Χαιρετισμός του Διευθυντή
ΕΝΟΤΗΤΕΣ Αναζητώντας την ευεξία Συνέντευξη: Ψυχοθεραπεία και έφηβοι Χρύσα Κεμανετζή (Β1)
Άγχος· μήπως μπορεί να γίνει χρήσιμο; Μαριλίνα Σέρελη (Β2) Σκίτσο: Aλεξάνδρα Σακελλαρίου (Β2)
Πανελλήνιες εξετάσεις και διαχείριση άγχους Βάλια Παπαθανασίου, Παιδοψυχολόγος
Αιθέρια Έλαια Μαρία Σταματίου (Γ2)
Μια σύντομη ματιά στην ιστορία της Καρύστου Χρήστος Κεκεμπάνος (Γ2)
Με οργανωμένη και συστηματική δουλειά, με πρωτότυπες και δημιουργικές ιδέες οι μαθητές και οι μαθήτριες του σχολείου μας στήριξαν από την πρώτη στιγμή τη δημιουργία μιας πολυθεματικής ηλεκτρονικής εφημερίδας. Με την καθοδήγηση των υπεύθυνων καθηγητών αποφάσισαν για την ύλη και τα θέματα κάθε τεύχους, καταγράφοντας στιγμιότυπα της σχολικής ζωής και αποτυπώνοντας την άποψή τους για θέματα της καθημερινότητας και της ιστορίας του τόπου τους. Η επικαιρότητα δίνει συχνά την αφορμή για αφιερώματα και άρθρα, για συνεντεύξεις και για προβληματισμό. Επιθυμία όλων μας είναι μέσα από την εφημερίδα μας οι μαθητές να δώσουν το δικό τους στίγμα για θέματα που κινούν το ενδιαφέρον τους και επιλέγουν να σχολιάσουν. Επίσης, να έχουν το θάρρος να διατυπώνουν την άποψή τους, στοιχείο που προσιδιάζει σε κάθε ενεργό και σκεπτόμενο μέλος της κοινωνίας και να δώσουν διέξοδο στη δημιουργικότητά τους . Τέλος, να εξοικειωθούν με την ομαδική εργασία και τη συνεργατικότητα προς επίτευξη ενός κοινού στόχου και να ενισχύσουν τους δεσμούς φιλίας που τους ενώνουν. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω την υποδιευθύντρια κ. Παπαδοπούλου Δήμητρα, τους εκπαιδευτικούς που συμμετέχουν σε αυτή τη δράση, τη συντονίστρια κ. Δούβαλη Ελένη, την κ. Πατσαβούρα Μάγδα, την κ Καλοξύλου Μαργαρίτα και την κ. Διονέλλη Ελένη καθώς και όλους τους μαθητές για την σημαντική συμβολή τους σε αυτή την προσπάθεια. Κάρυστος 18-3-2022 Ο Διευθυντής
Περί Μύθων
Πολυχρονίου Γεώργιος
Μυθολογία Παγκοσμίως Ειριάννα Πεζά (Β2) Σκίτσα: ‘Αννα-Μαρία Κρητικού (Α2) Περικλής Μαμάς (Α2)
Ερμηνεύοντας τον μύθο: «Θησέας και Μινώταυρος» Γεωργία Μπιθικότση (Β2) Σκίτσο: Νίκος Αθέρας (Α1)
Απόψεις μαθητών “Η αλλαγή θα έρθει από τους μαθητές” Δήμητρα Παπαλυμπέρη (Γ2)
Γιατί Carpe diem; Eπιστήμη και Ηθική Ευθύνη Σοφία Κοκοκύρη (Γ2)
Περί τέχνης Oι ζωγράφοι: Tόμας Γκένσμπορο Εντγκάρ Ντεγκά Μαρία Λιώνη (Α2)
Ευχαριστίες
Τον τίτλο «Carpe diem» τον εμπνεύστηκα από την ενασχόλησή μας με τη Λατινική γλώσσα. Η φράση σημαίνει «’Αδραξε τη μέρα» και υποδηλώνει την αξία της ζωής. Είναι μια φράση, η οποία μου κέντρισε το ενδιαφέρον, αφού η έννοιά της είναι συμβολική και αντιπροσωπεύει τις νέες γενιές, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν χάσει τις ελευθερίες τους και το νόημα της ζωής. Επομένως, πιστεύω πώς μέσα από αυτό τον τίτλο το σχολείο μας θα περάσει ένα βαθύτερο μήνυμα το οποίο θα δηλώνει τη σημασία του χρόνου αλλά και της ανάγκης να ζούμε κάθε στιγμή σαν να είναι η τελευταία, γιατί ας μην ξεχνάμε πως η ζωή είναι μικρή και πολλές φορές απρόβλεπτη! Κέλλυ Μπόκαρη (Β1)
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΥΕΞΙΑ Συνέντευξη: Ψυχοθεραπεία και έφηβοι 1. Αρχικά πείτε μας λίγα πράγματα για τον εαυτό σας και τί σας έκανε να ασχοληθείτε με την ψυχολογία και αργότερα με την ειδική εκπαίδευση. Με λένε Φανή Τράικου. Είμαι ψυχολόγος και αφηγηματική θεραπεύτρια. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη και τα τελευταία 10 χρόνια περίπου ζω κι εργάζομαι στην Ολλανδία. Από πολύ μικρή θυμάμαι να έχω ερωτήσεις (όπως ίσως έχετε και εσείς), οι οποίες αφορούσαν είτε τον εαυτό μου, είτε τους άλλους. Ήμουν θα έλεγα ένας περίεργος άνθρωπος και ήθελα να ανακαλύψω τον κόσμο και να πάρω σιγά-σιγά απαντήσεις στις ερωτήσεις μου. Νομίζω εξαιτίας όλων αυτών αποφάσισα κάπου εκεί στο Λύκειο πως η Ψυχολογία θα είναι μία από τις βασικές επιλογές μου μετά το τέλος των πανελλαδικών εξετάσεων. Όντως, δήλωσα στο μηχανογραφικό δελτίο τη σχολή Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ως πρώτη επιλογή κι ευτυχώς πέρασα! Από εκεί ξεκίνησε ένα μεγάλο ταξίδι να ανακαλύψω πράγματα κι ευτυχώς σιγά-σιγά έμαθα πολλά, κατάλαβα αρκετά αλλά παράλληλα βλέπω πως ακόμη μαθαίνω κι ακόμη έχω πολλά να καταλάβω! Με την Ειδική Εκπαίδευση αποφάσισα να ασχοληθώ μερικά χρόνια πριν όταν ξεκίνησα να κάνω ένα μεταπτυχιακό στα παιδαγωγικά στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ήθελα πολύ να ασχοληθώ με νεαρές ηλικίες, με παιδιά κι εφήβους. Επίσης ήθελα να μπω και να εργαστώ σε σχολικό πλαίσιο και μέσα από την επαφή μου με παιδιά διαφόρων ηλικιών έμαθα πολλά τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Ας πούμε πως το να δουλεύεις σε σχολείο είναι μεγάλο σχολείο πρώτα απ’ όλα για ‘σένα τον ίδιο!
