LEESMAGAZINE OVER EINDHOVEN EN OMGEVING
KWALITEIT & INHOUD
€ 9,99 AUG/SEPT 2026
BRAINPORT
SPECIAL
BRAINPORT AL 20 JAAR EEN ECONOMISCHE SUCCESFORMULE
STARTUPS LOSSEN WERELDSE PROBLEMEN MEE OP
WAT VALT ER NOG TE VERTELLEN OVER DE HERCULESRAMP?
JARIG EVOLUON OP WEG NAAR EEN NIEUWE TOEKOMST
Jelle Engels
BP
De verbeeldingskracht van een dromer
WIJ MAKEN VAN IEDER BAD EEN ZWEMBAD WAAR JE DAG IN DAG UIT ZORGELOOS VAN GENIET
LOTEC Nederland LOTEC Noord-Oost LOTEC Belgium
Boven Zijde 12, 5626 EB Eindhoven
T 040 243 00 21
E info@lotec.nl
www.lotec.nl
Koppelstraat 35, 7391 AK Twello
T 057 174 38 00
E twello@lotec.nl
www.lotec.nl
Esperantolaan 4, 3001 Heverlee
T 016 98 01 03
E info@lotec.be
www.lotec.be
Loungeplateau
Techniek ruimte
Zwembadafdekking
Lach met je hart, leef zorgeloos en laat de wereld meegenieten. Het leven geeft ons talloze redenen om te glimlachen. Wij zorgen ervoor dat jouw glimlach er altijd klaar voor is. Natuurlijk, krachtig en vol zelfvertrouwen. Bij VieDenta Kliniek combineren we esthetiek met precisie. In een omgeving waar aandacht, rust en vakmanschap samenkomen, brengen we de kunst
van tandheelkunde tot leven. Van subtiele verbeteringen tot complete esthetische behandelingen. Onze cliënten komen uit heel Nederland en ver daarbuiten, voor één reden: een glimlach die echt van hén is.
Jouw leven, jouw lach. VieDenta.nl Kliniek Oirschot Herder Pasmansdreef 1 5688 HW Oirschot
9.6 /10 293 reviews Kliniek Nieuw-Bergen Jeroen Boschstraat 10 5854 CZ Nieuw-Bergen
BRAINPORT
SPECIAL
in dit nummer
algemeen 011 013
Editorial Colofon/Service
020
interviews 020 088 116 124
Jelle Engels
Exponent van de nieuwe, jonge Brainport-ondernemer
Sacha van Ginkel
over jongeren en suïcide
Pieter Janssen
046
draagt leiding HC Oranje-Rood over
Bert-Jan Woertman & Bart Brouwers
over de Gerard & Anton Awards
reportages 028 034 046 052 070
070
130
20 jaar Brainport
172
Een kleine geschiedenis
PhotonDelta
Fotonische chips toekomst Brainport?
Evoluon bestaat 60 jaar
Technologiemuseum Next Nature viert jubileum Eindhovense icoon
Zorg om de zorg
Knelpunt voor groei regio
Herculesramp
Wat valt er 30 jaar na dato nog te vertellen?
Gerard & Anton Awards
Startups voedingsbodem voor Brainport
Frits magazine -
007
We doen wat nodig is 85 advocaten 30 expertises
Voorstanders van grote ambities en mooie doelen. U wilt vooruit, wij doen wat nodig is om dat voor elkaar te krijgen.
Eindhoven Venlo Maastricht Ondernemingen Vastgoed Overheid Gezondheidszorg Onderwijs bz.nl
in dit nummer rubrieken 014
080
017 056 080 098
098
141
Fotospread
New Point of View
Uitgelicht & B(u)y Locals
FRITS' tips
Eindhoven in Beeld
Fellenoord
Eindhovenaar kun je worden
Daan Melis
Onderstroom
Weekendschool Eindhoven
Flits!
Zien & gezien worden in FRITS
columns 027 045 061 079 095 111 129
Daan de Kort
# Katholieke kracht
Mariska Pinxt-van Iersel
Het meisje van heel veel
Bert-Jan Woertman
056
Van pionieren naar doorgeven
Lars van der Hoorn
Tijd voor een crisis
Nova Borgers
To be proud or not to be proud
Najat Toub
Een uurtje van je tijd
Harold van Asperdt
034
De laatste gast
@fritsmagazine
WWW.FRITS.NL
124 Frits magazine -
009
010 - Frits magazine
Brainport is jarig, proficiat, en veel geluk! Ze zijn er immers voor ons Jaren gingen voorbij zonder dat FRITS noemenswaardige thema’s kende. Ja, de Top 50 regionale topvrouwen en topmannen. In deze editie richten we onze blik op Brainport Eindhoven. Als organisatie bestaat Brainport twintig jaar. Het bestuur, onder leiding van Eindhovens burgemeester Jeroen Dijsselbloem, is ondergebracht in een stichting. Brainport Development is de uitvoeringsorganisatie. Meer dan honderd medewerkers houden kantoor op de derde verdieping van gebouw TQ op Strijp-T. We kunnen zonder overdrijven stellen dat Brainport in de afgelopen twintig jaar een belangrijke rol heeft gespeeld in de verdere economische ontwikkeling van de regio. Desondanks is voor veel mensen Brainport een abstract begrip waarop ze de vinger maar niet kunnen leggen. Laat staan dat ze het idee hebben dat Brainport hun welzijn mede bepaalt. In de vorige eeuw was duidelijk wie de kartrekker was: Philips! Vooral in de jaren zestig, zeventig en tachtig ademde alles Philips in Eindhoven. Toen was het leven overzichtelijk. Je werkte er tot aan je pensioen, woonde in een huis dat door het bedrijf was gebouwd, ging er naar de dokter, haalde spulletjes bij de Etos, volgde de bedrijfsschool, studeerde met het hulp van het Philips-Van der Willigenfonds, sportte bij een van de Philips Sport Verenigingen en zat in het
weekeinde op de tribune van wat nu het Philips Stadion heet. Thuis stonden alleen maar apparaten van 'de kumpany': de radio, de tv, de bandrecorder, allemaal Philips. Totdat de Japanners en Zuid-Koreanen zich op de internantionale eletronicamarkt roerden en Philips bijna failliet ging. President Jan Timmer nam maatregelen in de vorm van Operatie Centurion. Wereldwijd verloren tienduizenden werknemers hun baan, onder wie duizenden in de regio. In 1993 ging ook nog eens DAF failliet. Dit dieptepunt wordt over het algemeen beschouwd als de start van Brainport, hoewel het nog zeker tien jaar zou duren voordat de stichting werd opgericht. Voor alle overige details verwijs ik u graag naar pagina 028. In het najaar verschijnt bovendien een kloek boek over de geschiedenis van Brainport. Desondanks roept Brainport niet hetzelfde warme gevoel op dat Philips wel deed vijftig, zestig jaar geleden. Philips was onze vader, maar Brainport niet onze moeder. Dat komt onder andere omdat onder de vlag van dit (bestuurlijke) etiket bijna zevenduizend high tech (maak)bedrijven actief zijn in de regio. Het is lastig identificeren met zoveel werkgevers. Bovendien zorgde Philips voor zijn personeel en hun gezinnen. Daar werd niet alleen duchtig het mes in gezet, er kwam niets voor in de plaats. De gemeente nam haar verantwoordelijkheid, marktpartijen vulden het gat. Nu vinden mensen dat ASML, qua omzet groter dan Philips ooit was, een dergelijke maatschappelijke functie zou moeten vervullen. Maar de tijden zijn veranderd. Gelukkig maar, want het betekent ook dat we minder afhankelijk zijn van één speler op de markt. ASML mag zich ook niet in net zo'n grote populariteit verheugen als Philips. Wat ASML doet, chipmachines bouwen, spreekt minder tot de verbeelding dan vader die in de fabriek keihard werkte aan de productie van kleuren-tv's die hij zelf met zijn zuurverdiende centen trots kocht in de Philips Personeelwinkel. Op zaterdagavond zat het hele gezin fris gedoucht te kijken naar 'Eén van de acht'. Nu kijken we elk gewenst moment op onze smartphone, maar we hebben geen idee dat dit mede mogelijk wordt gemaakt door ASML. En wie weet wat de toekomst brengt? Brainport verkent dagelijks de kansen van en mogelijkheden voor nieuwe bedrijvigheid. Laten we de Brainport-medewerkers feliciteren en veel geluk wensen! Ze zijn er immers voor ons.
Hans Matheeuwsen
Uitgever / Hoofdredacteur
Frits magazine -
011
Karel de Geus
M U N T V E I L I N G E N BV
SINDS
1980
SINDS
1995
KAREL DE GEUS HÉT ADRES VOOR GOUDEN EN ZILVEREN MUNTEN
2026
Voor wie de sprong naar goud en zilver nog niet genomen heeft… VEILINGEN U kunt uw munten, penningen en bankbiljetten aanbieden voor onze veilingen. Frans Bekersstraat 1a 012 - Frits magazine 5504 JA Veldhoven (NL)
Tel.: 040 - 212 34 55 info@kareldegeus.nl
TAXATIE MUNTEN Kosteloze taxatie van al uw oude munten, penningen en bankbiljetten. www.kareldegeus.nl
FRITS
LEESMAGAZINE OVER EINDHOVEN EN OMGEVING
COLOFON
UITGEVER / HOOFDREDACTIE
Hans Matheeuwsen 06 - 317 916 54 / h.matheeuwsen@frits.nl
FRITS MAGAZINE LEESMAGAZINE OVER EINDHOVEN EN OMGEVING
TRAFFIC / COÖRDINATIE SPECIALS
KWALITEIT & INHOUD
€ 9,99 AUG/SEPT 2026
Sam Waeghe
BRAINPORT
SPECIAL
06-230 707 14 / s.waeghe@frits.nl
BRAINPORT AL 20 JAAR EEN ECONOMISCHE SUCCESFORMULE
STARTUPS LOSSEN WERELDSE PROBLEMEN MEE OP
WAT VALT ER NOG TE VERTELLEN OVER DE HERCULESRAMP?
JARIG EVOLUON OP WEG NAAR EEN NIEUWE TOEKOMST
Jelle Engels
BP
De verbeeldingskracht van een dromer
VORMGEVING FRITS & SPECIALS
Leon Torremans 040 - 304 60 00 / l.torremans@frits.nl SALES / MEDIA ADVIES
LEZERSSERVICE
Nico van der Meer 06 - 818 136 72
FRITS is een vlot geschreven, hoogwaardig, (regio-) breed journalistiek en onafhankelijk magazine. De toon is positief-kritisch, en daardoor sterk opiniërend. FRITS besteedt aandacht aan de (Brainport)regio Eindhoven, de inwoners en hun verhalen. FRITS is verschijnt vijf maal per jaar en heeft abonnees in Zuidoost-Brabant.
materiaal@frits.nl
Marianne Brugmans 06 - 534 576 26
U kunt al een jaar kennismaken met FRITS voor € 34,95. Het jaarabonnement is daarna € 44,95. Voor abonnementen in het buitenland geldt een speciaal tarief. FRITS is los te koop bij erkende boekhandels, kiosken en in supermarkten en kost dan € 9,99.
AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE
Harold van Asperdt; Nova Borgers; Koen Chatrou; André Driessen; Stijn Engelen; Ronald Frencken; Karin van Gemert; Lisette Gerbrands; Lars van der Hoorn; Mariët Jonkhout; Daan de Kort; Frank van der Linden; Raquel Mourik; Hanneke van den Nieuwenhof; Mariska Pinxt-van Iersel; Najat Toub; Frank Vonken; Bert-Jan Woertman; Ton de Zeeuw FOTOGRAFIE
Wilt u graag een abonnement?
Teun Daniëls/DCI Media; René Manders/DCI Media;
Bel met Abonnementenland: 025 - 125 79 24. U kunt het formulier invullen op onze site www.frits.nl of een mailtje sturen naar: abonnementen@frits.nl
Patrick Meis; Eddie Mol; Sander Vermeer/DCI Media
Adres
Ons bezoek- en postadres is Paradijslaan 7A, 5611 KM in Eindhoven. Het telefoonnummer is 040 - 304 60 00.
COVERFOTO
Jelle Engels, door Eddie Mol ABONNEEHANDLING / DISTRIBUTIE
Abonnementenland
Tips voor de redactie
DRUK
Als u ons een mailtje wilt sturen met tips, opmerkingen of persberichten kunt u dit doen naar redactie@frits.nl.
PreVision Eindhoven ISSN 1877-895X COPYRIGHT
Het overnemen van artikelen als bedoeld in artikel 15 van de Auteurswet is niet toegestaan
@fritsmagazine
WWW.FRITS.NL
VERSCHIJNINGSDATA 2026
9 oktober en 11 december
Frits magazine -
013
014 - Frits magazine
NEW POINT OF VIEW FOTO: DCI MEDIA
Frits magazine -
015
Brainport Eindhoven beleven en uitdragen! Brainport Brainport Eindhoven Eindhoven beleven beleven en en uitdragen! uitdragen! “Van unieke merchandise tot inspirerende tours door de slimste regio van Nederland.” “Van unieke merchandise tot inspirerende tours door de slimste regio van Nederland.” “Van unieke merchandise tot inspirerende tours door de slimste regio van Nederland.”
Trots op Brainport Eindhoven? Trots op Brainport Eindhoven? Trots op Brainport Eindhoven? Nu unieke Brainport Eindhoven merchandising Nu unieke Brainport Eindhoven merchandising zoals mokken, rompertjes etc temerchandising bestellen via Nu unieke Brainport Eindhoven zoals mokken, rompertjes etc te bestellen via www.eindhovenshopper.nl zoals mokken, rompertjes etc te bestellen via www.eindhovenshopper.nl www.eindhovenshopper.nl
Ontdek het verhaal achter Brainport Eindhoven? Ontdek het verhaal achter Brainport Eindhoven? Ontdek het verhaal achter Brainport Eindhoven? Braintours Eindhoven geeft inhoudelijke tours Braintours Eindhoven geeft inhoudelijke tours met inhoud Eindhoven en passie! geeft inhoudelijke tours Braintours met inhoud en passie! www.braintours.nl met inhoud en passie! www.braintours.nl www.braintours.nl
Bewuste Bouquetten Als duurzaam gecertificeerd bloemist breng ik, Rian van Kemenade, al ruim 25 jaar sfeer in de Brainportregio. Met Bouquet Exclusief vertaal ik mijn liefde voor de natuur in creatieve bloemabonnementen, kantoorinrichting en seizoensdecoraties. Wij ontzorgen Eindhovense bedrijven met milieubewuste, groene oplossingen die bijdragen aan een warm welkom en een gezonde werkomgeving. Met passie en vakmanschap maken wij groen met impact, klaar voor de toekomst. www.bouquet-exclusief.nl
Klimaat op maat Sinds 1987 is Van de Ven Klimaatbeheersing & Koudetechniek specialist in hoogwaardige klimaatoplossingen voor particulieren en bedrijven. Met oog voor comfort, design en energiezuinigheid realiseren wij maatwerkprojecten, van luxe airconditioning en warmtepompen tot wijnkelders, VRF-systemen en koel- en vriesinstallaties. Ook voor professioneel onderhoud en service kunt u rekenen op onze vakkennis, betrouwbaarheid en persoonlijke aanpak. www.vk-bv.nl
Betekenisvol Vermogen Hans en Marloes Maasakkers begeleiden ondernemers en succesvolle carrièremakers die verlangen naar meer rust, vrijheid en financiële zekerheid. LifeSpark combineert Life Planning en Financial Planning. Op het snijvlak van persoonlijke dromen en een doordachte financiële strategieën ontstaat helderheid over wat écht belangrijk is. Want uiteindelijk gaat vermogen niet over geld, maar wat je ermee mogelijk wilt maken. www.lifespark.nl
Frits magazine -
017
FRITS Trends & Tips
Culinaire composities In het boek ‘Kesseler Kookt Culinaire Composities’ neemt chef-kok Peter Kesseler de lezer mee op een muzikale en culinaire roadtrip. Elf keer verzorgde de culinaire creatieveling uit het Brabantse Teteringen een speciale kook- en eetsessie op een bijzondere locatie met een artiest die hij bewondert, onder wie de Eindhovense zangeres Anneke van Giersbergen en de Waalrese rockmuzikant Peter van Elderen. Deze gesprekken en recepten zijn in tekst en beeld vastgelegd. De vormgeving is van de Eindhovense ontwerper Marc Koppen. Te bestellen via
Hoe je je team wél meekrijgt… ‘Waarom doen ze niet wat ik vraag?’ is het tweede boek van Serge van Rooij, senior trainer bij Bex* en coach van vele ceo’s en bestuurders. In dit boek geeft hij praktische antwoorden op communicatievragen waar leidinggevenden dagelijks tegenaan lopen. In veel organisaties neemt de druk op leidinggevenden toe. Veranderingen volgen elkaar snel op, verwachtingen zijn hoog en teams zoeken houvast. Dat vraagt om leiders die niet alleen weten waar ze naartoe willen, maar hun mensen ook daadwerkelijk meekrijgen. Juist die communicatiekant van leiderschap staat centraal in dit boek, dat voor € 22,99 te koop is in de boekhandel.
www.peterkesseler.nl
Nieuwe uitgave ‘Vergeten ramp’ FRITS-hoofdredacteur Hans Matheeuwsen versloeg voor het Eindhovens Dagblad in 1996 de Herculesramp en volgde vijftien jaar lang (!) de nasleep. In 2009 publiceerde hij hierover een boek met als titel ‘Vergeten ramp’. Naar aanleiding van de dertigjarige herdenking op 15 juli 2026 is het boek aangevuld en geactualiseerd, mede op basis van de podcastserie ‘De vergeten ramp’ die hij in het afgelopen jaar opnam met overlevenden, nabestaanden, getuigen, hulpverleners en betrokkenen. Deze is het beluisteren via www.devergetenramp.nl. De herziene uitgave van het boek is verkrijgbaar bij FRITS Media voor € 24,95 en te koop in de winkel voor € 29,95 (Zie ook pag. 070)
Boek voor creatieve kinderen De Eindhovense Susan Smit schreef een educatief kinderboek over landen op een nieuwe plek, vriendschap en jezelf durven laten zien door middel van het aanwakkeren van je verbeeldingskracht. Vanuit dit verhaal wil ze creatieve workshops gaan geven voor kinderen van zes tot en met tien jaar om een eigen belevingswereld te creëren. Laagdrempelig en gericht op sociale verbinding, vriendschap, diversiteit, zorg voor de natuur, met als sluitstuk storytelling. Het boek wordt ook vertaald in het Engels. Het kost in de winkel € 25,95
Drie mensen en hun instrumenten Het debuutalbum van The Nine Wives is uit. Twintig jaar aan songs, teruggebracht tot de essentie en opnieuw door Woody Veneman tot leven gewekt — samen met Joni Houtman en Lola Heijdt. Geen overdubs, geen trucjes, geen AI. Gewoon drie mensen en hun instrumenten. Het Eindhovens Dagblad noemde het ‘oprechte, catchy muziek met een ziel en een swing’ en Eindhovenrockcity.nl doopte het album ‘een oerknal om twintig jaar te markeren’. De single 'Julia we gaan zinken' werd als Taalstaat-tip door Ronald Giphart meermaals gedraaid op NPO Radio 1.
018 - Frits magazine
Automobielbedrijf
cito-jlr.nl
Min./max. gecombineerd verbruik: 2,8-12,3 l/100 km, resp. 35,7-8,1 km/l, CO 2 -uitstoot 62-277 g/km. Afgebeeld model uitgerust met opties en accessoires. Wijzigingen en fouten voorbehouden.
INTERVIEW
‘Voor mij gaat het nooit snel genoeg’ de verbeeldingskracht van Jelle Engels
Van vloeren leggen bij ASML tot de ontwikkeling en toepassing van AI-software via InSpace op de High Tech Campus: Jelle Engels (36) belichaamt een nieuwe generatie Brainport-ondernemers. Geleid door creativiteit en langetermijnvisie is volgens Jelles eigen bedrijf zijn dromersmentaliteit het vertrekpunt van elke strategische beslissing. TEKST: STIJN ENGELEN | FOTO'S: EDDIE MOL
020 - Frits magazine
Frits magazine -
021
INTERVIEW
O
p de tiende verdieping van High Tech Campus 91 ligt de zonwering nog midden op de vloer. De meubels moeten nog komen. En ergens in zijn hoofd is Jelle alweer bezig met een bureau gemaakt van een oude vliegtuigvleugel. „Dat is toch vet”, lacht hij. Het kantoor van InSpace oogt nog als een halve bouwplaats, een ruimte die de groei van het bedrijf nauwelijks kan bijbenen. Nog geen anderhalf jaar geleden begon InSpace met zes mensen en geen enkele klant. Inmiddels telt het Eindhovense AI-softwarebedrijf vijftig medewerkers, bedient het klanten in twintig landen, zijn er kantoren in Antwerpen en Keulen en liggen er plannen voor vestigingen in Amsterdam en de Verenigde Staten. „Voor mij gaat het eigenlijk nooit snel genoeg”, verklaart Jelle. Zijn compagnons, Wouter Touw en Martijn Apeldoorn, lachen wanneer ze horen dat wij een uur krijgen voor het interview. „Heb je een uur met Jelle gekregen? Wij moeten het meestal met een kwartiertje doen.” Jelle schiet zelf, opnieuw, ook in de lach.
‘Er komt niks van jou terecht’
Leraren op de middelbare school voorspelden een heel andere toekomst voor hem. „Er waren docenten die letterlijk zeiden: er komt niks van jou terecht.” Hij lacht erom. „Dat waren wel mooie drive-momenten.” Op school voelde hij zich zelden thuis. „Ik heb altijd moeite gehad met dingen doen waar ik totaal geen interesse in had. Daardoor werd ik gezien als iemand die geen zin had. Maar eigenlijk ben ik best autodidact. Als iets me interesseert, kan ik mezelf alles leren.” Mede dankzij zijn vader, ook ondernemer, haalde hij uiteindelijk zijn diploma. „Hij was kneiterhard”, vertelt Jelle. „Ik werd een keer van mijn scooter gereden en lag thuis met een nekbrace. Stond hij de volgende ochtend naast mijn bed: ‘Moet je niet naar school?’” Hij grijnst. „Daar ben ik hem achteraf wel dankbaar voor.”
Belangrijkere dingen dan geld
Op achttienjarige leeftijd begon Jelle zijn eerste bedrijf, een elektronicazaak in Maarheeze. „Ik had een muur met wel vijftig televisies. Het ging als een speer.” Maar niet alles liep zoals hij had gehoopt. Toen de financiële crisis toesloeg en de markt voor luxeproducten instortte, kwam zijn bedrijf onder druk
022 - Frits magazine
te staan. Een verkeerde investering deed de rest. „Ik was iets té ondernemend”, zegt hij lachend. „Vandaar dat ik nu ook compagnons heb.” De periode die volgde, werd een belangrijk kantelpunt. „Heel lang dacht ik dat het om geld ging. Maar dat is onzin. Wat je eigenlijk wilt, is vrijheid.” Verbitterd raakte hij niet. „Je kunt zuur worden van wat er misgaat. Dat zie ik best vaak. Maar je kunt ook kijken wat je ervan leert. Dat ben ik altijd blijven doen.” Terugkijkend noemt hij die periode vooral leerzaam. „Ook als je valt, moet je weer opstaan. Uiteindelijk gaat het erom dat je doet wat je leuk vindt en positief blijft.”
Vloeren leggen bij ASML
Op advies van zijn tante ging hij vloeren leggen. Zijn vrouw zag er nog een ander voordeel in. „Als je met je handen
‘Ook als je valt, moet je weer opstaan. Uiteindelijk gaat het erom dat je doet wat je leuk vindt en positief blijft’
gaat werken, krijgt je hoofd rust.” Hij kwam terecht bij een zelfstandige vloerenlegger. „Die man had zoveel passie voor zijn vak. Ik vond dat prachtig.” Drie jaar opleiding om het vak volledig te beheersen? Dat moest sneller kunnen. „Ik zei: ik wil een deal met je. Ik kom bij jou werken, maar dan leer jij mij in één jaar alles wat jij weet.” Een jaar later kon hij iedere vloer leggen die hij wilde. „Ik was niet de snelste, maar ik had nooit opleverpunten. Daar zit de echte kracht als je iets maakt.” Daarna volgden zijn broertje Fijkke, zwager Joost en vrienden. „Iedereen die werk zocht, haalde ik erbij. Dan gingen we gas geven.” Ook bij ASML. „Ik heb daar duizenden vierkante meters vloer gelegd”, lacht Jelle. Zonder het te beseffen keek hij van dichtbij naar de opkomst van de chipgigant. „De dingen die ik daar zag, zijn achteraf een enorme inspiratiebron geweest.”
De vlieger en het blok beton
Zijn huidige compagnon Wouter Touw is niet alleen zakenpartner, maar ook zijn zwager. Hun
eerste samenwerking begon in 2016, met een telefoongesprek van vier uur. „Ik had een idee voor een applicatie binnen de tattoo-industrie.” Een dag later belde Wouter terug. „Hij zei: 'Ik heb iets geks gedaan. Ik heb ontslag genomen en mijn auto op Marktplaats gezet. Mag ik meedoen?'” Het eerste project kostte veel geld. „We hadden niet het juiste verdienmodel gevonden.” Hij haalt zijn schouders op. „Veel geleerd.” De rollen zijn inmiddels duidelijk verdeeld. „Wouter zegt altijd: ‘Jelle is de vlieger en ik het blok beton’.” Hij lacht. „Ik mag vliegen en hij zorgt ervoor dat ik niet te ver weg ga.”
Zes mensen, geen klanten
Jelle ging terug naar de vloeren en bouwde vijf succesvolle ondernemingen op. Daardoor kwam hij opnieuw intensief in aanraking met marketing. En juist daar ontstond de frustratie die uiteindelijk zou leiden tot InSpace. „Ik had zoveel slechte ervaringen met marketingbureaus.” Steeds weer zag hij ondernemers afhankelijk
Frits magazine -
023
‘Ik denk dat veel mensen nog niet doorhebben hoe snel de wereld verandert’
024 - Frits magazine
INTERVIEW
worden van advertenties, zoals Google- en Facebook Ads. „Als je stopt met betalen, ben je je zichtbaarheid kwijt. Dat voelde voor mij niet gezond.” Jelle wilde ondernemers juist helpen meer grip te krijgen op hun eigen zichtbaarheid. „Ik wil waarde toevoegen. Vanuit de lessen die ik zelf heb geleerd.” In eerste instantie bouwde hij samen met zijn compagnons een traditioneel marketingbureau. Tot AI alles veranderde. „Met ChatGPT en alles wat daarna kwam, voelden we: de wereld is echt aan het veranderen.” Ze verkochten hun aandelen en begonnen in maart 2025 opnieuw. Zes mensen, geen klanten. „Dat was best spannend.” Ook InSpace begon aanvankelijk op de traditionele manier. Achter de schermen onderzocht het team ondertussen de mogelijkheden van geautomatiseerde marketingsoftware. Daarbij speelde SEO-expert Joep van Gool een belangrijke rol. „Hij heeft de basis gelegd voor wat we nu bouwen.” Toen de eerste resultaten zichtbaar werden, wist het team genoeg. „We waren verbijsterd. Het was zoveel beter dan handmatig.”
Het hart van Brainport
Sinds kort zit InSpace op High Tech Campus Eindhoven. „Als we nog een traditioneel marketingbureau waren geweest, hadden we hier niet eens mogen zitten.” Dat ze zijn toegelaten, voelt voor hem als een erkenning. „Wij bouwen product first. Een AI-gedreven softwarebedrijf. Dan past deze plek perfect.” Hij geniet zichtbaar van de omgeving. „Als je hier buiten loopt, leeft het. Op onze vorige locatie had ik dat gevoel niet. Hier voel je meteen de energie.” Zelfs in de VS maakt de naam indruk. „Ik vertelde laatst een klant in Silicon Valley waar we zaten en de reactie was meteen: wow.” Voor de geboren Veldhovenaar voelt het als thuiskomen. „Dit is het hart van Brainport.” En ook als het bedrijf verder groeit, wil hij nergens anders naartoe. „Ons hoofdkantoor zal op de High Tech Campus blijven.” Twintig jaar Brainport heeft Eindhoven veranderd. Jelle zag die ontwikkeling van
dichtbij. Niet vanuit een bestuurskamer, maar letterlijk vanaf de vloer. „ASML is voor mij altijd een enorme inspiratiebron.” Nu hoopt hij dat InSpace hetzelfde kan worden voor anderen. „Ik voel dat wij ook zo’n inspiratiebron kunnen worden.” Volgens hem staat er een nieuwe generatie ondernemers op. Een generatie die technologie niet vreest, maar omarmt. „Ik denk dat veel mensen nog niet doorhebben hoe snel de wereld verandert.” InSpace is volgens Jelle dan ook geen nieuw marketingbureau. Integendeel. Hij wil juist af van het traditionele agency-model. Te veel ondernemers worden volgens hem afhankelijk gemaakt van dure uren, ingewikkelde marketingtaal en advertentiebudgetten die verdwijnen zodra je stopt met betalen. „De wereld gaat veel te snel om de mkb'er vast te houden in zo'n model. Ondernemers willen geen complexiteit. Ze willen begrijpen wat er gebeurt en vanuit data kunnen sturen.”
‘AI niet weg te denken’
AI wordt nog altijd onderschat, denkt hij. „Honderd procent. We gaan van systemen die losse taken automatiseren naar agents die doelen begrijpen, keuzes voorbereiden en werk kunnen aansturen. Veel mensen hebben nog niet door wat dat gaat betekenen.” Hij ziet AI niet als een bedreiging voor banen, maar als een nieuwe manier van werken. „Ik denk niet dat het zo simpel is dat beroepen verdwijnen. Vooral taken verdwijnen, waardoor de rol van mensen verandert. In ons vak werd alles handmatig gedaan. Diezelfde persoon zit nu meer in de cockpit, gestuurd door data.” Juist daarom is de zoektocht naar talent misschien wel de grootste uitdaging. „We bouwen hier iets wat in deze vorm nog niet eerder is gemaakt. Daarvoor zoeken we continu toptalent dat niet bang is om mee te bouwen aan iets wat nog niet bestaat.” Voor Jelle is dat precies waar Brainport voor staat. „Dit is een regio van bouwers. Mensen die technologie niet alleen interessant vinden, maar toepasbaar maken.” Hij is ervan overtuigd dat technologie ons juist meer ruimte gaat geven. „Ik denk dat we meer tijd overhouden voor kwaliteit van leven.” Daar draait het volgens hem uiteindelijk om. „Ik doe wat ik leuk vind. Daardoor ben ik gelukkig.” Terug op de tiende verdieping van High Tech Campus 91 ligt de zonwering nog altijd op de vloer. De meubels moeten nog komen en ook op die oude vliegtuigvleugel zal Jelle nog even moeten wachten. „Eerlijk? Voor mij gaat het nog steeds et snel genoeg.”
Frits magazine -
025
Philips feliciteert Brainport met haar 20-jarig bestaan, samen werken we aan betere zorg voor meer mensen!
# Katholieke kracht 'Boeruh' is een geuzennaam die de Oosttribune van PSV al decennialang uitdraagt. Ooit schaamden we ons een beetje voor ons bestaan als simpele keuterboeren uit het zuiden. We leken niet opgewassen tegen de snelle commerciële jongens uit Amsterdam of de economische kracht van de Rotterdamse haven. Inmiddels weten we wel beter. Eindhoven en omgeving worden tegenwoordig niet zelden het Silicon Valley van Europa genoemd. Naar mijn overtuiging vindt dat succes voor een deel zijn oorsprong in ons rooms-katholieke verleden. Niet zozeer in de religie zelf of in de invloed van het bisdom, maar in de cultuur en volksaard die daaruit zijn voortgekomen. In de jaren negentig kreeg Eindhoven de ene klap na de andere te verwerken. Massaontslagen bij DAF en Philips zorgden voor grote onzekerheid. Alsof dat nog niet genoeg was, besloot Philips ook nog eens het hoofdkantoor naar Amsterdam te verplaatsen. Donkere wolken pakten zich samen boven de regio. Een doemscenario, zoals Zuid-Limburg dat kende na de sluiting van de mijnen, leek niet ondenkbaar. Maar juist toen gebeurde er iets bijzonders. Overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen vonden elkaar. De koppen gingen bij elkaar en er ontstond een samenwerking die uiteindelijk zou uitgroeien tot wat we nu kennen als Brainport. Een regio waar de Willy Wortels van deze wereld samenkomen en waar mensen met de kwaliteiten van een Willy van de Kerkhof ervoor zorgen dat innovaties ook daadwerkelijk hun weg naar de markt vinden.
tussen regels en mogelijkheden. Vroeger via smokkelroutes naar België, tegenwoordig via technologische innovatie. Een beetje ondernemerschap, een beetje eigenwijsheid en vooral de bereidheid om iets nieuws te proberen. Misschien helpt daarbij ook een cultuur waarin een fout maken niet direct het einde van de wereld is. Vergeving, een tweede kans en opnieuw beginnen zijn waarden die stevig verankerd zijn in de katholieke traditie. En wie innoveert, weet dat mislukkingen onvermijdelijk zijn. Juist de ruimte om daarvan te leren vormt vaak de voedingsbodem voor de doorbraken van morgen. Van Willy Wortel tot Willy van de Kerkhof: wij simpele katholieke keuterboeren regelen het wel.
