S . O . S PRO M ILLE
dossier
S.O.S. PROMILLE Katers, coma’s en controles
Tegen een kater drink je best water, geheelonthouding is het nieuwe zuipen en de reglementering aan je laars lappen is duur. Kom alles te weten over katers, coma’s en controles in dit dossier.
CONTROLEFREAKS Help, een alcoholcontroleur voor de deur!
Iedereen die alcohol serveert kan gecontroleerd worden. Ook de jeugdhuissector ontsnapt daar niet aan. De Federale Overheidsdienst Volksgezondheid gaat na of de alcoholwetgeving goed toegepast wordt. Maar hoe gaat zo’n controle precies in zijn werk? En wat als je niet in orde bent? Formaat zoekt het uit.
Fuiven en alcohol
“Helft lokale jongerenfuiven schenkt toch sterke drank” kopten kranten en tijdschriften begin dit jaar. Dat bleek uit cijfers van de controledienst Volksgezondheid. De berichten deden heel wat stof opwaaien in de jeugdhuissector. Jongeren en hun favoriete uitgaansplekken kwamen negatief in beeld.
Gezondheidswebsites gaven aan dat de cijfers interessant waren voor de overheid, “maar ook voor alle ouders”. Moeten ouders hun kroost weghouden van jongerenfuiven? “Zeker niet”, zegt Els Vrindts, inspecteur-coördinator van de FOD Volksgezondheid. “De slechte score van jongerenfuiven betekent niet dat de fuiven vermeden moeten worden. Wel dat het omgaan met alcohol op fuiven moet verbeteren.”
De controledienst merkt in 2011 trouwens al een positieve evolutie. “Meer organisatoren schenken bewust geen sterke drank op fuiven. De leeftijd van jonge klanten wordt ook beter gecontroleerd,” stelt Els.
Controlekoorts
De controleurs trekken er ook dit jaar op uit om de alcoholverkoop te controleren. Zo ook in jeugdhuizen. Zowel op een fuif als op een gewone openingsavond kan je een controleur over de vloer krijgen.
De controledienst zoekt uit of de alcoholwetgeving in je werking toegepast wordt. “Onze dienst gaat na of de leeftijd van een jonge koper gecontroleerd wordt,” geeft Els aan.
Op een controle spreken we met iedereen, zowel met tappers als bezoekers.
De controle verloopt meestal als volgt: “De controleur meldt zich aan en zegt waarom hij er is. Dan observeren we de verkoop van alcoholische dranken en gaan we de leeftijd van jonge drinkers na,” legt Els uit. “Op een controle spreken we dus met iedereen, zowel met tappers als bezoekers. Bij problemen brengen we de verantwoordelijke op de hoogte. Ofwel tijdens de controle, ofwel kort erna.”
Boetes en waarschuwingen
Boetes variëren van 275 tot 5.500 euro. De kans is groot dat de organisator beboet wordt, maar “ook individuele tappers kunnen verantwoordelijk gesteld worden voor een inbreuk op de wet”.
Gelukkig wordt er niet altijd meteen een boete uitgeschreven. “De controleur heeft de mogelijkheid om nog een kans te geven. Je krijgt dan enkel een waarschuwing,” zegt Els.
Om een boete te vermijden, moet je natuurlijk wel tonen dat je je best doet. “De controleur let op de inspanningen van de organisator,” legt Els uit. “Werd er een systeem voor leeftijdscontrole uitgedacht? Werden de tappers goed gebrieft? Werd het publiek geïnformeerd?” Voor de controledienst zijn dit allemaal elementen die kunnen aantonen dat je de wet wil naleven.
Ook tappers kunnen verantwoordelijk gesteld worden voor een inbreuk
op de wet.
Wat zegt de wet?
• Het is verboden om alcohol te verkopen, te schenken of aan te bieden aan -16-jarigen.
• Het is verboden om sterke drank te verkopen, te schenken of aan te bieden aan -18-jarigen.
• Het is verboden om alcohol te schenken aan iemand die “kennelijk dronken” is.
• Als je sterke drank wil schenken, heb je een vergunning nodig.
• Je mag geen reclame aanbrengen die aanzet tot het drinken van sterke drank.
• Je moet de “besluitwet inzake de beteugeling van openbare dronkenschap” en de “wet tot zedelijke bescherming van de jeugd” ophangen in je jeugdhuis. Bestel deze affiche en hang ze op in je jeugdhuis. www.gratisdrank.be
Alcohol in de hand houden? Zo doen zij het
Den Eglantier (Berchem)
• Verschillende kleuren bandjes (-16, -18 en +18) op grote fuiven.
• Sporadische identiteitscontroles op kleinere fuiven en openingsavonden.