2. Πόσο σημαντικό κρίνετε το ρόλο της ψυχοθεραπείας στη ζωή των σημερινών νέων; Η ψυχοθεραπεία είναι κλειδί αν έχεις αποφασίσει να ξεκλειδώσεις την πόρτα και να μπεις μες στο δωμάτιο! Τόσο στη ζωή των ενηλίκων όσο και στη ζωή των εφήβων η ψυχοθεραπεία έχει να προσφέρει χρήσιμες συνειδητοποιήσεις και ίσως εκπλήξεις! Οι νέοι άνθρωποι συχνά αναρωτιούνται για πολλά. Είναι λογικό το ότι ακόμα δεν έχουν ξεκαθαρίσει πράγματα για τον εαυτό τους και γενικά για τις ανθρώπινες σχέσεις, γιατί τώρα μαθαίνουν τον εαυτό τους και τους άλλους. Αν αποφασίσουν να μιλήσουν κάποια στιγμή με έναν ψυχολόγο / ψυχοθεραπευτή τότε ίσως καταλάβουν καλύτερα τι τους αρέσει και τι όχι, θα συνειδητοποιήσουν ποιες είναι οι προσωπικές τους αξίες σε αυτή τη ζωή, θα καταλάβουν ποιες σχέσεις στη ζωή τους είναι σημαντικές και ποιες όχι τόσο, θα έχουν μεγαλύτερη σιγουριά για τους στόχους τους, ίσως παραδεχθούν κάποια όνειρα και φιλοδοξίες τους! Θα προέτρεπα τους νέους ανθρώπους να θεωρούν την φροντίδα της ψυχικής υγείας τους όχι ένα ζήτημα προαιρετικό ή δευτερεύον, αλλά αντίθετα να το έχουν ως προτεραιότητα!
3. Τι ακριβώς συνεπάγεται μια συνεδρία ψυχοθεραπείας με έναν έφηβο, τι ακριβώς θα συζητούσε κάποιος με έναν ειδικό; Πραγματικά θα μπορούσα να δώσω 100 διαφορετικές απαντήσεις! Δε μπορώ να απαντήσω τι ακριβώς εγώ θα συζητούσα με έναν έφηβο σε μια συνεδρία γιατί ο κάθε έφηβος – ο κάθε άνθρωπος δηλαδή – έχει πολλά διαφορετικά θέματα που τον προβληματίζουν ή τον ενδιαφέρουν. Κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχουν απαγορευμένα θέματα! Θα ξεκινούσα μια συνεδρία ρωτώντας “Ποιος είναι ο λόγος που σήμερα βρισκόμαστε εδώ και συζητάμε;”. Θα ήθελα σίγουρα να μάθω αν ο έφηβος έρχεται στη συνάντησή μας με συγκεκριμένες προσδοκίες και ίσως θα ήθελα να ξέρω μερικές ιδέες που έχει για την ψυχική υγεία και την ψυχοθεραπεία, ώστε πάνω σε αυτές να συζητήσουμε ό,τι τον ενδιαφέρει πραγματικά. Προτρέπω τους έφηβους και τις έφηβες εκεί έξω να ψάξουν – εφόσον το επιθυμούν – και να βρουν έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας που τους αρέσει και νιώθουν ότι μπορούν να τον εμπιστευτούν και να συζητήσουν μαζί του σημαντικά θέματα. Θεωρώ πολύ σπουδαίο το να ανυπομονείς να πας για την επόμενη σου συνεδρία! Αυτό σημαίνει πως μιλώντας με έναν ψυχοθεραπευτή νιώθεις ότι κάνεις κάτι σημαντικό για ‘σένα! Πολλοί άνθρωποι μου λένε πως η ψυχοθεραπεία “είναι δώρο που κάνω εγώ στον εαυτό μου”. Μακάρι λοιπόν όλοι να βρουν τρόπο να πάρουν αυτό το δώρο και να το χαρούν όσο περισσότερο γίνεται! Τη συνέντευξη πήρε η Χρύσα Κεμανετζή, Β1 (Η συνέχεια της συνέντευξης στο επόμενο τεύχος)
2
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
Άγχος · μήπως μπορεί να γίνει χρήσιμο; Η ζωή είναι ένας δρόμος με συνεχείς αγώνες. Τίποτα δεν κατορθώνεται χωρίς κόπο. Ας είμαστε ειλικρινείς, το ταξίδι για την επιτυχία είναι μια εμπειρία γεμάτη άγχος, προβληματισμούς και ανησυχίες. Τι είναι όμως πραγματικά το άγχος και γιατί να έχει τόσο μεγάλη επίδραση πάνω μας; Το άγχος είναι μια φυσιολογική ψυχοσωματική αντίδραση που μας κρατά ενεργούς και σε εγρήγορση ύστερα από μια αίσθηση απειλής ή την ανάγκη αντιμετώπισης μιας κρίσιμης κατάστασης γενικότερα. Οι άνθρωποι των σπηλαίων, για παράδειγμα, δεν θα κατάφερναν να αμυνθούν, όταν χρειαζόταν, αν δεν είχαν το άγχος, που συνόδευε την ανάγκη τους για επιβίωση. Το άγχος λοιπόν δεν είναι κάτι κακό. Είναι κάτι κοινό, κάτι που έχουμε όλοι και ακόμα και αν δεν το βλέπουμε, συχνά μας είναι και απαραίτητο. Δυστυχώς στις μέρες μας, οι αμέτρητες υποχρεώσεις και η συνεχής πίεση που δεχόμαστε από την κοινωνία μάς προκαλούν άγχος. Αρχικά, από μικρή ηλικία, το σχολείο μάς βάζει σε μια διαδικασία να διαχειριστούμε καθήκοντα που μας ανατίθενται μειώνοντας σιγά σιγά όλο και περισσότερο το ελεύθερο χρόνο. Και έτσι φτάνουμε στο πανεπιστήμιο που μας οδηγεί στην πραγματικότητα της αγοράς εργασίας. Και ωραία, ναι, αυτή είναι η ζωή, μια συνεχόμενη πάλη. Αλλά μια πάλη που συνέχεια κάπου οδηγεί, και αν κοιτάξουμε πίσω, βλέπουμε στιγμές, ωραίες στιγμές, που ζώντας τες με άγχος τα καταφέραμε. Όλα είναι θέμα οπτικής. Το άγχος ίσως να μας κατέκλεισε πολλές φορές και μπορεί και να το κάνει ακόμα περισσότερες. Στο χέρι μας είναι πως θα το αντιμετωπίσουμε. Στο επόμενο διαγώνισμα, εξέταση ή εξεταστική θα το αφήσεις να σε ρίξει ή θα το αποδεχτείς και θα το χρησιμοποιήσεις για να ενεργοποιήσεις το μυαλό σου; Όλοι μπορούμε. Στο χέρι μας είναι. Μαριλίνα Σέρελη, Β2 Σκίτσο: Aλεξάνδρα Σακελλαρίου, Β2
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Τις μέρες των Πανελληνίων εξετάσεων μαθητές και γονείς κατακλύζονται από συναισθήματα αγωνίας και άγχους. Για τους περισσότερους μαθητές οι πανελλαδικές εξετάσεις φαντάζουν ως κάτι άγνωστο, αγχωτικό, μέχρι και τρομακτικό. Στρατηγικές χειρισμού του άγχους προς τα παιδιά: • Προσέξτε τη διατροφή σας. Μειώστε την κατανάλωση καφεΐνης γιατί αυξάνει τη νευρικότητα και περιορίστε την ποσότητα της ζάχαρης και των λιπαρών. Καταναλώστε πολλά φρούτα, φυσικούς χυμούς και λαχανικά που σας δίνουν ενέργεια, πνευματική διαύγεια και θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα. • Ασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας ευχαριστούν και σας χαλαρώνουν, όπως ο χορός, μια βόλτα με φίλους, η μουσική, η σωματική άσκηση κ.