπιστοσύνη στους ισχυρισμούς των διαφημίσεων ότι τα συμπληρώματα είναι ασφαλή και έχουν μόνο θετικά αποτελέσματα. Έτσι, σε αναζήτηση καλύτερης νοητικής και σωματικής υγείας, αυξημένων επιδόσεων, πρόληψης ασθενειών, κάλυψης διατροφικών ελλείψεων και γενικότερα βελτίωσης της ποιότητας ζωής πολλοί είναι αυτοί που επιλέγουν να κάνουν χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Παρ΄ όλα αυτά, τα δεδομένα δείχνουν πως δεν έχει αυξηθεί στον ίδιο βαθμό η γνώση σχετικά με το τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής και ποιές είναι οι επιπτώσεις της χρήσης τους. Επομένως, γίνεται φανερό πως πρέπει να αυξηθεί το επίπεδο γνώσης σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων διατροφής. Με αυτό το στόχο οργανώθηκε στο σχολείο από τους εκπαιδευτικούς Αναγνώστου Δημήτρη και Κηρύκου Ελένη δράση για τη διερεύνηση των αντιλήψεων των μαθητών του Λυκείου γύρω από τα συμπληρώματα διατροφής μέσω ερωτηματολογίου. Μετά την ανάλυση των δεδομένων κλήθηκε στο σχολείο η Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος MSc Φαντούση Κατερίνα, η οποία συζήτησε τα ευρήματα με τους μαθητές και τους ενημέρωσε για τη σωστή χρήση των συμπληρωμάτων διατροφής επικαλούμενη στατιστικώς σημαντικά αποτελέσματα μελετών.
ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Φύλο ................................................ Παίρνεις συμπληρώματα διατροφής; .......... Γενικές ερωτήσεις 1. Πριν βγουν στην αγορά, τα συμπληρώματα διατροφής πρέπει να ελεγχθούν για αποτελεσματικότητα και ασφάλεια. 2. Ένα συστατικό μπορεί να πωληθεί και ως φάρμακο και ως συμπλήρωμα διατροφής. 3. Η ποιότητα των συμπληρωμάτων διατροφής ελέγχεται τακτικά πριν κυκλοφορήσουν. 4. Η συσκευασία των συμπληρωμάτων διατροφής πρέπει να περιέχει πληροφορίες σχετικά με πιθανά αρνητικά αποτελέσματα που είναι αποτέλεσμα της χρήσης τους. 5. Τα συμπληρώματα διατροφής είναι φαγητά. 6. Η καταχώρηση των συμπληρωμάτων διατροφής απαιτεί την αξιολόγηση της σύστασής τους από κατάλληλο ελεγκτικό σώμα.
7.
Όλα τα συμπληρώματα διατροφής που πωλούνται στα φαρμακεία έχουν ελεγχθεί για την ασφάλεια τους.
8
ΝΑΙ
ΟΧΙ
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΣΥΖΗΤΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟ Από τη συζήτηση των μαθητών/τριών με τη διατροφολόγο, στο πλαίσιο αξιολόγησης των απαντήσεων του ερωτηματολογίου, προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Σύμφωνα με το νόμο, τα συμπληρώματα διατροφής δεν περνούν από έλεγχο ασφαλείας. Όταν αγοράζουμε συμπληρώματα διατροφής στηριζόμαστε στην καλή φήμη του κατασκευαστή. Η χρήση των συμπληρωμάτων διατροφής περιβάλλεται από τον μύθο της αποτελεσματικότητας, για παράδειγμα τα αντιοξειδωτικά σε μεγάλες ποσότητες στον οργανισμό προκαλούν την οξείδωση. Τελικά, δηλαδή, δρουν ως προ οξειδωτικά. Έχει σημασία η ισορροπία που μόνο ο οργανισμός μόνος του με τα όργανα αποτοξίνωσης (ήπαρ κ νεφρά ) φέρει εις πέρας αποτελεσματικά. Κάθε οργανισμός ρυθμίζει την ποσότητα απορρόφησης των θρεπτικών συστατικών ανάλογα με τις ανάγκες του (μηχανισμός ομοιόστασης). Σημαντικά για τους εφήβους, μεταξύ άλλων, είναι ο σίδηρος και η άθληση ενώ για την μεγιστοποίηση της οστικής τους μάζας σημαντικά είναι το ασβέστιο και η βιταμίνη D.
Πρέπει να προσέχουμε ποιες πηγές διαβάζουμε, έγκυρες είναι οι πληροφορίες που προέρχονται από τον Π.Ο.Υ. (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) και την Ε.Ε. κι όχι από ιστοσελίδες γιατρών ή διαιτολόγων που εκφράζουν προσωπικές απόψεις. Καλό είναι να αναζητούνται σχετικές με το θέμα που μας ενδιαφέρει μελέτες. Δεν υπάρχουν στατιστικώς σημαντικά αποτελέσματα από τις μελέτες για τη σχέση των συμπληρωμάτων διατροφής και την αντιμετώπιση ασθενειών. Από τις έρευνες έχει αποδειχθεί μετά βεβαιότητας η αξία της μεσογειακής διατροφής, η οποία μελετάται από το 1960 και χρειάστηκαν 30 χρόνια για να αποδειχθεί το όφελός της στην πρόληψη ασθενειών. Ο αθλούμενος από τη στιγμή που δεν κάνει πρωταθλητισμό δεν χρειάζεται συμπληρώματα διατροφής. Στο πλαίσιο της σωστής διατροφής ο οργανισμός καλύπτει όλες τις ανάγκες του. Όταν ο αθλούμενος κάνει πρωταθλητισμό, ενδείκνυται η χρήση συμπληρωμάτων υπό την καθοδήγηση ειδικών, για να διασφαλιστεί η υγεία του. Η κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής γίνεται επικίνδυνη στην περίπτωση που υπάρχει κάποιο πρόβλημα υγείας (κάποια πάθηση). Οι μεγαδόσεις (συμπληρωμάτων διατροφής) μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες που δεν αναγράφονται στο σκεύασμα , όπως για παράδειγμα η υπερκατανάλωση βιταμίνης c προκαλεί διάρροιες που ουσιαστικά είναι η αντίδραση του οργανισμού να αποβάλει την παραπάνω ποσότητα. Τα συμπληρώματα διατροφής μεταβολίζονται κυρίως στα νεφρά, κουράζοντάς τα και γι αυτό αν δεν τα χρειάζεσαι, δεν πρέπει να τα καταναλώνεις εξοικονομώντας παράλληλα χρήματα. Συνιστάται η κατανάλωση μικρών ψαριών, κυρίως, σε εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες . Να προτιμούνται τα μαύρα ολικής άλεσης σιτηρά από τα λευκά στους νέους. Τα ενεργειακά ποτά είναι επικίνδυνα για την υγεία των εφήβων. Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος MSc Φαντούση Κατερίνα
9
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ «THE TIPPING POINT»
Σ
κοπός του Προγράμματος ήταν η ανάπτυξη προβληματισμού και η ενημέρωση 49 μαθητών/τριών της Α’ Λυκείου πάνω σε ζητήματα που άπτονταν των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών επιλογών τους. Την οργάνωσή του ανέλαβε ο ομώνυμος εκπαιδευτικός οργανισμός, εγκεκριμένος από το Υπουργείο Παιδείας. Υπεύθυνος καθηγητής υλοποίησης της δράσης ήταν ο Παναγιώτης Δουμουλιάκας, ο οποίος ανέλαβε τον ρόλο του μεσολαβητή μεταξύ των μαθητών/τριών και των μεντόρων (ειδικών που συνεργάζονταν με τον οργανισμό στα πλαίσια υλοποίησης του εν λόγω Προγράμματος), ούτως ώστε να επιτευχθεί ο ανωτέρω σκοπός. Το Πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο χρονικό διάστημααπό 22 Οκτωβρίου 2021 έως 20 Μαϊου 2022. Με τις υπεύθυνες επικοινωνίας του προγράμματος (κ. Aγκόρα Ιλιάνα και κ. Ζαμπετάκη Ρένια), ορίστηκε ο χρόνος υλοποίησης των 6 συνεδριών μέσω προκαθορισμένης ηλεκτρονικής φόρμας, με μέντορα ορισμένης ειδικότητας. Για τις τηλεδιασκέψεις αξιοποιήθηκε ο χώρος και ο εξοπλισμός της αίθουσας Πληροφορικής. Κάθε Συνεδρία ξεκινούσε με εισήγηση περίπου 15΄ από τον μέντορα. Εν συνεχεία, οι μαθητές/τριες είχαν τη δυνατότητα να του υποβάλλουν ερωτήσεις, να ζητήσουν διευκρινίσεις, να διατυπώσουν απορίες και να αναπτύξουν τον προβληματισμό τους που σχετίζονταν με το θέμα της εισήγησης (κυρίως ζητήματα σπουδών, εξειδικεύσεις και προοπτικές απασχόλησης). Η όλη διαδικασία είχε εμφανώς σχέση με τη Συμβουλευτική (αυτογνωσία, σπουδές, επάγγελμα, διέξοδοι απασχόλησης). ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ 1η : «Διαχείριση του άγχους» (από ψυχολόγο). 2η : «Οικονομικές σπουδές και προοπτικές απασχόλησης» (από οικονομολόγο). 3η : «Ανθρωπιστικές Επιστήμες – Παρόν και μέλλον» (από φιλόλογο/πολιτικό επιστήμονα). 4η : «Το ιατρικό επάγγελμα – λειτούργημα» (από γιατρό). 5η : «Θετικές Επιστήμες – Ναι ή όχι και γιατί;» (από μαθηματικό/πολιτικό μηχανικό). 6η : «Το επάγγελμα του νομικού – Εξειδικεύσεις» (από δικηγόρο). ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ «Με το πέρας κάθε Συνεδρίας είχα τη δυνατότητα, εντός σχολικής τάξης, να κάνω διάλογο με τους μαθητές/τριες για το αν και κατά πόσο έμειναν ικανοποιημένοι/νες από αυτήν. Διαπιστώθηκε ότι γενικά, ήταν πολύ ικανοποιημένοι/νες. Όπως είπαν, οι ερωτήσεις στην πλειοψηφία τους απαντήθηκαν και οι απορίες λύθηκαν. Θεωρώ ότι έχει ιδιαίτερη σημασία αυτό που υποστήριξαν, ότι δηλαδή η γλώσσα που χρησιμοποίησαν οι μέντορες, με εξαίρεση κάποια σημεία, όπως και εγώ αντιλήφθηκα, ήταν απλή και κατανοητή και το κλίμα που δημιουργήθηκε φιλικό και χαλαρό, γεγονός που ενθάρρυνε τη συμμετοχή τους και τόνωσαν το ενδιαφέρον τους. Οι μαθητές/τριες εκδήλωσαν την αγωνία για το μέλλον τους, και έδειξαν ότι έχουν ανάγκη από έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση για σπουδές και επαγγέλματα. Αυτά ωστόσο το Σχολείο μας, θεσμικά τουλάχιστον, δεν μπορεί να παρέχει, όπως άλλωστε και κάθε Γενικό Λύκειο. Εν κατακλείδι, πιστεύω ότι ο στόχος του Προγράμματος επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό, και αποτέλεσε για τους μαθητές/τριες αλλά και για μένα μια πολύτιμη εμπειρία».
