Issuu

Το μεγαλύτερο συνέδριο για τον κλάδο των Τροφίμων & Ποτών επιστρέφει

5–6 Νοεµβρίου 2026 HYATT REGENCY THESSALONIKI

ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΤΗΣ

Για περισσότερες πληροφορίες:

editorial Από που έρχεται η… ξινομυζήθρα; Αμέτρητες διαφημίσεις, δημοσιογραφικά κείμενα και βίντεο με παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα κατακλύζουν καθημερινά τα μέσα ενημέρωσης. Χιλιάδες Έλληνες αλλά εσχάτως κι αλλοδαποί τουρίστες αναρτούν καθημερινά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις εμπειρίες τους από τα γαστροταξίδια τους ανά την επικράτεια και την επιτόπια κατανάλωση παραδοσιακών προϊόντων, ενώ δεν λείπουν κι οι άλλοι, αμέτρητοι επίσης, που κοινοποιούν μαγειρικές συνταγές ή δίνουν γευστικές συμβουλές για τοπικά, παραδοσιακά προϊόντα, ζωικής ή φυτικής προέλευσης. Αφήστε τους πολιτικούς και τους celebrities που συνωστίζονται σε πάγκους τοπικών εκθέσεων και πανηγυριών ή σε καταστήματα εστίασης δοκιμάζοντας τα καλούδια της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής και της μεταποίησης. Ποιοι καλλιεργούν αυτά τα προϊόντα; Ποιοι εργάζονται στη συγκομιδή τους; Ποιοι τα μεταφέρουν από τα χωράφια και τις στάνες στα διαλογητήρια, τις αποθήκες, τα ψυγεία, τις μονάδες επεξεργασίας και τα συσκευαστήρια; Η φάβα της Σαντορίνης και το μελίχλωρο Λήμνου, τα ξερά σύκα της Κύμης, η πατάτα Κάτω Νευροκοπίου, το πηχτόγαλο Χανίων, η φακή Εγκλουβής, η φορμαέλλα Αράχωβας Παρνασσού, το μελεκούνι της Ρόδου κ.ό.κ. Ποιος τα φτιάχνει; Πόσο κοπιάζει; Πόσα ξοδεύει και πόσα κερδίζει; Πόσο θα συνεχίσει ακόμα να τα παράγει; Πρόσφατα, το Dairy News βρέθηκε στην Αμοργό. Το νησί φημίζεται για τη φάβα και την ‘ψημένη’ αλλά ως νησί παραγωγός είναι εξίσου εκπληκτικό (για να μην πούμε ακόμα καλύτερο…) στα σκληρά κίτρινα τυριά και σε ορισμένα λευκά φρέσκα. Το μόνιμο παράπονο όσων είχαμε την τύχη να συναντήσουμε στο διάβα μας ήταν ότι ενώ οι Έλληνες και ξένοι τουρίστες (τους) ζητούν όλο και πιο συχνά να γευτούν ή ακόμα και να πάρουν μαζί τους τοπικά αμοργιανά τρόφιμα, δεν υπάρχει η δυνατότητα να εξυπηρετηθούν. Όχι διότι η γη δεν παράγει – υπάρχει κι αυτό ως πρόβλημα, ασφαλώς. Αλλά κυρίως διότι δεν υπάρχουν χέρια για να παράξουν αυτά τα φημισμένα τοπικά προϊόντα που όλοι θέλουν να γευτούν και να αγοράσουν αλλά ελάχιστοι θέλουν να καλλιεργήσουν και να παράξουν. Η αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα συρρικνώνεται και μαζί της και ο αριθμός των απασχολουμένων στον πρωτογενή τομέα και παρά τα αναμφίβολα κέρδη που προέκυψαν από την εκμηχάνιση και την εισαγωγή νεών τεχνολογιών στη γεωργία και την κτηνοτροφία, το μέλλον τους είναι αβέβαιο. Οι αλλεπάλληλες προσπάθειες για τη χάραξη μιας νέας αγροτικής πολιτικής στο εσωτερικό της χώρας έχουν αποτύχει παρά τις διακηρύξεις των κυβερνήσεων για τομές, για ‘νέο ξεκίνημα’ κ.ά. Μόλις πριν μερικούς μήνες είχαμε ακούσει για ένα «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Κτηνοτροφίας» το οποίο δεν έχει προχωρήσει ούτε… εκατοστό. Από που έρχεται η ξινομυζήθρα; Από που έρχεται το μέλι ελάτης Μαινάλου ‘βανίλια’; Ποιος πάει στη στάνη να αρμέξει; Ποιος ανεβαίνει στο Μαίναλο να βάλει μελίσσια και ποιος θα τα τρυγήσει αργότερα; Καιρός να πιάσουμε τον μίτο της παραγωγής από την αρχή μπας και βγούμε στο ξέφωτο της αυτόνομης, ποιοτικής και βιώσιμης πρωτογενούς παραγωγής.

Θανάσης Αντωνίου Αρχισυντάκτης

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

PROCESSING

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ CIP

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΦΕΤΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑΟΥΡΤΗΣ

Your Partner in Dairy Industry www.insol.com.gr

sales@insol.com.gr

ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ

08 ΝΕΑ ΟΠΤΙΜΑ, ΕΑΣ ΝΑΞΟΥ NEWS 12 TECH CSB-System ERP, ΟΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

16 ΡΕΠΟΡΤΑΖ Ζωονόσοι- Περνάει ο… στρατός στη Λέσβο

Λίγοι, απροστάτευτοι 20 Κτηνίατροι& εξουθενωμένοι

ΠΑΡΑΓΩΓΗ Συνέντευξη: Ανδρέας Αγγελόπουλος, κτηνοτρόφος, Αχαΐα

Παναγιώτης Λάτσης, 26 Συνέντευξη: κτηνοτρόφος, Αχαΐα

54 ΚΟΣΜΟΣ Φέτα ΠΟΠ: Αναζητά ‘πέρασμα’ στην Ινδία

58 ΕΚΘΕΣΕΙΣ Έκθεση: LOGISTICS EXPO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2026

36 ΑΓΟΡΑ Νέα καταστήματα γαλακτοκομικών

«FOOD INDUSTRY 360°: 60 Συνέδριο: MEAT, DAIRY & FISH»

38 ΚΟΣΜΟΣ EDA: Η ευρωπαϊκή αγορά σε βούτυρα

ΑΜΟΡΓΟΣ 62 ΑΠΟΣΤΟΛΗ Η ανάγκη, η καπατσοσύνη και η σοφία των ανθρώπων

και τυριά

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΙΑΟΥΡΤΙ Θα γλυτώσει από τον αβδηριτισμό της ελληνικής πολιτείας;

42 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Συνέντευξη: Αθ. Μπόνης, Bonis

Νικόλας Θεολογίτης, 66 Συνέντευξη: κτηνοτρόφος & τυροκόμος

Manufacturing

φέρνει «Ελλάδα» 30 Τοστιςγιαούρτι διεθνείς αγορές

PAK: Επενδύσεις, καινοτομία 44 TETRA και βιώσιμες λύσεις

Ευάγγελος Βλαβιανός, 68 Συνέντευξη: γεωργός & κτηνοτρόφος

για το γιαούρτι με 32 Συζητώντας τους ειδικούς

Υποστήριξη παραγωγών 46 NOVONESIS: γαλακτοκομικών

Συνέντευξη: Λεωνίδας Βλαβιανός, 70 κτηνοτρόφος & τυροκόμος

50 ΕΡΕΥΝΑ Το μικροβιακό terroir του ελληνικού

72 ΒΙΒΛΙΟ «Γεωργική έρευνα στην Ελλάδα»

Παρέμβαση: Παναγιώτης Τσινάβος, Κρι Κρι, Σέρρες

DAIRY NEWS • ΤΕΥΧΟΣ 56 • ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 Διεύθυνση Εκδόσεων O.MIND/ εταιρεία της FORUM SA Μαίρη Ευθυμιάτου mefthimiatou@omind.gr Αρχισυντάκτης Θανάσης Αντωνίου tantoniou@omind.gr Σύνταξη Παναγιώτης Εμμανουήλ Βασιλική Ρουσοπούλου Project Managers Σοφία Κατσαρδή Δημήτρης Μιχαλόχρηστας

Κωδ. Εντύπου: 21-0096

Πωλήσεις - Διαφήμιση Μάνος Γεωργουλάκης Γιώργος Γλυνός Σοφία Κατσαρδή Δημήτρης Μιχαλόχρηστας

Marketing & Communications Assistants Ειρήνη Μήτση

Art Director & Graphic Designer Γιάννης Ντρίγιος Χάρης Παπαγεωργίου

Λογιστήριο Κατερίνα Κόσσυβα

Printing & Production Manager Άγγελος Αναστασόπουλος aanastasopoulos@omind.gr Sales Support Αναστασία Κολοβού Μαρία Μιχαλόχριστα

του Δημήτρη Γ. Παναγιωτόπουλου

κατσικίσιου γάλακτος

Digital Marketing Assistant Αλέξανδρος Δαγρές

Data Entry Ελένη Βαγιωνάκη Εκτύπωση - Βιβλιοδεσία Pressious Αρβανιτίδης

ISSN: 2585-206X

ΔΙΟΙΚΗΣΗ O.MIND

ΕΤΑΙΡΕΊΑ ΤΗΣ FORUM SA Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Θανάσης Παναγούλιας

www.dairynews.gr Ιδιοκτησία O.MIND CREATIVES / Δημητριάδης Θ. & ΣΙΑ ΜΟΝ. ΙΚΕ ΣΟΥΛΙΟΥ 8, ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, Τ.Κ. 173 42 info@omind.gr • www.omind.gr

Οικονομικός Διευθυντής Στράτος Αποστολάκος Εμπορική Διεύθυνση Κάτια Μολφέτα • km@forumsa.gr Διεύθυνση Marketing Ελευθερία Καμπά • ekampa@forumsa.gr

Σημείωση: Οι απόψεις των αρθρογράφων και των συνεντευξιαζόμενων δεν εκφράζουν απαραίτητα τις απόψεις του περιοδικού.

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΑΠΟΡΡΉΤΟΥ Λαμβάνετε ταχυδρομικά το περιοδικό μας στη παρούσα διεύθυνση παραλήπτη, που σε προγενέστερο χρόνο έχετε δηλώσει και έχει συμπληρωθεί στην ειδική φόρμα συνδρομητή που τηρεί η εταιρεία μας. Η εταιρεία μας δεσμεύεται για την προστασία των εμπιστευτικών και προσωπικών πληροφοριών που της έχουν ανατεθεί και συμμορφώνεται με τη νομοθεσία περί Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, όπως αυτή ισχύει σήμερα. Ως εκ τούτου, σας παρέχει τη δυνατότητα, εάν, για οποιονδήποτε λόγο, δεν επιθυμείτε πλέον να είστε συνδρομητής μας, να επικοινωνήσετε μαζί μας στο evagionaki@omind.gr προκειμένου να προβούμε άμεσα στην διαγραφή σας. Στην εν λόγω ηλεκτρονική διεύθυνση μπορείτε επίσης να μας γνωστοποιήσετε τυχόν οποιαδήποτε αλλαγή στα στοιχεία σας (διεύθυνση αποστολής ή όνομα παραλήπτη). Σας ευχαριστούμε πολύ.

>> Μπορείτε να διαβάσετε την Πολιτική Απορρήτου εδώ: https://www.omind.gr/politiki-aporritou/

COMPANY’S BRANDS

2666GR

Κύβοι

Λωρίδες

Τρίμα

www.urschel.com

Δοκιμες Με Μηχανες Urschel

Ο Συνεργατης Σας Στην Αποδοτικοτητα

Η εταιρεία Urschel προσφέρει τις μηχανές της για δοκιμαστικές παραγωγές στο χώρο σας, εντελώς δωρεάν. Αυτή η διαδικασία παρέχει μέσω του τμήματος Έρευνας & Ανάπτυξης απαντήσεις στην πράξη σε δικά σας ερωτήματα, καθώς συγκρίνονται διαφορετικά μοντέλα μηχανημάτων κοπής. Προγραμμάτισε τις δοκιμές σου με την Urschel.

Η κορυφαία σε πωλήσεις

εταιρεία μηχανημάτων κοπής σε ολόκληρο τον κόσμο. ® Urschel and Urschel logo symbol are registered trademarks of Urschel Laboratories, Inc. U.S.A.

2666GRPutUrscheltotheTestCheese_DairyNews205x280.indd 1

7 9/2/26 10:56 AM

NEWS

ΟΠΤΙΜΑ

Σε τροχιά ανάπτυξης και το 2025 Η τυροκομική εταιρία ΟΠΤΙΜΑ συνέχισε και το 2025 την αναπτυξιακή πορεία της. Ενίσχυση της κερδοφορίας το 2025 κατέγραψε και η θυγατρική ΗΠΕΙΡΟΣ. Ο κύκλος εργασιών της ΟΠΤΙΜΑ το 2025 διαμορφώθηκε στα 222,5 εκατ. ευρώ έναντι 214,1 εκατ. ευρώ το 2024, παρουσιάζοντας αύξηση 3,9%. Αντίστοιχα αυξήθηκαν και τα κέρδη προ φόρων, τα οποία ανήλθαν σε 11,3 εκατ., ενισχυμένα από την αύξηση πωλήσεων και τον εξορθολογισμό του μείγματος προϊόντων και πελατών σε Ελλάδα και εξωτερικό. Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου που δόθηκε στη δημοσιότητα, «η ΟΠΤΙΜΑ διατήρησε στην ελληνική αγορά την πρώτη θέση στην κατηγορία του τυριού, ενισχύοντας το μερίδιο αγοράς της από 13,4% σε 13,6%, διευρύνοντας περαιτέρω την απόστασή της από τον δεύτερο παίκτη της αγοράς». Η εταιρία διαθέτει ισχυρό portfolio brands στα οποία περιλαμβάνονται τα ΗΠΕΙΡΟΣ, Adoro, Dirollo, Λεβέτι, Λογάδι, Ορεινές Πλαγιές, Ταλαγάνι Αποστόλου και Kerrygold. Στο μέτωπο των εξαγωγών, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 3,8%, με σημαντική ανάπτυξη σε μεγάλες αγορές φέτας, όπως αυτές της Γαλλίας και της Ιταλίας. Σχολιάζοντας τα φετινά αποτελέσματα η διοίκηση της ΟΠΤΙΜΑ δήλωσε σχετικά: «Για μια ακόμη χρονιά τα οικονομικά αποτελέσματα δικαιώνουν τις στρατηγικές μας προτεραιότητες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, τόσο στο κανάλι της λιανικής όσο και στο b2b. Σε ένα δύσκολο περιβάλλον, με δομικές αλλαγές και προκλήσεις σε επίπεδο ανταγωνισμού και προμήθειας πρώτων υλών, καταφέραμε να τοπο-

θετήσουμε τα προϊόντα μας στο τραπέζι περισσότερων νοικοκυριών, ενώ ταυτόχρονα βελτιώσαμε την αποδοτικότητα της εμπορικής μας δραστηριότητας με σημαντικές παρεμβάσεις στο μείγμα πελατών και προϊόντων που επενδύουμε». ΗΠΕΙΡΟΣ: ΣΤΑ 97,4 εκατ. ευρώ ο τζίρος της Όσο αφορά την ΗΠΕΙΡΟΣ, η θυγατρική εταιρία κατέγραψε το 2025 μείωση του κύκλου εργασιών, ενίσχυση της κερδοφορίας και ανάπτυξη των εξαγωγών της. Συγκεκριμένα, ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε στα 97,4 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 3,8% σε σχέση με το 2024. «Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη στρατηγική επιλογή της εταιρίας να μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος των εξοικονομήσεων κόστους στις τελικές τιμές των προϊόντων της, προς όφελος των καταναλωτών» αναφέρει το δελτίο Τύπου. Τα κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) της ΗΠΕΙΡΟΣ διαμορφώθηκαν στα 3,79 εκατ. ευρώ το 2025, έναντι 2,9 εκατ. ευρώ το 2024, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας και της εμπορικής επίδοσης της εταιρίας. «Παρ’ όλη την αύξηση, ως απόδοση παραμένει χαμηλότερα των προσδοκιών και των διεθνών standards, εξαιτίας κλαδικών προβλημάτων στον χώρο της αιγοπροβατοτροφίας στην Ελλάδα» αναφέρεται στο δελτίο τύπου της εταιρίας.

Επενδύσεις για την ΗΠΕΙΡΟΣ Η εταιρία συνεχίζει να υλοποιεί το επενδυτικό της πλάνο, ενισχύοντας την παραγωγική της δυναμικότητα. Μόνο κατά τη διάρκεια του 2025 οι συνολικές επενδύσεις σε νέο εξοπλισμό ανήλθαν στα 8,2 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική δέσμευσή της για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεών της και τη διαρκή ενίσχυση της παραγωγικής της βάσης. Το εργοστάσιο της ΗΠΕΙΡΟΣ στην Άρτα

NEWS

Ε.Α.Σ. ΝΑΞΟΥ

100 χρόνια δημιουργικής παρουσίας και προσφοράς Το 2026 η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (Ε.Α.Σ.) Νάξου έπιασε τα 100! Συμπλήρωσε 100 χρόνια ζωής, δημιουργικής παρουσίας και προσφοράς στον πρωτογενή τομέα της Νάξου και της Ελλάδας γενικότερα. Παράλληλα, φέτος η Ε.Α.Σ. Νάξου γιορτάζει και τη συμπλήρωση 70 χρόνων από την έναρξη της παραγωγής της Γραβιέρας Νάξου Π.Ο.Π., που είναι το κορυφαίο της προϊόν, 30 χρόνων από την κατοχύρωση της Γραβιέρας Νάξου ως προϊόντος Π.Ο.Π. (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης), η οποία μάλιστα επήλθε έπειτα από σχετικές ενέργειες της ίδιας της Ε.Α.Σ. και 15 ετών από την κατοχύρωση της Πατάτας Νάξου ως προϊόντος Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.). Όπως αναφέρεται στο δελτίο Τύπου που εκδόθηκε με αφορμή την ξεχωριστή αυτή επέτειο «Έναν αιώνα τώρα, η Ε.Α.Σ. Νάξου αποτελεί το επίκεντρο της ναξιακής κοινωνίας και οικονομίας, την ατμομηχανή της κίνησής της. Αυτός ο αιώνας ζωής κατέδειξε την αντοχή, τις δυνατότητες και τη διάρκειά της σε έναν κόσμο που ταλανίστηκε και ταλανίζεται από αβεβαιότητες και ποικίλους κλυδωνισμούς, ειδικά στο οικονομικό και συνεταιριστικό πεδίο. Η εξέλιξη, ο εκσυγχρονισμός της παραγωγής και η ανάπτυξή της δείχνουν περίτρανα την πρόοδο που κατακτήθηκε, επίπονα και επίμονα, όλα αυτά τα χρόνια».

Συλλογική, πανναξιακή συνείδηση Το 1926 η Ε.Α.Σ. «γεννήθηκε», επιτεύχθηκε η συνεταιριστική της συγκρότηση και διαμορφώθηκε η συλλογική, πανναξιακή της συνείδηση. Το 2026 σηματοδοτεί μια νέα, γεμάτη προκλήσεις και ρευστή περίοδο που καλείται να διαχειριστεί και να αναμετρηθεί με τα ζωτικά προβλήματα του παρόντος και του μέλλοντος της αγροτικής παραγωγής και του αγροτικού εισοδήματος. Από τις αρχές της χρονιάς πραγματοποιείται στο νησί πληθώρα εδηλώσεων για τα εκατόχρονα της Ε.Α.Σ. Νάξου. Τον περασμένο Μάιο έλαβε χώρα στη Νάξο η κεντρική πανηγυρική εκδήλωση για τα 100 χρόνια της Ε.Α.Σ., ενώ μερικές εβδομάδες αργότερα, τον Ιούνιο, διεξήχθη το 8ο Food Experience Graviera Naxos, που γιόρτασε για άλλη μία χρονιά την απαράμιλλη γεύση και ποιότητα της εκλεκτής Γραβιέρας Νάξου Π.Ο.Π. της Ε.Α.Σ.! Οι εορταστικές εκδηλώσεις θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.

Θεμελιώδη μεγέθη Ικανοποιητικό το 2025 Ο κύκλος εργασιών του Συνεταιρισμού παρουσίασε το 2025 αύξηση κατά 4,68% και ανήλθε σε 27,25 εκατ. ευρώ έναντι 26,03 εκατ. ευρώ το 2024. Τα μικτά αποτελέσματα (κέρδη) της χρήσης παρουσίασαν αύξηση 5,39% κα ανήλθαν σε 3,72 εκατ. ευρώ έναντι 3,58 εκατ. ευρώ της χρήσης του 2024. Τα προ φόρων κέρδη του 2025 παρουσίασαν αύξηση 19,7% και ανήλθαν σε 130 χιλιάδες ευρώ έναντι 109 χιλιάδες ευρώ το 2024. Η αύξηση αυτή των κερδών σε σχέση με την προηγούμενη χρήση οφείλεται κυρίως στην αύξηση του κύκλου εργασιών.

Ελληνική βιομηχανική εταιρεία που εξειδικεύεται στα κεραμικά υλικά συσκευασίας, ιδιαίτερα σε δοχεία για τη βιομηχανία τροφίμων

ΜΑΤΑΚΙΔΗΣ & ΣΙΑ Ε.Ε. 10χλμ. Π.Ε.Ο. Θεσσαλονίκης – 54500 Κιλκίς – Tηλ.: 2310 788747 mataceramica.com ceramimatak@gmail.com

TECH NEWS

CSB-System ERP

Λιγότερες πιθανότητες σφαλμάτων, καθορισμένες διαδικασίες & ακριβή, αξιόπιστα δεδομένα Το System ERP της CSB ενσωματώνει εξωτερικές γραμμές ζύγισης και τιμολόγησης, από τις πιο απλές έως τις πιο σύνθετες, είτε είναι αυτόματες είτε ημιαυτόματες, συνδεδεμένες με διαλογείς και συσκευαστές δίσκων, καθιστώντας τη διαδικασία αυτή ομαλή και απρόσκοπτη. Τα πλεονεκτήματα είναι προφανή: λιγότερες πιθανότητες σφαλμάτων, σαφώς καθορισμένες διαδικασίες και ακριβή, αξιόπιστα δεδομένα. Το System ERP της CSB διαχειρίζεται συστηματικά, κεντρικά και ολοκληρωμένα τα βασικά δεδομένα των μηχανών, τις εξατομικευμένες για κάθε πελάτη διαστάσεις εκτύπωσης, τυχόν διαφημιστικές ή άλλες ετικέτες σε διάφορες γλώσσες, καθώς και τις διάφορες υποχρεώσεις σε περίπτωση πολλαπλών σειρών προϊόντων και τιμών λιανικής. Η μεγιστοποίηση της απόδοσης με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση των αλλαγών προϊόντων ή των ρυθμίσεων των μηχανών (π.χ. συλλογή ανά προϊόν και διαδρομή φορτηγού, ή ανά παραγγελία πελάτη ή έξοδο παραγωγής) μετατρέπεται σε μια απλή ρουτίνα. Το ERP CSB-System υποστηρίζει και διαχειρίζεται όχι μόνο κάθε τύπο γραμμής παραγωγής με μία ή περισσότερες κεφαλές, με ή χωρίς μεταφορική ταινία, με τυποποιημένη επισήμανση, πρόσθετη προωθητική επισήμανση και ειδική επισήμανση για κάθε προϊόν/πελάτη, αλλά και όλα όσα σας επιτρέπουν να μεγιστοποιήσετε την παραγωγική ικανότητα του μηχανήματος.

Η CSB-System εγγυάται υψηλά επίπεδα αποδοτικότητας στις γραμμές ζύγισης και συσκευασίας

Σε αυτά περιλαμβάνονται η ομαδοποίηση ενεργών παραγγελιών πελατών, η ενσωμάτωση της γραμμής ζύγισης και τιμολόγησης στο πρόγραμμα συντήρησης για τη μείωση του χρόνου ακινητοποίησης και των βλαβών του μηχανήματος. Επίσης η διαχείριση της συσκευής ζύγισης-τιμολόγησηςετικετοποίησης ως περιουσιακού στοιχείου στη λογιστική με τη σχετική απόσβεση, η ενσωμάτωση της αξίας της συγκεκριμένης συσκευής στη βιομηχανική λογιστική για τον υπολογισμό της επίδρασης στο κόστος του προϊόντος κ.λπ.

Οι ειδικοί της CSB συνεργάζονται με τους σχεδιαστές της εγκατάστασης για την εξεύρεση λύσεων που βελτιστοποιούν τους χώρους

Πάνω από

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ

Με πορεία που ξεκινά το 1993, η εταιρεία µας Νικος Πατσιαούρας Μ ΑΕ έχει εξελιχθεί σε έναν σταθερό συνεργάτη για τις βιοµηχανίες τροφίµων σε όλη τη Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα. Παρέχουµε αξιόπιστες λύσεις συσκευασίας πλαστικών και λευκοσιδήρων δοχείων, ετικετοποιίας, ειδών προστασίας εργαζοµένων καθως και εξειδικευµένων χηµικών προϊόντων καθαρισµού , προσφέροντας ολοκληρωµένη υποστήριξη σε τυροκοµεία, γαλακτοβιοµηχανίες και σε µονάδες επεξεργασίας ελιάς και ελαιολάδου. Η πρόσφατη µετεγκατάσταση στις νέες ιδιόκτητες εγκαταστάσεις 4.500 τ.µ. ενίσχυσε σηµαντικά τις δυνατότητες παραγωγής και τη λειτουργική µας αποτελεσµατικότητα. Παράλληλα, από την 1η Ιανουαρίου 2026, αναλάβαµε επίσηµα τη διανοµή των προϊόντων της Novonesis στην Ελλάδα, εµπλουτίζοντας τις διαθέσιµες λύσεις που προσφέρουµε µε πρόσθετα τροφίµων, πυτιές και καλλιέργειες. Συνεχίζουµε µε συνέπεια, τεχνογνωσία και προσήλωση στην καινοτοµία, υποστηρίζοντας τη σύγχρονη ελληνική παραγωγή και χτίζοντας σχέσεις εµπιστοσύνης µε τους επαγγελµατίες του κλάδου.

5ο χλµ Λάρισας - Αµπελώνα, 41500, Γιαννουλη Λαρισας | T. 2410 591010 E. info@patsiaouras.gr | S. www.patsiaouras.gr

TECH NEWS

ΟΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

Κωδικοποίηση προϊόντων με laser και machine vision στα Ελληνικά Γαλακτοκομεία Ο Όμιλος Θεοδώρου σχεδίασε και υλοποίησε ολοκληρωμένη λύση δυναμικής σήμανσης στην εταιρία Ελληνικά Γαλακτοκομεία από τη Θεσσαλία. ΚΕΊΜΕΝΟ: ΌΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΏΡΟΥ Η Ελληνικά Γαλακτοκομεία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες. Ως οικογενειακή επιχείρηση 3ης γενιάς, διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα και εξάγει τα προϊόντα της σε περισσότερες από 50 χώρες. Με διαρκείς επενδύσεις σε τεχνολογία, παραγωγικές υποδομές και υψηλής ποιότητας πρώτες ύλες, παραμένει προσηλωμένη στην υποστήριξη της ελληνικής κτηνοτροφίας και την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας. Η Ανάγκη Στη βιομηχανική παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, η αξιόπιστη και ευανάγνωστη σήμανση των περιεκτών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ιχνηλασιμότητα, τη συμμόρφωση και την τελική εικόνα του προϊόντος. Στη συγκεκριμένη εφαρμογή, βασική πρόκληση ήταν η εκτύπωση υψηλής ποιότητας σε περιέκτες γιαουρτιού οι οποίοι εισέρχονταν στη γραμμή χωρίς προκαθορισμένο προσανατολισμό. Παρότι οι περιέκτες εισέρχονταν στη γραμμή χωρίς μηχανικό προσανατολισμό, η σήμανση έπρεπε να γίνεται κάθε φορά σε πολύ συγκεκριμένο σημείο, με σταθερότητα, ακρίβεια και άριστο αισθητικό αποτέλεσμα. Η ανάγκη αυτή καθιστούσε δύσκολη την εφαρμογή συμβατικών λύσεων, καθώς ο μηχανικός προσανατολισμός του περιέκτη θα αύξανε την πολυπλοκότητα της γραμμής, το κόστος, τις απαιτήσεις συντήρησης και την πιθανότητα παραγωγικών σταματημάτων.

