Page 1

Buitenland

‘Falen is hier geen groot probleem. Iedereen begrijpt dat de hightechindustrie erg onzeker en veranderlijk is’ Centrum voor onderzoek en ontwikkeling van Microsoft in Israël

genoten in Japan, Amerika en Duitsland, waar ik ook heb gewerkt. Ik zie dit nu weer aan de universiteit, waar ik regelmatig aan buitenlandse studenten doceer. De mentaliteit en kennis die in Israël via het leger de burgermaatschappij binnendringt, is uniek en moeilijk door andere landen te kopiëren. Daarnaast houden mensen aan hun diensttijd een netwerk over. Netwerken vinden Israëli’s belangrijk. Ze zijn er meestal ook goed in.” Hiermee raakt De Haan aan een bekend fenomeen. Buitenlanders verwonderen zich vaak over de losse omgangsvormen in Israël. Iedereen lijkt elkaar te kennen en mensen stappen makkelijk op anderen af. „De Israëlische samenleving is informeel, niet hiërarchisch en redelijk collectivistisch. Toen ik begon met Philips Israël verbaasde mij dat. Ik dacht: ‘Jongens, jullie moeten gewoon gaan werken in plaats van al die conferenties af te lopen.’ Maar bij de alumnivereniging van Technion zie ik hoe goed het werkt. Aan onze activiteiten nemen zowel studenten, onderzoekers als alumni deel. Dit netwerk is heel belangrijk, vooral in de eerste tien jaar na het afstuderen. Dan zijn alumni aan hun eerste baan begonnen en merken ze dat een carrière bij een groot bedrijf als Intel toch niet is wat ze willen. Op onze bijeenkomsten vertellen succesvolle Israëlische ondernemers heel informeel over hun werk en ideeën. Die bijeenkomsten zitten altijd stampvol en iedereen kent elkaar.” De aanwezigheid van grote internationale bedrijven zoals Google, Microsoft en Philips in combinatie met de hechtheid van het Israëlische ondernemersgemeenschap is zeer belangrijk voor het succes van de hightechindustrie, benadrukt De Haan. „Bij deze bedrijven zit essentiële kennis over buiten-

19 ijar 5772

NIW7231_DeHaan 3

landse markten en management. Israëli’s die enkele jaren bij zo’n bedrijf hebben gewerkt en voor zichzelf beginnen, profeteren enorm van die kennis. Zonder de grote bedrijven lukt het niet.”

Wars van autoriteit

Ook andere aspecten van de Israëlische cultuur zijn belangrijk. De Haan licht dit toe aan de hand van de theorie van Geert Hofstede, een bekende Nederlandse onderzoeker van organisatieculturen. Hofstede identificeert verschillen in nationale culturen onder andere door de mate van hiërarchie. Landen in het Verre Oosten zijn sterk hiërarchisch, terwijl Israël juist laag op deze schaal scoort. „Israëli’s trekken autoriteit continu in twijfel. Dat is soms reuze irritant, maar betekent wel dat mensen altijd dingen willen veranderen. Dat is belangrijk voor succesvol ondernemerschap: je neemt zelf initiatief en wacht niet op je baas. Ten tweede kunnen Israëli’s goed omgaan met onzekerheid; dat leren ze wel door de situatie hier. Deze kwaliteit komt bij ondernemen goed van pas, al leidt het soms ook tot zelfoverschatting,” lacht De Haan. „Mensen zijn in ieder geval niet bang voor mislukkingen. Falen is hier geen groot probleem. Iedereen begrijpt dat de hightechindustrie erg onzeker en veranderlijk is. Als je in deze sector altijd zou slagen, neem je in feite te weinig risico’s. En van de ondernemers die het al een aantal keer geprobeerd hebben, wordt hier de marktwaarde alleen maar groter.” „Een derde belangrijk verschil is de mate van individualiteit. De Verenigde Staten en Nederland zijn individualistisch, landen in het Verre Oosten juist collectivistisch. Israël zit in het midden, hangend naar het collectivisme. Dat vindt zijn oorsprong in de oude cultuur van de Joodse gemeenschappen in Europa, maar ook in de socialistische grondslag van Israël en de kiboetsiem. De kibboetscultuur werkte in eerste instantie remmend op

het ondernemerschap: je begon niet zomaar voor jezelf, dat deed je altijd samen. Hoewel kiboetsiem in aantal afnemen, zie je hun invloed nog wel terug: als mensen uitgaan, zijn ze altijd met groepen. Op het werk geldt dat ook. In tegenstelling tot Amerika wisselen mensen hier niet snel van baan voor een paar extra dollars. Mensen komen als team en zo gaan ze ook weer weg. Hierop slaat de Hebreeuwse uitdrukking: ‘een vriend brengt een vriend’. Toen ik begon met Philips Israël heb ik via een headhunter maar een paar mensen aangetrokken, de rest kwam vanzelf, via die nieuwe mensen.”

Bedreigingen

Er wordt de laatste jaren veel geschreven over de successen van de Israëlische economie, en de hightechindustrie in het bijzonder. De Haan wijst onder andere op de economische inactiviteit van de snelgroeiende Arabische en ultraorthodox-Joodse bevolking. „Als dit probleem niet bestond, zou Israël een van de leidende landen zijn op het punt van gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking. Er zijn wel initiatieven uit het bedrijfsleven om dit aan te pakken. Zo probeert investeerder Yossi Vardi, die groot is geworden in de hightechindustrie, ultraorthodoxe Joden in de software-industrie in te zetten. Dat gaat moeizaam, vooral vanwege de politieke invloed die zij hebben. De Arabische bevolking is een verhaal apart. Ik heb het als baas van Philips en nu ook bij Technion op allerlei manieren geprobeerd, maar ze leven erg geïsoleerd en zijn moeilijk te betrekken. De Arabieren die wel succesvol zijn, moeten bewust Israëlisch worden. Als ze goed zijn, worden ze geaccepteerd. Maar voor hen is dat een grote stap, omdat ze hiermee familiebanden vaak moeten opgeven. Dit zijn nijpende problemen,” benadrukt De Haan. „Helaas, voorlopig zie ik daarvoor geen oplossing.” n

C 31

| 37

09-05-2012 15:58:04

Interview Uzi de Haan 2  

"Israëli’s die enkele jaren bij zo’n bedrijf hebben gewerkt en voor zichzelf beginnen, profeteren enorm van die kennis. Zonder de grote bedr...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you