10
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η
δράση Αγροδιατροφή του σχολικού δικτύου που αποτελείται από τις σχολικές μονάδες των Γενικών Λυκείων Καρύστου, Αλιβερίου και Αυλωναρίου, στόχευσε στην ευαισθητοποίηση της σχολικής κοινότητας σχετικά με τη σημασία και τη συμβολή της Αγροδιατροφής στην Ελλάδα. Επιδιώχθηκε με απλουστευμένο και βιωματικό τρόπο η ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή μέσω της απόκτησης γνώσεων για την βιοποικιλότητα της περιοχής της Καρύστου. Για τους σκοπούς της δράσης αξιοποιήθηκε το διαθέσιμο παιδαγωγικό υλικό της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο παρόν τεύχος, λόγω έλλειψης χώρου, δημοσιεύεται ένα μέρος από την εργασία των μαθητών, η ενότητα που αναφέρεται στο οικολογικό αποτύπωμα και τις επιπτώσεις που αφήνουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες της αμπελουργίας, της ιχθυοκαλλιέργειας και της μελισσουργίας στο περιβάλλον. Για το ΓΕΛ Καρύστου η δράση υλοποιήθηκε από τους εκπαιδευτικούς Χαλίτσιο Χρήστο και Καλοξύλου Μαργαρίτα από 11 Νοεμβρίου 2021 έως τέλη Μαΐου 2022.
Οικολογικό Αποτύπωμα Μελιού Το οικολογικό αποτύπωμα είναι τρόποι για να υπολογίσουμε τις επιπτώσεις μας στο περιβάλλον. Ό, τι κι αν κάνουμε, τρώμε ή πίνουμε, αφήνουμε κάποιο οικολογικό αποτύπωμα, καταστρέφοντας ένα μέρος του πλανήτη. Ο τρόπος επιλογής της τροφής μας είναι πολύ σημαντικός για την βοήθεια μείωσης του οικολογικού αποτυπώματος. Η κατανάλωση ενός ακατέργαστου μελιού από τον τόπο μας, είναι ένα ακόμη βήμα στο δρόμο της αειφορικής διαχείρισης των αγαθών του πλανήτη και στην ορθή ενδυνάμωση της περιβαλλοντικής μας συνείδησης. Όσον αφορά στο μέλι, το οικολογικό του αποτύπωμα είναι το χαμηλότερο στην κατηγορία που ανήκει, δηλαδή τα γλυκαντικά. Πιο συγκεκριμένα, έχει 0,67έως 0,92 kg CO2 /kg. Γι’ αυτό άλλωστε συστήνεται η κατανάλωση μελιού από άλλα γλυκαντικά και αγαθά.
Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην παραγωγή κρασιού Είναι γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή ήδη συντελείται. Οι θερμοκρασίες αυξάνονται, τα χαρακτηριστικά των βροχοπτώσεων αλλάζουν, οι παγετώνες λιώνουν ταχύτερα από το αναμενόμενο και η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου και οι τρομερές συνέπειές του απασχολούν πλέον τους πάντες, ακόμη και την ίδια την κυβερνητική πολιτική πολλών χωρών. Ας δούμε καταρχάς ποιες είναι οι βασικές επιπτώσεις των φαινομένων στην αμπελουργία: Αύξηση της θερμοκρασίας: Τα αμπέλια, καθώς ξυπνούν πιο πρώιμα από τη χειμερία νάρκη, κινδυνεύουν από ξαφνικούς παγετούς. Αύξηση της υγρασίας: Ευνοεί την εμφάνιση ασθενειών. Περίοδοι μακράς ξηρασίας: Η παρατεταμένη απουσία βροχόπτωσης αυξάνει το υδατικό στρες των αμπελιών. Αυτό, βεβαίως, στις υγρές και ψυχρές περιοχές μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση των χαρακτηριστικών των παραγόμενων κρασιών. Στις θερμές όμως περιοχές είναι υπεύθυνη για σημαντική μείωση στην ποσότητα παραγωγής και ανισόρροπη ωρίμανση των σταφυλιών, τα οποία εμφανίζονται με υψηλά σάκχαρα, αλλά μη ώριμες φαινομενικές ενώσεις.
11
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2 Έντονα φαινόμενα: Οι μεν έντονες βροχοπτώσεις προκαλούν διάβρωση του εδάφους, ενώ οι χαλαζοπτώσεις, εκτός από μείωση της ποσότητας επιφέρουν και υποβάθμιση της ποιότητας των σταφυλιών. Στις βασικές επιπτώσεις στο προφίλ των παραγόμενων κρασιών καταγράφουμε: την αύξηση των αλκοολικών τους τίτλων την επίδραση στον χαρακτήρα του αρωματικού προφίλ τους Επιστήμονες και οινοποιοί προτείνουν: Προσαρμοσμένες καλλιεργητικές τεχνικές Καλλιέργεια του αμπελιού σε νέες περιοχές Καλλιέργεια ανθεκτικών στην ξηρασία ποικιλιών αμπελιού Κλωνική επιλογή: Επιλογή συγκεκριμένων γονοτύπων εντός μιας συγκεκριμένης ποικιλίας που έχει ως σκοπό, κυρίως, την απόκτηση υγιών κλώνων αμπελιού, ανθεκτικών στη ξηρασία.
Μαίρη Τρίμπαλη, Β2
Επιπτώσεις της ιχθυοκαλλιέργειας στο οικοσύστημα. Η ιχθυοκαλλιέργεια παρά τα οφέλη της, επικρίνεται για τις επιπτώσεις της στο οικοσύστημα. Ιχθυόκολλα και φαρμακευτικές ουσίες Στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται ιχθυοκαλλιέργεια με το σύστημα των ιχθυοκολλών, τα υπολείμματα των δραστικών φαρμακευτικών ουσιών που χορηγούνται στα ψάρια για τη θεραπεία τους, επιδρούν αρνητικά στο υδάτινο περιβάλλον. Η απελευθέρωση των ουσιών έχει ως αποτέλεσμα την επιβάρυνση οργανισμών- στόχων, την παρέμβαση στις δραστηριότητες που καθορίζουν τη χημεία του ιζήματος και τέλος την ανάπτυξη της μικροβιακής αντοχής απέναντι στις δραστικές φαρμακευτικές ουσίες. Πολλαπλασιασμός χωροκατακτητικών ειδών Οι επικριτές της υδατοκαλλιέργειας λένε ότι παρά τις καλές προθέσεις της καλλιέργειας ψαριών για κατανάλωση και την αύξηση του πληθυσμού των ψαριών, μπορεί επίσης να οδηγήσει στην αύξηση του πληθυσμού χωροκατακτητικών ειδών που είναι επιβλαβή για τα άλλα θαλάσσια είδη επειδή αφαιρούν την προσφορά τροφής για τα άλλα ψάρια. Απόβλητα Μια άλλη αρνητική επίδραση που έχει η υδατοκαλλιέργεια στο περιβάλλον είναι τα απόβλητα. Όπως κάθε άλλο σύστημα ζωικής παραγωγής, η υδατοκαλλιέργεια, καθ’ όλη τη διαδικασία, παράγει απόβλητα, στερεά και διαλυμένα. Αυτοί οι δύο τύποι ρύπων, όταν αναπτύσσονται σε μια τοποθεσία, μειώνουν την ποιότητα του νερού του συγκεκριμένου συστήματος και επίσης οδηγούν σε εισροή ψαριών που μεταφέρουν ασθένειες.
ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Αχιλλέας Σάρρας, Σέρελη Μαριλίνα, Μπερέτη Μαρία, Σταμπέλου Ελένη, Καπόλα Αγάπη Τσέπα Ηρώ Κωνσταντίνα Μάζη, Βανέσα Μπεσίκου, Γεωργία Μπιθικότση, Ιωάννα Παπασταματίου, Ειριάννα Πεζά, Αντώνης Πολυχρονίου, Βαγγέλης Πολυχρονίου, Βαγγέλης Πούλης, Μαίρη Τρίμπαλη, Ιωάννα Τριανταφύλλη Σακελλαρίου Αλεξάνδρα, Σπανός Μιλτιάδης, Σφυρίδης Πέτρος, Τζάλας Γιώργος, Τσουπάι Ντανιέλα
12
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΟΥ
Α
ιγαία, Χειρωνία, Κιζίλ Χισάρ, Οθωνούπολη και Κάρυστος οι ονομασίες που έχουν δοθεί στην ευρύτερη περιοχή του νοτιότερου τμήματος της Εύβοιας κατά την διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της. Η ονομασία «Αιγαία» προέρχεται από τις αίγες που σημαίνει κύματα, «Χειρωνία» πιθανόν από τον τοπικό αρχαίο δυνάστη Χείρωνα ή από τον Κένταυρο Χείρωνα. «Κιζίλ Χισάρ» την είπαν οι Οθωμανοί με την κατάληψή της εξαιτίας του κόκκινου χρώματος που είχαν τα τείχη του κάστρου που βρίσκεται στο χωριό Μύλοι. «Οθωνούπολη» την ονόμασαν προς τιμήν του βασιλιά Όθωνα όταν εκείνος διέταξε την μεταφορά της πόλης από την περιοχή Χώρα στην σημερινή της θέση. Η σημερινή ονομασία «Κάρυστος» έχει διάφορες εκδοχές προέλευσης. Η πρώτη θέλει οι ρίζες της ονομασίας της να προέρχονται από τον Κένταυρο Κάρυστο. Μια δεύτερη την θέλει να προέρχεται από το ρήμα <κηρύσσω> ή από την λέξη <κήρυξ> που σημαίνει κόκορας. Η πιο διαδεδομένη, όμως, εκδοχή θέλει η Κάρυστος να προέρχεται από τις τοπικές καρυές, τα καρυστινά κάστανα δηλαδή.
Αρχαιότητα Η ιστορία της Καρύστου ξεκινά από τη νεολιθική περίοδο (6000 π.Χ.) και στη συνέχεια ανέπτυξε αξιόλογο πολιτισμό. ‘Ηταν από τις πρώτες πόλεις-κράτη που έκοψαν νόμισμα και ανάμεσα στις σημαντικότερες πόλεις της Εύβοιας μετά την Χαλκίδα και την Ερέτρια. Πέρασε από όλα τα αρχαία πολιτεύματα και περί το 500 π.Χ. γίνεται εγκαθίδρυση της δημοκρατίας. Κατά τους περσικούς πολέμους η μοίρα της ήταν τραγική καθώς καταστράφηκε δύο φορές Την πρώτη το 490 π.Χ., όταν η πόλη αρνήθηκε να βοηθήσει τους Πέρσες. Τη δεύτερη φορά το 480 π.Χ. η Κάρυστος καταλήφθηκε από τον ίδιο τον Ξέρξη. Ομάδα στρατιωτών της περιοχής έλαβε μέρος στη μάχη των Πλαταιών, όπου πολέμησε γενναία. Κατά τη διάρκεια του πελοποννησιακού πολέμου βρέθηκε αρχικά με το μέρος των Αθηναίων, κατόπιν, μετά την αποστασία όλης της Εύβοιας συμμαχεί με τη Σπάρτη, το 370 π.Χ. βρίσκεται υπό την κηδεμονία της Θήβας. Το 362 π.Χ. περνά στην Αθηναϊκή Συμμαχία και το 338 π.Χ. καταλαμβάνεται μαζί με όλο το νησί της Εύβοιας από τους Μακεδόνες. Μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου παρέμεινε στο μακεδονικό κράτος μέχρι και το 198 π.Χ., που πέρασε στην κατοχή της Ρώμης. Παρά την αρχική ακμή που γνώρισε, γρήγορα έπεσε σε παρακμή. Το 100 μ.Χ. βρίσκει τη περιοχή αυτοδιοικούμενη, πάντα όμως, υπό τον έλεγχο και την οικονομική της εξάρτηση από την Ρώμη. Την περίοδο αυτή έχουμε οικονομική ανάπτυξη εξαιτίας της μεγάλης εκμετάλλευσης της τοπικής πέτρας από τους Ρωμαίους που την χρησιμοποίησαν σε μεγάλα έργα στην πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
13
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Βυζαντινή περίοδος Για την περίοδο αυτήν δεν γνωρίζουμε πολλά ιστορικά στοιχεία. Περί το 300 μ.Χ. διαδόθηκε ο Χριστιανισμός στην Εύβοια, το 458 λειτουργεί η επισκοπή Καρύστου, το 1030 πρωτοκτίστηκε το οχυρό της Καρύστου (στη σημερινή θέση του Κάστρου) για την προστασία της περιοχής από επιδρομές και το 1199 η Κάρυστος γίνεται βενετσιάνικος σταθμός ελεύθερου εμπορίου.
Φραγκοκρατία Το 1204 ο Βονιφάτιος ο Μομφερατικός, ένας εκ των ηγετών της Δ΄ Σταυροφορίας, παραχώρησε την κυρίως Ελλάδα ως φέουδα σε διάφορους ιππότες, κατά το σύστημα της εποχής. Η Εύβοια παραχωρήθηκε στον Ιάκωβο Αβέσνη, ο οποίος χωρίζει το νησί σε τρεις διοικήσεις. Πολλές περιπέτειες θα μεσολαβήσουν έως ότου το 1366 οι Ενετοί αγοράσουν ύστερα από διαπραγματεύσεις την περιοχή της Καρύστου από τους Καταλανούς. Μετά τους Ενετούς Ιουστινιάνηδες, η Καρυστία περιήλθε στην κυριότητα του οίκου Τζώρτζη της Βενετίας μέχρι το 1470, που κατέλαβαν οι Τούρκοι την Εύβοια. Εκείνη την περίοδο (1402 και 1470) έγινε και ο εποικισμός Αρβανιτών στην περιοχή του Καβοντόρο.
Τουρκοκρατία και Επανάσταση Η πόλη πέφτει στα χέρια των Τούρκων το 1470 μετά από εκστρατεία του Μαχμούτ Πασά και του Μωάμεθ του Πορθητή. Μετά από αυτό η περιοχή βρέθηκε σε καθεστώς δουλείας, καταπίεσης και βαριάς φορολογίας. Η επανάσταση του 1821 βρήκε την Κάρυστο και ολόκληρη την Εύβοια υπό αβάσταχτο ζυγό. Τον Ιούνιο και Ιούλιο του 1821 έγιναν οι πρώτες επαναστατικές απόπειρες στη Νότια Καρυστία, αρχικά, υπό την ηγεσία του επισκόπου Νεόφυτου. Αυτός προσπάθησε άνευ επιτυχίας να καταλάβει το φρούριο της πόλης το καλοκαίρι του 1821. Το Φεβρουάριο του 1822 το κάστρο της περιοχής προσπάθησε να το αλώσει και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, εγκατέλειψε, όμως, τις προσπάθειες του μετά από διαταγή του Αρείου Πάγου να μεταβεί σε άλλο επαναστατικό στρατόπεδο. Το 1824 προσπάθησε και ο Κριεζώτης χωρίς αποτελέσματα, όμως, και αυτός να πάρει υπό τον έλεγχό του το φρούριο. Η τελευταία απόπειρα έγινε από τον Γάλλο φιλέλληνα στρατιωτικό Φαβιέρο. Παρά κάποιες μικρές επιτυχίες, εγκατέλειψε και αυτός τις προσπάθειές του καθώς είχε έλλειψη εφοδίων και οι τοπικές τουρκικές δυνάμεις ενισχύονταν. Παρά τους σκληρούς αγώνες και τον ακριβό φόρο αίματος που πλήρωσαν οι κάτοικοι για απελευθέρωση, αυτή δεν ήρθε ύστερα από μάχη αλλά μετά από διπλωματικές διαπραγματεύσεις το 1833.
Άγιος Δημήτριος, ναός που χρονολογείται περί τον 13ο-14ο αι.
14
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Σύγχρονη εποχή Όσον αφορά στην σύγχρονη ιστορία του τόπου αξίζει να αναφερθούμε στις μεγάλες δωρεές και ευεργεσίες πλούσιων κατοίκων της περιοχής στην πατρίδα τους. Σημαντικότερες δωρεές ήταν αυτές της οικογένειας Κότσικα. Ο Ιωάννης Κότσικας γεννήθηκε στην Κάρυστο και μετανάστευσε στην Αίγυπτο όπου έκανε μεγάλη περιουσία. Στη διαθήκη του άφηνε μέρος της περιουσίας του στα κοινωφελή ιδρύματα στην Κάρυστο. Επίσης, με χρηματοδότηση δική του κατασκευάστηκε το δημαρχείο της πόλης. Τα ανίψια του προσέφεραν και αυτά πολλά στην πατρίδα τους. Με δικές τους δωρεές κατασκευάστηκαν στην Κάρυστο 2 σχολεία, το λιμάνι της πόλης και το ηλεκτρικό εργοστάσιο της περιοχής το 1928. Ένας ακόμη ευεργέτης της πόλης μας ήταν ο Νικόλαος Γιοκαλάς. Αυτός ασχολήθηκε με το εμπόριο στη Βασούρα της Μεσοποταμίας (σημερινό Ιράκ), όπου έκανε αξιόλογη περιουσία. Στην διαθήκη του άφηνε το σύνολο της περιουσίας του στον δήμο Καρύστου. Με τα χρήματα αυτά, σύμφωνα με την εντολή του, κατασκευάστηκε μουσείο, βιβλιοθήκη και δημοτικό θέατρο. Και τα τρία στεγάζονται μαζί στο ίδρυμα Γιοκαλά. Χρήστος Κεκεμπάνος, Γ2 Πηγή: “Aς γνωρίσουμε την Κάρυστο”, Στ. Παπαμιχαήλ (1993)
Ευχαριστούμε τις κυρίες Πατσαβούρα Μαγδαληνή και Δούβαλη Ελένη για το φωτογραφικό υλικό που παραχώρησαν. Οι φωτογραφίες με το Καστανόδασος (Καστανόλογγος) και το βυζαντινό εκκλησάκι πάρθηκαν κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών εκδρομών που οργάνωσε το σχολείο.
