Nieuwe generatie geeft startsein voor haringseizoen
Tijdens de opening van het haringseizoen in Scheveningen werd de eerste haring van het seizoen gekeurd door een panel van deskundigen. De keurmeesters waren unaniem positief.
Lees verder op pagina 2
Zeeuwse mosselen uitzonderlijk vroeg en in topvorm
De eerste Zeeuwse bodemcultuurmosselen van 2026 zijn 18 juni uit de Oosterschelde gehaald. Ze zijn mooi gevuld, van goede kwaliteit en opnieuw opvallend vroeg beschikbaar.
Lees verder op pagina 6
Meer flexibiliteit nodig voor verduurzaming vloot
De Europese Commissie ziet ruimte voor verduurzaming en vlootvernieuwing binnen de Europese visserij. Bestaande regels werken daarbij soms belemmerend.
Lees verder op pagina 8
Zon
De zomervakantie staat voor de deur. Voor veel mensen betekent dat een periode van rust, ontspanning en hopelijk mooi weer. Ook bij ons thuis wordt inmiddels volop uitgekeken naar de vakantie. Vorig jaar reisden we af naar Noordwest-Frankrijk. Een prachtige regio, maar wat het weer betreft hadden we niet altijd geluk. Daarom kiezen we dit jaar voor een andere bestemming: eerst Zuid-Frankrijk en daarna nog tien dagen naar Rhodos. De kans op zon lijkt daar een stuk groter. Voor veel vakantiegangers bepaalt het weer in belangrijke mate hoe een vakantie wordt ervaren. Voor de visserijsector geldt eigenlijk hetzelfde. Wie de afgelopen weken het nieuws rondom de Hollandse Nieuwe heeft gevolgd, zal hebben gemerkt dat de stemming in de sector positief is. Tijdens de officiële opening van het haringseizoen prezen de keurmeesters de zachte structuur, het mooie vetpercentage en de volle, romige smaak van de nieuwe haring. De kwaliteit van de Hollandse Nieuwe hangt nauw samen met de omstandigheden op zee. Haring bouwt zijn vetreserves op dankzij het beschikbare plankton. De ontwikkeling van dat voedselweb wordt onder meer beïnvloed door de watertemperatuur. Veranderingen in temperatuur en voedselbeschikbaarheid kunnen daardoor effect hebben op de groei, conditie en uiteindelijk ook de kwaliteit van de haring. Niet alleen de haringsector heeft reden tot optimisme. Voor de mosselsector ziet het er dit jaar eveneens gunstig uit. De eerste Zeeuwse bodemcultuurmosselen werden al in juni geoogst. Dat is opnieuw eerder dan gebruikelijk. Bovendien zijn de mosselen goed gevuld en van uitstekende kwaliteit. Na twee lastigere jaren verwachten de kwekers dit seizoen weer een ruimere oogst.
Ook hier zien we hoe groot de invloed van natuurlijke omstandigheden is. De groei van mosselen wordt beïnvloed door factoren zoals watertemperatuur, voedselbeschikbaarheid en andere omgevingsfactoren. Dat de oogst opnieuw zo vroeg op gang komt, laat zien hoe sterk natuur en productie met elkaar verweven zijn. Die afhankelijkheid van natuurlijke omstandigheden komt misschien nog duidelijker
terug in het onderzoek naar tong. Wetenschappers van onder meer ILVO, Wageningen University & Research en de Universiteit Gent hebben onderzocht hoe tong reageert op stijgende zeetemperaturen. Hun conclusie is opvallend. Naarmate het water warmer wordt, groeien tongen sneller, worden ze eerder geslachtsrijp, maar blijven ze uiteindelijk kleiner. Dat betekent dat vissers meer vissen moeten vangen om dezelfde economische waarde te realiseren. Daarnaast neemt het aantal grote moederdieren af. Juist die grotere exemplaren spelen een belangrijke rol bij het voortbrengen van nieuwe generaties. Dat maakt deze editie van Fish Trend interessant. Aan de ene kant zien we prachtige voorbeelden van kwaliteit, vakmanschap en succesvolle seizoensstarts. Aan de andere kant zien we dat de omgeving waarin die sector opereert voortdurend verandert. Klimaatverandering, veranderende ecosystemen en nieuwe maatschappelijke verwachtingen zorgen ervoor dat de visserij zich steeds opnieuw moet aanpassen.