ά. • Κάντε διαλείμματα κατά τη διάρκεια της μελέτης. • Οργανώστε όσο μπορείτε καλύτερα την ύλη για διάβασμα και υπογραμμίστε με χρωματιστούς μαρκαδόρους τα σημεία που σας δυσκολεύουν περισσότερο, ώστε σε αυτά να δώσετε μεγαλύτερη έμφαση και να κάνετε περισσότερες επαναλήψεις. • Μη μένετε ξάγρυπνοι, για να διαβάσετε, γιατί εξαντλείτε τον οργανισμό σας με αποτέλεσμα να μειώνεται η επίδοσή σας. • Σκεφτείτε θετικά και υπενθυμίστε στον εαυτό σας τα δυνατά σας σημεία και τις ικανότητές σας ,σε όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας σας για τις εξετάσεις. • Προσπαθήστε να αντικαταστήσετε τις αρνητικές σκέψεις με θετικές (π.χ. αντί για φράσεις "θα γράψω χάλια", "θα κολλήσω, θα μπλοκάρω και θα τα ξεχάσω όλα την ώρα της εξέτασης, κάντε δηλώσεις με θετικό περιεχόμενο όπως "πιστεύω σε μένα", "έχω προετοιμαστεί κατάλληλα", "θα τα καταφέρω μια χαρά", "όλα θα πάνε καλά" κ.ά. • Αποφύγετε τις επαναλήψεις της τελευταίας στιγμής. • Μη μπαίνετε στη διαδικασία να συζητάτε τελευταία στιγμή με άλλους τι γνωρίζετε καλά και τι όχι. Κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα ψυχοφθόρο και μόνο πανικό μπορεί να σας προκαλέσει. 3
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1 • Πάρτε βαθιές αναπνοές, εάν νιώσετε έντονο άγχος στη διάρκεια των εξετάσεων και σκεφτείτε κάτι όμορφο (π.χ. τις καλοκαιρινές διακοπές και τη θάλασσα). • Διαβάστε τα θέματα προσεκτικά και με ηρεμία. • Την ώρα της εξέτασης φροντίστε να δώσετε προσοχή μόνο στο γραπτό σας και να συγκεντρωθείτε εκεί σα να μην υπάρχει κανένας άλλος γύρω σας. • Φροντίστε να απαντήσετε πρώτα στα θέματα που γνωρίζετε καλύτερα. •Ξαναδιαβάστε τις απαντήσεις που έχετε δώσει άλλη μια φορά εφόσον υπάρχει το απαιτούμενο χρονικό περιθώριο. Συμβουλές προς τους γονείς • Καλό είναι να προετοιμάσουν τον έφηβο για κάθε ενδεχόμενο, να τονίσουν στο παιδί πως η αποτυχία είναι κομμάτι της ζωής και πως δεν υπάρχει κανένας λόγος να νιώσει ντροπή σε περίπτωση που δεν τα πάει καλά για το τι θα πουν οι άλλοι. Υπάρχουν πολλές άλλες εναλλακτικές λύσεις για τις σπουδές και την επαγγελματική του σταδιοδρομία. • Οι γονείς θα πρέπει να εξασφαλίσουν ένα ήρεμο περιβάλλον την περίοδο της προετοιμασίας των παιδιών για τις εξετάσεις. • Επίσης, θα πρέπει οι γονείς να οπλιστούν με αρκετά αποθέματα υπομονής για να κατορθώσουν να αντέξουν τον εκνευρισμό των εφήβων και να μην τον παίρνουν προσωπικά και οδηγούνται σε διαπληκτισμούς. • Δεν είναι βοηθητικό για το παιδί να λέμε "δεν πειράζει εάν δεν τα πας καλά", "σιγά τώρα μην αγχώνεσαι, δε χάθηκε και ο κόσμος". Το παιδί έχει ανάγκη από ψυχική στήριξη και επιβεβαίωση οπότε ο γονιός θα πρέπει να του δίνει κουράγιο και δύναμη και να του δείχνει πως πιστεύει σε αυτό χρησιμοποιώντας φράσεις του τύπου "θα τα πας μια χαρά αφού έχεις κάνει τόσο καλή προετοιμασία" και να ανατρέχει σε επιτυχίες του στο παρελθόν βασισμένος πάντα σε ρεαλιστικά γεγονότα (π.χ. καλή επίδοση και βαθμολογία του παιδιού, επιτυχία σε διαγωνίσματα κ.ά.). Οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι μεν ένα καλό εισιτήριο και χαρίζει σημαντικά εφόδια στον επιτυχόντα αλλά δεν καθορίζουν σε αποκλειστικότητα τη ζωή, το μέλλον και την επαγγελματική εξέλιξη των εφήβων. Σε περίπτωση αποτυχίας είναι πολύ σημαντικό να παραμείνετε κοντά τους, να τους δείξετε την αγάπη σας και την αποδοχή σας, να τα ενθαρρύνετε, να τα επαινέσετε για την προσπάθεια που κατέβαλαν, να τονίσετε πως πιστεύετε σε αυτά και στις δυνατότητές τους και να τα βοηθήσετε να βρουν εναλλακτικές οδούς για την εκπαίδευση και τη μελλοντική τους επαγγελματική πορεία βασισμένες στις ικανότητες, στις κλίσεις, στις δεξιότητες που διαθέτουν και στα ενδιαφέροντά Βάλια Παπαθανασίου, Παιδοψυχολόγος
Όταν πιστέψουμε στα παιδιά, θα πιστέψουν στον εαυτό τους. Και δεν υπάρχουν όρια σε αυτά που μπορούν να πετύχουν Vicki Reece
4
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1 Τι είναι τα αιθέρια έλαια; Τα αιθέρια έλαια είναι αποτέλεσμα εκχύλισης φυτικών υλών και διαθέτουν τις ευεργετικές ιδιότητες των φυτών απ’ όπου προέρχονται σε συμπυκνωμένη μορφή. Η χρήση τους απαιτεί προσοχή καθώς δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτούσια στην επιδερμίδα παρά διαλυμένα σε κάποιο έλαιο βάσης. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, τα αιθέρια έλαια έχουν την τιμητική τους, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι τα εντάσσουν στην καθημερινότητά τους. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Τα αιθέρια έλαια έχουν να δώσουν λύσεις σε πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε κάθε μέρα. Πάμε λοιπόν να δούμε μερικά από τα πιο δημοφιλή αιθέρια έλαια αλλά και τις ιδιότητές τους.
Αιθέριο έλαιο Γιασεμί
Το γιασεμί προέρχεται από την Περσία και το άρωμά του είναι γλυκό και έντονο. Για λίγες μόνο σταγόνες αιθέριου ελαίου απαιτούνται πολύ μεγάλες ποσότητες από άνθη και αυτός είναι και ο λόγος της σχετικά ακριβής του τιμής. Το γιασεμί, είναι ένα από τα ποιο δημοφιλή αιθέρια έλαια καθώς το έντονο άρωμά του μέσω της καύσης βοηθά σε συμπτώματα κατάθλιψης, επιδρά γενικότερα θετικά στον ψυχισμό και προσφέρει συναισθηματική γαλήνη. Επιπλέον, διαλύοντάς το σε κάποιο έλαιο βάσης όπως για παράδειγμα σε αμυγδαλέλαιο (10 σταγόνες σε 50 ml) μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ευαίσθητο δέρμα με κοκκινίλες, τάση ξηρότητας καθώς και σε ερεθισμούς.
