Issuu

MEMENTO Mededelingen 2020 ‘Draagt Elkanders Lasten’ Urk

D.E.L. Wijzigingen bestuur & personeel Corona (on)mogelijkheden Persoonlijke gebruiken bij rouw Bloemknopmonument 1

VAN DE VOORZITTER

COLOFON Dit mededelingenblad is een uitgave van Christelijke Onderlinge Begrafenisvereniging Draagt Elkanders Lasten UA.

Sinds februari heb ik de voorzittershamer overgenomen van Juriean Brands. Op dat moment waren we ons nog nauwelijks bewust van de verschrikkelijke crisis waar de wereld mee te maken zou krijgen. We konden ons toen niet voorstellen dat de coronamaatregelen ook onze vereniging zouden treffen..

e afgelopen maanden werden wij geconfronteerd met allerlei door de overheid opgelegde regels in verband met het coronavirus. Het naleven van deze regels druist in tegen onze plaatselijke gebruiken en beperken ons in onze Urker betrokkenheid. Meer nog, ze beperken de nabestaanden in hun rouwproces. Toch is het noodzakelijk om ons hieraan te houden, om de pandemie zo veel mogelijk proberen in te dammen. Hoe moeilijk dat vaak ook is. Ondanks alle beperkingen is ons doel onze taak uit te voeren met liefde, aandacht en respect.

bij ons in dienst is getreden. Elly Schenk-Roth heeft de pensioen gerechtigde leeftijd bereikt en heeft in april afscheid van ons genomen. Ik wil Elly langs deze weg hartelijk bedanken voor haar inzet in de afgelopen 25 jaar dat zij voor onze vereniging als gastvrouw werkzaam is geweest.

In de afgelopen periode kregen we ook te maken met andere ontwikkelingen. Zo heeft Jelle van Urk besloten dat hij -onder het voorbehoud van Jacobus- aan het eind van dit jaar met vervroegd pensioen zal gaan. In aanloop hier naartoe zijn we op zoek gegaan naar een uitvaartleider om ons team te versterken. Ik kan u meedelen dat Klaas Kapitein vanaf 1 april

‘’k Stel mijn vertrouwen op de Heer, mijn God. Want in Zijn hand ligt heel ons levenslot. Hem heb ik lief, Zijn vrede woont in mij. ‘k Zie naar hem op en weet; Hij is mij steeds nabij.’

Tenslotte dit: Als bestuursleden van ‘Draagt Elkanders Lasten’ houden wij ons steeds voor ogen dat wij in al ons doen en laten, in al onze zorgen en vreugde altijd onze handen mogen vouwen en alles biddend aan Hem mogen voorleggen.

Bezoekadres De Noord 6, 8321 BA Urk Postadres Postbus 165, 8321 AD Urk E-mailadres info@del-urk.nl Website www.del-urk.nl Telefoon 0527 683435 Redactie/samenstelling Anneke Pasterkamp, Klaas Kapitein, Leen van Loosen Fotografie Luuk Schudde, Leen van Loosen Oplage 7000 Mei 2020

INHOUD Van de voorzitter

Voorstellen nieuwe bestuursleden

(On)mogelijkheden Corona

Vlindersluiting

Keuze in kisten

Bloemknopmonument

Rouwbloemwerk

Piet Buter

Personeel

8-9

Afscheid voorzitter

Persoonlijke gebruiken bij rouw

Foto’s maken van verdriet

Opdrachtgever en rechthebbende

Oei, we groeien

De organisatie Draagt Elkanders Lasten

Niets uit deze uitgave mag geheel of gedeeltelijk worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder de toestemming van de uitgever.

VOORSTELLEN NIEUWE BESTUURSLEDEN GEERT BAKKER Er is aan mij gevraagd om een stukje te schrijven wie ik ben en wat mij motiveert om in het bestuur van Draagt Elkanders Lasten te gaan plaatsnemen. Mijn naam is Geert Bakker, ik ben 54 jaar oud en ik ben getrouwd met Jennie Bakker-Zwarthoed. Wij hebben vier kinderen en drie kleinkinderen, waar wij bijzonder trots op zijn. Wij zijn lid van de Christelijk Gereformeerde Kerk Maranatha. Ik ben negen jaar diaken geweest, maar momenteel bekleed ik geen ambt. Ik ben werkzaam als financieel manager bij Waterman Onions BV te Emmeloord. Bij Waterman ben ik verantwoordelijk voor personeelszaken, IT en de hele financiële administratie inclusief verzekeringen, financieringen, jaarrekeningen, kwartaalcijfers. Verder ben ik penningmeester bij Stichting Ethiopië-Eritrea (ISEE) te Urk en secretaris van de zendingscommissie Urk-Maranatha. Mijn hobby’s zijn fitness en sport in het algemeen, aquarium, lezen, zingen (Urker Mannenkoor Hallelujah). Mijn motivatie om zitting te nemen in het bestuur van Draagt Elkanders Lasten heeft te maken met het overlijden van mijn moeder begin dit jaar. De professionele hulp die Draagt Elkanders Lasten ons bood bij het maken van keuzes bij het begraven, het ontzorgen van de werkzaamheden rondom de begrafenis zoals het uitzoeken van een kist, het maken van rouwkaarten en kerkdienstliturgie heeft mij doen besluiten om ook mijn steentje bij te dragen waar dat zou kunnen. Degene die een geliefde moet begraven heeft het al moeilijk met het verwerken en rouwen. Het is heel mooi dat er een huiskamer beschikbaar is en een organisatie die helpt met vragen waar je hoofd op dat moment niet naar staat.