Juist daarin schuilt misschien wel de grootste kracht van de sector. Vissers, kwekers, handelaren en verwerkers zijn gewend om te werken met onzekerheden. Geen twee jaren zijn hetzelfde. De natuur laat zich immers niet sturen. Toch slaagt de sector er telkens weer in om producten van hoge kwaliteit op de markt te brengen. Wanneer ik straks op een zonnig terras in Zuid-Frankrijk of op Rhodos zit, zal ik ongetwijfeld genieten van het mooie weer. Maar ik zal niet vergeten dat dezelfde zon en dezelfde temperatuurontwikkelingen ook invloed hebben op wat er uiteindelijk op ons bord belandt. De verhalen in deze editie laten zien hoe nauw die werelden met elkaar verbonden zijn.
Ik wens je veel leesplezier met deze editie van Fish Trend en natuurlijk een prachtige zomer toe.
Wendy Noordzij
Hoofdredacteur Fish Trend
Nieuwe generatie geeft startsein voor haringseizoen
De Hollandse Nieuwe van 2026 is officieel goedgekeurd. Tijdens de traditionele opening van het haringseizoen in Scheveningen werd de eerste haring van het seizoen beoordeeld door een panel van deskundigen. De keurmeesters waren unaniem positief over de kwaliteit van de nieuwe oogst. Daarmee is het haringseizoen officieel geopend.
Een bijzonder moment tijdens de opening was de rol van de 18-jarige keurmeester Esmee Bouters. Samen met Albert Kooy namens Dutch Cuisine en chef-kok Yornie van Dijk beoordeelde zij de eerste Hollandse Nieuwe van het seizoen op uiterlijk, structuur, vetgehalte, smaak en kwaliteit.
De aanwezigheid van een jonge keurmeester onderstreept dat de Hollandse Nieuwe niet alleen een eeuwenoude traditie is, maar ook een product dat nieuwe generaties blijft inspireren. Van vissers en
vakmensen tot chefs en consumenten: de haring brengt generaties samen rond een typisch Nederlands product.
º ‘Tijdens mijn opleiding tot visspecialist heb ik ontdekt hoeveel vakmanschap er achter een goede haring zit’, vertelt Esmee. ‘Daarom vond ik het heel bijzonder om de eerste Hollandse Nieuwe van dit seizoen mee te mogen beoordelen. Wat direct opviel was de zachte structuur en de volle, romige smaak. Het is mooi om te zien dat een product met zo’n rijke traditie ook jonge mensen blijft aanspreken.’
UITSTEKENDE KWALITEIT
De keurmeesters waren unaniem positief over de kwaliteit van de Hollandse Nieuwe van 2026. De haring kenmerkt zich dit jaar door een mooi vetpercentage, een zachte structuur en een volle, romige smaak. Daarmee lijkt de sector opnieuw een uitstekend haringjaar tegemoet te gaan.
Jaargang 15, Week 28, 2026, nr. 5
Fish Trend is een vakkrant voor de volledige visketen Een unieke bladformule voor en door professionals uit de visbranche.
Fish Trend verschijnt 8x per jaar.
Samenwerking: Dit nummer is tot stand gekomen met medewerking van de Nederlandse Vissersbond en de Vereniging van de Nederlandse Visdetailhandel.
Tijdens de opening werd tevens stilgestaan bij een bijzondere mijlpaal. De Nederlandse haringvisserij viert dit jaar twintig jaar MSC-certificering. Daarmee behoort de visserij internationaal tot de voorlopers op het gebied van duurzaam visserijbeheer.
Twintig jaar certificering laat zien dat kwaliteit en duurzaamheid hand in hand kunnen gaan. Dankzij verantwoord beheer van de haringbestanden kan ook de volgende generatie blijven genieten van de Hollandse Nieuwe.
VAN TRADITIE NAAR BELEVING
Na de officiële keuring stond de Hollandse Nieuwe centraal tijdens een proeverij in de Visafslag van Scheveningen. Topchefs Yornie van Dijk, Erik Tas, Luuk Freriks en Liudger van der Meer presenteerden eigentijdse bereidingen waarin traditie en gastronomie samenkomen. Daarmee laat de sector zien dat de Hollandse Nieuwe niet alleen een geliefde klassieker is, maar ook een veelzijdig product dat past binnen de moderne Nederlandse eetcultuur.