Συνταγή για κηραλοιφή (σε συνδυασμό με αιθέριο
έλαιο) Είναι γνωστό ότι η κηραλοιφή χρησιμοποιείται για ενυδάτωση του δέρματος και είναι επίσης εξαιρετικά αποτελεσματική στο να καταπραΰνει εγκαύματα. Για να φτιάξουμε κηραλοιφή η αναλογία πρέπει πάντοτε να είναι 1 προς 5. Μια συνηθισμένη δοσολογία είναι η εξής: 1 κουταλιά της σούπας μελισσοκέρι 5 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο Τρίβουμε το μελισσοκέρι και κατόπιν το λιώνουμε σε μπεν-μαρί. Προσθέτουμε το ελαιόλαδο σταδιακά ανακατεύοντας.
Αιθέριο έλαιο Τριαντάφυλλο Το αιθέριο έλαιο τριαντάφυλλο είναι ακόμη ένα αρκετά δημοφιλές έλαιο. Διαθέτει ένα εξαιρετικά πλούσιο άρωμα και έχει πληθώρα ευεργετικών συστατικών για την επιδερμίδα. Βοηθά στην λείανση των ρυτίδων και των ραγάδων ενώ παράλληλα κλείνει τους πόρους και αποκαθιστά την φυσική λάμψη της επιδερμίδας. Επιπλέον, μπορεί να συνδράμει ενεργά στην καταπολέμηση της ακμής. Τέλος, οι ιδιότητες του μπορούν να ηρεμήσουν ένα επιδερμικό έκζεμα.
Το αφήνουμε να κρυώσει και όταν φθάσει σε θερμοκρασία δωματίου, προσθέτουμε το αιθέριο έλαιο της επιλογής μας. Με αυτό τον τρόπο ενισχύουμε τις ιδιότητες και των δύο υλικών, της κηραλοιφής και του αιθέριου ελαίου.
Αιθέριο έλαιο Ευκάλυπτος Το αιθέριο έλαιο ευκαλύπτου, λόγω των θεραπευτικών του ιδιοτήτων, χρησιμοποιείται σε διάφορα σκευάσματα για το κρυολόγημα και την γρίπη, αφού έχει αντισηπτικές και αποσυμφορητικές ιδιότητες. Επίσης το συναντάμε και σε σκευάσματα για τους μυϊκούς πόνους διότι τονώνει την τοπική κυκλοφορία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με δύο ακόμη τρόπους. Μέσω της καύσης του η οποία καθαρίζει την ατμόσφαιρα και της δίνει ένα αίσθημα φρεσκάδας αλλά και διαλυμένο σε έλαιο βάσης, όπως το αμυγδαλέλαιο (20 σταγόνες σε 50 ml), και επαλείφοντάς το σε αρθρώσεις που πάσχουν από πόνους καθώς και στο στήθος σε περίπτωση κρυολογήματος.
Μαρία Σταματίου, Γ2
5
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΥΣΤΟΥ
Αιγαία, Χειρωνία, Κιζίλ Χισάρ, Οθωνούπολη και Κάρυστος οι ονομασίες που έχουν δοθεί στην ευρύτερη περιοχή του νοτιότερου τμήματος της Εύβοιας κατά την διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της. Η ονομασία «Αιγαία» προέρχεται από τις αίγες που σημαίνει κύματα, «Χειρωνία» πιθανόν από τον τοπικό αρχαίο δυνάστη Χείρωνα ή από τον Κένταυρο Χείρωνα. «Κιζίλ Χισάρ» την είπαν οι Οθωμανοί με την κατάληψή της εξαιτίας του κόκκινου χρώματος που είχαν τα τείχη του κάστρου που βρίσκεται στο χωριό Μύλοι. «Οθωνούπολη» την ονόμασαν προς τιμήν του βασιλιά Όθωνα όταν εκείνος διέταξε την μεταφορά της πόλης από την περιοχή Χώρα στην σημερινή της θέση. Η σημερινή ονομασία «Κάρυστος» έχει διάφορες εκδοχές προέλευσης. Η πρώτη θέλει οι ρίζες της ονομασίας της να προέρχονται από τον Κένταυρο Κάρυστο. Μια δεύτερη την θέλει να προέρχεται από το ρήμα <κηρύσσω> ή από την λέξη <κήρυξ> που σημαίνει κόκορας. Η πιο διαδεδομένη, όμως, εκδοχή θέλει η Κάρυστος να προέρχεται από τις τοπικές καρυές, τα καρυστινά κάστανα δηλαδή.
Αρχαιότητα Η ιστορία της Καρύστου ξεκινά από τη νεολιθική περίοδο (6000 π.Χ.) και στη συνέχεια ανέπτυξε αξιόλογο πολιτισμό. ‘Ηταν από τις πρώτες πόλεις-κράτη που έκοψαν νόμισμα και ανάμεσα στις σημαντικότερες πόλεις της Εύβοιας μετά την Χαλκίδα και την Ερέτρια. Πέρασε από όλα τα αρχαία πολιτεύματα και περί το 500 π.Χ. γίνεται εγκαθίδρυση της δημοκρατίας. Κατά τους περσικούς πολέμους η μοίρα της ήταν τραγική καθώς καταστράφηκε δύο φορές. Την πρώτη το 490 π.Χ., όταν η πόλη αρνήθηκε να βοηθήσει Καστανόλογγος τους Πέρσες. Τη δεύτερη φορά το 480 π.Χ. η Κάρυστος καταλήφθηκε από τον ίδιο τον Ξέρξη. Ομάδα στρατιωτών της περιοχής έλαβε μέρος στη μάχη των Πλαταιών, όπου πολέμησε γενναία. Κατά τη διάρκεια του πελοποννησιακού πολέμου βρέθηκε αρχικά με το μέρος των Αθηναίων, κατόπιν, μετά την αποστασία όλης της Εύβοιας συμμαχεί με τη Σπάρτη, το 370 π.Χ. βρίσκεται υπό την κηδεμονία της Θήβας. Το 362 π.Χ. περνά στην Αθηναϊκή Συμμαχία και το 338 π.Χ. καταλαμβάνεται μαζί με όλο το νησί της Εύβοιας από τους Μακεδόνες. Μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου παρέμεινε στο μακεδονικό κράτος μέχρι και το 198 π.Χ., που πέρασε στην κατοχή της Ρώμης. Παρά την αρχική ακμή που γνώρισε, γρήγορα έπεσε σε παρακμή. Το 100 μ.Χ. βρίσκει τη περιοχή αυτοδιοικούμενη, πάντα όμως, υπό τον έλεγχο και την οικονομική της εξάρτηση από την Ρώμη. Την περίοδο αυτή έχουμε οικονομική ανάπτυξη εξαιτίας της μεγάλης εκμετάλλευσης της τοπικής πέτρας από τους Ρωμαίους που την χρησιμοποίησαν σε μεγάλα έργα στην πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Βυζαντινή περίοδος Για την περίοδο αυτήν δεν γνωρίζουμε πολλά ιστορικά στοιχεία. Περί το 300 μ.Χ. διαδόθηκε ο Χριστιανισμός στην Εύβοια, το 458 λειτουργεί η επισκοπή Καρύστου, το 1030 πρωτοκτίστηκε το οχυρό της Καρύστου (στη σημερινή θέση του Κάστρου) για την προστασία της περιοχής από επιδρομές και το 1199 η Κάρυστος γίνεται βενετσιάνικος σταθμός ελεύθερου εμπορίου. Φραγκοκρατία Το 1204 ο Βονιφάτιος ο Μομφερατικός, ένας εκ των ηγετών της Δ΄ Σταυροφορίας, παραχώρησε την κυρίως Ελλάδα ως φέουδα σε διάφορους ιππότες, κατά το σύστημα της εποχής. Η Εύβοια παραχωρήθηκε στον Ιάκωβο Αβέσνη, ο οποίος χωρίζει το νησί σε τρεις διοικήσεις. Πολλές περιπέτειες θα μεσολαβήσουν έως ότου το 1366 οι Ενετοί αγοράσουν ύστερα από διαπραγματεύσεις την περιοχή της Καρύστου από τους Καταλανούς. Μετά τους Ενετούς Ιουστινιάνηδες, η Καρυστία περιήλθε στην κυριότητα του οίκου Τζώρτζη της Βενετίας μέχρι το 1470, που κατέλαβαν οι Τούρκοι την Εύβοια. Εκείνη την περίοδο (1402 και 1470) έγινε και ο εποικισμός Αρβανιτών στην περιοχή του Καβοντόρο.