MARIKA GERSSEN Ik ben Marika Gerssen-Bakker 53 jaar en al 31 jaar gelukkig getrouwd met Pieter Gerssen. We hebben twee dochters en kerkelijk zijn we Oud Gereformeerde Gemeente in Ned. Ik werk parttime bij boekhandel Koster. Eind 2018 is mijn moeder overleden en de contacten met Draagt Elkanders Lasten heb ik als zeer warm ervaren. Op de vraag of ik bestuurslid wilde worden heb ik niet zo heel lang hoeven nadenken. Vandaar.

KLAAS BROUWER Mag ik mij even voorstellen: Ik ben Klaas Brouwer getrouwd met Marijke Brouwer-van de Berg. Samen hebben we drie kinderen en inmiddels ook drie kleinkinderen. Een rijk bezit. In het dagelijks leven ben ik samen met onze zoon Leen en Marijke eigenaar van Brouwer’s Mannenmode, waarbij Leen de dagelijkse leiding heeft, ik de boekhouding doe en we gezamenlijk beleidsbeslissingen nemen. Ik ben betrokken bij de ondernemersvereniging van Oud Urk, want als ondernemers heb je elkaar nodig om elkaar te versterken en consumenten op Urk te houden. Ik ben ouderling kerkrentmeester bij de Hervormde Gemeente ‘De Ark’ PKN. Mijn passie in de kerk mag ik uitleven door organist te zijn. Al meer dan 40 jaar mag ik dit doen. Niet alleen in De Ark maar ook in de kerk in Ens. ‘Het Scheepke’ heeft een speciale plek in mijn hart. Ik begeleid niet alleen het samen zingen maar mag ook bij toerbeurt meedraaien in het Bijbelverhaal. De ‘Scheepke’ avonden zijn een feest om mee te mogen maken. Toen ik gevraagd werd om kandidaat te zijn voor een bestuursfunctie voor begrafenisvereniging Draagt Elkanders Lasten heb ik eigenlijk gelijk ja gezegd. Een organisatie die wortels heeft door de hele samenleving van Urk. Wortels die door kerkmuren heen gaan. Iedereen krijgt te maken met afscheid nemen van het leven en het rouwproces. Draagt Elkanders Lasten speelt daarbij een cruciale rol en ik denk dat ik door een bestuursfunctie te vervullen daarbij vanuit mijn ervaring en omgaan met mensen een rol kan spelen in dit proces. Natuurlijk een nieuwe uitdaging en daarmee voor mij ook een nieuw leermoment in het leven.

(ON)MOGELIJKHEDEN DOOR CORONA De coronacrisis heeft, ook voor onze vereniging, gezorgd voor een radicaal andere werkwijze. Wij moeten ons werk doen op een manier die we niet gewend zijn en het schept een afstand die het, persoonlijke contact, met de nabestaanden verhindert. Onze uitvaartleiders missen het directe contact en kunnen zo de, vaak kleine, details, welke nodig zijn om een begrafenis te regelen die past bij de overledene en de nabestaanden, over het hoofd zien. 4

Ook de gebruikelijk manier van condoleren wordt door de families en de Urker gemeenschap gemist. We hebben inmiddels diverse plannen bij de gemeente ingediend om het condoleren, met in achtneming van de geldende regels, toch mogelijk te maken. Helaas zijn deze niet goedgekeurd door de veiligheidsregio. Met het vormen van een erehaag kunnen betrokkenen hun medeleven tonen. Hiervoor is wel toestemming nodig van de Gemeente Urk.

Aan de andere kant zijn er ook families die de intimiteit van een klein gezelschap bij de uitvaartplechtigheid wel kunnen waarderen. Ook met inachtneming van de regels blijven wij ons met hart en ziel inzetten om de begrafenis zo waardig en respectvol mogelijk te organiseren. Wij hopen op uw begrip en wensen dat de omstandigheden het zo snel mogelijk toelaten om weer te werken zoals u dat van ons gewend bent.

Er zijn vele mogelijkheden als het aankomt op de keuze voor een kist.

VLINDERSLUITING De “New Life” vlinder is een grote houten vlindersluiting die past op vrijwel alle kisten die Draagt Elkanders Lasten in het assortiment heeft. In plaats van de gebruikelijke schroefknop kan de vlinder gebruikt worden om de kist te sluiten. Nu door de coronamaatregelen het afscheid nemen beperkt mogelijk is, kan de vlindersluiting ingezet worden om nabestaanden meer te betrekken. Kinderen zouden bijvoorbeeld voor hun overleden opa, oma, vader of moeder een vlinder kunnen beschilderen en op zorgvuldig gekozen moment de vlinder op de kist draaien. Onbeschilderd is de vlinder ook heel mooi. Eventueel kan na een afscheid de vlinder van de kist afgedraaid om als herinnering mee naar huis te nemen. Er is een speciale kandelaar voor een waxinelichtje ontworpen waar de vlinder op gedraaid kan worden. De vlinders steunen een mooi positief project in noord Pakistan. Ze worden namelijk gemaakt door Nai Zindagi’s ambachtsmensen (Nai Zindagi betekent ‘nieuw leven’ ). De bedenker van de vlinders Radbout Spruit heeft dat project bezocht en heeft de mensen daar zelf geleerd de vlinders te maken.