Redactie: Wendy Noordzij Tel: 06 - 19637279 redactie@fishtrend.nl Twitter: @visvakkrant Cover: Nederlands Mosselbureau Druk: Rodi Media
TWINTIG JAAR DUURZAAM GECERTIFICEERD
Ondernemen moet weer leuk worden:
VVD op bezoek bij Opackgroup
Een delegatie van de VVD-Tweede Kamerfractie, onder leiding van fractievoorzitter Ruben Brekelmans en woordvoerder milieu Bart Bikkers, heeft een werkbezoek aan Oerlemans Plastics gebracht, kunststofproducent en onderdeel van de Opackgroup. Het bezoek staat in het teken van innovatie in de plastics verwerkende industrie en de uitdagingen die ondernemers dagelijks ervaren met wet- en regelgeving.
Joan Hanegraaf licht toe: ‘Wij innoveren volop en investeren in de circulaire economie - maar dat lukt alleen als de overheid eerlijke concurrentie garandeert. Nederland heeft een sterke maakindustrie. Laat ons de ruimte om die te behouden. Ondernemen moet weer leuk worden.’
OERLEMANS PASTICS
De door de VVD bezochte fabriek van Oerlemans Plastics maakt deel uit van de Opackgroup. Deze groep
Opackgroup is een van de grootste producenten van flexibele folies en verpakkingen in de Benelux. Sinds 1992 staat verduurzaming en circulariteit centraal binnen het bedrijf. In een snel veranderende markt vraagt dit om voortdurende innovatie, vakmanschap en investeringen.
Gastheer Joan Hanegraaf, CEO/ DGA van Opackgroup, ontvangt de Kamerleden samen met Rob Verhagen (Opackgroup / NRK Verpakkingen) en Edo Kamers van Plastics Europe. Tijdens een uitgebreide rondleiding door de fabriek krijgt de delegatie inzicht in de productieprocessen en de nieuwste innovaties binnen het bedrijf. Daarnaast bezoeken zij het Opackgroup Technology Center, waar doorlopend onderzoek en testen worden uitgevoerd om duurzame en innovatieve folies en verpakkingsoplossingen te ontwikkelen. Met deze ontwikkelingen ondersteunt Opackgroup bedrijven bij de transitie naar verpakkingen die voldoen aan de nieuwe Europese PPWR-verpakkingswetgeving.
EEN SECTOR ONDER DRUK
De Nederlandse kunststofindustrie verkeert in zwaar weer. Hoge energieprijzen, strenge klimaatdoelen en agressieve concurrentie uit Azië leiden tot krimp en verliezen — juist ook in de circulaire markt. Daar komt bij dat het gelijke speelveld ontbreekt: buitenlandse aanbieders, met name uit Azië, worden nauwelijks gecontroleerd op naleving van Europese normen. Het gebrek aan handhaving op de import maakt de concurrentie ronduit oneerlijk. De industrie roept dan ook nadrukkelijk op tot verbetering van het ondernemersklimaat: minder regeldruk, betere handhaving aan de grens en een Europees level playing field dat innoverende Nederlandse producenten de ruimte geeft om te investeren en te groeien.
Aanwijzing aanlandhavens
Staatssecretaris Silvio
P.A. Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitvoering van de motie van het lid Boomsma (JA21) over de aanwijzing van aanlandhavens en losplaatsen.
De motie verzocht de regering om alle havens en losplaatsen waar in de afgelopen vijf jaar aantoonbaar en zonder problemen vis is gelost, aan te merken als erkende aanlandhaven of losplaats. Daarbij is destijds aangegeven dat havens beoordeeld worden aan de hand van de criteria uit de Beleidsregel aanwijzing havens en plaatsen voor visserij.
NIEUWE HAVENS TOEGEVOEGD
verpakkingsproducenten investeert al tientallen jaren in de duurzaamheid van haar productassortiment. Het familiebedrijf produceert klant specifieke, flexibele kunststof en papieren verpakkingen en folies van hoge kwaliteit voor een wereldwijde klantgroep. Op tien locaties in Nederland worden voortdurend nieuwe verpakkingsconcepten ontwikkeld door middel van extrusie, lamineren, flexodruk en productverwerking. De producent bestaat uit zeven dochterondernemingen (Fardem, Flexpak, Oerlemans Plastics, Oosterwolde Plastic Industry, Perfon, Plasthill en Stempher) die samen een breed scala aan verpakkings- en folie productoplossingen bieden.