Η Λύση Ο Όμιλος Θεοδώρου σχεδίασε και υλοποίησε μία ολοκληρωμένη λύση δυναμικής σήμανσης, βασισμένη στον αυτόματο εντοπισμό του προσανατολισμού του περιέκτη μέσω έξυπνης βιομηχανικής κάμερας και στην ακριβή σήμανσή του με βιομηχανικό εκτυπωτή laser. Η λύση περιλαμβάνει: • Έξυπνη βιομηχανική κάμερα για τον εντοπισμό του προσανατολισμού του περιέκτη. • Βιομηχανικό εκτυπωτή laser για σήμανση υψηλής ευκρίνειας και σταθερής ποιότητας. • Industrial Panel PC για οπτικοποίηση της εικόνας της κάμερας και διευκόλυνση της παρακολούθησης της εφαρμογής από τον χειριστή. • Πίνακα αυτοματισμού με PLC, ο οποίος διαχειρίζεται τη λογική της εφαρμογής, τη ρύθμιση του εκτυπωτή laser βάσει του προσανατολισμού που έχει εντοπίσει η κάμερα, καθώς και τη δυνατότητα μανδάλωσης της γραμμής, όταν αυτό απαιτείται. Με αυτόν τον τρόπο, η κάμερα αναγνωρίζει τη θέση του κάθε περιέκτη ξεχωριστά σε πραγματικό χρόνο και το σύστημα προσαρμόζει αντίστοιχα τη σήμανση, ώστε η εκτύπωση να πραγματοποιείται στο ίδιο σημείο, χωρίς να απαιτείται προσανατολισμός του προϊόντος πριν από το στάδιο της εκτύπωσης.

Αναδείξτε ακόμη περισσότερη αξία στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων Τα Οφέλη Ολοκληρωμένη λύση Η λύση προσφέρει σημαδυναμικής σήμανσης, ντικά λειτουργικά και παβασισμένη στον ραγωγικά πλεονεκτήματα: αυτόματο εντοπισμό του • Κατάργηση της ανάγκης προσανατολισμού του μηχανικού προσανατολισμού του περιέκτη, μει- περιέκτη μέσω έξυπνης ώνοντας την πολυπλοκόβιομηχανικής κάμερας τητα της γραμμής. • Α κριβής σήμανση σε ίδιο σημείο, ανεξάρτητα από τον αρχικό προσανατολισμό του προϊόντος. • Εξαιρετική ποιότητα εκτύπωσης χάρη στη χρήση τεχνολογίας laser. • Σταθερό και καθαρό αποτέλεσμα σήμανσης, κατάλληλο για προϊόντα υψηλών απαιτήσεων αισθητικής και ιχνηλασιμότητας. • Μηδενική ανάγκη αναλωσίμων εκτύπωσης, καθώς η τεχνολογία laser δεν απαιτεί μελάνια, διαλύτες ή ribbons. • Μειωμένες ανάγκες συντήρησης σε σχέση με άλλες τεχνολογίες εκτύπωσης. • Λιγότερα παραγωγικά σταματήματα, λόγω της υψηλής αξιοπιστίας του laser και της απουσίας αναλωσίμων. • Καλύτερη διαθεσιμότητα γραμμής, με μειωμένο χρόνο παρεμβάσεων από χειριστές ή τεχνικούς. • Αυξημένος έλεγχος της διαδικασίας, μέσω της οπτικοποίησης από το Industrial Panel PC και της διασύνδεσης με το PLC. • Δυνατότητα ασφαλούς μανδάλωσης της γραμμής, σε περίπτωση μη σωστής αναγνώρισης ή ανάγκης ελέγχου. Η συγκεκριμένη εφαρμογή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συνδυασμού machine vision, laser marking και βιομηχανικού αυτοματισμού, με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικής αξιοπιστίας, της ποιότητας σήμανσης και της συνολικής αποδοτικότητας της γραμμής παραγωγής.

Αυξήστε τις αποδόσεις. Μειώστε τις απώλειες. Παρατείνετε τη διάρκεια ζωής των προϊόντων. Βελτιστοποιήστε το κόστος. Όλα αυτά με την κορυφαία ποιότητα που προτιμούν οι καταναλωτές. Συνεργαστείτε με τη Novonesis και οδηγήστε την παραγωγικότητά σας στο επόμενο επίπεδο.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον υπεύθυνο πωλήσεων για την επιχείρησή σας ή στείλτε μας email στο salesgr@novonesis.com.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΖΩΟΝΟΣΟΙ

Περνάει ο… στρατός στη Λέσβο

Στιγμιότυπο από παλαιότερη κινητοποίηση κτηνοτροφών στο Λιμάνι της Μυτιλήνης. Πηγή: ΟΑΣ Λέσβου Κοπάδι προβάτων βόσκει σε βοσκότοπο κάτω από βουνά κοντά στην Πέτρα, Λέσβου

Η κυβέρνηση αποφάσισε να αλλάξει το μοντέλο διαχείρισης του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη συνεχιζόμενη καταστροφή της τοπικής κτηνοτροφίας. Επιμένει πάντως στη συνέχιση όλων των (υφιστάμενων) κτηνιατρικών μέτρων στη Λέσβο και δίνει ακόμα και υπό το βάρος των νέων (αρνητικών) εξελίξεων προτεραιότητα στην πλήρη εκρίζωση της ζωονόσου.

ύμφωνα με το νέο μοντέλο επιχειρησιακού συντονισμού, το οποίο παρουσίασε ο ΥφΑΑΤ Αθανάσιος Καββαδάς στις αρχές Σεπτεμβρίου, μοντέλο με το οποίο η κυβέρνηση θεωρεί πως θα αντιμετωπίσει τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον συντονισμό των δυνάμεων στο πεδίο και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διατηρεί τη στρατηγική και επιστημονική ευθύνη για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας. Πρόκειται για ένα σχήμα που δεν υιοθετήθηκε ούτε στην περίπτωση του Daniel στην Θεσσαλία, το 2023, όπου ο ελληνικός στρατός περιορίστηκε στις διασώσεις πολιτών και μόνο. Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου που δόθηκε στη δημοσιότητα, «Με τη νέα διάταξη, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων, μεταξύ των οποίων οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές, με επικεφαλής αξιωματικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Η επιστημονική και κτηνιατρική διαχείριση της επιζωοτίας παραμένει στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές, ενώ δεν μεταβάλλονται ούτε τα υγειονομικά πρωτόκολλα ούτε η επιστημονική μεθοδολογία αντιμετώπισης της νόσου».

Σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης της Λέσβου, τα οποία καλύπτουν εδώ και μισό χρόνο τη μάχη του ελληνικού κράτους και των δομών του αλλά και των απελπισμένων κτηνοτρόφων με τη ζωονόσο, η ιχνηλάτιση, ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τον περιορισμό της μετάδοσης της νόσου, είναι το σημείο στο οποίο χωλαίνουν οι προσπάθειες των αρχών. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η ιχνηλάτηση της νόσου έχει ήδη προχωρήσει στο 80% του νησιού, ενώ είχαν εξεταστεί περισσότερες από 3.115 εκτροφές.Στο νησί επιχειρούν πάνω από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι, με 23 ομάδες των δύο ατόμων να πραγματοποιούν δειγματοληψίες. Το ΥΠΕΘΑ είχε διαθέσει εξαρχής 15 κτηνιάτρους στη Λέσβο, ενώ με τη νέα νομοθετική διάταξη ανώτατος αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων τέθηκε επικεφαλής συντονιστής των επιχειρήσεων στο νησί. Ζωοτροφές και κατεστραμμένο γάλα Στη Λέσβο απομένουν δύο ακόμα ανοιχτές ‘πληγές’: η ενίσχυση για τις ζωοτροφές και η αποζημίωση για το κατεστραμμένο γάλα (χάθηκαν πάνω από 9.500 τόνοι γάλακτος στο νησί). Μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου δεν υπήρχε κανένα νέο για τα δύο αυτά θέματα. Για το κατεστραμμένο γάλα, η κυβέρνηση «έχει

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

επιλέξει να στηρίξει τους παραγωγούς και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ολοκλήρωσης της σχετικής ΚΥΑ» όπως ανέφερε ο Αθ. Καββαδάς στη Βουλή.Όσο για τις ζωοτροφές, στις αρχές Οκτωβρίου αναμένεται η πρόσθετη οικονομική ενίσχυση των κτηνοτρόφων για την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωοτροφών, μετά την έκδοση της σχετικής ΚΥΑ έως τέλος Σεπτεμβρίου, όπως ανέφερε στη Βουλή ο ΥφΑΑΤ. Όπως ανέφερε, το ποσό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ, χωρίς ακόμη να έχει οριστικοποιηθεί. Τελικά, τι αλλάζει; Παρά την υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου διαχείρισης της ζωονόσου στη Λέσβο, το ΥπΑΑΤ επιμένει ότι επί της ουσίας δεν έχει αλλάξει την κεντρική στρατηγική του απέναντι στη νόσο η οποία συνίσταται στην εφαρμογή αυστηρών πρωτοκόλλων βιοασφάλειας (που πάντως παραβιάζονται συστηματικά και δεν ‘αποδίδουν’) και τη λογική της πλήρους εξάλειψης της νόσου χωρίς τη χρήση εμβολίων (επιλογή που αμφισβητείται και πανευρωπαϊκά). Η κυβέρνηση λοιπόν επιμένει στην «ανάγκη απαρέγκλιτης συνέχισης όλων των προβλεπόμενων κτηνιατρικών μέτρων στη Λέσβο, έως την πλήρη εκρίζωση του αφθώδους πυρετού». Και με τον τρόπο αυτό διαχωρίζει τη θέση της από φορείς που εγείρουν αμφισβητήσεις όπως ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης. Θυμίζουμε ότι ο τελευταίος διατηρεί μια διαφορετική στάση από εκείνη του ΥπΑΑΤ. Στις αρχές Σεπτεμβρίου το ΥπΑΑΤ με ανακοίνωσή του διευκρινίζει, απευθυνόμενο ουσιαστικά στον ‘αντάρτη’ Περιφερειάρχη ότι η νέα επιχειρησιακή δομή δεν αλλάζει, όπως δεν αλλάζουν ούτε τα υγειονομικά πρωτόκολλα ούτε τα προβλεπόμενα κτηνιατρικά μέτρα. «Αντίθετα, στόχος είναι η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή τους, μέσα από ενιαίο συντονισμό όλων των δυνάμεων που επιχειρούν στο νησί» επισημαίνεται.

Τι πλήρωσε το ΥπΑΑΤ στη Λέσβο (ΑΠO 15/3- 1/9 2026)

Τι λένε στο νησί Η ΟΑΣ Λέσβου σε ανακοίνωσή της στις αρχές Σεπτεμβρίου κάνει λόγο για «ανυπαρξία σχεδίου οριστικής εκρίζωσης της ζωονόσου του αφθώδους πυρετού» και για «ανύπαρκτες αποζημιώσεις για το χαμένο εισόδημα από το γάλα και τα σφάγια» διαμαρτύρεται για «ελλιπή μέτρα απολύμανσης», «πρόχειρες και επικίνδυνες για τη διασπορά θανατώσεις και ταφές των ζώων» και φυσικά καταγγέλλει το κύμα προστίμων – κυρώσεων και ποινικών διώξεων ενάντια σε κτηνοτρόφους του νησιού. Από την πλευρά του ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα, ο οποίος διαφωνεί κι αυτός με τις κυβερνητικές επιλογές στη διαχείριση της ζωονόσου, σε ανακοίνωσή του στα τέλη Αυγούστου ανέφερε ότι « η ανάγκη για επανεκτίμηση της μέχρι σήμερα στρατηγικής είναι πλέον άμεση. Η Λέσβος χρειάζεται σαφή επιστημονική κατεύθυνση, επιχειρησιακή συνέχεια και συγκεκριμένο σχέδιο για τον περιορισμό της νόσου και την προστασία του παραγωγικού της κεφαλαίου».

Χάθηκαν 80.000 ζώα Τα συνεργεία του ΥπΑΑΤ εξέτασαν μέσα σε έξι μήνες κι ως τα τέλη Αυγούστου 3.115 εκτροφές από τις οποίες 2.800 ήταν προβάτων, 187 αιγοπροβάτων, 77 βοοειδών και 51 χοίρων. Συνολικά ελέγχθηκαν περίπου 129.000 ζώα. Όπως ενημέρωσε τους δημοσιογράφους το υπουργείο, 177.986 δείγματα και από τον ορολογικό έλεγχο προέκυψαν 5.136 θετικά δείγματα αίματος ζώων- εντοπίστηκαν 184 κρούσματα σε 291 θετικές εκτροφές. Το ποσοστό θετικών εκτροφών στο δείγμα της επιτήρησης είναι 9,34% και το ποσοστό των θετικών ζώων 3,99%. Έως τις 20 Αυγούστου είχαν θανατωθεί συνολικά 81.060 ζώα (80.151 αιγοπρόβατα, 828 βοοειδή και 81 χοίροι).

3.570.000 €

2.392.000 €

1.342.000 €

Για θανατωμένα ζώα

Για στήριξη τυροκομικών επιχειρήσεων

Για απώλεια εισοδήματος

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ε έκτακτες Μ προσλήψεις περιορισμένου χρόνου και μετακλήσεις κτηνιάτρων από τις ένοπλες δυνάμεις ανταποκρίθηκε η πολιτεία – καθυστερημένα κι ατελώς- στην επέλαση των ζωονόσων

ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΙ

Λίγοι για τις ανάγκες, απροστάτευτοι & εξουθενωμένοι Έντονη εργασία σε πολύ δύσκολες συνθήκες, συνεχείς μετακινήσεις χωρίς ύπαρξη προσωπικής ζωής, εκτεθειμένοι στην ένταση που υπάρχει στις κοινότητες των κατεστραμμένων κτηνοτρόφων και με κάποια δικαιώματά τους να ‘ψαλιδίζονται’. Οι κτηνίατροι στην Ελλάδα του 2026 των απειλητικών ζωονόσων και του χάους των επιδοτήσεων διαμαρτύρονται εντόνως. Και ζητούν λύσεις. ΡΕΠΟΡΤΆΖ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

ι πρόσφατες ζωονόσοι, της ευλογιάς των προβάτων που χτύπησε τη χώρα το καλοκαίρι του 2024 και του αφθώδους πυρετού που χτύπησε τη Λέσβο τον Μάρτιο του 2026, κατέδειξαν, με τον πιο οδυνηρό τρόπο, την ανάγκη της παρουσίας των κτηνοτρόφων εκεί όπου πραγματικά τους έχει ανάγκη η ελληνική κτηνοτροφία. Στις εκτροφές της ηπειρωτικής και της νησιωτικής χώρας, τις αποκεντρωμένες δημόσιες υπηρεσίες, τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. ΠΟΓΕΔΥ: Απροστάτευτοι οι ελεγκτές Μέσα στο καλοκαίρι και ύστερα από περιστατικά αντιπαράθεσης κτηνιάτρων με κτηνοτρόφους σε διάφορα σημεία της χώρας, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωπόνων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) έδωσε στη δημοσιότητα επιστολή στην οποία καταγγέλλει το γεγονός ότι τα μέλη της, οι γεωτεχνικοί, πραγματοποιούν συνεχείς ελέγχους ανά την επικράτεια χωρίς καμία νομική κάλυψη. Σύμφωνα με την ΠΟΓΕΔΥ, η ανακοίνωσή της αφορά δημόσιους υπαλλήλους οι

οποίοι για λογαριασμό της Πολιτείας, «διενεργούν ελέγχους, διαπιστώνουν παραβάσεις, εισηγούνται ή επιβάλλουν διοικητικά μέτρα και κυρώσεις και καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν πιέσεις, απειλές, μηνύσεις, αγωγές και κάθε μορφής νομική εμπλοκή εξαιτίας της άσκησης των υπηρεσιακών τους καθηκόντων». Η ΠΟΓΕΔΥ καταγγέλλει ότι παρά τις διαδοχικές παρεμβάσεις και τις σχετικές επιστολές της και παρά το γεγονός ότι αντίστοιχη νομική ασφαλιστική προστασία έχει ήδη υιοθετηθεί για άλλες κατηγορίες ελεγκτικών υπαλλήλων του Δημοσίου, το αίτημά της «εξακολουθεί να μην έχει τύχει θετικής αντιμετώπισης» επισημαίνει μάλιστα ότι «η προστασία των ελεγκτών δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή της διοίκησης αλλά υποχρέωση». «Δεν μπορεί ένα δημόσιο Ταμείο να αξιοποιεί το αποτέλεσμα του ελεγκτικού έργου των υπαλλήλων και ταυτόχρονα να αρνείται να εξετάσει ουσιαστικά την κάλυψη του νομικού κινδύνου που αυτοί αναλαμβάνουν αποκλειστικά εξαιτίας της άσκησης των καθηκόντων τους» υποστηρίζει η Ομοσπονδία.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

1. Μ αζικός επιτόπιος έλεγχος για την καταβολή αγροτικών επιδοτήσεων από την ΑΑΔΕ στην Κρήτη. Φωτο: ΑΑΔΕ, 2026 2. Οι ελεγκτές διενεργούν ελέγχους, διαπιστώνουν παραβάσεις, εισηγούνται ή επιβάλλουν διοικητικά μέτρα και κυρώσεις και αντιμετωπίζουν καθημερινά πιέσεις, απειλές, μηνύσεις, αγωγές. Φωτο: ΑΑΔΕ, 2026

2 1

λάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε), σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα στα Ελλάδα: Κτηνίατροι ξερίζωσαν την πανώλη μηρυκαστικών τέλη Ιουλίου αντέδρασε υποστηρίζοντας ότι «οι ιατροδικαστές ασχοΜέσα στον ζόφο των ημερών υπήρξε και μια χαρμόσυνη για τους κτηνοτρόφους και τους κτηνιάτρους είδηση: Η αποκατάσταση του λούνται με νεκροψίες ανθρώπων και ότι στην ιατροδικαστική υπηεπίσημου καθεστώτος της Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από ρεσία δεν υπηρετεί ούτε ένας κτηνίατρος». την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών (PPR), με ισχύ από τις 18 Αυγούστου 2026. Είναι μια απόφαση την οποία έλαβε ο Παγκόσμιος Απειλές για τους κτηνιάτρους Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (WOAH), αναγνωρίζοντας την Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. οι κτηνίατροι επιτυχή εκρίζωση της νόσου μετά την υποβολή του σχετικού αιτήμαπου διενεργούν νεκροτομές απειλούνται κυρίως από βιολογικούς κινδύνους (π.χ. λύσσα, ιοί γρίπης χοίρων, βρουκέλλα, άνθρακας κ.ά.) τος από τις ελληνικές κτηνιατρικές αρχές. και η μόλυνσή τους μπορεί να γίνει μέσω λύσεων συνεχείας Υπενθυμίζεται ότι μετά την εμφάνιση κρούσματος πανώλης των του δέρματος, μέσω των βλεννογόνων και δια μικρών μηρυκαστικών στο Καστράκι Καλαμπάτης εισπνοής αερολυμάτων. κας, στη Θεσσαλία, το επίσημο καθεστώς της Όπως συμβαίνει και σε άλλες υπηρεσίες του Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από τη νόσο δημοσίου στην Ελλάδα που αφορούν παραγωείχε ανασταλεί με ισχύ από τον Ιούλιο του 2024. «Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. προτείνει στην Στη συνέχεια, η χώρα μας υπέβαλε αίτημα για γικά ζώα, έτσι κι εδώ η κατάσταση που περιπολιτεία να προχωρήσει την αποκατάσταση του καθεστώτος, το οποίο γράφουν οι επαγγελματίες της κτηνιατρικής στη δημιουργία διακριτής αξιολογήθηκε από την Επιστημονική Επιτροπή είναι κατώτερη των περιστάσεων. Σύμφωνα Κτηνιατροδικαστικής του WOAH. με την καταγγελία του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. «οι προϋΤο ίδιο το ΥπΑΑΤ θεωρεί την αποκατάσταση του Υπηρεσίας, με σαφώς πάρχουσες δομές στα δύο Κτηνιατρικά Κέεπίσημου καθεστώτος της Ελλάδας ως χώρας καθορισμένες αρμοδιότητες, ντρα Αθηνών και Θεσσαλονίκης καθώς και σε απαλλαγμένης από την πανώλη των μικρών μηρυπλήρως στελεχωμένης και ορισμένα περιφερειακά εργαστήρια, αντί να καστικών μια «σημαντική διεθνή αναγνώριση. εξοπλισμένης, ώστε να μπορεί εκσυγχρονιστούν και να στελεχωθούν με εξειδικευμένο κτηνιατρικό προσωπικό και να ανταποκριθεί σε όλο τα λοιπό προσωπικό, απαξιώθηκαν και αποΠου είναι το κράτος σε νεκροψίες/ νεκροτομές; φάσμα κτηνιατροδικαστικών στελεχώθηκαν. Οι ελάχιστοι εξειδικευμένοι Κλείνουμε με ένα ζήτημα το οποίο προέκυψε το υπηρεσιών» ΓΕΩΤΕΕ κτηνίατροι που υπήρξαν συνταξιοδοτήθηκαν φετινό καλοκαίρι από το… πουθενά και αφορά το ποιοι επαγγελματίες θα μπορούν να διενεργούν πριν τουλάχιστον από δεκαπέντε χρόνια χωρίς νεκροψίες και νεκροτομές. Δεν πρέπει να διανα αντικατασταθούν». Οι κτηνίατροι απορρίπτουν τη λύση που φύγει της προσοχής ότι η νεκροψία –νεκροτομή προτείνει το ΥπΑΑΤ δηλαδή τη διενέργεια ζώων αποτελεί κτηνιατρική πράξη και (θα πρέπει κτηνιατρικοδικαστικών πράξεων από μη αρμόδιους επιστήμονα) διενεργείται αποκλειστικά από κτηνίατρο. Οι κτηνίατροι ζητούν από την πολιτεία (ΥπΑΑΤ και Υπουργείο Δινες. Προτείνει μάλιστα τη δημιουργία «ενός σύγχρονου δικτύου κτηνιατρικών νεκροτομείων και εργαστηρίων, με την αξιοκαιοσύνης), τη θέσπιση εθνικών προδιαγραφών για τα νεκροτομεία, καθώς και των απαιτούμενων πρωτοκόλλων για τη διενέργεια κτηνιποίηση αφενός των υπαρχουσών υπηρεσιακών δομών, οι οποίες πρέπει άμεσα να ενισχυθούν με την πρόσληψη του απαραίτητου ατροδικαστικών πράξεων. Εντελώς ξαφνικά και μέσα στο καλοκαίρι η κυβέρνηση αποφάεπιστημονικού κτηνιατρικού και λοιπού βοηθητικού προσωπισισε να αναθέσει τη διενέργεια κτηνιατρικοδικαστικών πράξεων κού, αλλά και, αφετέρου, με τη δημιουργία νέων κατάλληλων σε Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες που υπάγονται στην Ιατροδικαχώρων, πλήρως εξοπλισμένων και στελεχωμένων με το απαραίστική Υπηρεσία του Κράτους. Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελτητο προσωπικό».

ZED

ONE WAY

Industry

Packaging

Plastic

In Plastic Packaging

ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ 190 03 ΜΕΣΟΓΕΙΑ Τηλ.: 2299025838 2299023472 sales@bonaplast.gr www.bonaplast.gr

GROUP OF Shalam Packaging Solutions Ltd

ZED SHALAM PACKAGING LIMITED(UK)

ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Ανδρέας Αγγελόπουλος ΑΧΑΐΑ

«Η αδειοδότηση είναι σε γενικές γραμμές… βασανιστήριο» Ο κτηνοτρόφος Ανδρέας Αγγελόπουλος από την Αχαΐα σχολιάζει τα μείζονα ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο όπως οι ζωονόσοι, οι κοινοτικές επιδοτήσεις, οι αδειοδοτήσεις των εκμεταλλεύσεων και οι προοπτικές του επαγγέλματος. ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

35χρονος κτηνοτρόφος Ανδρέας Αγγελόπουλος από την Χαλανδρίτσα Ερυμάνθου, στην Αχαΐα, 20 χιλιόμετρα από την Πάτρα εκτρέφει περίπου 700 αιγοπρόβατα και το γάλα που παράγει το δίνει στην ΕΓΝΗΛ, μονάδα επεξεργασίας η οποία είναι γνωστή για την «Ολύμπια Φέτα» και μια σειρά άλλα τυροκομικά τα οποία φεύγουν κατευθείαν στο εξωτερικό. Είναι 4η γενιά κτηνοτρόφος και βλέπει καθημερινά το επάγγελμά του να δυσκολεύει. «Η φάρμα των ονείρων σου» Ο Ανδρ. Αγγελόπουλος έχει δημιουργήσει ένα ηλεκτρονικό εγχειρίδιο με τίτλο «Η φάρμα των ονείρων σου», το οποίο είναι αναρτημένο στη σελίδα της φάρμας κι απευθύνεται σε νέους κτηνοτρόφους. Εκεί ο κτηνοτρόφος από την Αχαΐα, παρέχει συμβουλές για μια σειρά ζητήματα που απασχολούν τους παραγωγούς. «Αναφέρομαι στο πως κάποιος μπορεί να γίνει κτηνοτρόφος από το μηδέν, αναφέρομαι σε έτοιμα σιτηρέσια που μπορούν να χρησιμοποιούν, δίνω συμβουλές για τη διαχείριση του στάβλου, δίνω πρακτικά σχέδια σταβλισμού για χτίσιμο στάβλου από τις άδειες και τα θεμέλια, υπάρχουν φυσικά αναφορές στις ζωονόσους κ.ά.» μας λέει. Η αναφορά του στην αδειοδότηση φέρνει το πρώτο μας ερώτημα. «Η αδειοδότηση είναι σε γενικές γραμμές… βασανιστήριο. Η πολιτεία δεν πρέπει να αφήσει τον τομέα της κτηνοτροφίας να καταστραφεί. Χρειάζεται κάποια πράγματα να γίνονται πιο γρήγορα και πιο… ηλεκτρονικά για να μην βασανίζονται κάποιοι άνθρωποι» υποστηρίζει.

Το ελληνικό κράτος πρέπει να ψάξει πολύ ακόμα Ζητάμε τη γνώμη του για τη νέα διαδικασία των πληρωμών η οποία ήταν το αποτέλεσμα της μεταφοράς τους από τον ΟΠΕΚΕΠΕ που κατέρρευσε, στην ΑΑΔΕ που κλήθηκε να τον αντικαταστήσει. «Όλοι μας βιώνουμε μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές» μας λέει και συμπληρώνει: «Έχουν αδικηθεί κτηνοτρόφοι οι οποίοι έπρεπε να λαμβάνουν ενισχύσεις και τα χρήματα πήγαιναν σε άλλους οι οποίοι δεν δικαιούνταν καν τέτοιες ενισχύσεις. Το ελληνικό κράτος πρέπει να ψάξει πολύ ακόμα…». Ζητάμε από τον συνομιλητή μας τη θέση του για το ζήτημα των βοσκοτόπων, που ήταν άλλωστε στον πυρήνα του σκανδάλου που αποκαλύφθηκε μέσα στο 2026. «Είναι πολύ μεγάλο αυτό το ζήτημα. Μιλώντας τεχνικά και μόνο, σας λέω πως δεν είναι σωστός ο τρόπος με τον οποίο καταβάλλονταν οι ενισχύσεις κι αυτό το γνωρίζαμε όλοι» υποστηρίζει. Κατά τη γνώμη του Ανδρ. Αγγελόπουλου, το κράτος και οι κοινοτικές υπηρεσίες θα έπρεπε να επιδοτούν την παραγωγή. «Δεν είναι δυνατόν να λαμβάνει χρήματα κάποιος ο οποίος… δεν παράγει. Έχω 700 ζώα και η φάρμα μου παράγει κάθε χρόνο πάνω από 300 τόνους πρόβειο γάλα. Είναι δυνατόν να λαμβάνω λιγότερη επιδότηση από κάποιον που έχει π.χ. 300 ζώα; Ξέρω ότι στη Βόρεια Μακεδονία, η κρατική επιδότηση για να βοηθηθούν οι κτηνοτρόφοι είναι περίπου 2 λεπτά στο παραγόμενο γάλα, όπως μου έλεγε κάποιος στα Σκόπια και το θεωρώ μια δίκαιη επιδότηση, διότι είναι σε ένα απολύτως ελεγχόμενο επίπεδο».

ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Παναγιώτης Λάτσης ΚΤΗΝΟΤΡΌΦΟΣ, ΑΧΑΐΑ

«Δεν έχω Φερράρι. Είμαι από αυτούς που δουλεύουν και τα χέρια τους είναι πρησμένα» Ο Παναγιώτης Λάτσης, κτηνοτρόφος από την Αχαΐα υπέστη σοβαρή ζημιά από τις πυρκαγιές το καλοκαίρι του 2025 καθώς έχασε την κτηνοτροφική εγκατάστασή του έχοντας πρώτα σώσει, ευτυχώς, το κοπάδι του. Ένα χρόνο μετά ξαναστήνει τη ζωή του στα Μοιραίικα, κοντά στην Πάτρα και προσπαθεί να μείνει στην κτηνοτροφία, κάνοντας μάλιστα σχέδια και για το μέλλον! ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

Παναγιώτης Λάτσης από τα Μοιραίικα, κοντά στην Πάτρα εκτρέφει περίπου 250 πρόβατα ράτσας Λακόν και το γάλα που παράγει, περίπου 350 κιλά την ημέρα, το δίνει στη γαλακτοβιομηχανία Όμηρος. Τον συναντήσαμε μέσα στο καλοκαίρι και συζητήσαμε μαζί του την κατάσταση που επικρατεί στον νομό αυτό το διάστημα, ένα χρόνο μετά την καταστροφή την οποία υπέστη. Νέα μονάδα στα σκαριά Ο Π. Λάτσης είναι προβληματισμένος. Αν και ο ίδιος δεν είχε απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο ούτε από την ευλογιά ούτε από τις φωτιές, έχασε λόγω της πυρκαγιάς τις εγκαταστάσεις του το καλοκαίρι του 2025 από τις οποίες μπόρεσε να σώσει την τελευταία στιγμή μόνο τα ζώα. Ένα χρόνο μετά προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του και κάνει όνειρα για μια νέα κτηνοτροφική εκμετάλλευση που θα του δώσει μεροκάματο για τα επόμενα χρόνια. Άλλωστε είναι 48 ετών, ‘νέος’ άνθρωπος για κτηνοτρόφος… Ο Π. Λάτσης πραγματοποίησε τα τελευταία χρόνια επενδύσεις στην κτηνοτροφική εκμετάλλευσή του (σύγχρονο αλμεκτήριο) αλλά όπως μας ενημέρωσε βρίσκεται υπ’ ατμόν καθώς η εγκατάστασή του πρέπει να μετακινηθεί. «Υπάρχει όχληση από τον γειτονικό οικισμό των μόλις… 10 κατοίκων – δεν έχουν άδικο οι άνθρωποι- απαιτούν όμως να φύγουμε χωρίς να ξέρουν τι τραβάμε. Οι δημόσιες υπηρεσίες στηρίζουν το εγχείρημά μας και προσπαθώ να βρω κάτι εκτός οικισμού αλλά όχι πολύ μακριά…» μας λέει.

Χάθηκαν ευκαιρίες κι επενδύσεις Ο Παναγιώτης Λάτσης παρακολουθεί κι αυτός, προβληματισμένος όπως όλοι οι συνάδελφοί του, την εξέλιξη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Δυστυχώς δεν έχω Φερράρι, είμαι από αυτούς που δουλεύουν και τα χέρια τους είναι πρησμένα» μας λέει χαμογελώντας όταν τον ρωτάμε που έχει παρκάρει το… αυτοκίνητό του. «Δεν ξέρω αν θα επιστραφούν τα κλεμμένα χρήματα στους αγρότες που τα δικαιούνταν. Και να επιστραφούν λίγη σημασία έχει, με την έννοια ότι χάθηκαν πολλά χρόνια, χρόνια επενδύσεων. Αν κοιτάξετε την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η ελληνική κτηνοτροφία και πού βρίσκεται στην Γαλλία, την οποία επισκέπτομαι κάθε χρόνο, θα διαπιστώσετε ότι είμαστε πολύ πίσω» μας λέει. Όσο για τις επιδοτήσεις πιστεύει οτι θα μπορούσαν να βοηθήσουν. «Αν τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε έλεγχος των επιδοτήσεων κι είχαν γίνει με τα χρήματα αυτά σωστές επενδύσεις, σήμερα θα ήμασταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση» μας λέει ο Πελοποννήσιος κτηνοτρόφος.

ADVANCED CONSTRUCTION MATERIALS

Οι ειδικοί στο...

...Βιοµηχανικό Πλακάκι

Ευστάθιος Κόκκινος & Σια Ο.Ε. Λεωφ. Αλ. Παπαναστασίου 41, 17341 Αγ. Δημήτριος Τ. 210 9754055 F. 210 9763709 E. info@acm.gr S. www.acm.gr

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΓΙΑΟΥΡΤΙ Θα γλυτώσει από τον αβδηριτισμό της ελληνικής πολιτείας; ΡΕΠΟΡΤΆΖ & ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

ληθαίνουν τα τελευταία χρόνια τα δημοσιεύματα των οικονομικών κι επιχειρηματικών μέσων ενημέρωσης σε Ελλάδα κι εξωτερικό για το ελληνικό γιαούρτι (πόσο ‘ελληνικό’ είναι πλέον;), για το γάλα από το οποίο παράγεται (πόσο από αυτό είναι ελληνικό;), για την πορεία του στις διεθνείς αγορές (πώς θα το προστατέψουμε από τις απομιμήσεις;), για τη συμμετοχή του στο εξαγωγικό μείγμα, για τις επενδύσεις που γίνονται στον κλάδο του (πότε και πόσο θα αποδώσουν υπό τις παρούσες συνθήκες;). Γιατί επανερχόμαστε όμως ξανά και ξανά στο ελληνικό γιαούρτι; Μα, γιατί το συγκεκριμένο γαλακτοκομικό προϊόν αποτελεί ένα διαμάντι του ελληνικού διατροφικού πολιτισμού και, ταυτόχρονα, ένα από τα ισχυρότερα όπλα στη μάχη που δίνει η ελληνική οικονομία για εξωστρέφεια. Υπάρχει όμως κι ένας τρίτος λόγος που συνδέεται άμεσα με τους δύο προηγούμενους. Το γιαούρτι είναι πεδίο σκληρού προϊοντικού ανταγωνισμού και λιανεμπορικής ισχύος και όποιος καταφέρνει και τοποθετείται στην αγορά του αποκτά πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών του. Δεν είναι τυχαίο ότι το σύνολο των top ελληνικών

επιχειρήσεων του γαλακτοκομικού κλάδου έχουν σημαντικά συμφέροντα στο γιαούρτι, συμφέροντα τα οποία προσπαθούν να διασφαλίσουν χτίζοντας συμμαχίες με λιανέμπορους, αναζητώντας νέες αγορές, λανσάροντας νέα προϊόντα ενώ η ‘μανία’ με την πρωτεΐνη δίνει στο γιαούρτι μια ακόμα ώθηση προς τα μπρος. Την ίδια στιγμή όμως το προϊόν είναι πρακτικά ανοχύρωτο απέναντι σε όσους επιχειρούν να κερδίσουν χρήματα εκμεταλλευόμενοι ένα διεθνές brand που δεν τους ανήκει. Οι κατά καιρούς ανοίκειες επιθέσεις που δέχεται το ελληνικό γιαούρτι – ακόμα κι εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης- αποδεικνύουν ότι η επιτυχία της χώρας μας ‘ενοχλεί’ ενώ ταυτόχρονα οι επιθέσεις αυτές καθιστούν αναγκαία τη θωράκισή του. Κάτι τέτοιο όμως δεν φαίνεται να βρίσκεται στις προτεραιότητες της ελληνικής πολιτείας. ‘Πρωτοβουλίες’ ακούμε αλλά δεν βλέπουμε. Στις σελίδες που ακολουθούν παρουσιάζουμε πτυχές της ελληνικής αλλά και της διεθνούς αγοράς έτσι όπως αυτές καταγράφτηκαν τόσο στις μελέτες κορυφαίων ερευνητικών εταιριών όσο και σε δημόσιες τοποθετήσεις παραγόντων του κλάδου στο πλαίσιο του Dairy Conference 2026.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΓΙΑΟΥΡΤΙ Φέρνει «Ελλάδα» στις διεθνείς αγορές Ενισχυμένη κατά 30% το 2025 η εγχώρια παραγωγή γιαουρτιού και αυξημένες κατά 7% το 2024 οι πωλήσεις των γαλακτοκομικών εταιριών. Ισχυρό το συμπυκνωμένο γάλα για HORECA χρήση και άνοδος για το ξινόγαλο και το κεφίρ. Αυτά είναι τα κύρια ευρύματα στην πρόσφατη μελέτη της ICAP CRIF.

Σταματίνα Παντελαίου, διευθύντρια Οικονομικών Μελετών & Εκδόσεων της ICAP CRIF αναφέρει ότι «το ελληνικό γιαούρτι αποτελεί με διαφορά το σημαντικότερο εξαγώγιμο προϊόν στο σύνολο των γαλακτοκομικών προϊόντων στη χώρα μας και ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα και δυναμικά ελληνικά προϊόντα εν γένει». Ενδεικτικό της εντυπωσιακής ανάπτυξης αποτελεί το γεγονός πως οι παραγόμενες ποσότητες γιαουρτιού έχουν διπλασιαστεί τα τελευταία δέκα χρόνια, γεγονός που οφείλεται κυρίως στις εξαγωγές, οι οποίες εμφανίζουν σημαντική άνοδο τα τελευταία έτη. Όσον αφορά το 2025, η παραγωγή γιαουρτιού ήταν ενισχυμένη κατά 30%. Στην περίπτωση της παραγωγής φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος (χωρίς τα ροφήματα γάλακτος), το 2025, εκτιμά-

ται πως σημειώθηκε στασιμότητα στην παραγωγή-κατανάλωσή του (-0,6%) έναντι του προηγούμενου έτους. Τα τελευταία χρόνια το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής στην εγχώρια αγορά γάλακτος αποσπά το ισοδύναμο συμπυκνωμένο γάλα, με μερίδιο 37,0% το 2025. Μειωμένα τα κέρδη Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Ιωάννα Στρατουδάκη, Senior Consultant της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών & Εκδόσεων της ICAP CRIF, η οποία επιμελήθηκε την εν λόγω μελέτη, η εγχώρια αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων παρουσιάστηκε ελαφρώς ενισχυμένη το 2025 σε σχέση με το 2024 στις περισσότερες κατηγορίες προϊόντων. Για το 2025 εκτιμάται πως τη σημαντικότερη άνοδο είχαν το συμπυκνωμένο

γάλα (12,6%), οι ποσότητες του οποίου προορίζονται κατά κύριο λόγο στην επαγγελματική χρήση (καφετέριες, ζαχαροπλαστεία κ.λπ.), καθώς επίσης και το ξινόγαλα και τα ποτά με βάση το γάλα (9,5%), ευνοημένα από τη στροφή των καταναλωτών σε περισσότερο υγιεινά ροφήματα και στην αγορά προϊόντων εμπλουτισμένα με πρωτεΐνη. Στο πλαίσιο της μελέτης πραγματοποιήθηκε χρηματοοικονομική ανάλυση των παραγωγικών επιχειρήσεων για ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 20 εταιρειών για τη διετία 2023-2024. Από την ανάλυση του ομαδοποιημένου ισολογισμού προκύπτει ότι οι συνολικές πωλήσεις των 20 επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά 6,9% το 2024 έναντι του 2023. Αντίθετα, τα μικτά κέρδη μειώθηκαν κατά 2,6% την ίδια περίοδο λόγω του αυξημένου κόστους πωλήσεων. Μειωμένα ήταν τα κέρδη EBITDA (-6,7%), τα οποία διαμορφώθηκαν σε 146,1 εκατ. ευρώ το 2024. Το 2024 επί συνόλου 20 επιχειρήσεων, οι 12 ήταν κερδοφόρες, έναντι 15 το προηγούμενο έτος.

Ελληνικό γιαούρτι διεθνώς Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο Dairy Conference 2026 o Παναγιώτης Τσινάβος, πρόεδρος της Κρι Κρι, το ελληνικό γιαούρτι παγκοσμίως ‘τρέχει’ με μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης από το συνολικό γιαούρτι ως κατηγορία κι εκτιμάται ότι το 2031 θα ξεπεράσει τα 25 δισ. ευρώ. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται διεθνώς το Greek Frozen Yogurt το οποίο αξιοποιεί την επιτυχία του ελληνικού γιαουρτιού και συνδυάζει τις διατροφικές αξίες του ελληνικού γιαουρτιού με την απόλαυση του παγωτού. Σύμφωνα με τον Π. Τσινάβο οποίος πιστεύει πολύ στη δυνατότητα του νέου προϊόντος, το Greek Frozen Yogurt «δημιουργεί μια νέα premium διεθνή κατηγορία όπως συνέβη με το ελληνικό γιαούρτι» ενώ λόγω κατάψυξης «το Frozen Yogurt έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και μπορεί να εξαχθεί ευκολότερα σε μακρινές αγορές».

Μέγεθος αγοράς ελληνικού γιαουρτιού Παγκόσμια αγορά γιαουρτιού 120 δισ. € Ελληνικό γιαούρτι (2025) 15 δισ. € ή το 12% της παγκόσμιας αγοράς Ελληνικό γιαούρτι Πρόβλεψη 2031/ 25 δισ. €

Αγγλία: Μέγεθος αγοράς γιαουρτιού Σύνολο γιαουρτιού 2,3 δισ. € (+11%) Ελληνικό γιαούρτι 740 εκατ. € (+22%) Αυθεντικό ελληνικό γιαούρτι 320 εκατ. € (+52%) «Greek style» γιαούρτι 420 εκατ. € (+7%)

Τ: +302511 110039 +306944 500 060 • +30 6983 487 557 ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 54Α - 654 03 ΚΑΒΑΛΑ info@tcgroup.gr • www.airocide.gr

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΓΙΑΟΥΡΤΙ Συζητώντας για το γιαούρτι με τους ειδικούς Προσωπικότητες του γαλακτοκομικού κλάδου από διαφορετικά ‘μετερίζια’ βρέθηκαν μαζί σ’ ένα πάνελ στο πλαίσιο του Dairy Conference 2026, που παρακολουθήσαμε και σας μεταφέρουμε τα βασικά συμπεράσματά του. ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

Θεόφιλος Μασούρας, Καθηγητής Γαλακτοκομίας στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου κι επικεφαλής στο Εργαστήριο Γαλακτοκομίας, στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών τόνισε ότι οι συνθήκες στην παγκόσμια αγορά μεταβάλλονται και αναφέρθηκε στο ζήτημα της κατοχύρωσης του ελληνικού γιαουρτιού, ζήτημα το οποίο κατά τη γνώμη του επείγει. Προς τούτο κάλεσε σε συνεργασία όλους τους αρμόδιους φορείς- αναφέρθηκε φυσικά στον φάκελο που αναμένεται να καταθέσουμε ως χώρα, ο οποίος όμως καθυστερεί εδώ και χρόνια. Ο καθηγητής του Γεωπονικού έθιξε το ζήτημα της επάρκειας γάλακτος διότι, όπως τόνισε, για τις ποσότητες που χρειάζεται η παραγωγή μας δεν επαρκεί το γάλα που παράγουμε στην Ελλάδα. Η Ελλάδα παράγει περίπου 200.000 τόνους γιαούρτι για τους οποίους χρειάζονται περίπου 600.000 τόνοι γάλα, δηλαδή το σύνολο της ελληνικής παραγωγής. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ελληνική βιομηχανία καταφεύγει σε γάλα εισαγωγής, πρακτική η οποία ‘βοηθάει’ την ελληνική βιομηχανία επεξεργασίας γάλακτος. «Πρέπει όλοι να απαντήσουμε με ειλικρίνεια. Μπορούμε να παράξουμε αυτές τις ποσότητες γάλακτος που απαιτούνται από την ελληνική βιομηχανία γιαουρτιού; Η πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει από την αρχή ένα παραγωγικό σύστημα τέτοιο ούτως ώστε να δώσει προοπτικές για την ελληνική κτηνοτροφία -κυρίως την αγελαδοτροφία» είπε ο καθηγητής και επεσήμανε ότι επειδή σήμερα το ελληνικό γιαούρτι έχει προστιθέμενη αξία, αν αυξηθεί η εγχώρια παραγωγή γάλακτος αυτή η προστιθέμενη αξία θα είναι προς όφελος της ελληνικής πολιτείας.

Πρόβλημα η ‘ταυτότητα’ του ελληνικού γιαουρτιού Ο Χρήστος Αποστολόπουλος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ) αναφέρθηκε στην άνοδο πωλήσεων φέτας στο εξωτερικό κατά 35% την τελευταία πενταετία, αλλά το αντίστοιχο ποσοστό για το ελληνικό γιαούρτι είναι 270% και 42% μόνο από την περυσινή χρονιά μέχρι τα μέσα του 2026. «Στην Ευρώπη το πρόβλημα του ελληνικού γιαουρτιού είναι η ταυτότητά του. Το γνωρίζει ο καταναλωτής αλλά κυκλοφορούν πολλά προϊόντα τα οποία ονομάζονται ‘Greek style yogurt’ τα οποία μιμούνται σκανδαλωδώς την ταυτότητα του ελληνικού γιαουρτιού. Τα συμφέρονται είναι πάρα πολλά» είπε ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ ο οποίος κινείται νομικά στον τομέα του ευρωπαϊκού δικαίου προκειμένου να κερδηθεί αυτός ο αγώνας. «Με οποιοδήποτε εθνικό δίκαιο ο χαρακτηρισμός του γιαουρτιού έτσι όπως γίνεται στα προϊόντα που φέρουν την ονομασία Greek style yogurt προσβάλει και παραπλανάει τον καταναλωτή. Είναι κλασική παρανομία που έπρεπε να έχει σταματήσει…» είπε ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ. Το ελληνικό γιαούρτι είναι κατοχυρωμένο στην Ευρώπη, τόνισε ο Χρ. Αποστολόπουλος κι αυτό σημαίνει ότι κανένας επιχειρηματίας δεν μπορεί να παράξει ένα προϊόν και να το ονομάσει ελληνικό γιαούρτι. Όταν προσπάθησε η Τσεχία να φτιάξει ελληνικό γιαούρτι (και Greek style yogurt), υπήρξε αντίδραση από την ελληνική πλευρά και εκδόθηκε σχετική Οδηγία. «Θα πρέπει να συνεχίσουμε την ενίσχυση του brand του ελληνικού γιαουρτιού και θα πρέπει να πολεμήσουμε το Greek style ενώ θα πρέπει να προσέξουμε

«Κυκλοφορούν πολλά προϊόντα τα οποία ονομάζονται ‘Greek style yogurt’ τα οποία μιμούνται σκανδαλωδώς την ταυτότητα του ελληνικού γιαουρτιού»

Χρ. Αποστολόπουλος ΣΕΒΓΑΠ

Η ευρωπαϊκή αγορά, με τα μέσα των logistics που επικρατούν σήμερα δεν είναι απαγορευτική για εξαγωγές» Το πάνελ της συζήτησης για το γιαούρτι. Από αριστερά: Γιώργος Μελενεκλής (Μενοίκιο), Αλκιβιάδης Καλαμπόκης (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων), Κωνσταντίνος Ντάσιος (ΔΩΔΩΝΗ), Χρήστος Αποστολόπουλος (ΣΕΒΓΑΠ), Θεόφιλος Μασούρας (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και ο Κωνσταντίνος Βορίλας (FOODReporter), συντονιστής της συζήτησης

την εξαγωγή ‘ελληνικού γιαουρτιού’ από ευρωπαϊκές προς τρίτες χώρες, όπως έκανε πρόσφατα η Δανία, σε χώρες που δεν έχει κατοχυρωθεί η ονομασία» είπε ο Χρ. Αποστολόπουλος. Έκλεισε την τοποθέτησή του λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να κερδίσει για λογαριασμό του ελληνικού γιαουρτιού το σήμα ΠΓΕ γιατί θα βρει σε αυτή την προσπάθειά της έντονη αντίδραση από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόβλημα ο μιμητισμός από το Greek style yogurt Ο Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ο τζίρος στον κλάδο της γαλακτοκομίας από 920 εκατ. ευρώ το 2021 έφτασε στο 1,727 δισ. ευρώ το 2025, σχεδόν διπλασιάστηκε δηλαδή μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Στον ευρύτερο κλάδο των ζυμωμένων γαλακτοκομικών (περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων και το βούτυρο) το γιαούρτι το 2012 βρισκόταν στα 261 εκατ. ευρώ και το 2025 έφτασε στα 600 εκατ. Το 40% του ελληνικού γιαουρτιού πηγαίνει στην Ιταλία, το 26,5% στο Ηνωμένο Βασίλειο κ.λπ. Από τις 15 χώρες που εξάγουμε γιαούρτι οι 10 είναι στην Ευρώπη και υπάρχουν προοπτικές εξαγωγών και προς τρίτες χώρες.

Γιώργος Μελενεκλής Μενοίκιο

Δυστυχώς, πρόσθεσε, η κατάσταση έχει δυσκολέψει στο εξωτερικό και τόνισε ότι ο μιμητισμός από το Greek style yogurt, προκαλεί εμπόδια στις ελληνικές επιχειρήσεις. Ο Κωνσταντίνος Ντάσιος, Εμπορικός Διευθυντής Διεθνών Αγορών στην γαλακτοβομηχανία ΔΩΔΩΝΗ χαρακτήρισε το ελληνικό γιαούρτι «διαμάντι που πρέπει να το κρατήσουμε λαμπερό και το πιο δυναμικά αναπτυσσόμενο ελληνικό προϊόν διατροφής τα τελευταία χρόνια» και υπό αυτή την έννοια, όλες οι αγορές στην Ευρώπη το αναζητούν, «το θέλουν όλοι στα ράφια τους», όπως είπε χαρακτηριστικά. Το ελληνικό γιαούρτι έχει διπλασιάσει τους όγκους πωλήσεων τα τελευταία δύο χρόνια- το 2025 έκλεισε με πάνω από 200.000 τόνους εξαγώγιμης ποσότητας και το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε όγκους βρίσκεται στο +50%. Ο Γιώργος Μελενεκλής, γενικός διευθυντής της γαλακτοκομικής Μενοίκιο από την Προσοτσάνη Δράμας θεωρεί ότι η ανώτερη ποιότητα του ελληνικού γιαουρτιού ξεκινάει από την ποιότητα της πρώτης ύλης. «Αν έχουμε μια καλή πρώτη ύλη χωρίς να χρειάζεται να επεμβαίνουμε με πρόσθετα ή άλλες διαδικασίες, μπορούμε να παράξουμε ένα καλό προϊόν» είπε στην παρέμβασή του.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Παναγιώτης Τσινάβος

ΚΡΙ ΚΡΙ, ΣΈΡΡΕΣ

«Το ελληνικό γιαούρτι είναι πλέον ξεχωριστή διατροφική κατηγορία» Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Τσινάβο, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Κρι Κρι «το ελληνικό γιαούρτι γνωρίζει παγκόσμια επιτυχία και στις διεθνείς αγορές έχει εξελιχθεί σε μια ξεχωριστή διατροφική κατηγορία».

επιτυχία του βασίζεται σε έναν σπάνιο συνδυασμό τριών στοιχείων: α) είναι αυθεντικό προϊόν στενά συνδεδεμένο με την Ελλάδα, β) θεωρείται υγιεινό καθώς προσφέρει υψηλή πρωτεΐνη, χαμηλότερη ζάχαρη κι αίσθηση κορεσμού και γ) θεωρείται premium προϊόν με υπεραξία σε σχέση με τα άλλα γιαούρτια». Η διαφορά μεταξύ Greek yogurt και Greek style yogurt κατά τον Π. Τσινάβο δεν είναι θέμα ονομασίας αλλά ουσίας: το αυθεντικό ελληνικό γιαούρτι παράγεται με στράγγιση χρησιμοποιεί περισσότερο γάλα και φυσικά πυκνή υφή, είναι φυσικό, δεν χρειάζεται κανένα πρόσθετο. Αντίθετα τα προϊόντα Greek style yogurt προσπαθούν να μιμηθούν το ελληνικό γιαούρτι και παράγονται με χαμηλότερο κόστος. Διεθνώς το γιαούρτι μετακινείται από την κατηγορία του snack σε αυτή του ελαφριού γεύματος, αφού δεν επιλέγεται μόνο για πρωϊνό ή για… δίαιτα αλλά ως ‘γεύμα’ στο γραφείο ή

μετά το γυμναστήριο ως ελαφρύ βραδινό φαγητό «κι όταν ένα προϊόν αρχίζει να θεωρείται… γεύμα, αλλάζει όλη η οικονομική λογική της κατηγορίας, επιτρέποντας μεγαλύτερες συσκευασίες, λιγότερη πίεση για προσφορές και μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους» είπε σε παρέμβασή ου στο Dairy Conference 2026. Σύμφωνα με τον Π. Τσινάβο σε ορισμένες εμβληματικές αγορές του εξωτερικού, ο κόσμος μετατοπίζεται προς το αυθεντικό ελληνικό γιαούρτι, παρά τη σημαντική διαφορά τιμής που έχει σε σχέση με άλλα γιαούρτια. Παρουσίασε μάλιστα στοιχεία από την αγορά της Αγγλίας όπου αποδεικνύεται ότι η αγορά του αυθεντικού ελληνικού γιαουρτιού αναπτύσσεται με ρυθμό πολλαπλάσιο της αγοράς του Greek Style yogurt- ουσιαστικά δημιουργεί νέους καταναλωτές. «Είναι ευθύνης όλων όσων παράγουν γιαούρτι, όπως άλλωστε κι εκείνων που παράγουν φέτα, να διατηρήσουμε την ποιότητα ώστε να μην χαθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο αυθεντικό ελληνικό γιαούρτι».

LEADING F&BTRADE SHOW TΗΕ

20 22 Μαρτίου 20

IN SOUTHEAST EUROPE

METROPOLITAN EXPO

Μαζί και η έκθεση ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΝOΥ & ΑΠΟΣΤΑΓΜΑΤΩΝ

Λ. Βουλιαγμένης 328 • 173 42 • Άγιος Δημήτριος • 210 5242100 • www.foodexpo.gr • sales@forumsa.gr FOODTECH GR GR

M E AT P L A C E LO G O

DAIRY NEWS LOGO

ENG

Κατασκευές Περιπτέρων

Υπηρεσίες

Εκδηλώσεις

Εκτυπώσεις

ΑΓΟΡΑ

Νέα καταστήματα από Τζίφρη, Μπαζιωτάκη και Συνεταιρισμό Μεσοτόπου Συνεχίζεται το άνοιγμα στη λιανική που πραγματοποιούν τα τελευταία χρόνια ιστορικές γαλακτοκομικές και τυροκομικές επιχειρήσεις οι οποίες δοκιμάζουν πλέον την τύχη τους στην απευθείας πώληση προϊόντων τους. Κι αν η Αθήνα είναι ο ‘μεγάλος’ στόχος, δεν λείπουν επενδύσεις και στην περιφέρεια.