Wanneer een dierbare is overleden moeten er direct een behoorlijk aantal zaken worden geregeld, waaronder ook dat er een keuze moet worden gemaakt voor de kist. Toch is het goed om daar de tijd voor te nemen en te weten dat er op dat gebied meer mogelijk is dan dat men vaak denkt. De ervaring leert dat het kiezen van een kist, hoe verdrietig de omstandigheden ook zijn, kan helpen in het proces van verlies en rouw. Het kan helpen om praktisch ergens mee bezig te zijn, met in het achterhoofd de wens van de overledene. Het is mogelijk om een kist uit te zoeken die qua stijl en design ook echt past bij wie de overledene was. Met onze leveranciers hebben wij afspraken dat alle kisten binnen 24 uur geleverd kunnen worden. Enkele voorbeelden... Zavadi stofbeklede kisten zijn uniek en onderscheidend. Dit komt door de toepassing van in het oog springende katoenen en linnen stoffen. Deze zijn voorzien van een zachte, gewatteerde tussenlaag. Door het gebruik van deze materialen voelen deze kisten zacht aan en hebben ze een hoge aaibaarheidsfactor. Dit maakt voor de nabestaanden zowel letterlijk als figuurlijk de afstand tot de kist en daarmee de overledene kleiner. In combinatie met de keuze uit diverse dessins geeft dit de kist een persoonlijke en vriendelijke uitstraling. Een kist met een hele moderne strakke look. De designkist van Akidia is van gelaagd populierenhout en verkrijgbaar in hooglans wit of zwart. De vormgeving van de designmodellen maakt het vanwege de lage zijkant mogelijk om de overledene op te baren alsof hij of zij in een bed ligt. Een kist met een natuurlijke uitstraling De Natuur is een milieuverantwoorde ongelakte kist van massief naaldhout. De kist is vervaardigd met een vlak deksel en twee subtiele sluitschroeven waardoor het aangezicht strak blijft. Het hout heeft een bijzonder mooie tekening, wat de kist een natuurlijke uitstraling geeft. Verkrijgbaar met touwhandgrepen, doorlopende houten handgrepen of acht houten handgrepen.

BLOEMKNOPMONUMENT Volgens de Nederlands wetgeving is men verplicht om een levenloos geboren baby na een zwangerschapsduur van 24 weken te begraven/cremeren.

ij een zwangerschap onder de 24 weken mag men zelf beslissen wat men doet. De ouders kunnen het kindje in het ziekenhuis achterlaten of meenemen naar huis. Vaak werd het dan in de tuin begraven of in een officieel kindergraf. De gemeente kreeg regelmatig de vraag of men hier geen apart veldje op de begraafplaats voor in kon richten. Na informatie bij enkele andere gemeenten te hebben opgevraagd is de gemeente Urk met die vraag aan de slag gegaan. Door middel van een presentatie aan de verantwoordelijke commissie is door Leo Brussé een ontwerp gepresenteerd. De commissie leden hebben dit plan unaniem aangenomen. Dit heeft in 2017 geresulteerd in de aanleg van het zogenaamde foetusveld. Dit bestaat uit een grasveld met centraal een monument waarop de namen van de daar begraven baby’s kunnen worden vermeld. Het ontwerp is gemaakt door Simon Gerssen van Weerstand Natuursteen i.s.m. Leo Brussé. Het monument is afgeleid van Psalm 103 : 8 (berijmd). 6

Gelijk het gras is ons kortstondig leven, Gelijk een bloem, die op het veld verheven, Wel sierlijk pronkt, maar kracht’loos is en teêr; Wanneer de wind zich over ‘t land laat horen, Dan knakt haar steel, haar schoonheid gaat verloren; Men kent en vindt haar standplaats zelfs niet meer. PSALM 103 : 8 (BERIJMD)

Het kindje is nog niet voldragen, maar al wel in knop, de bloem is niet tot volle bloei gekomen. Nu heeft de knop de gelijkenis van een Tulp. En die zijn zelfs in knop al een schoonheid om te zien. In geval van een vroegtijdige geboorte kunnen de ouders contact opnemen

via Draagt Elkanders Lasten of rechtstreeks met de Gemeente Urk. De medewerkers van de begraafplaats maken dan een grafje klaar. De ouders kunnen hun kindje dan zelf begraven door het grafje zelf te sluiten. Eventuele bloemen kunnen dan bij het monument gelegd worden.

Rouwbloemwerk maken is een vak apart en is bij uitstek een specialisme waar de bloemist zich in kan onderscheiden, en dat zit hem niet alleen in het maken van het bloemwerk maar ook in de manier van het omgaan met de klant, in dit geval vaak familie of naasten van de overledene.