Kijk voor meer informatie op: www.opackgroup.com.
De staatssecretaris heeft de afgelopen periode gebruikt voor een nadere analyse van de havens waar aanlandingen hebben plaatsgevonden. Ook is hierover overleg gevoerd met de visserijsector en afgestemd met de NVWA, onder meer vanwege de beschikbare handhavingscapaciteit. Op basis daarvan blijven de reeds aangewezen havens behouden. Daarnaast worden de havens van Yerseke, Zoutkamp, Roompotsluis/Neeltje Jans en Oudeschild, inclusief de betreffende kades, toegevoegd als aanlandhavens. Ook WestTerschelling zal worden
aangewezen. Daarbij wordt nog gekeken naar mogelijkheden voor maatwerk, zodat wordt voorkomen dat de kosten voor handhaving hoger uitvallen dan de eventuele waarde van de aangelande visserijproducten.
‘BELANGRIJK RESULTAAT’ Voor de Nederlandse Vissersbond is deze uitbreiding een belangrijk resultaat. Wij danken onze leden voor hun inbreng op dit dossier. Mede op basis van deze inbreng, praktijkvoorbeelden en signalen uit de sector is duidelijk geworden waar aanpassing nodig was en is dit besluit tot stand gekomen. Met name voor garnalenvissers is deze aanpassing welkom. Wanneer zij actief zijn in de zuidelijke Nederlandse wateren, zijn er meer erkende mogelijkheden om garnalen te lossen.
Dat is belangrijk voor de praktische uitvoerbaarheid en komt ook ten
uitgebreid
goede aan de kwaliteit van het product. Ook voor garnalenvissers vanaf de Waddeneilanden Texel en Terschelling is de aanpassing een opluchting. Zonder deze aanwijzing zouden zij hun product mogelijk niet langer in de eigen thuishaven mogen aanvoeren. Dat zou voor de dagelijkse praktijk een onwerkbare en ondenkbare situatie zijn geweest.
ENKELE HAVENS NIET AANGEWEZEN
De havens van Kornwerderzand, Holwerd, Makkum en Stavoren worden op dit moment niet aangewezen als officiële aanlandhaven voor visserijproducten. Volgens de staatssecretaris voldoen deze havens niet aan de criteria van de Beleidsregel aanwijzing havens en plaatsen voor visserij. Ook zouden er voldoende alternatieven beschikbaar zijn voor de vissers die nu van deze havens gebruikmaken.
DUIDELIJKHEID VOOR VISSERS NOODZAKELIJK In overleg met de NVWA wordt gezorgd voor communicatie over de wijzigingen voordat handhavend wordt opgetreden. Dat is belangrijk, omdat vissers tijdig moeten weten waar zij wel en niet mogen aanlanden en welke regels daarbij gelden.
De Nederlandse Vissersbond waardeert de proactieve aanpak van staatssecretaris Erkens en het behaalde resultaat. Wij blijven dit onderwerp volgen. Voor vissers is het van groot belang dat de aanwijzing van aanlandhavens aansluit bij de praktijk, de bereikbaarheid van havens en de dagelijkse bedrijfsvoering. Duidelijke regels en tijdige communicatie zijn daarbij essentieel.
Multipond weegsystemen houden vanaf nu een waakzaam oog op de productie met het 3D ARGUS camera systeem: voor een automatische, intelligente aansturing van de product flow.
Multipond staat voor betrouwbare precisieweging, kwaliteit, innovatie en tailermade solutions.
Multipond hee patent op dit systeem
Jaap van der Meer pleit voor meer nuance in natuurdebat
Discussies over natuur, visbestanden en gebiedssluitingen hebben grote gevolgen voor de toekomst van de visserij.
Tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer riep emeritus hoogleraar Jaap van der Meer daarom op tot een kritische blik op de wetenschappelijke onderbouwing van natuurbeleid en beheermaatregelen.