Άγιος Δημήτριος, ναός που χρονολογείται περί τον 13ο-14ο αι.
6
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1 Τουρκοκρατία και Επανάσταση Η πόλη πέφτει στα χέρια των Τούρκων το 1470 μετά από εκστρατεία του Μαχμούτ Πασά και του Μωάμεθ του Πορθητή. Μετά από αυτό η περιοχή βρέθηκε σε καθεστώς δουλείας, καταπίεσης και βαριάς φορολογίας. Η επανάσταση του 1821 βρήκε την Κάρυστο και ολόκληρη την Εύβοια υπό αβάσταχτο ζυγό. Τον Ιούνιο και Ιούλιο του 1821 έγιναν οι πρώτες επαναστατικές απόπειρες στη Νότια Καρυστία, αρχικά, υπό την ηγεσία του επισκόπου Νεόφυτου. Αυτός προσπάθησε άνευ επιτυχίας να καταλάβει το φρούριο της πόλης το καλοκαίρι του 1821. Το Φεβρουάριο του 1822 το κάστρο της περιοχής προσπάθησε να το αλώσει και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, εγκατέλειψε, όμως, τις προσπάθειες του μετά από διαταγή του Αρείου Πάγου να μεταβεί σε άλλο επαναστατικό στρατόπεδο. Το 1824 προσπάθησε και ο Κριεζώτης χωρίς αποτελέσματα, όμως, και αυτός να πάρει υπό τον έλεγχό του το φρούριο. Η τελευταία απόπειρα έγινε από τον Γάλλο φιλέλληνα στρατιωτικό Φαβιέρο. Παρά κάποιες μικρές επιτυχίες, εγκατέλειψε και αυτός τις προσπάθειές του καθώς είχε έλλειψη εφοδίων και οι τοπικές τουρκικές δυνάμεις ενισχύονταν. Παρά τους σκληρούς αγώνες και τον ακριβό φόρο αίματος που πλήρωσαν οι κάτοικοι για απελευθέρωση, αυτή δεν ήρθε ύστερα από μάχη αλλά μετά από διπλωματικές διαπραγματεύσεις το 1833.
Σύγχρονη εποχή Όσον αφορά στην σύγχρονη ιστορία του τόπου αξίζει να αναφερθούμε στις μεγάλες δωρεές και ευεργεσίες πλούσιων κατοίκων της περιοχής στην πατρίδα τους. Σημαντικότερες δωρεές ήταν αυτές της οικογένειας Κότσικα. Ο Ιωάννης Κότσικας γεννήθηκε στην Κάρυστο και μετανάστευσε στην Αίγυπτο όπου έκανε μεγάλη περιουσία. Στη διαθήκη του άφηνε μέρος της περιουσίας του στα κοινωφελή ιδρύματα στην Κάρυστο. Επίσης, με χρηματοδότηση δική του κατασκευάστηκε το δημαρχείο της πόλης. Τα ανίψια του προσέφεραν και αυτά πολλά στην πατρίδα τους. Με δικές τους δωρεές κατασκευάστηκαν στην Κάρυστο 2 σχολεία, το λιμάνι της πόλης και το ηλεκτρικό εργοστάσιο της περιοχής το 1928. Ένας ακόμη ευεργέτης της πόλης μας ήταν ο Νικόλαος Γιοκαλάς. Αυτός ασχολήθηκε με το εμπόριο στη Βασούρα της Μεσοποταμίας (σημερινό Ιράκ), όπου έκανε αξιόλογη περιουσία. Στην διαθήκη του άφηνε το σύνολο της περιουσίας του στον δήμο Καρύστου. Με τα χρήματα αυτά, σύμφωνα με την εντολή του, κατασκευάστηκε μουσείο, βιβλιοθήκη και δημοτικό θέατρο. Και τα τρία στεγάζονται μαζί στο ίδρυμα Γιοκαλά. Χρήστος Κεκεμπάνος, Γ2 Πηγή: “Aς γνωρίσουμε την Κάρυστο”, Στ. Παπαμιχαήλ (1993)
Από το εσωτερικό του ναού του Αγίου Δημητρίου
Ευχαριστούμε τις κυρίες Πατσαβούρα Μαγδαληνή και Δούβαλη Ελένη για το φωτογραφικό υλικό που παραχώρησαν. Οι φωτογραφίες με το Καστανόδασος (Καστανόλογγος) και το βυζαντινό εκκλησάκι πάρθηκαν κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών εκδρομών που οργάνωσε το σχολείο.
7
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
ΠΕΡΙ ΜΥΘΩΝ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ Όλοι γνωρίζουμε για την ελληνική μυθολογία. Ωστόσο, υπάρχουν μύθοι προερχόμενοι από άλλες χώρες που δεν είναι τόσο γνωστοί. Σε αυτό το άρθρο θα γίνει αναφορά σε κάποιους από αυτούς.
Κίνα: Γκρέντελ, το τέρας του Hrothar
Ουαλία:Tylwyth teg
Το Μπέογουλφ είναι ένα παλιό Αγγλικό παραδοσιακό επικό ποίημα, η ιστορία του οποίου διαδραματίζεται στην Σκανδιναβία. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα Αγγλοσαξονικά λογοτεχνικά έργα όλων των εποχών. Χρονολογείται ανάμεσα στον 8ο και 11ο αιώνα. Είναι η ιστορία του Μπέογουλφ, ενός ήρωα που βοήθησε τον Hrothgar, τον βασιλιά των Δανών, να νικήσει το Γκρέντελ, ένα τέρας που τρομοκρατούσε ολόκληρο το βασίλειο. Η αρχαιολογική έρευνα έχει επιβεβαιώσει την ύπαρξη του παλατιού στην παλαιά πρωτεύουσα, την Leine, 23 μίλια δυτικά της Κοπεγχάγης. Η λέξη Γκρέντελ σημαίνει ‘καταστροφέας’ και ίσως το τέρας να συμβολίζει κάποιο κακό πνεύμα που το θεωρούσαν υπεύθυνο για αρρώστια ή θάνατο.