Natuurlijk is dat succes niet uitsluitend te verklaren vanuit onze katholieke achtergrond. Toch vermoed ik dat juist die cultuur van samenwerking, gemeenschapszin en pragmatisme een vruchtbare voedingsbodem heeft gevormd. Voordat Philips uitgroeide tot een wereldconcern, moesten veel Brabanders zien rond te komen op arme zandgrond. Grote katholieke gezinnen verdeelden die vaak schaarse grond onder meerdere kinderen. Alleen door samen te werken kon je vooruitkomen. Die zogeheten triple-helix samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven voelt daardoor bijna als iets dat al generaties lang in ons DNA zit. Daarnaast hebben Brabanders van oudsher de neiging om kansen te zien waar anderen vooral beperkingen zien. Al generaties lang zoeken we de ruimte op
Daan de Kort Tweede Kamerlid voor de VVD Frits magazine -
027
028 - Frits magazine
REPORTAGE
Twintig jaar groei, welvaart en voorspoed in Brainport Eindhoven
Dé succesformule bestaat niet De Engelsen hebben er een mooie uitdrukking voor: Your reputation precedes you. Da’s het geval met Brainport. De groei en welvaart door de economische succesformule van Zuidoost-Brabant wordt vaak beschouwd als een prestatie van welhaast Bijbelse proporties die alleen in Silicon Valley zijn gelijke kent. Inclusief mythevorming. Het succes kent bovendien vele vaderen. Als organisatie bestaat Brainport twintig jaar. Achter de schermen hebben velen hun ziel en zaligheid gegeven om van deze economische aanjager een succesvolle regionale verbinder te maken. Een kleine geschiedenis van Brainport, waarover in het najaar een kloek boek verschijnt. TEKST: HANS MATHEEUWSEN | FOTO'S: ADOBE FIREFLY, ASML, DCI MEDIA, HTCE
B
rainport Eindhoven is de bestuurlijk gekozen naam voor de mainport Eindhoven, een status die de regio tien jaar geleden verwierf. Een mainport is een groot, internationaal economisch knooppunt in Nederland. Amsterdam is een knooppunt, vanwege onder andere Schiphol, en Rotterdam, door de haven. Tijdens de oprichting van de Stichting Brainport, in 2005, kozen de betrokken bestuurders, onder leiding van hun voorzitter Alexander Sakkers, tevens burgemeester van Eindhoven, voor de naam Brainport. Die werd al genoemd in de Haagse nota Ruimte. Alle andere claims van ‘bedenkers’ kunnen naar het rijk der fabelen worden verwezen. Als vertrekpunt voor het ontstaan van Brainport wordt over het algemeen de economische crisis van begin jaren negentig genomen. Als gevolg van de toegenomen concurrentie in Azië stond Philips op omvallen. Door de operatie Centurion vielen weliswaar tienduizenden ontslagen, waaronder duizenden in de regio, maar werd het bedrijf gered. In 1993 ging ook nog
eens die andere lokale industriële icoon DAF failliet. Eindhoven dreigde een achterstandsgebied te worden. De vergane glorie van Detroit in Amerika was het voorbeeld van nachtmerrie-achtige proporties. Burgemeester Rein Welschen ondernam actie om de regionale economie weer op gang te krijgen. Daarvoor zocht hij toenadering tot bestuursvoorzitter Henk de Wilt van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) en voorzitter Theo Hurks van de Kamer van Koophandel. Het was de start van de veelgeroemde samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen in de regio. Dit model kreeg de naam triple helix. Samen met industriëlen bedachten zij een programma, Stimulus, dat de Europese Unie financieel steunde door de regio als ‘doelstelling 2’-gebied aan te wijzen. De gemeenten in Zuidoost-Brabant legden elf gulden per inwoner bij. Hiermee konden projecten van het bedrijfsleven worden uitgevoerd. Stimulus kreeg in Horizon een opvolger. Dit werd gedragen door de
Frits magazine -
029
REPORTAGE
‘Philips speelde een allesbepalende rol in de heropstanding van Eindhoven én de regio’ regionale economische dienst NV Rede. Elies Lemkes-Straver trok de kar. Zij werd in 2005 de eerste directeur van de Stichting Brainport, die in 2006 met Brainport Operations BV een eigen uitvoeringsorganisatie kreeg. Ook ambtenaren van de gemeenten Eindhoven, Veldhoven en Best en medewerkers van de TU/e, Fontys en Tilburg University werden hier gedetacheerd. Lemkes was de eerste directeur. Brainport Operations fuseerde in 2010 met de NV Rede en werd omgedoopt tot Brainport Development. Ook dat viert zijn twintigjarig bestaan.
Philips Onder invloed van deze ontwikkelingen worstelde de regio zich uit het economische (en sociale) dal. Samenwerking is het toverwoord in de romantische mythevorming rondom Brainport. Om te beginnen zou samenwerking in de Brabantse volksaard zitten. Vaak wordt gewezen naar de boeren in de Kempen die vroeger moesten samenwerken om te overleven. De arme zandgronden van Brabant brachten te weinig op om van te leven. Brabanders houden bovendien van aanpakken. Van de hands on-mentaliteit zou Brainport nu nog steeds profiteren. Het feit dat de bevolking overwegend katholiek was en dus gevoel voor gemeenschapszin had, is eveneens een factor van betekenis. Philips speelde een allesbepalende rol in de heropstanding van Eindhoven én de regio. We praten dan over de tweede helft van de jaren negentig en het eerste decennium van 2000. Het concern, dat in dezelfde periode ernstig afslankte, introduceerde de open innovatie. Nadat het hoofdkantoor verhuisde naar Amsterdam stelde Philips zijn kroonjuweel, de High Tech Campus met daarop het veelgeprezen NatLab, open voor derden, met als doel om daarmee samen te werken. Bij open innovatie wisselen bedrijven kennis uit en werken ze samen om tot een product te komen. Philips, dat zich in 1891 in Eindhoven vestigde, bracht de ondernemingsgeest in. Vanwege het sociale beleid, én het feit dat de halve stad werkzaam was voor 'de kumpany', drong het halverwege de vorige eeuw door tot in de haarvaten van de samenleving. Mensen waren trots op de prestaties van de multinational, zijn producten en verworvenheden, waaronder de Philips Sport Vereniging, die in de afgelopen jaren uitgroeide tot exponent bij uitstek van Brainport Eindhoven,
030 - Frits magazine
dat als merknaam alweer enige jaren trots op het shirt prijkt. Waarmee de cirkel een soort van rond is. Zelfs Helmond Sport heeft ervoor gekozen Brainport als shirtsponsor te voeren. Zij het zonder de toevoeging ‘Eindhoven’…
Hotspot Groei, (brede) welvaart en voorspoed zijn synoniem geworden voor Brainport. Maar eerst moest in 2008 en de jaren erna de internationale kredietcrisis worden overwonnen. Burgemeester Rob van Gijzel riep op zijn kamer de ‘captains of industry’ bij elkaar. Samen bedachten zij diverse maatregelen om te voorkomen dat de regio opnieuw in een crisis gedompeld zou worden. De korte lijntjes - als gevolg van de diverse netwerken waarbinnen beslissers elkaar ontmoetten en samenwerkten, waaronder de fameuze Eindhovensche Fabrikantenkring - in 1944 mede opgericht door Frits Philips -, hielpen een handje. Een opsteker voor de regio was de verkiezing tot slimste regio van de wereld in 2011. Burgemeester Rob van Gijzel haalde de prijs op in New York met een bescheiden delegatie uit Brainport en schreeuwde het van de daken, met name in Den Haag waar hij de deur platliep voor financiële steun. Door de uitverkiezing vestigde Brainport zijn internationale reputatie als hotspot voor innovatie. ASML gold als voorbeeld, hoewel het bedrijf ups en downs kende, evenals de High Tech Campus. De TU/e trok steeds meer studenten uit het buitenland aan. TNO vestigde zich hier. Aangevoerd door Philips werkte de regio internationaal in toenemende mate samen, onder andere met Aken en Leuven. De ambities reikten welhaast tot in de hemel, en waarom niet? Ondertussen was Brainport nog steeds officieel geen mainport. De opeenvolgende kabinetten aarzelden. Tot frustratie van Van Gijzel, die wegliep uit een overleg met premier Mark Rutte. Binnen de Stichting Brainport werd een actie-agenda opgesteld om bedrijvigheid aan te trekken en Den Haag tot investeren bereid te krijgen. Brainport-directeur Imke Carsouw hield de gemeenten aan boord. Binnen het Brainport-bestuur ontbrandde een richtingenstrijd die leidde tot een nieuwe strategie en nieuw succes. Paul van Nunen volgde Carsouw op als directeur, en is dat nog steeds. Onder zijn hoede groeide Brain-
DE DUITSE B0NDSPRESIDENT FRANK-WALTER STEINMEIER EN KONING WILLEM-ALEXANDER BEZOEKEN ASML
HIGH TECH CAMPUS EINDHOVEN
Frits magazine -
031
REPORTAGE
BRAINPORT KAMPIOENEN IN HET PHILIPS STADION
port Development in de afgelopen jaren uit tot een organisatie van meer dan honderd werknemers. Een rechtstreeks gevolg van de toegenomen activiteit én het (internationaal) economisch belang van de regio.
Wereldspeler Van Gijzels opvolger John Jorritsma haalde in 2016 de mainport-status binnen waardoor ook eindelijk de overheid ging investeren in de ‘Brainportregio’. De Stichting Brainport en Brainport Development ontwikkelden samen met partners Rijk en regio in de afgelopen tien jaar tal van – strategische - investe-
032 - Frits magazine
ringsprogramma’s zoals de Brainport Nationale Actie Agenda (2018), de Regiodeal Brainport Eindhoven (2018), de Brainport Deal (2022) en hadden invloed op het ontstaan van het (Rijks-) Project Beethoven (2024) en de Regio Deal ‘Thuis in Brainport’ (2024). Het verhaal is genoegzaam bekend: de miljarden stromen binnen, waarvan overigens het regionale bedrijfsleven een aanzienlijk deel voor zijn rekening neemt. De Veldhovense chipmachinefabrikant ASML werd wereldspeler. In zijn kielzog ontwikkelde zich een ecosysteem van toeleveranciers die hun bijdrage leveren aan de geavanceerde systemen waarmee
REPORTAGE
‘Brainport is Brainport omdat we zijn wie we zijn’ chips kunnen worden gemaakt. De Brainportregio telt bijna zevenduizend high tech bedrijven. Vanwege de verwachte groei van ASML is er grote behoefte aan talent, woningen, wegen, zorg en voorzieningen als (basis)scholen. Alleen al in Eindhoven zijn plannen voor de bouw van tientallen woontorens. In de regio komt er een inwoner-aantal in de orde van grootte van Helmond bij.
vertrouwen in de toekomst, een mentaliteit van aanpakken, openheid (iedereen is welkom) en de wil tot samenwerking. De huidige tijd past in het beeld van een voortdurende opgaande lijn. Waar in de vorige eeuw Philips de kar trok, biedt nu een conglomeraat van high tech (maak)bedrijven kansen, waarbij de focus zich steeds verder verbreedt, denk aan fotonica en defensie.
Balans
Brainport steunt op de schouders van velen. Achter de schermen zijn zowel de Stichting Brainport als Brainport Development al twintig jaar dienstbaar aan de ambities van de regio als belangenbehartiger, onderzoeker van potentieel, verbinder, oliemannetje dat de motor lopend houdt en vliegwiel van de ontwikkelingen. In het najaar verschijnt de officiële ‘biografie’ van Brainport, die een uitgebreide en gedetailleerde inkijk geeft in de processen die tot het – economische – succes van de regio hebben geleid. Wie daarin op zoek gaat naar dé formule zal worden teleurgesteld. Die bestaat niet.
Geen wonder dat de Brainportregio onder druk staat. De huidige doorontwikkeling, ook wel aangeduid als schaalsprong, kent zijn eigen uitdagingen. De belangrijkste is de bewaking van de balans tussen toenemende economische activiteit en de leefbaarheid. Brede welvaart is hét thema van dit moment. Hoe zorgt de regio ervoor dat iedereen kan meedoen en meeprofiteert van de voorspoed? Duidelijk is dat dit zeker nog niet het geval is. Burgemeester Jeroen Dijsselbloem maakte de oprichting van de vereniging Brainport voor Elkaar bekend waarbinnen bedrijven helpen om sociaal-maatschappelijke problemen op te lossen. Een ander initiatief is de oprichting van het Brainport Partnerfonds, dat geheel gefinancierd wordt door het regionale bedrijfsleven, met als doel om mee te investeren in betere bereikbaarheid, de versnelde bouw van betaalbare woningen, het opleiden van technisch talent, de arbeidsmarkt, kansengelijkheid en sociale cohesie. Het hele ecosysteem neemt medeverantwoordelijkheid voor de maatschappelijke opgaven. De 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant, verenigd in de Metropoolregio Eindhoven, doen dat elk voor ‘de opdracht’ waarvoor ze staan, vaak in vorm van woningbouw – in totaal 62.000 nieuwe woningen tot 2030 -, en uitbreiding van voorzieningen. Er wordt een voortdurend beroep op de landelijke overheid gedaan. Of het nu gaat om de broodnodige vesteringen in innovatie (rapport-Wennink, een fabriek voor de productie van fotonische chips), of de levering van stroom. Ondertussen maakt Brainport afspraken met omliggende grote gemeenten, tot in Vlaanderen aan toe, voor spreiding van de groei.
Schouders De regio Eindhoven kent een historie van bijna 150 jaar van economische groei, gebouwd op een positief
Wie we zijn Mensen zijn dé succesfactor van Brainport. Hun ondernemingsgeest, hun drive, hun ingenieursmentaliteit in combinatie met hun wil tot samen-werken. Vertrouwen wordt genoemd, een open mind en ja: onze Brabantse volksaard. We houden van actie. Philips schiep de voorwaarden, het Godvrezende geloof stimuleerde ons gevoel voor het nemen van verantwoordelijkheid en zorg voor en om elkaar. We willen vooruit; bouwen aan onze samen-leving. De gunfactor is een pijler, geluk speelt een rol. Maar geluk is volgens Seneca wat er gebeurt als de voorbereiding de kans ontmoet. We zijn blijkbaar goed in kansen zien en het creëren van de juiste omstandigheden, al is het afwachten of de rest van de wereld de potentie van alle inspanningen herkent. Dat kan jaren duren. ,,Brainport is Brainport omdat we zijn wie we zijn”, verklaarde voormalig ASML-ceo Peter Wennink ooit. Laten we het daar maar op houden. Meer is er niet. Jawel: we vieren de successen ook graag samen, of het nu het kampioenschap van PSV betreft, carnaval, groots met Guus of 'Bij ons in Brabant' in het Philips Stadion. De beste ideeën ontstaan bovendien onder het genot van een vers getapt biertje. Gebrouwen in de Brainportregio. What else?
Frits magazine -
033
INTERVIEW
EELKO BRINKHOFF
034 - Frits magazine
INTERVIEW
Proeffabriek op High Tech Campus moet leiden tot snelle opschaling van productie chips
Is fotonica de nieuwe toekomst van Brainport? Heeft Brainport toekomst? Ja, als SMART Photonics erin slaagt om de productie van fotonische chips commercieel interessant te maken. Voor dat doel wordt momenteel een proeffabriek gebouwd op de High Tech Campus Eindhoven. Zoals Philips dat vroeger ook deed op eigen terrein. Daarnaast is er een ecosysteem dat in potentie net zo waardevol kan worden als de toeleveringsketen van ASML. Voorwaarde voor het slagen van de ‘scale-up’ is dat zowel overheid als bedrijfsleven blijven investeren in de ontwikkeling van de chips. Ceo Eelko Brinkhoff van PhotonDelta is optimistisch over de (internationale) kansen. Fotonische chips zijn hot. TEKST: HANS MATHEEUWSEN | FOTO'S: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
W
elkom in de wereld van ingewikkelde systemen en duizelingwekkende cijfers. Het is de achterkant van de ontwikkelingen, groei en voorspoed in de Brainportregio. De voorkant bestaat uit de zichtbare en tastbare bouw van hoogwaardige tech-fabrieken op de daarvoor bestemde campussen: die van ASML in Veldhoven en straks op ’BIC Noord’ in Eindhoven, de realisatie van de Brainport Industries Campus Cluster 2 aan de zuidelijke kant van de Oirschotsedijk en de uitbreiding van de High Tech Campus langs de A2. Het betreft honderdduizenden vierkante meters in de komende jaren en investeringen van miljarden euro’s.
Door de stormachtige ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) onder invloed van het gebruik door de Big Five (Google, Meta, Apple, Amazon en Microsoft) boomt de high tech-(maak)industrie in de wereld. En het gaat hard, héél hard. Het is rekken en erbij blijven. Brinkhoff noemt als voorbeeld de ‘traditionele’ semicon-industrie, waarin de Veldhovense chipmachinebouwer ASML actief is. De wereldwijde omzet (met de Verenigde Staten en Azië voorop) zou in 2030 1.000 miljard euro (!!) zijn. Maar dit jaar al gaat deze naar 1.300 miljard. Brinkhoff: „De groei van datacenters gaat zo snel dat we het plan voor een grote fotonische chipfabriek in het rapport van Wennink (‘De route naar toekomstige
Frits magazine -
035
INTERVIEW
‘Chips met een veel hogere snelheid en meer bandbreedte voor data en een veel lager energieverbruik’ welvaart’ van voormalig ASML-ceo Peter Wennink – red.), dat alweer driekwart jaar oud is, versneld moeten gaan uitvoeren. Wat we nodig hebben is lef en geld. En de durf om in fotonische chip-technologie te investeren. Het gaat om 1,875 miljard waarvan vijftig procent publiek en vijftig procent privaat geld. Ik denk dat we in staat zijn om met minder publiek en meer privaat geld de opschaling van de productie van fotonische chips in Nederland te verwezenlijken. Maar zonder publieke ondersteuning is het niet mogelijk. Allereerst voor de juiste randvoorwaarden, zoals ruimte, infrastructuur, vergunningen, energie, water en talent. Daarnaast als aanjager van deze investering met publiek geld in de vorm van subsidies of overheidsfondsen om daarmee privaat kapitaal te mobiliseren. Andere landen in Europa lokken bedrijven met veel publiek geld. De vraag is of Nederland durft te investeren.” Onlangs riep Eindhovens burgemeester Jeroen Dijsselbloem, tevens voorzitter van de Stichting Bainport, het kabinet-Jetten op om twee miljard euro te investeren in een nieuwe fabriek voor de productie van fotonische chips. „Als we onze voorloperspositie in fotonische chip-technologie willen behouden, moet er over twee jaar geld zijn om een nieuwe fabriek te bouwen die tien keer zo groot is als de proeffabriek in Eindhoven. Twee miljard lijkt veel geld, maar dat is het niet. Kijk naar chipproducent Nvidia. Die investeert vier miljard euro in fotonicabedrijven en betaalt dat zelf. We moeten in Europa en in Nederland dus aan de slag”, zei hij in de Telegraaf-podcast ‘Kwestie van centen’.
Sleutelrol
Het is de wereld van Brinkhoff in een notendop. Laten we vooraan beginnen. SMART Photonics is een zogenoemde startup van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). Nederland – en de Brainportregio in het bijzonder – is internationaal koploper bij de ontwikkeling van fotonische of optische computerchips. Dat zijn chips die niet met elektronische signalen werken, maar met licht (fotonen). Chips met een veel hogere snelheid en meer bandbreedte voor data en een veel lager energieverbruik. Cruciaal voor sneller internet, efficiëntere data-
036 - Frits magazine
centra, voor nieuwe toepassingen in onder andere de gezondheidszorg en autonome mobiliteit. Philips werkte al vanaf de jaren zeventig aan toepassingen van optische techniek op het terrein van telecomverkeer via glasvezels en het opslaan van data op cd en dvd. In het kielzog van Philips bouwde de TU/e een sterke positie op. De universiteit speelde rond de eeuwwisseling een sleutelrol, onder andere via het penvoerderschap van de prestigieuze Cobra-onderzoeksschool (Communication Technology: Basic Research and Applications). Die positie werd in 2000 nog eens versterkt toen de Delftse onderzoeksgroep van Meint Smit overstapte naar de TU/e. „Onze wetenschappelijke kennis en de bedrijven die daaruit zijn voortgekomen, hebben gezorgd voor een wereldwijde voorsprong”, zei Smit bij zijn afscheid in 2018. Er was in de tussentijd veel gebeurd. Startups als SMART Photonics, Effect Photonic en Bright Photonics zagen het levenslicht. De TU/e stichtte een nieuw instituut, het Center for Integrated Photonics Eindhoven.
Financiering
In 2018 ontstond ook de Stichting PhotonDelta, een publiek-private samenwerking om de overgang van laboratorium naar fabriek en markt mee vorm te geven. In totaal 25 overheidsinstellingen, bedrijven en kennisinstituten ondertekenden het startconvenant. De Stichting Brainport was een van de ondertekenaars. PhotonDelta vestigde zich op de High Tech Campus. De samenwerking beperkte zich niet tot Zuidoost-Brabant. De provincies Brabant, Overijssel, Gelderland en verschillende regio’s deden mee. Voor PhotonDelta in haar rol als groeiversneller is het kunnen financieren van bedrijven en innovatieprojecten een centraal thema. Om de toepassing van ontwikkelde fotonicatechnologieën in producten te stimuleren, startten de universiteiten van Eindhoven en Twente, TNO en PhotonDelta in 2021 op de High Tech Campus het Photonic Integration Technology Center (PITC). Tegelijkertijd kwam er geld beschikbaar. PhotonDelta haalde in 2022 1,1 miljard aan publieke en private investeringen binnen. Een half miljard daarvan was afkomstig uit het Nationaal Groeifonds. Het geld was bedoeld voor investeringen in bedrijven, onderzoeksfaciliteiten en opleidingen. >>
Frits magazine -
037
INTERVIEW
‘Vooruitgang in het bouwen van een nieuwe industrie gebeurt zelden in dramatische sprongen’
038 - Frits magazine
INTERVIEW
Nu wordt dan eindelijk een proeffabriek gebouwd. TNO, de High Tech Campus, de Europese Unie, het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van Defensie en PhotonDelta zorgen voor de financiering. ASML levert lithomachines om het productieproces van fotonische chips te verfijnen. Met de pilotline - de opening is voorzien in 2027 - wordt een volgende stap naar de massaproductie én commerciële doorbraak van fotonische chips gezet.
Langere adem
Algemeen bestuurder Brinkhoff zelf stapte tweeëneenhalf jaar geleden over van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) naar PhotonDelta. Het bestuur bestaat verder uit financieel directeur Laurens Weers. Er is ook een Chief Technology Officer actief binnen de organisatie. Zelf is Brinkhoff geen techneut, zegt hij. De massaproductie van fotonische chips zal toch iets zijn van de langere adem, weet hij wel. Hij noemt een termijn van vijf jaar. SMART Photonics produceert nu op een wafer van vier inch. Een wafer is een flinterdunne, ronde schijf van silicium. SMART produceert op Indium Phosphide. Er worden ook fotonische chips gemaakt op silicium, dit noemen ze dan silicon photonics. Vier inch is niet genoeg om internationaal concurrerend te zijn. Om een hoger volume te halen en de kosten te verlagen is het nodig om naar 6 inch te kunnen schalen. Dit gaat niet vanzelf omdat Indium Phosphide een behoorlijk kwetsbaar (breekbaar) materiaal is. Dat vraagt een ontwikkeling bij Smart en haar leveranciers van de materialen. Over het algemeen wordt een machine van ASML aangepast op 4 of 6 inch productie van wafers. Vaak door
de bedrijven zelf. ASML heeft hier (nog) geen actief beleid op. Het succes van SMART Photonics gaat afhangen van drie kernwaarden binnen de industrie, legt Brinkhoff uit: „Zijn de producten reliable, availlable, servicable? Reliable, dat zijn we aan het bewijzen. Available betekent snelle opschaling van de productie. En servicable is hoe toepasbaar de chip is: waar plaats je de chip en is deze gemakkelijk te vervangen. Dat is een deel van de puzzel waaraan nu wordt gewerkt. We hebben iets unieks in handen dat we het liefst hier produceren, met behoud van het regionale ecosysteem, de bedrijven die betrokken zijn bij de ontwikkeling en productie van de fotonische chip.”
Verzilveren
De tijd van pionieren binnen de regionale fotonica is in elk geval voorbij, aldus Brinkhoff. Na jaren van bouwen aan fundamentele technologie, onderzoeksnetwerken, de infrastructuur (productiemogelijkheden en packaging van de chips) en industriële samenwerking staat de Nederlandse fotonische chip-industrie volgens hem op een kantelpunt. De technologie werkt, het ecosysteem staat, de internationale belangstelling groeit. Nu moet blijken of Europa, en Nederland in het bijzonder, erin slaagt die technologische voorsprong ook economisch te verzilveren. Dat is de centrale boodschap uit het jaarverslag 2025 van PhotonDelta. De analyse van bestuursleden Eelko Brinkhoff en Laurens Weers daarin leest als een combinatie van terugblik, waarschuwing en een oproep tot versnelling. ‘Vooruitgang in het bouwen van een nieuwe industrie gebeurt zelden in dramatische sprongen’, schrijven Brinkhoff en Weers. ‘Vaker lijkt het op een gestage beklimming van een berg’. Regionale techreuzen als ASML, NXP en Philips hebben mee hebben geïnvesteerd in fotonica, nu is het wachten op de eerste grote opdrachten voor de productie. „ We hebben een kans om op het gebied van fotonische chips de productie in Europa te houden en verder te laten groeien. Anders als bij de productie van de microchip waarvan de productie nog nauwelijks in Europa plaatsvindt. De hele waardeketen is aanwezig en de basisvoorwaarden zijn goed. Ik ben een optimist. Ik zie de toekomst van Nederland en Brainport positief in.” Met dank aan de Stichting Historie der Techniek en IO+
Frits magazine -
039
BRANDED CONTENT
Succesvol tweede culi-event van Miele en FRITS Magazine
Kookclubs weten het:
stomen is de trend
Vrouwen het aanrecht toewensen, staat in deze tijd gelijk aan hoogverraad dat om heftige sancties vraagt. Mannen het aanrecht toewensen is daarentegen helemaal eigentijds, hip, mode, trendy. Kookclubs rijzen als paddenstoelen uit de grond en het zijn daar voornamelijk heren die er, als volleerde chef-koks, bakken, souffleren, sauteren, stoven, pocheren, blancheren en braiseren. Nee, geen bloemkool koken of andijvie stampen: dat laten ze over aan, eh, ánderen. TEKST: TON DE ZEEUW | FOTO'S: PATRICK MEIS
T
och zijn er kookclubs die naast dat kokkerellen houden van smullen, dus genieten van gerechten die door een professionele chef zijn bereid. Daar betrapten wij een twintigtal leden op van kookclub het Culinaire Gilde Brabançonne (CGB) uit Veldhoven, tijdens het tweede kookevent van Miele en FRITS Magazine in het Miele Experience Center aan de Nieuwe Emmasingel in Eindhoven.
Fine dining Gekookt en gedemonstreerd werd er door patron-cuisinier Rick Geven van restaurant ’t Kleijn Geluck in Son en Breugel, met zijn dertig jaren al een gelouterde keukenmeester. Hij nam op zijn 21ste ’t Kleijn Geluck over na culinaire omzwervingen door Brabant, Amerika en Duitsland, en legt zich dus al negen jaar toe op fine dining. „Het leuke is dat ik al op mijn veertiende in die zaak een bijverdien-baantje had.” Dat alles geschiedde onder het toeziend oog van
040 - Frits magazine
Aart Groeneveld, de chef-kok van Miele. Chef-kok bij Miele? Dat is toch een 127 jaar oude techno-reus uit Duitsland die wasmachines maakt? „Het is mijn taak”, verduidelijkte hij, „om de consument te laten zien, en te laten proeven als hij dat wil, dat je restaurantwaardige gerechten op tafel kunt zetten als je over de juiste apparaten beschikt. En die maken wij. Je kunt het zo gek niet bedenken of Miele heeft het, we geven er ook kosteloze demonstraties mee.”
Inductie „Op dit moment is stomen de trend”, vervolgt Aart. „Dat is de bereidingswijze die in alle restaurantkeukens plaats vindt. Gezond en gemakkelijk. De consument volgt, en schaft
BRANDED CONTENT
RICK GEVEN (L) EN AART GROENEVELD
Frits magazine -
041
EUROSTAETE AAN DE PSV-LAAN IN HET CENTRUM VAN EINDHOVEN TESSA MEINDERS-SNIJDERS
042 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
‘De mensen ontdekken dat je gewoon op de oude pannen kunt blijven koken (nou ja, de bodem moet natuurlijk niet gebutst zijn)’
zich een combi steamer aan, een van ons meest verkochte artikelen van dit moment. En kookplaten, nog steeds. Men is geleidelijk aan het overgaan van gas op inductie, de mensen ontdekken dat je gewoon op de oude pannen kunt blijven koken (nou ja, de bodem moet natuurlijk niet gebutst zijn). Inductie is het nieuwe gas.” Overigens heeft hij een ‘gewone’ kook-achtergrond. „Na mijn koksopleiding werkte ik in diverse restaurants. Onder anderen in het bekende De Petterlaar in Den Bosch. Wij werken bij Miele trouwens veel samen met sterrenchefs.” Er werd een glas bubbels gedronken (van riesling uit Sint-Oedenrode!) en er waren welkomstwoorden van hoofdredacteur Hans Matheeuwsen van FRITS Magazine („We zijn al achttien jaar toonaangevend in Zuidoost-Brabant"), Tessa Meiners van Miele („Wij geven in Eindhoven al vier jaar voorlichting aan de consument”), voorzitter Lex Key van Brabançonne („We hebben zo’n 340 leden, we bestaan vijftig jaar, we koken elke maand een zes-gangenmenu en we organiseren ook een avond alleen voor vrouwen”).
Magnolia De chef van de avond lichtte zijn kookfilosofie toe („Wij maken in ’t Kleijn Geluck gebruik van lokale en seizoensgebonden producten, zodat we menu’s betaalbaar kunnen houden”). Waarna hij de amuse demonstreerde en liet proeven. Gemaakt van magnoliabladeren, geplukt en verzameld in het seizoen (de chef: „Ze smaken naar gember en citroen.”) en ingelegd in azijn en suikerwater. Daarvan was een
beslag gemaakt waarvan, gedroogd in de oven, ‘bloempjes’ werden gevouwen die plaats boden aan een kleine salade van garnalen met schuimige jus van magnolia. Een smakelijk en verrassend begin. Gevolgd door hét seizoens-ingrediënt van dat moment: rabarber. Eerst gepekeld (zodat de sterkste zuren werden geëlimineerd), daarna gestoofd met ui, knoflook en kruiden. Een laagje daarvan werd opgebouwd met crème van hennepzaad, en afgedekt met wilde rucola uit eigen tuin.
Pieterman Het hoofdbestanddeel van het tussengerecht kwam uit zee: pieterman, een baarsachtige met stevig witvlees, smakend naar tong en zeeduivel. Verwerkt tot een rouleau, gegaard in de steamer, daarvan plakken ervan gesneden die werden opgediend met een espuma van munt en witte rozijn plus wat groentes met dashi (Japans visbouillon). Entrecote van het Limousin rund vormde het hoofdgerecht. Niet uit Frankrijk maar uit het Vresselse bos (Crole Natuurrund, in Sint-Oedenrode). Aangebakken in de pan, nagegaard in de oven, getrancheerd en geserveerd met gnocchi van aardappel en komijn, crème van gefermenteerde knoflook en verder groene tomaat, meloeskes (knapperig-malse, kleine rode uitjes) en korenaarasperges. En een diep ingekookte kalfsjus. Plus, voor de sier, wat Oost-Indische kers. Tot slot een mousse op basis van zelf geplukte en op suikerstroop geweckte vlierbloesem met custardpudding en ijs van havermout. Zo krijg je graag bijles.
Geef jouw bedrijf de ruimte om te groeien Van een flexplek tot een eigen gebouw: High Tech Campus Eindhoven biedt de kantoorruimte die past bij jouw ambities. Vestig je in het hart van Europa’s slimste vierkante kilometer en profiteer van een uniek ecosysteem, gedeelde faciliteiten en een inspirerende community.
Scan de QR-code en ontdek de mogelijkheden
Het meisje van heel veel Ik heb het mijn hele leven al gehoord: ik ben veel.
de mensen. Allemaal anders, allemaal waardevol. Mensen die mij laten zijn wie ik ben. Zelfs als dat soms... nogal veel is.
Te luid. Te aanwezig. Te druk. Te opvallend. Ik lachte hard, bewoog veel, droeg wat ik leuk vond en had kapsels die niet echt te definiëren waren. Ik paste nooit netjes in een hokje, en dat was voor de buitenwereld soms ingewikkelder dan voor mijzelf.
Sinds mijn 49e heb ik daar officieel een label voor: ADHD. Eerlijk is eerlijk, dat gaf even opluchting. Eindelijk een verklaring. Een reden waarom ik moeiteloos een event uit de grond stamp, maar volgens mijn dochters al weken „morgen echt de was ga doen". Opvallend genoeg vinden zij dat ook nog mijn taak. Over feminisme gesproken.
Want je hoorde ergens bij. Je was alto, kakker, punk, of iets anders met een duidelijk etiket erop. En ik? Ik was niets van dat alles. Of eigenlijk: ik was alles een beetje. Ik was nooit het knapste meisje van de klas, maar ik ontdekte al vroeg dat je met humor ook een heel eind komt. Zo ging ik gewoon met het knapste meisje van de klas op vakantie naar Benidorm, waar we vervolgens samen in een lift bijna in onze broek plasten van het lachen. Mensen vonden ons een rare combinatie. Voor mij ging het nooit om stijl, status of het juiste clubje. Het ging om wie iemand echt is. Daarom heb ik ook geen grote vriendengroep, maar een verzameling totaal verschillen-
Ik maakte zelfs podcasts over dat ‘heel veel’ zijn. Geweldig idee, vond ik. Mega leuk om te doen ook. Tot mijn aandacht ergens anders heen sprintte en die podcast in de berm van mijn enthousiasme achterbleef. Ook dat is dus gewoon onderdeel van het pakket. Medicatie is niet mijn route. Ik leef al 49 jaar met deze versie van mezelf, dat gaat de volgende 49 jaar ook nog wel lukken. Ondertussen hebben we thuis een systeem gebouwd dat beter werkt dan ikzelf. Mijn man doet boodschappen en kookt, een zegen, want ik kwam zelden thuis met wat we echt nodig hadden. Maud strijkt wat ik gewassen krijg tot iets draagbaars, en Ichrak zorgt dat ons huis niet officieel tot experimenteel leefgebied wordt verklaard. Dus ja, die was? Dat is wel het minste wat ik kan doen. Mijn vrienden weten het allang: ik ben het meisje van heel veel. Maar ik ben niet de enige. Juist al die mensen die buiten de lijntjes kleuren, maken het leven interessanter. Mooier ook. Want eerlijk: zonder een beetje veel, wordt de wereld wel heel beige.