Tijdens het rondetafelgesprek met de vaste Kamercommissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) stond het toekomstperspectief van de Nederlandse visserij centraal. Daarbij ging ook veel aandacht uit naar de manier waarop de staat van de natuur wordt beoordeeld. Van der Meer leverde hierover een opvallende bijdrage. Volgens hem is een zorgvuldige wetenschappelijke onderbouwing essentieel wanneer conclusies worden gebruikt voor beleid, vergunningen, gebiedssluitingen en juridische procedures.
‘In de maatschappij en bij de overheid heerst het beeld dat het zeer slecht gesteld is met onze natuur, maar dit beeld is in veel gevallen gebaseerd op verkeerde aannames en niet wetenschappelijk onderbouwd’, aldus Van der Meer. Hij benadrukte daarbij dat dit niet betekent dat er geen problemen zijn, maar wel dat uitspraken over de staat
van de natuur zorgvuldig moeten worden gewogen. Sterker nog, de Noordzee voldoet volgens hem aan de Europese norm voor een goede milieutoestand.
ONTBREKEN VAN GOEDE REFERENTIE
Een belangrijk punt dat Van der Meer naar voren bracht, is het ontbreken van een goede referentie. In sommige rapporten wordt gekeken naar de hoogste waarde uit de afgelopen decennia en wordt die vervolgens als norm genomen. Volgens Van der Meer ontstaat daarmee een doel dat in de praktijk nauwelijks haalbaar is en weinig zegt over de werkelijke toestand van het gebied.
Ook plaatste hij kanttekeningen bij methodes die door de overheid worden gebruikt om de staat van het bodemleven te beoordelen. Van der Meer noemt hierbij als voorbeeld de Benthische Indicator Soorten Index (BISI), die volgens hem in de internationale literatuur nooit wetenschappelijk is onderbouwd of erkend en waarvan de aanpak zeer twijfelachtig is.
GEBIEDSSLUITING
Ook gebiedssluitingen kwamen aan bod. Van der Meer benadrukte dat het sluiten van gebieden alleen zinvol is als duidelijk is wat men ermee wil bereiken. Om welke soorten gaat het? Kunnen die soorten zich daar wel vestigen? En is de maatregel aantoonbaar effectief?
Gebieden sluiten zonder helder doel levert niet automatisch natuurwinst op, maar heeft wél directe gevolgen voor vissers. Juist daarom is het belangrijk dat keuzes goed worden onderbouwd en dat vooraf duidelijk is welk natuurdoel met een sluiting wordt nagestreefd. Minstens zo belangrijk is dat nadien goed wordt gemonitord of een sluiting ook het gewenste resultaat oplevert.
BREDERE ZORGEN
De oproep tot zorgvuldigheid sluit aan bij zorgen die breder leven in de Nederlandse kustgebieden, waaronder het Wadden-
gebied. Stichting Wij zijn de Wadden is een petitie gestart onder de titel ‘Bescherm de leefbaarheid en het toerisme in het gehele Waddengebied’. De petitie richt zich tegen de voorgenomen Natura 2000-beheermaatregelen in het nieuwe beheerplan dat in 2028 in werking treedt.
Volgens de initiatiefnemers komen leefbaarheid, toerisme, ondernemerschap en cultuurhistorisch gebruik onder druk te staan. Ook geven zij aan dat bewoners, ondernemers en gebruikers onvoldoende zijn meegenomen in het proces. Inmiddels is de petitie al duizen-
den keren ondertekend.
Voor de Nederlandse Vissersbond laat dit zien dat natuurbeleid niet los kan worden gezien van de mensen die in en met het gebied leven. Vissers, bewoners, ondernemers en andere gebruikers hebben belang bij een gezond Waddengebied, maar ook bij beleid dat werkbaar en uitlegbaar blijft.
FEITEN ALS BASIS VOOR NATUURBELEID
De Nederlandse Vissersbond strijdt, samen met andere visserijorganisaties, al ruim een jaar voor het gebruik van goed onderbouwde wetenschappelijke inzichten bij de herziening van de Natura 2000-beheerplannen.
‘We concluderen dat Rijkswaterstaat bij het vaststellen van knelpunten en beheermaatregelen ongegronde aannames doet en onvolledig is in de wetenschappelijke onderbouwing’, aldus Amerik Schuitemaker. ‘In zienswijzen en in gesprekken met Rijkswaterstaat en LVVN hebben we onze overheid hierop aangesproken en hebben we input geleverd voor een brede en genuanceerde wetenschappelijke basis. Dat zullen we blijven doen.’