ROUWBLOEMWERK

p het moment dat familie, vrienden of bekenden van de overledene in de winkel komen bespreek je de wensen, in veel gevallen is er vooraf nagedacht over welke wensen of voorkeuren er zijn. Dit kan gaan over kleuren, vormen maar zeker ook over bepaalde bloemsoorten. Dit maakt het voor de bloemist zo speciaal, in overleg met de klant waar vaak emoties bij komen kijken, komen tot een rouwstuk wat afgestemd is op de wens en voorkeuren van de overledene. Een mooie uitdaging waar vakmanschap en creativiteit in combinatie met de wensen tot een gepast resultaat komen. Hoe dankbaar is het dan wanneer je achteraf hoort dat het zo mooi was en het er helemaal uit zag zoals men het had voorgesteld, dat je dan als bloemist daar op deze manier aan kan bijdrage is eigenlijk heel bijzonder en maakt ons vak zo speciaal. Kleuren, vormen en bloemsoorten hebben een bepaalde betekenis, vaak is het ook wat de overledene er zelf voor gedachte bij had of misschien bij leven over sprak of in het dagelijks leven er mee te maken had. Dat kan variëren

van welke bloemen hij of zij vaak kocht tot de bloemen die in de tuin staan of gekweekt werden als hobby. Dat kan iemand zijn die zelf elk jaar zonnebloemen zaait, waardoor de keuze op een bloemstuk valt met zonnebloemen of een vrouw die altijd rozen kocht bij de bloemist waardoor het een bloemstuk met rozen is geworden. En natuurlijk hebben mensen voorkeuren in de kleur, dat zie je terug in de bloemen die altijd op tafel stonden bij de overledene. Jaren geleden was het heel gebruikelijk om witte bloemen te gebruiken voor rouwbloemen, combinaties met groen en creme waren heel standaard. Tegenwoordig kan en mag er veel meer waardoor met de wens van de overledene veel meer rekening kan worden gehouden. Zelfs het karakter kan terug komen in de keuze voor de bloemen, bij spontaan en open past bijv.een kleurijk veld boeket, bij gereserveerd en gesloten past stemmig en een rustig model beter. Bij een warm en liefdevol persoon kiest men nog wel eens voor een hart vorm, hier kun je ook denken aan een vlinder model wat weer

past bij kinderen die overleden zijn. Er kan heel veel, zo heb ik al eens een rouwstuk gemaakt in de vorm van een vrachtwagen voor een beroepschauffeur en een bloemstuk in de vorm van een kotter voor een visserman. Het model bloemstuk op de foto zou je kunnen omschrijven als strak, wij noemen het een structuur schikking of bloemstuk op groepen, duidelijke bloemsoorten die tonen en iets robuust uitstralen. Het zou goed passen bij mensen met een karakter die wilskracht uitstralen en zeker waren en daadkrachtig. Past misschien goed bij mannen, ga je naar de kleur kijken zou dit ook bij een vrouw kunnen passen. Roze staat voor onvoorwaardelijke liefde en zorgzaam, het groen in dit stuk staat voor gevoeligheid en bescheiden. De specifieke bloemsoorten die zijn gebruikt hebben ook een betekenis, Anthurium staat voor toewijding, Roos voor liefde-geluk en genegenheid. De Celosia of Hanekam staat voor stoutmoedig en Hortensia voor verrassend en begrip. Tot slot de lelie die heeft als betekenis zuiverheid en geluk. Persoonlijk vindt ik door alles wat ik heb benoemt het maken van rouwbloemwerk het mooiste onderdeel van mijn vak, je creativiteit tot uiting laten komen in een bloemstuk waar de klant zijn of haar persoonlijke waarden of eigenschappen in terug kan zien, dat maakt het heel bijzonder. Wim Jonkers ’t Karrewiel Bloemen 7

KLAAS KAPITEIN Je zelf voorstellen op Urk, werkt eigenlijk alleen goed als je zegt van wie je er een bent. Ik ben de jongste zoon van wijlen Louw Kapitein (de melkboer) en wijlen Hiltje Bakker, 46 jaar oud en getrouwd met Tineke Schraal, trotse vader van twee dochters en twee zonen. Tot 1 april jl. was ik werkzaam in verslavingszorg waar ik mij vooral richtte op het begeleiden en ondersteunen van de naasten van de verslaafde. Ook gaf ik godsdienst en drama op voortgezet en hoger begroepsonderwijs. Na mijn opleiding Theologie, heb ik een opleiding Contextueel Pastoraat gevolgd en in Antwerpen nog een opleiding voor docent Bibliodrama. Per 1 april jl. heb ik de overstap gemaakt naar Draagt Elkanders Lasten op Urk om daar als uitvaartleider aan het werk te gaan. Als kind voelde ik mij al aangetrokken tot het werk van Draagt Elkanders Lasten, toch schoof ik de beslissing om te solliciteren steeds voor mij uit met het excuus dat ik eerst wat ouder en grijzer moest zijn. Tot mijn vrouw in december vorig jaar tegen mij zei: “Je kan het wel blijven uitstellen, maar je weet niet of je wel oud en grijs mag worden”. Ik zie het als een groot voorrecht om nu als uitvaartleider aan het werk te mogen en ik hoop dat ik mijn kennis en ervaring in mag zetten om een waardevolle bijdrage te mogen leveren aan het werk van Draagt Elkanders Lasten.