γαλακτοκομική εταιρία Τζίφρης από την Στάνο Αμφιλοχίας διαθέτει πλέον και δεύτερο κατάστημα στην Αθήνα επί της οδού Σιβιτανιδείου 16, πολύ κοντά στην κεντρική πλατεία της Καλλιθέας (Πλ. Κύπρου). Το κατάστημα που λειτουργεί εδώ και περίπου ένα τρίμηνο είναι το δεύτερο της εταιρίας στην Αθήνα μετά το κατάστημα του Παγκρατίου (Υμηττού 60) και το έβδομο πανελλαδικά. Η Τζίφρης διαθέτει σημεία πώλησης σε Στάνο, Αγρίνιο, Πάλαιρο Αιτωλοακαρνανίας, Παγκράτι, Καλλιθέα, Θεσσαλονίκη (Άνω Τούμπα) και Πάτρα ενώ διατηρεί τις πολύτιμες συνεργασίες της με κορυφαίες λιανεμπορικές αλυσίδες. Αφοί Μπαζιωτάκη: Δεύτερο κατάστημα στην Καλαμάτα Η τυροκομική εταιρία Αφοί Μπαζιωτάκη με έδρα το Ζευγολατιό Αρκαδίας λειτουργεί ήδη το δεύτερο κατάστημα λιανικής

πώλησης που διαθέτει στην Καλαμάτα. Το κατάστημα αυτό έρχεται να προστεθεί στα άλλα τρία καταστήματα που λειτουργούν από την εταιρία (δύο στην Τρίπολη κι ένα ακόμα από το 2022 στην Καλαμάτα), στα οποία εκτός φυσικά από τα προϊόντα του ιστορικού τυροκομείου διατίθεται πληθώρα τοπικών προϊόντων και ειδών delicatessen. • Νέο Κατάστημα: Φαρών 139 & Σωκράτους, Καλαμάτα. • Κεντρικό Κατάστημα: Βασιλέως Γεωργίου 6 & Αριστοδήμου, Καλαμάτα. C

CMY

Το κατάστημα της Τζίφρης στην Καλλιθέα

Συνεταιρισμός Μεσοτόπου: Νέο κατάστημα στην Μυτιλήνη Ο Αγροτικός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Μεσοτόπου Λέσβου λειτουργεί ήδη νέο κατάστημα στο κέντρο της Μυτιλήνης, στην Πλατεία Αλυσίδας. Σύμφωνα με δελτίο Τύπου που έδωσε στη δημοσιότητα ο Συνεταιρισμός Μεσοτόπου «η δημιουργία του νέου καταστήματος αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην πορεία του Συνεταιρισμού, με στόχο να φέρει ακόμη πιο κοντά στους κατοίκους και τους επισκέπτες του νησιού τα αυθεντικά προϊόντα της λεσβιακής γης και της τοπικής κτηνοτροφικής παραγωγής». Ο Συνεταιρισμός διατηρεί καταστήματα στην Αθήνα (Ηλιούπολη) και τη Θεσσαλονίκη (ένα στην Καλαμαριά κι ένα, παλιότερα, στην υπό ανακαίνιση Αγορά Μοδιάνο) αλλά τώρα αποκτά και στη Μυτιλήνη ένα σύγχρονο συνεταιριστικό σημείο πώλησης. Η νέα αυτή επένδυση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η κτηνοτροφία της Λέσβου αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα. Ο Αγροτιfinal_tsakanikas-kalogiannis.pdf 1 01/03/2021 10:43 AM κός Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Μεσοτόπου Λέσβου επέλεξε

να συνεχίσει να επενδύει στην ανάπτυξη, την εξωστρέφεια και την ανάδειξη των προϊόντων της Λέσβου, «στηρίζοντας έμπρακτα τους παραγωγούς και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τη λεσβιακή παραγωγή». Έρχεται frozen yogurt Το νέο προϊόν που κυκλοφόρησε ο Συνεταιρισμός είναι frozen yogurt από 100% ελληνικό φρέσκο πρόβειο γάλα ημέρας με γεύσεις αλμυρή καραμέλα, παγωτό γιαούρτι και βύσσινο.

πυτιά πυτιά

Η παράδοση σε συνδυασµό µε την τεχνολογία και την µακρόχρονη εµπειρία, έχουν σαν αποτέλεσµα την παραγωγή προϊόντων άριστης ποιότητας

• Πυτιά ζωική - Σκόνη - Υγρή - Κατσικίσιος πολτός • Οξυγαλακτικές καλλιέργειες • Καλούπια τυριών

• Σακούλες ωρίµανσης τυριών

• Σακούλες vacuum

• ∆οχεία τυριών

• Τσαντίλες

CMY

• Είδη ατοµικής προστασίας • Όργανα µέτρησης • Χηµικά καθαριστικά • Πρόσθετα τροφίµων

ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ Κ. & Α. –ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ Γ. & ΣΙΑ ΕΠΕ Ε∆ΡΑ: Παύλου Μελά 7 • Ιωάννινα τηλ/fax.: 26510 39801 • email: sales@ipirotopoula.gr

Εργοστάσιο :10ο χλµ Ιωαννίνων –Κονίτσης Λαψίστα Ιωαννίνων • τηλ.: 26510 61125

ΚΟΣΜΟΣ

EDA: Η αγορά σε βούτυρα και τυριά Την άνοιξη του 2026 η European Dairy Association (EDA), η πανίσχυρη ομοσπονδία των ευρωπαϊκών γαλακτοκομικών βιομηχανιών έδωσε στη δημοσιότητα την έκθεση «EU Dairy Markets 2025: From a seller’s to a buyer’s market» στην οποία αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, η κινητικότητα σε επιμέρους γαλακτοκομικά/ τυροκομικά προϊόντα, σκιαγραφούνται οι τάσεις της διεθνούς αγοράς και διατυπώνονται κάποιες (επιφυλακτικές) προβλέψεις για το επόμενο διάστημα. ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

ο κύριο συμπέρασμα της έκθεσης που παρουσίασε η EDA είναι ότι η παραγωγή γάλακτος στην ΕΕ27 έφτασε σε νέο ρεκόρ το 2025. Οι παραδόσεις γάλακτος αυξήθηκαν κατά περίπου 2 εκατ. τόνους, ή 1,8 % σε ημερήσια βάση, φτάνοντας τους 148 εκατ. τόνους. Μετά από αρκετά χρόνια παραγωγικής στασιμότητας, το 2025 ήταν χρονιά με περισσότερο γάλα στην Ευρώπη. Η EDA αποδίδει την αύξηση της παραγωγής στο μεγαλύτερο αριθμό γεννών που καταγράφτηκε στην ευρωπαϊκή αγελαδοτροφία (γέννες που είχαν καθυστερήσει το 2024 λόγω της νόσου bluetongue που είχε χτυπήσει πριν μια δεκαετία και τη χώρα μας) και στην καλύτερη σίτιση των ζώων (λόγω της μικρής αλλά σημαντικής για τους παραγωγούς πτώσης της τιμής των ζωοτροφών). Πάνω- κάτω το βούτυρο Η αγορά βουτύρου στην ΕΕ παρουσίασε μεγάλη μεταβλητότητα κατά τη διάρκεια του 2025. Οι τιμές έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους κι ακολούθησε έντονη και ταχεία πτώση των τιμών κατά το δεύτερο εξάμηνο. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, οι τιμές στην ΕΕ ήταν σημαντικά υψηλότερες από το διεθνές επίπεδο και εξαιρετικά υψηλές σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. Τους τελευταίους μήνες του 2025, οι διαφορές τιμών μειώθηκαν αισθητά και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της ΕΕ στη διεθνή αγορά βελτιώθηκε εκ νέου.

Η αύξηση της παραγωγής γάλακτος και η υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά, είχαν σαν αποτέλεσμα η παραγωγή βουτύρου στην ΕΕ να αυξηθεί μέσα στο 2025- η έκθεση αναφέρει ότι η παραγωγή «έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό της από την εποχή του Brexit». Οι υψηλές τιμές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 οδήγησαν σε μείωση της κατανάλωσης βουτύρου, ιδίως στον βιομηχανικό τομέα και στις βιοτεχνικές επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, η ΕΕ έγινε πιο ελκυστική για τις εισαγωγές. Η Νέα Ζηλανδία, οι ΗΠΑ, η Ουκρανία και άλλες χώρες παρέδωσαν μεγαλύτερες ποσότητες βουτύρου στην ΕΕ σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Οι εξαγωγές κατάφεραν σε μεγάλο βαθμό να διατηρηθούν στα επίπεδα του 2024, κάτι που οφείλεται κυρίως στην περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών από την Ιρλανδία προς τις ΗΠΑ. Στις περισσότερες άλλες αγορές, παρατηρήθηκαν μειώσεις. Ωστόσο, λόγω των αυξημένων εισαγωγών, οι καθαρές εξαγωγές της ΕΕ σημείωσαν πτώση. Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, το πιο πιθανό είναι η διαθεσιμότητα βουτύρου στην ΕΕ να παραμείνει σε φυσιολογικά επίπεδα. Με την αύξηση της διαθεσιμότητας, οι τιμές, οι οποίες ήταν ιδιαίτερα υψηλές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, δέχθηκαν έντονη πίεση και σημείωσαν απότομη πτώση. Στη Γερμανία, το λιανεμπόριο τροφίμων ‘μετέφερε’ γρήγορα τις χαμηλότερες τιμές στους καταναλωτές, γεγονός που τόνωσε την ιδιωτική ζήτηση. Στην Ελλάδα βέβαια κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ…

Το γάλα στην ΕΕ των 27 έφτασε σε νέο ρεκόρ το 2025. Οι παραδόσεις αυξήθηκαν κατά περίπου 2 εκατ. τόνους, ή 1,8 %/ημέρα, φτάνοντας τους 148 εκατ. τόνους. Η κατανάλωση τυριών στην ΕΕ συνέχισε να αυξάνεται και το 2025, αν και με μικρότερο ρυθμό σε σχέση με το προηγούμενο έτος

Αριστερά: Διεθενείς μάρκες βουτύρου, συμπεριλαμβανομένων των President, Lurpak, Kerrygold και Paysan Breton σε ψυγείο παντοπωλείου στην πόλη Πενάνγκ, στη Μαλαισία (2025)/shutterstock.com

Καλά τα πάνε τα τυριά… Η αγορά τυριών στην ΕΕ συνέχισε να αναπτύσσεται το 2025, αλλά με λιγότερο δυναμικό ρυθμό σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, το οποίο είχε χαρακτηριστεί από ισχυρότερη αύξηση τόσο στην παραγωγή όσο και στην κατανάλωση. Οι εξαγωγές τυριών της ΕΕ αυξήθηκαν ελαφρώς κατά τους πρώτους έντεκα μήνες του 2025, με τις αυξήσεις να αποδίδονται κυρίως στις αυξημένες παραδόσεις προς το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτή η εξέλιξη αντιστάθμισε τις μειώσεις εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, τη Σαουδική Αραβία, την Κίνα και την Αλγερία. Η ΕΕ κατάφερε επίσης να παραδώσει περισσότερο τυρί από ό,τι το προηγούμενο έτος σε χώρες όπως η Ουκρανία, ο Καναδάς και το Μαρόκο. Ταυτόχρονα, ωστόσο, αυξήθηκαν οι εισαγωγές της ΕΕ. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις κατά τους πρώτους έντεκα μήνες, που έφτασαν τις 6.990 τόνους, καταγράφηκαν για τη Νέα Ζηλανδία η οποία αποτελεί έναν από τους κορυφαίους εξαγωγείς κτηνοτροφικών προϊόντων προς την ΕΕ. Σημαντικά μεγαλύτερες ποσότητες τυροκομικών προμηθεύτηκε η ΕΕ από χώρες όπως η Ελβετία, η Νορβηγία και οι ΗΠΑ σε σύγκριση με τα δύο προηγούμενα έτη. Είναι γνωστό ότι σε αντίθεση με την κατανάλωση φρέσκου γάλακτος, η οποία μειώνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ-27, στο τυρί η εικόνα είναι διαφορετική. Η κατα-

ΚΟΣΜΟΣ

ΟΙ ΌΓΚΟΙ ΣΕ 000 ΤΌΝΟΥΣ

2021 ΕΕ-27

2022 ΕΕ-27

2023 ΕΕ-27

2024 1 ΕΕ-27

2025 2 ΕΕ-27

2026 3 ΕΕ-27

Γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες

20.219

20.074

19.737

19.217

19.100

19.000

Παράδοση γάλακτος στη βιομηχανία

144.852

145.015

145.029

146.114

148.140

147.200

Κατανάλωση υγρού γάλακτος

23.195

22.537

22.235

22.500

22.300

22.100

Προϊόντα ζύμωσης

7.769

7.707

7.730

7.750

7.770

7.700

Παραγωγή 6

2.195

2.180

2.220

2.195

2.290

2.220

Κατανάλωση

2.002

1.934

2.004

2.008

1.990

2.010

10.734

10.731

10.862

11.113

11.290

11.360

9.565

9.564

9.660

9.925

10.045

10.155

Παραγωγή

1.550

1.615

1.585

1.530

1.630

1.53

Κατανάλωση

890

880

860

850

830

810

Πλήρες γάλα σε σκόνη

840

795

780

720

690

620

Παραγωγή συμπυκνωμένου γάλακτος

1.058

937

940

950

920

Αποβουτυρωμένο γάλα για παραγωγή

5.800

5.850

5.750

5.700

5.750

446

448

449

450

451

Βούτυρο

Τυρί Παραγωγή 4 Κατανάλωση

Αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη

καζεΐνης 3 Πληθυσμός (σε εκατ.) 1 5

Προκαταρτικά στοιχεία, 2 Μερικώς επιβεβαιωμένα, 3 Εκτίμηση, 4 Περιλαμβάνονται και τα τυριά που παράγονται από άλλα είδη γάλακτος, Περιλαμβάνονται προϊόντα επεξεργασίας τυριού, 6 Περιλαμβάνεται και βουτυρέλαιο που παράγεται από κρέμα γάλακτος

Πηγή: ZMB Berlin, Germany. Τελευταία ενημέρωση: Φεβρουάριος 2026

Η Ευρώπη συνεχίζει να καταναλώνει τυριά- ο ρυθμός πέφτει όμως. Τυροκομείο Πιτταρά, Νάξος, 2026

νάλωση τυριών στην ΕΕ συνέχισε να αυξάνεται και το 2025, αν και με μικρότερο ρυθμό σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που οδήγησε σε μικρή αύξηση των αποθεμάτων, ιδίως όσον αφορά τα σκληρά τυριά. Η αύξηση της κατανάλωσης έγινε εφικτή μόνο χάρη στη μείωση των τιμών. Οι τιμές στην ΕΕ, που ήταν υψηλότερες από τον μέσο όρο, σε συνδυασμό με το ισχυρό ευρώ, δυσχέραναν τις εξαγωγικές δραστηριότητες την ίδια ώρα που άλλοι προμηθευτές στον διεθνή ανταγωνισμό, όπως η Νέα Ζηλανδία και οι ΗΠΑ, κέρδισαν μερίδιο στην παγκόσμια αγορά τυριού.

12 15 O

Φεβ 2027

Μetropolitan Expo

Leading the change ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

Λ. Βουλιαγμένης 328 • 173 42 • Άγιος Δημήτριος • 210 5242100 • www.horecaexpo.gr • sales@forumsa.gr FOODTECH GR GR

M E AT P L A C E LO G O

DAIRY NEWS LOGO

ENG

Κατασκευές Περιπτέρων

Υπηρεσίες

Εκδηλώσεις

Εκτυπώσεις

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Αθανάσιος Μπόνης

Κατασκευές σταθερές, αμετάβλητες, ανθεκτικές στις πιο δύσκολες συνθήκες, αλλά και καλαίσθητες από την Bonis Manufacturing

Έργο της Bonis Manufacturing στο πρότυπο θερμοκήπιο του Γεωπονικού Παν/μιου Αθηνών

Σοβαροί κτηνοτρόφοι και νεότερες γενιές, επενδύουν σε σύγχρονες υποδομές Ο Αθανάσιος Μπόνης κατασκευάζει θερμοκήπια και κτηνοτροφικές μονάδες και βλέπει καθημερινά τον μόχθο του παραγωγικού κόσμου αλλά και τα αδιέξοδα της αγροτικής ανάπτυξης στη χώρα μας. ΚΕΊΜΕΝΟ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

Αθανάσιος Μπόνης της εταιρίας Bonis Manufacturing ασχολείται με κατασκευές στο γεωργοκτηνοτροφικό κλάδο με ειδίκευση στα θερμοκήπια και τις σταβλικές εγκαταστάσεις. Συνεχίζει την οικογενειακή επιχείρηση του πατέρα του η οποία εδρεύει στο Βιομηχανικό Πάρκο Αχαρνών κοντά στο Ολυμπιακό Χωριό, στην Αττική. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο Αθανάσιος Μπόνης αποτελεί την τρίτη γενιά στις κατασκευές. Η πρώτη γενιά ξεκίνησε 1949 και η δεύτερη γενιά, ο πατέρας του, μπήκε στον κλάδο το 1979. Κατά τη διάρκεια αυτών των δεκαετιών η εταιρεία έχει αναλάβει σύνθετα έργα για κορυφαίους βιομηχανικούς πελάτες όπως η Γιώτης, ο Όμιλος Στασινόπουλου, ο Όμιλος Σκαλιστήρη κ.ά. Η εταιρεία έχει συμφέροντα στον κτηνοτροφικό κλάδο καθώς κατασκευάζει προβατοστάσια, κατασκευές που ποικίλουν από το άνοιγμα των τόξων μέχρι και τα διαφορετικά είδη επικάλυψης που έχουν. ΄Πολεμική’ οικονομία Η Bonis Manufacturing δραστηριοποιείται σε όλη την Ελλάδα με συνεργεία που επιχειρούν στο πεδίο δημιουργώντας σύγχρονες εγκαταστάσεις, απολύτως απαραίτητες για την πρωτογενή παρα-

γωγή. Ο πόλεμος όμως έχει επιβάλλει μια νέα πραγματικότητα: «Αυτή τη στιγμή υπάρχει διαθέσιμη πρώτη ύλη στις εγκαταστάσεις της εταιρίας μας επομένως η παραγωγή μας συνεχίζεται κανονικά. Η πραγματικότητα όμως είναι σκληρή. Οι τιμές των πρώτων υλών έχουν αυξηθεί κι αυτό δεν είναι τωρινό φαινόμενο ούτε συνδέεται αποκλειστικά με τον πόλεμο. Μετά τον κορωνοϊό, οι τιμές των πρώτων υλών δεν έχουν πέσει…» μας εξηγεί. Παρόλα αυτά, ο ίδιος συνεχίζει να δραστηριοποιείται με πληθώρα έργων ανά την Ελλάδα. «Οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι, ειδικά αυτοί που αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα το επάγγελμά τους και οι νεότερες γενιές, πράγματι επενδύουν σε υποδομές και σύγχρονες εγκαταστάσεις. Μάλιστα θα έλεγα ότι υπάρχει κινητικότητα στον κλάδο της κτηνοτροφίας που οι επενδύσεις είναι πλέον υψηλές, καθώς προϋποθέτουν άλλου τύπου κατασκευές» επισημαίνει. «Η αλήθεια είναι ότι το κόστος επένδυσης σε κτηνοτροφική εκμετάλλευση έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα» μας λέει, «κι αυτό οφείλεται στο γεγονός μετά από τις αλλεπάλληλες αυξήσεις στην τιμή των πρώτων υλών και την ενέργεια τα τελευταία χρόνια, δεν είδαμε κάποια μείωση- ό,τι αυξάνει, δυστυχώς μένει εκεί ψηλά».

Πρόβλημα ρευστότητας στην κτηνοτροφία Ο Αθ. Μπόνης δουλεύει με εγκεκριμένο τύπο εγκαταστάσεων, επομένως δεν εμπλέκεται ο ίδιος στον κυκεώνα των αδειοδοτήσεων για τις σταβλικές εγκαταστάσεις ή τα θερμοκήπια. Άλλωστε ο τύπος ποιμνιοστασίου που κατασκευάζει επιδοτείται από τα προγράμματα στήριξης. «Υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει να γίνουν ακόμα για να αποκτήσουν οι αγρότες τις εγκαταστάσεις που έχουν ανάγκη. Δεν ξέρω πως διανέμονται τα χρήματα των επιδοτήσεων, εκείνο όμως που παρατηρώ είναι ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας στον αγροτικό κλάδο» παρατηρεί ο Αθ. Μπόνης. Η Bonis Manufacturing από την ίδρυσή της κατασκευάζει όλα τα εξαρτήματα που σχετίζονται με τις κατασκευές της καθώς οι πρώτες ύλες που αγοράζει, μεταποιούνται στο εργοστάσιό της προκειμέ«Δυστυχώς δεν υπάρχει νου να δημιουργηθούν όλα τα υλικά που χρησιμοποιούσυνέχεια στον Έλληνα νται σε θερμοκήπια και στααγρότη, δεν υπάρχει βλικές εγκαταστάσεις. Το διαδοχή στις αγροτικές πρόβλημα είναι πως τα τεεκμεταλλεύσεις καθώς λευταία χρόνια οι πελάτες οι νεώτερες γενιές δεν του Αθ. Μπόνη ζητούν πιο ακολουθούν το επάγγελμα ‘ελαφριές’ κατασκευές γιατί οι οικονομικές δυνατότητές των πατεράδων τους» Αθανάσιος Μπόνης, Bonis τους είναι περιορισμένες«χωρίς αυτό να σημαίνει ότι Manufacturing είναι πιο ανθεκτικές οι φθηνότερες κατασκευές» επισημαίνει με νόημα. Κλείνουμε τη συζήτησή μας με το ‘φλέγον’ ζήτημα της κλιματικής αλλαγής η οποία επηρεάζει πλέον κάθε δραστηριότητα και κάθε κατασκευή στον κλάδο της γεωργοκτηνοτροφίας. «Η αύξηση της θερμοκρασίας, λόγω της κλιματικής αλλαγής δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά μόνο με συστήματα ψύξης τα οποία όπως αντιλαμβάνεστε είναι απολύτως απαραίτητα στις γεωργοκτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις» μας λέει ο Αθ. Μπόνης, σπεύδει όμως να διευκρινίσει με κάποιο παράπονο, «όταν όμως υπάρχει έλλειψη ρευστότητας από την πλευρά των παραγωγών και δεν μπορούν να υλοποιήσουν την ίδια την κεντρική επένδυση, δηλαδή το ίδιο το θερμοκήπιο ή τη σταβλική εγκατάσταση, καταλαβαίνετε ποια είναι η τύχη του εξοπλισμού ψύξης…».

◗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ◗ ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ ◗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Η ΜΟΝΟΜΑΤ αποτελεί μία από τις δυναμικότερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στον κλάδο της άκαμπτης συσκευασίας τροφίμων συνδυάζοντας τεχνογνωσία, σύγχρονη τεχνολογία και εστιάζοντας στην ποιότητα, στην ασφάλεια και στη λειτουργικότητα της συσκευασίας. Εγκατεστημένη στο Βιομηχανικό Πάρκο της ΒΙ.ΠΕ.Θ. Σίνδου από το 1977 έως σήμερα η εταιρεία έχει καταφέρει να καθιερωθεί ως αξιόπιστος συνεργάτης για επιχειρήσεις και ομίλους που αναζητούν πρακτικές, αποτελεσματικές και βιώσιμες λύσεις συσκευασίας. Ενσωματώνοντας την τεχνική IML (In mold Labeling) στην τεχνολογία χύτευσης με έγχυση (Injection Molding) πετυχαίνουμε την παραγωγή προϊόντων με ενσωματωμένη ετικέτα, αποκλειστικά από πολυπροπυλένιο. Χάρη σε αυτή την τεχνική ενσωμάτωσης, τα προϊόντα καθίστανται ανακυκλώσιμα και εναρμονισμένα με τα πρότυπα περιβαλλοντικής υπευθυνότητας. Στόχος της ΜΟΝΟΜΑΤ είναι να προσφέρει υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και την ασφάλεια των πελατών της. Η εταιρεία επενδύει διαρκώς στον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού της, την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού ενώ πρόσφατα προχώρησε και στην απόκτηση νέου κτηρίου παραγωγής στην περιοχή, ώστε να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις της αγοράς. Με πολυετή εμπειρία και τεχνογνωσία, εξυπηρετεί μεγάλες και αξιόπιστες επιχειρήσεις της γαλακτοκομίας καθώς και της ευρύτερης βιομηχανίας τροφίμων. Παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις συσκευασίας με προϊόντα που καλύπτουν χωρητικότητες από 200ml έως και 20 λίτρα, ανταποκρινόμενη στις ανάγκες τόσο μικρής όσο και μεγάλης παραγωγής.

Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΑΒΕΕ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΒΙ.ΠΕ. ΣΙΝΔΟΥ ΟΤ 19 Α5 ΑΡ 32 Τ.Κ. 57022 Τ 2310 798914 & 2310 798199 info@monomat.gr - www.monomat.gr

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

TETRA PAK Επενδύσεις, καινοτομία και βιώσιμες λύσεις

Η Tetra Pak Hellas παρουσίασε πρόσφατα τις τελευταίες εξελίξεις, τάσεις και επενδύσεις στον κλάδο τροφίμων και ποτών ενώ η ολοκληρωμένη βιομηχανική λύση Tetra Pak Factory OS διακρίθηκε στα MIMA 2026.

Βασίλης Τσανός, sales director South Europe & office manager Athens της Tetra Pak ανέδειξε τον ρόλο της εταιρίας στην υποστήριξη των παραγωγών, τόσο στην επεξεργασία όσο και στη συσκευασία τροφίμων και ποτών. Μεταβαλλόμενο τοπίο Σύμφωνα με τον Β. Τσανό, η βιομηχανία τροφίμων και ποτών βρίσκεται σε περίοδο σημαντικών μετασχηματισμών, αντιμετωπίζοντας αυξημένο λειτουργικό κόστος, υψηλές απαιτήσεις αποδοτικότητας και εντεινόμενη πίεση για βιώσιμες πρακτικές. Στην ελληνική αγορά, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία προϊόντων: • Οι χυμοί αντιμετωπίζουν προκλήσεις. • Τα γάλατα υψηλής παστερίωσης παρουσιάζουν ανθεκτικότητα. • Ενώ το ελληνικό γιαούρτι συνεχίζει να αποτελεί βασικό εξαγωγικό προϊόν με έντονη διεθνή δυναμική. Ενίσχυση συνεργασιών στην Ελλάδα Η Tetra Pak συνεχίζει να επενδύει δυναμικά στη χώρα μας, αναπτύσσοντας στρατηγικές συνεργασίες με κορυφαίους παραγωγούς. Ενδεικτικά: • Η Coca-Cola 3E επένδυσε σε νέες μηχανές συσκευασίας για χυμούς. • Η ΜΕΒΓΑΛ σε νέα γραμμή για γάλα υψηλής παστερίωσης. • Ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε η συνεργασία με την THAMMA Natural Products, για τη χρήση χάρτινης συσκευασίας σε σειρά βιολογικών κρύων τσαγιών.

Καινοτομία στη συσκευασία Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από την εταιρία «στην ανάπτυξη νέας γενιάς ασηπτικών συσκευασιών με χάρτινη επίστρωση προστασίας, που αντικαθιστά το αλουμίνιο, μειώνοντας τη χρήση μη ανανεώσιμων υλικών». Σημαντικό ορόσημο αποτελεί η παρουσίαση της πρώτης οικογενειακής συσκευασίας 1 λίτρου με τη νέα αυτή τεχνολογία, σε συνεργασία με τη Sterilgarda. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραματίζει η νέα πιλοτική μονάδα της Tetra Pak στη Lund της Σουηδίας, στην οποία επενδύονται περίπου 60 εκατ. ευρώ, επιταχύνοντας τη μετάβαση από την έρευνα στη βιομηχανική εφαρμογή. Ανάπτυξη της κατηγορίας διατροφής και ευεξίας Η κατηγορία των συμπληρωμάτων τροφίμων παρουσιάζει ισχυρή ανάπτυξη, με αυξανόμενη ζήτηση για προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης και ready-to-drink επιλογές. Η Tetra Pak υποστηρίζει τους παραγωγούς στην αξιοποίηση αυτών των ευκαιριών, προσφέροντας ολοκληρωμένες λύσεις που συνδυάζουν ποιότητα, ευελιξία και αποδοτικότητα. Ελληνικό γιαούρτι: Παγκόσμια δυναμική Το ελληνικό στραγγιστό γιαούρτι παραμένει ένα από τα πιο επιτυχημένα ελληνικά προϊόντα διεθνώς, με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τόσο στην εγχώρια όσο και στις διεθνείς αγορές. Η Tetra Pak αποτελεί βασικό συνεργάτη των μεγαλύτερων εταιριών του κλάδου, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση σύγχρονων μονάδων παραγωγής. Ολοκληρωμένες λύσεις παραγωγής και υπηρεσιών Μέσω ενός εκτενούς portfolio εξοπλισμού και υπηρεσιών, η

HANNA

Tetra Pak Factory OS Η νέα πλατφόρμα Tetra Pak Factory OS εισάγει μια νέα εποχή αυτοματισμού και ψηφιοποίησης καθώς πρόκειται για λύση η οποία προετοιμάζει τα εργοστάσια για τη μετάβαση στην παραγωγή με χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Το Tetra Pak Factory OS υποστηρίζει τους παραγωγούς τροφίμων και ποτών στην αύξηση της παραγωγής, την ταχύτερη εισαγωγή νέων προϊόντων και τη μείωση του κόστους παραγωγής, σε ένα απαιτητικό γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. εταιρία προσφέρει λύσεις που βελτιώνουν την αποδοτικότητα, μειώνουν τις απώλειες και ενισχύουν τη σταθερότητα της παραγωγής. Παράλληλα, μέσω υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης και συμβουλευτικής, λειτουργεί ως στρατηγικός συνεργάτης για τους πελάτες της. Δράσεις βιωσιμότητας και εκπαίδευσης Στο πλαίσιο της στρατηγικής βιωσιμότητας, η Tetra Pak υλοποίησε, σε συνεργασία με τη LM Eco, πρόγραμμα εκπαίδευσης για την ανακύκλωση σε 20 δημοτικά σχολεία της Αθήνας, με τη συμμετοχή άνω των 3.500 μαθητών. Η πρωτοβουλία ενίσχυσε την κατανόηση της κυκλικής οικονομίας μέσα από βιωματικές δράσεις και πρακτικά παραδείγματα. Οικονομικά αποτελέσματα 2025 Τα οικονομικά αποτελέσματα της Tetra Pak Hellas για το 2025 αντανακλούν τις προκλήσεις του κλάδου: • Κύκλος εργασιών: 71,49 εκατ. ευρώ (από 73,40 εκατ. ευρώ το 2024) • Μικτά κέρδη: 8,79 εκατ. ευρώ (από 9,74 εκατ. ευρώ).