Mariska Pinxt-van Iersel Operationeel directeur 24 uur in bedrijf & co-founder van Future by Diversity Frits magazine -
045
REPORTAGE
046 - Frits magazine
REPORTAGE
Next Nature viert zestigjarig bestaan iconische ‘vliegende schotel’
‘Het Evoluon
maakt wie we zijn’ Het Evoluon bestaat zestig jaar. Het markante gebouw groeide al snel na de opening in 1966 uit tot hét icoon van Eindhoven dat symbool stond voor de technologische vooruitgang van de stad en de regio. In 1989 sloot Philips het educatief technologiemuseum voor publiek. In 2022 (her)opende de Stichting Next Nature het Evoluon en richtte er een volgende generatie wetenschaps- en technologiemuseum in. Sindsdien kan de opvallende ‘vliegende schotel’ weer worden bezocht en bekeken, zoals duizenden busladingen nieuwsgierige scholieren uit Nederland en België vroeger al deden. „Het Evoluon maakt wie we zijn”, betoogt Stefan de Bever. TEKST: HANS MATHEEUWSEN | FOTO'S: DCI MEDIA, PHILIPS COMPANY ARCHIVES, NEXT NATURE MUSEUM
Frits magazine -
047
REPORTAGE
Z
estig jaar na dato spreekt het Evoluon nog altijd tot de verbeelding. Niet per se als museum maar vooral ook als architectonisch hoogstandje. De architecten Louis Kalff, destijds hoofd van Philips Design, en Leo de Bever ontwierpen ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van Philips een futuristisch, ‘discus-vormig’ gebouw dat anno 2026 amper aan slijtage onderhevig lijkt. Los van de verschijningsvorm was de uitvoering bijzon-
048 - Frits magazine
REPORTAGE
̒ De schaal zelf is opgebouwd uit 822 zeshoekige betonnen elementen die elk 1.200 kilo wegen’ der. Als werkstudenten - waarvan ik er tussen 1980 en 1987 één was; mijn vader werkte er ook - leerden we de bijzondere bouwtechnische details uit ons hoofd. Het Evoluon bestaat uit twee schalen met een diameter van 77 meter (de vijver heeft eenzelfde doorsnede!) die rusten op twaalf acht meter hoge v-vormige kolommen. In de rand van de top- schaal zijn 48 vensters geplaatst (die vroeger beurtelings
kleurig oplichtten). De schaal zelf is opgebouwd uit 822 zeshoekige betonnen elementen die elk 1.200 kilo wegen. De druk van de bovenschaal op de onderschaal wordt mede opgevangen door ringvormige staalkabels die samen een lengte van 169 kilometer hebben. Het geheel weegt vijftienduizend ton. De expositieruimte bedraagt zesduizend vierkante meter verdeeld over drie ringen onder de koepel. Na 1989 nam Philips het Evoluon in gebruik als congrescentrum. Daartoe werd een auditorium gebouwd naast het gebouw. Naast het Evoluon staat ook een betonnen mast van zestig meter hoog met klokken, tv-antennes en licht- en radarinstallaties. Het oorspronkelijke ontwerp voor het omliggende park van de kunstenaars Constant, Volten, Haber en Clough werd door Philips afgewezen en nooit uitgevoerd. Inmiddels hebben de huidige eigenaren van het Evoluon, de projectontwikkelaars Lee Foolen & Marc Reijs, plannen voor de bebouwing van een deel van het park.
Bizar Architect Stefan de Bever bewaakt de legacy van zijn vader. Hij bezit nog de ontwerp-schetsen van Leo. Het Eindhovense bureau De Bever Architecten bestaat 130 jaar. Stefan is betrokken bij de plannenmakerij voor en rondom het Evoluon. Hij herinnert zich vooral alle geluiden van de demonstraties nog. De Bever roemt de internationale uitstraling van het gebouw. Het is bovendien een van de weinig Eindhovense voorbeelden van monumentale, zij het wat ‘excentrieke’, wederopbouwarchitectuur in
Frits magazine -
049
REPORTAGE
Nederland, laat hij in een boek zien. „Het staat zelfs prominent op de cover. Achteraf is het bizar welke visie Philips had en de keuzes die het bedrijf durfde te maken. Hun gebouwen hadden bijna allemaal een zekere kwaliteit, met veel aandacht voor de functie van daglicht waardoor er kon worden gewerkt.” Zestig jaar na de bouw staat het Evoluon nog als een huis. De schotel wordt met recht iconisch genoemd, vindt De Bever. „Iedereen kent het. Het is een van de weinige gebouwen in de stad dat vertelt dat Eindhoven bestaat. Als vorm is het bijzonder wat ze voor elkaar hebben gekregen. Verbijsterend zelfs. Moet je voorstellen: in 1966! We moeten het Evoluon koesteren, maar we moeten ook verder durven gaan. Het moet niet in de weg staan van een betere toekomst. Dat is altijd het dilemma om mee te dealen voor degene die daarover beslist. Het Evoluon 2.0, het is een cliché, ik weet het, heeft de potentie om de plek te zijn die het was, maar dan zestig keer beter. Het heeft zo’n symboliek dat het mee de identiteit van de regio bepaalt. Het staat er nog steeds, brokkelt niet af, het moet alleen een beetje verduurzaamd worden. Wist je trouwens dat de staalkabels de achilleshiel van het Evoluon zijn? Die houden de hele boel bij elkaar.”
Geluidsstoelen In de hoogtijdagen trok het Evoluon een half miljoen bezoekers per jaar. Terwijl er volgens brandweervoorschrift maximaal tweeduizend mensen tegelijkertijd binnen mochten zijn. Een teller, in de vorm van vier rode ‘radiobuizen’, hield in de hal het aantal bezoekers precies bij. De hydraulische glazen lift, destijds op zich al een attractie, bracht de bezoekers naar de bovenste ring waarna zij via trappen in de expo afzakten naar beneden. Mensen, én vooral kinderen, mochten zelf experimenteren en demonstratiemodellen bedienen, onder andere in de kelder.
050 - Frits magazine
Populair waren de stereo-geluidsstoelen, waar de jeugd graag in rondhing. Philips demonstreerde er de cd en de cd-speler als krasloze revolutie op het gebied van Hi-Fi geluidsweergave, met promotionele hulp van Engelse rockband Dire Straits. We maakten kennis met de symfonische rock van de Eindhovense componist Ed van Otterdijk als onderdeel van de expositie, ingeleid door een andere Eindhovenaar: Frits Spits. Als werkstudenten verwonderden wij het publiek met de rubber balletjes die we in -200 graden vloeibare stikstof lieten zakken waarna ze bevroren en wij ze kapot gooiden. Tegen sluitingstijd gebruikten we de balletjes om - stiekem - te voetballen op de ringen waarbij af en toe een bezoeker maar op haar na werd gemist… Het actualiseren van de expositie en de exploitatie van het gebouw kostten veel geld. Daarom besloot Philips in 1989 te stoppen met de tentoonstelling. Het Evoluon werd benut als congres- en evenementencentrum en zo een inspirerende omgeving voor ondernemers. Later werd het gebouw incidenteel ook gebruikt voor feesten en partijen. Bijzonder waren de vier 3D-concerten van de Duitse elektroband Kraftwerk in oktober 2013. De zaal was persoonlijk uitverkoren door Kraftwerk-oprichter Ralf Hütter, vanwege het retro-futuristische uiterlijk van het gebouw en de relatie met Philips. 3D-animaties waarin de schotelsectie van het gebouw afdaalde uit de ruimte, maakten deel uit van het nummer Spacelab.
Back tot he future We groeiden zogezegd op met het Evoluon als nostalgisch baken aan de Noord-Brabantlaan in Strijp, waar Philips groot groeide en de wereld veroverde. Onderdeel van het collectief geheugen én symbool van de toekomst tegelijk. Het gebouw roept herinneringen op maar blijft ook inspireren. De koepel verschijnt als vertrouwd beeld links tussen het groen
OUDERWETS OPEN VOOR PUBLIEK EN VEILING VAN EVOLUON-OBJECTEN De viering van zestig jaar Evoluon moet wat betreft Next Nature een ode aan het verleden worden én is tevens de uitnodiging om samen vooruit te blijven kijken. Op zaterdag 19 september zijn het Evoluon en de expositie van het Next Nature Museum toegankelijk voor de symbolische prijs van 1 euro.
kijken. Het museum is open van 10.00 tot 18.00 uur.
Het bedrag verwijst naar de entreeprijs van vroeger: 1 gulden. Daarmee wordt het jubileum laagdrempelig en toegankelijk gevierd, aldus Next Nature. Op de begane grond kunnen bezoekers bovendien de nieuwe installatie over de geschiedenis van het Evoluon be-
Veilingmeester is Mike Weerts. De Eindhovense sixtiesband MOOON speelt, het museum is open en er zijn rondleidingen. De avond is onderdeel van Friday Next en wordt georganiseerd in samenwerking met de Effenaar, Brabant C en ASML.
aan de horizon voor wie via de Tilburgseweg de stad binnenrijdt. Voor de gemiddelde Eindhovenaar is het simpelweg niet meer weg te denken uit de stad.
de rol van de mens, technologie én vooruitgang daarin. Want het Evoluon is meer dan architectuur. Juist de genoemde combinatie maakt het gebouw relevant in een tijd waar technologie (denk aan AI) steeds meer invloed heeft op ons leven. Next Nature wil een nationaal toekomst-museum zijn, of is het dat al, waarmee het rijksmonument een hedendaagse invulling kreeg. De toekomst is namelijk nooit af. Elk tijdperk stelt steeds weer nieuwe vragen over technologie en uitdagingen aan de mens.
Met Next Nature gaat het Evoluon back to the future. Onder leiding van kunstenaar, filosoof en wetenschapper Koert van Mensvoort zet de stichting de traditionele functie van het Evoluon als toegankelijk museum voort ('Beleef de toekomst in een historisch monument'), maar met meer nadruk nog op onze toekomst en dan vooral de positie én
Op vrijdag 25 september houdt Next Nature een grote veiling met bijzondere Evoluon-objecten in de koepel. Belangstellenden zijn welkom om mee te bieden.
Frits magazine -
051
BRANDED CONTENT
Toegang tot zorg knelpunt voor groei Brainport
Samen werk maken van de vitaalste regio van het land
XXXXXXX ANNE-MARIE JANSSENS (L), CELINE VAN DE HATERD EN WOUTER SCHOUTEN
052 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
De Brainportregio staat voor een enorme schaalsprong. De woningbouwambitie loopt op tot 100.000 nieuwe woningen in 2040, en via Project Beethoven investeren Rijk, provincie en regio tot 2030 ruim 2,5 miljard euro in de regio. Er komen tienduizenden inwoners en banen bij. Maar bij al die groei dreigt één radertje achter te blijven: de zorg. TEKST: RONALD FRENCKEN | FOTO'S: GREGOR GERVAIS
Z
orgverzekeraar VGZ komt met plannen om de zorg de komende jaren toegankelijk te houden voor alle inwoners - niet door er klakkeloos geld bij te leggen, maar door de zorg anders te organiseren en slimmer samen te werken met werkgevers, gemeenten en zorgaanbieders. Daarvoor heeft VGZ een Brainportteam samengesteld. „We gaan voor passende zorg en ondersteuning voor al onze verzekerden in de regio, ook in de toekomst”, zegt regiomanager Celine van de Haterd. „Dat vraagt om een stevige samenwerking met allerlei partijen in de regio. Dit los je als verzekeraar niet alleen op.”
Slimmere oplossingen, samen met de regio
Binnen de regio zijn meerdere partijen verantwoordelijk voor zorg en welzijn: gemeenten, ggz-instellingen, huisartsen, ziekenhuizen, vvt-organisaties, welzijnspartijen én het bedrijfsleven. Gemeenten dragen het sociale domein - de ondersteuning waarmee inwoners zelfredzaam blijven. „Het huidige aanbod is niet altijd passend, en meer geld in de overbelaste zorg stoppen brengt geen verlichting”, legt Van de Haterd uit. „We willen de zorg toegankelijk houden. Het gaat dus niet om méér zorg, maar om zorg slimmer organiseren en inzetten.” Oplossingen ontstaan door zorgvragen in een breder perspectief te plaatsen. „Vaak hebben inwoners, werknemers en organisaties zelf al een goed idee hoe het beter kan. Daarnaast hebben wij effectieve interventies die we kosteloos beschikbaar stellen aan werkgevers in de regio.”
Wat verzuim een werkgever kost
Voor ondernemers is dat geen abstract verhaal. Het ziekteverzuim in Nederland steeg in 2025 naar 5,4 procent, en een zieke werknemer kost gemiddeld
zo’n 400 euro per dag aan loon en productiviteitsverlies. Landelijk liepen de verzuimkosten daarmee op tot ruim 29 miljard euro. Een groot deel daarvan komt door hoge werkdruk, stress en burn-out. Psychische klachten leiden gemiddeld tot 63 verzuimdagen per geval — bijna drie maanden waarin een medewerker uitvalt en een team het werk moet opvangen. „Daar valt veel te winnen”, zegt Van de Haterd. „Wij helpen werkgevers met plannen die zich in de praktijk hebben bewezen en die in elke organisatie te implementeren zijn, bijvoorbeeld op het vlak van mentale gezondheid en financiële fitheid. Want we weten dat psychische aandoeningen en financiële problematiek zorgen voor meer zorgvragen en zorgkosten van medewerkers.” Medisch adviseur Anne-Marie Janssens vult aan: „De grootste invloed op gezondheid ligt buiten het ziekenhuis en de spreekkamer. Daar willen we naar kijken. Wat de Brainportregio zo bijzonder maakt is dat we hier durven samenwerken. Gezondheid van inwoners en medewerkers, slimme techniek, goede zorg; als je dat los van elkaar blijft zien kom je nergens. Pas als je verbindt, gebeurt er iets.”
Sneller naar passende zorg én weer aan het werk
Naast het slimmer duiden van de zorgvraag, zet VGZ steeds sterker in DAF XF ELECTRIC
Frits magazine - 053
BRANDED CONTENT
VGZ investeert steeds meer in thema’s als eenzaamheid, omdat juist daar een belangrijke sleutel ligt om de zorg toegankelijk te houden
op proactieve zorgbemiddeling. Dat betekent dat de verzekeraar niet afwacht, maar dat een team van zorgadviseurs actief meekijkt waar een verzekerde sneller en beter kan worden geholpen - bijvoorbeeld bij een andere aanbieder of via een passende, soms lichtere interventie. Van de Haterd: „Daarmee verkorten we wachttijden aanzienlijk en voorkomen we onnodig lange uitval. Juist voor werkgevers in de regio is dit van groot belang: hoe sneller een medewerker de juiste ondersteuning krijgt, hoe korter het verzuim en hoe groter de kans op duurzaam herstel. Zo dragen we niet alleen bij aan het terugdringen van wachtlijsten, maar ook aan een vitale beroepsbevolking en een veerkrachtige regio.”
Samen bouwen aan een vitale en wendbare regio
Voor VGZ praat accountmanager Wouter Schouten met het regionale bedrijfsleven om de beoogde omslag mogelijk te maken. VGZ maakt het verschil voor werkgevers door gezondheid, zorg en inzetbaarheid als één geheel te benaderen. Schouten: „Met ons aanbod ondersteunen we organisaties niet alleen met verzekeringen, maar juist met concrete interventies op thema’s als mentale gezondheid, leefstijl en werkdruk - zoals coaching bij stressklachten, leefstijlprogramma’s of ondersteuning bij financiële problematiek. Soms is de reguliere zorg niet de snelste of best passende oplossing, maar een bedrijfszorg interventie.” Denk aan snelle toegang tot mentale begeleiding bij beginnende burn-outklachten, digitale ggz als er wachttijden oplopen, fysiotherapie of beweegprogramma’s bij fysieke klachten, en gerichte leefstijlinterventies om uitval te voorkomen. Schouten: „Door deze mix van preventie en passende zorg kunnen we vroeg ingrijpen, escalatie voorkomen en medewerkers sneller helpen terugkeren naar werk. We bouwen een ecosysteem om precies op het juiste moment passende ondersteuning in te zetten, wat aantoonbaar bijdraagt aan het verkorten van verzuim en het versterken van duurzame inzetbaarheid. Met een toonaangevende werkgever werken we al op deze manier, en deze samenwerking vormt vast inspiratie voor andere werkgevers in Brainport.”
054 - Frits magazine
Van eenzaamheid naar veerkracht
VGZ investeert steeds nadrukkelijker in thema’s als eenzaamheid en sociale cohesie, omdat juist daar een belangrijke sleutel ligt om de zorg toegankelijk te houden. Medisch adviseur Anne-Marie Janssens: „We zien dat steeds meer zorgvragen voortkomen uit een gebrek aan sociaal netwerk, terwijl niet elke hulpvraag een medische oplossing nodig heeft. Als we dat beter in kaart brengen met passende oplossingen, voorkomen we dat problemen verergeren en uiteindelijk in de zorg terechtkomen.” Vanuit die visie zet VGZ in op initiatieven die mensen weer met elkaar verbinden. Zo wordt in de regio gestart met buurtcirkels - kleinschalige netwerken waarin bewoners afspreken elkaar te ondersteunen wanneer dat nodig is. Dit versterkt onderlinge betrokkenheid en zorgt ervoor dat hulpvragen vaker in de eigen omgeving worden opgelost, in plaats van in de formele zorg. Tegelijkertijd werkt VGZ samen met organisaties als Join Us, die jongeren helpen om sociale netwerken op te bouwen en eenzaamheid te doorbreken. Regiomanager Celine van de Haterd vult aan: „Door te investeren in dit soort initiatieven bouwen we aan iets fundamenteels: een samenleving waarin mensen eerder op elkaar terugvallen, problemen minder snel escaleren en de druk op zorgprofessionals afneemt. Juist in een regio die groeit, is dit essentieel. Door nu te investeren, creëren we een duurzame beweging waarin gezondheid niet alleen in de spreekkamer begint, maar gewoon in de straat.”
Frits magazine - 055
REPORTAGE
1928
LUCHTOPNAME UIT 1928 VAN WOENSEL EN DE BINNENSTAD MET DAAROP HET TRACÉ VAN DE TOENMALIGE FELLENOORD.
Eindhoven in beeld
�ellenoord
DE FELLENOORD IN 1930 GEZIEN IN DE RICHTING VAN DE BOSCHDIJK.
056 - Frits magazine
1930
DE FELLENOORD IN 1937 MET ZICHT OP DE PANDEN AAN PARALLELWEG EN HET RECHTER PAND VAN DE DEMER WAAR DE TWEE TORENS VAN DE CATHARINAKERK BOVENUIT STEKEN.
1950
1937
LUCHTOPNAME UIT 1950 VAN WOENSEL EN DE BINNENSTAD WAAR OP TE ZIEN IS WAT ER AL IS AFGEBROKEN LANGS HET OORSPRONKELIJKE TRACÉ VAN DE FELLENOORD.
Frits magazine - 057
REPORTAGE
1951
LUCHTOPNAME UIT 1951 MET NOG STEEDS HERKENBAAR HET TRACÉ VAN DE OORSPRONKELIJKE FELLENOORD EN DUIDELIJK DE BEELDEN VAN DE WEDEROPBOUW VAN HET SPOORGEBIED MET DE AANLEG VAN HET HOOGSPOOR EN DE BEBOUWING VAN DE DEMER
1956
OPNAME UIT 1956. HET HOOGSPOOR IS VOLTOOID MET LINKSONDER DE AFSLAG VAN HET BELS LIJNTJE NAAR WAALRE EN VALKENSWAARD. VAN DE OORSPRONKELIJKE FELLENOORD IS NIETS OVER. BIJ HET WITTE CAFÉ RICHE BEGINT DE BOSCHDIJK LINKS EN DE HEMELRIJKEN RECHTS. AAN HET EINDE VAN HET TRACÉ VAN DE FELLENOORD BEGINT DE BROEKSEWEG. LINKS MIDDEN NOG DE RESTANTEN VAN DE HARMONIESTRAAT. VERDER WORDT HET HELE GEBIED NAAR HET NOORDEN, INCLUSIEF DE ANTHONIUS FELLENOORDKERK AFGEBROKEN VOOR DE AANLEG VAN DE NIEUWE FELLENOORD. 058 - Frits magazine
REPORTAGE
1968
DE NIEUWE FELLENOORD IN AANLEG MET DAAROVER HET TRACÉ VAN DE OUDE FELLENOORD GEPROJECTEERD.
UITSNEDE UIT DE PLATTEGROND VAN EINDHOVEN VAN 1959, WAAR DE NIEUWE FELLENOORD ZAL WORDEN AANGELEGD.
2012
EEN OPNAME UIT 2012 VAN DE HUIDIGE FELLENOORD MET DAAROP HET TRACÉ VAN DE OUDE FELLENOORD GEPROJECTEERD
Frits magazine - 059
BRON VAN INSPIRATIE Cadeaus met een verhaal vind je bij Boekhandel Van Piere. Laat je verrassen door onze uitgebreide collectie boeken, spellen en geschenken. Onze bevlogen medewerkers helpen je graag het juiste cadeau te vinden voor elke gelegenheid, persoonlijk óf zakelijk. Winkel lokaal, ook online via www.vanpiere.nl.
Wij schamen ons niet voor een beetje chauvinisme
FRITS magazine houdt je al bijna 20 jaar op de hoogte van wat er speelt in en om onze prachtige regio. Word ook een trotse abonnee en maak het eerste jaar kennis met FRITS voor slechts € 34,95. Voor een FRITS abonnement ga naar: www.frits.nl/aboneer of mail ons via abonnementen@frits.nl
Van pionieren naar doorgeven Tijdens de recente finale van de Tech Transfer Challenge viel me iets op. Zonder uitzondering pitchten alle deelnemers beter dan de winnaar van een vergelijkbare wedstrijd vijftien jaar geleden. Voor wie de Tech Transfer Challenge nog niet kent: het is een competitie waarin onderzoekers leren hoe ze een technologie uit het lab naar de markt kunnen brengen. Hoe maak je van een uitvinding een bedrijf? Vijftien jaar geleden zag die wereld er anders uit. Onderzoekers die ondernemer werden waren er zeker, maar het was nog geen voor de hand liggende route. Wie een bedrijf wilde beginnen, moest zelf uitvinden hoe dat werkte. Er was simpelweg nog geen generatie ondernemers die de weg al had afgelegd. De winnaar van die competitie vijftien jaar geleden werd niet veel later de oprichter van EFFECT Photonics. Destijds stond hij als onderzoeker op het podium met een sterk technisch idee, maar met een pitch die, zoals hij zelf tegenwoordig graag toegeeft, nog flink kon worden verbeterd. Wat hij wél had, was de bereidheid om te beginnen zonder te weten wat hem
Bert-Jan Woertman
is consultant voor innovatieecosystemen en interim manager
te wachten stond. Want een deeptech-startup bouwen vraagt jaren van technische uitdagingen, financieringsrondes, tegenslagen en doorzettingsvermogen. Dat is niet veranderd. In zijn eigen woorden: „Als ik toen had geweten wat ik nu weet, was ik er waarschijnlijk nooit aan begonnen. Maar ik ben blij dat ik het heb gedaan." En zoals hij volgden er meer. Niet omdat ondernemen makkelijker werd. Ondernemerschap in deep tech blijft een lange, kostbare en onzekere weg. Wat veranderde, is dat ondernemers vandaag kunnen leren van degenen die hen voorgingen. Je hoeft niet meer elke fout eerst zelf te maken. Dat hebben anderen al voor jou gedaan. Steeds meer van die pioniers zijn namelijk zelf mentor of investeerder geworden. Ze delen hun ervaring met een nieuwe generatie founders, openen deuren naar klanten en investeerders en helpen valkuilen te vermijden. De ondernemers die ooit zelf nog het pad moesten verkennen, vormen vandaag samen een steviger fundament van het ecosysteem. EFFECT Photonics was in 2014 ook een van de eerste winnaars van een Gerard & Anton Award. Inmiddels hebben 120 startups en scale-ups op het podium gestaan. In die beginjaren vroegen we ons weleens af of Eindhoven ieder jaar opnieuw voldoende nieuwe deeptechbedrijven zou voortbrengen om uit te kiezen. Inmiddels weten we beter. De nieuwste winnaars vindt u verderop in deze editie van FRITS. Samen vertellen zij een groter verhaal dan hun individuele successen. Wat in Brainport de afgelopen jaren is bereikt, gaat verder dan het succes van individuele bedrijven. De regio heeft het vermogen ontwikkeld om steeds opnieuw nieuwe ondernemers en nieuwe technologiebedrijven voort te brengen. Dat zie je terug in investeringen, groeicijfers en nieuwe startups. Maar soms zie je het ook in iets veel eenvoudigers. In een pitch die beter is dan die van de winnaar van vijftien jaar geleden.
BRANDED CONTENT
Coalitie van PRO, CDA en D66
Nieuw college van burgemeester en wethouders gestart Op donderdag 25 juni zijn de zeven wethouders voor de periode 2026-2030 officieel benoemd. Samen met de burgemeester vormen zij het dagelijks bestuur van Eindhoven. Wie zijn de nieuwe collegeleden en waar gaan zij zich de komende vier jaar sterk voor maken? Je leest het hier. En kijk op eindhoven.nl/college als je meer wil weten.
Coalitieakkoord 2026 - 2030
‘Samen vooruit, samen thuis’ Het college bestaat de komende vier jaar uit wethouders van PRO, CDA en D66. Met het coalitieakkoord ‘Samen vooruit, samen thuis’ zetten deze partijen de koers uit voor een Eindhoven dat blijft groeien, met oog voor balans. Een duurzame toekomst, leefbare wijken en een sterke economie staan centraal. Eindhoven ontwikkelt zich snel als innovatieve topregio. Die groei biedt kansen, maar legt ook druk op wonen, voorzieningen en de leefomgeving. Het college neemt samen met verschillende partners verantwoordelijkheid om deze ontwikkeling in goede banen te leiden. Het uitgangspunt is een stad die in balans blijft. Een stad waarin mensen van jong tot oud zich thuis blijven voelen. We kiezen daarom voor voldoende betaalbare woningen, toegankelijke voorzieningen in de wijken en een groene, gezonde stad. Daarbij staat uitvoering centraal: plannen moeten daadwerkelijk zichtbaar worden voor inwoners. Zo bouwen we de komende jaren, samen met Eindhovenaren, aan een stad waarin iedereen zich thuis voelt, kan meedoen en omkijkt naar elkaar: samen vooruit, samen thuis. Je vindt het hele coalitieakkoord op eindhoven.nl/coalitieakkoord.
062 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
Het college van burgemeester en wethouders
Frits magazine -
063
BRANDED CONTENT
Burgemeester
Portefeuille
• Openbare orde en veiligheid • Toezicht en handhaving (exclusief milieu-, bouw- en woningtoezicht) • Vergunningen evenementen • Bestuurlijke coördinatie • Juridische zaken • Toezicht AVG • Representatie, public affairs en externe betrekkingen • Internationale aangelegenheden en acquisitie
Jeroen Dijsselbloem
„Eindhoven is een prachtige stad om te wonen, werken en leven. Vol talent en bruisend van innovatie, creativiteit en ambitie. Hier bouwen we elke dag aan de toekomst. Dat biedt kansen, maar vraagt ook dat we samen zorgen voor een stad waar iedereen zich thuis voelt, meetelt en meedoet. Ik kijk ernaar uit om samen verder te bouwen aan een zorgzaam en nog mooier Eindhoven, waarin we durven te dromen, naar elkaar omkijken en echt samen leven.”
Favoriete plek in Eindhoven
In het Philips Stadion tijdens een topwedstrijd.
Rik Thijs (PRO)
Wethouder van klimaat en energie, groen en water, mbo/hbo/wo, werk en arbeidsmarkt
Portefeuille
• Klimaat en energie • Openbare ruimte, groen en water • Dierenwelzijn • Werk, inkomen en participatie • Arbeidsmarkt • Mbo/hbo/wo, inclusief vsv „Eindhoven moet een fijne plek blijven voor iedereen, nu en later. Voor mij begint dat dichtbij huis. Met genoeg groen en een openbare ruimte waar je graag komt, ook op warme dagen. Plekken waar je elkaar tegenkomt en die uitnodigen om buiten te zijn. En net zo belangrijk: kansen om jezelf te ontwikkelen, via een opleiding, werk of een andere manier die bij je past. Daar ga ik mij voor inzetten. Zodat iedereen in Eindhoven een gezonde leefomgeving heeft en vooruit kan.”
Favoriete plek in Eindhoven
Ik kom graag in één van de prachtige groene plekken, zoals De Wielewaal, Genneper Parken of het nieuwe Wilhelminaplein.
064 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
Stijn Steenbakkers (CDA)
Portefeuille
• Brainport, vestigingsklimaat en internationalisering • Economie en innovatie, inclusief detailhandel, horeca, campussen, bedrijventerreinen • Schaalsprong van sociaal-maatschappelijke voorzieningen • Binnenstadseconomie • Gebiedsontwikkelingen binnen de Ring • Gebiedsontwikkeling Noordwest „Eindhoven heeft een economie en ondernemers om trots op te zijn. Zij zijn de stuwende kracht van onze stad en Brainportregio. Dit vraagt om keuzes en actie. Ik wil de volgende jaren blijven bouwen aan een sterke en leefbare stad: met betaalbare woningen, mooie gebiedsontwikkelingen binnen de ring. Minder regels en volop ruimte voor ondernemers om te ondernemen. We blijven investeren in onze economie en de Brainportregio, en zorgen dat de groei van onze stad hand in hand gaat met voldoende sociaal-maatschappelijke voorzieningen. Zo bouwen we samen verder aan de toekomst van Eindhoven. Niet mauwen, maar bouwen!”
Robert Strijk (D66)
Wethouder van mobiliteit, organisatie en digitalisering, citymarketing, studentenzaken
Wethouder van Brainport, economie, schaalsprong, binnenstad, gebiedsontwikkelingen binnen de Ring
Favoriete plek in Eindhoven Het Philips Stadion
Portefeuille
• Mobiliteit en bereikbaarheid, inclusief Eindhoven Airport • Organisatie, dienstverlening en digitalisering • Citymarketing en evenementen, inclusief vrije tijd en toerisme • Studentenzaken • Brainport voor Elkaar „De komende jaren richt ik me als wethouder op een aantrekkelijker ov in Eindhoven en het stimuleren van lopen en fietsen. We investeren onder meer in fietstunnels, fietspaden en goede stallingen. Verkeersveiligheid krijgt alle aandacht. Zo bereiden we de stad voor op de groei. En zorgen we dat het hier ook prettige wonen en reizen is over tien jaar. Als trotse en jonge studentenstad willen we jonge mensen maximaal de gelegenheid bieden te leren; over hun studie-inhoud, maar ook over henzelf.”
Favoriete plek in Eindhoven
Het Ketelhuisplein: een superfijne plek! Een biertje, goede gesprekken en de kracht en pracht van een eerder verboden stad die zich ontvouwt aan alle inwoners en bezoekers. Frits magazine -
065
BRANDED CONTENT
Portefeuille
• Wonen en volkshuisvesting • Gebiedsontwikkelingen buiten de Ring • Gebiedsontwikkeling Kanaalzone Zuid, Limbeek en Gildebuurt/Hemelrijken • Ruimtelijke ordening en vergunningen • Grondbedrijf • Sociaal-maatschappelijk ontwikkelen • Maatschappelijk vastgoed, inclusief bibliotopen • Gezonde fysieke leefomgeving, inclusief gezondheid, milieu en afval „Ik ben heel blij dat ik de volgende vier jaar door mag gaan met de weg die we ingezet hebben. Door samen met onze partners te zorgen voor meer woningen én voor buurten die erop vooruitgaan. Zodat het fijn wonen blijft in onze stad. Met een verbreding van de portefeuille, want ik ga me ook richten op de sociaal-maatschappelijke kant van de groei. Zodat we de stad in samenhang ontwikkelen. Want ‘fijn wonen’ gaat om veel meer dan een dak boven je hoofd.”
Remco van Dooren (CDA)
Wethouder van financiën, wijken, welzijn, sport, erfgoed
Mieke Verhees (PRO)
Wethouder van wonen, RO, grond en vastgoed, sociaal-maatschappelijk ontwikkelen, gezondheid
Favoriete plek in Eindhoven
Dat is een route die ik vaak in het weekend wandel. Van ons huis, via de Genneper Parken, naar het voetbalveld van RPC. Om daar naar het team van mijn zoon te kijken.
Portefeuille
• Financiën en deelnemingen • Wijken en gebiedsgericht werken, inclusief Pact Woensel-Zuid • Wijkwinkelcentra en markten • Sociale basis en welzijn, inclusief WIJeindhoven • Sport • Erfgoed „Ik zet me in voor wijken waar het fijn en veilig is, waar mensen elkaar helpen en ontmoeten. Waar volop plek is om te kunnen sporten, bij een vereniging of in de openbare ruimte. Ook vind ik het belangrijk dat er aantrekkelijke wijkwinkelcentra in de buurt zijn en levendige markten waar je je boodschappen doet. Daarnaast wil ik dat de gemeente zorgvuldig omgaat met het geld van inwoners en ondernemers. En dat we als stad onze geschiedenis koesteren en doorgeven aan nieuwe generaties.”
Favoriete plek in Eindhoven
Op de tribune in het Jan Louwers Stadion. Samen met mijn vader op vrijdagavond naar wedstrijden van FC Eindhoven. Een mooie aftrap van het weekend!
066 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
Portefeuille • • • •
Cultuur en design, inclusief bibliotheek Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Inwoners- en overheidsparticipatie Regionale samenwerking
Mariëlle Giesbertz (D66)
Wethouder van cultuur en design, Wmo, inwonersparticipatie, regionale samenwerking
„Cultuur en design zetten aan tot nadenken, en brengen ook luchtigheid, lol en relativering. Gewoon door het te beleven, zowel bij culturele instellingen als in de openbare ruimte. Cultuur in wijken zorgt voor verbinding, elkaar kennen en hopelijk meer oog hebben voor elkaar. Met de Wmo zetten we ons in voor de ondersteuning van mensen die hulp nodig hebben. Op het gebied van participatie hoor ik graag wat het zogenaamde ‘stille midden’ vindt. Door deze mensen op een toegankelijke manier te bereiken, zorgen we voor meer balans in meningen.”
Favoriete plek in Eindhoven
Park Meerland. Dit is in een relatief korte periode een prachtig volgroeid park geworden. Ik loop er graag met mijn hond Ollie. En er zit een leuk terrasje.