AFSCHEID JELLE VAN URK Aan het einde van dit jaar stop ik als uitvaartleider. Ik ga met vervroegd pensioen. Uitvaartleider is een veelzijdige functie met veel verantwoordelijkheden. Afscheid nemen van een dierbare en geliefde kun je maar één keer doen; je kunt het niet over doen, dus moet het goed zijn. Een goed inlevingsvermogen in datgene wat nabestaanden willen en daarnaast je proberen te verbinden met de vorm en inhoud hoe zij de uitvaart vorm willen geven, is enorm belangrijk om je werk als uitvaartleider te kunnen doen. Ik besef maar al te goed dat dit met vallen en opstaan gaat omdat wij mensen zijn die helaas ook fouten maken. Urk is aan het veranderen, we leven immers in een pluriforme samenleving waarin tradities en leefstijlen wijzigen. Dit heb ik de afgelopen zeven jaar gemerkt. Een eigen invulling rondom het afscheid van een geliefde is veel meer dan vroeger een vaststaand gegeven. Veel mensen hechten tijdens de afscheidsdienst veel waarde aan symbolen en rituelen. Als begrafenisvereniging zijn wij dienstverlenend, dus wij staan ten dienste van de ander; een persoonlijk afscheid wordt steeds belangrijker. Ik vertrouw erop dat Draagt Elkanders Lasten steeds zal blijven zoeken naar vormen van afscheid nemen, welke passen bij haar leden. In mijn werk als uitvaartleider heb ik mensen horen zeggen dat een geliefde verliezen zoiets is als een amputatie. Je geneest, maar je wordt nooit meer de oude. Ik wens Draagt Elkanders Lasten alle goeds toe voor de toekomst!

Vlnr op de foto: Leen van Loosen, Klaas Kapitein, Jelle van Urk, Anneke Pasterkamp, Jannie Romkes, Coby Korf, Jeanet Langman, Riek Bakker, Femmy Brands, A

Riek Bakker (54) getrouwd met Maarten, per 1 maart jl. ben ik bij Draagt Elkanders Lasten aan de slag gegaan als assistent uitvaartleider en drager. Daarnaast ben ik nog werkzaam in de zorg bij RST. Het is bijzonder om mensen bij te mogen staan in moeilijke tijden. Johannes Bakker (65) getrouwd met Betty. Sinds oktober 2019 actief als drager binnen Draagt Elkanders Lasten. Ik heb het werk als drager altijd al gezien als dankbaar werk, wanneer je een bijdrage mag leveren om iemand de laatste eer te bewijzen. Willem Markus (64) getrouwd met Lammy, sinds oktober 2019 werkzaam als drager bij Draagt Elkanders Lasten, ik ben altijd visserman geweest. Na de ramp met de “Larissa” toen ik zag hoe respectvol het er bij de begrafenissen aan toe ging heb ik gedacht, als ik ooit stop met vissen dan ga ik mij inzetten als drager bij Draagt Elkanders Lasten.

JEANET LANGMANDE MUNNIK Hallo, sinds 1 april jl. mag ik bij het team van Draagt Elkanders Lasten. horen als medewerker bediening. Mijn naam is Jeanet Langman-de Munnik en ben getrouwd met Patrick Langman, samen hebben we drie kinderen. Nu de jongste inmiddels op school zit was ik op zoek naar een nieuwe uitdaging en toen kwam dit op mijn pad. Ik hoop met veel empathie en respect mijn werk te mogen doen. Nu mogen er vanwege de coronamaatregelen geen condoleances plaats vinden, dus echt aan het werk kan ik helaas nog niet, maar hopelijk worden op korte termijn de regels hierin versoepeld. Het waardig afscheid kunnen nemen is een van de kleine en eervolle dingen die mensen, vooral op Urk, met liefde voor elkaar doen. Ik hoop dan ook binnenkort hierin mijn medewerking aan te kunnen verlenen.

ELLY Na 25 jaar heb ik afscheid mogen nemen van Draagt Elkanders Lasten. Nu ga ik, samen met mijn man Hendrik, genieten van ons pensioen. Het korte contact, de menselijkheid en het kleine stukje aandacht voor het verdriet van de nabestaanden heb ik tijdens mijn werkzaamheden voor Draagt Elkanders Lasten als zeer waardevol ervaren.