• Zo veel mogelijk beperken/niet schenken van sterke dranken.
• Geen alcohol op tienerfuiven.
• Duidelijk briefen van de barmedewerkers (regels hangen ook op achter de toog).
Ifighinea (Merchtem)
• Verschillende kleuren bandjes of stempels op grote fuiven.
• Vertrouwen op beoordelingsvermogen van barmedewerkers op kleinere fuiven en openingsavonden.
• Vertrouwen op het beoordelingsvermogen van mensen zelf: ken je grenzen.
• Sociale controle als preventiemiddel: mensen die echt té veel drinken zijn niet stoer.
• Geen strenge controles, want dat druist in tegen het principe van het jeugdhuis als ‘open huis’.
De Ressort (Geraardsbergen)
• Organisatoren voor feestjes zijn zelf verantwoordelijk om de reglementering na te leven in de fuifzaal.
• Het jeugdhuis is klein: bezoekers zijn gekend en dus ook of ze alcohol mogen drinken.
• Barmedewerkers zijn op de hoogte van de regels.
Tip: www.vad.be/sectoren/jeugdwerk/materiaal.aspx
In Den Eglantier (Berchem) schenken ze geen alcohol op tienerfuiven.
KATERS, COMA’S EN COCKTAILS
100% alcohol
Een kater later
“Drink voldoende water”
De wetenschappers van Formaat doken in hun laboratorium om te achterhalen hoe de chemie van een kater in elkaar steekt. De eerste experimenten wijzen uit dat vochttekort de belangrijkste oorzaak van het belabberde gevoel is. Drink dus voldoende water. Dat helpt ook om aceetaldehyde, de afbraakstof van alcohol die verantwoordelijk is voor de hoofdpijn, uit je lichaam te zuiveren. Verder sprak ons onderzoeksteam over congeners, andere giftige stoffen die terug te vinden zijn in een pint bier of glas wijn, die onaangename effecten met zich meebrengen. Ook je maag durft wel eens in opstand te komen tijdens of na een zware nacht. Dit komt omdat alcohol het slijmvlies van je maagwand prikkelt
Eerst Hulp Bij Overschatting
Bartenderness
De ideale barman of barvrouw is sociaal, vriendelijk, grappig en liefst ook een streling voor het oog. Bovendien bewaart een bar- medewerker de cool bij dronkenalarm. Enkele tips:
• Geef geen alcohol aan mensen die al serieus boven hun thee- water zijn.
• Laat iemand die te veel gedronken heeft, niet zelf met de auto rijden. Probeer hem/haar ervan te overtuigen dat auto- rijden in dronken toestand geen goed idee is. Zorg dat hij/zij op een veilige manier thuis geraakt door met iemand mee te rijden of bel een taxi.
• Maakt iemand die dronken is amok in het jeugdhuis, probeer hem/haar dan op een rustige manier te benaderen. Loopt het uit de hand, dan kan je de politie, ouders of hulpverlenende instanties inschakelen.
Binge drinking of comazuipen is de consumptie van 6 of meer glazen alcohol voor mannen en 4 of meer glazen voor vrouwen, in een periode van 2 uur. Wat als het goed fout gaat?
• De vuistregel: bij twijfel schakel je professionele hulp in.
• Stel je vriend gerust, breng hem of haar naar een rustige omgeving, zorg voor het gezelschap van een vertrouwd persoon.
• Bij bewusteloosheid leg je het slachtoffer in stabiele zijligging, om verstikking te voorkomen.
Mucho
mojito, nada alcohol
Geen zin in een kater? Ga voor nul promille met deze alcoholvrije mojito. Njam.
Dit heb je nodig: 5 cl cranberry sap, 2 cl limoensap, 1 cl rietsuikersiroop, muntblaadjes, crushed ijs
Shake it:
• Doe de rietsuikersiroop, de munt en het limoensap in een leuk glas.
• Plet alles met een stamper. Geen stamper in huis? Gebruik dan een pollepel.
• Vul het glas met crushed ijs tot boven.
• Meng het geheel goed met een lepel.
• Versier de mojito met een takje munt en 2 rietjes.
JEUGDHUIS SCHAADT DE GEZONDHEID?
Opiniestuk
Begin dit jaar lees ik dit: “Meisjes van 13-14 jaar lopen daar stomdronken en schaars gekleed rond. De drempel naar onbeschermde en ongewilde seks wordt daardoor wel heel erg verlaagd.” (De Standaard, 28 februari 2011)'. “Wablief?!”, is wat ik denk. Kranten staan de laatste tijd bol van alarmerende berichten over alcoholmisbruik bij tieners. Na enkele bezoeken van de federale controledienst lijken fuiven georganiseerd door jeugdverenigingen daarin grote boosdoeners.