Με αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, επιτρέπει: • έως 20% αύξηση αποδοτικότητας εξοπλισμού, • 45% μείωση απορριμμάτων και • 20% λιγότερες διακοπές παραγωγής. Εφαρμόσιμο σε μονάδες παραγωγής με διαφορετικά επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας, το Tetra Pak Factory OS ενισχύει την επιχειρησιακή απόδοση, επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό σε κλίμακα και δημιουργεί νέες ευκαιρίες ανάπτυξης, προσφέροντας συνοχή, επαναληψιμότητα και ευφυΐα σε όλο το φάσμα λειτουργίας της παραγωγής. Σχεδιασμένο με γνώμονα την ασφάλεια και με πολυεπίπεδες δικλείδες προστασίας για λειτουργίες και δεδομένα, ανταποκρίνεται στις αυξημένες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, ενώ παράλληλα θέτει τις βάσεις για αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, μετατρέποντας τα δεδομένα σε χρήσιμες και αξιοποιήσιμες πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο.

ΗΙ 6000

Επαγγελματικό εργαστηριακό πεχάμετρο Ιδανικό για γαλακτοκομικά, στερεά και ημιστερεά προϊόντα* • Ανάλυση οθόνης έως και 3 δεκαδικά • Βαθμονόμηση pH έως 5 σημείων • Λειτουργία καταγραφής • Σύνδεση υπολογιστή ή με απευθείας σύνδεση με εκτυπωτή’ • Δυνατότητα επέκτασης για μέτρηση Αγωγιμότητας, DΟ, Ιόντων και ORP. * Εφόσον έχετε προμηθευτεί το αντίστοιχο ηλεκτρόδιο

Μάρνη 10, 10433 Αθήνα Tηλ.: 210 8227825 & 210 8235192 Email: hannainfo@hannagreece.gr Web: www.hannagreece.gr HANNA_Adv_01_2026.indd 1

25/2/26 2:02 PM

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

NOVONESIS

Πώς υποστηρίζει τους Έλληνες παραγωγούς γαλακτοκομικών στην ανάπτυξη, την προστασία των προϊόντων και την εξωστρέφεια Η ζήτηση των καταναλωτών για προϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς παγκοσμίως, ενώ οι εξαγωγικές προοπτικές εξαρτώνται από την αποτελεσματική αντιμετώπιση βασικών προκλήσεων, όπως η διάρκεια ζωής, η ποιότητα και η παραγωγικότητα.

υζητήσαμε με τους Χρήστο Τσίτσο* και Ιωάννη Δαγκλή**, Senior Account Managers, Dairy από το γραφείο της Novonesis στην Ελλάδα, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι βιολύσεις μπορούν να βοηθήσουν τους Έλληνες παραγωγούς να εξελίξουν περαιτέρω τη γαλακτοκομική τους δραστηριότητα. Dairy News | Τα ελληνικά γαλακτοκομικά συγκαταλέγονται στις πιο εμβληματικές κατηγορίες προϊόντων της Ευρώπης. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται σήμερα η αγορά; Χρήστος Τσίτσος | Η ελληνική αγορά γαλακτοκομικών παρουσιάζει ουσιαστική δυναμική. Οι παραγωγοί με τους οποίους συνομιλούμε διακρίνονται από φιλοδοξία και διάθεση για εξέλιξη·

θέλουν να αναπτυχθούν, να ενισχύσουν την εξαγωγική τους παρουσία και να προσφέρουν προϊόντα με αυθεντική ταυτότητα. Ωστόσο, η πορεία προς την ανάπτυξη δεν είναι απλή. Αν κοιτάξετε την παραδοσιακή ελληνική αγορά γαλακτοκομικών, σημαντικό μέρος της παραγωγικής της κληρονομιάς βασίζεται στο πρόβειο και κατσικίσιο γάλα, ιδιαίτερα στον τομέα της τυροκομίας. Ωστόσο, η διαθέσιμη ποσότητα πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος παραμένει ουσιαστικά σταθερή, γεγονός που θέτει ένα φυσικό όριο στην εγχώρια παραγωγή. Το ερώτημα, επομένως, είναι πώς μπορεί να επιτευχθεί ανάπτυξη πέρα από αυτό το όριο. Για πολλούς παραγωγούς, η απάντηση βρίσκεται στην αξιοποίηση του αγελαδινού γάλακτος και στην ενίσχυση των εξαγω-

γών, με ιδιαίτερη έμφαση την τελευταία δεκαετία στο ελληνικό γιαούρτι. Σε αυτό το πλαίσιο, η διάρκεια ζωής καθίσταται κρίσιμος παράγοντας. Ένα προϊόν με περιορισμένη διάρκεια ζωής δεν μπορεί να σταθεί ανταγωνιστικά στις εξαγωγικές αγορές: η εφοδιαστική αλυσίδα δυσκολεύεται να λειτουργήσει αποτελεσματικά και οι έμποροι λιανικής δεν θα του διαθέσουν χώρο στο ράφι. Για τους Έλληνες παραγωγούς με εξαγωγικές φιλοδοξίες, η επέκταση της διάρκειας ζωής δεν αποτελεί απλώς ένα πρόσθετο πλεονέκτημα· αποτελεί προϋπόθεση.

τεχνογνωσία μας στη βελτιστοποίηση της ζύμωσης και στη διαχείριση φάγων, αυτές οι βιολύσεις βοηθούν τους παραγωγούς να φέρνουν στην αγορά διαφοροποιημένα, υψηλής ποιότητας προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης με μεγαλύτερη σιγουριά.

Η διαχείριση φάγων είναι ένα θέμα που δεν λαμβάνει πάντα την προσοχή που του αξίζει. Γιατί είναι τόσο σημαντική για τους Έλληνες παραγωγούς γαλακτοκομικών; Ιωάννης Δαγκλής | Είναι εξαιρετικά σημαντική. Οι φάγοι βακτηριοφάγοι - είναι ιοί που προσβάλλουν τις καλλιέργειες εκκίνησης κατά τη διάρΤα γαλακτοκομικά προϊόντα υψηλής περικεια της ζύμωσης. Αν οι καλλιέργειες εκεκτικότητας σε πρωτεΐνη αποτελούν ένα κίνησης προσβληθούν, η ζύμωση επιβρααπό τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα τμήματα δύνεται ή σταματά. Το αποτέλεσμα είναι της αγοράς παγκοσμίως. Ποιες ευκαιρίες Για να μάθετε περισσότερα δημιουργεί αυτή η τάση ειδικά για τους σχετικά με το πώς οι βιολύσεις ασυνεπής οξίνιση, απρόβλεπτες υφές και, στις χειρότερες περιπτώσεις, πλήρης αποΈλληνες παραγωγούς; της Novonesis μπορούν να τυχία παρτίδας. Ιωάννης Δαγκλής | Το ελληνικό γιαούρτι βοηθήσουν τη γαλακτοκομική Για τους παραγωγούς που προσπαθούν έχει ήδη ισχυρή αναγνωρισιμότητα ως προσας δραστηριότητα να να ανταγωνιστούν στην ποιότητα και τη συϊόν πλούσιο σε πρωτεΐνη στη συνείδηση των νέπεια - που είναι ο μόνος τρόπος να χτίσει καταναλωτών παγκοσμίως. Αυτό αποτελεί αναπτυχθεί, να βελτιώσει κανείς μια εξαγωγική δραστηριότητα - τα ένα τεράστιο πλεονέκτημα. Όμως, καθώς την παραγωγικότητα και περιστατικά φάγων είναι καταστροφικά. Καη κατηγορία υψηλής πρωτεΐνης εξελίσσενα αξιοποιήσει εξαγωγικές ταστρέφουν τη συνέπεια, δημιουργούν απώται, οι προσδοκίες για υφή, γεύση και διαευκαιρίες, επισκεφθείτε λειες και βλάπτουν τη σχέση σας με τους τροφική αξία συνεχώς αυξάνονται. Οι παρατο www.novonesis.com ή συνεργάτες λιανικής, οι οποίοι αναμένουν γωγοί δεν μπορούν να βασίζονται μόνο στην επικοινωνήστε με τον τοπικό κάθε προϊόν να είναι ίδιο. παραδοσιακή τους ταυτότητα. Χρειάζεται να καινοτομήσουν. σας εκπρόσωπο της Novonesis. Οι Έλληνες παραγωγοί που αυξάνουν την παραγωγή τους για να εξυπηρετήσουν εξαΑυτό που βλέπουμε στα γαλακτοκομικά γωγικές αγορές είναι ιδιαίτερα εκτεθειμέπροϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωνοι. Όταν αυξάνεις τους όγκους και πραγτεΐνη είναι σημαντικές τεχνικές προκλήματοποιείς περισσότερους κύκλους ζύμωσεις. Όταν αυξάνετε την πρωτεΐνη, αυξάνεσης, αυξάνεις και την πίεση από τους φάγους. Η βιολογία δεν ται και ο κίνδυνος επιμόλυνσης - οι ζύμες, οι μύκητες και άλσυγχωρεί. λοι μικροοργανισμοί αλλοίωσης βρίσκουν περισσότερα διαΑυτό που προσφέρει εδώ η Novonesis είναι διαγνωστικές θέσιμα θρεπτικά στοιχεία. Και οι προκλήσεις στην υφή είναι δυνατότητες και τεχνική εξειδίκευση. Μπορούμε να βοηθήπραγματικές: η υψηλή πρωτεΐνη μπορεί να δημιουργήσει νόσουμε τους παραγωγούς να κατανοήσουν το περιβάλλον φάτες κιμωλίας ή σκόνης που οι καταναλωτές δεν αποδέχονται. γων τους, να εντοπίσουν ευπάθειες και βασικές περιοχές κινΕδώ είναι που το χαρτοφυλάκιο βιολύσεών μας γίνεται ιδιδύνου και να εφαρμόσουν στρατηγικές και σχήματα εναλλαγής αίτερα σχετικό. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα υψηλής πρωτεπου διατηρούν τις καλλιέργειες εκκίνησης σε αξιόπιστη απόΐνης απαιτούν από τους παραγωγούς να ισορροπούν ταυτόδοση. Δεν πρόκειται μόνο για την αποφυγή μιας καταστροφής χρονα τη διατροφή, την υφή, τη γεύση και τη διάρκεια ζωής. πρόκειται για τη δημιουργία του ελέγχου διεργασίας που απαιΟι καλλιέργειες εκκίνησης που προσφέρουμε συμβάλλουν τεί μια σοβαρή εξαγωγική δραστηριότητα. στην ομαλή υφή και τη σταθερότητα που περιμένουν οι καταναλωτές, ενώ οι βιοπροστατευτικές καλλιέργειες FreshQ® βοΌσον αφορά την παραγωγικότητα γενικότερα, ποιες είναι οι ηθούν στην προστασία των προϊόντων από αλλοιώσεις που μεγαλύτερες ευκαιρίες που βλέπετε για τους Έλληνες παραπροκαλούνται από ζύμες και μύκητες, διατηρώντας τα προϊγωγούς γαλακτοκομικών; όντα φρέσκα για μεγαλύτερο διάστημα. Σε συνδυασμό με την

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Για τους Έλληνες παραγωγούς που επεκτείνουν σειρές προϊόντων υψηλής πρωτεΐνης, η ενσωμάτωση βιοπροστασίας μέσω ζύμωσης από την αρχή είναι η έξυπνη επιλογή - όχι κάτι που πρέπει να προστεθεί εκ των υστέρων.

Χρήστος Τσίτσος.| Τα οικονομικά δεδομένα των γαλακτοκομικών βρίσκονται υπό πραγματική πίεση σε όλη την Ευρώπη. Το κόστος εισροών - γάλα, ενέργεια και συσκευασία - παραμένει υψηλό, ενώ υπάρχει συνεχής πίεση στα περιθώρια κέρδους. Γι’ αυτό η συζήτηση γύρω από την παραγωγικότητα δεν ήταν ποτέ πιο σημαντική. Το ενδιαφέρον είναι ότι η επένδυση σε βιολύσεις αντιπροσωπεύει συνήθως μόλις ένα ή δύο τοις εκατό του συνολικού κόστους παραγωγής του τελικού προϊόντος, ωστόσο οι βιολύσεις

μπορούν να προσφέρουν δυσανάλογα μεγάλη αξία σε απόδοση, έλεγχο διεργασίας και ποιότητα προϊόντος. Αυτή η ασυμμετρία είναι κάτι που οι παραγωγοί συχνά υποτιμούν μέχρι να το δουν στα δικά τους αποτελέσματα. Η σειρά καλλιεργειών YoFlex® Premium είναι ιδιαίτερα σχετική εδώ. Πρόκειται για καλλιέργειες που έχουν αναπτυχθεί ειδικά για να προσφέρουν ανώτερη απόδοση σε εφαρμογές φρέσκων γαλακτοκομικών προϊόντων - καλύτερη ανάπτυξη υφής, πιο σταθερή οξίνιση και υψηλότερη απόδοση από τις ίδιες εισροές γάλακτος. Όταν παράγεις σε μεγάλη κλίμακα, το σωρευτικό αποτέλεσμα αυτών των βελτιώσεων αποδοτικότητας είναι σημαντικό. Υπάρχει επίσης το ζήτημα της βιωσιμότητας. Περισσότερο προϊόν από την ίδια ποσότητα γάλακτος, λιγότερες απώλειες ανά παρτίδα, λιγότεροι κύκλοι καθαρισμού - όλα αυτά έχουν σημασία τόσο για την οικονομική απόδοση του παραγωγού όσο και για τις δεσμεύσεις ESG. Οι λιανοπωλητές ζητούν ολοένα και περισσότερο δεδομένα βιωσιμότητας από τους προμηθευ-

Η σειρά FreshQ®: Διάρκεια ζωής και βιοπροστασία μέσω ζύμωσης Dairy News |Ας μιλήσουμε συγκεκριμένα για τη διάρκεια ζωής και τη βιοπροστασία μέσω ζύμωσης. Πώς λειτουργεί και γιατί είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους Έλληνες παραγωγούς; Ιωάννης Δαγκλής | Η σειρά FreshQ® αποτελείται από βιοπροστατευτικές καλλιέργειες - ειδικά επιλεγμένων βακτηρίων γαλακτικού οξέος που, όταν χρησιμοποιούνται στη διαδικασία ζύμωσης, βοηθούν στην προστασία των προϊόντων από αλλοιώσεις που προκαλούνται από ζύμες και μύκητες. Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι η βελτιωμένη ζύμωση με καλύτερες καλλιέργειες τροφίμων θα μπορούσε να συμβάλει στην επέκταση της διάρκειας ζωής κατά μέσο όρο επτά ημέρες ή και περισσότερο. Αν οι καλλιέργειες FreshQ® χρησιμοποιούνταν στη ζύμωση όλων των γιαουρτιών που παράγονται στην Ευρώπη,

η ετήσια σπατάλη τροφίμων που σχετίζεται με το γιαούρτι θα μπορούσε να μειωθεί κατά 30%. Για τους Έλληνες παραγωγούς, αυτού του είδους η επέκταση αλλάζει θεμελιωδώς το τι είναι δυνατό στις εξαγωγικές αγορές χωρίς να διακυβεύεται η υπόσχεση καθαρής ετικέτας που απαιτούν ολοένα και περισσότερο οι καταναλωτές. Ποια είναι η διαδικασία εφαρμογής για έναν παραγωγό που θέλει να χρησιμοποιήσει τη σειρά FreshQ®; Ιωάννης Δαγκλής | Προσθέτεις μια βιοπροστατευτική καλλιέργεια στην υπάρχουσα διαδικασία ζύμωσης. Όμως για έναν παραγωγό με καθιερωμένη επωνυμία και πιστούς καταναλωτές, κάθε αλλαγή στη συνταγή απαιτεί αυστηρή επικύρωση. Πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι διατηρούνται τα οργανολη-

πτικά χαρακτηριστικά του προϊόντος. Πρέπει να τεκμηριωθεί η επέκταση της διάρκειας ζωής. Πρέπει να καλυφθούν οι απαιτήσεις των δοκιμών καταναλωτών. Όλα αυτά απαιτούν χρόνο και πόρους. Αυτό που φέρνει η Novonesis σε αυτή τη διαδικασία είναι γνώση και τεχνική συνεργασία. Διαθέτουμε βαθιά τεχνογνωσία σχετικά με το πώς συμπεριφέρονται αυτές οι καλλιέργειες, ποιες αλληλεπιδράσεις πρέπει να παρακολουθούνται και πώς να σχεδιάζονται πρωτόκολλα δοκιμών πεδίου που δίνουν στους παραγωγούς την εμπιστοσύνη που χρειάζονται για να κάνουν τη μετάβαση. Η ομάδα τεχνικής υποστήριξης μας είναι κατανεμημένη παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής αγοράς, ώστε οι παραγωγοί να λαμβάνουν πρακτική υποστήριξη στο πλαίσιο στο οποίο λειτουργούν σήμερα.

τές τους, και η βελτίωση της απόδοσης είναι ένας από τους πιο άμεσους τρόπους για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος ανά κιλό προϊόντος. Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους Έλληνες παραγωγούς γαλακτοκομικών που εξετάζουν αν πρέπει να κάνουν αυτή την κίνηση; Χρήστος Τσίτσος | Η ευκαιρία υπάρχει. Τα ελληνικά γαλακτοκομικά διαθέτουν παγκόσμια αναγνωρισιμότητα, αυθεντική κληρονομιά και πραγματική τεχνική ικανότητα. Το ερώτημα είναι αν οι παραγωγοί θα δημιουργήσουν την πλατφόρμα που χρειάζονται για να την αξιοποιήσουν πλήρως. Η επέκταση της διάρκειας ζωής, η διαχείριση φάγων, η καινοτομία στα προϊόντα υψηλής πρωτεΐνης και η βελτιστοποίηση της παραγωγικότητας δεν είναι ξεχωριστές συζητήσεις. Είναι αλληλένδετα μέρη της οικοδόμησης μιας γαλακτοκομικής επιχείρησης που μπορεί να ανταγωνιστεί στο υψηλότερο επίπεδο, τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά.

Οι βιολύσεις αντιπροσωπεύουν ένα μικρό μέρος της συνολικής σας βάσης κόστους. Η αξία που απελευθερώνουν - σε απόδοση, ποιότητα, διάρκεια ζωής και εξαγωγικό δυναμικό - είναι πολλαπλάσια. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ισχυρή σχέση αξίας. Είμαστε εδώ για να είμαστε ένας πραγματικός συνεργάτης σε αυτό το ταξίδι. Όχι απλώς για να προμηθεύσουμε μια καλλιέργεια ή ένα ένζυμο, αλλά για να φέρουμε τη γνώση εφαρμογής, την τεχνική υποστήριξη και την κατανόηση της αγοράς που βοηθούν τους Έλληνες παραγωγούς να αξιοποιήσουν στο έπακρο αυτά στα οποία ήδη διαπρέπουν.

* Ο Χρήστος Τσίτσος είναι Senior Account Manager Dairy στη Novonesis, υποστηρίζει τη γαλακτοβιομηχανία στην Ελλάδα, φέρνοντας καινοτόμες λύσεις που ενισχύουν την ποιότητα, την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα.

** Ο Ιωάννης Δαγκλής είναι Senior Account Manager Dairy στη Novonesis για Ελλάδα, Κύπρο και Αλβανία, υποστηρίζοντας γαλακτοβιομηχανίες με καινοτόμες λύσεις για ποιότητα, παραγωγικότητα και βιωσιμότητα.

Ηγείται της εποχής των βιολύσεων Αξιοποιώντας τη δύναμη της μικροβιολογίας με την επιστήμη, μετασχηματίζουμε τον τρόπο που ο κόσμος παράγει, καταναλώνει και ζει. Οι βιολύσεις μας ήδη δημιουργούν αξία για χιλιάδες πελάτες και ωφελούν τον πλανήτη. Οι 11.000 άνθρωποί μας παγκοσμίως συνεργάζονται στενά με τους συνεργάτες και τους πελάτες μας για να μεταμορφώσουμε τις επιχειρήσεις με τη βιολογία. Ας βελτιώσουμε τον κόσμο μας με τη βιολογία. www.novonesis.com | salesgr@novonesis.com

ΕΡΕΥΝΑ

Το μικροβιακό terroir του ελληνικού κατσικίσιου γάλακτος Ομάδα Ελλήνων επιστημόνων από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας* σε συνεργασία με συναδέλφους τους από την Ιταλία, παρουσίασαν έρευνα για την ποιότητα του κατσικίσιου γάλακτος το οποίο παράγεται στην Ελλάδα, κύρια συμπεράσματα της οποίας περιέχονται στο κείμενο που ακολουθεί. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό International Dairy Journal (τεύχος 168, 2025). ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

μελέτη χρησιμοποίησε μια μεταταξονομική προσέγγιση για να διερευνήσει το μικροβίωμα δειγμάτων κατσικίσιου γάλακτος που συλλέχθηκαν από γεωγραφικά διαφορετικές εκμεταλλεύσεις σε όλη την Ελλάδα κατά τη διάρκεια δύο συνεχόμενων περιόδων γαλουχίας (2019-2020 και 2020-2021), εστιάζοντας σε αυτόχθονες φυλές. Συμπληρωματικές χημικές και μικροβιολογικές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν παράλληλα με την αξιολόγηση της σύνθεσης των λιπαρών οξέων του γάλακτος και της αντιοξειδωτικής δράσης. Οι αναλύσεις της σύνθεσης του γάλακτος δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δειγμάτων. Ωστόσο, παρατηρήθηκαν αξιοσημείωτες διαφορές μεταξύ των δειγμάτων σε διάφορες μικροβιακές ομάδες που καταμετρήθηκαν. Το σύστημα εκτροφής επηρέασε κυρίως την περιεκτικότητα του γάλακτος σε λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, χωρίς σημαντική επίδραση στην αντιοξειδωτική ικανότητα του γάλακτος. Τέλος, τόσο οι κλασικές μικροβιολογικές όσο και οι μεταταξονομικές αναλύσεις επιβεβαίωσαν την παρουσία αυτοχθόνων ει-

δών γαλακτικών βακτηρίων που συμβάλλουν καθοριστικά ως εκκινητές και/ή βοηθητικές καλλιέργειες στην παραγωγή τυριού, καθώς και μια μικρότερη ποικιλία ειδών ζύμης σε σύγκριση με τις βακτηριακές κοινότητες. Εισαγωγή Σύμφωνα με στοιχεία της International Dairy Federation (2023) η παγκόσμια παραγωγή γάλακτος υπερβαίνει τα 900 δισ. λίτρα ετησίως. Το γάλα αγελάδας και βουβαλιού κυριαρχεί στην παραγωγή, αντιπροσωπεύοντας το 81 % και το 15,1 % του συνόλου, αντίστοιχα. Η συμβολή του γάλακτος μικρών μηρυκαστικών, όπως το πρόβειο και το αιγινό, παραμένει μέτρια σε παγκόσμια κλίμακα, με 1,3 % και 2,2 % αντίστοιχα. Ωστόσο, τα πρόβατα και οι αίγες έχουν σημαντική κοινωνικοοικονομική αξία σε συγκεκριμένες περιοχές του κόσμου, όπου τα ζώα αυτά διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ενίσχυση της επισιτιστικής και οικονομικής ασφάλειας και στην καταπολέμηση της φτώχειας. Στην Ελλάδα, η εκτροφή προβάτων και αιγών αποτελεί ζωτική γεωργική δραστηριότητα, που στηρίζει αγροτικές, ημι-ορεινές,

ορεινές, ημι-άνυδρες και άνυδρες περιοχές. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων χωρών της Ευρώπης σε πληθυσμό γαλακτοπαραγωγών προβάτων και αιγών, καταλαμβάνοντας την 3η θέση για τα πρόβατα και την 1η θέση για τις αίγες. Σύμφωνα με την Eurostat, το 2023 στην Ελλάδα εκτρέφονταν 7.892.300 πρόβατα και 2.747.700 αίγες, σε σύγκριση με μόλις 89.400 αγελάδες γαλακτοπαραγωγής, με όλες τις κατηγορίες να παρουσιάζουν όμως πτωτική τάση την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ η παραγωγή γάλακτος μικρών μηρυκαστικών το 2023 ανήλθε σε 730.000 τόνους πρόβειου γάλακτος και 160.000 τόνους αιγείου γάλακτος, συνολικά 890.000 τόνους, σε σύγκριση με 635.000 τόνους αγελαδινού γάλακτος. Ενώ μικρές ποσότητες πρόβειου και αιγείου γάλακτος καταναλώνονται ως γιαούρτι και παστεριωμένο γάλα, το μεγαλύτερο μέρος χρησιμοποιείται για την παραγωγή τυριού. Αξίζει να σημειωθεί ότι 21 από τα 22 τυριά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) στην Ελλάδα παράγονται από πρόβειο και αιγείο γάλα, με το τυρί φέτα να είναι το πιο γνωστό.