15
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΠΕΡΙ ΜΥΘΩΝ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ Όλοι γνωρίζουμε για την ελληνική μυθολογία. Ωστόσο, υπάρχουν μύθοι προερχόμενοι από άλλες χώρες που δεν είναι τόσο γνωστοί. Σε αυτό το άρθρο θα γίνει αναφορά σε κάποιους από αυτούς.
Δανία: Γκρέντελ, το τέρας του Hrothar Το Μπέογουλφ είναι ένα παλιό Αγγλικό παραδοσιακό επικό ποίημα, η ιστορία του οποίου διαδραματίζεται στην Σκανδιναβία. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά Αγγλοσαξονικά έργα όλων των εποχών. Χρονολογείται ανάμεσα στον 8ο και 11ο αιώνα. Είναι η ιστορία του Μπέογουλφ, ενός ήρωα που βοήθησε τον Hrothgar, τον βασιλιά των Δανών, να νικήσει το Γκρέντελ, ένα τέρας που τρομοκρατούσε ολόκληρο το βασίλειο. Η αρχαιολογική έρευνα έχει επιβεβαιώσει την ύπαρξη του παλατιού στην παλαιά πρωτεύουσα, την Leine, 23 μίλια δυτικά της Κοπεγχάγης. Η λέξη Γκρέντελ σημαίνει ‘καταστροφέας’ και ίσως το τέρας να συμβολίζει κάποιο κακό πνεύμα που το θεωρούσαν υπεύθυνο για αρρώστια ή θάνατο.
Ιαπωνία: Κάππα Στην αρχαία γιαπωνέζικη λαογραφία το Κάππα είναι ένας δαίμονας του νερού που ζει σε ποτάμια και λίμνες και καταβροχθίζει μικρά άτακτα παιδιά. Το Κάππα σημαίνει «παιδί του ποταμιού» και απεικονίζεται με το σώμα χελώνας, τα άκρα βατράχου και κεφάλι με ράμφος. Στην κορυφή της κεφαλής υπάρχει μία κοιλότητα με νερό. Ενώ υποτίθεται ότι είναι υδρόβιον όν, η δράση του είναι κυρίως στην ξηρά. Συμφωνά με τον μύθο, το κοίλωμα στο κεφάλι πρέπει να διατηρείται υγρό διαφορετικά θα χάσει τη δύναμή του. Το Κάππα είναι ένα από τα πιο γνωστά μυθικά πλάσματα της Ιαπωνίας και πολλοί το θεωρούν αληθινό. Μάλιστα, υπάρχουν πινακίδες σε μερικές λίμνες στην Ιαπωνία που προειδοποιούν τον κόσμο για την ύπαρξή του. Πολλοί εξηγούν το θρύλο του Κάππα με την τεράστια γιαπωνέζικη σαλαμάνδρα, το χανζάκι που είναι ιδιαιτέρως επιθετικό και αρπάζει τη λεία του με τα δυνατά του σαγόνια.
Γερμανία: Μπούγκερ Ο Μπούγκερ περιγράφεται ως ένας δαίμονας που υποτίθεται ότι απαγάγει μικρά παιδιά εάν είναι ανυπάκουα ή άτακτα. Δεν έχει πρόσωπο και καλύπτει το κεφάλι και το σώμα του με λευκό μανδύα. Τη νύχτα μπαίνει κρυφά στα σπίτια των παιδιών που δεν προστατεύονται πια από τα καλά πνεύματα λόγω της ανυπακοής τους, τα βάζει σε ένα μεγάλο τσουβάλι και τα παίρνει. Όταν επιλέγει τα θύματά του, συνοδεύεται από τη σύντροφό του Popelhole, η οποία συχνά ελέγχει τα παιδιά σε μια τελική δοκιμασία για να δει αν είναι καλά ή κακά στην καρδιά. Ζουν μαζί στους βάλτους κοντά στο Iglau.
16
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Ινδία: Μatsya Το Matsya είναι το είδωλο των ψαριών του ινδουιστικού θεού Βισνού. Συχνά περιγράφεται ως το πρώτο από τα δέκα κύρια avatar του Βισνού. Αναφέρεται ότι ο Matsya έσωσε τον πρώτο άνθρωπο Manu από έναν μεγάλο κατακλυσμό. To Matsya μπορεί να απεικονιστεί ως ένα γιγάντιο ψάρι, συχνά χρυσού χρώματος, ή ανθρωπόρφα με τον κορμό του Vishnu συνδεδεμένο με το πίσω μισό ενός ψαριού.
Ουαλία:Tylwyth teg Oι tylwyth teg είναι πλάσματα μυθολογικά που περιγράφονται ως ξανθά, χρυσόμαλλα “ανθρώπινα παιδιά”. Χορεύουν και φτιάχνουν δαχτυλίδια νεράιδων και ζουν κάτω από τη γη ή κάτω από το νερό. Δίνουν πλούτη σε εκείνους που ευνοούν, αλλά αυτά τα δώρα εξαφανίζονται αν μιλάνε για αυτά. Επίσης, λέγεται ότι απαγάγουν μικρά αγόρια αφήνοντας στη θέση τους αλλαξοστοιχίες. Σκίτσο: Άννα Μαρία Κρητικού
Σκανδιναβικές χώρες: Κράκεν Σύμφωνα με την σκανδιναβική μυθολογία το Κράκεν είναι ένα γιγάντιο τέρας της θάλασσας που επιτίθεται σε πλοία. Είναι τόσο μεγάλο, ένα μίλι σε μήκος, ώστε πολλοί το μπέρδευαν με νησί. Το Κράκεν κατοικεί στις ακτές τηςΝορβηγίας και της Ισλανδίας και τρομοκρατεί όσους ναυτικούς τύχει να περάσουν από κοντά του. Κάνει την πρώτη του εμφάνιση σε ένα ισλανδικό έπος (saga) του 13ου αιώνα, το Orvan-oddr.
Συγγραφή άρθρου: Ειριάννα Πεζά, Β2 Πληροφορίες για Κίνα: Χρύσα Αραζού, Β1 Πληροφορίες για Σκανδιναβικές Χώρες: Άννα Αγκαλίου, Β1 (Οι πληροφορίες για την Γερμανία, την Ουαλία και την Ινδία αντλήθηκαν από άτομα από τις αντίστοιχες χώρες) Σκίτσα «Κράκεν»: Περικλής Μαμάς, Α2 Σκίτσο «Tylwyth teg»: Άννα-Μαρία Κρητικού, Α2
Περικλής Μαμάς
17
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΕΡΜΗΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΘΗΣΕΑΣ ΚΑΙ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣ Ο Μινώταυρος γεννήθηκε μισός ταύρος, μισός άνθρωπος από την Πασιφάη, τη γυναίκα του βασιλιά της Κρήτης, Μίνωα, και έναν ταύρο. Ο οργισμένος θεός Ποσειδώνας για να τιμωρήσει τον Μίνωα μετά από μια σειρά γεγονότων, έκανε την Πασιφάη να ερωτευτεί τον ταύρο και από την ένωση προέκυψε ο Μινώταυρος. Επειδή όσο μεγάλωνε ο Μινώταυρος γινόταν όλο και πιο βίαιος, ο Μίνωας ανέθεσε την κατασκευή του λαβυρίνθου -όπου και θα φυλάκιζε το τέρας-, στον Δαίδαλο, εξαίσιο τεχνίτη και αρχιτέκτονα. Ο βασιλιάς της Κρήτης, μετά τον θάνατο του γιου του, Ανδρόγεω, που προκλήθηκε από τους Αθηναίους σε μία ενέδρα, για να τους τιμωρήσει ζητούσε κάθε χρόνο 7 αγόρια και 7 κορίτσια από την Αθήνα, για να μπουν στον λαβύρινθο, ένα κάθε μήνα (στην αρχαία Ελλάδα μετρούσαν με διαφορετικό σύστημα τους μήνες) και να δοκιμάσουν να σκοτώσουν τον φοβερό Μινώταυρο. Ο Αθηναίος Θησέας, γιος του Αιγέα και της Αίθρας, γνωρίζοντας για τις φρικαλέες ανθρωποκτονίες στον λαβύρινθο της Κνωσού, αποφάσισε να πάει ο ίδιος εκεί παίρνοντας τη θέση κάποιου από τους 7 νέους, για να σταματήσει το απάνθρωπο αυτό γεγονός. Φτάνοντας στην Κρήτη γνώρισε την Αριάδνη, κόρη του Μίνωα, και ερωτεύτηκαν. Η Αριάδνη έδωσε στον Θησέα έναν μίτο από χρυσή κλωστή που της είχε δώσει ο Δαίδαλος, έτσι ώστε να μπορεί να βρει και πάλι την έξοδο του λαβυρίνθου μετά την ολοκλήρωση του σκοπού του. Τελικά, ο νεαρός Θησέας μπήκε στον λαβύρινθο ξετυλίγοντας τον μίτο της Αριάδνης, βρήκε τον Μινώταυρο και τον σκότωσε. Βγήκε από το περίπλοκο αυτό οικοδόμημα σώος, τυλίγοντας το νήμα και έχοντας ολοκληρώσει πια τον ψυχοφθόρο του άθλο.
ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ Ο λαβύρινθος στον μύθο είναι μία αλληγορία που συμβολίζει το δύσκολο ταξίδι του ανθρώπου προς την αυτογνωσία. Αυτός που θέλει να γνωρίσει τον εαυτό του θα πρέπει να περιηγηθεί με δαιδαλώδη τρόπο μέσα του και να παλέψει με τα ζωώδη ένστικτά του. Στα βάθη του λαβύρινθου, ο άνθρωπος θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον <<δαίμονά>> του, δηλαδή τους φόβους και τις αδυναμίες του, που τον ωθούν προς κατώτερες δονήσεις και τον καθιστούν μαλθακό και τον οδηγούν σε αδιέξοδα στην ζωή του. Ο καθένας από εμάς, φοβούμενος τον Μινώταυρο, βρίσκεται μέσα στον δικό του λαβύρινθο και τελικά η μοναδική λύση είναι να πάρουμε την θέση του ήρωα και να κατατροπώσουμε το τέρας των ανησυχιών μας. Με τις αρετές του για όπλα, ο άνθρωπος θα πρέπει να τιθασεύσει εκείνες τις συμπεριφορές που του «μολύνουν» τον νου. Έτσι, ο Θησέας και τα μυθικά πρόσωπα που συμβάλουν στην κορύφωση του μύθου θεωρούνται ο δρόμος για την ερμηνεία της ανθρώπινης πορείας, για την πνευματική εξέλιξη. Στον άθλο του ο Θησέας κρατά τον μίτο της Αριάδνης, που συμβολίζει την αρετή, και το νήμα είναι αυτό που οδηγεί τον άνθρωπο-Θησέα μέσα από τις δυσκολίες της ζωής, ξανά, στο φως.
Συγγραφή Άρθρου: Γεωργία Μπιθικότση, Β2 https://el.wikipedia.org/wiki/ https://bluebig.wordpress.com/2015 Σκίτσο «Μινώταυρου»: Νικόλαος Αθέρας, Α1
18
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
«Η αλλαγή θα έρθει από τους μαθητές»
Τ
ο σχολείο, ως μικρογραφία της κοινωνίας ακολουθεί πιστά και τείνει να υιοθετεί όλο και περισσότερο τα χαρακτηριστικά της. Αυτή η διαδικασία μύησης πώς θα βοηθήσει την κοινωνία μας στο να εξελιχθεί και να αλλάξει χαρακτήρα; Όλα ξεκινούν από το σχολείο, όπου σε κάθε κοινωνικό ζήτημα που αναζητούμε επίλυση, σχεδόν πάντα η λύση βρίσκεται στην παιδεία. Οπότε πρόκειται για μια διαδικασία εξαιρετικά σημαντική που θα πρέπει μα εξετάζεται προσεκτικά από τους διαμορφωτές της. Οφείλουμε αρχικά να αναζητήσουμε τον χαρακτήρα που θέλουμε να έχει η κοινωνία μας και έπειτα να εμφυσήσουμε στους νέους, ανερχόμενους πολίτες τις ανθρωπιστικές αξίες. Το σχολείο οφείλει να αναπτύσσει στους μαθητές αξίες, ιδανικά, να καλλιεργεί το πνεύμα και την κριτική σκέψη και όχι να είναι απλώς ένας «μηχανισμός παραγωγής εργατικών χεριών». Είναι υψίστης σημασίας να εμφυσήσει στο νέο την ανάγκη της γνώσης, για τη γνώση αυτή κάθε αυτή, και όχι για κάποια χρηστική της αξιοποίηση, όπως έχει επισημάνει πολλούς αιώνες πριν ο Σωκράτης στην αλληγορία του σπηλαίου του Πλάτωνα. Η διάπλαση ανθρώπων με ενσυναίσθηση, ευαισθησίες, αξίες, τρόπους είναι πολύ πιο σημαντική από την επαγγελματική αποκατάσταση. Μια τέτοια οπτική της παιδείας που θα τιμά τον όρο «παιδεία» είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί ή αποτελεί έναν
αιθεροβάμων ιδεαλισμό, όπως πολλοί πιστεύουν; Θεωρώ πως η λύση είναι απλή αλλά ταυτόχρονα δύσκολα πραγματοποιήσιμη. Η κατεύθυνση που θα πρέπει να πάρει το σχολείο, για να το επιτύχει, είναι προς τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Χωρίς να υποβαθμίζω την αξία και την αναγκαιότητα των υπολοίπων μαθημάτων πιστεύω πως οι μαθητές έχουμε ανάγκη από γνώσεις ιστορίας, φιλοσοφίας, ψυχολογίας, κοινωνιολογίας, για να αντιληφθούμε στο έπακρο τον κόσμο που ζούμε από το παρελθόν του μέχρι το παρόν του και συνάμα πως θα διαμορφώσουμε εμείς το μέλλον του. Συγχρόνως, οι μαθητές οφείλουν να ενημερώνονται για τις εξελίξεις της επικαιρότητας, για να μπορούν να σχηματίζουν άποψη και να μην πέφτουν θύματα προπαγάνδας, αλλά και να αποκτούν ευαισθησίες. Σε γενικές γραμμές το σχολείο είναι πολύ σημαντικό να διδάξει τους νέους πολίτες με τρόπο τέτοιο που θα αναπτυχθεί και θα διευρυνθεί ο πνευματικός κόσμος του κάθε ατόμου χωριστά. Όλα αυτά μπορεί να μοιάζουν ουτοπικά αλλά είναι πλήρως πραγματοποιήσιμα. Είναι ο μόνος τρόπος να βγούμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο, όπου το σχολείο αντιγράφει την κοινωνία. Όσο ειρωνικό κι αν ακούγεται η «αλυσίδα θα σπάσει» από το σχολείο, πρέπει να αντιστραφούν οι ρόλοι και το σχολείο να διαμορφώνει την κοινωνία, όχι να την μιμείται! Δήμητρα Παπαλυμπέρη, Γ2
19
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Επιστήμη και ηθική ευθύνη Η πρωτόγνωρη επιστημονική πρόοδος και η εφαρμογή των επιτευγμάτων της προκαλούν αντιφατικά συναισθήματα. Από τη μια, θαυμασμό για τη εξέλιξη της επιστήμης και απ’ την άλλη ανησυχία και προβληματισμό για τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης προόδου. Το φάσμα των σύγχρονων προβλημάτων είναι ευρύ και η όξυνσή τους στην εποχή μας διαμορφώνει ένα πεδίο δράσης για όσους φιλοδοξούν να υπηρετήσουν με τις γνώσεις και τις τεχνικές τους την ανθρώπινη κοινωνία. Από την ωριμότητα των σύγχρονων κοινωνιών, τις παρεμβάσεις των κυβερνήσεων, αλλά κυρίως από την υπευθυνότητα των επιστημόνων θα κριθεί αν ο σύγχρονος άνθρωπος θα χρησιμοποιήσει την επιστημονική πρόοδο και την τεχνολογία για να ζεσταθεί και όχι να αυτοπυρποληθεί. Η ανεξέλεγκτη επιστημονική ανάπτυξη, όπως όλοι γνωρίζουμε, εγκυμονεί κινδύνους. Η προστασία από τους παραπάνω κινδύνους δεν είναι εφικτή χωρίς την αποφασιστική συνδρομή του επιστήμονα που παράγει τη γνώση. Ως ειδικός, κατανοεί τους κινδύνους καλύτερα από το μέσο πολίτη και η φωνή του βρίσκει ανταπόκριση στην κοινή γνώμη. Καθήκον του υπεύθυνου επιστήμονα δεν είναι μόνο να ερευνά αλλά και να μοιράζεται τις ανακαλύψεις του με την κοινωνία και να βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο μαζί της. Ο υπεύθυνος και ευαισθητοποιημένος επιστήμονας έχει χρέος να εξηγήσει στο
κοινό πώς λειτουργεί η τεχνολογία και σε τι κόσμο ζούμε. Επομένως, είναι ξεκάθαρο πως πρέπει να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, και να διαφωτίζει την κοινή γνώμη για τη συνετή χρησιμοποίηση των επιστημονικών επιτευγμάτων αλλά και να προειδοποιεί για τους κινδύνους που ενδεχομένως απορρέουν από αυτά. Μια ακόμη πρωταρχική υποχρέωση του συνειδητοποιημένου επιστήμονα είναι να μη σιωπά, όταν η πολιτική συγκυρία υπονομεύει το αγαθό της πολιτικής ελευθερίας, καθώς η σιωπή ερμηνεύεται συχνά ως αποδοχή ή συναίνεση. Χρέος του, λοιπόν, είναι σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις να προστατέψει τον εαυτό του και να τον απομακρύνει από τον εξευτελισμό. Να διατηρήσει την αξιοπρέπεια του όχι μόνο ως επιστήμονας, αλλά και ως άνθρωπος. Τέλος, οφείλει να υιοθετεί τον κώδικα δεοντολογίας της Επιστήμης του, αναγνωρίζοντας ως απαράβατο όριο στην εργασία του την ιερότητα της ανθρώπινης ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και της ειρήνης. Απ’ όλα τα παραπάνω συνάγεται εύκολα το συμπέρασμα, ότι η τήρηση των ηθικών και κοινωνικών υποχρεώσεών του απέναντι στην κοινωνία που την υπηρετεί, θα συμβάλλει με ασφάλεια στην αποφυγή των κινδύνων που εγκυμονούνται από την ανεξέλεγκτη επιστημονική πρόοδο που κυριαρχεί στη σύγχρονη εποχή.