Preventie vertrekt vanuit een probleem, een jeugdhuis vanuit kansen geven.
De pijlen zijn gericht op de jeugdsector. Niet alleen door journalisten en overheidscontroleurs. Ook lokale overheden schieten op de jeugdhuizen. Het geschut? Een resem preventiemaatregelen: opgelegde sluitingsuren, het weigeren van de toegang aan -16-jarigen, zwarte lijsten van jongeren die drugs gebruiken, een verbod op fuiven met bepaalde muziekgenres ... En dat allemaal zonder voorafgaand overleg.
Ook de Vlaamse overheid is scherp tegenover de sector: “het jeugdwerk heeft in meer of mindere mate een preventieve waarde”, maar het “kan evenzeer aanzetten tot het gebruik en misbruik van tabak, alcohol en illegale drugs”. Op Vlaams niveau ijveren ze dan ook voor een nauwere band tussen preventiewerk en jeugdwerk … Een opgelegde band weliswaar.
Vanwaar komt toch die moeizame relatie tussen jeugdwerk en preventie? De oorzaak ligt volgens mij in de totaal tegengestelde benaderingswijze van beide sectoren. Preventie vertrekt steeds vanuit een (mogelijk) probleem (bv. problematisch middelengebruik) en is er op gericht te voorkomen dat dit pro-
Het jeugdwerk lijkt een grote boosdoener als het gaat over jongeren en alcoholmisbruik. Op verschillende niveaus ijveren overheden dan ook voor meer preventie in de jeugdsector. Tom Dierckx van Formaat heeft vragen bij die ‘probleembenadering’.
bleem zich stelt. Risico’s die bijdragen aan het probleem moeten vermeden worden. Een jeugdhuis vertrekt vanuit het geven van kansen aan jongeren. Jongeren krijgen de mogelijkheid om hun ding te doen. Hierdoor voelen ze zich beter in hun vel, hebben ze meer zelfvertrouwen en ontwikkelen ze tal van sociale vaardigheden, waardoor ze minder vatbaar zijn voor bijvoorbeeld problematisch middelengebruik. Het resultaat is hetzelfde, maar de benaderingswijze – het jeugdhuis als experimenteerruimte versus de risicobeperking van preventie – botst.
In een jeugdhuis staan openheid en experiment centraal. Net daar hebben jongeren nood aan. Natuurlijk zijn er ook grenzen, maar het is de groep zelf die deze bepaalt en bewaakt. Openheid, het opnemen van verantwoordelijkheid en sociale controle staan centraal in dit proces. Dit veronderstelt een
groot vertrouwen in jongeren. Een vertrouwen dat ze verdienen. Zeker in een tijd waar het woord ‘jongere’ bijna verworden is tot een scheldwoord.
Ik ben ervan overtuigd dat jeugdhuizen een enorme preventieve waarde hebben. Hierdoor bereiken ze doelstellingen die gelijkaardig zijn aan de doelstellingen die preventie-initiatieven nastreven. Dit maakt ons bondgenoten. Ik hou hier dus geen pleidooi tegen preventie. Wel een pleidooi voor respect voor elkaars eigenheid. En ook een pleidooi om samen ten strijde te trekken. Tegen stigmatisering van jongeren. Of ze nu rondhangen, experimenteren of schaars gekleed gaan.
Tom Dierckx Formaat
Er zijn grenzen, maar het is de groep zelf die deze bepaalt en bewaakt.
NUL PROMILLE Ik
drink niet
Alcohol is stevig ingeburgerd in onze omgeving. Op café kies je al snel voor een pintje en enkel BOB zijn lijkt een geldig excuus om dat niet te doen. Ashley en Kristoff kiezen er bewust voor om niet te drinken. Omdat ze niet mogen … maar vooral omdat ze niet zat moeten zijn om zot te doen.
Ashley (23) is allergisch aan alcohol
Kristoff
(28)
mag niet drinken van zijn geloof
“Ironisch
genoeg was mijn lievelingsdrank kriek van Mort Subite”
“Vijf jaar geleden dronk ik mijn laatste pint. Ik vond er niets aan: de katers ‘s morgens waren niet echt een meerwaarde in mijn leven en plezier maken kon in zo ook wel. Later hebben de dokters ontdekt dat ik allergisch ben aan alcohol. Als ik dacht dat ik aan het doodgaan was van mijn kater, scheelde dat dus niet veel. Ironisch genoeg was mijn lievelingsdrank kriek van Mort Subite (lacht). Het klinkt waarschijnlijk vreemd, maar ondanks mijn allergie is mijn hobby bier brouwen. Ik had altijd een voorliefde voor bijzonder bieren. Op een dag heeft mijn vriend me een hele brouwset cadeau gedaan. Ik kan zelf nooit proeven van mijn brouwsels. Maar ik proef met mijn neus. Niets dat zo lekker ruikt als een vers gebrouwen glas bier.”