Oι tylwyth teg είναι πλάσματα μυθολογικά που περιγράφονται ως ξανθά, χρυσόμαλλα “ανθρώπινα παιδιά”. Χορεύουν και φτιάχνουν δαχτυλίδια νεράιδων και ζουν κάτω από τη γη ή κάτω από το νερό. Άννα Μαρία Κρητικού Δίνουν πλούτη σε εκείνους που ευνοούν, αλλά αυτά τα δώρα εξαφανίζονται αν μιλάνε για αυτά. Επίσης, λέγεται ότι απαγάγουν μικρά αγόρια αφήνοντας στη θέση τους αλλαξοστοιχίες.
Ινδία: Μatsya Το Matsya είναι το είδωλο των ψαριών του ινδουιστικού θεού Βισνού. Συχνά περιγράφεται ως το πρώτο από τα δέκα κύρια avatar του Βισνού. Αναφέρεται ότι ο Matsya έσωσε τον πρώτο άνθρωπο Manu από έναν μεγάλο κατακλυσμό. To Matsya μπορεί να απεικονιστεί ως ένα γιγάντιο ψάρι, συχνά χρυσού χρώματος, ή ανθρωπόρφα με τον κορμό του Vishnu συνδεδεμένο με το πίσω μισό ενός ψαριού.
Ιαπωνία: Κάππα Στην αρχαία γιαπωνέζικη λαογραφία το Κάππα είναι ένας δαίμονας του νερού που ζει σε ποτάμια και λίμνες και καταβροχθίζει μικρά άτακτα παιδιά. Το Κάππα σημαίνει «παιδί του ποταμιού» και απεικονίζεται με το σώμα χελώνας, τα άκρα βατράχου και κεφάλι με ράμφος. Στην κορυφή της κεφαλής υπάρχει μία κοιλότητα με νερό. Ενώ υποτίθεται ότι είναι υδρόβιον όν, η δράση του είναι κυρίως στην ξηρά. Συμφωνά με τον μύθο, το κοίλωμα στο κεφάλι πρέπει να διατηρείται υγρό διαφορετικά θα χάσει τη δύναμή του. Το Κάππα είναι ένα από τα πιο γνωστά μυθικά πλάσματα της Ιαπωνίας και πολλοί το θεωρούν αληθινό. Μάλιστα, υπάρχουν πινακίδες σε μερικές λίμνες στην Ιαπωνία που προειδοποιούν τον κόσμο για την ύπαρξή του. Πολλοί εξηγούν το θρύλο του Κάππα με την τεράστια γιαπωνέζικη σαλαμάνδρα, το χανζάκι που είναι ιδιαιτέρως επιθετικό και αρπάζει τη λεία του με τα δυνατά του σαγόνια.
Σκανδιναβικές χώρες: Κράκεν Σύμφωνα με την σκανδιναβική μυθολογία το Κράκεν είναι ένα γιγάντιο τέρας της θάλασσας που επιτίθεται σε πλοία. Είναι τόσο μεγάλο, ένα μίλι σε μήκος, ώστε πολλοί το μπέρδευαν με νησί. Το Κράκεν κατοικεί στις ακτές της Νορβηγίας και της Ισλανδίας και τρομοκρατεί όσους ναυτικούς τύχει να περάσουν από κοντά του. Κάνει την πρώτη του εμφάνιση σε ένα ισλανδικό έπος (saga) του 13ου αιώνα, το Orvan-oddr.
Γερμανία: Μπούγκερ Ο Μπούγκερ περιγράφεται ως ένας δαίμονας που υποτίθεται ότι απαγάγει μικρά παιδιά εάν είναι ανυπάκουα ή άτακτα. Δεν έχει πρόσωπο και καλύπτει το κεφάλι και το σώμα του με λευκό μανδύα. Τη νύχτα μπαίνει κρυφά στα σπίτια των παιδιών που δεν προστατεύονται πια από τα καλά πνεύματα λόγω της ανυπακοής τους, τα βάζει σε ένα μεγάλο τσουβάλι και τα παίρνει. Όταν επιλέγει τα θύματά του, συνοδεύεται από τη σύντροφό του Popelhole, η οποία συχνά ελέγχει τα παιδιά σε μια τελική δοκιμασία για να δει αν είναι καλά ή κακά στην καρδιά. Ζουν μαζί στους βάλτους κοντά στο Iglau.
Περικλής Μαμάς
Συγγραφή άρθρου: Ειριάννα Πεζά, Β2 Πληροφορίες για Κίνα: Χρύσα Αραζού, Β1 Πληροφορίες για Σκανδιναβικές Χώρες: Άννα Αγκαλίου, Β1 (Οι πληροφορίες για την Γερμανία, την Ουαλία και την Ινδία αντλήθηκαν από άτομα από τις αντίστοιχες χώρες) Σκίτσα «Κράκεν»: Περικλής Μαμάς, Α2 Σκίτσο «Tylwyth teg»: Άννα-Μαρία Κρητικού, Α2 8
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
ΕΡΜΗΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΘΗΣΕΑΣ ΚΑΙ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣ Ο Μινώταυρος γεννήθηκε μισός ταύρος, μισός άνθρωπος από την Πασιφάη, τη γυναίκα του βασιλιά της Κρήτης, Μίνωα, και έναν ταύρο. Ο οργισμένος θεός Ποσειδώνας για να τιμωρήσει τον Μίνωα μετά από μια σειρά γεγονότων, έκανε την Πασιφάη να ερωτευτεί τον ταύρο και από την ένωση προέκυψε ο Μινώταυρος. Επειδή όσο μεγάλωνε ο Μινώταυρος γινόταν όλο και πιο βίαιος, ο Μίνωας ανέθεσε την κατασκευή του λαβυρίνθου -όπου και θα φυλάκιζε το τέρας-, στον Δαίδαλο, εξαίσιο τεχνίτη και αρχιτέκτονα. Ο βασιλιάς της Κρήτης, μετά τον θάνατο του γιου του, Ανδρόγεω, που προκλήθηκε από τους Αθηναίους σε μία ενέδρα, για να τους τιμωρήσει ζητούσε κάθε χρόνο 7 αγόρια και 7 κορίτσια από την Αθήνα, για να μπουν στον λαβύρινθο, ένα κάθε μήνα (στην αρχαία Ελλάδα μετρούσαν με διαφορετικό σύστημα τους μήνες) και να δοκιμάσουν να σκοτώσουν τον φοβερό Μινώταυρο. Ο Αθηναίος Θησέας, γιος του Αιγέα και της Αίθρας, γνωρίζοντας για τις φρικαλέες ανθρωποκτονίες στον λαβύρινθο της Κνωσού, αποφάσισε να πάει ο ίδιος εκεί παίρνοντας τη θέση κάποιου από τους 7 νέους, για να σταματήσει το απάνθρωπο αυτό γεγονός. Φτάνοντας στην Κρήτη γνώρισε την Αριάδνη, κόρη του Μίνωα, και ερωτεύτηκαν. Η Αριάδνη έδωσε στον Θησέα έναν μίτο από χρυσή κλωστή που της είχε δώσει ο Δαίδαλος, έτσι ώστε να μπορεί να βρει και πάλι την έξοδο του λαβυρίνθου μετά την ολοκλήρωση του σκοπού του. Τελικά, ο νεαρός Θησέας μπήκε στον λαβύρινθο ξετυλίγοντας τον μίτο της Αριάδνης, βρήκε τον Μινώταυρο και τον σκότωσε. Βγήκε από το περίπλοκο αυτό οικοδόμημα σώος, τυλίγοντας το νήμα και έχοντας ολοκληρώσει πια τον ψυχοφθόρο του άθλο.
ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ Ο λαβύρινθος στον μύθο είναι μία αλληγορία που συμβολίζει το δύσκολο ταξίδι του ανθρώπου προς την αυτογνωσία. Αυτός που θέλει να γνωρίσει τον εαυτό του θα πρέπει να περιηγηθεί με δαιδαλώδη τρόπο μέσα του και να παλέψει με τα ζωώδη ένστικτά του. Στα βάθη του λαβύρινθου, ο άνθρωπος θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον <<δαίμονά>> του, δηλαδή τους φόβους και τις αδυναμίες του, που τον ωθούν προς κατώτερες δονήσεις και τον καθιστούν μαλθακό και τον οδηγούν σε αδιέξοδα στην ζωή του. Ο καθένας από εμάς, φοβούμενος τον Μινώταυρο, βρίσκεται μέσα στον δικό του λαβύρινθο και τελικά η μοναδική λύση είναι να πάρουμε την θέση του ήρωα και να κατατροπώσουμε το τέρας των ανησυχιών μας. Με τις αρετές του για όπλα, ο άνθρωπος θα πρέπει να τιθασεύσει εκείνες τις συμπεριφορές που του «μολύνουν» τον νου. Έτσι, ο Θησέας και τα μυθικά πρόσωπα που συμβάλουν στην κορύφωση του μύθου θεωρούνται ο δρόμος για την ερμηνεία της ανθρώπινης πορείας, για την πνευματική εξέλιξη. Στον άθλο του ο Θησέας κρατά τον μίτο της Αριάδνης, που συμβολίζει την αρετή, και το νήμα είναι αυτό που οδηγεί τον άνθρωπο-Θησέα μέσα από τις δυσκολίες της ζωής, ξανά, στο φως.
Συγγραφή Άρθρου: Γεωργία Μπιθικότση, Β2 https://el.wikipedia.org/wiki/ https://bluebig.wordpress.com/2015 Σκίτσο «Μινώταυρου»: Νικόλαος Αθέρας, Α1
ΒΡΕΣ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ
9
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
«Η αλλαγή θα έρθει από τους μαθητές» Το σχολείο, ως μικρογραφία της κοινωνίας ακολουθεί πιστά και τείνει να υιοθετεί όλο και περισσότερο τα χαρακτηριστικά της. Αυτή η διαδικασία μύησης πώς θα βοηθήσει την κοινωνία μας στο να εξελιχθεί και να αλλάξει χαρακτήρα; Όλα ξεκινούν από το σχολείο, όπου σε κάθε κοινωνικό ζήτημα που αναζητούμε επίλυση, σχεδόν πάντα η λύση βρίσκεται στην παιδεία. Οπότε πρόκειται για μια διαδικασία εξαιρετικά σημαντική που θα πρέπει μα εξετάζεται προσεκτικά από τους διαμορφωτές της. Οφείλουμε αρχικά να αναζητήσουμε τον χαρακτήρα που θέλουμε να έχει η κοινωνία μας και έπειτα να εμφυσήσουμε στους νέους, ανερχόμενους πολίτες τις ανθρωπιστικές αξίες. Το σχολείο οφείλει να αναπτύσσει στους μαθητές αξίες, ιδανικά, να καλλιεργεί το πνεύμα και την κριτική σκέψη και όχι να είναι απλώς ένας «μηχανισμός παραγωγής εργατικών χεριών». Είναι υψίστης σημασίας να εμφυσήσει στο νέο την ανάγκη της γνώσης, για τη γνώση αυτή κάθε αυτή, και όχι για κάποια χρηστική της αξιοποίηση, όπως έχει επισημάνει πολλούς αιώνες πριν ο Σωκράτης στην αλληγορία του σπηλαίου του Πλάτωνα. Η διάπλαση ανθρώπων με ενσυναίσθηση, ευαισθησίες, αξίες, τρόπους είναι πολύ πιο σημαντική από την επαγγελματική αποκατάσταση. Μια τέτοια οπτική της παιδείας που θα τιμά τον όρο «παιδεία» είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί ή αποτελεί έναν αιθεροβάμων ιδεαλισμό, όπως πολλοί πιστεύουν; Θεωρώ πως η λύση είναι απλή αλλά ταυτόχρονα δύσκολα πραγματοποιήσιμη. Η κατεύθυνση που θα πρέπει να πάρει το σχολείο, για να το επιτύχει, είναι προς τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Χωρίς να υποβαθμίζω την αξία και την αναγκαιότητα των υπολοίπων μαθημάτων πιστεύω πως οι μαθητές έχουμε ανάγκη από γνώσεις ιστορίας, φιλοσοφίας, ψυχολογίας, κοινωνιολογίας, για να αντιληφθούμε στο έπακρο τον κόσμο που ζούμε από το παρελθόν του μέχρι το παρόν του και συνάμα πως θα διαμορφώσουμε εμείς το μέλλον του. Συγχρόνως, οι μαθητές οφείλουν να ενημερώνονται για τις εξελίξεις της επικαιρότητας, για να μπορούν να σχηματίζουν άποψη και να μην πέφτουν θύματα προπαγάνδας, αλλά και να αποκτούν ευαισθησίες. Σε γενικές γραμμές το σχολείο είναι πολύ σημαντικό να διδάξει τους νέους πολίτες με τρόπο τέτοιο που θα αναπτυχθεί και θα διευρυνθεί ο πνευματικός κόσμος του κάθε ατόμου χωριστά. Όλα αυτά μπορεί να μοιάζουν ουτοπικά αλλά είναι πλήρως πραγματοποιήσιμα. Είναι ο μόνος τρόπος να βγούμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο, όπου το σχολείο αντιγράφει την κοινωνία. Όσο ειρωνικό κι αν ακούγεται η «αλυσίδα θα σπάσει» από το σχολείο, πρέπει να αντιστραφούν οι ρόλοι και το σχολείο να διαμορφώνει την κοινωνία, όχι να την μιμείται! Δήμητρα Παπαλυμπέρη, Γ2
Επιστήμη και ηθική ευθύνη Η πρωτόγνωρη επιστημονική πρόοδος και η εφαρμογή των επιτευγμάτων της προκαλούν αντιφατικά συναισθήματα. Από τη μια, θαυμασμό για τη εξέλιξη της επιστήμης και απ’ την άλλη ανησυχία και προβληματισμό για τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης προόδου. Το φάσμα των σύγχρονων προβλημάτων είναι ευρύ και η όξυνσή τους στην εποχή μας διαμορφώνει ένα πεδίο δράσης για όσους φιλοδοξούν να υπηρετήσουν με τις γνώσεις και τις τεχνικές τους την ανθρώπινη κοινωνία. Από την ωριμότητα των σύγχρονων κοινωνιών, τις παρεμβάσεις των κυβερνήσεων, αλλά κυρίως από την υπευθυνότητα των επιστημόνων θα κριθεί αν ο σύγχρονος άνθρωπος θα χρησιμοποιήσει την επιστημονική πρόοδο και την τεχνολογία για να ζεσταθεί και όχι να αυτοπυρποληθεί. Η ανεξέλεγκτη επιστημονική ανάπτυξη, όπως όλοι γνωρίζουμε, εγκυμονεί