Ποιότητα του γάλακτος Η ποιότητα του γάλακτος, όσον αφορά τα φυσικοχημικά, διατροφικά και μικροβιολογικά χαρακτηριστικά του, επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Αυτοί περιλαμβάνουν το είδος του ζώου, καθώς και τη φυλή και τα ατομικά χαρακτηριστικά, την κατάσταση της υγείας του (ιδίως η μαστίτιδα), την ηλικία και το στάδιο γαλακτοπαραγωγής. Οι πρακτικές διατροφής, όπως η σύνθεση και η ποιότητα των ζωοτροφών και οι εποχιακές διακυμάνσεις, επίσης διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο, παράλληλα με την υγιεινή της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης και τις διαδικασίες αρμέγματος, οι οποίες περιλαμβάνουν τα διαστήματα αρμέγματος, τη διάρκεια της ξηράς περιόδου και την κύηση. Το γάλα επηρεάζουν επίσης οι συνθήκες μεταφοράς και επεξεργασίας, καθώς και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η τοπική και η παγκόσμια θερμοκρασία και η σχετική υγρασία. Αν και η σύνθεση του γάλακτος κάθε ζώου είναι προσαρμοσμένη ώστε να καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες των νεογνών του, το γάλα θεωρείται ευρέως ως πλήρες τρόφιμο και διαδραματίζει ζω-

ΕΡΕΥΝΑ

τικό ρόλο στη διατροφή του ανθρώπου σε παγκόσμιο επίπεδο. Το γάλα περιέχει απαραίτητα μακροθρεπτικά συστατικά, όπως πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας, λίπη και υδατάνθρακες, κυρίως λακτόζη μαζί με ολιγοσακχαρίτες, καθώς και μια ποικιλία μεταλλικών στοιχείων και βιταμινών. Πέρα από τα βασικά διατροφικά συστατικά του, το γάλα παρέχει στα νεογνά βιολογικά δραστικές ενώσεις που υποστηρίζουν διάφορες φυσιολογικές λειτουργίες τους. Στις ενώσεις αυτές περιλαμβάνονται ανοσοσφαιρίνες, αντιμικροβιακές πρωτεΐνες και πεπτίδια, αυξητικοί παράγοντες και ορμόνες. Φυσικά, δεδομένου ότι οι διατροφικές και φυσιολογικές ανάγκες κάθε ζώου είναι διαφορετικές, παρατηρούνται σημαντικές διακυμάνσεις στη σύνθεση του γάλακτος τόσο μεταξύ των ειδών όσο και μεταξύ των μεμονωμένων ζώων. Επιπλέον, το σχεδόν ουδέτερο pH του γάλακτος και η υψηλή υδατική δραστηριότητα δημιουργούν ένα βέλτιστο περιβάλλον για την ανάπτυξη διαφόρων μικροοργανισμών. Τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά είναι άμεσα διαθέσιμα, ενώ παράγονται δευτερογενή προϊόντα μέσω του μεταβολισμού των κύριων συστατικών από συγκεκριμένους μικροβιακούς πληθυσμούς. Μικροβιόκοσμος κατσικίσιου γάλακτος Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα σχετικά με τη μικροβιακή ποικιλομορφία του κατσικίσιου γάλακτος έχει επεκταθεί σημαντικά, εστιάζοντας κυρίως στη χρήση τεχνολογιών αλληλούχισης υψηλής απόδοσης (high- throughput sequencing - HTS), όπως η μεταταξονομική, οι οποίες προσφέρουν μεγαλύτερη ευαισθησία και δυνατότητα ποσοτικοποίησης σε σύγκριση με τις συμβατικές μεθόδους που δεν βασίζονται σε καλλιέργειες. Αρκετές μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει τη μεταταξονομική για να διερευνήσουν τις διαφορές στη σύνθεση και τη λειτουργία του μικροβιόκοσμου του πρωτογάλακτος και του ώριμου γάλακτος από γαϊδούρες γαλακτοπαραγωγής, να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις των συνθηκών ψυχρής αποθήκευσης στη βακτηριακή ποικιλομορφία του ακατέργαστου κατσικίσιου γάλακτος, να εξετάσουν την επίδραση των συμβατικών έναντι των παραδοσιακών συστημάτων διαχείρισης αγροκτημάτων στη σύνθεση του μικροβιόκοσμου του κατσικίσιου γάλακτος, να διαφοροποιήσουν τον μικροβιόκοσμο του γάλακτος υγιών γαϊδουριών από εκείνον των γαϊδουριών που έχουν διαγνωστεί με υποκλινική μαστίτιδα, κλινική μαστίτιδα και Γαγγραινώδη Μαστίτιδα, και να παρακολουθήσουν τις δυναμικές αλλαγές στις μικροβιακές κοινότητες του γάλακτος σε αίγες (και πρόβατα) κατά τη διάρκεια των πρώτων 56 ημερών της γαλουχίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνήσει συστημα-

ΣΗΜΕΙΩΣΗ 52

τικά, για πρώτη φορά, τη μικροχλωρίδα και το μυκοβιοτικό του αιγογάλακτος που παράγεται στην Ελλάδα, κυρίως από αυτόχθονες φυλές. Για τον σκοπό αυτό, εξετάστηκαν δείγματα γάλακτος από 20 εκμεταλλεύσεις, γεωγραφικά καλά κατανεμημένες στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια δύο διαδοχικών περιόδων γαλακτοπαραγωγής (2019–2020 και 2020–2021), χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση μεταταξονομικής. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν συμπληρωματικές, κλασικές χημικές και μικροβιολογικές αναλύσεις, καθώς και χαρακτηρισμός της σύνθεσης των λιπαρών οξέων του γάλακτος και της αντιοξειδωτικής δράσης. Τέλος, αξιολογήθηκε η επίδραση των γεωργικών πρακτικών στο μικροβίωμα του γάλακτος καθώς και στη χημική του σύνθεση. 22 δείγματα νωπού κατσικίσιου γάλακτος Κατά την περίοδο γαλακτοπαραγωγής 2019–2020, συλλέχθηκαν συνολικά 22 δείγματα νωπού κατσικίσιου γάλακτος, 14 από αυτόχθονες (διασταυρωμένες) φυλές, επτά από αυτόχθονες-ετεροχθόνες διασταυρωμένες φυλές και ένα από ετεροχθόνες διασταυρωμένες φυλές από 20 εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα με διαφορετική γεωγραφική προέλευση και ποικίλες πρακτικές εκτροφής και σίτισης. Επιπλέον, κατά την περίοδο γαλακτοπαραγωγής 2020–2021, συλλέχθηκαν 14 επιπλέον δείγματα από τις παραπάνω 20 εκμεταλλεύσεις, εκ των οποίων εννέα από αυτόχθονες (διασταυρωμένες) φυλές και πέντε από αυτόχθονες-ετεροχθόνες διασταυρωμένες φυλές. Δείγματα γάλακτος (0,5 του λίτρου από το απογευματινό άρμεγμα και 0,5 του λίτρου από το πρωινό) συλλέχθηκαν σε αποστειρωμένα πλαστικά μπουκάλια, αναμειγνύοντας το γάλα όλων των αιγών της εκμετάλλευσης, οι οποίες βρίσκονταν στο ίδιο στάδιο γαλουχίας (2–3 μήνες μετά τον τοκετό). Στη συνέχεια, μεταφέρθηκαν εντός 24 ωρών, υπό ψύξη, στο Εργαστήριο Γαλακτοκομικής Έρευνας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, για περαιτέρω ανάλυση. Το γάλα, ένα ετερογενές σωματικό υγρό που εξελίχθηκε για να καλύψει τις διατροφικές και ανοσολογικές ανάγκες των νεογνών, αποτελεί επίσης τον ακρογωνιαίο λίθο της γαλακτοκομικής βιομηχανίας. Ενώ οι αγελάδες αποτελούν την κύρια πηγή της παγκόσμιας παραγωγής γάλακτος, άλλα είδη, όπως οι αίγες, έχουν σημαντική περιφερειακή σημασία, ιδίως στην Ελλάδα. H μικροχλωρίδα του αιγογάλακτος είναι ποικιλόμορφη και πολυδιάστατη. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο την αξιολόγηση των μικροβιακών κοινοτήτων στο νωπό κατσικίσιο γάλα από αυτόχθονες ελληνικές

Η τεχνολογία Metataxonomics είναι μια από τις πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες προσεγγίσεις που βασίζονται στην αλληλουχία για την έρευνα του μικροβιώματος. Άλλες επίσης δημοφιλείς τεχνολογίες είναι τα Metagenomics, Metatranscriptomics και Metaproteomics.

CMY

φυλές, χρησιμοποιώντας μια μεταταξονομική προσέγγιση. Δείγματα γάλακτος συλλέχθηκαν από αγροκτήματα σε όλη την Ελλάδα κατά τη διάρκεια δύο διαδοχικών περιόδων γαλουχίας ( 2019–2020 και 2020–2021). Η ανάλυση αποκάλυψε την κυριαρχία αυτόχθονων ειδών γαλακτικών βακτηρίων (lactic acid bacteria - LAB), τα οποία είναι ζωτικής σημασίας ως καλλιέργειες εκκίνησης και συμπληρωματικές καλλιέργειες στην παραγωγή τυριού, παράλληλα με μια περιορισμένη μυκοβιοκοινότητα που χαρακτηρίζεται από χαμηλότερη ποικιλομορφία σε σύγκριση με τα βακτήρια.

ρών οξέων, το οποίο διέφερε ανάλογα με τις γεωργικές πρακτικές. Η αντιοξειδωτική ικανότητα ήταν σταθερή σε όλα τα δείγματα· ωστόσο, ορισμένα είδη γαλακτοκολλητικών βακτηρίων, όπως τα Lactococcus spp. και Leuconostoc mesenteroides, συσχετίστηκαν με αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Συνολικά, η παρούσα μελέτη παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για το μικροβίωμα του νωπού κατσικίσιου γάλακτος που παράγεται στην Ελλάδα, τονίζοντας τον ρόλο των αυτόχθονων φυλών και το δυναμικό τους για την ενίσχυση της γαλακτοκομικής παραγωγής.

Ρόλος αυτόχθονων φυλών Αξίζει να σημειωθεί ότι ο τύπος του συστήματος αρμέγματος επηρέασε τη βακτηριακή σύνθεση στα δείγματα από της γαλακτικής περιόδου 2019–2020. Οι κλασικές μικροβιολογικές τεχνικές ανέδειξαν τους περιορισμούς των μεθόδων που βασίζονται σε καλλιέργειες όσον αφορά τον πλήρη χαρακτηρισμό του μικροβιόκοσμου του γάλακτος. Η σύνθεση του γάλακτος παρουσίασε ελάχιστες διαAnthoulakis_KTX.pdf 4:57 PM κυμάνσεις μεταξύ 1των19/01/2023 δειγμάτων, με εξαίρεση το προφίλ των λιπα-

* Ilario Ferrocinoa, Davide Buzzancaa, Chryssi Kounenidakib, Panagiota Kyriakakic, Maria Kazoub, Alexandros Mavrommatisc, Georgia Zoumpopouloub,*, Eleni Tsiplakouc, Effie Tsakalidoub a: Department of Agricultural, Forest, and Food Science, University of Turin, Torino, Italy b: Department of Food Science and Human Nutrition, Agricultural University of Athens, Greece c: Department of Animal Science, Agricultural University of Athens, Greece

CMY

since 1973 Transporting goods and beverages cool & frozen-full & segmental loads

Δημοσθένους 31 | 54628 | Θεσσαλονίκη | Τ. 2310 753024 | F.2310 752807 | www.anthoulakisltd.gr | info@anthoulakisltd.gr

ΚΟΣΜΟΣ

ΝΕΟ ΔΕΛΧΙ

ΑΘΗΝΑ

Φέτα ΠΟΠ Αναζητά ‘πέρασμα’ στην Ινδία Η Φέτα ΠΟΠ είναι ένα από τα ελληνικά προϊόντα που ‘ταξιδεύουν’ σε όλον τον κόσμο και αποφέρουν σημαντικά κέρδη στην ελληνική βιομηχανία τροφίμων. Η Ινδία των 1,4 δισ. κατοίκων θα μπορούσε να είναι ένας σπουδαίος εξαγωγικός προορισμός αλλά κάποιες αστοχίες διπλωματικής κι εμπορικής στρατηγικής έχουν αφήσει εκτός ινδικής αγοράς το εμβληματικό αυτό προϊόν μας. ΚΕΊΜΕΝΟ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ

Με φθηνή και άφθονη πρώτη ύλη και χαμηλά κόστη παραγωγής η ινδική γαλακτοβιομηχανία παράγει δεκάδες προϊόντα, κάποια από τα οποία ανήκουν σε προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης. Φωτο: flickr.com/ ©: P. Casier (CGIAR).

τομείς». Η συμφωνία «θα άρει εμπορικούς φραγμούς και θα απλουστεύσει τις διαδικασίες, θα δημιουργήσει νέες εξαγωγικές ευκαιρίες και θα ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ μέσω της διαφοροποίησης του εφοδιασμού». Σύμφωνα με στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας αμέσως μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, η ΕΕ και η Ινδία πραγματοποιούν ήδη εμπορικές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών αξίας άνω των 180 δισ. ευρώ ετησίως, υποστηρίζοντας σχεδόν 800.000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ. Η εκτιμώμενη αύξηση των ετήσιων εξαγωγών αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032 θα ανέλθει σε 107,6% δηλαδή μέσα σε μια εξαετία οι εξαγωγές προς την Ινδία θα υπερδιπλασιαστούν. Εκτιμάται ότι με τη συμφωνία επιτυγχάνεται εξοικονόΣυμφωνία ελεύθερου μηση δασμών για τους εμπορίου Ευρωπαίους εξαγωγείς Η συμφωνία ελεύθεύψους 4 δισ. ευρώ ετηρου εμπορίου ΕΕ- Ινσίως καθώς το 90% των δίας η οποία ολοκληδασμών έχουν καταργηρώθηκε πρόσφατα, θεί ή μειωθεί. αφορά το market Ποια είναι όμως η access (πρόσβαση στην αγορά τροφίμων και ποαγορά) και τα sanitary Μειώνονται οι δασμοί (γαλάζιες μπάρες) σε μια σειρά ευρωπαϊκά προϊόντα τών της Ινδίας και γιατί & phytosanitary τα οποία μέχρι πρόσφατα είχαν πολύ υψηλούς δασμούς (μπλε μπάρες) είναι τόσο σημαντική; measures, δηλαδή τα Η αγορά της Ινδίας, της φυτοϋγειονομικά και μεγαλύτερης πληθυσμιακά χώρας του κόσμου, έχει μέγεθος υγειονομικά πρότυπα των εξαγωγών/ εισαγωγών. 500-550 δισ. δολάρια/έτος, πρόκειται όμως για αγορά η οποία Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση η οποία εκδόθηκε μετά αναπτύσσεται κατά 10% σε ετήσια βάση και προσφέρει σε εξατην ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη μεγαλύτερη γωγείς απ’ όλον τον κόσμο δελεαστικές προοπτικές για το άμεσο εμπορική συμφωνία που έχουν ποτέ συνάψει η ΕΕ και η Ινδία, η μέλλον. Από το 1,4 δισ. κατοίκους που έφτασε πλέον ο πληθυεν λόγω συμφωνία «θα δώσει στην ΕΕ σημαντικό ανταγωνιστικό σμός της Ινδίας αυτοί που μπορούν να καταναλώσουν εισαγόμενα πλεονέκτημα σε βασικούς βιομηχανικούς και αγροδιατροφικούς ον Ιανουάριο του 2026 ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ινδία με σκοπό τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών. Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις δύο οντότητες ξεκίνησαν το 2007 και διακόπηκαν το 2013. Ξεκίνησαν και πάλι το 2022 κι ολοκληρώθηκαν προ τριμήνου. Παράλληλα με την κεντρική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, η ΕΕ και η Ινδία διαπραγματεύονται επίσης ξεχωριστές συμφωνίες για τις γεωγραφικές ενδείξεις (αφορούν τα ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα) και την προστασία των επενδύσεων. Όπως γίνεται αντιληπτό στις διαπραγματεύσεις αυτές υπάρχει, λόγω φέτας βεβαίως, έντονο ελληνικό ενδιαφέρον.

ΚΟΣΜΟΣ

Τυροκομικά προϊόντα, τα περισσότερα του επιχειρηματικού κολοσοού Amul, σε σουπερμάρκετ στην πόλη Μποπάλ, της επαρχίας Μάντια Πραντές, στην Ινδία.

Εργοστάσιο της Amul στην Ινδία. Η εταιρεία επιχείρησε πρόσφατα, ανεπιτυχώς ευτυχώς, να κατοχυρώσει την εμπορική ονομασία Feta σε κάποιο από τα προϊόντα της.

– άρα και ακριβότερα- προϊόντα είναι 20-100 εκατ. άτομα, ανάλογα την κλίμακα εισοδήματος. Η τεράστια σε πληθυσμό και διατροφικές ανάγκες Ινδία εισάγει κάθε χρόνο τρόφιμα και ποτά αξίας περίπου 33 δισ. δολαρίων κι από αυτά τα μισά αφορούν έλαια, κυρίως σπορέλαια, όπως ηλιέλαιο και φοινικέλαιο με το δεύτερο να χρησιμοποιείται ευρέως στην ινδική κουζίνα η οποία βασίζεται στην κατανάλωση ελαίων.

στο μητρώο των γεωγραφικών ενδείξεων της Ινδίας 12 ελληνικών ΠΟΠ προϊόντων και μέχρι σήμερα η χώρα μας έχει πετύχει μόλις τρεις εγγραφές ελληνικών γεωγραφικών ενδείξεων στο εν λόγω μητρώο: το ελαιόλαδο ΠΟΠ Σητείας Κρήτης, το ελαιόλαδο ΠΟΠ Καλαμάτας Μεσσηνίας και τη Μαστίχα Χίου. Σύμφωνα με τον Γεράσιμο Λαζαρή, πρώην σύμβουλο οικονομικών θεμάτων του Υπουργείου Εξωτερικών στην Ινδία (υπηρέτησε εκεί για μια τριετία), αν και η φέτα πουλά ελάχιστες ποσότητες στην Ινδία, ο χειρισμός των διαδικασιών χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Ο πρώην σύμβουλος οικονομικών θεμάτων του ΥπΕξ προειδοποιεί: «Υπάρχει ένα θέμα που θα πρέπει να προσεχτεί κατά τη διαπραγμάτευση από την ελληνική πλευρά αλλά και από τους συλλογικούς φορείς που εκπροσωπούν τη φέτα στο εξωτερικό όπως η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Φέτας διότι προς το παρόν η μεγαλύτερη ινδική εταιρεία, η πανίσχυρη πολυεθνική Amul με σημαντικές πωλήσεις μάλιστα και στην αγορά των ΗΠΑ, παράγει μια σειρά από τυριά μεταξύ των οποίων και ‘φέτα’ από αγελαδινό γάλα- στην ετικέτα της μάλιστα περιγράφεται ως ‘Feta’ και ως ‘Traditional Greek Cheese’».

Η τύχη των ΠΟΠ προϊόντων Η συμφωνία που υπεγράφη ανάμεσα στην ΕΕ και την Ινδία και αφορά το market access προβλέπει δραστική μείωση των δασμών- σε κάποιες περιπτώσεις η μείωση είναι της τάξης του 90%. Όσο αφορά όμως τα προϊόντα ΠΟΠ, αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται στη συμφωνία όχι διότι δεν το πετύχε η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά διότι συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο μερών να ακολουθήσει μια νέα, ξεχωριστή συμφωνία μόνο για τα ΠΟΠ προϊόντα. Η συμφωνία βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση διότι την ‘καθυστερούν’ οι Ινδοί οι οποίοι πρέπει να ενσωματώσουν στην εσωτερική τους νομοθεσία διατάξεις που ισχύουν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία ούτως ώστε το πλαίσιο των γεωγραφικών ενδείξεων να είναι εναρμονισμένο μεταξύ των δύο μερών. Ανεξάρτητα όμως από την ξεχωριστή διαπραγμάτευση των γεωγραφικών ενδείξεων που ‘τρέχει’, είχε ξεκινήσει από το 2010 και με πρωτοβουλία της ΕΕ, αυτόνομη διαδικασία για την εγγραφή στο μητρώο των γεωγραφικών ενδείξεων της Ινδίας ορισμένων ευρωπαϊκών ΠΟΠ, προϊόντα που είχε υποδείξει κάθε κράτος και ανάλογα με τις ποσότητες εισαγωγών που είχαν αποδεχτεί οι Ινδοί. Για την Ελλάδα είχε ξεκινήσει λοιπόν το 2010 η διαδικασία υποβολής αιτημάτων και φακέλων για την εγγραφή

Φέτα και κατοχύρωσή της στην Ινδία Η ινδική εταιρεία- κολοσσός Amul έχει προσπαθήσει να εγγράψει την εμπορική ονομασία ‘Feta’ – η οποία αντιπροσωπεύει μόλις το 0,5% της αξίας των προϊόντων που παράγει!- στο Μητρώο, των εμπορικών σημάτων της Ινδίας (ως trade mark). Στην προσπάθειά της αυτή αντέδρασαν δύο ινδικές εταιρείες τροφίμων οι οποίες όμως δεν έχουν καμία σχέση με το τομέα γαλακτοκομίας. Η αρμόδια ινδική υπηρεσία η οποία εξέτασε το ζήτημα που προέκυψε δικαίωσε τις ενιστάμενες εταιρείες καθώς δεν παραχώρησε εμπορικό σήμα στην Amul.

Μετατρέψτε τον χρόνο σε αξία Έχετε σκεφτεί την επίδραση στην καθαρή οικονομική απόδοση από την προσθήκη μιας επιπλέον εβδομάδας ζωής στο ράφι; Βελτιώστε την ποιότητα και τη διάρκεια ζωής των ζυμούμενων γαλακτοκομικών προϊόντων με μία λύση καλλιέργειας σε μία συσκευασία για ζυμούμενο γάλα που συνδυάζει καλλιέργεια εκκίνησης με βιοπροστασία σε ένα μόνο φακελάκι. Η γιγαντιαία ινδική εταιρεία τροφίμων Amul παράγει διάφορα ευρωπαϊκά τυριά και μεταξύ αυτών και ‘Feta’. Δεν μπόρεσε όμως να κατοχυρώσει τη λέξη Feta ως εμπορικό σήμα (trade mark).

«Φυσιολογικά μια τέτοια εξέλιξη θα πρέπει να μας χαροποιεί όσο αφορά την ξεχωριστή διαπραγμάτευση για τα ΠΟΠ σήματα, μεταξύ αυτών και η φέτα, που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη ανάμεσα στην Ινδία και την ΕΕ» λέει ο Γ. Λαζαρής. Και συνεχίζει: «Θα πρέπει όμως και να μας ανησυχεί διότι ο λόγος της απόρριψης του trade mark για τη ‘φέτα’ της Amul είναι ότι οι ινδικές αρχές αιτιολόγησαν την απόφασή τους θεωρώντας ότι το προϊόν είναι ‘generic’. Επομένως οι διαπραγματευτές της ΕΕ, όπως άλλωστε και οι ελληνικές αρχές που συμμετέχουν σε αυτή τη διαπραγμάτευση, θα πρέπει να προσέξουν ούτως ώστε να παρουσιαστεί ο ‘φάκελος’ της φέτας όπως τον παρουσίασαν εξαρχής στην ΕΕ οι ελληνικές αρχές για να αντιμετωπίσουν – με επιτυχία τότε- τους Γάλλους και τους Δανούς παραγωγούς προϊόντων τύπου ‘φέτα’ το 2006». Η φέτα δεν είναι generic προϊόν και η αυθεντικότητά της κινδυνεύει, και στην Ινδία και αλλού ενώ οι μεγάλες καθυστερήσεις πλήττουν τους Έλληνες παραγωγούς.

Ινδικές ενστάσεις για φέτα Η Φέτα ΠΟΠ είναι μέσα στα 12 ελληνικά προϊόντα για τα οποία υπάρχει αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη διαπραγμάτευση, εκτός της συμφωνίας ΕΕ- Ινδίας που έχει ήδη υπογραφεί. Η συμφωνία για τη φέτα και για τα υπόλοιπα ΠΟΠ προϊόντα δεν έχει επιτευχθεί προς το παρόν διότι υπάρχουν συνεχείς ενστάσεις και απαιτήσεις από την πλευρά της Ινδίας.

Τι περιέχει αυτό το έτοιμο προς χρήση μείγμα καλλιέργειας; Βέλτιστη γεύση και υφή για ζυμούμενα γαλακτοκομικά προϊόντα Προστασία από την αλλοίωση που προκαλείται από ζύμες και μύκητες Βολική δοσολογία για λιγότερα λάθη κατά τον εμβολιασμό και συνεπή απόδοση Απλοποιημένη διαχείριση των προμηθειών και του αποθέματος

Σχεδιασμένο για να ενισχύει την παραγωγικότητα, την ποιότητα και την αξία της επωνυμία σας, η FreshQ® one-pouch αποτελεί την ολοκληρωμένη λύση για τη σύγχρονη γαλακτοβιομηχανία. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τον υπεύθυνο πωλήσεων για την επιχείρησή σας ή στείλτε μας email στο salesgr@novonesis.com.

preEVENT

LOGISTICS EXPO Managing the Supply Chain Networks Η μεγαλύτερη έκθεση για τα LOGISTICS στην Ελλάδα έρχεται το 2026 στην Θεσσαλονίκη σε Νέες Ημερομηνίες! Η LOGISTICS EXPO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ επιστρέφει στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης, σε νέα ημερομηνία, το φθινόπωρο του 2026, και συγκεκριμένα

συνδυασμένων μεταφορών και logistics. Μεγάλα ονόματα και πρωτοπόρες εταιρείες στον τομέα των Υπηρεσιών Μεταφορών, Logistics & Freight Forwarding, του Εξοπλισμού Αποθηκών, του Αυτοματισμού, της Συσκευασίας Εμπορευμάτων και των Τεχνολογιών θα παρουσιάσουν σε χιλιάδες επαγγελματίες και στελέχη από όλο το φάσμα του εμπορικού και βιομηχανικού κόσμου -από την Ελλάδα, τα Βαλκάνια και τις διεθνείς αγορές- τις πιο σύγχρονες επαγγελματικές λύσεις και τεχνολογίες για την εφοδιαστική αλυσίδα, ικανές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εγχώριας και παγκόσμιας αγοράς. Μην χάσετε την Έκθεση-ορόσημο, που αποτελεί τον πιο Ισχυρό Σύμμαχο του Κλάδου!

ΜΕΓΑΣ ΧΟΡΗΓΟΣ

ΠΟΥ

το τριήμερο 16-18 Οκτωβρίου, για να αναδείξει τη ζωτική σημασία του κλάδου των Εμπορευματικών Μεταφορών και Logistics για την ελληνική οικονομία καθώς και τις δυνατότητες της Βόρειας Ελλάδας να καταστεί διεθνής διαμετακομιστικός κόμβος και κέντρο

ΚΤΗΡΙΑ

13 & 15

ΕΚΘΕΣΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Παράλληλη διοργάνωση με την TRUCK & VAN EXPO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Τομείς Έκθεσης Υπηρεσίες Μεταφορών & Logistics Εξοπλισμοί Αποθήκης & Αυτοματισμοί Κατασκευή Αποθήκης & Υποδομές Πληροφοριακά Συστήματα Συσκευασία Εμπορευμάτων Επαγγελματικά Οχήματα - Ηλεκτροκίνηση & Εναλλακτικά Καύσιμα στην παράλληλη έκθεση ‘TRUCK & VAN EXPO’

Σε ποιους απευθύνεται Η έκθεση απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα επαγγελματιών και φορέων που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στην αλυσίδα εφοδιασμού, στις μεταφορές και στην αποθήκευση, από τις εξής κατηγορίες: Εμπορικές Εταιρείες Οργανωμένο Λιανεμπόριο & Χονδρική Ηλεκτρονικά Καταστήματα (e-shops) Βιομηχανίες & Βιοτεχνίες (υπεύθυνοι procurement - warehouse managers - supply chain managers) Mεταφορές - Αποθήκευση - Διανομή - Courier Εκτελωνισμοί & Τελωνειακές Απλουστεύσεις Οδικές μεταφορές & Διανομές Συνδυασμένες Mεταφορές Κατασκευές Δημόσιοι Οργανισμοί

Η TRUCK & VAN EXPO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, μια εξειδικευμένη έκθεση για τα επαγγελματικά οχήματα, την ηλεκτροκίνηση, τα εναλλακτικά καύσιμα και τις τεχνολογίες μεταφορών, διεξάγεται παράλληλα με την LOGISTICS EXPO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Στην ‘TRUCK & VAN EXPO’, οι εκθέτες παρουσιάζουν κάθε τύπο επαγγελματικού οχήματος: από οχήματα μεταφοράς φορτίων και διανομών, ελαφρά van για μεταφορές σε επίπεδο city logistics έως και νέα μοντέλα βαρέων φορτηγών για εθνικές και διεθνείς οδικές μεταφορές. Οι επισκέπτες της ‘Truck & Van Expo’ θα έχουν την ευκαιρία να ενημερωθούν για όλες τις τελευταίες εξελίξεις στην ηλεκτροκίνηση και τα εναλλακτικά καύσιμα καθώς και να ανακαλύψουν σύγχρονες λύσεις για ελαστικά, λιπαντικά, κ.λπ.

LOGI.C Conferences: Χαρτογραφώντας το Μέλλον της Εφοδιαστικής Αλυσίδας Παράλληλα με την έκθεση, θα διεξαχθούν και τα πολύ-συνέδρια LOGI.C, υπό την εποπτεία του περιοδικού Supply Chain & Logistics και με τη συνδιοργάνωση Φορέων και Συμβουλευτικών Εταιρειών του κλάδου. Κορυφαίοι ομιλητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα αναλύσουν όλα τα νέα που απασχολούν τον κλάδο, μοιράζοντας τεχνογνωσία και καλές πρακτικές. Τα συνέδρια υποστηρίζονται από όλους τους συλλογικούς φορείς του κλάδου Logistics και στηρίζονται από τα ακαδημαϊκά ιδρύματα και τους Φορείς Γνώσης της Β. Ελλάδας.