Samir Toub (PRO)
Wethouder van jeugd en onderwijs, asiel, armoede, inclusie
Portefeuille
• Jeugd en jeugdzorg • Onderwijs (vve, po, vo), inclusief IHP • Migratie (coördinerend), inclusief asielopvang, vluchtelingenbeleid, statushouders en arbeidsmigratie • Armoede en schulden • Diversiteit en inclusie „Eindhoven is een diverse stad die volop groeit. Juist daarom blijf ik me inzetten voor een stad waar iedereen zichzelf mag en kan zijn en de kans krijgt om mee te doen. Of het nu gaat om jeugd en onderwijs, armoede, asiel of inclusie: op deze onderwerpen wil ik impact maken, omdat ze direct raken aan het dagelijks leven van mensen. Mijn uitgangspunt blijft hetzelfde: alles wat je vóór de stad doet, doe je mét de stad. Alleen door het samen te doen maak je verschil.”
Favoriete plek in Eindhoven
Als echte Eindhovenaar heb ik meerdere favorieten. Als ik moet kiezen, ga ik voor hardlopen in de rust van natuurgebied de Aanschotse Beemden.
Frits magazine -
067
BRANDED CONTENT
Steeds meer Brainport-bedrijven kiezen YER
DRIES AARTS
068 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
De skyline van Eindhoven verandert in razend tempo en de regio is in korte tijd uitgegroeid tot een internationaal technologisch centrum. Bedrijven trekken talent van over de hele wereld aan, maar de schaarste op de arbeidsmarkt blijft onverminderd groot. Precies daar speelt YER op in. Wat in 1987 begon als een recruitmentbureau, groeide in bijna veertig jaar uit tot een volwaardige partner voor organisaties die grip willen houden op hun talent- en capaciteitsvraagstukken. Commercieel directeur Dries Aarts heeft die ontwikkeling van dichtbij meegemaakt. „Ik had in 2011 niet durven dromen dat wij deze partij zouden worden." TEKST: KOEN CHATROU | FOTO: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
D
ries is een geboren en getogen Eindhovenaar. Hij studeerde er en woont al jaren midden in de stad. „Ik ben hier opgegroeid en heb alle ontwikkelingen van dichtbij meegemaakt. Het spreekt me enorm aan wat hier gebeurt en ik ben er trots op." Toen hij in 2011 bij YER begon, viel hij vooral voor het ondernemende karakter van de organisatie. In de jaren daarna groeide het bedrijf. „We hadden toen vooral klant-leveranciersrelaties. Tegenwoordig trekken we veel meer samen op met organisaties en bouwen we aan langdurige partnerschappen. Dat vind ik persoonlijk ook de prettigste manier van werken."
Vier diensten onder één dak YER biedt vandaag de dag een geïntegreerd palet aan talent- en workforce-oplossingen, afgestemd op wat een organisatie op dat moment nodig heeft. Naast detachering en werving & selectie beschikt YER over Tech Solutions en Managed Service Provider-diensten (MSP). Met Tech Solutions zetten multidisciplinaire teams complete technologie-, data- en AI-trajecten neer. „Opdrachtgevers willen steeds meer verantwoordelijkheid in de keten neerleggen", legt Dries uit. „Ze zoeken geen losse capaciteit meer, maar een partij die hun project uitvoert. Wij nemen dat uit handen." De MSP-tak neemt vervolgens de regie over externe inhuur, van contractbeheer tot compliance. Wat YER onderscheidt zijn de gespecialiseerde teams met diepgaande marktkennis van techniek tot life
sciences. „Onze mensen zijn geen generalisten. Ze kennen hun markt en begrijpen daardoor sneller wat er speelt." Dat zorgt er ook voor dat organisaties YER steeds vaker zien als one stop shop. Dries: „Dan gaat het niet meer om één specialist, maar om een vraagstuk van kop tot staart. Wij kijken wat er nodig is en stellen vervolgens een team samen dat het project ook daadwerkelijk uitvoert."
Klaar voor de volgende groeifase De vraag naar technisch talent blijft in de Brainportregio ondertussen groot. Waar YER vijftien jaar geleden vooral professionals uit de regio bemiddelde, zoekt het bedrijf tegenwoordig wereldwijd naar specialisten voor opdrachtgevers in Zuid-Nederland. Toch blijft de lokale betrokkenheid volgens Dries een belangrijke kracht. „We kennen de cultuur, de dynamiek en de uitdagingen van deze regio. Tegelijkertijd hebben we een internationaal netwerk waarop we kunnen terugvallen." Die combinatie levert soms mooie reacties op. „Een opdrachtgever zei ooit tegen ons: het lijkt wel alsof jullie bij ons werken. Een mooier compliment kun je niet krijgen." Juist daarin ziet Dries de toekomst van YER. Niet als leveranciersrelatie, maar als volwaardige partner die meegroeit met de ambities van haar klanten. „Brainport is geen gewone regio. Dan heb je ook geen gewone partner nodig."
YER o88 - 937 11 00 www.yer.nl
Frits magazine -
069
REPORTAGE
Eindhovens burgemeester Jeroen Dijsselbloem pleit voor maximale openheid overheid bij ramp
‘Een onthutsend
beeld dat door je ziel snijdt’ Wat valt er na dertig jaar nog te vertellen over de Herculesramp? Genoeg om een podcastserie van tien afleveringen met verhalen te vullen en een boek over het tragische vliegongeval te actualiseren. De Herculesramp leeft nog steeds onder de betrokkenen en lang niet alle verhalen zijn verteld. De kans op herhaling wordt reëel geacht terwijl de organisatie van de regionale rampenbestrijding ten prooi viel aan forse bezuinigingen. Het spreekverbod voor hulpverleners is nog niet zo lang geleden pas opgeheven. En het verzoek om de evaluaties van de rampenoefeningen en incidenten in de afgelopen jaren leverden louter zwartgelakte documenten op… TEKST: HANS MATHEEUWSEN | FOTO'S: REGIOPOLITIE BRABANT-ZUIDOOST
070 - Frits magazine
REPORTAGE
E
erst even terug naar een van Eindhovens meest zwarte bladzijden in de na-oorlogse geschiedenis. Op de zomerse maandagavond 15 juli 1996 stortte kort na zessen een C-130 Hercules-transportvliegtuig van de Belgische luchtmacht neer op de vliegbasis Eindhoven. De jonge co-piloot, die vloog, maakte onterecht een doorstart als reactie op een vogelaanvaring. Die mislukte waardoor het toestel neerstortte naast de landingsbaan, waarna brand uitbrak. In het vliegtuig bevond zich niet
alleen de vierkoppige crew maar ook het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht dat terugkeerde van een succesvolle muzikale reis naar Modena in Italië. De uitgerukte brandweer van de vliegbasis wist dat niet en veronderstelde bovendien dat de bemanning snel omkwam door een felle cockpitbrand. Totdat een half uur later de inzittenden werden ontdekt in het laadruim van de Hercules. Elf jonge leden van het Fanfarekorps werden nog levend uit het vliegtuig gehaald. Uiteindelijk overleefden
zeven van de 41 inzittenden de ramp, die zich kenmerkte door een reeks van communicatie- en daaruit voortvloeiende beoordelingsfouten, met als gevolg een (te) late redding en (onnodig) veel slachtoffers. In de jaren daarna verschenen tientallen rapporten waarin deskundigen vooral met elkaar van mening verschilden over de aanpak van de ramp. Uiteindelijk duurde de nasleep, ook wel de ramp na de ramp genoemd, vijftien jaar! Er werd gepleit voor een parlementaire enquête maar daar had ‘de politiek’ geen zin in, het jaar
Frits magazine -
071
REPORTAGE
‘Het gaat uiteindelijk alleen om geld. Veiligheidsregio’s hanteren al jaren de kaasschaaf en zijn blijkbaar bereid om risico’s te nemen’ daarvoor was Defensie immers al onderwerp van controverse als gevolg van ‘Srebrenica’ waar onder toeziend oog van een Nederlands VN-detachement achtduizend moslimmannen werden vermoord. In 2009 verscheen het boek ‘Vergeten ramp’ met onder andere een technische reconstructie van de landing, maar ook daarin werd door het kabinet geen aanleiding gezien om het onderzoek te heropenen. De (publieke) belangstelling voor de Herculesramp verdween al snel. De tragedie verschijnt nooit in de lijstjes van rampen die Nederland in de jaren negentig troffen.
Kaasschaaf
Om de vraag in de inleiding te beantwoorden: genoeg, zeker in relatie tot de actualiteit. Waarbij de staat van de regionale rampenbestrijding anno 2026 het meest in het oog springt. In de afgelopen jaren is door regionale bestuurders binnen de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost zo’n beetje de helft van de brandweer-capaciteit wegbezuinigd terwijl de samenleving steeds complexer wordt en bovendien wordt geconfronteerd met een toenemende crisis-dreiging. De zorgen daarover zijn groot, zowel op landelijke niveau als regionaal. In het eerste geval trok de Inspectie voor Justitie en Veiligheid in oktober 2025 aan de bel. De brandweer zakt door zijn hoeven zodra sprake is van (regio-overschrijdende) rampenbestrijding omdat de reguliere brandweerzorg dan in veel gevallen niet meer gegarandeerd kan worden. De betrokken inspecteur spreekt van een structureel tekortschietende brandweer wanneer hij wordt geconfronteerd met grootschalige en langdurige incidenten. Denk aan de natuurbranden in het
072 - Frits magazine
voorjaar waarvoor bij de bestrijding de hulp werd ingeroepen van korpsen uit Duitsland, België én Frankrijk. De Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers, die tachtig procent van het personeel vertegenwoordigt, brengt de afkalvende brandweerzorg in Nederland al langere tijd onder de aandacht in Den Haag, Zolang veiligheidsregio’s autonoom zijn in bevoegdheden en eigen beleidskeuzes kunnen maken, zal de brandweerzorg in Nederland kwalitatief niet beter worden, stelt voorzitter Marcel Dokter. „Het gaat uiteindelijk alleen om geld. Veiligheidsregio’s hanteren al jaren de kaasschaaf en zijn blijkbaar bereid om risico’s te nemen.”
Uitblazen van een kaars
„Veel kennis verdwijnt”, legt de VBV-voorzitter de penibele situatie waarin de brandweer verkeert uit. „Veiligheidsregio’s worden aangestuurd door managers wiens enige ervaring met brandweerzorg het uitblazen van een kaars is. Verantwoordelijkheden worden weggelegd bij gemeentesecretarissen. Burgemeesters vinden sensitieve managers blijkbaar belangrijker dan kennis en ervaring. Ik kan het niet mooier maken”, vervolgt Dokter. „Los van het feit dat we de helft minder materieel hebben, is de bezetting per voertuig ook standaard teruggebracht van zes naar vier personen. Het aantal vrijwilligers in Nederland is gedaald van 22.000 naar 19.000. Gemiddeld per kazerne praten we over een bezetting die van 30 à 25 vrijwilligers naar achttien à zestien is gegaan. Dan is het niet vreemd dat we van maandag tot vrijdag maar zes man paraat hebben.
Er is sprake van een georganiseerd paraatheidsprobleem. Regionale bestuurders nemen besluiten op basis van getallen die door de kleine alarmeringen worden bepaald. Maar het gaat juist om de voorbereiding op calamiteiten die niet vaak voorkomen en een grote impact hebben. De Herculesramp is daar een voorbeeld van. Er worden rapporten geschreven maar zodra je vraagt wat daarmee wordt gedaan dan wordt het stil. In Enschede willen ze een nieuwe woonwijk bouwen in de buurt van een vuurwerkopslagplaats. Tja, wat hebben we dan geleerd?”
Inhaalslag
Eindhovens burgemeester Jeroen Dijsselbloem onderkent het probleem dat met name de regionale brandweer heeft. Hij is tevens voorzitter van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. In de laatste podcast-opname over de Herculesramp gaat hij desgevraagd in op de huidige situatie. Hij is er niet blij mee, zegt Dijsselbloem. „Ik ben in 2022 begonnen als burgemeester van Eindhoven. Een jaar later kwam boven tafel dat de Veiligheidsregio een probleem heeft. Er is een gebrek aan materieel, het ontbreekt aan voldoende opleiding om de vakbekwaamheid op niveau te houden. De communicatie-systemen zijn slecht, de IT is verouderd en dus zeer kwetsbaar.” Volgens Dijsselbloem is er een ‘groot plan gemaakt dat om veel geld gaat’ om de nood te lenigen. „Dit kan zo echt niet langer. Dat vonden de gemeentes wel even moeilijk. Maar ik moet zeggen dat het besef van de noodzaak inmiddels tussen de oren zit. We zijn aan het repareren, en dat doen we zo snel mogelijk. De ramp
REPORTAGE
Frits magazine -
073
REPORTAGE
Podcast De vergeten ramp Op 15 juli was het dertig jaar geleden dat de Herculesramp plaatsvond. Overlevenden en nabestaanden, verenigd in de Stichting Herculesramp 1996, herdachten de ramp bij het monument op de vliegbasis Eindhoven, waarvoor voor het eerst (!) ook hulpverleners en andere betrokkenen waren uitgenodigd. ’s Avonds was er een herinneringsconcert in het Parktheater onder de titel ‘Tijdloos verbonden’. In aanloop naar de herdenking werd de podcastserie ‘De vergeten ramp’ live gezet. In tien afleveringen vertellen hierin overlevenden, nabestaanden, getuigen, betrokkenen en hulpverleners hun verhaal van de ramp. Het gelijknamige boek is opnieuw uitgebracht, en met vijftig pagina’s aangevuld, mede naar aanleiding van de podcast. Er is een site www.devergetenramp.nl via welke de podcast-afleveringen zijn te beluisteren.
074 - Frits magazine
Scan QR voor podcasts
REPORTAGE
‘Miscommunicatie, misverstanden. Met een dramatische afloop. Het grijpt je naar de keel’ kan zich morgen weer voltrekken.” Hij heeft zich afgevraagd hoe de situatie kon ontstaan. „Misschien door het opgaan van de lokale brandweerkorpsen in de Veiligheidsregio. Die was ver weg. Veel korpsen, én lokale politici, wilden dat niet. Maar het was een landelijk besluit: we gaan opschalen. Het is allemaal met weinig liefde gebeurd. Er was te weinig liefde bij de lokale besturen voor de Veiligheidsregio. Geen verbinding. Vanuit het gevoel het is ónze brandweer. Je mag een tijd mopperen, maar dan moet toch de knop om. Mensen moeten in staat worden gesteld om de grote verantwoordelijkheid die zij hebben bij de ramp- en crisisbestrijdjng waar te maken. Hulpverleners moeten hun werk kunnen doen. We vragen ook veel meer. Kijk naar de natuurbranden. Eindhoven Airport is fors gegroeid. Defensie breidt uit. Er wordt volop gebouwd in de stad. De inhaalslag is groot, en kost veel geld en tijd. Het is wegwerken van achterstallig onderhoud. Dat is waar we nu staan. Ik zeg het zonder blijdschap. Ik ben wel blij met het gedeelde gevoel van urgentie.”
Enorme impact
Ter voorbereiding op zijn deelname aan de podcast las Dijsselbloem het boek ‘Vergeten ramp’. „Dan komt het in volle omvang pas binnen. Het snijdt door je ziel.” Hij las het vooral ook met in zijn achterhoofd zijn functionele eindverantwoordelijkheid voor de rampenbestrijding in de regio. Voorafgaand aan zijn benoeming in Eindhoven was hij bovendien drie jaar voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die ook onderzoek deed naar de Herculesramp. „Een aaneenschake-
ling van gebeurtenissen als gevolg van systeem-falen”, constateert Dijsselbloem. „Miscommunicatie, misverstanden. Met een dramatische afloop. Het grijpt je naar de keel. De rillingen gaan over je rug. Soms wil je de haren uit het hoofd trekken. Een zeer ernstige ramp met een enorme impact. Het zal je maar overkomen. De eeuwige vragen zijn natuurlijk: had het voorkomen kunnen worden? Hadden er minder slachtoffers kunnen vallen? Waarom? We kunnen ervan uitgaan dat in een grote stad als Eindhoven ernstige dingen kunnen gebeuren. We bereiden ons voor op een herhaling van die ramp. Maar dat gaat waarschijnlijk niet gebeuren. Elke ramp is anders, uniek in zijn soort. En die hebben we niet geoefend. Da’s een ding dat zeker is. Ik ben ervan overtuigd dat er veel lessen zijn geleerd. We hebben wel stappen gemaakt met elkaar. Ik denk dat de inrichting van de rampenbestrijding en de samenwerking daarbinnen nu beter zijn dan toen. Het is onthutsend om te lezen hoe het allemaal verliep.”
Gesprek
Dat de evaluaties van de laatste oefeningen en incidenten gecensureerd ter beschikking zijn gesteld van de initiatiefnemers van de podcast, is niet de keuze van Dijsselbloem laat hij blijken. „Het doel van de oefeningen is om dingen boven tafel te krijgen die niet goed lopen. Welke misverstanden zijn er, welke miscommunicatie, onduidelijkheid over rollen. Als er kritische opmerkingen instaan, wil dat niet zeggen dat de oefening niet goed is verlopen, misschien heeft de oefening juist veel lessen opgeleverd. Maar openbaarheid is mijn uitgangs-
punt. Stukken van de overheid zijn in principe openbaar, tenzij de staatsveiligheid in het geding is. Een veilige leeromgeving is niet het criterium. Daar gaan we het gesprek echt nog wel over voeren.” Hetzelfde geldt wat hem betreft voor het ‘spreekverbod’ dat hulpverleners direct na de ramp is opgelegd, op straffe van ontslag op staande voet bij overtreding. Dat was er onder zijn verantwoordelijkheid nooit gekomen, aldus de burgemeester. „Ik denk dat dit een fout is geweest die het trauma heeft versterkt, en waardoor mensen zich schuldig zijn gaan voelen. Over de nasleep van zo’n ramp moet er maximale openheid zijn. Mensen aan de top moeten dat ook uitstralen: we geven volstrekte helderheid en openheid. Hulpverleners moeten zich vrij voelen om te spreken. Ik ben altijd op zoek naar de reden van een maatregel. Ik snap het argument, voorkomen dat onderzoekers voor de voeten worden gelopen, maar ik ben het er niet mee eens. Je loopt onderzoekers voor de voeten als je stellige conclusies naar buiten brengt. Het is goed als zij hun werk kunnen doen, maar dat is iets anders dan iedereen de mond snoeren. Ik ben daar helemaal niet voor. Ik sta open om het gesprek met mensen te voeren als zij daartoe de behoefte voelen. Om te praten wat er is gebeurd en over wat er nog altijd in hun hoofd en hart zit. De vragen, de boosheid, het verdriet. Daar ben ik ook voor, als burgemeester. Als voorzitter van de Onderzoeksraad weet ik wat voor een impact grote ongelukken kunnen hebben in het dagelijkse leven van nabestaanden. Dat neem je mee. Ik wil helpen om de emoties die nog leven een plek te geven.”
Frits magazine -
075
MICHELA ZANETTI EN PIETER VAN RUNNARD HEIMEL
Geboortezorg die meegroeit Máxima MC:
met Brainport 076 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
Brainport Eindhoven bestaat twintig jaar. Een mijlpaal voor een regio die uitgroeide tot een internationale motor van innovatie en economische groei. Die groei is zichtbaar in technologie en bedrijvigheid, maar ook in iets fundamenteels: het aantal gezinnen dat zich hier vestigt. En daarmee groeit ook de vraag naar toekomstbestendige geboorte- en kindzorg. TEKST: MÁXIMA MC | FOTO'S: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
V
oor Máxima MC is die ontwikkeling dagelijks voelbaar. In het ziekenhuis neemt niet alleen het aantal geboorten toe, maar ook de complexiteit van zorgvragen. Gezinnen komen uit alle hoeken van de wereld, anderstaligen met uiteenlopende achtergronden en behoeften. Tegelijkertijd staat de organisatie van de geboortezorg onder druk, door personeelsschaarste in de gehele keten. „Juist in deze dynamiek willen wij onze rol pakken”, zeggen zorgmanager Michela Zanetti en medisch manager/gynaecoloog Pieter van Runnard Heimel. „De regio vraagt om een sterk, herkenbaar en toonaangevend geboortecentrum dat klaarstaat voor iedere moeder en ieder kind. Ook als de zorg complex is.” In Máxima MC is 24/7 een gespecialiseerd team van gynaecologen, kinderartsen, verloskundigen en verpleegkundigen beschikbaar. Daardoor kan het ziekenhuis ook complexe en acute situaties vanaf het eerste moment opvangen, juist wanneer het minder goed gaat met moeder of kind. Met deze basis bouwt Máxima MC gericht aan de toekomst van de geboortezorg. Als enige niet-academische ziekenhuis in Zuid-Nederland met zowel een intensive care voor te vroeg geborenen als een obstetrische high care, vervult het een belangrijke rol in de hoogcomplexe geboortezorg. Jaarlijks worden hier te vroeg geboren en kwetsbare pasgeborenen opgevangen en behandeld, afkomstig uit zowel de regio als andere delen van Nederland. Voor het snel en veilig organiseren van deze zorg beschikt MMC onder andere over een gespecialiseerde babylance. Tegelijkertijd kiest Máxima MC nadrukkelijk voor samenwerking in de regio, met partners in de eerste lijn, zoals verloskundigen en kraamzorgorganisaties, en met regionale ziekenhuizen.
Die samenwerking is essentieel. „We geloven in zorg op de juiste plek”, aldus Zanetti en Van Runnard Heimel. „Waar dat kan dichtbij huis, waar nodig in het ziekenhuis. Altijd met oog voor de relatie en het gezamenlijke belang: de best mogelijke start voor moeder en kind.” Een concreet voorbeeld daarvan is het kraamcentrum dat in Máxima MC is gevestigd. Daarmee wordt de verbinding tussen ziekenhuiszorg en kraamzorg versterkt en ontstaat er meer continuïteit voor moeder en kind, van bevalling tot de eerste dagen daarna. Het helpt om zorg beter op elkaar af te stemmen en sluit aan bij de behoefte van gezinnen aan overzicht en begeleiding in een belangrijke levensfase. Innovatie speelt daarin een steeds grotere rol. In een regio waar technologie leidend is, vertaalt die kracht zich ook naar de zorgpraktijk. Máxima MC werkt daarbij samen met partners binnen e/MTIC (Eindhoven MedTech Innovation Center), waarin ziekenhuizen, kennisinstellingen en technologiebedrijven gezamenlijk werken aan slimme oplossingen voor de zorg. Tegelijkertijd zet MMC sterk in op kennisontwikkeling, wetenschappelijk onderzoek en het opleiden van zorgprofessionals. DAF XF ELECTRIC
Frits magazine - 077
Ontwerp uw droomkeuken met een professionele architect: nu geheel kosteloos. Laat u inspireren en zet de eerste stap naar uw ideale keuken. Tijdens de Design Your Kitchen Dagen bij Miele in Eindhoven ontvangt u gratis en vrijblijvend persoonlijk advies van een ervaren architect. Tijdens het gesprek bespreekt u uw wensen, stijl en indeling. De architect vertaalt dit direct door naar een schets en geeft deskundig advies over de perfecte Miele apparatuur voor uw keuken. U gaat naar huis met een concreet ontwerp en waardevolle inzichten. Het adviesgesprek met de architect t.w.v. € 250 is nu volledig kosteloos. Bent u bezig met uw nieuwe keuken en wilt u zeker weten dat alles klopt? Aanmelden kan via de QR code.
Miele Experience Center | Eindhoven - Nieuwe Emmasingel 94
Groei vraagt om keuzes
Het nieuwe Eindhovense college van B&W is nog maar net gestart, maar de uitdagingen liggen al duidelijk op tafel. In het coalitieakkoord staat terecht dat de regio blijft groeien en dat die groei vraagt om brede welvaart, een sterk mkb en voldoende ruimte voor ondernemers. Die groei is allang geen voorspelling meer. De recente cijfers van ASML laten opnieuw zien hoe sterk Brainport zich ontwikkelt. Door de wereldwijde vraag naar AI-technologie groeit ook de vraag naar chips, en daarmee naar de machines van ASML. De uitbreidingsplannen op de Brainport Industries Campus zijn daarvan een logisch gevolg.
Maar één misverstand moeten we voorkomen: ASML groeit nooit alleen. Achter elke nieuwe machine staat een netwerk van honderden toeleveranciers, veelal mkb-bedrijven uit onze eigen regio. Ook zij moeten kunnen uitbreiden. Daarvoor is ruimte nodig: ruimte op bestaande bedrijventerreinen, ruimte voor nieuwe vestigingslocaties en ruimte om als ecosysteem mee te groeien. Juist daar wringt het. De economische kansen zijn enorm, maar de fysieke ruimte is beperkt. Als we willen dat Brainport zijn positie behoudt, moeten we verder kijken dan gemeentegrenzen en vandaag al nadenken over de bedrijventerreinen van morgen. Want zonder ruimte voor het mkb komt ook de groei van de grote bedrijven uiteindelijk onder druk te staan. De discussie gaat vaak over de uitbreiding van één groot bedrijf. Maar minstens zo belangrijk is de vraag waar de bedrijven daaromheen kunnen groeien. Want zonder sterk mkb geen sterke keten. En zonder sterke keten geen sterke Brainport. Het nieuwe Eindhovense college erkent terecht het belang van het mkb. Nu is het zaak om die ambitie ook te vertalen naar concrete keuzes. Dat betekent bestaande bedrijventerreinen slim herontwikkelen, nieuwe vestigingslocaties aanwijzen en de schaarse ruimte benutten waar dat kan. Dat zijn geen eenvoudige besluiten, maar wel besluiten die niet eindeloos kunnen worden uitgesteld. Te vaak zien we in Nederland dat noodzakelijke besluiten vooruit worden geschoven. Dat lijkt veilig, maar stilstand heeft ook een prijs. Ondernemers wachten niet op procedures; internationale concurrenten evenmin. Daarom gaan wij in gesprek met de politieke partijen in Eindhoven. Niet om groei na te jagen om de groei, maar om duidelijk te maken dat economische ontwikkeling alleen mogelijk blijft als we vandaag de ruimte creëren voor de bedrijven die die groei mogelijk maken. De vraag is niet óf de regio groeit, maar of we de moed hebben om daar nu de juiste keuzes voor te maken.
Lars van der Hoorn
Voorzitter kring Eindhoven VNO-NCW Brabant Zeeland
Frits magazine -
081
EINDHOVENAAR KUN JE WORDEN 080 - Frits magazine
EINDHOVENAAR KUN JE WORDEN
Geboren in Breda: Daan Melis, creatieveling in hart en nieren
‘Design mag meer zichtbaar zijn in de stad’ Geboren en getogen in Breda verhuist hij als student naar Eindhoven en omarmt de stad. Een verademing noemt hij het. Het kleine, benauwde van Breda ruilt Daan in voor het Eindhoven waar alles lijkt te kunnen. Een stad met een visie. „Eindhoven is van de samenwerking." Via diverse studies; een stage in India; werken in de verpakkingsindustrie en de Eindhovense horeca; met vader op reis om het zakenleven te leren kennen en een uitstap naar Spanje, waar hij trouwt en een dochter krijgt, is hij toch weer teruggekeerd naar Eindhoven. Een leven zonder verbinding met deze stad is voor hem niet meer denkbaar. TEKST: KARIN VAN GEMERT | FOTO'S: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
D
aan groeit in Breda op in een stabiel gezin met vader, moeder en een oudere zus. Pa, supercreatief, werkte als ontwerper in de verpakkingsindustrie. Hij ontwierp onder andere verpakkingen voor Unilever-producten, zoals Lipton en Calvé, waarvoor hij de hele wereld afreisde. Creativiteit werd hem van kleins af aan met de paplepel ingegoten. Daan was altijd met papier bezig – plakken, vouwen, knippen, etc. Jarenlang bouwde hij samen met z’n vader aan carnavalswagens. Ook sport was een uitlaatklep waar Daan niet zonder kon. Hij werd zelfs Brabants squash-kampioen. Na de middelbare school begon hij in Turnhout aan een studie binnenhuis-architectuur met als enige doel aangenomen te worden op de Akademie (voor) Industriële Vormgeving in Eindhoven. Het duurde drie jaar voordat hij aan deze studie kon beginnen, maar na twee jaar gaf hij er toch de brui aan. Daan pakte alles wat op zijn pad kwam aan, wat
meestal zo’n twee, drie jaar duurde voordat hij weer een andere, vooral creatieve uitdaging aanging. In India kwam hij tot inzicht. Waarom verpakkingen? Hij gooide het roer om, ontdekte zichzelf en ging los. De Vooruitgang opende in Eindhoven en binnen een week kon hij daar aan de slag. Daan kreeg een budgetvoor de inrichting, de PR en de organisatie van thema-events. Na drie jaar kroegleven zocht EXIT Magazine iemand voor de aquisitie in Eindhoven waardoor hij in de advertentiewereld terecht kwam. Hij verkocht advertenties op zijn geheel eigen wijze, heel anders dan de standaard-verkoop en dat werkte in Eindhoven. Maar niet in Breda, want ook daar ging hij voor EXIT aan de slag. Maar wat in Eindhoven lukte, kwam in zijn geboortestad minder van de grond. Een bevestiging wat hem betreft met betrekking tot de mentaliteitsverschillen tussen de steden. Zijn beste leerschool was 'Brains for Change' een reis van twee jaar met zijn vader die van de simpe-
Frits magazine -
081
EINDHOVENAAR KUN JE WORDEN
082 - Frits magazine
EINDHOVENAAR KUN JE WORDEN
le maar zeer succesvolle aanpak was door creatief en oplossingsgericht te denken. „Hij kreeg alles voor elkaar”. Zijn motto: iedereen moet het kunnen begrijpen en met creativiteit kunnen toepassen. „Dat concept heb ik omarmd en bij elke functie die ik daarna bekleedde, was ik niet meer onder de indruk voor grote directeuren of hoge ambtenaren. Je moet mensen door middel van creativiteit helpen en eventueel aanpakken.” Zo ontstond in 2001 Soeps – een creatief city magazine over Eindhoven. De advertenties waren experimenteel. Een soort advertentie in advertentie op een leuke, controversiële manier neerzetten. „Soeps was het klankbord voor creatievelingen. Zij kregen een kans door in zichzelf te geloven en te doen. Daar zijn carrières uit ontstaan.” Soeps bestaat nog steeds maar als ontwerpbureau. Het doel: „Leren door proberen.” Samen met compagnon Remco, die uit de graffitiwereld kwam, begon Daan in 2003 ontwerpbureau EDHV. Daan haalde de klanten binnen; Remco werkte het creatieve proces uit. Het geheim van het succes was dat ze heel veel tijd staken in research om concepten goed neer te zetten. Ze ontwikkelden wanden vol concepten en je zag merken groeien tot en met een logo aan toe. Het was ontdekken, online zoeken, kijken hoe dingen bijvoorbeeld in New York gebeurden, een concept bedenken, ontwerpen en vomgeven, tot aan het eindproduct en de implementatie ervan. Ze verzamelden de beste creatievelingen om zich heen. „Vergelijk het met het Nederlands elftal, waarin ook de beste indivisuele spelers een team vormen.” Zo voegden ze ook de besten uit diverse bedrijven samen om de stad te verbeteren, met Daan als aanvoerder. Na vijf jaar verkocht hij zijn EDHV-aandelen. Met het geld vertrok hij naar Spanje, voor de liefde. Ook daar probeerde hij met andere creatieven dingen op te zetten, zonder succes, dus hij keerde terug naar zijn geliefde Eindhoven. Hier winnen experiment en onconventionele aanpak het van veiligheid en zekerheid. Eindhoven365 komt in 2011 in beeld met als doel: „City marketing (ontwikkeling) is city making (doen)” – invulling geven aan de strategie voor de stad. Hij werkt nauw samen met directeur Peter Kentie (auteur van Share the vibe – een boek over citymarketing en de merkontwikkeling van de stad. Hij
ontwikkelt, samen met diverse bureaus het nieuwe logo van de stad Eindhoven – de vibes, een van zijn belangrijkste projecten. „Er zit een hele wereld achter de vibes, dat is nu niet meer zo zichtbaar.” EHV365 was ook gericht op een jaar rond design in de stad. Daan zorgde ervoor dat designers een platform kregen. „Design moet in de straat gezien worden. Dat is me wel gelukt met kunstwerken in de stad, wisselende exposities op straat en topontwerpers koppelen aan de stad om een designontwerp te laten maken. We hebben grote dingen gedaan. Het fundament ligt er. Er is helaas geen opvolging en de echte focus is niet meer aanwezig. Ik wil meer kleur in de stad, meer lef. Er gebeuren wel goede dingen, maar veel te weinig. Designstad is Eindhoven eigenlijk nog maar één week per jaar. Ik vind dat heel erg jammer. Er is blijkbaar geen interesse meer in. De lef ontbreekt. Ik zou wel door een extremere aanpak de wereld willen laten zien waar we samen toe in staat zijn. In Eindhoven en zeker ook in Brainport. Dat is vooral gericht op tech – Eindhoven staat voor tech, design en kennis, echter dat wordt in Brainport niet samengesmolten. Dat zou veel beter kunnen door design zichtbaar te maken en niet alleen in de producten die worden ontworpen. Neem de VDL-bussen. Die zijn zo lelijk van binnen, maar rijden wel overal rond. Dit zou veel beter aangepakt kunnen worden door tech en design samen te laten komen.” Daan: „Eindhoven is met Brainport wel het centrum van de ontwikkeling. De hoofdstad van Brainport. In alles. Het ecosysteem is als een octopus die overal inzit en de kop van de octopus is Eindhoven. Het netwerk is briljant en wordt wereldwijd geroemd. Dat is waar we als Eindhovenaren trots op mogen zijn.” Daans laatste passie is schilderen. Ontstaan drie jaar geleden als uitlaatklep voor een burn-out. „Het roer moest weer om, nu noodzakelijker dan ooit. Wat je, in de tweede helft van je leven, zoal van jezelf ontdekt wat je in je leven hebt opgeslagen en binnen hebt gehouden. Wat ben ik dankbaar om iedere dag dit te kunnen doen. Ook hier geldt zijn motto 'leren door proberen'. „Er zit geen einde aan. Dat is kunst Voor mij. Design doe je met je hoofd, kunst maak je met je hart, je lijf. Het is ook lekker om het voor mezelf te maken, daar waar ik vroeger altijd in belang van de stad en mijn netwerk dacht. Benieuwd waar dit creatieve avontuur eindigt! Misschien wel in Breda…" Oké..., de vraag of hij Eindhovenaar is geworden, hoeven we in elk geval niet meer te stellen.