Anja Bakker, Sijtje Kramer, Willem Markus, Pieter Hoekman, Wim Verbaan, Hessel Hakvoort, Jan van de Berg, Johannes Bakker, Jan ten Napel

AFSCHEID Sinds afgelopen februari heb ik de functie van voorzitter van D.E.L. neergelegd. Piet Buter heeft die taak sindsdien als waarnemend voorzitter overgenomen. In principe had ik al eerder afscheid willen nemen maar vanwege enkele zaken die ik graag nog wilde afronden ben ik langer aangebleven. Er staan de komende tijd ook weer belangrijke nieuwe besluitvormingsprocessen aan te komen. Vandaar dat ik voor mezelf de knoop heb doorgehakt. Bijna 20 jaar heb ik DEL mogen dienen en dat heb ik met veel (en soms iets minder) plezier gedaan. Ik wens het bestuur veel wijsheid en succes bij de toekomstige besluiten in het belang van onze mooie vereniging. Het personeel wens ik te allen tijde Gods nabijheid bij de uitvoering van hun werk dat steeds in moeilijke en emotionele omstandigheden moet worden uitgevoerd. Inmiddels zitten we midden in de coronacrisis en heb ik van heel dichtbij ook de andere kant van het werk van DEL mogen meemaken. Het deed mij en mijn familie heel goed dat ondanks de beperkende mogelijkheden voor de organisatie zoveel werd gedaan dat de bijstand van het personeel niet als afstand werd ervaren! Juriean Brands 10

PERSOONLIJKE GEBRUIKEN De krukjes van Grote Jan Als kind waren de krukjes een constante factor in onze jeugd. We zaten erop als we vadertje en moedertjes speelden, ze waren een vast attribuut in onze kinderkamer. We waren ons niet bewust van de geschiedenis van de krukjes hoewel die niet verzwegen werd. De krukjes kwamen uit het ouderlijk huis onze vader: Grote Jan Oost. Zijn vader, Roelof, had een timmerbedrijf met een daarbij behorende schuur in wijk 7. Hij maakte ook doodskisten. Zijn vrouw Beth bekleedde de binnenkant. De doodskisten stonden in het kantoortje klaar te wachten totdat er weer een sterfgeval was op Urk. Als dat het geval was kwam Jante, de doodaanzegster, langs. Met haar boezel had ze de lengte van de overledene opgemeten en gaf dan door hoelang de kist moest zijn. Vervolgens werd de kist gebracht naar het adres waar de overledenen opgebaard moest worden. De kist kon natuurlijk niet zo op de grond gezet worden. Deze moest geschraagd worden. Daarvoor had Roelof een oplossing: de Krukjes! Twee mooie eigenhandig gemaakte krukjes van eikenhout. Grote Jan, een van de acht zoons, is vaak op pad gegaan met de krukjes onder zijn arm om weer een overledene te ‘schragen’. Zijn eigen vader was de laatste die op de krukjes stond, het was 1973. Toen na het begraven niemand naar de krukjes omkeek gaf Grote Jan ze een plek op de kinderkamer. Zo kregen ze nieuwe betekenis. Kinderen en later ook kleinkinderen speelden uren met de krukjes. Toen Grote Jan in 2017 het ziekenhuis terechtkwam herinnerde hij de familie aan de krukjes van zijn vader. Als hij zou komen te overlijden ‘dan wilde hij graag op de krukjes’. Dezelfde avond werden de krukjes opnieuw in de olie gezet en toen hij enkele weken later overleed kwam zijn kist thuis in Het Wakend Oog op de krukjes te staan. Het is mooi dat we met deze kleine geste invulling mochten geven aan één van de laatste wensen van onze vader. Zo wordt een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan de geschiedenis van de krukjes. De kinderen van Grote Jan

BIJ ROUW Het verhaal achter deze familiequilt Zelf quilt ik al jaren met veel plezier en passie. Nooit kon ik mijn creatieve zussen zover krijgen dat ze mee gingen doen, tot ik met dit voorstel kwam, zullen we een familiequilt gaan maken en die dan gebruiken bij een overlijden, zodat we als het ware de persoon die is overleden kunnen toedekken met deze deken, die we dan over de kist leggen. Met veel plezier gingen we met een aantal zussen, een schoonzus en een nichtje aan de slag. Dat was heel bijzonder om op deze manier iets gezamenlijks te maken voor eigenlijk iets heel verdrietigs, want het zal alleen gebruikt gaan worden als er weer een dierbare van onze familie is overleden. Maar desondanks gaf het ons vreugde en er kwamen prachtige verhalen boven, want er bleek nog een rouwkraplap van onze moeder bewaard te zijn door één van de zussen en een andere zus had nog prachtige stof liggen die er ook mooi bij zou passen. De rest hebben we nieuw gekocht. Zo gingen we samen aan de slag en is dit kleed ontstaan.

Inmiddels is het kleed al vijf keer gebruikt en ondanks dat het alleen bij een verdrietige gebeurtenis wordt gebruikt, brengt het veel warmte en verbondenheid. Op de achterkant van het kleed staat een klein verhaaltje over verbondenheid, dat ik hierbij met jullie wil delen. Verbondenheid Door onze afkomst, maar ook door geloof, hoop en liefde voelen we ons verbonden met elkaar. Met dit kleed wordt je toegedekt, we houden van je. Een kleed gemaakt van oude en van nieuwe stoffen, van vroeger en van nu. De kleuren vertellen het verhaal van het leven zelf, van licht en donker, van vreugde en verdriet. Maar desondanks heeft het zijn glans behouden. Juist omdat we geloven, hopen en liefhebben. Roelie Nentjes-Kapitein 11