Σοφία Κοκοκύρη, Γ2
20
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Αγαπητό μου ημερολόγιο,
Σ
τις μέρες μας έχει χαθεί η έννοια της αγάπης, της αλληλεγγύης, της ανθρωπιάς. Για το μόνο που νοιαζόμαστε είναι ο εαυτός μας. Ο εγωισμός μας έχει καταβάλει. Πόλεμοι, εγκληματικότητα, ρατσισμός, συνεχείς καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλα πολλά μαστίζουν τον πλανήτη μας…Το να είσαι άνθρωπος έχει αποδειχθεί κάτι το ακατόρθωτο, κι αυτό εξαιτίας όλων των παραπάνω. Η ανθρωποφαγία είναι ένα μείζον πρόβλημά, όπου έρχεται με τη σειρά του να συμπληρώσει την προαναφερθείσα τετράδα. Όσον αφορά τον πόλεμο, ο όρος αυτός δεν μπορεί να περιγραφεί με ακρίβεια από κάποιον που δεν τον έχει ζήσει, μπορώ όμως να νιώσω αυτό το συναίσθημα. Το συναίσθημα που έχεις όταν ακούς τις φάλτσες νότες των βομβαρδισμών και βλέπεις τα μαύρα σύννεφα να πλησιάζουν, ανήμπορος πια να κάνεις κάτι….Έτσι, για να ευδαιμονήσουμε, να ζήσουμε ειρηνικά σε ένα ελεύθερο και ασφαλές τόπο, χωρίς να φοβόμαστε για τις ζωές μας, πρέπει να ενωθούμε όλοι και να βαδίσουμε συλλογικά με σημαία την αδελφοσύνη γιατί στο τέλος της ημέρας, οπουδήποτε και να πας, οι άνθρωποι θα είναι σαν και εσένα, σαν και εμένα. Βαγγέλης Πούλης, Β2
Η
κατάσταση στην Ευρώπη έχει ξεφύγει. Κάθε ημέρα ακούμε νέα, πιο
δυσάρεστα γεγονότα. Αυτός ο πόλεμος δεν θα οδηγήσει πουθενά, μόνο απώλειες θα υπάρξουν. Κι όμως αυτός συνεχίζει ακάθεκτος. Έχω αρχίσει να προβληματίζομαι και για τη δικιά μας μοίρα, θα καταφέρουμε να βγούμε αλώβητοι από αυτόν τον ψυχρό πόλεμο; Βλέπω όμως πολλούς συμπολίτες μου να έχουν άγνοια κινδύνου, ωστόσο πολύ καλά γνωρίζω πως εκείνοι θα αφυπνιστούν μόνο όταν το άσχημο χτυπήσει την πόρτα τους. Τι άλλο δηλαδή να ζήσουμε…αυτή η γενιά; Δεν κουραστήκαμε αρκετά με την όλη κατάσταση της πανδημίας; Τώρα επρόκειτο να βιώσουμε, ίσως, κι έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο; Όλοι εμείς οι έφηβοι της σημερινής εποχής περνάμε τα πιο όμορφα χρόνια της ζωής μας πίσω από μία οθόνη, κλεισμένοι στο μοναχικό δωμάτιο του σπιτιού μας. Ας ξυπνήσω κι αύριο το πρωί να πάω στο σχολείο και έπειτα στο φροντιστήριο και μετά στο άλλο φροντιστήριο και μετά στο άλλο….Ρουτίνα, κούρασες! Μιλτιάδης Σπανός, Β2
Η
ιδέα της φτώχειας με αναστατώνει βαθύτατα. Άνιση κατανομή πλούτου, κοινωνική οικονομική ανισότητα δεν θα έπρεπε καν να υπήρχε στις μέρες μας. Μου είναι αδιανόητο. Τόσοι άνθρωποι πλήττονται από υποσιτισμό και άλλοι από υπερφαγία. Όλα μέσα στην ίδια κοινωνία. Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση έτσι ώστε να αρχίζουν να ζουν δίχως καταναγκασμούς. Για παράδειγμα, στην Αφρική μαστίζονται από τη φτώχεια. Βέβαια, κορυφαίοι ηγέτες επωφελούνται από αυτή την κατάσταση, όμως είναι άδικο. Τα πάντα στο σύμπαν λειτουργούν με βάση τη δικαιοσύνη, κι όμως δεν μπορώ να την δω εδώ. Όχι ακόμα τουλάχιστον. Οι άνθρωποι, καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, έχαναν τα δικαιώματά τους επειδή αρχηγοί κρατών ήθελαν περισσότερη εξουσία. Οι δυνατοί γίνονται δυνατότεροι. Αυτό που έχω καταλάβει είναι ότι χωρίς την αλληλοϋποστήριξη, χωρίς αλληλεγγύη και σεβασμό στον συνάνθρωπο, οι ισχυροί θα εκμεταλλεύονται την ευκαιρία και θα καταπατούν τις ανθρώπινες αξίες, για να βγάλουν κέρδος. Αν και η οικονομική ανεπάρκεια είναι ένα βαθιά ριζωμένο πρόβλημα, θέλω να πιστεύω ότι θα καταπολεμηθεί εις βάθος χρόνου και θα δημιουργήσουμε έναν ιδανικό κόσμο. Γεωργία Μπιθικότση, Β2
21
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Αγαπητό μου ημερολόγιο,
Μ
ε βάση κάποια πρόσφατα γεγονότα, έχω αρχίσει να χάνω κάθε ελπίδα για την ισότητα μεταξύ των φύλων. Η κοινωνία μας, μας έχει παραθέσει ένα συγκεκριμένο τρόπο σκέψης σχετικά με το πώς οι άντρες και οι γυναίκες οφείλουν να ντύνονται, να συμπεριφέρονται και να παρουσιάζονται απέναντι στους άλλους. Οι διακρίσεις που γίνονται στα φύλα, γίνονται με βάση το φύλο που ένα άτομο έχει γεννηθεί. Για παράδειγμα οι γυναίκες «οφείλουν» να ντύνονται με κοριτσίστικο τρόπο, να είναι ευγενικές και φιλικές, ενώ οι άντρες «οφείλουν» να είναι δυνατοί, επιθετικοί και με θάρρος. Οι διακρίσεις αυτές ξεκινούν από μια σχετικά πολύ μικρή ηλικία. «Τα κορίτσια πρέπει να παίζουν με κούκλες και τα αγόρια με αυτοκίνητα». «Τα αγόρια πρέπει να είναι προς το μπλε και το πράσινο και τα κορίτσια προς το κόκκινο και το ροζ», «τα αγόρια δεν πρέπει να φοράνε φορέματα ή άλλα ρούχα που πρακτικά συνδέονται με κοριτσίστικα ρούχα». Καθώς μεγαλώνουν τα στερεότυπα στρέφονται προς τη συμπεριφορά. «Τα κορίτσια έχουν καλή συμπεριφορά, ενώ τα αγόρια είναι μπελάς», «τα κορίτσια πρέπει να είναι όμορφα για να είναι πιο ελκυστικά στα αγόρια». Όταν γίνουν ενήλικες, οι διακρίσεις γίνονται όλο και πιο σκληρές και άδικες. Κάποιοι λένε: «κάτι πάει λάθος με μία γυναίκα που δεν θέλει παιδιά», «οι γυναίκες που είναι πιο δυναμικές είναι αυταρχικές κ.α.», «οι γυναίκες που δεν ντύνονται κοριτσίστικα ή απορρίπτουν άντρες είναι απαραίτητα ομοφυλόφιλες», «οι γυναίκες με παιδιά ασχολούνται λιγότερο με τη δουλειά τους», «τα ζευγάρια του ίδιου φύλου αποκλείεται να είναι καλοί γονείς», κι όταν μια γυναίκα ασχολείται με τα παιδιά της είναι κάτι που είναι υποχρεωμένη να κάνει, ενώ όταν το κάνει ο άντρας θεωρείται “babysitting”. Εδώ θα ταίριαζε το τραγούδι της Taylor Swift: “ I am so sick of running as fast as I can, wondering if I ‘d get these quicker if I was a man”. Είναι ξεκάθαρο ότι τα παιδιά επηρεάζονται από μια μικρή ηλικία από τους γύρω τους, το σχολείο και την οικογένεια, με σκοπό να είναι σωστά απέναντι στις προσδοκίες της κοινωνίας. Ωστόσο, πρέπει η κοινωνία να γίνει πιο ανεκτική απέναντι στο διαφορετικό, για να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές. Ένα μέλλον που κάνεις δεν θα χρειάζεται να επικρίνεται επειδή απέχει από τα στάνταρ της κοινωνίας. Ειριάννα Πεζά, Β2
Σκίτσο: Σακελλαρίου Αλεξάνδρα, Β2
22
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Τόμας Γκένσμπορο Ο Γκένσμπορο γεννήθηκε το 1727 και ήταν ‘Aγγλος προσωπογράφος και τοπιογράφος. ‘Ηταν ο μικρότερος γιος του Τζον Γκένσμπορο, υφαντή στο Σάφολκ. Ο Τόμας εγκατέλειψε την πατρική εστία το 1740 για να σπουδάσει τέχνες στο Λονδίνο με δασκάλους τους Χιούμπερτ Γκράβελοτ (Hubert Gravelot), Φράνσις Χέιμαν (Francis Hayman) και Ουίλλιαμ Χόγκαρθ (William Hogarth). Το 1746 νυμφεύτηκε την Μάργκαρετ Μπερ (Margaret Burr) και απέκτησαν δύο κόρες. Μετακόμισε στο Μπαθ το 1759, όπου υποστηρίχθηκε από όσους ακολουθούσαν τις σύγχρονες τάσεις στην τέχνη και άρχισε να εκθέτει έργα του στο Λονδίνο. Το 1769 έγινε ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Βασιλικής Ακαδημίας (Royal Academy), αλλά οι σχέσεις του με την οργάνωση αυτή ήταν πάντα ακανθώδεις, φθάνοντας ορισμένες φορές στο σημείο να αποσύρει τα έργα του από τις εκθέσεις της. Το 1774 εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο και ζωγράφισε πορτρέτα του βασιλιά και της βασίλισσας, αλλά ο βασιλιάς τελικά υποχρεώθηκε να ονομάσει "βασιλικό ζωγράφο" τον ανταγωνιστή του Τζόσουα Ρέινολντς (Joshua Reynolds). Κατά την ύστερη περίοδό του, ο Γκένσμπορο ζωγράφισε σχετικά απλά τοπία και μαζί με τον Ρίτσαρντ Ουίλσον (Richard Wilson) θεωρήθηκε ο ιδρυτής της βρετανικής τοπιογραφικής σχολής του 18ου αιώνα. Απεβίωσε από καρκίνο το 1788 και τάφηκε στον ναό της Αγίας Άννας στο Κιου του Σάρεϊ.