Frits magazine -
083
BRANDED CONTENT
Een leven lang leren en ontwikkelen op Brainport Industries Campus
‘Een werklandschap van allure’ Onder de rook van Eindhoven Airport, pal naast de randweg om Eindhoven, ligt de Brainport Industries Campus (BIC). Het karakteristieke groene gebouw vormt de thuisbasis van tal van bedrijven en organisaties in de high tech sector, waaronder founding father Brainport Industries én huurder van het eerste uur KMWE. Een interview met directeur John Blankendaal van Brainport Industries en Ron van der Reest, Learning & Development Officer van KMWE, over het succes van BIC, de groei van de campus én over een leven lang leren en ontwikkelen. TEKST: KOEN CHATROU | FOTO'S: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
W
ie voor het eerst de Brainport Industries Campus binnenloopt, voelt meteen dat het een bijzondere plek is. „Bezoekers zijn steevast verrast”, zegt Blankendaal trots. „De architectuur, de vibe, de omvang. Het is écht een visitekaartje van de regio. En dan is dit nog maar één gebouw. Kom over een paar jaar maar eens terug. Dan reikt BIC tot aan Oirschot.”
Samen de koek groter maken
Coöperatie Brainport Industries stond aan de wieg van het BIC. Blankendaal: „In de kern zijn we een
Frits magazine magazine 084 - Frits
netwerkorganisatie die ruim 130 high tech toeleveranciers met elkaar verbindt.” Het bijzondere: veel van die bedrijven zijn deels elkaars concurrent, en bundelen tóch hun krachten. „We zijn er namelijk van overtuigd dat we de koek samen groter moeten maken, in plaats van die op voorhand te verdelen. Sommige vraagstukken zijn zó complex dat je ze beter samen aanpakt dan alleen.” Een van de bedrijven die mee aan de wieg stond van Brainport Industries en daarmee BIC, is KMWE. Kleine Metaalwerkplaats Eindhoven, zoals
het bedrijf voluit heet, is een high tech machinebouwer met zo’n 650 medewerkers in Nederland en 350 in Maleisië. Klanten zijn onder andere Thermo Fisher en ASML. Van der Reest: „Heel precies werken en hoogwaardige kwaliteit leveren: daar zijn wij goed in. Massaproductie? Dan ben je bij ons niet aan het juiste adres.”
Eerste bewoner
Zeven jaar geleden pakte KMWE als eerste de verhuisdozen uit, als allereerste bewoner van BIC. En dat was geen toeval: ceo Edward Vonken (een paar weken geleden
RON VAN DER REEST (L) EN JOHN BLANKENDAAL
Frits magazine -
085
BRANDED CONTENT
‘Je kunt elkaars mensen wegkapen, maar dan drijf je alleen de prijs op en word je samen niet beter’
nog onderscheiden met de BOP) is een van de oprichters. „Edward is een echte visionair”, vertelt Van der Reest. „Toen we uit onze oude locaties groeiden, wilde hij niet verhuizen naar een willekeurig bedrijfsverzamelgebouw. Hij ging met andere ondernemers om tafel: we moeten als toeleveranciers van de high tech industrie veel meer bij elkaar gaan zitten, van elkaar leren, samen ontwikkelen.”
Samen ontwikkelen
Dat samen ontwikkelen krijgt binnen BIC onder andere vorm in zogenaamde field labs. „We hadden er bijvoorbeeld één rond 3D-printen”, vertelt Van der Reest. „Met meerdere bedrijven schaften we metaalprinters aan en zijn we begonnen. Al vanaf het prille begin hebben we er studenten bij betrokken. Inmiddels hebben we een eigen afdeling Additive Manufacturing.” Precies dáár zit volgens Blankendaal het verschil tussen een campus als BIC en een verzamelgebouw. „Zonder die field labs ben je niet meer dan een groepje huurders. BIC moet, net als een luchthaven, een landingsplek en een startbaan zijn voor initiatieven en projecten.”
De talentvraag
Een uitdaging die alle bewoners van BIC, en eigenlijk alle bedrijven in de Brainportregio, vandaag de dag bezighoudt, is de zogenaamde schaalsprong. „ASML verwacht 20.000 nieuwe medewerkers aan te gaan nemen. Die moeten „landen in vier nieuwe gebouwen op de BIC”, rekent Van der Reest voor. „Dan
086 - Frits magazine
hebben we met z’n allen een serieuze uitdaging. Elke baan bij ASML betekent namelijk nog eens 2,5 baan in de keten. Reken maar uit.” Blankendaal vult aan: „Ruim 50.000 mensen extra, dus. Waar haal je die vandaan, met een vergrijzende bevolking en een dalend geboortecijfer? Demografisch ga je het niet redden.” Het antwoord is, opnieuw, samenwerking. „Iedereen vist in dezelfde vijver”, zegt Blankendaal. „Maar die vijver krijgt niet meer visjes. Je kunt elkaars mensen wegkapen, maar dan drijf je alleen de prijs op en word je samen niet beter.” Daarom richt Brainport Industries zich op het ‘boeien, binden en behouden’ van vakmensen. Daarin werkt het onder andere samen met Brainport Development en het onderwijs. Want, stelt Blankendaal, ook hier is samenwerking de sleutel tot succes.
Een leven lang ontwikkelen
Kortom: bijscholen, omscholen, herscholen. Of, zoals het in de volksmond wordt genoemd: een leven lang leren en ontwikkelen. „Niet langer kies je één werkgever voor het leven, eerder een sector. En binnen die sector moet je mensen blijven boeien.” Voor Van der Reest, als Learning & Development Officer, is dat dagelijkse kost. De campus speelt daarin een hoofdrol, want die huisvest óók studenten. Bij instellingen als Summa, Fontys, Avans, TU/e en het opleidingscentrum van ASML. En dan is er nog het Brainport Industries College, waarin zestig bedrijven samen jongeren warm maken voor de techniek, én
de Brainport Academy. „Die laatste zie ik als een soort makelaar”, legt Van der Reest uit. „Heb je als bedrijf een opleiding nodig, dan kijken zij: bestaat die al, of moeten we hem ontwikkelen?” Zo verrees er, mede dankzij de Brainport Academy, een complete cleanroom-leerlijn bij Ter AA in Helmond. Juist dat samen opleiden maakt de keten sterker, benadrukken beiden. „Een bedrijf dat in z’n eentje een cursus opzet, is duurder uit en kwetsbaarder. Doe je het samen, dan profiteert de hele sector en houd je vakmensen vast voor de regio.”
De toekomst
Hoe zien de twee de toekomst van BIC? „Rooskleurig, blijkt al snel. BIC Cluster 2 staat in de steigers en ASML start binnenkort met de bouw van vier nieuwe gebouwen. Het wordt hier meer en meer een werklandschap van allure. Een plek waar het niet alleen fijn werken is, maar ook goed vertoeven. Een paradepaardje van de regio.”
Brainport Development
Brainport Development is de economische ontwikkelingsorganisatie van de Brainportregio. Samen met bedrijven, onderwijs en overheid werkt de organisatie aan een sterke en toekomstbestendige regio. Talent is daarbij een van de grootste opgaven. Daarom brengt Brainport Development partijen bij elkaar die anders langs elkaar heen werken, en stimuleert het bedrijven om samen op te leiden en te trainen want zo versterk je de hele keten.
BRANDED CONTENT
Frits magazine -
087
REPORTAGE
Informatieavond ‘Alles mag er zijn’ in DOMUSDELA
‘Jongeren hebben vaker suïcidale gedachten dan we denken’ Er moet veel meer aandacht zijn voor jongeren en suïcide, Sacha van Ginkel uit Oirschot, rouw- en trauma-therapeut, is hier heel stellig over. „We staan er over het algemeen niet zo veel bij stil, maar suïcide – zelfdoding – is tegenwoordig doodsoorzaak nummer één onder jongeren tussen de vijftien en vijfendertig jaar. Er lopen op dit moment heel veel jongeren mentaal volledig vast. En let wel, jongeren is hierbij een ruim begrip, want soms zit iemand nog maar op de basisschool.” TEKST: MARIËT JONKHOUT | FOTO'S: DCI MEDIA
S
acha heeft regelmatig te maken met zelfdoding en jongeren met deze gedachten. „Ik ervaar dat suïcide nog steeds flink in de taboesfeer zit, dat er maar weinig over gepraat wordt en nog minder over bekend is. Gelukkig wordt hier heel actief aan gewerkt door suïcide-preventie waaronder de hulplijn 113. Er zijn ook steeds meer ouders die de moed hebben openlijk aandacht te vragen voor zelfdoding. Helaas voor hen te laat, maar het is nooit te laat om aandacht te vragen voor jongeren die op dit moment vastlopen. Ouders hebben veel last van schuldgevoelens en worstelen met vragen als ‘wat heb ik gemist? Wat heb ik over het hoofd gezien?’ Voor ouders en de andere gezins- en familieleden is het belangrijk hier steun in te krijgen. Suïcide is niet het verlangen om te sterven, maar het verlangen om de emotionele pijn en het destructieve gevoel te laten stoppen. Jongeren die uit het leven stappen, zijn niet onder één noemer te vangen. Het varieert van kinderen die al vastliepen en al hulp kregen op allerlei fronten en kinderen die al langere tijd op een wachtlijst stonden voor hulp, tot jongeren waarbij de zelfdoding uit
088 - Frits magazine
REPORTAGE
JEROEN EN SACHA VAN GINKEL
Frits magazine -
089
REPORTAGE
‘Meer dan de helft van de jongeren tussen de vijftien en de vijfendertig jaar ervaart depressieve klachten’ het ‘niets’ lijkt te komen. Ouders vragen zich af wat zij eigenlijk kunnen doen, want zij voelen zich zo machteloos. Kun je überhaupt iets doen?”
Informatieavond Op 15 oktober vindt in DOMUSDELA in Eindhoven de informatieavond ‘Alles mag er zijn’ plaats. Deze gaat over jongeren met suïcidale gedachten. Tijdens de bijeenkomst wordt de huidige mentale gezondheid van jongeren in Nederland aan de orde gesteld. „Er speelt heel veel onder jongeren”, licht Sacha toe. „Meer dan de helft van de jongeren tussen de vijftien en de vijfendertig jaar ervaart depressieve klachten. Sociale media leggen een contante druk op. Iedereen moet perfect zijn, dus altijd de beste versie van zichzelf. Zij vergelijken zich bovendien continu met anderen, dat voedt gevoelens van onzekerheid, eenzaamheid en minderwaardigheid. Daarbij komt dat veel jongeren denken dat ze niet goed genoeg zijn zoals ze zijn. Zowel van binnen als van buiten. Het lijkt bijna normaal om dan iets aan jezelf te willen veranderen. Het aantal cosmetische ingrepen vanaf een jaar of achttien is dan ook schrikbarend gestegen. En wat ook belangrijk is, is de nasleep van Covid-19. Jongeren hebben tijdens de coronacrisis vaak cruciale sociale én emotionele ontwikkeling gemist. Hierdoor voelen velen zich sindsdien blijvend eenzaam en vervreemd. Daarnaast moet je beslist niet onderschatten dat de toekomst onzeker voelt. Denk aan klimaatproblemen, prestatiedruk, woningnood en ga zo maar door. We leven in een overbelaste maatschappij en daar zijn we dagelijks getuige van. Kijk alleen maar eens naar de politiek. Daar zie je alleen nog maar mensen tussen de 35 en de 65 die steeds ruzie met elkaar aan het maken zijn. Die niet geweldloos met elkaar kunnen communiceren. Deze maatschappij is ook nog eens heel individualistisch geworden. We hoeven niet meer voor elkaar te zorgen, maar toch hebben we elkaar nodig. Dit zorgt ervoor dat jongeren zich steeds meer aan elkaar spiegelen met zaken die niet realistisch zijn. Het leven moet schijnbaar altijd geweldig en een soort van één groot festival zijn. Dat blijkt ook een groot thema.”
Burn-out Sacha: „Natuurlijk was het leven vroeger ook niet eenvoudig en speelde er ook van alles, maar omdat de hele wereld nu ‘connected’ is en iedere seconde van
090 - Frits magazine
de dag online, zijn alle gebeurtenissen en ontwikkelingen niet meer te overzien. Dat heeft invloed op ons brein. Er zal uitleg gegeven worden over de onbewuste invloed van kanalen als TikTok en Instagram. Social media die je ook nog eens gigantisch voor de gek houden en je beïnvloeden. Ontwikkelt ons brein eigenlijk wel even snel mee met alle nieuwe ontwikkelingen? Er zijn ook veel jongeren die zich anders voelen in een wereld die van hen ’normaal’ verwacht. Wanneer je hoofd anders werkt, ervaar je de wereld anders en ook daar stoeit de jeugd enorm mee. Het is belangrijk om hier bij stil te staan en dat doen we tijdens de informatieavond. We willen dan vooral de aandacht vestigen op waarin de jeugd die mentale problemen heeft nu het meeste vastloopt. Waar jongeren eerst meer gediagnostiseerd werden op ADHD of ADD is nu hoog – sensitiviteit of burnout aan de orde van de dag. De vraag of de jeugd nog wel enige veerkracht heeft wordt dikwijls door de ‘ouderen’ gesteld, maar is dit een terechte vraag?”, aldus Sacha.
(H)erkenning „We geven presentaties waarin onder andere de werking van het brein en de overprikkeling ervan centraal staan. We gaan in op de invloed van sociale media. We interviewen twee jongeren; Jeroen en Lisa, die beiden met suïcidale gedachten hebben rondgelopen. Zij vertellen hoe dit voor hen voelde – en soms nog voelt – en wat hen helpt in hun proces die gevoelens en gedachten te overkomen. De avond wordt omlijst met muziek door jongeren en er is uitgebreide literatuur over het onderwerp te vinden in een boekenmarkt. Er is ruimte voor mensen om vragen te stellen en misschien ook (h)erkenning bij elkaar vinden want ‘Alles mag er zijn’ in DOMUSDELA is voor iedereen die hiermee te maken heeft. Wij hopen, want ik doe dit samen met een fantastisch team van vrijwilligers uit het vak en dappere ervaringsdeskundige moeders, dat juist jongeren gaan komen. We willen dat het onderwerp van zelfdoding onder jongeren de aandacht en steun krijgt die zo hard nodig is. Iedereen krijgt ooit ergens met dit thema te maken. We hopen naast kennis, de taboesfeer te doorbreken en een schouder te bieden aan jongeren en betrokkenen.”
REPORTAGE
‘Alles mag er zijn’
Informatieavond voor jongeren met suïcidale gedachten Voor jongeren en betrokkenen Donderdag 15 oktober DOMUSDELA - De Paterskerk Kanaalstraat 4, Eindhoven 19.00 - 21.00 uur Aanmelden kan via: info@allesmagerzijn.online Zie voor meer informatie www.hartinrouw.nl
Frits magazine -
091
BRANDED CONTENT
Project Samen voor onze Regio, DLL, Kansen voor Kinderen en Vitalis
Baanbrekende pilot voor
bedrijfsvrijwilligers Wat gebeurt er als bedrijfsvrijwilligers niet één keer helpen, maar wekelijks de helpende hand toesteken bij maatschappelijke organisaties? Om deze vraag te beantwoorden, starten Samen voor onze Regio en DLL een baanbrekende pilot. Daarbij valt de keuze op projecten van Kansen voor Kinderen en Vitalis. In dit artikel delen Julia Geerts (Samen voor onze Regio), Solene Ponson (DLL), Jannie Peters (Kansen voor Kinderen) en Judith Hovener (Vitalis Peppelrode) hun eerste positieve ervaringen met deze nieuwe vorm van bedrijfsvrijwilligerswerk.’ TEKST: ANDRÉ DRIESSEN | FOTO'S: MEL BOAS
H
et idee voor de pilot komt niet uit de lucht vallen. Samen voor onze Regio is volgens Julia op de hoogte van de groeiende behoefte binnen het maatschappelijke speelveld aan duurzame inzet van bedrijfsvrijwilligers. „Bij DLL is maatschappelijk betrokken ondernemen stevig verankerd in de bedrijfscultuur", licht ze toe. „Samen onderzoeken we hoe structurele inzet kan leiden tot een langdurige en waardevolle samenwerking tussen bedrijven en maatschappelijke organisaties.’"
Wekelijks het verschil maken
Binnen de pilot zetten medewerkers van DLL een deel van hun vrijwilligersuren structureel in bij maatschappelijke organisaties. „Gedurende een half jaar zetten medewerkers van DLL wekelijks hun uren in bij projecten
092 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
van Kansen voor Kinderen en Vitalis", vertelt Solene. Als coördinator Sustainability en Social Impact regelt zij het vrijwilligerswerk namens DLL. „Deze pilot sluit naadloos aan bij onze bedrijfsvisie. Onze medewerkers hebben actief meegedacht over de invulling, de locaties en de praktische haalbaarheid. Ze voelen zich daardoor verantwoordelijk. Het is zo echt hún project."
Aandacht voor moeder én kind
Bij Kansen voor Kinderen ondersteunen de vrijwilligers van DLL onder andere de ThuisKlup in Woensel-West. Daar ontmoeten ouders met jonge kinderen elkaar en kunnen zij vragen stellen over opvoeding, onderwijs, gezondheid en het leven in Nederland. Coördinator Jannie merkt direct het verschil. „Ik ben heel blij met die extra aandacht", vertelt ze enthousiast. „Als ik met een moeder in gesprek ben, kan ik niet tegelijkertijd met hun kind spelen."
Vaste aanwezigheid
Volgens Jannie schuilt de kracht van de pilot in de vaste aanwezigheid. De bedrijfsvrijwilligers kennen de ThuisKlup en ze weten wat hier gebeurt. „Ik hoef niet iedere keer opnieuw uit te leggen wie we zijn en wat we doen. Dat geeft rust. Ook bij de kinderen. De vrijwilligers spelen een spelletje, lezen een boek of leggen een puzzel. Zo heb ik alle ruimte om vragen te beantwoorden of gewoon een luisterend oor te zijn."
Verlichting zorgtaken
Ook bij Vitalis werpt de structurele inzet van bedrijfsvrijwilligers zijn vruchten af. Bij Vitalis Peppelrode draaien de DLL-vrijwilligers mee in de huiskamer. „Het zorgpersoneel heeft de handen vol aan zorgtaken", vertelt Judith. „Voor het sociale aspect ontbreekt de tijd en ruimte. De bedrijfsvrijwilligers vullen dit gat op. Ze maken een praatje, lezen de krant voor en schenken koffie in. Het is heel prettig dat we wekelijks op twee vrijwilligers kunnen rekenen. Het contact met bewoners wordt zo diepgaander."
Model met toekomst
Voor alle betrokken partijen draait de pilot om meer dan vrijwilligerswerk alleen. Het gaat om duurzame relaties, continuïteit en maatschappelijke impact. „De lessen uit deze pilot zijn straks ook waardevol voor andere bedrijven en maatschappelijke organisaties", stelt Julia vast. „We hopen dat andere bedrijven ook aan de slag te gaan met deze nieuwe vorm van bedrijfsvrijwilligerswerk. Dus voor wie interesse heeft, neem gerust contact met ons op."
SAMEN VOOR ONZE REGIO Neem contact op met Paul Ypinga om de mogelijkheden voor bedrijfsvrijwilligerswerk te bespreken via: paul@samenvooronzeregio.nl
Frits magazine -
093
Trustpilot 4,9/5 | Uitstekend!
SAFARI IN AFRIKA? Tanzania Kenia Madagaskar Oeganda Rwanda Zimbabwe Namibië Botswana Zambia Mozambique Seychellen Mauritius Zuid-Afrika
Al sinds 1979 dé Afrika Expert
Op jambo.nl vindt u ruim 100 uitgekiende reizen of bel met onze Afrika Experts op 020-2012740 voor een reis op maat. De mogelijkheden zijn eindeloos, privé reizen geheel conform uw wensen!
To be proud or not to be proud
Verbaasd staar ik mijn vriend aan. Hij heeft zojuist een ‘eigen’ liedje laten horen op zijn telefoon. Een liedje dat klinkt alsof het op de radio gedraaid kan worden. Helemaal af. Strik erom en niets meer aan doen. Af. Huh? Deze jongen heeft nog nooit een gitaar aangeraakt of een noot gezongen. Trots vertelt hij dat hij het nummer had gemaakt met een AI-programma. Dat het liedje goed klonk, is begrijpelijk. Dat hij er trots op was, vond ik ingewikkelder. Natuurlijk moet je de juiste prompts bedenken. Maar heb je daarmee ook een liedje geschreven? Kun je spreken van een eigen creatie?
Met een liedje vertel je een verhaal, een emotie, een gedachte. Muziek krijgt meer betekenis als ik weet waarom het geschreven is en door wie. 'They tried to make me go to rehab, I said no, no, no'. Een persoonlijk verhaal van een echt mens, iemand die eigenwijs genoeg is om toch niet zomaar een rehab in te duiken. Ik vraag me af of AI ooit met precies zo'n zin zou zijn gekomen. We lijken steeds meer waarde te hechten aan het eindproduct en steeds minder aan het proces, het verhaal erachter. Maar geloof me; een zelfgebakken taart voelt toch anders dan een zelf-gekochte taart. Het bakproces is iets waar je nog in kan groeien en waar misschien nog verbetering in zit. Dus; experimenteer! Trial and error! Groei! Wil je een liedje schrijven voor iemand die met pensioen gaat? Ga dan zelf aan de slag. Ook als de tekst niet perfect is. Ook als sommige regels niet lekker lopen, maar recht uit het hart komen. Juist de aandacht en moeite die je erin stopt, maken het waardevol. Omdat diegene voor wie je het maakt al die moeite ook echt waard is. Misschien kijk ik te romantisch naar kunst en creativiteit. Maar trots zijn op iets wat AI voor je heeft gemaakt? Nee. Het benadrukt eigenlijk alleen maar wat je zelf niet kunt. Wees trots op wat je zèlf hebt gemaakt!
Hoe we omgaan met AI in de kunst- en muziekwereld, daar hebben we als makers, coaches, consumenten en overheid een rol in. Welke precies? Geen idee. Maar één ding weet ik wel: voor mij zit de waarde van een liedje niet alleen in het eindresultaat.
Nova Borgers
Creatief ondernemer & verbinder door zang
BRANDED CONTENT
Frieda Rikkers versnelt aanbod woningen
BPD wil vaart maken met
middenhuur in Brainportregio
De woningmarkt raakt steeds verder verstopt en juist de middengroep wordt daarin het hardst geraakt. Jongeren die noodgedwongen langer thuis wonen, stellen die gezinsuitbreiding uitstellen en mensen die na een scheiding van logeeradres naar logeeradres trekken. Allemaal omdat er nauwelijks woningen beschikbaar zijn in het segment tussen sociale huur en betaalbare koop. Precies daar ziet Frieda Rikkers, Programmamanager Versnelling Middenhuur bij BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling (BPD), de grootste uitdaging. „Voor mensen die één tot twee keer modaal verdienen, is middenhuur vaak de enige reële optie geworden." TEKST: KOEN CHATROU | FOTO'S: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
S
inds begin dit jaar werkt Frieda bij BPD, waar ze zich volledig richt op het versnellen van middenhuurprojecten, met een sterke focus op de metropoolregio Eindhoven. „Het raakt me gewoon als ik zie hoeveel mensen in een soort wachtstand leven", zegt ze. De cijfers liegen er niet om. In de metropoolregio Eindhoven is drie keer zoveel middenhuur nodig als er op dit moment beschikbaar is. Omdat woningen steeds duurder geworden zijn, kunnen steeds minder mensen een woning kopen. Tegelijk kromp het lan-
096 - Frits magazine
delijke aanbod vorig jaar met zo’n 40.000 woningen, doordat particuliere verhuurders en buitenlandse beleggers afhaken vanwege strengere regelgeving en veranderende fiscale regels. Frieda: „Toch moet je beweging blijven creëren, want de doorstroming stokt. Sociale huur loopt vast en (her)starters komen nergens tussen."
BRANDED CONTENT
BPD Woningfonds springt in het gat BPD bestaat uit twee onderdelen: gebiedsontwikkelaar BPD en BPD Woningfonds, een beleggingsfonds dat in 2019 ontstond vanuit Rabobank en dat zich sterk richt op middenhuurwoningen tussen ongeveer 850 en 1.350 euro per maand. Rabobank stelde onlangs een miljard euro extra beschikbaar om de bouw van 2.750 extra middenhuurwoningen in de metropoolregio Eindhoven te versnellen. Sinds kort koopt BPD Woningfonds ook woningen in nieuwbouwprojecten van andere partijen dan alleen BPD. Frieda gaat daarom actief op acquisitie
bij andere ontwikkelaars. „Wij nemen ook kleinere projecten af", zegt ze. „Gewone appartementen of grondgebonden woningen in bijvoorbeeld Helmond, Valkenswaard of Weert. Grote institutionele beleggers richten zich vaak vooral op de grotere steden. Wij kijken juist breder." Dat biedt ontwikkelaars volgens haar een belangrijk voordeel. Niet alleen financiële slagkracht, maar vooral zekerheid. „Veel nieuwbouwprojecten starten pas met bouwen als een groot deel vooraf verkocht is. Op het moment dat BPD Woningfonds woningen gegarandeerd afneemt, help je zo’n project sneller over die drempel heen." Een eerste succes is al geboekt: in Eindhoven kocht het fonds onlangs 94 middenhuurappartementen in het Gildekwartier, wat het project direct in een stroomversnelling bracht.
Puzzelstukjes bij elkaar brengen Frieda voert inmiddels gesprekken met ontwikkelaars, wethouders en woningcorporaties in de hele regio. Want ook gemeenten laten volgens haar nog kansen liggen. „In kleinere gemeenten hoor ik nog regelmatig dat middenhuur daar geen groot thema zou zijn. Maar politieagenten, basisschooldocenten en verpleegkundigen, die wonen net zo goed in Helmond, Valkenswaard of Weert. Ook daar is behoefte aan betaalbare middenhuur." Er ligt volgens haar nog genoeg werk om de middenhuursector weer in beweging te krijgen. Daarbij blijft Frieda positief. „Gemeenten, ontwikkelaars, corporaties en beleggers hebben elkaar nodig. Iedereen heeft een puzzelstukje in handen. Uiteindelijk draait het om vertrouwen, samenwerking en samen durven versnellen."
BPD EINDHOVEN Melkfabriekstraat 11-J Eindhoven f.rikkers@bpd.nl 06 - 114 808 15
Frits magazine - 097
ONDERSTROOM
Het doel van de Weekendschool is om kinderen uit groep 7, 8 en de brugklas een steuntje in de rug te geven. Sommige kinderen groeien op in een omgeving waar de mogelijkheden om nieuwe ervaringen op te doen, verschillende beroepen te leren kennen of een netwerk op te bouwen beperkter zijn. Op zondag verzorgen we lessen over verschillende beroepen om zo hun horizon te verbreden. Denk aan thema’s als recht, bouw en architectuur, wetenschap… En dan gaat het niet alleen over beroepen als arts of ondernemer, maar ook over beroepen waar je je handen bij moet gebruiken, zoals verpleger, bouwvakker of politieagent. We belichten overal zoveel mogelijk aspecten van. Jaarlijks gaat het om zo’n 150 à 200 pupillen. Naast de informatie over beroepen, die van belang is voor een goede pakketkeuze in het vervolgonderwijs, proberen we de kinderen ook een aantal soft skills mee te geven, zoals lef en doorzettingsvermogen. Weten wat je wil is één ding, maar de mindset om door te zetten als het even niet meezit is minstens van even groot belang! Als er een weekendschool was geweest toen ik een jaar of tien was, had ik daar zeker iets aan gehad. Zo’n school geeft richting! Toen ik zelf van de middelbare school kwam had ik eigenlijk nog geen idee wat ik wilde en heb ik allerlei zijpaden bewandeld. Ik heb eerst social work gestudeerd, en daarna heb ik lang met kinderen gewerkt, buitenschoolse opvang, kinderdagverblijf… Maar na een tijdje begon het te kriebelen en wilde ik iets anders. Verder studeren. Ik overwoog om de PABO te doen, maar dat werd me van alle kanten afgeraden. Geen vooruitzicht op werk in het basisonderwijs, zei men toentertijd – iets wat je je nu nauwelijks kan voorstellen! Omdat ik tweetalig ben opgevoed, met een Italiaanse vader en Franse moeder, had ik veel interesse in talen en internationale vraagstukken. Daarom koos ik uiteindelijk voor Europese Studies in Maastricht.
098 - Frits magazine
Afl. 24: Lisa Cipriano - directeur Weekendschool Eindhoven
Een steuntje in de rug voor kinderen TEKST: HANNEKE VAN DEN NIEUWENHOF I FOTO’S: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
Onderstroom
de staat van sociaal nederland Frits magazine -
099
ONDERSTROOM
‘Als ik thuis moet leren en ik heb geen zin, denk ik daaraan. Dan weet ik weer waarom ik mijn best doe’ Na mijn studie werkte ik enkele jaren in marketing en evenementen. Leuk werk, maar ik merkte dat ik vooral energie krijg van werk met maatschappelijke betekenis. Toen kwam ik met Marga Hermes in contact, de toenmalige directeur van Weekendschool Eindhoven. Zij vertelde mij over haar werk en ik raakte enthousiast. Ik solliciteerde en niet veel later begon ik er als jaarcoördinator. Na een paar jaar adjunct, ben ik in 2023 directeur geworden. Een droombaan voor mij! Alles komt hier samen: marketing, coördineren, organiseren, maatschappelijke betrokkenheid, werken met kinderen!” De Weekendschool Eindhoven heeft in de laatste jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. We hebben zo’n 150 à 180 vrijwilligers die regelmatig lessen komen verzorgen. We zetten onze thema’s zo breed mogelijk op. Een docent mag iets over zijn of haar beroep vertellen, maar het mag niet te lang worden. We gaan snel naar de praktijk. Bij ons thema geneeskunde, bijvoorbeeld, gaan we kijken bij het Catharina Ziekenhuis. Kinderen mogen dan allerlei apparatuur bekijken en zelf een injectie in een sinaasappel zetten. Edwin Knots (kinderarts in het Catharina Ziekenhuis, red.) heeft er jarenlang voor gezorgd dat wij welkom waren. We
100 - Frits magazine
konden gebruik maken van de conferentiezaal. Helaas is daar door de coronapandemie een eind aangekomen, maar nu kunnen we gelukkig terecht bij het Summa dat ook fantastische faciliteiten biedt! Een ander hoogtepunt uit het curriculum is een bezoek aan de rechtbank. Kinderen leren dan wat daar allemaal gebeurt, en we sluiten zo’n thema af met het naspelen van een rechtszaak. Ze vinden het prachtig! Wij monitoren wat kinderen leren, en merken dat onze lessen enorm bijdragen aan de taalontwikkeling. Neem bijvoorbeeld zo’n bezoek aan de rechtbank: ineens weten ze wat een toga is en wat ‘pleiten’ betekent! Laatst sprak ik een oud-leerling die vertelde dat ze officier van justitie wil worden. Voordat ze bij de Weekendschool kwam, had ze nog nooit van dat beroep gehoord. Nu is het haar grote droom. Ze zei: ‘Als ik thuis moet leren en ik heb geen zin, denk ik daaraan. Dan weet ik weer waarom ik mijn best doe.’ Dat is precies waarom we dit doen. En ook kinderen met een buitenlandse achtergrond, maken op taalgebied onverwacht grote vorderingen is gebleken bij een groep Oekraïense kinderen. Bij de lessen zijn niet alleen docenten betrokken. We kunnen ook putten uit een grote pool vrijwilligers die komt
ONDERSTROOM
assisteren, vaak alumni die zelf de Weekendschool hebben doorlopen. Onze pupillen komen helemaal uit eigen motivatie. Het gaat immers wel om 75 leszondagen, verdeeld over twee en een half jaar! Motivatie is dus heel belangrijk. We benaderen de basisscholen met informatiemateriaal om Weekendschool Eindhoven onder de aandacht te brengen. Als kinderen belangstelling hebben, nodigen wij ze uit voor een klein gesprekje online met hen en hun ouders. Vervolgens mogen ze een sollicitatiebrief of -video maken. Een dergelijke kleine drempel vinden we belangrijk om te zien of kinderen echt willen meedoen. We streven ernaar om de samenstelling van onze groepen zo divers mogelijk te maken, dus om kinderen uit verschillende wijken door elkaar te zetten, een reflectie van de maatschappij – dat werkt heel goed! Jaarlijks gaat het om circa 180 kinderen die we verdelen over negen klassen. Altijd drie leerjaren tegelijk. Ik vind het altijd leuk om te zien hoe saamhorig zo’n groep in de loop van die 2,5 jaar wordt en hoe ze elkaar helpen. We hebben één strenge regel: pesten mag absoluut niet, zero tolerance. We werken graag met een zogenaamde ‘secret student’: het team kiest een pupil uit, maar maakt niet bekend wie het is. Iedereen in de groep kan het dus zijn! Als de ‘secret student’ zijn best doet, maken we aan het eind van de dag bekend wie het is, als het mis gaat, vermelden we niets. Het zorgt voor een positieve groepsdynamiek, waarbij leerlingen elkaar stimuleren om goed mee te doen.
We proberen zoveel mogelijk belemmeringen weg te nemen. Ik ben er zelf voorstander van dat kinderen zoveel mogelijk op de fiets komen, maar de laatste tijd worden kinderen steeds vaker gebracht en gehaald. Vervoer en de kosten daarvan mogen geen reden zijn om niet mee te doen. Wanneer dat nodig is, zoeken we samen met ouders naar een oplossing, bijvoorbeeld door een carpool met andere gezinnen te organiseren. Als kinderen meedoen, moeten ze wel alle lessen volgen, ook als een beroep of een thema hen in eerste instantie niet interesseert. We vinden het belangrijk dat ze er dan toch kennis van nemen. Bovendien steken we de lessen zo in dat er altijd iets leuks te doen is. Zo doet iedereen bij onze versie van Dragons’ Den enthousiast mee om producten te verzinnen en daar kartonnen prototypen van te maken. Een jury ondernemers uit Brainport beoordeelt die dan. De Weekendschool Eindhoven is heel populair. We merken dat veel professionals uit allerlei beroepsgroepen graag meewerken en dat bedrijven ons ruimhartig steunen. Ook de gemeente steunt ons met een mooie subsidie. Maar we kunnen alleen bestaan dankzij al die betrokken vrijwilligers, bedrijven en partners die ons dragen. Zoiets doe je niet alleen. Dankzij de bijdrage van ASML konden we bovendien flink groeien: waar we voorheen een wachtlijst hadden, kunnen we nu veel meer kinderen bereiken. In Eindhoven hebben we het getroffen met het Summa. We zouden ons concept ook graag in Helmond uitrollen. Als het meezit gaan we er in 2027 een pilot draaien.”