ΔΗΛΩΣΤΕ ΤΩΡΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ! | Τ: 210 5242100 | E: sales@forumsa.gr |

preEVENT

Κρέας - γαλακτοκομικά & αλιεύματα: Ιχνηλατώντας την εφοδιαστική τους αλυσίδα Στο πλαίσιο της LOGISTICS EXPO Θεσσαλονίκη, που πραγματοποιείται 16-18 Οκτωβρίου 2026 στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης, το συνέδριο «Food Industry 360°: Meat, Dairy & Fish», στο Κτίριο 13, ανοίγει τον διάλογο για τις σύγχρονες προκλήσεις και τις εξελίξεις στη βιομηχανία τροφίμων. Με επίκεντρο το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα αλιεύματα, το συνέδριο θίγει ζητήματα παραγωγής, ποιότητας, καινοτομίας αλλά και εμπιστοσύνης της ίδιας της αγοράς. Σας περιμένουμε 16-18 Οκτωβρίου στην Θεσσαλονίκη! Η είσοδος είναι ελεύθερη για επαγγελματίες και μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες στο www.logiaticsexpo.gr Δείτε παρακάτω το αναλυτικό πρόγραμμα.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ FISH DAY

ΣΑΒΒΑΤΟ 17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ DAIRY DAY

ΘΈΜΑ: ΠΡΟΈΛΕΥΣΗ & ΠΟΙΌΤΗΤΑ 14:00–14:10 Εισαγωγή -Συντονιστής Κώστας Ξανθιάκος- Γεωπόνος

ΘΈΜΑ: ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΊΗΣΗ & ΝΈΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΉ 12:00–12:10

Τεχνολόγος Τροφίμων “Η εμπιστοσύνη στο ψάρι: τι καθορίζει την επιλογή;”

Εισαγωγή -Συντονιστής: Ματίνα Μαναβάκη-Τεχνολόγος Τροφίμων ΜSc QA Inflight Catering Expert “Αποδοτικότητα εναντίον ποιότητας: υπάρχει ισορροπία;”

14:10–14:30 Καραγιαννακιδης Παναγιώτης- Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΠΑΕ “Ψυχρή εφοδιαστική αλυσίδα: από το νερό στο ράφι” 14:30–14:50 Μιχάλης Χατζηευσταθίου- Ιχθυολόγος, Προϊστάμενος Τμ. Κοινής αλιευτικής πολιτικής και Επιθεωρητής Αγοράς.

12:10–12:30 Γεωργία Δημητρέλη καθηγήτρια ΔΙΠΑΕ “Γαλακτοκομικά προϊόντα με επίκεντρο την υγεία: εμπλουτισμένα με πρωτεΐνες, χωρίς λακτόζη και όχι μόνο”.

Ελεύθερης Αλιειας vs εκτροφής: Μύθοι, δεδομένα και καταναλωτικές αντιλήψεις

12:30–12:50 Δρ Χρήστος Αποστολόπουλος, Πρόεδρος ΣΕΒΓΑΠ “Διαχείριση πρώτης ύλης: από τον παραγωγό στο εργοστάσιο”

14:50–15:10 Ιωάννα Μελικίδου, Τεχνολόγος τροφίμων, Υπεύθυνη R&D KONBA A.E. “Ελληνική παραγωγή & εποχικότητα: ευκαιρία ή περιορισμός;”

12:50–13:10 Παναγιώτα Παγκάκου- Τεχνολόγος τροφίμων Σύστημα ποιότητας και ευζωίας σε φάρμες ζώων

15:10- 15:30 Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου- PTL TRANSPORTS

13:10- 13:30 ΠΑΝΕΛ- Συζήτηση των ομιλητών ερωτήσεις κοινού

γαλακτοπαραγωγής και μεταποίηση τυροκομικών

Εξιδεικευμένες μεταφορές στον κλάδο της Ιχθυοκαλλιέργειας 15 :30- 15:50 ΠΑΝΕΛ- Συζήτηση των ομιλητών- ερωτήσεις κοινού

13.30- 13.45 Γκιγκελου Καλλιόπη-Τεχνολόγος τροφίμων LRQa “Πιστοποιήσεις & ποιότητα: τι απαιτεί η αγορά”

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

13:45- 14.05 Δρ. Κική Ζηνοβιάδου, Κοσμήτορας Perrotis College, Αμερικανική Γεωργική Σχολή “Βελτιστοποίηση παραγωγής γαλακτοκομικών σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους” 14 :05-14.25 Δημήτρης Διγγυλούδης – Sales Manager, AS Hellas Αυτοματισμός & Δεδομένα: Καλύτερες Αποφάσεις για την Παραγωγή 14 :25- 14:45 ΠΑΝΕΛ- Συζήτηση των ομιλητών ερωτήσεις κοινού

ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ MEAT DAY ΘΈΜΑ: ΤΟ ΣΎΓΧΡΟΝΟ ΚΡΕΟΠΩΛΕΊΟ & Η ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΠΕΛΆΤΗ 11:00- 11:10 Εισαγωγή- Νίκος Κασαλιάς Χαιρετισμός- Αθανάσιος Κασίδης, Πρόεδρος ΕΔΟΤΟΚΚ 11:10- 11:30 Γιώργος Κεφαλάς- Αντιπεριφεριάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης περιφέρειας Κεν. Μακεδονίας Οι δεσμοί του κρεοπώλη με τον πρωτογενή τομέα 11:30- 11:45 Νίκος Κασαλιάς - Συνταγματάρχης ε.α Κτηνίατρος – Μικροβιολόγος Τροφίμων Οι απαιτήσεις του σύγχρονου καταναλωτή (γενικός πληθυσμός, νέοι καταναλωτές, διαφοροποιήσεις κατά περιοχή, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κρήτη, Υπόλοιπη χώρα)

12:15- 12:30 Σάββας Τορτοπίδης Ψηφιακά και τεχνολογικά εργαλεία για την επικοινωνία, την εκπαίδευση και την πληροφόρηση του καταναλωτή από τον κρεοπώλη, λύσεις κοστολόγησης και υποστήριξης της παραγωγής. 12:30- 13:00 ΠΑΝΕΛ Συζήτηση των ομιλητών ερωτήσεις κοινού ΘΈΜΑ: Η ΝΈΑ ΕΠΟΧΉ ΣΤΟ ΚΡΈΑΣ: ΑΠΌ ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΌ ΣΤΟ PREMIUM & CONVENIENCE 13:00–13:05 Εισαγωγή -Συντονιστής : Βασιλική ΡουσοπούλουΔημοσιογράφος περιοδικού Meat Place “Που κατευθύνεται η αγορά κρέατος στην Ελλάδα το 2026;” 13:05–13:20 Δέσποινα Μπακιρλή - Πρόεδρος ΣΕΒΕΚ “Μείωση κόστους παραγωγής χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα” 13:20–13:35 Dr. Στέλιος Σκαρίμπας - Business director ExNoos “Υψηλή ποιότητα, ευκολία μεταποίησης & Ανταγωνισμός: Το νέο τρίγωνο αξίας στο κρέας”

Παρόν και μέλλον του κρεοπωλείου – Προβλήματα – Προτάσεις 11:45- 12:00 Λευτέρης Ντουράκης- Πρόεδρος σωματείου κρεοπωλών Ηρακλείου Κρήτης Σχεδιάζοντας το σύγχρονο κρεοπωλείο, προσεγγίζοντας τις ανάγκες του νέου καταναλωτή,

13:35–13:50 Νίκος Σολωμάκος, Αναπληρωτής Καθηγητής Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίμων Ζωικής Προέλευσης, Τμήμα Κτηνιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας «Βόειο κρέας ξηρής ωρίμανσης: η επιστήμη πίσω από ένα premium προϊόν».

Κρεοπωλείο VS Super Market Μύθοι και πραγματικότητα 12:00- 12:15 Νίκος Μπαλαμπανίδης- Πρόεδρος σωματείου κρεοπωλών Θεσσαλονίκης Η σπουδαιότητα του παρασκευάσματος στο σύγχρονο κρεοπωλείο, προϊόντα ready to cook, οι τάσεις των καταναλωτών

13:50- 14:05 Μάνος Παπαδάκης- GS1 “Ιχνηλασιμότητα & ασφάλεια ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα” 14:05- 14:20 ΠΑΝΕΛ Συζήτηση των ομιλητών ερωτήσεις κοινού

ΑΠΟΣΤΟΛΗ | Αμοργός

Αμοργός

Η ανάγκη, η καπατσοσύνη και η σοφία των ανθρώπων «Ένα καΐκι έρχεται, κόκκινο και φλοκάτο, απ’ τη Δονούσα έρχεται κι είναι γαμπρούς γεμάτο. Αν έφερνε ο Στεφανής αντί γαμπρούς νυφάδες, το δίχως άλλο θα’ παιρνε πάρα πολλούς παράδες»*

Άγονο αλλά με ξεχωριστή χλωρίδα και πανίδα, άνυδρο αλλά πλούσιο σε γευστικά προϊόντα, εγκαταλελειμμένο από την πολιτεία αλλά ανθεκτικό στις κακουχίες, το νησί των Κυκλάδων προσπαθεί να σώσει οτιδήποτε αξίζει να σωθεί από αυτό που σε άλλα μέρη της χώρας αποκαλούμε ‘πρωτογενή παραγωγή’. ΑΠΟΣΤΟΛΉ: ΘΑΝΆΣΗΣ ΑΝΤΩΝΊΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Θ.Α., Α.Ρ.

Σκληρό, κίτρινο Αμοργιανό τυρί παλαίωσης, κάτι ανάμεσα σε γραβιέρα και κεφαλοτύρι με έντονη, πικάντικη γεύση και μοναδικά αρώματα.

Αίγες σε βοσκή έξω από τον οικισμό Αρκεσίνη, στην Αμοργό.

Αμοργός δεν εξαντλείται στο… απέραντο γαλάζιο της, τη μυρωδάτη ψημένη, τις χρυσές παραλίες της, τα μοναδικά μοναστήρια και τα διονυσιακά πανηγύρια της. Η Αμοργός είναι ένα εκπληκτικό οικοσύστημα φυτών και ζώων, μια οικοτεχνία παραδοσιακών τεχνοτροπιών καλλιέργειας κι εκτροφής και κουβαλάει μέσα στους αιώνες την ανάγκη, την καπατσοσύνη και τη σοφία των ανθρώπων της. Ζωικό κεφάλαιο Το συνολικό ζωικό κεφάλαιο της Αμοργού ξεπερνάει τα 18.000 ζώα, αρκετά από αυτά όμως ζουν σχεδόν ανεξέλεγκτα σε δυσπρόσιτες συχνά τοποθεσίες όπως άλλωστε συμβαίνει σε αρκετά νησιά του Αιγαίου χωρίς δομημένες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Οι επαγγελματίες κτηνοτρόφοι κυμαίνονται μεταξύ 50-60 άτομα ενώ οι πραγματικά μεγάλοι, αυτοί δηλαδή που διαθέτουν μερικές εκατοντάδες ζώα – 500 ή 600 ζώα ο καθένας τους- δεν είναι περισσότεροι από τα δάκτυλα ενός χεριού. Η βόσκηση στην Αμοργό γίνεται σε ιδιωτικές γαίες, όπως επίσης σε πλαγιές νοικιασμένες από ιδιώτες και δημόσιο και περιφραγμένες. Οι ιδιώτες πληρώνονται ακόμα και σήμερα με τυριά ή κρέας, εφόσον το επιθυμούν. Επαγγελματίες τυροκόμοι δεν υπάρχουν στην Αμοργό όπως δεν υπάρχει (ακόμα) επίσημο, αδειοδοτημένο τυροκομείο, υπάρχουν όμως δεκάδες κτηνοτρόφοι που τυροκομούν το γάλα που παράγουν σε οικοτεχνίες. Η προβατοτροφία ανθεί σε όλο το νησί, το μεγαλύτερο μέρος της όμως συγκεντρώνεται στο νότιο και νοτιοδυτικό μέρος, το πιο εύφορο του νησιού. Στο νότιο μέρος της Αμοργού θα συναντήσετε και αγελάδες καθώς τα πιο εύφορα εδάφη της περιοχής και οι μεγάλες καλλιεργήσιμες εκτάσεις που εξασφαλίζουν μια μικρή παραγωγή ζωοτροφών, διευκολύνουν την αγελαδοτροφία. Η Αμοργός αποτελούσε για χρόνια προμηθευτή εξαιρετικού κρέατος αμνοεριφίων για την αγορά της Αθήνας καθώς κι άλλων τουριστικών νησιών στις Κυκλάδες. Αξίζει να σημειώσουμε ότι μόνο το Πάσχα του 2026 σφάχτηκαν περίπου 5.500 ζώα στο δημοτικό σφαγείο του νησιού το οποίο επιβλέπει κτηνίατρος. Το σφαγείο ανοίγει σε μη τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με τις ανάγκες των παραγωγών. Το Πάσχα το κατσικάκι στην Αμοργό πουλήθηκε 10-12 ευρώ (τιμή παραγωγού, σφάγιο) ενώ το καλοκαίρι έπεσε στα 8 ευρώ. Ο κτηνοτρόφος Νικόλας Θεολογίτης, παραγωγός κρέατος ο ίδιος, δεν έχει επάρκεια ζώων για να πουλήσει ούτε καν σε επαγγελματίες της εστίασης στην Αμοργό και όλα τα σφάγιά του κατευθύνονται στην οικογενειακή τα-

βέρνα «Πανόραμα» στο Θολάρι. Στις προθέσεις του όμως, όπως μας είπε είναι να αυξήσει το κοπάδι του και να εξετάσει κι αυτός το ενδεχόμενο να πουλήσει ζώα στο ελεύθερο εμπόριο. Τυροκομία για μερακλήδες Αν και οι παραγόμενες ποσότητες είναι μικρές και σπάνια διακινούνται εκτός νησιού, η τυροκομία στην Αμοργό έχει ενδιαφέρον. Για τον τρόπο με τον οποίο ασκείται αλλά και για την ποιότητα των προϊόντων της- ιδιαίτερες γεύσεις μπλέκουν με μοναδικές παραδοσιακές τεχνοτροπίες. «Οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι στην Ελλάδα πωλούν το γάλα τους κι έτσι δεν μπορούν να πάρουν την υπεραξία που λαμβάνει ο κτηνοτρόφος που επεξεργάζεται ο ίδιος το γάλα που παράγει σε ένα οικοτεχνικό τυροκομείο. Βέβαια δεν πετυχαίνουμε την ανάλογη παραγωγή για τα ζώα που έχουμε» μας λέει ο Λεωνίδας Βλαβιανός από τα Κατάπολα. Όπως μας εξηγεί: «Η τυροκομία σε νησιά με έντονη τουριστική κίνηση πηγαίνει σαφώς καλύτερα γιατί ο παραγωγός μπορεί εύκολα να διαθέσει το προϊόν του στην τοπική αγορά της εστίασης. Καλό είναι να υπάρχουν 2-3 τυροκομεία σε κάθε νησί γιατί αυτό βοηθάει την ποιότητα της παραγωγής και τη διαφήμιση των προϊόντων του νησιού, όπως για παράδειγμα στη Νάξο που είναι γνωστή για τα τυριά της». Ζωοτροφές: Το στοίχημα που… παλεύεται Το πρόγραμμα του Γεωπονικού Πανεπιστήμιου και του Δήμου Αμοργού για την ιδιοπαραγωγή ζωοτροφών στο νησί επιχειρεί να δημιουργήσει μια μικρή – σε πρώτη φάση- παραγωγή ζωοτροφών που θα ανακουφίσουν οικονομικά τους κτηνοτρόφους. Ο Νικόλας Θεολογίτης είχε συμμετάσχει καλλιεργώντας μαζί με άλλα 4-5 άτομα στην Αιγιάλη ενώ αντίστοιχη κίνηση είχε γίνει στα Κατάπολα και την Κάτω Μεριά. Ο Νικόλας Θεολογίτης είχε φυτέψει κριθάρι και σιτάρι, ενώ μηδική είχε φυτευτεί στα Κατάπολα και την Κάτω Μεριά. Όπως μας ενημερώνει η παραγωγή στο κριθάρι ήταν ικανοποιητική και σκοπεύει να συνεχίσει. Αξίζει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με πληροφορίες του Dairy News η μπάλα το τριφύλλι στην Αμοργό κοστίζει για τον παραγωγό 14 ευρώ. Η επιδότηση των ζωοτροφών είναι το πρώτο που θα ζητούσε ο κτηνοτρόφος και τυροκόμος Λεωνίδας Βλαβιανός από έναν κρατικό λειτουργό που θα έδειχνε ενδιαφέρον για την κτηνοτροφία της Αμοργού ενώ και η επιδότηση του πετρελαίου είναι μια πράξη ενίσχυσης, «θέλουμε ένα κατοστάρικο την ημέρα μόνο για πετρέλαιο» μας λέει ο Λεωνίδας Βλαβιανός ο οποίος είδε με

* Αμοργιανό προπολεμικό τετράστιχο που σατιρίζει την έλλειψη γυναικών στην Αμοργό, κυρίως λόγω της μετανάστευσης

ΑΠΟΣΤΟΛΗ | Αμοργός

Μικρή εκτροφή αιγών σχεδόν μέσα στον οικισμό της Αιγιάλης. Η συνύπαρξη παραγωγικών ζώων και τουριστών, εκτροφών και ενοικιαζόμενων δωματίων δεν είναι πάντα ειδυλλιακή σε τόπους με έντονη τουριστική ανάπτυξη Αριστερά: Φάρμα αιγών με… μπαλκονάκι στο Αιγαίο, στον οικισμό της Αιγιάλης. Οι περισσότερες εκτροφές στην Αμοργό εξυπηρετούν οικογενειακές ανάγκες και συνδυάζονται με τις τουριστικές δραστηριότητες των ιδιοκτητών- κτηνοτρόφων

θετικό μάτι τις διεκδικήσεις των συναδέλφων του στην ηπειρωτική Ελλάδα τον περασμένο Ιανουάριο. Η οικογένεια του Λεωνίδα Βλαβιανού καλλιεργεί περίπου 300 στρέμματα. «Είναι οικονομική ανάσα για τον παραγωγό η ιδιοπαραγόμενη ζωοτροφή- ειδικά εδώ στην Αμοργό. Όχι μόνο διότι εξασφαλίζει τροφή για τα ζώα την περίοδο του σταβλισμού αλλά χρησιμοποιεί ο παραγωγός και το χωράφι του για τη βόσκηση των ζώων του. Εκμεταλλευόμαστε δηλαδή τη γη μας όσο πάει…» μας λέει ο παραγωγός. Αγροτική οδοποιία: Έγινε μπελάς… Ο κτηνοτρόφος Νικόλας Θεολογίτης από την Αιγιάλη επισημαίνει στο Dairy News ότι αυτός και οι συνάδελφοί του έχουν ανάγκη από δρόμους στο νησί, διότι δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν γαϊδούρια. «Δεν έχετε ιδέα πόσο κουραστικό είναι για έναν κτηνοτρόφο να κάνει τις καθημερινές δουλειές του στην εκτροφή χρησιμοποιώντας γαϊδούρι! Είναι αγώνας να ανέβεις στην εκτροφή με το γαϊδούρι, θα πας μια φορά και τέλος… Αν όμως έχεις αυτοκίνητο θα πας και δυο και τρεις φορές για να κάνεις τη δουλειά σου. Μπορείς να κουβαλήσεις δύο τόνους νερό με το γαϊδούρι; Από την άλλη, δεν γίνεται πλέον λόγω τουρισμού να κατεβάσεις τα ζώα στην Αιγιάλη για να ποτιστούν, δεν διανοούνται οι ξενοδόχοι ότι θα περνάνε από μπροστά τους τα ζώα καλοκαιριάτικα…» μας λέει. Ο Δήμος Αμοργού προσπαθεί να βοηθήσει τους παραγωγούς με διανοίξεις δρόμων, δεν τον αφήνουν όμως οι οικολό-

γοι οι οποίοι καλούν συνεχώς την αστυνομία. «Από την πλευρά μας έχουμε τονίσει ότι θέλουμε να φτιάξουμε έναν αγροτικό δρόμο και όχι τουριστικό. Αλλά και πάλι οι οργανώσεις αυτές είναι ανένδοτες». Ερευνώντας τις θέσεις της άλλης πλευράς διαπιστώνουμε ότι η ‘Κίνηση για την Προστασία των Νησίδων ‘ καταγγέλλει παραβατικότητα από μερίδα των μόνιμων κατοίκων. Σύμφωνα με την Κίνηση, από την Αμοργό και την Κέα μέχρι την Πάρο, τη Σίφνο και την Ίο, το ίδιο έργο επαναλαμβάνεται. Μπουλντόζες ανοίγουν δρόμους χωρίς τις νόμιμες διαδικασίες, καταστρέφουν παραδοσιακά μονοπάτια, διασπούν προστατευόμενα τοπία και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ανέγερση πολυτελών κατοικιών και τουριστικών εγκαταστάσεων εκεί όπου μέχρι χθες υπήρχε μόνο φύση. «Η περίπτωση της Αμοργού είναι χαρακτηριστική» επισημαίνουν κι εξηγούν οτι, «Το 2020 διανοίχθηκε παράνομα δρόμος μέσα σε αρχαιολογική ζώνη και πάνω στο ιστορικό μονοπάτι της Παλιάς Στράτας. Αντί να αποτελέσει παράδειγμα προς αποφυγή, ακολούθησαν και άλλες παράνομες διανοίξεις, επιταχύνοντας την πίεση προς το φυσικό περιβάλλον του νησιού». Ο φόβος των ζωονόσων & τα μέτρα προστασίας Η Αμοργός είναι ελεύθερη ζωονόσων αλλά οι κτηνοτρόφοι ανησυχούν. Ο Νικόλας Θεολογίτης έχει ενημερωθεί ότι οι αρχές προσέχουν το τι μπαίνει στο νησί και ότι ψεκάζουν συστηματικά. «Συνάδελφοι από άλλες περιοχές της χώρας μάς προειδοποι-

Νικόλας Θεολογίτης για το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ «Αν ένας παραγωγός χρωστάει στο δημόσιο 200 ευρώ, δεν μπορεί να αγοράσει και να πουλήσει τίποτα. Αυτοί όμως που έχουν κλέψει εκατομμύρια από το ελληνικό δημόσιο είναι έξω και κυκλοφορούν ελεύθεροι. Είναι δίκαιο αυτό; Δουλεύω από τις 5.30 το πρωί μέχρι τις 9 το βράδυ για να βγάλω ένα μεροκάματο κι αυτοί που κορόιδεψαν το κράτος πήραν τα χρήματα. Αυτοί που έπρεπε να πάρουν τις επιδοτήσεις δεν πήραν ποτέ και τίποτα γιατί ο ΟΠΕΚΕΠΕ έλεγε ότι δεν υπάρχουν χρήματα ενώ τα είχαν φάει οι ίδιοι. Το ίδιο διάστημα λιμοκτονούσαν τα ζώα που δεν τρέφονταν σωστά, λιμοκτονούσαν οικογένειες και κάποιοι άλλοι είναι έξω».

ούν να προσέχουμε όσους μεταφέρουν παράνομα ζωοτροφές ή ζωοτροφές που δεν ξέρουμε από που προέρχονται» επισημαίνει. Κάτοικοι της Αμοργού μας κατήγγειλαν ότι τσιγγάνοι από την ηπειρωτική Ελλάδα μεταφέρουν και διακινούν στο νησί ζωοτροφές χωρίς ειδικούς ελέγχους. Παρόλα αυτά, οι κτηνοτρόφοι ανησυχούν κυρίως για τις μεταφορές ζωοτροφών που θεωρήθηκαν υπεύθυνες για την εξάπλωση της νόσου σε διάφορα σημεία της χώρας. Στο λιμάνι γίνονται απολυμάνσεις αλλά κανείς δεν γνωρίζει τι του ξημερώνει. «Αποφεύγουμε τις εισαγωγές ζώων στο νησί, έχουμε φέρει κάποια παλιότερα αλλά γενικά αποφεύγουμε Δεν έχουμε μελιταίο πυρετό στο νησί κι επομένως τα ζώα πρέπει να είναι πιστοποιημένα ενώ η αυστηρότητα που επικρατεί είναι στη σωστή κατεύθυνση» σχολιάζει ο Λεωνίδας Βλαβιανός. Όπως μας εξηγεί ουδέποτε ενδιαφέρθηκε κάποιος για τη γενετική βελτίωση των ζώων πλην ενός τοπικού κτηνιάτρου, του κ. Κωβαίου ο οποίος έδειξε ενδιαφέρον για την κτηνοτροφία του νησιού.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ | Αμοργός

Νικόλας Θεολογίτης ΚΤΗΝΟΤΡΌΦΟΣ - ΤΥΡΟΚΌΜΟΣ

«Ξέρεις τι είναι να κουβαλάς νερό στο μαντρί με το γαϊδούρι;» Ο πολυτεχνίτης Νικόλας Θεολογίτης από το Θολάρι Αμοργού μας εξηγεί το πόσο δύσκολο είναι να ασκείς την κτηνοτροφία και την τυροκομία σε ένα νησί που εκτός από τις αντίξοες φυσικές συνθήκες, οι παραγωγοί έχουν να αντιμετωπίζουν και μια σειρά δυσεπίλυτα οικονομικά προβλήματα.