Εντγκάρ Ντεγκά Ο Εντγκάρ Ντεγκά γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου 1834 και πέθανε στις 27 Σεπτεμβρίου 1917. Ήταν Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης του 19ου αιώνα. Θεωρείται καλλιτέχνης του ιμπρεσιονισμού. Οι περισσότεροι του πίνακες έχουν θέμα σχετικά με τον χορό. Για παράδειγμα, «Tο Aστέρι» ή «Xορεύτρια στη σκηνή», «Mάθημα χορού» (1874) «‘Aσκηση στη μπάρα» (1877) κ.λπ. Το 1912 το Μουσείο της τέχνης στη Νέα Υόρκη αγόρασε το έργο του «Μπαλαρίνες». Ο Ντεγκά πέθανε το 1917 στο Παρίσι, στις 27 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 83 ετών. Μαρία Λιώνη, Α2 Πηγή: https://el.wikipedia.org
23
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΣΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ Πανευρωπαϊκός Διαγωνισμός Νεαρών Μεταφραστών 2022 : “ Juvenes Translatores 2022” Είναι διαγωνισμός που πραγματοποιείται για όλα τα σχολεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάθε χρόνο ώστε οι μαθητές να ζήσουν την εμπειρία της μετάφρασης και να διασκεδάσουν με την πρόκληση της απόδοσης ενός πρωτότυπου κειμένου σε μια άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα. Είναι μια δύσκολη αλλά πολύ ενδιαφέρουσα διαδικασία και οι μαθητές μας που συμμετείχαν για πρώτη φορά φέτος έμειναν ενθουσιασμένοι. Μετέφρασαν κείμενα από τα Αγγλικά στα Ελληνικά και, δεδομένης της απειρίας τους και της δυσκολίας των κειμένων, έδωσαν πολύ καλές μεταφράσεις. Έλαβαν μέρος οι μαθητές: Χρυσούλα Δράκου (Γ1), Αναστασία-Ευσταθία Ζήβα (Γ2), Κιούκης Ιωάννης (Γ2), Απόστολος-Μαρίνος Κορμάς (Γ2) , Ζωή Σφυρίδη (Γ3).
10ος Λογοτεχνικός Διαγωνισμός Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης ‘’ Γρηγόρης Πεντζίκης’’. Οι μαθητές του σχολείου μας Δήμητρα Αλεβίζου (Β1) , Βελισσαρίου Στέφανος (Γ1), Χρύσα Κεμανετζή (Β1), Αλίσα Πουλλούμπι (Γ3) έλαβαν μέρος στον 10ο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης ‘’ Γρηγόρης Πεντζίκης’’. Δημοσιεύουμε τα ποιήματα συμμετοχής, με τη σύμφωνη γνώμη των μαθητών.
10ος Πανελλήνιος Λογοτεχνικός Διαγωνισμός Πρωτόλειου Διηγήματος του Ιδρύματος Καίτης Λασκαρίδη. Η συμμετοχή του σχολείου μας ήταν από την μαθήτρια Ειριάννα Πεζά (Β2) με το διήγημα: «Στην επόμενη ζωή»
8ος Διαγωνισμός Σκιτσοφρένεια@Pierce 2022 Θέμα διαγωνισμού: “Eγώ”. Ο διαγωνισμός οργανώνεται από το Pierce Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος. Συμμετείχαν οι μαθήτριες Μαριλένα Θωμά (Β1) και Χρύσα Κεμανετζή (Β1).
24
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Διαγωνισμός Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης ‘’ Γρηγόρης Πεντζίκης’’. Αποχαιρετισμός
Αμφίβολη ύπαρξη
Η κάμερα αδυνατεί να συλλάβει τους κρατήρες της Σελήνης Είναι συνδεδεμένοι έτσι που θυμίζουν Δράκο Δράκο που φουντώνει ολοένα και περισσότερο Φτάνει η έσχατη στιγμή Φλόγες Απόλυτη ησυχία Λάμψη στο σκοτάδι Μαγεύει τους πάντες Αναστατώνει την νύχτα Μέρα ο νυχτερινός ουρανός
Εν τη λήθη τριγυρίζω στης ψυχής μου τα ερέβη, το σκοτάδι ατενίζω και ο θάνατος μου νεύει. Κι αναρωτιέμαι και απορώ τί έχω και τί χάνω; Σε ποιον θα έλειπα εγώ αν ξάφνου αύριο πεθάνω; Τίνος τα δάκρυα θα σύλλεγε του τάφου μου το χώμα; Ποιός στ’ άστρα άδικα θα μίλαγε, στου ουρανού το μαύρο χρώμα;
Να ξεραν πώς αισθάνεται… Ξέρουν άραγε;
Πιάνου πουλιού το όμορφο τραγούδι στην κάθοδο θα ηχούσε; Ποιό θα ‘ταν κείνο το λουλούδι που απ’ τα λείψανα θ’ ανθούσε;
Γνωρίζουν πώς βρίσκεται κρεμασμένος από τα χείλη του ουρανού Περιμένουν πλάι του Τον παρακολουθούν να καταλαγιάζει νύχτα με την νύχτα Φεύγει δειλά δειλά Εις το επανιδείν …
Καμιά απάντηση δε θα ‘χω. Σώμα μου, πάντα ήσουν κοίλο. Αφού, για να υπάρχω ν’ αγαπηθώ οφείλω Χρύσα Κεμανετζή
Αλίσα Πουλλούμπι
Ζωή ή Θάνατος Μακάρι ένα ποίημα να χώραγε τον κόσμο όλο Για να το έγραφα ,να στο έδινα με τίτλο ζωή Κι αφού το είχες τώρα στο χέρι σου σαν όπλο Η σφαίρα θα έβρισκε τον ποιητή Έγκλημα ο φόνος Σταμάτα να προσποιείσαι Κατάρα να ‘σαι μόνος Κατάρα όμως και μόνος να μην είσαι Έγκλημα ο φόνος Σταμάτα να με διώχνεις Κατάρα είναι ο πόνος Κατάρα όμως και πόνο να μην νιώθεις Μακάρι ένας κόσμος να χώραγε αυτό το ποίημα Για να το έγραφα ,να στο έδινα με τίτλο θάνατος Κι αφού το είχες τώρα του χεριού σου κτήμα Ας με θάψεις στο χώμα του, όμως θα μείνω Αθάνατος Στέφανος Βελισσαρίου
25
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
10ος Πανελλήνιος Λογοτεχνικός Διαγωνισμός Πρωτόλειου Διηγήματος του Ιδρύματος Καίτης Λασκαρίδη.
«Στην επόμενη ζωή» 01/07/1543 Ήταν μια συνιθισμένη μέρα στο Λονδίνο. Ο καιρός ήταν μουντός και οι δρόμοι γεμάτοι με εχθρικά πρόσωπα. Παρ’ όλα αυτά, μπορούσα να ξεχωρίσω ένα πρόσωπο μέσα στο πλήθος, ο Νικόλας. Ο Νικόλας προερχόταν από μία οικογένεια που ασχολούταν με την ιχθυοκαλλιέργεια, οπότε συχνά τον έβρισκα στη θάλασσα να ψαρεύει και περιστασιακά τον βοηθούσα. «Κατερίνα!», φώναξε με ένα πλατύ χαμόγελο. Του ανταπέδωσα το χαμόγελο και τον χαιρέτησα, πριν τρέξω στην αγκαλιά του. Χάιδεψε τα μαλλιά μου και χαλάρωσα. «Πώς πήγε σήμερα;», τον ρώτησα αλλά εκείνος με κοίταξε διστακτικά. Αναστέναξα και έβαλα το κεφάλι μου στον ώμο του. «Μην ανησυχείς, είμαι σύγουρη ότι σε λίγες μέρες θα βρεις μεγαλύτερη τύχη!», προσπάθησα να τον ενθαρρύνω. Εκείνος απλά χαμογέλασε αδύναμα. To χαμόγελό του βάζει μια λάμψη στα μάτια μου, πεταλούδες στο στομάχι μου και φέρνει αγάπη στην καρδιά μου. Πριν τον γνωρίσω δεν ήξερα πώς είναι να κοιτάς κάποιον και να χαμογελάς χωρίς λόγο. Λέγεται ότι ερωτεύεσαι αληθινά μόνο μία φορά, αλλά δεν το πιστεύω, γιατί κάθε φορά που τον κοιτάζω τον ξαναερωτεύομαι. Νιώθω τόσο τυχερή που τον έχω στη ζωή μου. Ωστόσο, αυτή η ευτυχία δεν κράτησε για πολύ.