Frits magazine -
101
BRANDED CONTENT
Programma verhoogt arbeidsproductiviteit
Productivity in Practice
ondersteunt bedrijven efficiënter te werken
JOOST VAN SEGGELEN
102 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
De maakindustrie in de Brainportregio staat onder druk. Internationale concurrentie, personeelsschaarste en toenemende complexiteit in ketens vragen om slimme oplossingen en hogere productiviteit. Veel ondernemers vragen zich niet af óf er iets moet veranderen, maar waar begin je en hoe pak je dit effectief aan? TEKST: FRANK VAN DER LINDEN | FOTO'S: EDDIE NOL
M
et het programma Productivity in Practice (PIP) krijgen bedrijven de kans hun arbeidsproductiviteit te verhogen. Op basis van eerste analyses en gesprekken met deelnemende bedrijven wordt verwacht dat het programma hieraan kan bijdragen. In individuele gevallen kan een verbetering worden bereikt die oploopt tot circa twintig procent binnen twee tot vijf jaar. Deze inschatting is indicatief, gebaseerd op eerste analyses en geen garantie. Resultaten kunnen per bedrijf verschillen en worden gedurende het traject gemeten en geëvalueerd. Het is een initiatief van Rabobank, Brainport Industries, Brainport Development en managementadviesbureau KplusV. In mei startte de eerste groep, met metaalbewerkingsbedrijf Dumaco Venlo als een van de deelnemers.
Een mooie kans De timing voor hun deelname had volgens directeur Joost van Seggelen (50) niet beter kunnen zijn. „Eind 2023 werd Ubroek Machinefabriek, zoals ons bedrijf voorheen heette, overgenomen door de Dumaco Groep. Het familiebedrijf, opgericht in 1965 en groot geworden in revisie- en groot verspaanwerk, had geen opvolger. Toen kwam dus die mooie kans van de overname voorbij. Kort daarna ben ik hier in mijn functie gestart. Vanaf dat moment zijn we begonnen met het doorvoeren van verbeteringen. Eerder dit jaar kregen wij bovendien de kans om deel te nemen aan het PIP-programma, dat naadloos aansluit bij de stappen waarmee we al bezig waren." Hoe kwam dit project
Frits magazine -
103
BRANDED CONTENT
dan op het pad van Joost? „Omdat de Brainportregio, met al zijn high tech leveranciers en afnemers, heel belangrijk voor ons is, had ik ons bedrijf eerder al aangemeld om lid te worden van Brainport Industries. Vervolgens startte die organisatie samen met haar partners het PIP-programma en werden ondernemingen benaderd om deel te nemen. Wij behoren tot de geselecteerde bedrijven, samen met tien andere ondernemingen uit de technische maakindustrie."
Focus op je eigen verbetertraject Dan is natuurlijk de vraag: wat kun je met dit programma nu concreet verbeteren? Gezien de branche waarin de deelnemers zich bevinden zou je verwachten dat de verbeteringen aan de productiviteit voornamelijk technisch van aard zijn, maar is dat ook
104 - Frits magazine
zo? Joost: „Je bent als deelnemer vrij om te kiezen waarop je de focus wil leggen binnen je verbetertraject. Uiteraard gaat dit in afstemming met je mentoren vanuit KplusV. Zij ondersteunen je negen tot twaalf maanden gedurende het hele traject bij je eigen productiviteitsvraagstuk. Je kunt werken aan het efficiënter maken van je productieproces, bijvoorbeeld door robotisering en automatisering, maar wij hebben heel bewust gekozen om eerst aan onze bedrijfsprocessen in het algemeen te werken. Daarbij moet je denken aan het salesproces, offertes maken, de planning, werkvoorbereiding, juiste data in systemen zetten en de administratie. Processen die bij ons verder gedigitaliseerd en geoptimaliseerd kunnen worden en waarin nog aanzienlijke efficiencywinst te behalen valt. Dit is de basis onder je productieproces, dus daarom was het voor ons logisch om dit eerst aan te pakken."
Eerste inzichten en resultaten Dumaco Venlo is pas een paar maanden onderweg in het PIP-programma, maar kan Joost toch al iets zeggen over de eerste resultaten? „In onze busi-
BRANDED CONTENT
‘Je bent als deelnemer vrij om te kiezen waarop je de focus wil leggen binnen je verbetertraject’
ness ben je soms net zoveel bezig met papier als met metaal. Wij moeten aan veel specificaties voldoen en certificering speelt vaak een belangrijke rol. Dat brengt veel administratief werk met zich mee. In dat proces zetten we duidelijke stappen door verdere digitalisering en een efficiëntere inrichting. In de markt waarin wij zitten is daarnaast doorlooptijd belangrijk. Door dat proces te verbeteren is dat gunstig voor onze levertijden. Een ander belangrijk winstpunt is de grote betrokkenheid van mijn team. Medewerkers zijn heel gemotiveerd om hiermee aan de slag te gaan. Het geeft hen waardevolle inzichten en versterkt het gevoel van ‘eigenaarschap’. Dat is mooi om te zien. Bij dit soort trajecten wordt vaak gedacht dat het alleen om efficiency draait, om kostenbesparing en het verbeteren van technische aspecten, maar vlak de invloed op de menselijke factor niet uit. Deelnemers ervaren dat het verbeteren van processen kan bijdragen aan meer werkplezier."
Leercurve in iedere markt voor ieder product Dumaco Venlo is gespecialiseerd in enkelstuksproductie. Het bedrijf levert hoogwaardige precisieonderdelen voor grote machines. Bij vragen waar andere metaalbedrijven afhaken wat betreft afmeting of complexiteit, worden zij juist enthousiast. Hun markten richten onder meer op onderdelen voor machinebouw, energiecentrales, de offshore- en de semiconductormarkt. Hoe kun je dan toch van dat proces leren en dat meenemen in je verdere bedrijfsen productieproces, als je steeds maar één product maakt? Joost: „Wij maken regelmatig zogenoemde familieproducten. Een groep metaalproducten die qua ontwerp, materiaalsoort of bewerkingsstappen veel op elkaar lijken. Dus het is cruciaal dat wij goede data verzamelen, om op de juiste manier te kunnen sturen op verbeteringen. Daarmee kunnen we binnen enkelstuksproductie waardevolle inzichten opdoen. Zeker gezien de mogelijkheden van data-analyse en toepassingen van AI om verbeteringen te ondersteunen. Binnen onze PIP-groep leren we bovendien veel van vergelijkbare technische bedrijven. We komen
met onze mentoren Paul Dankers en Raymond Bosch van KplusV binnen ons bedrijf eens per drie à vier weken bij elkaar. Zij begeleiden je op een prettige en gestructureerde manier door het proces. Zij zorgen voor meetbare doelen, zodat je de progressie kunt meten. Binnen je team moet je hier wel tijd voor vrijmaken, maar we koppelen de verbeterstappen direct aan onze dagelijkse praktijk. Met de andere tien bedrijven binnen de PIPgroep komen we eens per zes weken samen. Die bijeenkomsten leveren waardevolle inzichten en toepasbare kennis op. De opgedane kennis delen we bovendien binnen onze Dumaco Groep. Dus het versterkt ook nog eens de synergie tussen al vestigingen. Gelukkig hanteert mijn team de overtuiging: Als we doen wat we altijd deden, krijgen we wat we altijd kregen. Dus die staan open om te blijven bewegen en te werken aan toekomstbestendigheid."
PIP Het PIP-programma is een initiatief van KplusV, Brainport Industries, Brainport Development en Rabobank. Het wordt ondersteund door partners uit het regionale ecosysteem. Wil je meer weten of deelnemen en als ondernemer aan de slag met het vergroten van de arbeidsproductiviteit in jouw organisatie? Of ben je benieuwd of het PIP-programma bij jouw bedrijf past? Neem dan contact op met Gérard Mertens via:
gerard.mertens@rabobank.nl
AANGEVU L GEACTUA DE & LISEE UITGAVE RDE 2026
VERGETEN RAMP
DE NOODLOT TIGE CR ASH VAN HERCULES VLUCHT BAF 610
Op basis van uitgebreid dossieronderzoek en gesprekken met betrokkenen, reconstrueert Hans Matheeuwsen de Herculesramp in 1996 die 34 levens eiste. Zeven muzikanten van het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht overleefden de crash. De ramp ná de ramp, de jarenlange nasleep, bepaalt het beeld van dit tragische ongeval. Niemand nam de verantwoordelijkheid op zich, de ramp werd simpelweg vergeten. Ondanks diverse pleidooien kwam het nooit tot een parlementaire enquête. Dertig jaar later is de Herculesramp onverminderd actueel blijkt uit deze aangevulde en geactualiseerde uitgave, inclusief de alarmbel die klinkt over de rampenbestrijding in Nederland. Deze geactualiseerde uitgave is verkrijgbaar in regionale boekhandels voor € 29.95
Maar ook direct te bestellen bij FRITS voor de speciale prijs van slechts Stuur een mail naar redactie@frits.nl voor uw bestelling.
€ 24.95
(ophalen bij FRITS Media)
BRANDED CONTENT
De mooiste boeken (voor) in het zonnetje! Geen geld voor een vliegticket? Niet getreurd: met een goed boek reis je in één ademteug naar verre oorden en nieuwe werelden. Benieuwd waar de reis deze zomer naartoe gaat voor onze boekverkopers? Laat je dan inspireren door deze zinderende zomertips.
Voor wie houdt van een flinke dosis spanning, heeft Saskia dé perfecte thriller klaarliggen: Treurvrouw van Camilla Läckberg. „Ik kijk al lang reikhalzend uit naar het volgende deel in de Fjällbacka-reeks, waar oude mysteries, onopgeloste zaken en de tofste powervrouw Erica Falck de hoofdrol spelen”, vertelt Saskia enthousiast. „De Zweedse landschappen, de historie, de familie Falck en de voelbare spanning van Läckberg zorgen bij mij voor een enorme zin om op een verlaten strandje in dit boek te duiken en pas weer op te staan als ik het uit heb!”
Collega Ilse heeft deze maand maar liefst twee aanraders. De eerste is een herontdekte klassieker: Een stralende dag van Mollie Panter-Downes. Deze bijzondere roman uit 1947 is namelijk nu voor het eerst in een Nederlandse vertaling beschikbaar. „De uitgever tipte me dit mooie boekje, omdat ik graag Virginia Woolf en andere Britse klassieke auteurs lees”, legt Ilse uit. „In een tijdsbestek van één zomerse dag in 1946 krijg je als lezer op subtiele wijze mee hoe een Engels dorp na de Tweede Wereldoorlog zijn wonden likt en weer opkrabbelt. Met name de gegoede burgerij moet zichzelf echt opnieuw uitvinden. Prachtig!”
Kan voor jou het volgende schooljaar niet snel genoeg beginnen? Dan tipt Ilse de meesterlijke Paul Murray met Skippy sterft (eerder verschenen als Skippy tussen de sterren). Een vuistdikke, Ierse roman die zich afspeelt op een middelbare school. Ilse: „Genoot je al eerder van ‘De Bijensteek’? Dan mag deze roman niet in je kast ontbreken. Waarom was de dood van Skippy onvermijdelijk? Als puber sta je bloot aan zoveel druk van buitenaf én binnenuit. Humor of stoer groepsgedrag kunnen je een extra harnas geven, maar wat gaat daaronder schuil? Een meesterlijk boek over opgroeien.” Stephanie en Kirsten raken niet uitgepraat over het komische prentenboek Mijn tijger van Joy Cowley, met prachtige tekeningen van David Barrow. „Dit is echt het grappigste voorleesboek van dit seizoen”, lachen Stephanie en Kirsten. „Het gaat over een jongetje en zijn tijger die dol is op taart. Maar als er een kies afbreekt, moeten ze naar de tandarts... en die afspraak loopt héél anders af dan je verwacht! Een absolute aanrader voor jong én oud.” Wil je de smaak van de zomer juist nog wat langer vasthouden? Met Sunshine, lemons and sea salt van Donna Hay tover je in een handomdraai kleurrijke gerechten op tafel, vol frisse seizoensvruchten. Een heerlijke ode aan lome zomermiddagen en ongedwongen buiteneten.
Zien we je snel in de winkel? Zonnige groet, Boekhandel Van Piere Frits magazine -
107
BRANDED CONTENT
directeur Roel Hellemons
‘Eindhoven Airport groeide met Brainport mee’ Een kleine 900.000 reizigers maakten in 2006 gebruik van Eindhoven Airport. Nu, twee decennia later, zijn dat er bijna zeven miljoen. Een nieuwe terminal, een hotel, een parkeergarage en een boulevard mét reizigersplein kwamen er de afgelopen jaren bij. Dit alles om die miljoenen extra reizigers te kunnen bedienen. Net als de Brainportregio is ook onze regionale luchthaven geëxpandeerd. Een gesprek met directeur Roel Hellemons over het verleden, het heden én de toekomst van Eindhoven Airport. TEKST: KOEN CHATROU | FOTO: SANDER VERMEER/DCI MEDIA
V
anuit zijn kantoor, op de bovenste verdieping van het pand dat ingeklemd ligt tussen de terminal, de boulevard én het platform, kijkt Hellemons uit over de vertrekkende en binnenkomende vliegtuigen. Het is druk. Logisch ook, het is hoogseizoen. Een tijd waarin miljoenen reizigers gebruik maken van Eindhoven Airport. Waar dat voorheen vooral zakelijke reizigers en toeristen waren, zijn dat sinds een aantal jaar ook internationals die voor een familiebezoekje naar huis vliegen óf familieleden die hun naas-
108 - Frits magazine
te(n) komen opzoeken in de Brainportregio. „Ook bij ons in de terminal zie je de transformatie van onze regio terug. Het is veel internationaler geworden." Toch wil de directeur de groei van de luchthaven niet een-op-een koppelen aan de groei van Brainport. „De afgelopen twintig jaar is vliegen veel laagdrempeliger geworden, mede door de komst van low-cost carriers als Ryanair en Wizzair. Dat maakt dat het nu voor veel meer mensen mogelijk is om het vliegtuig te pakken. Niet alleen voor een lange vakantie, maar ook voor bijvoorbeeld een stedentrip. Uiteraard draagt daarnaast het succes van Brainport bij aan het succes van onze luchthaven." Het gaat dus goed met Eindhoven Airport. „Zo goed zelfs dat we tegen de grenzen van onze capaciteit lopen. Alle vliegtuigen zitten vol, evenals de te verdelen slots (een toegewezen tijdsvenster waarin
een vliegtuig mag landen of opstijgen - red.). Er staat zelfs een rij vliegtuigmaatschappijen in de wacht om vanaf onze luchthaven te mogen vliegen." Is de rek er dan uit? „Nee, dat niet. Door de komst van stillere én grotere vliegtuigen kunnen we nog doorgroeien in aantallen reizigers. En dat is ook nodig. De vraag neemt alleen maar toe." Volgens de directeur zit er aan die groei wel een grens. „We hebben ons te houden aan milieu- en geluidsnormen en als goede buur willen we uiteraard ook rekening houden met onze omgeving. Daar staat tegenover dat het voor de toekomst van onze luchthaven én voor de regio wel belangrijk is dat er duidelijkheid komt over onze groeimogelijkheden. Het is aan de politiek om daar het komend jaar een beslissing over te nemen." De ceo gaat nog een bijzondere tijd tegemoet. In februari sluit Eindhoven Airport voor ruim vijf maanden zijn deuren. Dan wordt de start- en landingsbaan
aangepakt. Naast het asfalt krijgt ook het zogeheten ILS een upgrade. Het nieuwe radionavigatiesysteem maakt het straks mogelijk om vliegtuigen ook met mist te laten landen en opstijgen. „Op 19 juli 2027 hopen we onze reizigers weer welkom te heten."
95 jaar Eindhoven Airport Eindhoven Airport is net als veel bedrijven in Eindhoven en omgeving ontstaan vanuit Philips. „Er was een duidelijke behoefte om klanten en medewerkers in en uit te laten vliegen." In de Tweede Wereldoorlog opereerden de Duitsers vanaf vliegveld 'Welschap', gevolgd door de geallieerden. Eindhoven Airport is burger medegebruiker van de Vliegbasis Eindhoven.
Frits magazine -
109
Samen ontwikkelen en bouwen aan een duurzame toekomst Wij feliciteren Stichting Brainport en Brainport Development met het 20-jarig bestaan!
vbgroep.nl
Een uurtje van je tijd Brainport Een plek waar innovatie, technologie en ondernemerschap elkaar versterken. Bedrijven groeien, talent komt van over de hele wereld en de economische cijfers zien er indrukwekkend uit. En toch is er ook een andere kant. We noemen onszelf de slimste regio van de wereld. Tegelijkertijd groeien in onze regio nog altijd ongeveer 6.200 kinderen op in armoede. Dat zijn geen cijfers, dat zijn kinderen. Kinderen die zonder ontbijt naar school komen, nooit op vakantie gaan en voor wie kansen minder vanzelfsprekend zijn dan voor leeftijdsgenoten uit welgestelde gezinnen. Helaas bepaalt de plek waar je wieg heeft gestaan nog te vaak de kansen die je krijgt in het leven. Daar hebben we met elkaar iets aan te doen. In mijn vorige column schreef ik over leiderschap als verantwoordelijkheid. Niet als functie of titel, maar als iets wat van ons allemaal is. Want verantwoordelijkheid nemen hoeft niet groot te zijn.
Daarnaast hebben we Samen Leren in Diversiteit (in partnerschap met ASML). Met meer dan zestig professionals die samen ruim dertig talen spreken, verbinden we kinderen, ouders en scholen. Iedere dag zien we hoe een beetje aandacht en begrip een groot verschil kunnen maken. Lieve mensen, het gaat goed met Brainport. Maar niet met iedereen. Daarom doe ik graag een beroep op jullie. Geef één uur van je week aan iemand die dat goed kan gebruiken. Niet in geld, maar in aandacht. Want stel je eens voor dat juist jij degene bent die voor iemand het verschil maakt. Misschien niet voor de hele wereld, maar wel voor de wereld van dat ene kind.
Zelf geloof ik dat ieder kind iemand nodig heeft die op het juiste moment een duwtje in de rug geeft. Iemand die zegt: ik zie je, ik geloof in je. Ik had zelf het geluk dat zo iemand op mijn pad kwam. Mijn voormalige schooldirecteur, wijlen Lou Bakker, zag mogelijkheden in mij die ik zelf nog niet zag. Dankzij zijn vertrouwen durfde ik stappen te zetten waarvan ik nooit had gedacht dat ik ze zou zetten. Dat gun ik ieder kind. Daarom ben ik zo dankbaar dat ik samen met geweldige mensen twee programma's heb mogen helpen vormgeven. Het eerste is SpotOn040. Een maatjesproject waarbij volwassenen gekoppeld worden aan een kind. Een jaar lang trekken zij samen op. Soms help je met een spreekbeurt, soms met huiswerk en soms ben je gewoon aanwezig als luisterend oor. Het kind heeft de regie en wij volgen. En weet je wat zo mooi is? Ook jij kunt maatje worden. Het kost niets, behalve wat tijd.
Najat Toub Verbinder met lef, gedreven door kansengelijkheid
Frits magazine -
111
Samenwerking Catharina Ziekenhuis in regio
Betekenisvolle medische techniek in Brainport FLOOR FASEN
112 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
Gezondheid zit al decennialang in het DNA van Brainport Eindhoven. Nog vóór de regio internationaal doorbrak in halfgeleiders en deep tech, was er al een sterke basis in medische technologie. Deze wereldwijde topregio dankt haar positie aan de zogenoemde ‘triple helix’-samenwerking tussen bedrijven, overheid en kennisinstellingen, waarin onderzoek, beleid en markt elkaar versterken. TEKST: FRANK VAN DER LINDEN | FOTO'S: SANDER VERMEER/DCI MEDIA
J
uist in de zorg, waar uitdagingen complex en vakgebied overstijgend zijn, is die samenwerking geen luxe maar noodzaak. Een sprekend voorbeeld is het Eindhoven MedTech Innovation Center (e/MTIC), een structurele samenwerking tussen het Catharina Ziekenhuis, Philips, de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), Máxima MC en Kempenhaeghe.
Voordelen voor patiënten en ziekenhuis Noortje Bax, sinds 2025 samen met Beatrijs van der Hout voorzitter van e/MTIC, brengt daarbij een sterke inhoudelijke achtergrond mee. Vanuit haar werk bij TU/e en eerder onderzoek naar hart- en vaatziekten, onder meer met het Catharina Ziekenhuis, kent zij de kracht van deze samenwerking uit eerste hand. Volgens haar kan technologie nergens zoveel betekenen als in de zorg, maar tegelijkertijd is impact maken behoorlijk complex. „Juist door verschillende expertises te bundelen, kunnen klinische vragen sneller en
Frits magazine -
113
BRANDED CONTENT
‘Ik vind techniek en het menselijk lichaam superboeiend’ effectiever worden vertaald naar technische oplossingen die aansluiten bij de praktijk. Deze nauwe samenwerking tussen wetenschap, kliniek en industrie is kenmerkend voor e/MTIC en versnelt de toepassing van innovaties in de praktijk. Patiënten krijgen daardoor sneller nauwkeurige diagnoses en gerichte behandelingen, terwijl zorgverleners profiteren van betere hulpmiddelen en meer steun bij besluitvorming.” Een mooi voorbeeld van de e/MTIC-aanpak is het promotieonderzoek van Floor Fasen. Vanuit een klinische vraag in het Catharina Ziekenhuis werkte zij samen met onderzoekers van de TU/e en engineers van Philips aan een techniek om de aorta van binnenuit beter in beeld te brengen. „Ik onderzocht dat met een klein slangetje met echokop, vergelijkbaar met een zwangerschapsecho”, legt ze uit. „Daarmee meet je de wanddikte, cruciaal bij een verwijd bloedvat (aneurysma), omdat een scheuring levensbedreigend kan zijn. De groepsmetingen leveren data op, waarmee artsen beter kunnen inschatten of een operatie nodig is.” Hoe kwam dit onderzoek op haar pad? „Ik kende e/MTIC al via mijn master afstudeerproject Elektrotechniek. Ik werd gewezen op een vacature bij Biomedische Technologie op de TU/e, waarna ik solliciteerde. Er was meteen een klik en ik werd al snel aangenomen.” Richard Lopata, hoogleraar bij de TU/e, was een van haar begeleiders. De andere waren Marc van Sambeek, vaatchirurg bij Catharina Ziekenhuis en hoogleraar aan de TU/e, en Arjen van der Horst, Principal R&D Engineer bij Philips. Was dat niet lastig schakelen, met zoveel mentoren? Floor: „Juist die afwisseling was interessant. Ik werkte vanuit de TU/e, had op maandag overleg, was dinsdag bij Philips en deed daarnaast metingen bij het Catharina.
Prestatie van formaat Een promotietraject duurt normaal vier jaar, maar bij Floor liep het anders. „Ik heb er totaal zes en een half jaar over gedaan. Door corona en de komst van mijn twee kinderen liep mijn promotietraject flink vertraging op. Gelukkig was medio 2022 corona voorbij en
114 - Frits magazine
heb ik uiteindelijk 28 metingen kunnen doen bij het Catharina Ziekenhuis. Die voerde ik uit bij patiënten die al een invasieve aortaoperatie ondergingen.” De planning en opzet van het onderzoek waren dan ook de grootste uitdagingen voor Floor. „Ik ben vooral technisch opgeleid, dus ik moest me verdiepen in de klinische praktijk. Hoe werkt de bloedsomloop, hoe werkt een OK, hoe gebruik je apparatuur? Want mijn metingen moesten immers plaatsvinden tijdens operaties die al uitgevoerd werden door dokter Van Sambeek. Dit verliep gelukkig soepel.” Was het vinden van deelnemers dan niet lastig? Floor: „Dat vond ik wel meevallen. Mensen zeiden meestal direct ja of nee. Het benaderen van die patiënten was heel leerzaam. Dit soort kennis deelden we met elkaar in het TU/e-onderzoeksteam van Richard Lopata. Die samenwerking was erg waardevol.”
Bruggen bouwen tussen techniek en kliniek Volgens Noortje Bax gaat het binnen e/MTIC niet alleen om een netwerk waarin partijen op basis van gelijkwaardigheid en vertrouwen samenwerken aan technologische innovatie. „Het draait óók om het laten functioneren van het totale systeem. Het zorgsysteem zó inrichten dat technologie daadwerkelijk waarde toevoegt en verankerd wordt in de praktijk. Cruciaal is het bouwen van bruggen tussen techniek en kliniek, zodat innovaties niet alleen worden ontwikkeld, maar ook naadloos aansluiten bij de behoeften van zorgverleners en patiënten!”
Start carrière bij Kempenhaeghe Floor wist al vroeg dat ze iets met techniek wilde gaan doen. Floor: „Vanuit mijn geboorteplaats Steensel ben ik verhuisd naar Veldhoven. Daar ging ik naar het Sondervick College. In mijn vakkenpakket zat zowel wiskunde als biologie. Ik vind namelijk techniek en het menselijk lichaam superboeiend. Op zoek naar een vervolgstudie kwam ik met mijn moeder op de open dag van de TU/e. Daar zag zij de stand van de studie Psychology & Technology en zei direct dat dit wat voor mij was. Dat voelde zij toen al goed aan! Ik ben blijkbaar altijd op zoek geweest naar de link tus-
BRANDED CONTENT
‘Een brug slaan tussen techniek, kliniek én onderzoek’ sen die twee. Daarom koos ik voor die hele technische master van Elektrotechniek, maar vooral ook omdat zij een richting hadden met klinische toepassingen.” Floor heeft dus zowel een technische achtergrond als klinische ervaring opgedaan tijdens haar promotieonderzoek. Wat heeft nu haar voorkeur? „Tijdens mijn studie ontdekte ik dat mijn voorkeur precies daartussen ligt. Een brug slaan tussen techniek, kliniek én onderzoek. Het mooie is dat dit laatste, onderzoek, juist vaak het bruggetje vormt.” Floor is per 1 maart in dienst getreden bij Kempenhaeghe als projectleider clinical data hub. Bij dit expertisecentrum voor epilepsie, slaapgeneeskunde en leerstoornissen in Heeze ligt haar rol in lijn met haar promotieonderzoek. Floor: „Zo zou je het wel kunnen zeggen. Wij werken aan het ontsluiten van patiëntdata, zodat we meer leren over patiënten en betere zorg kunnen leveren. Leuk dat ik opnieuw samenwerk met onderzoekers van de TU/e, maar we leveren die data aan veel meer instellingen, zoals het Maastricht UMC.” Er zijn natuurlijk ook verschillen met haar onderzoek in het Catharina Ziekenhuis. Floor: „Klopt. Kempenhaeghe is relatief klein, omdat we veel minder afdelingen hebben en ons maar op drie expertisegebieden richten. Wat mij aanspreekt is dat ik mijn eigen rol heb, maar ook kan meedenken over veel andere zaken. Bovendien kan ik via e/MTIC nu zelf studenten enthousiast maken over het vak en de mogelijkheden binnen deze regio. Vooral door veel en goed met elkaar samen te werken.”
Frits magazine -
115
BRANDED CONTENT
Wisseling in bestuur hockeyclub Oranje-Rood
‘Ik kreeg er juist energie door’ Wanneer in september het nieuwe seizoen van de Eindhovense hockeyclub Oranje-Rood opgestart wordt, zal Pieter Janssen (59) daar niet bij zijn. De geboren en getogen Eindhovenaar neemt afscheid als voorzitter van de grootste sportclub in Zuid-Nederland. TEKST: FRANK VONKEN | FOTO'S: SANDER VERMEER/DCI MEDIA
Het is elke september erg druk bij de club”, zegt Pieter. „Maar ik zal er deze keer niet bij zijn. Ik ga op vakantie met mijn vrouw Jeanine. Dat wordt een punt in het proces van loslaten.” We spreken Pieter voor zijn officiële afscheid, en wel op Bevrijdingsdag in het clubhuis van HC Oranje-Rood aan de Charles Roelslaan. In de aanpalende bestuurskamer is het een drukte van belang. Aan de vooravond van de play-offs in de Tulp Hoofdklasse moeten er extra zaken geregeld worden. Want het eerste mannenteam van Oranje-Rood heeft zich glansrijk geplaatst voor de play-offs. De ploeg van hoofdcoach Ageeth Boomgaardt eindigde namelijk bovenaan in de reguliere competitie.
Willem-Alexander „We hebben in de play-offs plek voor vierduizend toeschouwers”, aldus Pieter, die over Oranje-Rood praat of het zijn tweede familie betreft. „Dat zijn meer mensen dan er naar de reguliere competitiewedstrijden komen kijken. Er moest dus een extra tribune geregeld worden. De grote hoofdtribune is tijdens reguliere competitiewedstrijden ook vol, maar play-offs zijn natuurlijk speciaal.” 116 - Frits magazine
BIRGIT SLAATS
PIETER JANSSEN
ISABELLE VAN DER ZIJDEN
Frits magazine -
117
‘We hebben er veel zin in’ De opvolgers van Pieter Janssen als voorzitter van HC Oranje-Rood zijn Isabelle van der Zijden (47) en Birgit Slaats (54). Isabelle neemt de vereniging voor haar rekening, Birgit gaat zich bemoeien met de Exploitatie BV en de Stichting Tophockey & Businessclub. Beiden krijgen dus eigen taken, maar ze zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het reilen en zeilen binnen de club. De keuze voor het duoschap werd ingegeven door de omvang en breedte van HC Oranje-Rood. Isabelle is afgestudeerd in het strafrecht. Ze werkt bij de gemeente Eindhoven. „Ik ben bestuurlijk adviseur veiligheid”, zegt ze. „Ik werk dicht tegen het gemeentebestuur aan en dan vooral dicht tegen de burgemeester aan. Ik adviseer in complexe veiligheidsvraagstukken, en ik bereid bestuurlijke overleggen voor.”
gaan doen, zag ik het meteen zitten. Het gaf me een zekere rust. Je weet ook, wat je aan elkaar hebt.” „En we zijn niet bang om ons te laten zien”, zegt Birgit. „Het zal niet gebeuren dat één van ons achter de schermen werkt, terwijl de ander lintjes doorknipt. We zijn allebei aanpakkers en we hebben dezelfde clubvisie. We denken dat de combinatie van ons tweeën goed kan gaan werken. Isabelle is gekaderd en wat behoedzamer, ik ben iets impulsiever en directer. We vullen elkaar aan.” „Één van de speerpunten van de club is een veilig sportklimaat”, aldus Isabelle. „Iedereen moet zich op zijn of haar gemak voelen bij onze club. Wij vinden dat ontzettend belangrijk. Op de momenten dat je je niet op je gemak voelt, moet je natuurlijk bij iemand terechtkunnen.”
Birgit is opgeleid in assurantiemanagement. Na haar studie kwam ze terecht in het verzekeringsbedrijf van haar vader. Zij en Isabelle hebben bij Oranje-Rood een clubverleden als speler én bestuurder. Birgit hockeyde ruim twintig jaar voor toenmalig Oranje Zwart, en ze was onder andere bestuurslid jeugd van Oranje-Rood. Isabelle bekleedde tijdens het voorzitterschap van Pieter eerst de functie van portefeuillehouder senioren, daarna die van secretaris.
„Een veilig sportklimaat is overigens een ander soort veiligheid dan die, waarmee ik bij de gemeente bezig ben. Maar misschien kan mijn expertise op veiligheidsgebied toch ook van nut zijn voor de club.”
Ze hockeyt nog steeds. „Op donderdagavond in DamesDoordeWeeks 4”, zegt Isabelle. „Ik ken Birgit al jaren. Toen haar naam viel, om dit samen met mij te
„Maar we hebben er zin in”, besluit Birgit. „We willen erg graag aan de slag. Waarom? Omdat we van de club houden.”
118 - Frits magazine
De nieuwe voorzitters vinden hun rol binnen OranjeRood uitdagend. „We praten hier niet over een kleine club, hè”, zegt Isabelle. „Dat we de grootste sportclub van Zuid-Nederland zijn, vatten we niet licht op.”
BRANDED CONTENT
‘Maar we hebben er zin in’, besluit Birgit. ‘We willen erg graag aan de slag. Waarom? Omdat we van de club houden’
Pieters tweede familie bestaat uit 2.700 leden, onder wie 1.600 jeugdleden. Een dergelijk grote familie vereist veel aandacht. „Ja, je moet goed voor de mensen zorgen”, beaamt hij. „Je wordt voorzitter omdat je het alle clubleden, vrijwilligers en sponsors naar de zin wil maken. Je staat er niet steeds bij stil, maar de leden voelen zich ontzettend betrokken bij Oranje-Rood. We merkten dat met name in de coronatijd. We werden platgebeld: Wanneer mogen we weer naar de club komen? Corona was een levensgrote uitdaging”, vervolgt de scheidend voorzitter. „Het komt als een orkaan op de club af, je wordt zwaar op de proef gesteld. Hoe houd je in die storm het schip overeind, hoe houd je de mensen aan boord?”
op tijd af. En er lag een mooi nieuw hoofdveld. Mijn rol in dat traject? Je kijkt, samen met anderen, naar hoe je het beste van twee clubs aaneen kunt smeden. En dat doe je met respect voor de twee culturen. Iedereen moet zich thuisvoelen op de nieuwe club. Ik heb daarmee heel bewust rekening gehouden. Ook, wat de bestuurlijke bezetting betreft, ben je er op die manier mee bezig. Ik vind dat daarin een balans moet zijn tussen leden met een Oranje Zwart-achtergrond en leden met een EMHC-verleden. Je moet nooit vergeten dat het in de eerste plaats om mensen gaat.”