κινδύνους. Η προστασία από τους παραπάνω κινδύνους δεν είναι εφικτή χωρίς την αποφασιστική συνδρομή του επιστήμονα που παράγει τη γνώση. Ως ειδικός, κατανοεί τους κινδύνους καλύτερα από το μέσο πολίτη και η φωνή του βρίσκει ανταπόκριση στην κοινή γνώμη. Καθήκον του υπεύθυνου επιστήμονα δεν είναι μόνο να ερευνά αλλά και να μοιράζεται τις ανακαλύψεις του με την κοινωνία και να βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο μαζί της. Ο υπεύθυνος και ευαισθητοποιημένος επιστήμονας έχει χρέος να εξηγήσει στο κοινό πώς λειτουργεί η τεχνολογία και σε τι κόσμο ζούμε. Επομένως, είναι ξεκάθαρο πως πρέπει να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, και να διαφωτίζει την κοινή γνώμη για τη συνετή χρησιμοποίηση των επιστημονικών επιτευγμάτων αλλά και να προειδοποιεί για τους κινδύνους που ενδεχομένως απορρέουν από αυτά. Μια ακόμη πρωταρχική υποχρέωση του συνειδητοποιημένου επιστήμονα είναι να μη σιωπά, όταν η πολιτική συγκυρία υπονομεύει το αγαθό της πολιτικής ελευθερίας, καθώς η σιωπή ερμηνεύεται συχνά ως αποδοχή ή συναίνεση. Χρέος του, λοιπόν, είναι σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις να προστατέψει τον εαυτό του και να τον απομακρύνει από τον εξευτελισμό. Να διατηρήσει την αξιοπρέπεια του όχι μόνο ως επιστήμονας, αλλά και ως άνθρωπος. Τέλος, οφείλει να υιοθετεί τον κώδικα δεοντολογίας της Επιστήμης του, αναγνωρίζοντας ως απαράβατο όριο στην εργασία του την ιερότητα της ανθρώπινης ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και της ειρήνης. Απ’ όλα τα παραπάνω συνάγεται εύκολα το συμπέρασμα, ότι η τήρηση των ηθικών και κοινωνικών υποχρεώσεών του απέναντι στην κοινωνία που την υπηρετεί, θα συμβάλλει με ασφάλεια στην αποφυγή των κινδύνων που εγκυμονούνται από την ανεξέλεγκτη επιστημονική πρόοδο που κυριαρχεί στη σύγχρονη εποχή. Σοφία Κοκοκύρη, Γ2
10
Carpe Diem, Περιοδική Έκδοση ΓΕΛ Καρύστου, Μάρτιος 2022, Τεύχος 1
Τόμας Γκένσμπορο Ο Γκένσμπορο γεννήθηκε το 1727 και ήταν ‘Aγγλος προσωπογράφος και τοπιογράφος. ‘Ηταν ο μικρότερος γιος του Τζον Γκένσμπορο, υφαντή στο Σάφολκ. Ο Τόμας εγκατέλειψε την πατρική εστία το 1740 για να σπουδάσει τέχνες στο Λονδίνο με δασκάλους τους Χιούμπερτ Γκράβελοτ (Hubert Gravelot), Φράνσις Χέιμαν (Francis Hayman) και Ουίλλιαμ Χόγκαρθ (William Hogarth). Το 1746 νυμφεύτηκε την Μάργκαρετ Μπερ (Margaret Burr) και απέκτησαν δύο κόρες. Μετακόμισε στο Μπαθ το 1759, όπου υποστηρίχθηκε από όσους ακολουθούσαν τις σύγχρονες τάσεις στην τέχνη και άρχισε να εκθέτει έργα του στο Λονδίνο. Το 1769 έγινε ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Βασιλικής Ακαδημίας (Royal Academy), αλλά οι σχέσεις του με την οργάνωση αυτή ήταν πάντα ακανθώδεις, φθάνοντας ορισμένες φορές στο σημείο να αποσύρει τα έργα του από τις εκθέσεις της. Το 1774 εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο και ζωγράφισε πορτρέτα του βασιλιά και της βασίλισσας, αλλά ο βασιλιάς τελικά υποχρεώθηκε να ονομάσει "βασιλικό ζωγράφο" τον ανταγωνιστή του Τζόσουα Ρέινολντς (Joshua Reynolds). Κατά την ύστερη περίοδό του, ο Γκένσμπορο ζωγράφισε σχετικά απλά τοπία και μαζί με τον Ρίτσαρντ Ουίλσον (Richard Wilson) θεωρήθηκε ο ιδρυτής της βρετανικής τοπιογραφικής σχολής του 18ου αιώνα. Απεβίωσε από καρκίνο το 1788 και τάφηκε στον ναό της Αγίας Άννας στο Κιου του Σάρεϊ.
Οι κόρες του ζωγράφου κυνηγούν μια πεταλούδα, 1756, Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη
The watering place (Το πότισμα των ζώων) 1777, Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη
Εντγκάρ Ντεγκά Ο Εντγκάρ Ντεγκά γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου 1834 και πέθανε στις 27 Σεπτεμβρίου 1917. Ήταν Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης του 19ου αιώνα. Θεωρείται καλλιτέχνης του ιμπρεσιονισμού. Οι περισσότεροι του πίνακες έχουν θέμα σχετικά με τον χορό. Για παράδειγμα, «Tο Aστέρι» ή «Xορεύτρια στη σκηνή», «Mάθημα χορού» (1874) «‘Aσκηση στη μπάρα» (1877) κ.λπ. Το 1912 το Μουσείο της τέχνης στη Νέα Υόρκη αγόρασε το έργο του «Μπαλαρίνες». Ο Ντεγκά πέθανε το 1917 στο Παρίσι, στις 27 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 83 ετών. Μαρία Λιώνη, Α2 Πηγή: https://el.wikipedia.org
Το αστέρι ή Χορεύτρια στην σκηνή, Παρίσι, Μουσείο Ορσέ
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστούμε τη Μαριλένα Θωμά (Β1) για τη δημιουργία των σκίτσων που συνοδεύουν το λογότυπο.
Με μεγάλη μας χαρά ανακοινώνουμε ότι το σχολείο μας συμμετέχει φέτος στον 10ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό "Γρηγόρης Πεντζίκης" με τις ποιητικές δημιουργίες των μαθητών: Aλίσα Πουλλούμπι (Γ3) Δήμητρας Αλεβίζου (Β1) Στέφανου Βελισσαρίου (Γ1) Χρύσας Κεμανετζή (Β1) Στο επόμενο τεύχος μας, σύμφωνα με το πλαίσιο του κανονισμού συμμετοχής, θα δημοσιεύσουμε τα ποιήματα των μαθητών.
Ευχαριστούμε τη Μάρω Μπερέτη (Β2) για όλη την τεχνική υποστήριξη κατά τη διαμόρφωση του περιοδικού καθώς και τον Μιλτιάδη Σπανό (Β2) για τη βοήθεια που προσέφερε. Τέλος, ευχαριστούμε την κ. Δούβαλη Ελένη για τη συμβολή της ως συντονίστρια της δράσης αυτής.
11