De bijdrage van Jaap van der Meer onderstreepte volgens de Vissersbond dat nuance hard nodig is. Niet om natuurdoelen ter discussie te stellen, maar om ervoor te zorgen dat maatregelen gebaseerd zijn op goede feiten, duidelijke doelen en wetenschappelijk onderbouwde keuzes.
Verborgen
Meer dan de helft van de Nederlandse online foodconsumenten heeft weleens een bestelling afgebroken omdat bezorgkosten of toeslagen pas laat in het bestelproces zichtbaar werden. Dat blijkt uit onderzoek van bezorgspecialist Trunkrs onder ruim 3.000 consumenten. Opvallend is dat betrouwbaarheid voor consumenten belangrijker blijkt dan snelheid of prijs.
Volgens het onderzoek heeft 56,2 procent van de consumenten een online bestelling weleens afgebroken vanwege onverwachte bezorgkosten. Daarmee vormen verborgen toeslagen een grotere drempel dan de hoogte van de bezorgkosten zelf. Consumenten blijken bezorgkosten prima te accepteren, zolang vooraf duidelijk is wat zij betalen.
‘Veel bedrijven proberen consumenten te overtuigen met acties, kortingen en gratis bezorging’, zegt Jan Wijn, CEO van Trunkrs. ‘Dit onderzoek laat zien dat consumenten vooral behoefte hebben aan duidelijkheid en betrouwbaarheid. Ze willen vooraf weten wat een bestelling kost en waar ze aan toe zijn.’
BETROUWBAARHEID STAAT VOOROP Voor online aanbieders van verse producten zoals vis, schaal- en schelpdieren is dat een belangrijke uitkomst. Uit het onderzoek blijkt dat 95,4 procent van de consumenten leverbetrouwbaarheid ziet als de belangrijkste voorwaarde voor een goede bezorgervaring. Ook de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het bezorgmoment wordt hoog gewaardeerd.
Volgens Wijn verschilt foodcommerce daarmee van veel andere vormen van e-commerce. ‘Bij foodcommerce kijken consumenten eerst naar zekerheid. Zij willen erop kunnen vertrouwen dat een bestelling op het juiste moment en in goede staat wordt geleverd. Dat vraagt om een andere benadering dan reguliere pakketbezorging.’
LOGISTIEKE FOUT HEEFT DIRECT GEVOLGEN
Het onderzoek laat zien dat logistiek een directe invloed heeft op klantloyaliteit. Een derde van de consumenten haakt na een bezorgfout direct af of stapt na een volgende fout alsnog over naar een concurrent. Daarnaast bestelt 68,2 procent van de consumenten bij twee of meer online foodaanbieders. Daardoor wordt het behouden van klanten volgens Trunkrs minstens zo belangrijk als het aantrekken van nieuwe klanten.
Museum Vlaardingen verwerft zeldzaam kapstel
Museum Vlaardingen heeft een vrijwel compleet Vlaardings kapstel uit de vissersvrouwendracht aan de collectie toegevoegd. De aanwinst kon worden verworven dankzij steun van Stichting Fonds Museum Vlaardingen en Fonds Schiedam Vlaardingen.
Het hoofdstel dateert vermoedelijk uit de periode 1880-1910 en bestaat onder meer uit een zilveren oorijzer met gouden krullen, mutsenbellen, kapspelden, een kanten muts en de originele opbergdoos.
Complete kapstellen uit de Vlaardingse vissersdracht zijn zeldzaam. In de loop der jaren raakten veel
sets onvolledig doordat onderdelen binnen families werden verdeeld of werden omgesmolten. Met de nieuwe aanwinst wil Museum Vlaardingen het verhaal van de Vlaardingse vissersgemeenschap en de belangrijke rol van vissersvrouwen levend houden. Het museum doet daarnaast een oproep aan
mensen die herinneringen hebben aan de vissersdracht of vrouwen kennen die een dergelijk hoofdstel hebben gedragen. Die verhalen kunnen helpen om de geschiedenis van de Vlaardingse visserij verder te documenteren. Neem hiervoor contact op met Claudia Steur via claudia@museumvlaardingen.nl.