FOTO’S MAKEN VAN VERDRIET Dat is niet het eerste waar je aan denkt als je met dit vak bezig bent. Toch gebeurd het regelmatig. Het zijn altijd wel heel bijzondere omstandigheden. Vaak heeft het te maken met gezondheid, die langzamer minder wordt. De behoefte is dan groot om toch nog een mooi portret te maken waar iedereen nog een dierbare herinnering aan heeft.

et is niet iets waar je als vakfotograaf ‘Reclame’ mee maakt. Soms komt het op je pad en dan probeer je met zorg om her het mooiste van te maken in alle rust. Er zijn situaties dat je een overleden persoon met de familie in een beeld vastlegt, of de overledene alleen opgebaard op een bed of in een begrafeniskist. Bloemen, cadeautjes, gedichtjes, tekeningen enz. komen ook aan bod; kortom, een mooi document voor ‘later’ om het weer even terug te zien. De afgelopen decennia mochten wij heel vaak baby’s en gestorven kleine kinderen fotograferen. Dit is erg emotioneel, zowel voor de familie maar ook voor de verzorgers en fotograaf. Het is wel vaak heel dankbaar werk. We hebben er door de jaren heen hele mooie contacten overgehouden met een bijzondere band. 12

Ik kan me nog heel goed herinneren dat een begrafenis moest worden vastgelegd van een moeder die heel jong was overleden. De kerkdienst was heel indrukwekkend en de kist stond bij het podium op een verhoging. De twee jonge kinderen zaten tijdens de dienst onder de kist te spelen met smarties (rode, gele en groene snoepjes). Toen ik mijn camera daarop had gericht dacht ik al dat het een bijzondere foto zou worden. Toen het documentboek klaar was zei de nog jonge vader tegen mij dat hij dat de ontroerendste foto vond. Dat maakt dit werk zo waardevol. Zo kun je van heel verschillende momenten in verdrietige dagen herinneringen vastleggen. Van een paar foto’s tot de hele begrafenis. Het is soms ook de wens van de overledene zelf om dit te laten maken. “Draagt Elkanders Lasten”

vroeg mij of wij hier in iets konden betekenen. Dat antwoord is natuurlijk, Ja. Het is zoals een familie het wil hebben. Eén kanttekening bij dit alles is dat je een begrafenis niet kunt plannen. Het gebeurd altijd plotseling. Een trouwreportage is onder voorbehoud vast te leggen op een bepaalde datum maar een rouwrapportage niet. Iedereen heeft zo een agenda. Er moeten goede mogelijkheden worden besproken om het een en ander te doen. Maar nogmaals, wij staan daar al jaren lang open voor. Bespreek het met de mensen van Draagt Elkanders Lasten en we moeten dan zien wat de mogelijkheden zijn op dat moment. Het zal voor iedereen niet makkelijk zijn maar het is wel goed dat we er op dat moment er voor elkaar zijn. Luuk Schudde

OPDRACHTGEVER EN RECHTHEBBENDE: ÉÉN EN DEZELFDE PERSOON? OPDRACHTGEVER

RECHTHEBBENDE

Een begrafenis wordt altijd verzorgd in opdracht van iemand. Vaak is dit één van de nabestaanden, of - als de overledene een testament opgemaakt heeft – de testamentair executeur, of in uitzonderlijke gevallen de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden. Tijdens het aannamegesprek vraagt de uitvaartleider aan de familie wie de opdrachtgever van de begrafenis wordt. Deze persoon is het aanspreekpunt voor alle zaken die betrekking hebben op de begrafenis, hij/zij geeft toestemming – doorgaans na overleg met de familie - voor alle te maken beslissingen en is financieel verantwoordelijk voor alle gemaakte kosten.

De persoon aan wie een zaak, goed of recht toebehoort, in dit geval bedoelen we de rechthebbende van een graf. De rechthebbende van een graf is verantwoordelijk voor het onderhoud ervan en voor de betaling van de grafrechten. Hij/zij kan besluiten wie er in het graf begraven kan worden en welk grafmonument erop komt. Ook heeft de rechthebbende het recht om een grafrecht aan te passen, om bijvoorbeeld van een graf van twee personen de grafrechten te laten wijzigen in de grafrechten van een familiegraf. Bij overlijden van een rechthebbende moet het grafrecht overgeschreven worden op een andere persoon. Heeft een graf geen rechthebbende, dan vervallen de rechten na een half jaar automatisch aan de Gemeente Urk.

De opdrachtgever en de rechthebbende kunnen twee verschillende personen zijn. Wij krijgen hier regelmatig vragen over, vandaar dat we u hier het verschil en de rechten en plichten duidelijk willen maken. Verder willen wij u erop wijzen dat de Urker begraafplaatsen eigendom zijn van de Gemeente Urk. Voor vragen over de begraafplaats verwijzen wij u naar de gemeente. In verband met de wet op de privacy mogen er geen gegevens verstrekt worden over zowel opdrachtgevers als rechthebbenden.