08/07/1543 Είχα μόλις γυρίσει από τα καθήκοντα μου στην αγορά, όταν ξαφνικά βρήκα έξω από την πόρτα να με περιμένει ένας βασιλικός φρουρός. Απόρησα για την παρουσία του. «Καλησπέρα δεσποινίς, είστε η Αικατερίνη Παρ;», έγνεψα καταφατικά. «Σε τι οφείλω την ευχαρίστηση αυτής της επίσκεψης;», ο φρουρός έβγαλε από την τσέπη του μια περγαμηνή. «Αγαπητή Αικατερίνη Παρ, εδώ και κάποιο καιρό σας έχω παρατηρήσει και έχω διαπιστώσει ότι έχετε τα απαραίτητα προσόντα της επόμενης συζύγου μου, βασιλιάς Ερρίκος Η’.” Σύμφωνα με τον βασιλιά, θα συναντηθείτε την επόμενη εβδομάδα και σε ένα μήνα θα παντρευτείτε.», διάβασε κλείνοντας την περγαμηνή. Ένιωσα τον κόσμο να χάνεται από τα πόδια μου. Ήθελα να ουρλιάξω μέχρι το αύριο, αλλά δεν μπορούσα. Ήθελα να τραπώ σε φυγή, αλλά δεν μπορείς να παρακούσεις τις εντολές του βασιλιά. Αποχαιρέτησα τον φρουρό. Εκείνη τη στιγμή, πέρασε μέσα ο Νικόλας, κρατώτας μια ανθοδέσμη. Μία ματιά στα πράσινα σαν το δάσος μάτια του αρκούσε για να καταρρεύσω. Έτρεξε κοντά μου. Προσπάθησε να με παρηγορήσει αλλά το μόνο που σκεφτόμουν είναι πώς θα μπορούσα να του πω ότι με υποχρεώνουν να τον αφήσω; Για πρώτη φορά που ενώ ήμουν μαζί του, αντί ο κόσμος να είναι γεμάτος με ζωηρά χρώματα έγινε ασπρόμαυρος. 15/07/1543 Πέρασαν μέρες, μα ακόμα η σκέψη του να τον αφήσω με πόναγε βαριά. Αποφάσισα ότι η καλύτερη επίλογη και για τους δυο μας ήταν να του γράψω ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα. « Ξέρεις ότι σ' αγαπώ, με κάθε τρόπο. Αν και σ' αγαπώ, θα μου λείψεις κάθε μέρα. Σ' αγαπώ, μακάρι να μπορούσα να μείνω μαζί σου και να κρατήσω τη ζωή που έφτιαξα μαζί σου. Και παρ’ όλο που αυτό είναι τόσο σωστό, συγκρατώ τα δάκρυα απόψε. Είναι αλήθεια, δεν θα σε ξεπεράσω ποτέ, γιατί έχω φτιάξει ένα μέλλον στο μυαλό μου μαζί σου. Ξέρεις ότι δεν είναι αλήθεια, αλλά πρέπει να σου πω ότι δεν χρειάζομαι την αγάπη σου. Δεν έχω άλλη επιλογή. Αν
26
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2 ο Ερρίκος λέει, "Εσύ είσαι", τότε είσαι εσύ. Δεν έχει σημασία πώς αισθάνομαι, είναι αυτό που πρέπει να κάνω. Αλλά αν, με κάποιο τρόπο, είχα αυτή την επιλογή, χωρίς να κρατιέμαι, θα ύψωνα τη φωνή μου. Θα έλεγα “Ερρίκε, ναι, είναι αλήθεια, δεν θα σου ανήκω ποτέ. Γιατί δεν είμαι το παιχνίδι σου για να το απολαμβάνεις μέχρι να υπάρξει κάτι καινούργιο. Λες και θα εγκαταλείψω το αγόρι μου, τη δουλειά μου, τα όνειρά μου, για να νοιάζομαι για σένα. Χα! αγάπη μου, πάρε μια ιδέα, δεν υπάρχει τίποτα που μπορείς να κάνεις. Δεν χρειάζομαι την αγάπη σου και δεν υπάρχει τίποτα άλλο να συζητήσουμε.” Αλλά δεν μπορώ το να πω, όχι στον βασιλιά. Οπότε αυτό είναι το αντίο. Όλη μου η αγάπη, Αικατερίνη» Όταν τελείωσα, το φίλησα και το έδωσα σε έναν από τους φρουρούς, πριν μπω στην άμαξα.
15/07/2022 Έκλεισα το βιβλίο που διάβαζα. Ένιωσα ένα γνωστό άγγιγμα στον ώμο μου. Χαμογέλασα στο αγόρι δίπλα μου. «Γειά.», ψιθύρισε απαλά. «Γειά.» , ψιθύρισα πριν με φιλήσει στο μέτωπο και καθίσει δίπλα μου. «Τι διαβάζεις αυτή τη φορά;», ρώτησε κρατώντας το χέρι μου. «Η ιστορία των συζύγων του Ερρίκου Η’ “. Είμαι στο σημείο με την Αικατερίνη Παρ.» ο Νικόλας γέλασε απαλά. «Α ναι, σωστά, η συνονόματή σου.» Είπε, κάνοντάς με να γελάσω. «Τουλάχιστον ‘εγώ’ έγινα βασίλισσα. Εσύ έπρεπε να περιμένεις μέχρι να πεθάνει ο βασιλιάς, για να μπορέσεις να με ξαναδείς.», ανέφερα . Εκείνος ανταποκρίθηκε στραβοκοιτάζοντάς με. Έπειτα, υπήρχε μια άνετη σιωπή ανάμεσά μας. Κοίταξα το ταβάνι της βιβλιοθήκης, που έμοιαζε με τον αστερινό ουρανό, με ένα ονειρεμένο βλέμμα. «Και τι σκέφτεσαι τώρα, αν επιτρέπεται, μεγαλειοτάτη;», ρώτησε με ένα χαζό χαμόγελο. «Πιστεύεις στη δεύτερη ζωή;», ρώτησα με μια έκφραση γεμάτη απορία. Ο Νικόλας πήρε το πρόσωπό μου στις παλάμες των χεριών του. «Μπορεί να μην έχω καμία απολύτως ιδέα για το πώς λειτουργούν οι αδελφές ψυχές ή η δεύτερη ζωή, αλλά ξέρω ότι ένα πράγμα είναι σίγουρο. Εσύ και εγώ ανήκουμε μαζί σε αυτή τη ζωή και σε κάθε άλλη». Ένιωσα δάκρυα να εμφανίζονται στα μάτια μου. Έσκυψα πιο κοντά και τον φίλησα. Η αγάπη δεν έχει να κάνει με το πόσες μέρες, εβδομάδες ή μήνες είστε μαζί, αλλά με το πόσο αγαπάτε ο ένας τον άλλον κάθε μέρα. Έτσι και εγώ τον αγαπώ και αυτό είναι η αρχή και το τέλος των πάντων.
Ειριάννα Πεζά, Β2
27
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
8ος Διαγωνισμός Σκιτσοφρένεια@Pierce 2022 Θέμα διαγωνισμού: “Eγώ”.
Έργο της Μαριλένας Θωμά
28
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
Έργο της Χρύσας Κεμανετζή
29
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ Η Διεύθυνση και ο Σύλλογος Διδασκόντων του ΓΕΛ Καρύστου εύχονται στους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ’ Λυκείου κάθε επιτυχία και πρόοδο. Έχοντας πίστη στη νέα γενιά αποχαιρετά τη Γ’ Λυκείου με ένα ποίημα του Μπέρτολτ Μπρέχτ : Μήνυμα στη νεολαία
Μήνυμα στη νεολαία
Εσείς οι νέοι άνθρωποι των εποχών που έρχονται Και της καινούργιας χαραυγής πάνω στις πολιτείες Που δε χτίστηκαν ακόμα, και σεις Που δε γεννηθήκατε, ακούστε τώρα Τη φωνή τη δική μου….. Δε βάδισα με την εποχή μου, ξόδεψα τις μέρες μου, Και τώρα πρέπει να σας παρακαλέσω Να πείτε εσείς αυτά πού δεν ειπώθηκαν, Να κάνετε αυτά πού δεν έγιναν….
Ούτε μια λέξη Δεν ξέρω να πω σε σας, γενιές των εποχών που έρχονται, Μήτε μια υπόδειξη δε θα μπορούσα να σας κάνω Με δάχτυλο τρεμάμενο, Γιατί πώς το δρόμο να δείξει Αυτός που δεν τον διάβηκε! ‘Αλλά μόνοι σας ν’ αποφασίσετε Ποιο το καλό για σας και τι σας βοηθάει Τον τόπο να χτίσετε που εμείς αφήσαμε Να ρημάξει σαν την πανούκλα, Και για να κάνετε τις πολιτείες Κατοικήσιμες. Μπέρτολτ Μπρέχτ
30
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάιος 2022, Τεύχος 2
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστούμε τη Μαριλένα Θωμά (Β1) για τη δημιουργία των σκίτσων που συνοδεύουν το λογότυπο.
Ευχαριστούμε τη Μάρω Μπερέτη (Β2) για όλη την τεχνική υποστήριξη κατά τη διαμόρφωση του περιοδικού καθώς και τον Μιλτιάδη Σπανό (Β2) για τη βοήθεια που προσέφερε. Τέλος, ευχαριστούμε την κ. Δούβαλη Ελένη ως συντονίστρια της δράσης και την κ. Παπαδοπούλου Δήμητρα για τη συμβολή τους στην υλοποίησή της.
Η Διεύθυνση και ο Σύλλογος Διδασκόντων σας εύχονται
καλό καλοκαίρι!!! 31