25χρονος Νικόλας Θεολογίτης είναι ένας Αμοργιανός πολυτεχνίτης παντός… καιρού. Κτηνοτρόφος και τυροκόμος από τα παιδικά του χρόνια καθημερινά και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, μηχανικός αυτοκινήτων επίσης όλο τον χρόνο αλλά κυρίως τον χειμώνα, ενώ τα βράδια του καλοκαιριού βοηθάει στην οικογενειακή επιχείρηση εστίασης. Προέρχεται από μια αγροκτηνοτροφική οικογένεια η οποία είχε κάποτε 20-30 ζώα αλλά με τα χρόνια το κοπάδι της αυξήθηκε και σήμερα η εκτροφή έχει φτάσει στα 70 αιγοπρόβατα- ο ίδιος θεωρεί ότι είναι λίγα… Είναι λοιπόν κτηνοτρόφος καθώς ασχολείται καθημερινά με τα ζώα, χειμώνα- καλοκαίρι. Είναι όμως και τυροκόμος καθώς έμαθε την τέχνη της τυροκόμισης από τη γιαγιά του την οποία παρακολουθούσε να επεξεργάζεται γάλα σε καθημερινή βάση. Μικρή γαλακτοπαραγωγή «Έβλεπα από μικρός τη γιαγιά μου να πήζει γάλα και θεωρούσα πραγματικά μαγικό πως από το γάλα έφτιαχνε τυρί. Η τυροκόμιση είναι κάτι δύσκολο, θέλει πολύ κόπο, πρέπει να ιδρώσεις, είναι τυραννία…» μας λέει ο νεαρός Αμοργιανός. Δεν παραλεί-

πει όμως να σημειώσει ότι το ‘κανονικό’ επάγγελμά του είναι μηχανικός αυτοκινήτων ενώ το καλοκαίρι εργάζεται σε καθημερινή βάση στην οικογενειακή ταβέρνα Πανόραμα, στο Θολάρι, ένα μικρό χωριό πάνω από την Αιγιάλη. Το γάλα που επεξεργάζεται ο Νικόλας Θεολογίτης είναι μερικές δεκάδες κιλά ημερησίως, μια ασήμαντη για τα σύγχρονα δεδομένα ποσότητα η οποία όμως έχει την αξία και τη σημασία της για το Κυκλαδίτικο νησί. «Η παραγωγή είναι μικρή διότι δεν ταΐζουμε πολύ τα ζώα μας αφού βόσκουν στο βουνό. Μάλιστα προσπαθούμε να μην ταΐζουμε με ξένες τροφές τα ζώα μας για να ξέρουμε τι τρώνε. Δεν μας αρέσει να δίνουμε βαμβακόπιτες ή πρόσθετες ουσίες και περιοριζόμαστε σε ό,τι θα τους δώσουμε εμείς, όπως χόρτα από τα χωράφια και τις ελιές, τα οποία μαζεύουμε κάθε Μάρτιο. Όλα είναι δικά μας εκτός από το καλαμπόκι που δίνουμε στα ζώα. Αρμέγω μια φορά τη μέρα, το πρωί, αλλά από του χρόνου θα επιχειρήσω να αρμέξω δύο φορές για να δω τι απόδοση θα πάρω» μας λέει. Ο συνομιλητής μας βρίσκεται σε σκέψεις όσο αφορά το μέλλον του κοπαδιού του. Θέλησή του είναι να το μεγαλώσει όπως άλλωστε ήθελαν κάποιοι φίλοι του στο νησί που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα Νέοι Αγρότες. Αντί όμως το πρόγραμμα να τον

ενθαρρύνει, η πραγματικότητα που βιώνουν οι φίλοι του είναι μάλλον αποθαρρυντική. «Έχουν κάνει τα χαρτιά τους εδώ και δύο ή δυόμιση χρόνια κι ακόμα δεν έχουν πάρει χρήματα. Εν τω μεταξύ έχουν βάλει μεγάλο κεφάλαιο για να φτιάξουν το κοπάδι τους» μας λέει και δίνει ένα παράδειγμα του τραγέλαφου που επικρατεί στο νησί. «Όπως ίσως γνωρίζετε εδώ στην Αμοργό φράζουμε τις βοσκές με συρμάτινα πλέγματα. Τα 10 μέτρα πλέγματος έχουν φτάσει σήμερα στα 40 ευρώ. Όταν κάποιος δώσει ένα κεφάλαιο 4-5.000 ευρώ και δεν μπορεί να κάνει απόσβεση της επένδυσής του, αντιλαμβάνεστε ότι δημιουργείται πρόβλημα». Εκτροφές με πολλά προβλήματα Στην Αμοργό οι κτηνοτροφικές μονάδες είναι πεπαλαιωμένες και προκαλεί ερωτηματικό το γιατί οι ιδιοκτήτες τους, όσοι τουλάχιστον από αυτούς έχουν ακόμα το κουράγιο, δεν προχωρούν στην ανακαίνισή τους. Ο Νικόλας Θεολογίτης, χαμογελάει ειρωνικά στη σκέψη. «Δυστυχώς οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν κάνουν αλλιώς γιατί δεν δίνονται οι απαραίτητες άδειες. Ξαφνικά έγιναν όλοι οικολόγοι!» μας λέει κι εξηγεί: «Μεγάλο πρόβλημα στην Αμοργό είναι ότι δεν μπορούμε να φτάσουμε εύκολα στις εκτροφές μας διότι δεν υπάρχουν αγροτικοί δρόμοι. Και δεν υπάρχουν αγροτικοί δρόμοι γιατί δεν επιτρέπουν τη διάνοιξή τους οι οικολογικές οργανώσεις με τη δικαιολογία ότι καταστρέφεται το περιβάλλον και με την δικαιολογία ότι όλη η περιοχή είναι Natura. Κάτι που όμως δεν ισχύει. Έχω φίλο κτηνοτρόφο ο οποίος ακόμα και σήμερα -είμαστε στο 2026- κουβαλάει κριθάρι και νερό στα ζώα του τα οποία είναι ενάμιση χιλιόμετρο μακριά από το χωριό του. Και μάλιστα για να τα φτάνει πρέπει να περάσει από απότομες πλαγιές βουνών». Οι δρόμοι δεν είναι το μόνο πρόβλημα των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων στην Αμοργό. «Τα μαντριά πρέπει να ηλεκτροδοτηθούν για να μπορούμε να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας» υποστηρίζει ο Ν. Θεολογίτης, «για να φτάσει όμως το ρεύμα στα μαντριά χρειάζονται κολώνες. Ποιος θα τις πληρώσει; Ο παραγωγός; Είναι δυνατόν να πληρώσει ο παραγωγός ένα τέτοιο έργο;». Οι περισσότερες εκτροφές στο νησί δεν ηλεκτροδοτούνται, έχουν όμως συνδεθεί με το κεντρικό δίκτυο υδροδότησης ενώ για το χωριό του Νικόλα Θεολογίτη έχει κατασκευαστεί μια δεξαμενή η οποία εξυπηρετεί όλους τους κτηνοτρόφους. Η μικρή ποσότητα γάλακτος που παράγει ο Νικόλας Θεολογίτης καθημερινά γίνεται σκληρό κίτρινο τυρί μέχρι τον Μάιο και στη συνέχεια ξινομηζύθρα. Το σκληρό τυρί ωριμάζει για 45-50

ημέρες στο ωριμαντήριο του τυροκομείου ενώ η ξινομηζύθρα καταναλώνεται φρέσκια. Τα τυριά του Ν. Θεολογίτη χρησιμοποιούνται κυρίως στην οικογενειακή ταβέρνα Πανόραμα, αλλά, «μην νομίζετε ότι υπάρχει κάποια μεγάλη παραγωγή, άντε να βγουν μερικά κεφαλάκια τυρί καθημερινά το οποίο χρειαζόμαστε στο εστιατόριο» μας λέει.

Η ταβέρνα Πανόραμα, στο Θολάρι της Αμοργού

Ανάγκη εκπαίδευσης Ο Νικόλας Θεολογίτης είναι κατά βάση αυτοδίδακτος τυροκόμος αλλά αναγνωρίζει την αξία της εκπαίδευσης γι’ αυτό αναζητάει τον χειμώνα, που οι ελεύθερες ώρες του είναι περισσότερες, κάποιο εξειδικευμένο σεμινάριο για τυροκομία προκειμένου να το παρακολουθήσει και να διευρύνει τις γνώσεις του.

Φτιάχνοντας ξινομηζύθρα Ο Νικόλας Θεολογίτης βράζει το γάλα, το αφήνει στη συνέχεια να πήξει, το βάζει σε τσαντίλα και το αφήνει τουλάχιστον μια μέρα για να πήξει. «Είναι ένα τυρί ευαίσθητο που δεν δημιουργεί κρούστα που θα το προστατέψει, επομένως ο παραγωγός δεν το αφήνει να ‘ωριμάσει’ και το στέλνει κατευθείαν για κατανάλωση» μας λέει περιγράφοντας το πιο εμβληματικό τυροκομικό του νησιού.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ | Αμοργός Η Αμοργός ήταν, είναι και θα μείνει και στο μέλλον ο τόπος που δίνει ψωμί στον Ευάγγελο Βλαβιανό. Περισσότερο αγρότης και λιγότερο κτηνοτρόφος, δεν βλέπει μέλλον στον πρωτογενή τομέα του νησιού κι εκπλήσσεται που όλοι ζητούν ‘παραδοσιακά προϊόντα Αμοργού’ αλλά κανείς δεν θέλει να σκύψει στο χωράφι (ή το μαντρί) για να τα παράξει.

Ευάγγελος Βλαβιανός ΓΕΩΡΓΟΣ- ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΣ

«Οι ψευτοοικολόγοι μπλοκάρουν τη διάνοιξη αγροτικών δρόμων στην Αμοργό»

56χρονος Ευάγγελος Βλαβιανός από την Αιγιάλη είναι κατ’ επάγγελμα γεωργός, καλλιεργητής φάβας συγκεκριμένα, ενώ διαθέτει κι ένα μικρό κοπάδι μερικών δεκάδων αιγών σε μια μικρή κτηνοτροφική εκμετάλλευση έξω από τον οικισμό. Η σύζυγός του διατηρεί στην Αιγιάλη κατάστημα παραδοσιακών ειδών και βιολογικών τροφίμων μέσω του οποίου διακινείται ένα μικρό μέρος της τυροκομικής παραγωγής του- ξυνομυζήθρα ως επί το πλείστον. Αγροτικοί δρόμοι δεν υπάρχουν Ο Ευάγγ. Βλαβιανός ήταν ένας από τους λίγους Αμοργιανούς αγρότες που συμμετείχε στις κινητοποιήσεις του Ιανουαρίου του 2026, κινητοποιήσεις που είχαν λάβει μαζικό χαρακτήρα σε όλη την Ελλάδα αλλά όχι στις – συντηρητικές παραδοσιακά- Κυκλάδες. «Συμμετείχα στις κινητοποιήσεις των αγροτών διότι θέλαμε να καταγγείλουμε ότι τα πάντα πλέον είναι πολύ ακριβά για τον

παραγωγό, παράδειγμα οι ζωοτροφές. Δεν έχουμε πρόσβαση σε κάποια χωράφια μας, τα οποία θέλουμε να προσεγγίσουμε για να τα καλλιεργήσουμε, διότι δεν υπάρχουν αγροτικοί δρόμοι». Ο συνομιλητής μας δεν φαίνεται να είναι ικανοποιημένος από το πρόγραμμα για τη διάνοιξη αγροτικών δρόμων που υλοποιείται από το ΥπΑΑΤ μέσα στο 2026, όχι τόσο διότι το πρόγραμμα είναι ανεπαρκές, όσο διότι ομάδες συμφερόντων στο νησί της Αμοργού διάκεινται αρνητικά στη δημιουργία νέων (αγροτικών) δρόμων. «Κάποιοι ψευτοοικολόγοι αντιδρούν. Την ίδια στιγμή ορισμένοι μηχανικοί περνάνε μέσα από χωράφια για να χτίσουν νέες οικοδομές. Νοικιάσαμε κάποιες εκτάσεις στις οποίες βάλαμε φάβα αλλά ο δρόμος που μας οδηγούσε σε αυτές καταστράφηκε. Όταν επιχειρήσαμε να τον φτιάξουμε και πάλι για να μπορούμε να πάμε στο χωράφι μας συναντήσαμε αντιδράσεις από διάφορους περιβαλλοντικούς συλλόγους. Κάποτε αλωνεύαμε, περιμέναμε να φυσήξει ο αέρας για να δουλέψουμε. Δεν γίνεται

όμως έτσι δουλειά σήμερα, έχουμε πλέον προοδεύσει, δεν μπορούμε να μείνουμε στην εποχή των παππούδων μας. Τι είναι αυτά τα πράγματα; Ο κόσμος πηγαίνει μπροστά, δεν πάει πίσω…» λέει φανερά εκνευρισμένος ο Αμοργιανός αγρότης. Και συμπληρώνει: «Αν κάποιος θέλει να δείχνει στους τουρίστες που έρχονται στην Αμοργό ότι οι αγρότες στο νησί καλλιεργούν παραδοσιακά, δηλαδή πηγαίνουν στα χωράφια τους από μονοπάτια και ποτίζουν τα ζώα τους με μπιτόνια που τα κουβαλάνε γαϊδούρια και κάθονται μέσα στον ήλιο κι αλωνεύουν για να παράξουν παραδοσιακά προϊόντα, ας έρθει να κάνει αυτός τον… παραδοσιακό τρόπο γεωργίας και κτηνοτροφίας. Εγώ δεν μπορώ άλλη παράδοση…» μας εξομολογείται. Χωρίς νερό δεν παράγεται τίποτα Ο Ευάγγελος Βλαβιανός θεωρεί ότι η λειψυδρία είναι μια συνθήκη που εμποδίζει την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας στην Αμοργό, χωρίς φυσικά να είναι η μόνη. «Την κατάσταση στο νησί την έχουνε σώσει προς το παρόν οι αφαλατώσεις. Υπάρχουν κάποια πηγάδια στο νησί, γίνονται κάποιες γεωτρήσεις αλλά το νερό είναι πλέον υφάλμυρο. Σε κάποιες περιοχές, στον Ασφονδυλίτη1, τα Χάλαρα2, πως θα πάει κάποιος νερό; Κι εκεί είχε προγραμματιστεί η διάνοιξη αγροτικών δρόμων αλλά τους μπλόκαραν οι… οικολόγοι. Είναι, λένε, ένα πουλί, ο μύχος3, το οποίο ενοχλείται. Αναρωτιέμαι όμως, παλιότερα δεν ήταν εκεί το πουλί, όταν υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα στο νησί; Τότε γιατί δεν το ενοχλούσαν οι άνθρωποι; Γιατί δεν έφευγε τότε; Και τι πρέπει αν γίνει; Να φύγουν οι άνθρωποι για να ζήσουν τα πουλιά; Νομίζω ότι απλώς κάποιοι από αυτούς θέλουν να διαλύσουν τον πρωτογενή τομέα στην Ελλάδα» μας λέει.

Ο Ευάγγελος Βλαβιανός δεν είναι αισιόδοξος για το μέλλον του ενώ είναι ακόμα πιο απαισιόδοξος για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής στο νησί. «Εγώ δεν πρόκειται να πάω πουθενά και δεν πρόκειται να κάνω κάτι άλλο, Εδώ γεννήθηκα, εδώ θα μείνω. Αλλά δεν ξέρω τι θα γίνει. Η κόρη μου σπουδάζει Διοίκηση Επιχειρήσεων στην Αθήνα, όταν τελειώσει με το καλό και γυρίσει ας αναλάβει το κατάστημα. Δεν θα τη βάλω φυσικά στην πρωτογενή παραγωγή…» μας λέει με μια δόση απογοήτευσης. Ρωτάμε τον Ευάγγελο Βλαβιανό αν κατάλαβε πώς έγινε και μια μικρή ομάδα πολιτών κατάφερε να καταχραστεί τα χρήματα δεκάδων χιλιάδων αγροτών και να εισπράξει εκατομμύρια ευρώ που δεν δικαιούνταν. «Τι να σας πω; Παιχνίδια των παιδιών του κομματικού σωλήνα… Άκουσα ότι έχουν δηλώσει στην Αμοργό περίπου 900 στρέμματα αγρότες από άλλες περιοχές της χώρας» μας λέει. Στην Αμοργό οι αγρότες όπως ο Ευάγγ. Βλαβιανός ξεκίνησαν να βόσκουν τα ζώα τους πριν από πολλά χρόνια σε ‘δημοτικά’ βοσκοτόπια καταβάλλοντας ένα μικρό ποσό για φόρο ο οποίος έχει καταργηθεί. Το πέρασμα σε ένα ορθολογικό σύστημα βόσκησης δεν έγινε ποτέ στην Αμοργό. σφοντυλίτης: Ερειπωμένος αγροτικός οικισμός ανάμεσα στην Χώρα της ΑμορΑ γού και την Αιγιάλη. Αποτελούσε σημείο συνάντησης των κτηνοτρόφων την άνοιξη πριν εγκαταλείψουν τις πεδινές στάνες για να οδηγήσουν τα κοπάδια τους στα ορεινά βοσκοτόπια. Η συνάντηση πραγματοποιείτο τον Απρίλιο και οπωσδήποτε μετά το Πάσχα. 2 Χάλαρα: Βραχώδης ακτή της Αμοργού στην ανατολική ακτή του νησιού, δυσπρόσιτη περιοχή με ορισμένες εκτροφές 3 Μύχος της Μεσογείου: Πρόκειται για ένα πελαγικό θαλασσοπούλι. 1

Το κόστος παραγωγής τσακίζει…

Μόνος του, αλλά στις επάλξεις του αγώνα, στις τελευταίες κινητοποιήσεις των αγροτών.

«Κάποτε φύτευα τριφύλλι και σόργο. Τώρα όμως πώς θα ποτίσω; Θα καταλήξω να πληρώσω περισσότερα στο ρεύμα απ’ ότι να πάρω έτοιμες ζωοτροφές. Δείτε τα λάστιχα ποτίσματος και τις βάνες που είναι πεταμένες στα χωράφια. Χρειαζόμαστε επιδότηση τουλάχιστον για την παραγωγή ζωοτροφών διότι ζητάνε από τους κτηνοτρόφους να παράγουν ζωοτροφές χωρίς όμως να υπολογίζουν το κόστος. Δεν είμαστε Βοιωτία όπου έχουν οι άνθρωποι κάμπους να φυτέψουν και νερά για να ποτίσουν. Εδώ τα νερά είναι υφάλμυρα κι από το δίκτυο δεν επιτρέπεται να ποτίσεις».

ΑΠΟΣΤΟΛΗ | Αμοργός

Λεωνίδας Βλαβιανός ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΣ- ΤΥΡΟΚΟΜΟΣ

«Είμαστε αδικημένοι από την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ. Συχνά δεν λαμβάναμε ούτε αυτά που δικαιούμασταν» Προσπαθεί να διατηρήσει ένα μεγάλο για τα δεδομένα του νησιού κοπάδι, αναβαθμίζει σταδιακά και με κόπο τον μηχανολογικό εξοπλισμό στο τυροκομείο του, αναζητάει χρηματοδοτικές ευκαιρίες και ‘πειραματίζεται’ με νέα προϊόντα χωρίς όμως να έχει ρίξει κάποιο από αυτά στην αγορά. Ο Λεωνίδας Βλαβιανός αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη τυροκομική πραγματικότητα στο Αιγαίο.

όνιμος κάτοικος Αμοργού ο 28χρονος Λεωνίδας Βλαβιανός ασχολείται από παιδί με την κτηνοτροφία και την τυροκομία. Έχει σπουδάσει στη Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων – για την οποία έχει να λέει τα καλύτερα- και 20 ετών ξεκίνησε επίσημα και συστηματικά να βοηθάει την οικογένειά του στην εκτροφή και το τυροκομείο. Σήμερα το κοπάδι του αποτελείται από περίπου 700 αιγοπρόβατα (γαλακτοπαραγωγά και μη), παράγει όμως - στις καλύτερες των περιπτώσεων- περίπου 300 με 350 κιλά γάλα ημερησίως το οποίο οδηγείται στο σύνολό του στην τυροκομική μονάδα της εταιρίας. Το χειμώνα τα πρόβατα είναι ως επί το πλείστον σταβλισμένα ενώ τα κατσίκια του βόσκουν όλο τον χρόνο έξω. Παραγωγή και προϊόντα Αν και ο ίδιος δεν πουλάει (αλλά ούτε αγοράζει) γάλα, γνωρίζει πολύ καλά ότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος κινείται ακόμα ανοδικά και κάποια στιγμή, την προηγούμενη γαλακτική περίοδο έφτασε την τιμή των 1,6 ευρώ το λίτρο. «Στο πρόβειο γάλα, η αυξημένη τιμή με την οποία αγοράζει η βιομηχανία οφείλεται κυ-

Αριστερά: Ο Θανάσης Αντωνίου (Dairy News) με τον κτηνοτρόφο και τυροκόμο Λεωνίδα Βλαβιανό στα Κατάπολα Αμοργού. Δεξιά: Ο Λεωνίδας Βλαβιανός (πρώτος από δεξιά), όταν σπούδαζε στη Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων

ρίως στη μείωση του ζωικού κεφαλαίου σε όλη την Ελλάδα εξαιτίας των ζωονόσων αλλά και του ότι οι νέοι δεν ασχολούνται με τα κοπάδια των οικογενειών τους» μας λέει ο νεαρός Αμοργιανός. Εκτός από γάλα ο Λ. Βλαβιανός παράγει και κρέας- το Πάσχα πήγε στο σφαγείο περίπου 300 ζώα εξασφαλίζοντας τιμές της τάξης των 10-11 ευρώ το κιλό (σφάγιο)- τα σφάγια έφυγαν εκτός Αμοργού. Αξίζει να σημειώσουμε ότι στην Αμοργό υπάρχει (δημοτικό) σφαγείο και κτηνίατρος που το επιβλέπει κατά την περιστασιακή λειτουργία του. Όλο το γάλα που παράγεται στη φάρμα του Λεωνίδα Βλαβιανού τυροκομείται στο οικογενειακό τυροκομείο για να παραχθεί σκληρό τυρί τύπου γραβιέρα από πρόβειο (ή αιγοπρόβειο κάποια στιγμή του χρόνου) γάλα καθώς και ‘Αμοργιανό τυρί’ το οποίο οι ντόπιοι αποκαλούν μελίπαστο (στην πιο φρέσκια εκδοχή του). Το τυρί αυτό, το οποίο παράγεται από κατσικίσιο γάλα και μπορεί να ωριμάσει μέχρι και έξι μήνες. Παράγει επίσης ξυνομηζήθρα, μυζήθρα, ανθότυρο κι ένα είδος κοπανιστής. Ο ίδιος, λόγω των σπουδών του στη Γαλακτοκομική Σχολή έχει ασχοληθεί και γνωρίζει την παραγωγή όλων σχεδόν των τυριών που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά αποφεύγει όμως να προχωρήσει στην παραγωγή προϊόντων. Όπως μας εξηγεί ο Λ. Βλαβαινός η διαφορά ανάμεσα στη γραβιέρα και το Αμοργιανό τυρί, εκτός του ότι παράγονται με διαφορετικά γάλατα, έγκειται στο γεγονός ότι η γραβιέρα παράγεται με αναθέρμανση του τυροπήγματος ενώ το Αμοργιανό δεν έχει αναθέρμανση. Ο Λεωνίδας Βλαβιανός αν κι έχει επικεντρωθεί στα παραδοσιακά Αμοργιανά τυριά, εξετάζει τη δημιουργία ενός τυριού για σαγανάκι ενώ έχει δοκιμάσει και τη δημιουργία λευκού τυριού τύπου φέτας. Τα προϊόντα του τυροκομείου πωλούνται κυρίως εντός της Αμοργού καθώς η παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει μεγαλύτερες ανάγκες. Αδειοδότηση τυροκομείου Το τυροκομείο της οικογένειας Βλαβιανού αναμένεται να λάβει άμεσα πλήρη άδεια λειτουργίας ως οικοτεχνία για την επεξεργασία μέχρι 300 κιλών γάλακτος την ημέρα, καθώς ξεπεράστηκαν όλα τα γραφειοκρατικά ζητήματα που καθυστερούσαν την άδεια. «Δεν μας δυσκόλεψε η διαδικασία. Το κτίριο υπήρχε, κάναμε τις απαραίτητες προσαρμογές στο κτίριο, τις οποίες είχαμε μάλιστα διδαχθεί στη Γαλακτοκομική Σχολή, τι πλακάκι χρειάζεται, τι ανοξείδωτες εγκαταστάσεις κ.λπ. Μετά την έκδοση της άδειας θα αναζητήσουμε χρηματοδοτικά προγράμματα για να αναβαθμίσουμε τον εξοπλισμό μας, κάτι που έχουμε κάνει και στο παρελθόν» μας λέει ο Λεωνίδας Βλαβιανός.

Όπως μας εξηγεί ο Λ. Βλαβιανός δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση η ανανέωση του μηχανολογικού εξοπλισμού. «Μπορεί βέβαια να υπάρχουν τα σχετικά προγράμματα – έχει συμμετάσχει και ο πατέρας μου σε αυτά- πρέπει όμως να έχεις ένα σημαντικό αρχικό ποσό για να ξεκινήσεις την επένδυση» υποστηρίζει ο συνομιλητής μας κι εξηγεί: «Πρέπει να το έχεις, να το καταβάλλεις και όταν εγκριθεί να λάβεις τα χρήματά σου». Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι στις μέρες μας υπάρχουν δυνατότητες για τραπεζικό δανεισμό με χαμηλά επιτόκια, μάλιστα κι αυτός είχε εξετάσει στο παρελθόν το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μεγάλου τυροκομείου αλλά δεν το προχώρησε διότι δεν είχε τη δυνατότητα συγκέντρωσης των χρημάτων που χρειάζονταν για την ίδια συμμετοχή του. «Η επιδότηση πρέπει να φτάνει απευθείας στον παραγωγό και στη συνέχεια εκείνος να καταβάλλει το δικό του μέρος κι όχι όπως συμβαίνει σήμερα που πρώτα καταβάλλει τη συμμετοχή του ο παραγωγός και στη συνέχεια λαμβάνει την επιχορήγηση που του αναλογεί» επισημαίνει. Σκάνδαλα και… Φερράρι Μοιραία η συζήτησή μας μεταφέρεται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ το οποίο μονοπωλεί το ενδιαφέρον του κτηνοτροφικού κλάδου μαζί φυσικά με το ζήτημα των επιδοτήσεων- τα δύο αυτά θέματα όμως συνδέονται. «Είμαστε αδικημένοι από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ διότι ναι μεν λαμβάναμε επιδοτήσεις αλλά γι’ αυτά που είχαμε πραγματικά και δηλώναμε. Πολλές φορές δεν λαμβάναμε ούτε αυτά που δικαιούμασταν διότι έκοβαν τα ποσά ενώ υπήρχαν μεγάλες καθυστερήσεις. Ενώ τα λάμβαναν κανονικά άνθρωποι οι οποίοι είχαν Φερράρι και Πόρσε» μας λέει.

Ναι στους βώλους «Γνωρίζω την τεχνολογία των στομαχικών βώλων εδώ και χρόνια και αναρωτιέμαι γιατί δεν έχει εφαρμοστεί εδώ και χρόνια στην ελληνική κτηνοτροφία. Είναι καλύτερη επιλογή σε σχέση με τα ενώτια- στα κατσίκια χάνονται και δεν μπορείς να τα ξαναβάλεις. Με τον βώλο δεν μπορεί να γίνουν αυτά που ακούμε ότι γίνονται σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας με τις καταμετρήσεις ζώων»

ΒΙΒΛΙΟ

Γεωργική έρευνα στην Ελλάδα Η συμβολή των Ερευνητικών Κέντρων και των Ινστιτούτων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ Δημήτρης Γ. Παναγιωτόπουλος Έκδοση ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, 2025 ISBN: 978-618-87597-0-1 300 σελ.

ιστορικός Δημήτρης Γ. Παναγιωτόπουλος διδάσκει Ιστορία του Αγροτικού Κόσμου και Ιστορία της Γεωπονικής Επιστήμης και είναι υπεύθυνος του Κέντρου Τεκμηρίωσης της Ιστορίας της Ελληνικής Γεωργίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 2022 κυκλοφόρησε το βιβλίο του με τίτλο «Οι αγρότες στην ελληνική ιστορία: Από την Επανάσταση στην παγκοσμιοποίηση» (Εκδόσεις Πατάκη), μια από τις σπουδαιότερες αναλύσεις του αγροτικού φαινομένου στον ελλαδικό χώρο. Στο παρόν έργο συνεχίζει την έρευνά του στο πλούσιο αγροτικό παρελθόν της Ελλάδας και προσεγγίζει ιστορικά κι επιστημονικά μια ιδιαίτερη αλλά καίρια πτυχή του αγροτικού φαινομένου στη χώρα μας, τη γεωργική έρευνα την οποία, όπως είναι γνωστό, εδώ και δεκαετίες υπηρετεί ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Με αφετηρία το 1901 Ο Δημήτρης Γ. Παναγιωτόπουλος ξεκινά την ανάλυσή του από τις αρχές του 20ου αιώνα και τις πρώτες Γεωργικές Σχολές. Αναλύει τα δίκτυα γνώσης που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα και τον ρόλο που έπαιξαν οι Γεωργικές Σχολές στην έρευνα, την τεκμηρίωση αλλά κυρίως τη διάχυση της γνώσης μέσω της εκπαίδευσης και όχι μόνο. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, οι απαρχές της έρευνας ανάγονται στο 1901, όταν ιδρύεται το Γεωπονικό Χημείο. «Η γεωργική έρευνα η οποία παράγεται και αναπτύσσεται υποτυπωδώς

στις νεοσύστατες γεωπονικές σχολές Αθηνών (από το 1920) και της Θεσσαλονίκης (1927), θα ενισχυθεί και θα εμπεδωθεί μέσω των ερευνητικών κέντρων και ινστιτούτων, πολλά εκ των οποίων προϋπήρχαν ως γεωργικοί ή ειδικοί σταθμοί από τις αρχές του 20ου αιώνα» γράφει συγκεκριμένα. Ο συγγραφέας χωρίζει την ιστορία της γεωργικής έρευνας σε δύο μεγάλες περιόδους: η πρώτη από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι το 1960 και η δεύτερη από το 1960 μέχρι τις μέρες μας, περίοδος που σημαδεύτηκε από το πέρασμα της έρευνας από τον ιστορικό δημόσιο φορέα ΕΘ.Ι.ΑΓ. Ε (Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής έρευνας) στον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Σε επιμέρους κεφάλαια ο συγγραφέας εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η γεωργική έρευνα σε ορισμένες κατηγορίες γεωργικών εκμεταλλεύσεων που θεωρούνται εμβληματικές για την Ελλάδα όπως τα σιτηρά, το βαμβάκι, ο καπνός κ.ά. Στο 5ο κεφάλαιο ο συγγραφέας αναφέρεται στη ζωική παραγωγή και τη γαλακτοκομία ενώ υπάρχουν ειδικά κεφάλαια και για άλλες ερευνητικές πτυχές όπως το έδαφος και το νερό, τα δάση και η ξυλεία, οι σπόροι, τα γεωργικά μηχανήματα κ.ά. Σύμφωνα με τον συγγραφέα η εντυπωσιακή ανάπτυξη του αγροτικού προϊόντος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σε όλη την Ευρώπη, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην εκμηχάνιση της παραγωγής και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, διαδικασία που δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την ύπαρξη σχολών και ινστιτούτων στην Ελλάδα που προωθούσαν τη γεωργική έρευνα.