Onderzoek wijst op effect van visserijmaatregelen
Na jaren van achteruitgang laten snoekbaars, baars, blankvoorn en brasem opnieuw een duidelijke groei zien in het IJsselmeer. Uit een analyse van meer dan dertig jaar monitoringgegevens blijkt dat de visserijmaatregelen die in 2014 zijn ingevoerd waarschijnlijk een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan dit herstel. Dat meldt Wageningen Universiteit & Research (WUR).
Rond 2012 bereikten de bestanden van deze vier commercieel belangrijke vissoorten een historisch dieptepunt. Om verdere achteruitgang te voorkomen voerde de overheid in 2014 ingrijpende maatregelen door om de visserijdruk te verlagen. Daarbij werden onder meer de mogelijkheden voor staandwant- en zegenvisserij aanzienlijk beperkt.
Onderzoekers analyseerden vervolgens meer dan dertig jaar aan gegevens uit de jaarlijkse vismonitoring in het IJsselmeer en Markermeer. Daarmee kregen zij inzicht in de ontwikkeling van de visbestanden voor en na de invoering van de maatregelen.
MEER EN GROTERE VISSEN
Uit de analyses blijkt dat de afname van alle vier de soorten is gestopt en dat de bestanden zich herstellen. Vooral snoekbaars liet een sterke groei zien. De paaibiomassa van deze soort nam tussen 2014 en 2024 meer dan tien keer toe. Daarnaast werden van alle vier de soorten meer grote exemplaren aangetroffen.
Volgens Joey Volwater, visecoloog bij Wageningen Marine Research, is dat een belangrijk signaal. ‘Lengteindicatoren geven een goed beeld van de leeftijds- en grootteopbouw van een vispopulatie. Het feit dat
Volop aandacht voor visserij en streekproducten
Na een afwezigheid van vier jaar keert het Wieringer VIStival terug naar Den Oever. Op zaterdag 11 juli staat de haven opnieuw in het teken van vis, visserij en streekproducten. Het evenement is nieuw leven ingeblazen door Blue Food Centrum Wieringen, dat samen met een vernieuwde organisatie een dag vol demonstraties, proeverijen, muziek en rondvaarten organiseert.
Het Wieringer VIStival werd in 2010 voor het eerst gehouden op initiatief van het Wieringer Visbakpromotieteam, Café Tante Pietje en de Zeeverse Vismarkt. Het groeide uit tot een geliefde traditie, maar in 2022 kwam daar een einde aan. De gevolgen van de coronapandemie en de steeds grotere organisatorische en financiële uitdagingen maakten het voor de organisatie onmogelijk om door te gaan.
BLUE FOOD CENTRUM
we nu weer meer grote vissen zien, is daarom een belangrijk teken dat deze bestanden herstellen.’
De onderzoekers concluderen dat de afgenomen visserijdruk waarschijnlijk de belangrijkste verklaring is voor het herstel. Veranderingen in watertemperatuur en nutriëntengehalten in het IJsselmeer bleken in de analyses slechts een beperkte invloed te hebben. Opvallend is dat niet alleen de visbestanden zijn toegenomen, maar ook de commerciële vangsten. Met name de vangsten van snoekbaars vertoonden een sterke en langdurige stijging.
MONITORING BLIJFT NOODZAKELIJK
Ondanks de positieve ontwikkeling benadrukken de onderzoekers dat blijvende aandacht noodzakelijk is. Factoren zoals klimaatverandering, veranderingen in het ecosysteem en de introductie van nieuwe soorten kunnen in de toekomst invloed hebben op de ontwikkeling van snoekbaars, baars, blankvoorn en brasem.
Volwater onderstreept daarom het belang van blijvende monitoring. ‘In een snel veranderende omgeving is effectieve monitoring van visbestanden essentieel voor adaptief beheer en duurzaam beheer van commercieel belangrijke vissoorten.’
De onderzoekers pleiten ervoor om de bestaande monitoringsprogramma’s voort te zetten, zodat tijdig kan worden ingespeeld op veranderingen in de visstand en het beheer daarop kan worden aangepast.
De resultaten van het onderzoek zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Fisheries Management and Ecology.
het Blue Food Centrum, in oktober organiseren we Vrijdag Visdag tijdens de Week van Ons Eten en nu is ook het VIStival weer terug.’