Geheelonthouding hip?
Ook meer en meer celebrities kiezen ervoor om geen druppel alcohol aan te raken. Onder andere Daniel ‘Harry Potter’ Radcliffe, ‘Gossip Girl’ Blake Lively en Kelly Osbourne sloegen een nuchtere weg in. Volgens de Britse organisatie Alcohol Concern kunnen deze bekende gezichten een voorbeeld zijn voor jonge mensen. Radcliffe is alvast blij met zijn onthouding:”Ik dronk om me te amuseren. Het hoort zogezegd bij het bekend zijn, maar ik weet nu dat het niet bij mij hoort. Ik geniet van rustige avondjes, mijn vriendin en goede babbels met vrienden.”
“In ons jeugdcentrum schenken
we geen alcohol”
“Volgens de Islam mag ik niet drinken, maar ook los van mijn geloof ben ik ervan overtuigd dat alcohol niet goed is. Vroeger dronk ik wel, ik dacht dat ik me zo meer kon permitteren. Daar heb ik nu geen behoefte meer aan. Ik heb geleerd dat je geen alcohol nodig hebt om plezier te maken en ja, ik ben ook gewoon wat serieuzer geworden en heb een eigen bedrijf en een gezin. In ons jeugdcentrum schenken we geen alcohol. Jongeren laten zich daar niet door afschrikken. Ze komen hierheen om zich samen met hun vrienden te amuseren en daarvoor hebben ze geen drank nodig. Natuurlijk zijn er jongeren die experimenteren, het blijven jongeren hé. Wij proberen hier gewoon een omgeving te creëren waar het alcoholgehalte niet het fungehalte bepaalt.”
Tekst: Lotte Van de Werf & Zakayo Wandoloh
DOE DE PROFIELTEST
… en frons als nooit tevoren
Een recent onderzoek over het gebruik van alcohol, tabak, drugs en kansspelen, deelt jongeren op in vijf types: naïef, tegenstrijdig, verdeeld, blasé en nieuwsgierig. Onze wenkbrauwen schoten alvast de hoogte in
bij het lezen van de kenmerken per profiel. We zetten de opvallendste dingen op een rij. Benieuwd wat jij ervan vindt … Herken je jezelf?
Je bent NAÏEF
… net als 48% van de jongeren.
Je voelt je goed bij familie en vrienden.
Je voelt je goed op school.
Je leeft gezond.
Je doet veel verschillende dingen in je vrije tijd.
Je bent je niet bewust van de problemen die alcohol kan veroorzaken.
Je combineert cannabis met alcohol.
Je woont in Brussel.
Je bent VERDEELD
… net als 28% van de jongeren.
Je voelt je goed bij familie en vrienden.
Je voelt je goed op school.
Je let op je voeding en drank.
Je doet veel verschillende dingen in je vrije tijd.
Je vindt alcohol niet goed, maar ook niet slecht.
Je rookt niet en gebruikt ook geen cannabis.
Je woont in een Vlaamse of Waalse stad.
Je bent TEGENSTRIJDIG
… net als 9% van de jongeren.
Je voelt je goed bij familie en vrienden.
Je voelt je goed op school.
Je let op je voeding en drank. Je houdt van sport, tv-kijken en uitgaan met vrienden.
Je vindt alcohol slecht voor de gezondheid.
Je rookt … en je ouders weten dat. Je woont in een landelijke gemeente in Wallonië.
Je bent BLASÉ
… net als 5% van de jongeren.
Je voelt je goed bij vrienden, maar minder bij familie.
Je voelt je goed op school.
Je let niet echt op wat je eet en drinkt.
Je gaat graag een glas drinken met vrienden.
Je bent verslaafd maar vindt alcohol niet nefast voor de gezondheid.
Je rookt gemiddeld 13 sigaretten per dag.
Je woont in Brussel of in een landelijke Waalse gemeente.
Je bent NIEUWSGIERIG
… net als 9% van de jongeren.
Je voelt je goed bij vrienden.
Je probeerde allerlei drugs.
Dit doe je graag: drinken, sporten, tv-kijken en videospelletjes spelen.
Vrije tijd = verslavende middelen gebruiken.
Je ziet alcohol als iets kwalijks, maar echt overtuigd ben je niet.
Je rookt en wordt omringd door rokers.
Je woont in Brussel of in een kleine Vlaamse gemeente.
Benieuwd naar het volledige artikel? www.oivo.be www