Trouw
Crisismanagement en continuïteit vormen zijn vak, Pieter heeft samen met zijn vrouw een consultancybedrijf. „Dat was ook in coronatijd handig”, zegt hij. „Maar het lukt nooit in je eentje dat schip door die storm te loodsen. Bestuur, commissies en veel vrijwilligers hebben het samen gered door slim en keihard te werken. Er zijn nauwelijks leden vertrokken, en dat geeft voldoening. In Eindhoven krijg je dingen voor elkaar. Dat kenmerkt zowel de stad als onze club. We ontvingen tijdens corona zelfs uit onverwachte hoek steun. Zo kwam Koning Willem-Alexander destijds een kijkje nemen bij ons. Hij toonde zich zeer geïnteresseerd in het wel en wee van de club. We spraken wat later een tweede keer met de koning, maar dan online. Ja, daar ben ik trots op.”
Het voorzitterschap bij Oranje-Rood is vrijwilligerswerk. „Maar je moet het niet gaan doen, wanneer je het als een statusbaantje ziet”, zegt Pieter, van wie zoon en dochter hockeyen bij respectievelijk HC Amsterdam en Kampong in Utrecht. „Je staat constant aan, en je kunt niet uitchecken. Je bent 24 uur per etmaal bestuurlijk verantwoordelijk. Er is altijd reuring op de club, en veel gebeurt daar overdag. De voorzitter van een zo 'n grote club moet snel tijd vrij kunnen maken. Ik kan dat omdat ik zelfstandige ben. Hoewel je het iedereen naar de zin probeert te maken, moet je weleens nee zeggen. Ik luister naar iedereen, maar het belang van de club staat immer voorop. Je kunt niet hier of daar een voordeeltje geven aan het individu. Dat zou ik niet uit kunnen leggen. Niet aan de leden, maar ook niet aan mezelf.”
Respect
Trots en dankbaar
HC Oranje-Rood bestaat uit drie entiteiten: de vereniging, de Exploitatie BV en de Stichting Tophockey & Businessclub. Pieter is sinds 2019 voorzitter van deze drie entiteiten. Behalve dat dit een grote verantwoordelijkheid is, brengt de combinatie een hoop werk met zich mee. „Maar ik heb het nooit als een last ervaren. Ik kreeg er juist energie door. Beschouw je het als een last, dan zit je niet op de goede plek.”
Pieter neemt als erevoorzitter afscheid, maar hij blijft betrokken bij de hockeyclub. „Als fan en sponsor”, zegt hij. „Het waren prachtige jaren, waarop ik later met trots en dankbaarheid zal terugkijken. Maar het duurt nog wel even tot de verantwoordelijkheid uit mijn lijf is.”
Pieter was vanaf eind 2015 als vicevoorzitter betrokken bij de fusie tussen Oranje Zwart en EMHC, waaruit Oranje-Rood ontstond. „We gingen 1 juli 2016 open”, zegt hij. „Het nieuwe stadion en het clubhuis waren
Zijn opvolgers Isabelle van der Zijden en Birgit Slaats gaan een duovoorzitterschap aan. „Ze kennen Oranje-Rood door en door”, aldus Pieter. „En ik heb het volste vertrouwen in beiden. Nou wil ik straks absoluut niet in de weg lopen, maar ze mogen me altijd om raad vragen.”
BRANDED CONTENT
Brabantse mentaliteit stuwt innovatie
DAF: high tech op wielen, geworteld in Eindhoven Eindhoven en DAF zijn al een kleine eeuw nauw met elkaar verbonden. Het is een succesformule. De kracht van de onderneming ligt in de Brabantse wortels van de organisatie, betoogt Jeroen van den Oetelaar, DAF Trucks’ Chief Engineer en lid van de Raad van Bestuur. „Met onze nuchterheid ontwikkelen we de beste trucks en diensten ter wereld – en maken we die continu slimmer.” TEKST & FOTO'S: DAF NV
D
e geschiedenis van DAF begint op 1 april 1928, als Hub van Doorne een kleine werkplaats opent in de Tongelresestraat in Eindhoven. Kort daarna versterkt broer Wim de gelederen. Samen vormen Hub en Wim een even complementair als succesvol duo: Hub als technicus met focus op innovatie en kwaliteit, Wim als ondernemer met gevoel voor de markt en commerciële kansen. Die combinatie legt de basis voor een bewezen aanpak die DAF nog altijd kenmerkt: het ontwikkelen en produceren van dagelijks toepasbare, vooruitstrevende oplossingen. De bescheiden werkplaats is uitgegroeid tot de wereldwijd opererende truckfabrikant DAF Trucks. Van één ambitieuze jongeman naar een onderneming waar alleen al in Eindhoven duizenden mensen werken. Wat er
120 - Frits magazine
ook veranderd is, die oorspronkelijke mentaliteit bleef behouden. Jeroen van den Oetelaar: „De Van Doornes keken vooruit, maar bleven altijd nuchter. Dat zie je nog steeds terug in de organisatie. Innovatie? Zeker! Maar alleen als het werkt én waarde toevoegt. We willen dat onze trucks zich in de praktijk onderscheiden. Of we daarin slagen? Alleen al in de afgelopen vijf jaar ontvingen we driemaal de prestigieuze titel International Truck of the Year. Dat doet geen merk ons na.”
Werken aan morgen
DAF mag dan worden gerekend tot de maakindustrie, de onderneming profileert zich nadrukkelijk als een ambitieus en vooraanstaand hightechbedrijf. Het is niet voor niets één van Nederlands grootste investeerders in research & development. Alleen al in Eindhoven werken
zo’n duizend engineers aan de technologieën van morgen. Van elektrisch en autonoom rijden tot de ontwikkeling van slimme software en geavanceerde voertuigveiligheidssystemen. Binnen moederbedrijf PACCAR vervult DAF bovendien een sleutelrol in de ontwikkeling van aandrijflijnen. „We waren in 2018 de eerste Europese truckproducent die met elektrische trucks op de markt kwam. Hoewel de vraag naar ‘zero emission’-transport langzaam maar zeker toeneemt, is de verbrandingsmotor de komende jaren echter nog altijd king in het wegtransport. De transportsector worstelt met onder meer netcongestie, een tekort aan laadpunten én regelgeving. En dus werken we ook dag en nacht aan nog zuinigere en nog schonere motoren. DAF loopt traditioneel voorop bij de ontwikkeling van nieuwe aan-
DAF XF ELECTRIC
Frits magazine - 121
'Intelligente technologie helpt om de efficiëntie te verhogen en de veiligheid te vergroten’ drijflijnen”, weet Van den Oetelaar. „De generatie van morgen draait vandaag al op de testbank. We willen de wereld schoner doorgeven aan zij die na ons komen.”
Grenzen verleggen
De ontwikkeling van een vrachtwagen is ongekend uitdagend geworden. „Meer dan wellicht welke industrie ook, worden truckfabrikanten momenteel uitgedaagd om de grenzen van de technologie telkens weer op te rekken. Niet alleen zijn de regels die Brussel ons oplegt op het vlak van uitstoot op zijn minst ‘ronduit uitdagend’ te noemen. Ook zie je dat het maatschappelijke debat over duurzaamheid leidt tot torenhoge ambities. Zowel bij lokale en nationale bestuurders als bij afnemers van transport, als bijvoorbeeld grote winkelketens.”
Vliegtuig
Met ‘eenvoudige’ oplossingen kunnen de scherpe duurzaamheidstargets al lang niet meer worden gerealiseerd. Een truck is een com-
122 - Frits magazine
plex transportmiddel geworden. „Wie denkt dat een vrachtwagen ‘vooral groot’ is, vergist zich: met honderden sensoren, actuatoren en radar- en camerasystemen zit een DAF truck anno 2026 qua systeemcomplexiteit dichter bij een vliegtuig dan bij een personenauto”, stelt Van den Oetelaar vast. „Het is een ‘system of systems’ dat continu veel data verwerkt en systemen aanstuurt. Alles om goederen – van een pak melk tot je spijkerbroek, en zelfs de FRITS – zo efficiënt, schoon en goedkoop mogelijk bij de consument te brengen. De uitdaging zit niet alleen in de techniek zelf, maar vooral ook in het naadloos integreren en laten samenwerken van die data-gestuurde componenten. En dat moet allemaal in een uitgekiende verpakking. Want ondanks zijn vorm, is de cabine zeer aerodynamisch, willen we hem er goed uit laten zien en moet ‘ie de chauffeur ook nog eens een optimale werkplek bieden waarin deze kan werken, ontspannen en slapen.”
Groeiend aantal patenten
Moderne trucks zijn uitgerust met geavanceerde rijhulpsystemen die de chauffeur ondersteunen in het dagelijkse werk. Denk aan bijvoorbeeld truck- en omgevingsafhankelijke ‘predictive’ cruise control, automatische noodremsystemen, rijstrookassistentie en dodehoekdetectie. „Het vak van chauffeur blijft mensenwerk in een steeds drukker verkeersbeeld”, benadrukt Van den Oetelaar. „Intelligente technologie helpt om de efficiëntie te verhogen en de veiligheid te vergroten.” Die combinatie van mens en systeem vormt de basis van veel ontwikkelwerk – en leidt ook tot een groeiend aantal patenten. Zoals één die van de DAF-cabine met afstand de veiligste maakt op de markt. „Ons systeem vergroot de kans aanzienlijk dat een chauffeur na een kop-staart-botsing ongedeerd weer uitstapt.”
Verbinding
Digitalisering versnelt de ontwikkeling van vrachtwagens verder. Trucks zijn steeds vaker onderdeel van een breder netwerk, waarin data een centrale rol spelen. Via PACCAR Connect worden voertuigen verbonden met
BRANDED CONTENT
klanten, dealers en de fabrikant. Dat levert klanten inzicht op in prestaties, optimale inzet en gebruik. „Trucks kunnen nu ook hun eigenaar waarschuwen als bijvoorbeeld preventief onderhoud nodig is”, zegt Van den Oetelaar. „Dat helpt de beschikbaarheid van het voertuig het maximaliseren en de kosten te verlagen.” Software en data worden daarmee steeds belangrijker. Met over-the-air updates – ‘Remote Updates’ – kunnen voertuigen op afstand worden geoptimaliseerd. Waar vroeger een bezoek aan de werkplaats nodig was, kan dat nu digitaal. „We blijven de truck doorontwikkelen, ook nadat hij geleverd is”, aldus Van den Oetelaar. „Dat maakt het product flexibeler en nog meer toekomstbestendig.”
Autonoom
Autonoom rijden staat eveneens op de agenda, al ziet DAF dat als een geleidelijke ontwikkeling. „We kijken momenteel vooral naar toepassingen in gecontroleerde omgevingen”, zegt Van den Oetelaar. Denk aan logistieke corridors of afgebakende terreinen zoals terminals in de Rotterdamse havens, waar automatisering direct waarde toevoegt. Terwijl de truck
autonoom een container lost en laadt – en zelfs geautomatiseerd oplaadt, kan de chauffeur bijvoorbeeld zijn verplichte rusttijd pakken. Volledig autonoom rijden op grote schaal is nog geen realiteit, maar de eerste stappen worden zeer zeker gezet.”
Samenwerking
DAF werkt bij het verfijnen van innovaties intensief samen met universiteiten zoals die van Eindhoven, Leuven en Aken. Maar het laat zich ook uitdagen door wereldwijd gerenommeerde onderzoeksinstituten als TNO en Fraunhofer. „We delen kennis, werken intensief samen en leren van elkaar”, zegt Van den Oetelaar. „Dat is niet alleen ontzettend motiverend, maar het versnelt bovendien de ontwikkeling van de technologie van de toekomst.”
Brabants geworteld
De regio Eindhoven biedt daarvoor een vruchtbare omgeving, met een sterke concentratie van high tech bedrijven, kennisinstituten en lokale toeleveranciers. DAF blijft daarmee een écht Brabants-geworteld bedrijf. Veel medewerkers komen uit de
regio en zwaaien veelal pas af als ze met pensioen gaan. „Die betrokkenheid is zichtbaar op de werkvloer. We hebben hier allemaal een ‘DAF Hart’, zoals ik dat noem. De lijnen zijn kort en de mentaliteit is er een van de handen uit de mouwen, de schouders eronder”, aldus Van den Oetelaar. „Dat stuwt innovatie. Beslissingen worden snel maar doordacht genomen, ideeën krijgen ruimte.”
Logisch vervolg
De komende jaren blijven in het teken staan van de verdere verandering in de transportsector. Duurzaamheid, digitalisering en schaarste aan arbeidskrachten vragen doorlopend om nieuwe oplossingen. Voor DAF is dat geen breuk met het verleden, maar een logisch vervolg. „We blijven doen waar we goed in zijn”, belooft Van den Oetelaar beslist. „Doorontwikkelen, stap voor stap. In de voetsporen van Wim en Hub. De klant voorop. We bouwen nog altijd praktische producten – alleen maken we ze elke dag een stukje slimmer. Developed and made in Eindhoven! Ik ben er trots op.”
Frits magazine - 123
REPORTAGE
Verbinders Bert-Jan Woertman en Bart Brouwers geven Brainport een podium
Jaarlijkse Gerard & Anton Awards:
Stimulans voor tien veelbelovende startups Elk jaar ontvangen tien veelbelovende startups uit de Brainportregio de Gerard & Anton Award. Op 2 juli 2026 staat de twaalfde editie van deze prijsuitreiking op het programma. Wat begint als een eenvoudig idee, groeit uit tot een krachtig platform dat ondernemers, investeerders, studenten en ervaren experts samenbrengt. Bert-Jan Woertman en Bart Brouwers zijn de initiatiefnemers van de jaarlijkse prijs. Samen met een team van vrijwilligers zet het tweetal zich al twaalf jaar in om het verhaal van Brainport Eindhoven zichtbaar te maken en ontmoetingen te creëren waaruit nieuwe ideeën, samenwerkingen en bedrijven ontstaan. Tijd om kennis te maken met twee bevlogen verbinders. TEKST: ANDRÉ DRIESSEN | FOTO: RENÉ MANDERS/DCI MEDIA
V
eel buitenstaanders vereenzelvigen de Brainportregio met bedrijven als ASML, Philips en NXP. Wat veel mensen niet weten, is dat onder deze zichtbare multinationals een bruisend ecosysteem van startups en scale-ups schuilgaat. Stuk voor stuk innovatieve ondernemers die werken aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken rond gezondheid, energie, fotonica en halfgeleiders.
Deel van groter geheel Uitgerekend deze dynamiek vormt twaalf jaar geleden de voedingsbodem voor de Gerard & Anton Awards. „De Awards zijn uitgegroeid tot een begrip binnen het Nederlandse startup-ecosysteem”, vertelt Bert-Jan Woertman trots. „Van de 110 eerdere winnaars zijn er nog altijd 97 actief. Samen heb-
124 - Frits magazine
ben zij ruim drie miljard euro aan investeringen opgehaald en duizenden banen gecreëerd.” Bart Brouwers knikt instemmend. „Het gaat er niet alleen om dat we die verhalen vertellen”, haakt hij in op wat Bert-Jan vertelt. „Het is ook belangrijk dat die verhalen bij de juiste mensen terechtkomen.”
Verbinden als rode draad Bert-Jan Woertman (55) begint zijn loopbaan als psycholoog bij Philips Research, in de tijd dat de High Tech Campus nog een afgesloten terrein is. Van de High Tech Campus tot het Mikrocentrum en van HighTechXL tot Student Base: Bert-Jan brengt al jaren mensen, organisaties en ideeën bij elkaar om nieuwe initiatieven en ecosystemen te helpen ontstaan. In de loop der jaren veranderen zijn functies, maar zijn overtuiging blijft hetzelfde. In alles wat hij onderneemt speelt verbinding
REPORTAGE
BERT-JAN WOERTMAN (L) EN BART BROUWERS
Frits magazine -
125
REPORTAGE
̒ Uitwisseling van ervaringen tussen jong en oud is goud waard’ een cruciale rol. „Dingen krijgen pas waarde in relatie tot elkaar”, vervolgt hij zijn verhaal. „Dat geldt voor mensen, bedrijven en ideeën. Innovatie ontstaat zelden in afzondering. Als je samen over ideeën praat, ontstaat er automatisch een beter idee. Het geeft energie om die kruisbestuiving te faciliteren en te stimuleren.”
Kracht van rafelranden Bart Brouwers (65) bewandelt in zijn carrière een ander pad. De historicus rolt tijdens zijn studie de journalistiek in en ontwikkelt zich tot een pionier op het gebied van online media. Vandaag de dag is hij hoogleraar Journalistiek in Groningen, bestuurder van Studio040 en medeoprichter van Media52 en innovatieplatform IO+. Zijn fascinatie ligt bij plekken waar nog niet alles vastligt, de zogenoemde rafelranden van de samenleving. „Overal waar het nog niet perfect is, voel ik me thuis”, stelt hij lachend vast. „Zo vond ik het opvallend dat de media achterbleven bij de ontwikkeling van Eindhoven als innovatieve regio. Ik zag het als mijn drive om te vertellen over de volwassen technologieen innovatieregio die Eindhoven geworden is. Die missie heb ik nog steeds. Natuurlijk zijn er problemen in de wereld, maar er zijn ook mensen die werken aan oplossingen. Dat verhaal wil ik graag delen.”
Ontmoeting buiten gebaande paden De paden van Bert-Jan en Bart kruisen elkaar tijdens een bijeenkomst waar journalisten en mensen uit de technologiesector elkaar ontmoetten. „We waren er allebei van overtuigd dat de innovatieve kracht van Brainport meer aandacht verdiende”, herinnert BertJan zich nog goed. „De rest van de wereld weet nauwelijks wat er in de slimste regio van Nederland gebeurt.” Bart zet Media52 en innovatieplatform IO+ in om ruchtbaarheid te geven aan de innovatieve ontwikkelingen in de regio. Bijna moet hij de stekker eruit trekken, omdat er te weinig leden zijn. „Gelukkig besluit de High Tech Campus ons initiatief te steunen”, blikt hij terug. „Daarna volgen Philips, ASML, de TU/e en diverse innovatiehubs. Mooi dat ze stuk voor stuk inzien hoe belangrijk onafhankelijke journalistiek is om beter zichtbaar te zijn.”
„Ik kreeg spontaan het idee om tien opvallende Eindhovense startups te selecteren en die in de spotlights te zetten”, geeft hij tekst en uitleg. „Eerst was er alleen een publicatie in FRITS, later groeide de behoefte aan een blijvende herinnering. Daarom besloot ik contact op te nemen met de Philips-familie om de prijzen te vernoemen naar Gerard en Anton Philips. Sindsdien draagt het initiatief deze naam en behoort Philips tot de trouwe sponsoren en bezoekers van de uitreiking.”
Ontmoetingen als motor innovatie Sinds vorig jaar zijn alle activiteiten van Bert-Jan en Bart ondergebracht in de Gerard & Anton Foundation, die wordt ondersteund door de gemeente Eindhoven en achttien partners uit het ecosysteem. Bert-Jan en Bart organiseren elke eerste woensdag van de maand Demo’s, Pitches & Drinks (DPD’s) op hotspots in de Brainportregio. Denk hierbij aan locaties op de High Tech Campus, de TU/e of Strijp-S. „Iedereen krijgt drie minuten het podium om zijn startup te presenteren, een probleem te delen of een samenwerking te zoeken”, licht Bart toe. „Drie minuten is net lang genoeg om je verhaal te vertellen.” De DPD’s zijn laagdrempelige bijeenkomsten waar studenten, startups, ervaren ondernemers en gepensioneerde Philips-specialisten elkaar ontmoeten. „Die uitwisseling van ervaringen tussen jong en oud is goud waard”, stelt Bert-Jan vast. „We zien onszelf als aanjagers van zulke ontmoetingen.”
Bits & Bites Bert-Jan en Bart benadrukken allebei dat een informele sfeer belangrijk is om tot een goede uitwisseling van ideeën te komen. Als voorbeeld noemt Bert-Jan het evenement Bits & Bites dat twee keer per jaar op het programma staat. „Een ondernemer krijgt de opdracht om thuis voor andere founders te koken”, legt hij het concept uit. „De eerste editie vond op een mooie zomeravond plaats bij mij in de achtertuin. Gewoon op z’n Eindhovens, met een spijkerbroek aan en een pan spaghetti bolognese op tafel. Op zo’n moment heb je niet in de gaten dat dit gezelschap gezamenlijk bijna een miljard euro aan investeringen vertegenwoordigt. Tegelijkertijd zorgt die kleinschalige, informele setting voor mooie gesprekken en nieuwe verbindingen.”
Blijvende herinnering De oprichting van de Gerard & Anton Awards komt verrassend eenvoudig tot stand. Bert-Jan stuit toevallig op een Amerikaanse lijst met Startups to Watch en denkt: dat kunnen wij hier ook en misschien wel beter.
126 - Frits magazine
Fouders Dinner Samen met Philips organiseren Bert-Jan en Bart ook het Founders Dinner: een exclusieve jaarlijkse bijeenkomst in de Philips Lounge van het PSV-
REPORTAGE
stadion. „Ongeveer 120 voormalige winnaars van de Gerard & Anton Awards, investeerders en belangrijke partners uit het ecosysteem zitten samen aan tafel”, vertelt Bart enthousiast. „Het diner staat in het teken van lokale innovatie met wereldwijde impact én stimuleert waardevolle ontmoetingen en nieuwe verbindingen tussen ondernemers.”
Scouts langs de zijlijn De selectie van de winnaars van de Gerard & Anton Awards verloopt anders dan gebruikelijk. Bert-Jan en Bart hanteren geen dikke aanvraagformulieren of uitgebreide pitchdecks, maar maken gebruik van juryleden die zelf midden in het ecosysteem staan. „We lopen in hetzelfde systeem rond”, verantwoordt Bart deze keuze. „We krijgen uit eerste lijn te horen wie we als startup in de gaten moeten houden. Deze aanpak werkt. Zelfs buitenlandse investeerders weten ons inmiddels te vinden voor tips en introducties.” De lijst van potentiële kandidaten voor de Gerard & Anton Awards groeit elk jaar. In het begin dacht Bert-Jan nog er onvoldoende startups waren. „Nu hebben we een longlist met zestig genomineerden”, stelt hij tot slot vast. „We onderschatten nog steeds hoeveel bijzondere bedrijven hier zitten. Ons werk is dus nog lang niet af.”
Frits magazine -
127
D e G e r a r d & A n to n A w a r d s z i j n m e d e m o g e l i j k g e m a a k t d o o r :
De laatste gast Hij komt altijd laat binnen. Niet een beetje laat, maar echt op het moment dat de keuken bijna dicht is en de stoelen hier en daar al half op tafel staan. Alsof hij precies aanvoelt wanneer iedereen eigenlijk klaar is met de avond en hij dan besluit dat het zijn moment is om binnen te stappen. Zonder schroom loopt hij naar binnen, gaat zitten en bestelt nog rustig een driegangenmenu, om er daarna ook nog achteraan te gooien of de kok misschien 'nog iets speciaals' voor hem heeft. Niet vragend, eerder alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Je ziet de irritatie soms door de bediening trekken, want hij strijkt tegen alles in wat mensen sociaal normaal vinden. Alleen doet hij dat niet bewust gemeen. Dat is het gekke eraan. Hij lijkt het ongemak dat hij veroorzaakt gewoon niet te zien. En toch denk ik dat er onder dat gedrag iets anders zit dan onbeschoftheid. Alsof hij voortdurend wil testen of er nog plek voor hem gemaakt wordt, of iemand nog moeite voor hem wil doen. Misschien
omdat hij in de rest van zijn leven het gevoel heeft dat hij nergens echt meer verwacht wordt. Hij komt ook niet laat omdat hij het druk heeft gehad. Hij heeft eigenlijk zelden iets dringends te doen. Nee, dit is zijn manier van binnenkomen, zijn entree. Verder hoor je hem bijna niet, hij zit meestal op zijn telefoon, eindeloos scrollend, af en toe mompelend tegen zijn hond, die er meestal bij is. Dat beestje is ongeveer zijn enige constante gezelschap. Tegen dat hondje praat hij zachter dan tegen mensen. En ergens is die hond ook zijn manier geworden om contact te maken zonder echt contact te hoeven maken. Dan vraagt hij bijvoorbeeld of iemand 'heel even' op de hond wil letten terwijl hij weg moet, om vervolgens rustig twee uur te verdwijnen, alsof daar niks vreemds aan is. Mensen ergeren zich eraan, natuurlijk, toch zegt er bijna altijd iemand ja. Politiek weet hij overal wat van, vooral radicaal rechts, daar kan hij fel over praten, alsof hij persoonlijk verantwoordelijk is voor het redden van het land. Hij heeft op alles commentaar, weet alles beter en kan binnen vijf minuten een hele tafel leeg discussiëren. Maar als je hem één op één spreekt, als de drukte wegvalt en hij even niet hoeft te vechten voor aandacht of gelijk, dan zie je iets anders verschijnen, dan blijft er weinig over van die grote mond en die stellige meningen. Dan zit er ineens een man tegenover je die eigenlijk vooral moe lijkt, moe van de wereld, maar misschien nog meer van zichzelf. Hij praat dan soms over vroeger, over mensen waar hij nauwelijks nog contact mee heeft, over familie en vrienden alsof het iets is dat langzaam van hem is weggedreven zonder dat hij precies begrijpt wanneer dat gebeurd is. En ondertussen aaien zijn handen automatisch die hond, alsof hij via dat dier toch nog iets probeert vast te houden wat hij bij mensen al een tijd kwijt is. Als de laatste gasten weggaan en er rondom hem heen al gepoetst wordt, blijft hij gewoon zitten, alsof hij helemaal niet aanvoelt dat de avond voorbij is. Niet vervelend, niet opstandig, eerder alsof hij nog even onderdeel wil blijven van iets en nog even kan genieten van de warmte van het sociale haardvuur. Misschien stelt hij het binnenkomen daarom wel zo lang mogelijk uit. Hij voelt diep van binnen dat vanaf het moment dat hij gaat zitten hem een rotgevoel gaat bekruipen dat de avond alweer langzaam richting afscheid beweegt en het sociale haardvuur uiteindelijk dooft. Dat het einde van de avond tegelijkertijd ook het begin van de eenzaamheid is. Ad Fundum.
Harold van Asperdt Barvlieg & sfeerbeheerder Frits magazine -
129
REPORTAGE
de Prijswinnende ups van 2026
Juryrapport
Gerard & Anton Awards 2026 De Gerard & Anton Awards zijn bedoeld voor startups die méér laten zien dan een goed idee, een knappe demo of een veelbelovend pitchdeck. Sinds de eerste editie in 2014 zet de community ondernemers op het podium die een urgent probleem aanpakken én de potentie hebben om wereldwijd vanuit Brainport het verschil te maken. Dit jaar vieren we de twaalfde lichting winnaars - bij elkaar tellen we inmiddels 120 startups die hun grote dromen proberen waar te maken. En dat lukt ze wonderwel, als je kijkt naar hun succesratio. Ruim negentig procent van de oud-winnaars is nog altijd actief, een ongekend percentage in startupland. Daarbij haalden ze ruim 4 miljard aan investeringen op. Die hoge succesgraad heeft alles te maken met het feit dat de jury (onder leiding van wethouder Stijn Steenbakkers) zelf midden in het innovatieve ecosysteem van deze regio beweegt. Ze zien dus niet alleen de pitch decks en persberichten, maar kennen de founders en hun teams door en door. De lichting van 2026 laat zien waar Brainport op dit moment sterk in is. Deze startups bouwen niet aan
DATA Mute
De energietransitie slaagt pas echt wanneer nieuwe technologie ook prettig inpasbaar is in het dagelijks leven. ATA Mute begrijpt dat als weinig anderen. Warmtepompen, ventilatiesystemen, voertuigen, windturbines en industriële installaties leveren veel op, maar kunnen ook geluidsoverlast veroorzaken. Daarmee wordt geluid een praktische rem op acceptatie. ATA Mute ontwikkelt ultradunne akoestische technologie die geluid en trillingen veel gerichter kan dempen dan
Astrape Networks
AI vraagt niet alleen om snellere chips. Het vraagt om datacenters waarin enorme hoeveelheden informatie zonder vertraging, verspilling en onnodig energieverbruik kunnen bewegen. Astrape Networks richt zich op precies dat vaak onderschatte probleem: de verbindingen tussen rekenkracht, opslag en systemen. De jury ziet in Astrape een startup die diepgaande fotonica en netwerktechnologie weet te vertalen naar een systeemvraagstuk met wereldwijde urgentie.
130 - Frits magazine
marginale verbeteringen, maar pakken fundamentele knelpunten aan: de energiehonger van AI, hitte in chips, congestie in datacenters, Europese afhankelijkheid in zonne-energie, vervuiling, lawaai en gebrek aan realtime inzicht in industriële processen. Het zijn bedrijven die deeptech koppelen aan een concreet probleem in de echte wereld.
traditionele oplossingen. De jury waardeert vooral dat het bedrijf akoestiek niet als een cosmetisch probleem achteraf behandelt, maar als een integraal onderdeel van de productontwikkeling. Met toepassingen voor onder meer warmtepompen, HVAC, mobiliteit en energie-installaties koppelt ATA Mute leefkwaliteit aan technologische vooruitgang. Juist daarin schuilt de kracht: de energietransitie stiller, acceptabeler en daarmee sneller maken.
Het bedrijf werkt aan een programmeerbare netwerkarchitectuur die schaalvergroting, schaaluitbreiding en onderlinge verbinding van AI- en HPC-systemen bijeenbrengt. Daarmee biedt Astrape een alternatief voor de versnipperde en energie-intensieve infrastructuur waarop veel datacenters nog draaien. De stap naar een eigen demonstratiecentrum onderstreept dat het bedrijf zijn technologie uit het lab en richting praktijk brengt.
REPORTAGE
Avendar
Overheden staan voor steeds complexere taken: fraude, georganiseerde criminaliteit, cyberdreigingen en vergunningprocedures vragen om snelle en zorgvuldige besluitvorming. Tegelijkertijd zit cruciale informatie vaak verspreid over systemen, dossiers en organisaties. Avendar maakt van die versnippering bruikbare intelligence. De jury prijst Avendar omdat het AI inzet op een terrein waar technologie direct publieke waarde moet leveren. Het bedrijf ontwikkelt software die grote hoeveelheden data
CoolSem Technologies
De prestaties van de chips van morgen worden niet alleen bepaald door rekenkracht. Warmte is minstens zo bepalend. Zodra halfgeleiders te heet worden, dalen prestaties, neemt de betrouwbaarheid af en loopt het energiegebruik op. CoolSem kiest ervoor om dit probleem niet aan de buitenkant van een chip te bestrijden, maar bij de bron. Met zijn wafer-level thermische technologie richt CoolSem zich op een cruciale bottleneck in fotonica,
Euclyd
De explosieve groei van AI leidt tot een ongemakkelijke waarheid: intelligentie op schaal vraagt om steeds meer energie, geheugen en datacenterinfrastructuur. Euclyd kiest niet voor een kleine optimalisatie binnen bestaande systemen, maar voor een fundamenteel nieuwe benadering van AI-inference. De jury waardeert de durf waarmee Euclyd de volledige keten opnieuw beziet: van processorarchitectuur en geheugenhiërarchie tot packaging en systeemniveau. Met CRAFTWERK wil het bedrijf AI-inference veel energiezui-
Helia Biomonitoring
In de voedingsmiddelen- en biofarmaceutische industrie wordt veel gemeten, maar vaak pas nadat een proces al heeft plaatsgevonden. Helia Biomonitoring wil die logica omdraaien. Door biomoleculen tijdens het productieproces in realtime te meten, kunnen producenten sneller bijsturen, kwaliteitsverlies voorkomen en grondstoffen beter benutten. De jury ziet in Helia een sterk voorbeeld van hoe wetenschappelijke kennis via ondernemerschap maatschappe-
helpt analyseren en signalen zichtbaar maakt voor onder meer opsporing en bestuurlijke besluitvorming. Daarbij kiest Avendar nadrukkelijk voor een Europese, soevereine route: technologie voor publieke instellingen, gebouwd binnen de juridische en maatschappelijke context waarin die instellingen opereren. Dat de startup al toepassingen heeft bij de Nationale Politie en de gemeente Amsterdam, laat zien dat de ambitie samengaat met concrete tractie.
RF-technologie, vermogenselektronica en geavanceerde chips. De jury ziet een onderneming die een fundamenteel materiaal- en productieprobleem omzet in een commerciële kans voor de hele hightechketen. Dat is typisch Brainport: diep in de technologie duiken, zonder het industriële einddoel uit het oog te verliezen. CoolSem maakt duidelijk dat energie-efficiëntie soms niet begint bij software of systeemontwerp, maar in de fysieke architectuur van een chip zelf.
niger, compacter en betaalbaarder maken. De technologie bevindt zich nog in de ontwikkelings- en validatiefase, maar de ambitie is helder en relevant: Europa een serieuze positie geven in de infrastructuur onder de volgende generatie AI. Euclyd laat zien dat Brainport niet alleen onderdelen levert voor de wereldwijde chipindustrie, maar ook zelf durft te bouwen aan nieuwe systeemarchitecturen. Dat daarbij openlijk de concurrentie met NVIDIA wordt aangegaan, maakt het alleen maar mooier: hoezo gebrek aan bravoure in Brainport?
lijke en industriële impact krijgt. De startup bouwt voort op geavanceerde biosensortechnologie en richt zich met zijn Atline Analyzer op toepassingen die voor producenten direct economisch en operationeel relevant zijn. De eerste focus op onder meer lactoferrine in melk laat zien hoe een complexe technologie kan landen in een concrete markt. Helia combineert geduld, wetenschappelijke diepgang en een scherpe keuze voor toepassingen die sneller schaalbaar zijn dan de oorspronkelijke medische route.
