JAPIEN de JOODE Tekst: Frank Jonker - Teakeningen: Danker Jan Oreel
JAPIEN de JOODE Het verhaal over de joodse familie Kropveld op het eiland Urk tijdens de Tweede Wereldoorlog Tekst: Frank Jonker Tekeningen: Danker Jan Oreel
Stichting Odulphus
Zomervakantie op Urk. Jauwk, Sarah, Zoe en Roy doen mee aan een vossenjacht.
Linksaf!
Ik zie een vos!
Daarna rechtdoor, rechts en links!
Ik zie dat jullie bijna alle vossen al gevonden hebben.
Kijk, daar zit ie!
En Roy zag de rest.
Goed gezien, Jauwk!
Net nog een visser die in een teiltje zat te vissen. Zoe zag hem als eerste.
Weten we Roy! Zoek liever mee naar de laatste Die moet vos. ergens in wijk 8 zitten.
Vijf vossen! Deze hier, de man met de handkar en…
3
En we zoeken ook nog drie bijzondere stenen.
En die vrouw met die Urker kleren aan de waslijn.
Dan blijven we zoeken. Hoeveel stenen zijn er hier wel niet?
Deze drie zijn het!
de enige Joodse familie op Urk tijdens de Tweede Wereldoorlog.
hier heeft een Joodse familie gewoond.
Struikelstenen. Er staan namen op. Wie zijn dat?
en dit zijn inderdaad struikelstenen.
Daar is een boek over geschreven. Als je het hele verhaal van Japien de Joode en zijn gezin wilt horen moet je bij Jaap Bakker zijn.
Vreselijk! En er was hier maar één familie? Hoe kwam die dan op Urk terecht?
ze liggen overal in Nederland bij woningen waar Joden woonden die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord.
Dat ben ik, maar De rest is allemaal waar.
En U bent een vos?
jaap Bakker is toch de stegengids? Hij doet toch de rondleidingen op Urk?
Ja, dat is hem!
Mijn vader kent hem wel. Ik zal hem zo eens bellen.
Okee, en nu snel alle opdrachten inleveren.
Dank u wel, mevrouw.
4
En of. We hebben alles goed en alle vossen gevonden!
Ik wil dat verhaal van die Joodse familie nou wel eens helemaal horen.
Yes! Morgenochtend om tien uur hebben we een afspraak met Jaap Bakker bij het museum.
Hoe noemde ze hem nou? Jopien?
Japien de Joode, met een lange a.
Die man daar? de volgende morgen
Meneer, bent u Jaap Bakker?
..is Jauwk! Je likken op je va, zuun.
De enige echte, en jij bent?
Ik ben gisteren over een van de struikelstenen gestruikeld. De vos daar vertelde ons iets over Japien de Joode en zijn familie.
Te gek. Zullen we dan bij jou thuis afspreken?
Zou dat Jaap Bakker zijn?
Ik ben Zoe, en dat zijn Roy en Sarah.
En nu zouden we dus graag het hele verhaal horen.
Dat kan. Maar ik heb samen met jullie ouders iets bedacht.
5
En dit…
Wat zouden jullie ervan zeggen om naar de plaats te gaan waar zich alles afspeelde? Dan beginnen we in Amsterdam.
Amsterdam? wat hebben we daar dan te zoeken?
Daar woonde Japien voor hij naar Urk kwam. Bovendien heeft Urk altijd een bijzondere band met Amsterdam gehad.
Dit is hem. Onze maquette uit 1920.
Daar kan Evert jullie straks meer over vertellen. Ik heb nu nog een paar rondleidingen, maar morgenochtend om acht uur vertrekken we vanaf hier naar Amsterdam.
Ja, te gek. Dat doen we, toch?
Zeker.
Ik wil ook wel meer weten over hoe het zit tussen Urk en Amsterdam.
Wow! Mini-Urk.
Kom maar mee. Boven hebben we een maquette van Urk.
Oh, kijk. Dan moet daar ergens ons huis staan!
Dit museum was vroeger het gemeentehuis van Urk. Zoals jullie zien was Urk vroeger een eiland. Het IJsselmeer heette toen nog Zuiderzee.
Alei Maske, mag ik van u van de Zuiderzeeeilanden: Urk?
Die heb ik, ja!
Hmpf!
Heel vroeger was het eiland eigendom van de Staten van Holland, later van de adellijke familie Zoudenbalch en de Antwerpse familie Van de Werve.
In 1660 verkoopt Johan van de Werve Urk aan de Amsterdamse burgemeester Andries de Graeff.
Urk? Wat moet je nou met zo’n eiland?
Alle scheepvaartroutes in de Zuiderzee lopen langs Urk. Ik heb het niet voor mezelf gekocht, maar voor jou…
6
Peper, goud, zijde… alles komt hier langs. Kies maar wat uit voor je verjaardag!