OEI, WE GROEIEN Sinds het ontstaan van Draagt Elkanders Lasten is de vereniging gegroeid. In de beginjaren van onze vereniging waren er verschillende fondsen waar de leden gebruik van konden maken, zoals een ziekenfonds en een hospitaalfonds. Deze fondsen zijn door de komst van de Sociale verzekeringswetten overbodig geworden. Alleen het begrafenisfonds, dat werd opgericht in 1908, is tot op de dag van vandaag nog actief. Dit begrafenisfonds is uitgegroeid tot de Draagt Elkanders Lasten zoals we dat tot op de dag van vandaag kennen. In 1908 werden 505 mensen lid van dit fonds. 40 jaar later waren er 539 personen lid van onze vereniging. Weer tien jaar later, in het jaar 1958, waren er nog 387 leden. Vanaf dat jaar ging het ledenaantal stijgen en in het jaar 1983 werd het 4000e lid ingeschreven. In 1991 had Draagt Elkanders Lasten 10.000 leden. In 2003 waren er 15.000 leden. In december 2018 werd het 20.000e lid ingeschreven. Op dit moment (mei 2020) zijn er 20.699 personen lid van onze vereniging. Eén van de financiële regels stelt dat de vereniging gelden moet reserveren om al deze leden te kunnen begraven. Dit wordt de Technische Voorziening 14

genoemd. Ieder jaar berekent een actuaris, aan de hand van de actuele ledengegevens en polissen, het bedrag uit dat wij moeten toevoegen aan deze voorziening. Deze voorziening bedraagt op dit moment 12,7 miljoen euro. Draagt Elkanders Lasten groeit hard en dit brengt met zich mee dat

er bestuurlijk en organisatorisch, strategisch belangrijke beslissingen moeten worden genomen om de vereniging voor de korte, maar vooral voor de lange termijn financieel gezond te houden zodat voor bestaande en toekomstige leden Draagt Elkanders Lasten blijft zoals zij dit al meer dan 120 jaar is.

KLOPPEN UW GEGEVENS NOG? Kloppen uw adresgegevens, uw bankrekeningnummer? Klopt de gezinssamenstelling; zijn er wijzigen vanwege een huwelijk, een geboorte, of anderszins? Hoe zit het eigenlijk? Regelmatig worden wij gebeld hoe het zit met thuiswonende kinderen. Kinderen zijn gratis lid op het lidmaatschap van de ouders tot hun 16e verjaardag. Daarna worden ze betalend lid en worden ze bijgeschreven op uw gezinsoverzicht. U ontvangt het bewijs van inschrijving per post. De kinderen blijven bij u op het overzicht staan, totdat ze hun eigen bankrekeningnummer en eventueel adreswijziging aan ons doorgeven. Het overmaken van contributie Als u geen gebruik maakt van automatische incasso maar u uw contributie zelf periodiek overmaakt, wilt u er dan voor de duidelijkheid alstublieft uw gezinsnummer bij vermelden?

DE ORGANISATIE DRAAGT ELKANDERS LASTEN Veel leden beseffen niet dat zij de baas zijn van een grote onderneming. De algemene ledenvergadering is namelijk het hoogste orgaan van onze vereniging. De vereniging omvat de leden en beheert de contributies welke de leden bijeenbrengen om hun toekomstige begrafenis te verzorgen. Naast de vereniging bestaat Draagt Elkanders Lasten uit een BV die de begrafenissen voor de vereniging uitvoert. Tenslotte is er nog een stichting derden gelden welke de gelden beheert van mensen die geen lid kunnen of willen worden van de vereniging. De Algemene Ledenvergadering kiest een aantal leden welke het bestuur

vormen van de vereniging. Ieder jaar legt dit bestuur verantwoording af aan de leden. Dit gebeurt in de Algemene Ledenvergadering. Hiervoor wordt u door middel van dit mededelingenblad en een advertentie uitgenodigd. Door de coronacrisis is de vergadering voor dit jaar tot nader order uitgesteld. In de vergadering kunt u uw stem, uw wensen, uw kritiek, uw vragen, uw opmerkingen, kortom alles wat u kwijt wilt of wil weten aangaande uw vereniging voorleggen aan het bestuur. Wij maken u er daarom op attent dat het in uw eigen belang is en dat van hen die u dierbaar zijn, om de ledenvergaderingen bij te wonen. Uw stem weegt zwaar!

AGENDA Ledenvergadering Draagt Elkanders Lasten Door de coronacrisis is de Algemene Ledenvergadering, tot nader order, uitgesteld. Zodra de regels rondom de crisis het toelaten zal er een vergadering belegd worden, u wordt hier door middel van een advertentie in Het Urkerland geïnformeerd. 1. Opening door de voorzitter 2. Mededelingen / vaststelling agenda 3. Verslag Algemene Ledenvergadering 11 april 2019 4. Jaaroverzicht secretaris 2019 5. Financieel verslag 2019 6. Voorstel contributieverhoging 7. Rondvraag 8. Sluiting Namens het bestuur, P. Buter, wnd voorzitter

Elke naam Elke naam een licht Elke naam een belofte Elke naam een verbondenheid Elke naam een verhaal Elke naam een gezicht Elke naam een herinnering Elke naam noemenswaardig MARINUS VAN DEN BERG