Frits magazine -
131
REPORTAGE
Luper Technologies
Stankoverlast rond afvalwaterzuiveringen en industriële locaties is voor omwonenden een direct en hardnekkig probleem. Voor exploitanten is het vaak lastig om piekemissies betrouwbaar op te vangen zonder hoge kosten, intensief onderhoud of grote hoeveelheden hulpstoffen. Luper pakt die uitdaging aan met technologie die luchtzuivering voorspelbaarder en beter beheersbaar maakt. De jury waardeert Luper omdat het een ogenschijnlijk
Perovion Technologies
Europa wil minder afhankelijk zijn van buitenlandse zonnepaneelproductie, maar dat lukt alleen wanneer nieuwe generaties zonne-energietechnologie ook industrieel schaalbaar worden. Perovion Technologies zet precies op die stap in: van jarenlange perovskietresearch naar productie op grote schaal. De jury ziet Perovion als een startup met een overtuigende combinatie van technologische ambitie en industriële visie. Het bedrijf ontwikkelt lichte, flexibele
Photon Bridge
De groei van AI en dataverkeer vraagt om steeds snellere en efficiëntere verbindingen. Elektrische interconnecties naderen daarbij hun grenzen. Photon Bridge ontwikkelt optische technologie die licht inzet als drager van data, maar doet dat met een nadrukkelijk oog voor maakbaarheid en schaalbaarheid. De jury prijst Photon Bridge voor een modulaire aanpak van geïntegreerde fotonica. In plaats van alles in één complexe chipstructuur samen te brengen, scheidt het
Touchwaves
In omgevingen met hoge druk raakt de mens vaak als eerste overbelast. Piloten, militairen, zorgprofessionals en topsporters moeten onder stress snel en scherp blijven handelen, terwijl schermen, alarmen en communicatiekanalen hun aandacht juist verder kunnen versnipperen. Touchwaves kiest voor een verrassend menselijk alternatief: communicatie via aanraking. De jury ziet in Touchwaves een bijzonder voorbeeld van Brainport-technologie die de mens centraal zet. De startup verwerkt haptische feedback, biosensoren en slimme data-analyse in
132 - Frits magazine
alledaags probleem omzet in een serieus technologisch vraagstuk. De AirShield-technologie richt zich op complexe mengsels van onder meer zwavelhoudende stoffen. Het systeem kan tijdens pieken automatisch extra reinigingscapaciteit inzetten. Daarmee werkt Luper aan schonere industriële processen én aan een betere leefomgeving rond die processen. Het bedrijf laat zien dat
zonnecellen op dunne folies, bedoeld voor toepassingen waar conventionele glas-zonnepanelen te zwaar, te stijf of te beperkt zijn. De gekozen roll-to-roll-productiemethode biedt bovendien perspectief op snelle en grootschalige productie. Perovion bouwt daarmee niet alleen aan een nieuw zonneproduct, maar aan een Europese productieketen voor de energietransitie. Dat maakt de onderneming van groot belang voor klimaat, industrie en strategische autonomie.
bedrijf actieve en passieve componenten en brengt die vervolgens met hoge precisie bijeen. Die aanpak kan de opbrengst in productie verbeteren, kosten verlagen en de weg vrijmaken voor robuustere optische systemen. Photon Bridge bewijst dat een technologische doorbraak pas echt betekenis krijgt wanneer ook de productievraag wordt opgelost. Daarmee bouwt het bedrijf aan een belangrijk fundament onder de datacenters, sensoren en telecomsystemen van de toekomst.
draagbare textieltechnologie. Daardoor kan een kledingstuk realtime informatie teruggeven via tast, bijvoorbeeld om ademhaling, focus, herstel en situationeel bewustzijn te ondersteunen. Touchwaves koppelt printed electronics aan toepassingen in defensie, zorg en sport. Het bedrijf laat zien dat de volgende interface tussen mens en machine niet altijd een scherm, stem of knop hoeft te zijn. Soms is aanraking sneller, rustiger en effectiever. De grote belangstelling uit de wereld van defensie laat zien dat Touchwaves niet alleen haar product maar ook haar gevoel voor timing op orde heeft.
REPORTAGE
Het Gouden Peertje: Syntric Medical
Met het Gouden Peertje zet de jury traditioneel een uitzonderlijk jong bedrijf in de schijnwerpers: een startup die nog aan het begin staat, maar nu al laat zien dat technologie, team en maatschappelijke betekenis op een bijzondere manier samenkomen. Die onderscheiding gaat dit jaar naar Syntric Medical. Syntric Medical ontwikkelt een robotisch systeem voor CT-geleide naaldinterventies, met als eerste toepassing longbiopten. Juist daar is precisie letterlijk van levensbelang: ademhaling en minimale bewegingen kunnen het verschil maken tussen een bruikbaar weefselmonster en een ingreep die herhaald moet worden. De technologie van Syntric Medical
The Ignition Award - BOOST
De Ignition Award is de manier waarop BOOST - het platform dat Brabantse studententeams met gerichte investeringen naar een hoger niveau tillen - een studententeam in het zonnetje zet. Vanuit de missie om onderwijs, industrie en innovatie in Brabant te verbinden, zien wij studententeams als de broedplaats voor 's werelds beste ingenieurs, creatievelingen en startups. Net als de raket in ons logo staat de prijs voor de ontstekingsfase: het moment waarop talent, ambitie en samenwerking samenkomen en een team de lucht in schiet. De award sluit aan bij de geest van Gerard en Anton Philips, die in Eindhoven vanuit een klein begin een wereldspeler lieten
compenseert voor die bewegingen en ondersteunt radiologen bij een nauwkeuriger en veiliger plaatsing van de naald. Daarmee kan het bedrijf bijdragen aan een snellere, betrouwbaardere diagnose van longkanker en uiteindelijk aan een betere behandelroute voor patiënten. De jury is onder de indruk van de combinatie van klinische urgentie, technische diepgang en de volwassen manier waarop het jonge team zijn markt en ontwikkelpad benadert. Eerder dit jaar won Syntric Medical al de MedTech Venture Challenge Winter 2025/2026, een bevestiging dat de startup ook buiten Brainport opvalt.bedrijf aan een belangrijk fundament onder de datacenters, sensoren en telecomsystemen van de toekomst.
ontvlammen. Met deze prijs vieren we een team dat diezelfde pioniersmentaliteit laat zien. De winnaar is EDEN. Volgens de jury richt dit team zich als een van de weinige studententeams in Brabant direct op oplossingen voor natuur en ecologie, een richting die binnen het studententeamlandschap nog weinig wordt verkend. Daarnaast is het knap dat EDEN volledig vanaf nul is gestart en tegelijkertijd een samenwerking heeft opgezet met vijf verschillende onderwijsinstellingen, waarvan twee zelfs buiten Brabant. Daarmee laat het team op jonge leeftijd al zien dat het zowel inhoudelijk als organisatorisch verbindend te werk gaat.
Technologie met maatschappelijke waarde Deze tien winnaars laten samen zien dat Brainport in 2026 verder kijkt dan de hype van het moment. Natuurlijk spelen AI, chips en data een belangrijke rol. Maar de kern van deze lichting zit dieper: technologie moet uiteindelijk energie besparen, productie verbeteren, mensen beschermen, overheden sterker maken en maatschappelijke vooruitgang mogelijk maken. Wat daarbij opvalt, is het type bedrijven dat we in deze top 10 terugzien. Veel regio’s brengen startups voort die toepassingen bouwen bovenop bestaande technologie. In Brainport zien we opvallend veel bedrijven die juist werken aan de technologie achter de technologie: chips, fotonica, energie, sensoren en geavanceerde productietechnologie. Dat is geen toeval. Eindhoven en Brainport bouwen al decennialang aan precies deze kennis en expertise. Van Philips en ASML tot NXP Semiconductors, Signify en Thermo Fisher Scientific: de regio heeft een unieke
positie opgebouwd in de mondiale innovatieketen. Daardoor ontstaan hier relatief veel ondernemers die complexe technische uitdagingen durven aan te pakken. Juist daarom voelt deze top 10 niet als een verzameling losse startups, maar als de volgende generatie van een ecosysteem dat al jaren nieuwe technologiebedrijven voortbrengt. Niet de volgende app, maar technologie die andere technologie mogelijk maakt. De jury ziet in Avendar, CoolSem, Luper, Euclyd, Photon Bridge, Astrape, ATA Mute, Perovion, Touchwaves en Helia Biomonitoring tien bedrijven die nog aan het begin van hun reis staan, maar nu al laten zien dat zij de schaal en ambitie hebben om hun vakgebied te veranderen. Zij zijn de startups die Brainport nodig heeft: technisch uitzonderlijk, ondernemend, internationaal georiënteerd en geworteld in echte opgaven.
Frits magazine -
133
De mensen Summa verbindt talent, onderwijs en Brainport
maken de regio
ANNEMARIE MOONS EN JOCHEM MEULESTEEN (R)
134 - Frits magazine
BRANDED CONTENT
Een regio draait niet op chipmachines. Ook niet op gebouwen of bedrijventerreinen. Een regio draait op mensen. Op de verpleegkundige in de wijk, de kapper, de automonteur. Op de logistiek medewerker die ervoor zorgt dat goederen op tijd aankomen. Op de vakman die een machine onderhoudt en op de medewerker die ervoor zorgt dat het openbaar vervoer rijdt... TEKST: SUMMA I FOTO'S: DCI MEDIA
Het mbo vormt het weefsel van de samenleving”, zegt Jochem Meulesteen, lid van het college van bestuur van Summa. „Als dat wegvalt, valt veel meer stil dan mensen zich realiseren.” In de afgelopen twintig jaar veranderde ook het gesprek over Brainport. Waar de aandacht in het begin vooral uitging naar technologie en innovatie, draait het vandaag de dag steeds vaker om de vraag of er voldoende mensen zijn die de regio leefbaar, sterk en toekomstbestendig houden. De vraag is niet alleen meer welke technologie de regio ontwikkelt, maar vooral wie die technologie maakt, onderhoudt en toepast
De volgende uitdaging van Brainport
En die ontwikkeling is nog lang niet klaar. De regio groeit hard en dat brengt meervoudige opdrachten. Niet alleen over woningen, bereikbaarheid en voorzieningen, zoals kinderopvang en scholen. Maar ook over de mensen die die voorzieningen straks draaiend houden. „De uitdaging is ervoor zorgen dat de regio ook op lange termijn wendbaar, weerbaar en vitaal blijft”, zegt Annemarie Moons, voorzitter van het college van bestuur van Summa. De vraagstukken waar Brainport voor staat trekken zich ook weinig aan van gemeentegrenzen, sectoren of organisaties. „De uitdagingen van morgen lossen we niet afzonderlijk op. Daarom werkt Summa iedere dag samen met bedrijven, andere onderwijsinstellingen, arbeidsmarktregio's en andere organisaties aan het talent dat Brainport nodig heeft”, aldus Moons.
Samenwerken aan talent
Die samenwerking krijgt op verschillende plekken vorm. Binnen Talent voor Semicon, eerder bekend als Beethoven, werken onderwijsinstellingen en bedrijven nauw samen aan nieuwe opleidingen, leeromgevingen en ontwikkeltrajecten voor de snel groeiende halfgeleiderindustrie. Daarmee werken zij aan het talent dat nodig is om de verdere groei van de halfgeleiderindustrie mogelijk te maken. Met DAF Vakschool Logistiek wordt onderwijs direct verbonden aan de praktijk van een van de grootste werkgevers in de regio. Via de samenwerking met het Kempisch Ondernemers Platform wordt
onderwijs dichter bij mensen en bedrijven georganiseerd, zodat talent voor de regio behouden blijft. Binnen het onderwijs zelf wordt steeds vaker over grenzen heen gekeken. Summa werkt intensief samen met Fontys, TU/e en met andere mbo-instellingen zoals Koning Willem I College, Curio, SintLucas, Yonder, Yuverta en Gilde Opleidingen. Niet vanwege concurrentie, maar vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de regio. Studenten kunnen daardoor makkelijker doorstromen tussen mbo, hbo en universiteit, terwijl kennis en faciliteiten steeds vaker gezamenlijk worden ontwikkeld en ingezet.
Leren stopt niet bij een diploma
Ook de manier waarop naar onderwijs wordt gekeken verandert. Waar leren vroeger vaak stopte na het behalen van een diploma, wordt ontwikkelen steeds meer een doorlopend proces. Naast volledige opleidingen groeit de behoefte aan kortere trajecten, certificaten en gerichte bijscholing. Nieuwe technologieën, veranderende beroepen en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om voortdurende vernieuwing van kennis en vaardigheden. Daarnaast kan Brainport het zich steeds minder veroorloven om talent onbenut te laten. Daarom werken onderwijs, bedrijven en arbeidsmarktregio's steeds intensiever samen om ook zij-instromers, werkenden die zich willen omscholen en mensen die nu nog onvoldoende worden bereikt nieuwe kansen te bieden.
Waar alles samen komt
„Wij verschuiven van mbo-school naar een partner in leren en ontwikkelen voor de hele regio”, zegt Meulesteen: „Bij onderwijs komen de vragen van bedrijven, de ambities van inwoners en de maatschappelijke opgaven van gemeenten samen. Daardoor zien we als eerste waar tekorten ontstaan, welke vaardigheden gevraagd worden en welke groepen nog onvoldoende worden bereikt.” Moons: „Juist daarom vervult Summa steeds vaker een regisserende rol binnen de regio. Door onderwijs, bedrijven, overheden en inwoners met elkaar te verbinden, helpen we de regio voorbereid te zijn op de uitdagingen van morgen. Want als de afgelopen twintig jaar iets hebben laten zien, dan is het dat de grootste opgaven alleen samen kunnen worden opgelost.” Frits magazine -
135
BRANDED CONTENT
Vermogensoverdracht aan kinderen hot topic
In gesprek over toekomstdromen Dat CapitalatWork zich niet alleen in Breda maar vooral ook in Eindhoven moest vestigen, was voor Richard van den Berg twee jaar geleden zo klaar als een klontje. In Eindhoven gebeurt het. Mensen hebben lef en helpen elkaar verder. Doe daar een dotje oprechte interesse en kennis van de financiële markten bij en je hebt te maken met iemand van CapitalatWork.
H
TEKST: RAQUEL MOURIK | FOTO'S: TEUN DANIËLS/DCI MEDIA
et nieuwe kantoor werd snel gevonden en vormt inmiddels een stevige uitvalsbasis in de regio. Hoewel Richard als managing director een bredere verantwoordelijkheid heeft gekregen, blijft hij nauw betrokken bij Eindhoven en het team ter plaatse. Tegelijkertijd wordt er bewust geïnvesteerd in verdere versterking van het kantoor. Bij CapitalatWork wordt altijd gekeken naar mensen die passen bij de organisatie en iets extra’s kunnen brengen. Hans Moerkoert is zo iemand. Hij werkte achttien jaar voor ABN Amro/MeesPierson en kent de regio Eindhoven op zijn duimpje. Sinds september vorig jaar is hij wealth manager bij CapitalatWork
136 - Frits magazine
„Hier draait het niet alleen om wat je kunt of welke ervaring je hebt, maar gaat het er vooral om wie je bent. Hier werken mensen met empathisch vermogen, want hoewel we actief zijn in de wereld van geld, gaan de gesprekken met onze cliënten daar zelden over. Die gaan eerder over wat je wilt doen in je leven en wat je dromen zijn. Zelf droomde ik er vroeger over geneeskunde te studeren omdat ik mensen beter wilde maken. Ik werd uitgeloot en kwam in de wereld van vermogensbegeleiding terecht. Nu maak ik het leven van mensen ook beter, alleen op een andere manier.”
Type goede luisteraar
De commerciële tijger, zoals je die altijd in Hollywood-films ziet, vind je niet bij CapitalatWork. Ook senior portfolio manager Erik van den Heuvel is meer het type ‘goede luisteraar’. Bijna twee jaar terug stapte hij, na een dienstverband van
BRANDED CONTENT
HANS MOERKOERT (L) EN ERIK VAN DEN HEUVEL
Frits magazine - 137
BRANDED CONTENT
‘Vaak gaat het om geld waar hard voor is gewerkt. Je wil niet dat dat over de balk wordt gesmeten’
28 jaar bij Rabobank, over naar CapitalatWork. „In een kleinere organisatie heb je wat meer vrijheid van handelen. Vrijheid is ook een onderwerp dat vaak op tafel komt in de gesprekken met onze cliënten. Geld geeft vrijheid, tegelijk kan het ook een last zijn, omdat je er iets goeds mee ‘moet’ doen. Om dat uit te voeren, moeten we onze cliënt echt leren kennen.” Hans: „Je hebt natuurlijk ‘kennen’ en ‘kennen’. Als je weet hoe groot iemands vermogen is en hoe hij daaraan gekomen is, ken je hem natuurlijk niet echt. Wij willen weten wat voor mens hij of zij is, hoe hij reageert op bepaalde zaken, hoeveel kinderen hij heeft, wat zijn hobby’s zijn, enzovoort. Die zaken zijn allemaal van invloed op wat hij met zijn geld kan doen.”
Niet in paniek
Erik: „Als je dan besluit via ons te gaan beleggen, vinden wij sowieso dat je dat alleen moet doen met geld dat je niet direct nodig hebt. Bij CapitalatWork kijken we naar de lange termijn. We raken daarom niet snel in paniek van gebeurtenissen in de wereld omdat we weten dat het zich op de lange duur weer herstelt. Ons actieve vermogensbeheer zorgt al meer dan 35 jaar voor een bovengemiddeld rendement. Ons team van analisten monitort nauwkeurig de bedrijven waarin wij investeren. Wij beleggen uitsluitend in bedrijven met een aantrekkelijke kasstroom, een sterke balans, een goede concur-
138 - Frits magazine
rentiepositie en een onderwaardering op de beurs. En als de beurs daalt, blijven wij zitten. Waar andere beleggers weglopen omdat ze bang zijn meer te verliezen, kopen wij bij omdat we weten dat het herstel ook weer komt. Daarin zijn we nogal tegendraads.”
Vermogensplanning
Maar eerst is er dus dat gesprek met de wealth manager. Hans: „In mijn rol ben ik het eerste aanspreekpunt voor cliënten en potentiële cliënten. Daarbij ga ik ook in gesprek over vermogensplanning. Dat gesprek gaat over de volle breedte, bijvoorbeeld wat moet ik regelen bij een overlijden of scheiding? Of: wat betekent het voor mijn vermogen als ik eerder stop met werken? Hoe kan ik mijn kinderen laten delen in mijn kapitaal? Wij denken over alle vraagstukken mee. En is er meer nodig, dan betrekken we een expert uit ons uitgebreide netwerk of dat nu een fiscalist, accountant of advocaat is. Erik: „Onze kracht zit hem erin dat we vraagstukken breed aanvliegen. Het vermogen is wel de aanleiding om in gesprek te gaan, maar onze dienstverlening is veel breder.” „Die gesprekken over vermogensplanning zijn onderdeel van de service van CapitalatWork,” voegt Hans toe. „Bij sommige andere vermogensbeheerders is dat een betaalde dienstverlening.”
Great wealth transfer
Uiteraard hebben cliënten van CapitalatWork vrije inzage in de ontwikkeling van hun portefeuille. Via een app kunnen zij op elk gewenst moment bekijken hoe de zaken ervoor staan. Bovendien zijn de lijntjes kort. Zijn er vragen, dan kunnen zij direct bellen met hun wealth manager. Maar waar CapitalatWork zich echt in onderscheidt is dat haar medewerkers nogal honkvast zijn. Als je je kapitaal bij CapitalatWork onderbrengt, dan is het niet ondenkbaar dat je jarenlang met dezelfde contactpersonen om tafel zit. Sterker nog, de kinderen aan wie je je geld nalaat hebben vaak ook met hetzelfde gezicht te maken. Dat is interessant, aangezien we aan de vooravond staan van de Great Wealth Transfer.
BRANDED CONTENT
De komende twintig jaar wordt er zo’n 900 miljard overgedragen op de volgende generatie. Dat is iets waar ze bij CapitalatWork graag de tanden in zetten. „Vermogensoverdracht is een onderwerp in bijna elk gesprek dat wij voeren”, meldt Hans. „Het gaat dan niet alleen over het vertrouwen tussen mij en de cliënt, maar ook tussen mijn cliënt en zijn kinderen. Vaak gaat het om geld waar hard voor is gewerkt. Je wil niet dat dat over de balk wordt gesmeten. Soms vertrouwen ouders hun kapitaal wel toe aan het ene kind, maar niet aan het andere. Dat zijn interessante maar lastige gesprekken die wij niet uit de weg gaan.”
Oprechte interesse
Erik: „Ook dat is een kwestie van doorvragen en oprechte interesse tonen. Wij bepalen natuurlijk niet wat het einddoel van iemands geld moet zijn. Wij
helpen wel om dat doel te bereiken. In gesprek met een cliënt, een zeer vermogende weduwnaar op leeftijd met een zoon, vroeg ik: wat wil je nog doen? Hij sprak uit dat hij zijn kapitaal verder wilde vergroten. Dat had ik niet verwacht, maar dat is ook het mooie van dit werk. De gemene deler van onze cliënten is dat ze vermogend zijn, daarna houden de overeenkomsten wel zo’n beetje op. Wij spiegelen elke cliënt en halen boven water wat hij belangrijk vindt. Daar gaan we mee aan de slag.”
Frits magazine - 139
Driessen Mobility Lease wordt Rebel Lease Driessen Mobility Lease groeit verder als Rebel Lease. Met dezelfde betrokkenheid en service, maar met een frisse blik op mobiliteit, vrijheid en ondernemen. Wij geloven dat leasen eenvoudig en flexibel moet zijn. Wij doen ons werk, zodat jij het jouwe kunt doen. Ontdek Rebel Lease!
088 996 0101 • info@rebellease.nl • www.rebellease.nl
OFFICIAL CAR SUPPLIER
ALLE FOTO’S OP FRITS.NL
TOUR D’ASPERGES
Dave Sieler, Dries Steinmeijer & Ralph van Kroonenburg (vlnr) Jan Peeters, Rik & Chanella Elfrink
Team-tafel Van Aerle-De Laat
Diederik Westerhuis (l) & Jan Hoogsteen
Bobbie Bary (l), Jos Houben & Merel de Rooij
Noud Swinkels
Wanneer: Zaterdag 9 mei 2026 Wat: 38e Tour d’Asperges, de benefiet wielertocht langs Kempische aspergevelden ten behoeve van het goede doel: een speelkamer voor de Kinderafdeling van Máxima MC Door wie: Louis van de Waarsenburg & Fletcher Hotel Jagershorst in Leende Wie: Ingeschreven deelnemers Waardering: Foto’s: Igor Vermeer
Paula Nelissen (l), Louis van de Waarsenburg & Imke Bertrams Frits magazine -
141
Aan de Kleine Berg verwacht je een terras Je verwacht geen stadstuin Midden in de stad ligt misschien wel één van de grootste stadstuinen van Eindhoven. Een plek waar de drukte plaatsmaakt voor een goed gesprek, een ontspannen lunch of een goed glas wijn dat zomaar uitloopt tot een middag waarop niemand meer op de klok kijkt. Aan de Kleine Berg, misschien wel de mooiste straat van Eindhoven, vind je Café Kaat. Een stadscafé waar een zakelijke afspraak net zo vanzelfsprekend voelt als een spontane lunch met vrienden. Persoonlijke gastvrijheid staat centraal: een glimlach hoort hier gewoon bij de dag. Onze vernieuwde menukaart biedt verrassende lunchgerechten, mooie klassiekers en eerlijke smaken. Daarnaast verzorgen we met plezier lunchbuffetten, borrels, diners en bedrijfsbijeenkomsten, zowel in onze stadstuin als in de comfortabele Bakermatzaal. Na een succesvolle eerste december kijken we uit naar de feestdagen. De eerste reserveringen voor kerstborrels en eindejaarsbijeenkomsten zijn al binnen. Want horeca draait voor ons niet om zoveel mogelijk tafels, maar om herinneringen maken.
“Festina lente” Haast u langzaam
Kom voor een lunch, blijf voor de middag. De mooiste verhalen ontstaan immers zelden omdat ze gepland waren, maar omdat niemand op de klok keek.
K l e i n e B e r g 61 A | E i n d h o v e n
Waar je tijd even geen haast heeft.
ALLE FOTO’S OP FRITS.NL
FRITS PRESENTATIE
Maud Everstijn (l) & Claudi van Lieshout
Bahija Berrouba (l), Carmen van Vilsteren & Jos Frederiks
Heidi Los (l) & Willemijn Nieuwenhuis
Marjolein de Hooge, Najat Toub & Mariska Pinxt-van Iersel (vlnr)
Sabine van Pelt (l) & Willy van Nunen
Jur Hoosemans (l), Fem Schepens & Jeffrey Stevens
Gülnur Nielen (l) & Ingrid de Boer
Luna Hartogs, Ruud Hoogenboom, Jan Keuning, Helma van Bakel, Suzanne Keuning & Brigit Heijnen (vlnr)
Wanneer: Maandag 11 mei 2026 Wat: Presentatie van nieuwe FRITS in villa van het Academisch Genootschap in de Parklaan met speciale aandacht voor de positie van vrouwen in Brainport Door wie: FRITS Media & AG Zalenverhuur Wie: Genodigden, Vrienden van FRITS Waardering: Cilla Verwimp (l) & Bo Janssen
Foto’s: Leon Torremans
Frits magazine -
143
pre-vision.nl PRE-VISION.NL
D D Ee Nn Kk JjEe AaAaNn F F Rr Ii Tt Ss Dd Aa Nn DdEeNn Kk i nDdHhOV o vEeNn Jj eE Aa Aa Nn EEI N D D Ee Nn Kk JjEe AaAaNn p a Pp Ii Ee Rr Dd Aa Nn DdEeNn Kk PA jJeE Aa aA nN PPRr Ee VVI iSsI iOoNn VOOR ALLES WAT ER OP PAPIER MOET KOMEN IS ER EEN ADRES PreVision maakt drukwerk persoonlijk, ontdek wat wij voor u kunnen betekenen. Maak vrijblijvend kennis met 144 ons- ‘no worries concept’ en bel of mail Koen van der Zanden +31 (0)40 292 8008 l info@pre-vision.nl Frits magazine
ALLE FOTO’S OP FRITS.NL
UITREIKING BOP's
Martha Hoebens & Wouter van den Berg Has Verouden (l) & Hein Dekkers
Björn van der Doelen
Wanneer: Donderdag 21 mei Wat: Goedbezochte en uitstekend verzorgde uitreiking van de Brainport Ondernemings Prijzen 2026 in
Jennifer van der Leegte, Paul van Nunen, Marc Cootjans, Lianne van den Boogaard, Anke van Extel-van Katwijk & Carlo van de Weijer (vlnr)
Miranda (l) & Hanne Schippers met Mark Rens
Wasbeer en Pauw (m) winnaar van de Rabobank Community Award
VivArt-X (m) winnaar van Brainport Young Business Award
Van der Valk Hotel Eindhoven, inclusief optredens van Björn van der Doelen, Theo Maassen & The Dutch Tenors Door wie: Stichting BOP, WTC/e Brainport & Van der Valk Wie: Genodigden Waardering: Foto’s: Eddie Mol
Edward Voncken (KMWE) winnaar van de Wim van der Leegte Award
Kevin Penninx is de Meest Ondernemende Ambtenaar
Peter Wennink Frits magazine -
145
Welkom bij GASSAN
EINDHOVEN
GASSAN Eindhoven is zeven dagen per week geopend Zie openingstijden op de website GASSAN.COM
GASSAN laat Eindhoven schitteren! Bezoek ons op Rechtestraat nr. 38 in Eindhoven
Transformatie van historische Melkfabriek naar werkomgeving! Transformatie van historische Melkfabriek naar werkomgeving!
Hoogwaardige kantoorruimte in markant op prominente Hoogwaardige kantoorruimte in markant gebouw gebouw op prominente locatie! locatie!
MELKFABRIEKSTRAAT TE EINDHOVEN MELKFABRIEKSTRAAT 11 TE11 EINDHOVEN
VESTDIJK 68-76-80 TE EINDHOVEN VESTDIJK 68-76-80 TE EINDHOVEN
Kantoorruimte - vanaf circa 289totaal m² -->circa totaal circam² 1.603 m² Kantoorruimte - vanaf circa 289 m² --> 1.603 • 65% reeds verhuurd • 65% reeds verhuurd Volledig getransformeerde voormalige melkfabriek van Campina • Volledig• getransformeerde voormalige melkfabriek van Campina • Kantoorunit 1: circa 687 m² verdeeld over 2 bouwlagen • Kantoorunit 1: circa 687 m² verdeeld over 2 bouwlagen • Kantoorunit 289 m² op gelegen op degrond begane grond • Kantoorunit 3A: circa3A: 289circa m² gelegen de begane • Kantoorunit 5: circa 442 m² gelegen op de 1e verdieping • Kantoorunit 5: circa 442 m² gelegen op de 1e verdieping • Energielabel: A++ • Energielabel: A++ • Bovengrondse parkeergarage • Bovengrondse openbareopenbare parkeergarage >Beschikbaar: per direct >Beschikbaar: per direct
Kantoorruimte over 4 bouwlagen circa Kantoorruimte verdeeldverdeeld over 4 bouwlagen --> circa--> 1.011 m²1.011 m² Gelegen in hartje aan centrum aanVestdij drukke Vestdij k op loopafstand vanstation centraal station • Gelegen• in hartje centrum drukke k op loopafstand van centraal • Circa 231 m² kantoorruimte gelegen op degrond begane grond • Circa 231 m² kantoorruimte gelegen op de begane • Circa 220 m² kantoorruimte gelegen op de 1e verdieping • Circa 220 m² kantoorruimte gelegen op de 1e verdieping • Circa 273 m² kantoorruimte gelegen de 2e verdieping • Circa 273 m² kantoorruimte gelegen op de 2eop verdieping • Circa 276 m² kantoorruimte gelegen de 3e verdieping • Circa 276 m² kantoorruimte gelegen op de 3eop verdieping • Circa 11 m² verkeersruimte gelegen in de • Circa 11 m² verkeersruimte gelegen in de kelder kelder • Energielabel: B (3e verdieping C) • Energielabel: B (3e verdieping C) • 18 eigen parkeerplaatsen gelegen in de ondergelegen parkeergarage • 18 eigen parkeerplaatsen gelegen in de ondergelegen parkeergarage > Beschikbaar: januari 2027 > Beschikbaar: januari 2027
Kantoorruimte huur met uitzicht op de markt! Kantoorruimte te huur te met uitzicht op de markt!
Kantooretages in zéér representatieve kantoorvilla, hartje centrum! Kantooretages in zéér representatieve kantoorvilla, hartje centrum!
JANHOOFFSTRAAT VAN HOOFFSTRAAT TE EINDHOVEN JAN VAN 8A TE8A EINDHOVEN
AUGUSTIJNENDREEF 2 TE EINDHOVEN AUGUSTIJNENDREEF 2 TE EINDHOVEN
Kantoorruimte de 2e verdieping circa Kantoorruimte op de 2eopverdieping --> circa--> 430 m² 430 m² • Circa 430 m² kantoorruimte gelegen de 2e verdieping • Circa 430 m² kantoorruimte gelegen op de 2eop verdieping • Gelegen in het centrum van Eindhoven • Gelegen in het centrum van Eindhoven • Het gehuurde is voorzien van een liftinstallatie • Het gehuurde is voorzien van een liftinstallatie • Voorzien van glasvezelverbinding • Voorzien van glasvezelverbinding • Energielabel: A++ • Energielabel: A++ >Beschikbaar: per direct >Beschikbaar: per direct
Kantoorruimte over en 2e verdieping - vanaf 138 m² --> Kantoorruimte verdeeldverdeeld over de 1e ende 2e1e verdieping - vanaf 138 m² --> circa circa 295 m² 295 m² Gelegen in het van centrum van Eindhoven aan eenstraat rustige straat • Gelegen• in het centrum Eindhoven aan een rustige • Circa 157 m² kantoorruimte gelegen de 1e verdieping • Circa 157 m² kantoorruimte gelegen op de 1e op verdieping • Circa 138 m² kantoorruimte gelegen de 2e verdieping • Circa 138 m² kantoorruimte gelegen op de 2e op verdieping • Hoogwaardig compleet opleveringsniveau • Hoogwaardig compleet opleveringsniveau • Veel karakteristieke elementen • Veel karakteristieke elementen • Voor gezamenlij gebruik: archiefruimte, grote spreekkamer, en sanitair • Voor gezamenlij k gebruik:k archiefruimte, grote spreekkamer, pantry enpantry sanitair • Energielabel: C • Energielabel: C • 5 parkeerplaatsen • 5 parkeerplaatsen >Beschikbaar: per direct >Beschikbaar: per direct
Weet wat uw vastgoed waard is
Fotografie Ronald Otter
Kantoorruimte Winkelruimte Winkelruimte Bedrijfsruimte Bedrijfsruimte Kantoorruimte Flexruimte Showroomruimte Magazijnruimte Flexruimte Showroomruimte Magazijnruimte Business Center Balieruimte Balieruimte Logistieke-ruimte Business Center Logistieke-ruimte Labruimte Praktijkruimte Bouwgrond Bouwgrond Labruimte Praktijkruimte
Kantoorruimte Winkelruimte Winkelruimte Bedrijfsruimte Bedrijfsruimte Kantoorruimte Flexruimte Showroomruimte Magazijnruimte Flexruimte Showroomruimte Magazijnruimte Business Center Balieruimte Balieruimte Logistieke-ruimte Business Center Logistieke-ruimte Labruimte Praktijkruimte Bouwgrond Bouwgrond Labruimte Praktijkruimte
| AAN| BELEGGINGEN | TAXATIES | ADVIES | NIEUWBOUW EN VERKOOP EN VERHUUR | AAN| BELEGGINGEN | TAXATIES | ADVIES | NIEUWBOUW AAN-AANEN VERKOOP EN VERHUUR
| AAN| BELEGGINGEN | TAXATIES | ADVIES | NIEUWBOUW EN VERKOOP EN VERHUUR | AAN| BELEGGINGEN | TAXATIES | ADVIES | NIEUWBOUW AAN-AANEN VERKOOP EN VERHUUR
BOSSERS & FITTERS Bedrijfshuisvesting B.V. Beemdstraat AB Eindhoven T. 040 250www.bedrijfshuisvesting.nl 70 60 www.bedrijfshuisvesting.nl www.bossers-fi tters.nl info@bossers-fi BOSSERS & FITTERS Bedrijfshuisvesting B.V. Beemdstraat 48 565248 AB 5652 Eindhoven T. 040 250 70 60 www.bossers-fi tters.nl info@bossers-fi tters.nl tters.nl
BOSSERS & FITTERS Bedrijfshuisvesting B.V. Beemdstraat AB Eindhoven T. 040 250www.bedrijfshuisvesting.nl 70 60 www.bedrijfshuisvesting.nl www.bossers-fi tters.nl info@bossers-fi BOSSERS & FITTERS Bedrijfshuisvesting B.V. Beemdstraat 48 565248 AB 5652 Eindhoven T. 040 250 70 60 www.bossers-fi tters.nl info@bossers-fi tters.nl tters.nl