Japien de Joode
Japien de Joode
JAPIEN de J
J
Tekst: Frank Jonker - Tekeningen: Da
Sarah, Zoe, Roy en Jauwk doen mee aan een vossenjacht ssenjacht als één van hen struikelt over glimmende stenen. ‘Struikelstenen’ zijn stenen die o Sarah, Zoe, nen die overal in Nederland en Roy en Jauwk doen mee aan een vossenjacht als één van hen struikelt Europa liggen waar Joden hebben gewoond die tijdens d tijdens de Tweede Wereldoorlog over glimmende stenen. ‘Struikelstenen’ zijn stenen die overal in Nederland en zijn vermoord. Nieuwsgierig geworden naar het waarom waarom en het verhaal hierachter, Europa liggen Joden hebben gewoond die tijdens één de Tweede Wereldoorlog Sarah, Zoe, Roy enwaar Jauwk doen meeaan aan vossenjacht als één van struikeltin. Zo maken ze Sarah, Zoe, Roy en Jauwk doen mee eeneen vossenjacht vanze hen struikelt neemt als gids Jaap mee dehen geschiedenis maken ze kennis metzijn Japien de Joode vermoord. Nieuwsgierig geworden naar het waarom en het verhaal hierachter, over glimmende stenen. ‘Struikelstenen’ zijn stenen die overal in Nederland en over glimmende stenen. ‘Struikelstenen’ zijn stenen die overal Nederland en tijdens de Twee en zijn gezin die als in enige Joodse familie de Tweede Wereldoorlog op UrkJaap neemt gids ze Joden mee de geschiedenis maken ze kennis met Japien de Joode Europa liggen waar hebben gewoondin. dieZo tijdens de Tweede Wereldoorlog woonden. Europa liggen waarNieuwsgierig Joden hebben gewoond die tijdens deWereldoorlog Tweede Wereldoorlog vermoord. geworden naartijdens het waarom en het verhaal hierachter, enzijn zijn gezin die als enige Joodse familie de Tweede op Urk zijn vermoord. Nieuwsgierig geworden naar het waarom en het verhaal hierachter, neemt gids Jaap ze mee de geschiedenis in. Zo maken ze kennis met Japien de Joode woonden. Ze maken een reis, waarin ze de voetsporen van Japien, z en zijn gezin die als enige Joodse familie tijdens de Tweede Wereldoorlog op Urk neemt gids Jaap ze mee de geschiedenis in. Zo maken ze kennis met Japien de Joode Japien, zijn gezin en familie volgen. De blije en vrolijke momenten van Japien en zijn gezin d n gezin die zichen opzijn Urk helemaal thuis gezin als enige Joodse familie tijdens de Tweede Wereldoorlog op Urk Zewoonden. makendie een reis, waarin ze de voetsporen van Japien, zijn gezin en familie volgen. voelden. Maar ook het uitbreken van de Tweede Wereldo e Wereldoorlog,woonden. waardoor Japien, zijn momenten van Japien en zijn gezin die zich op Urk helemaal thuis De blije en vrolijke gezin zijn en zijn familie, maar ook Sarah, Zoe, Roy, Jauwk en Ze maken een reis, waarin ze de voetsporen van Japien, gezin en familie volgen. Jauwk en Jaap geconfronteerd voelden. Maar ook het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, waardoor Japien, zijn De blije en vrolijke momenten van Japien en zijn gezin die met zich op Urk helemaal discriminatie thuis worden antisemitisme, en racisme en m isme en met de haat,gezin vervolging en en zijn familie, ook Sarah, Roy, Jauwk en Jaap geconfronteerd voelden. Maar ook hetmaar uitbreken van de Zoe, Tweede Wereldoorlog, waardoor Japien, zijn Ze maken een reis, waarin ze de voetsporen van Japien, zijn gezin en familie volgen. uiteindelijke vernietiging van de Joden door de Nazi’s tij Nazi’s tijdens de Tweede Wereld worden enJauwk racisme met de haat, vervolging en gezin enmet zijnantisemitisme, familie, maar ookdiscriminatie Sarah, Zoe, Roy, en en Jaap geconfronteerd oorlog. De blije en vrolijke momenten van Japien en zijn gezin die zich op Urk helemaal thuis uiteindelijke vernietiging van de Jodenen door de Nazi’s devervolging Tweede Wereld worden met antisemitisme, discriminatie racisme en mettijdens de haat, en voelden. Maar ook het uitbreken van de Tweede Japien, zijn uiteindelijke vernietiging van de Joden door de Nazi’sWereldoorlog, tijdens de Tweedewaardoor Wereld oorlog. Het verhaal van de familie Israël Samuel Kropveld – de la gezin zijnde familie, maar ook Sarah, Zoe, Roy, Jauwk en Jaap geconfronteerd ld – de la Penha, aliasen Japien oorlog. Joode, staat niet op zichzelf, maar is één van de voorbee voorbeelden van deHet geschiedenis worden met antisemitisme, en racisme en met de haat, vervolging en verhaal van de familiediscriminatie Israël Samuel Kropveld – de la Penha, alias Japien de van Nederlandse Joden Het verhaal van de familie Israël Samuel Kropveld – voorbeelden dede la Penha, alias Japien de tijdens de Tweede Wereldoor ereldoorlog. Iedere struikelsteen in Joode, staat niet op zichzelf, maar is één van de van de geschiedenis uiteindelijke vernietiging van de Joden door de Nazi’s tijdens de heeft Tweede Wereld Nederland en Europa zo een eigen geschiedenis. Joode, staat niet op zichzelf, maar is één van de voorbeelden van de geschiedenis edenis. van de Nederlandse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Iedere struikelsteen in oorlog.van de Nederlandse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Iedere struikelsteen in Nederland en Europa heeft zo een eigen geschiedenis. Nederland en Europa heeft zo een eigen geschiedenis.
Het verhaal van de familie Israël Samuel Kropveld – de la Penha, alias Japien de Joode, staat niet op zichzelf, maar is één van de voorbeelden van de geschiedenis ISBN: 978-90-833258-0-4 van de Nederlandse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Iedere struikelsteen in ISBN: 978-90-833258-0-4 ISBN: 978-90-833258-0-4 Nederland en Europa heeft zo een eigen geschiedenis. STICHTING
URKER UITGAVEN Stichting Odulphus Stichting Odulphus
Stichting Odulphus ISBN: 978-90-833258-0-4