Naast Smid en Vijzelaar zijn ook Riekelt Slot jr. toegetreden tot de organisatie. Vanuit de oorspronkelijke organisatie zijn Esmeralda Dekker, Bas van Ledden en Jaap Lont betrokken gebleven. Hun ervaring, samen met het bewaarde draaiboek van eerdere edities, maakte een herstart mogelijk. De samenwerking tussen Blue Food Centrum Wieringen en de organisatie is tijdens het evenement zichtbaar doordat alle medewerkers dezelfde shirts dragen.
Met de komst van het Blue Food Centrum Wieringen heeft de haven van Den Oever een nieuwe impuls gekregen. Het centrum presenteert Den Oever als dé plek waar gezond voedsel uit zee en uit de agrarische kustregio samenkomt, gecombineerd met recreatie, streekbeleving en evenementen.
Eind maart opende in een deel van de visafslag de Blue Food Markthal. Bezoekers kunnen daar wekelijks terecht voor verse vis, groenten, fruit, zuivel en andere streekproducten. De belangstelling bleek vanaf de opening groter dan verwacht en vormde mede de aanleiding om ook het Wieringer VIStival nieuw leven in te blazen.
DIVERSE EVENEMENTEN
‘Voor een levendige haven is het belangrijk om verspreid over het jaar evenementen te organiseren’, vertellen Anna-Lotte Tijsen van Blue Food Wieringen en Maartje Smid en Kees Vijzelaar van de organisatie. ‘De Flora & Visserijdagen zijn natuurlijk het bekendst, in maart hadden we de opening van
Visspeciaalzaak gelegen in dicht bevolkte woonwijk te Breda Het betreft hier een kleinschalige doch goed renderende viszaak, welke zonder personele verplichting zal worden geleverd. Winkel ligt vrij solitair doch zijn er sterke medewinkeliers in directe nabijheid gevestigd. Inventaris verkeert in redelijke staat van onderhoud. Dit is een unieke kans voor creatieve en enthousiaste handen. Bel ons gerust voor een afspraak ter plaatse.
Perfect ingerichte visspeciaalzaak gelegen op mooie locatie van plaats in de regio Alkmaar. Hier wordt een zeer goede omzet en tevens rendement gerealiseerd. De inventaris verkeert in zeer goede staat van onderhoud u kunt zo een puike doorstart maken. Dit is een super kans voor een startende ondernemer of door starter. Hier wordt een redelijke huur gehanteerd, Dus schroom niet en bel voor het maken van een bezichtiging. 06 588 48 290.
U wilt verkopen/verhuren in opdracht te
VISSERIJ STAAT CENTRAAL Tijdens het VIStival draait alles om de Wieringer visserij en haar producten. Lokale vissers demonstreren op de kade hoe zij werken en met welke materialen zij vissen. Bezoekers kunnen daarnaast kennismaken met verschillende visproducten die ter plaatse worden bereid.
De visbakkers serveren onder meer het Blue Food Vistrio, bestaande uit schelvis, wijting en langoustinestaartjes. Hiervoor worden voor het eerst nieuwe elektrische visbakpannen gebruikt, die Blue Food Centrum Wieringen beschikbaar stelt voor evenementen. Daarnaast zijn broodjes garnalen van Wieringer kotters verkrijgbaar, evenals gerookte paling en zalm.
MARKTHAL EN STREEKPRODUCTEN
Ook de Blue Food Markthal speelt een prominente rol tijdens het evenement. Er wordt gewerkt aan de plaatsing van twee grote zeeaquaria. Mogelijk is één daarvan tijdens het VIStival al gereed. Bezoekers kunnen in ieder geval de bakken met levende krabben en kreeften bekijken, die eveneens te koop zijn. De markthal is tijdens het evenement geopend. Horecazaak Oeverheerlijk verzorgt koffie en gebak, terwijl op het buitenterrein Bar Boogies verantwoordelijk is voor de overige horeca.
Visspeciaalzaak gelegen midden in het centrum van Gouda. Deze is ter overname vanwege drukke werkzaamheden huidige eigenaar. Het geheel verkeert in zeer goede staat van onderhoud, hier wordt een zeer goed rendement behaald. Er zijn sterke medewinkeliers in de directe omgeving gesitueerd. Dit is een super kans voor een startende ondernemer of door starter. Winkel is instap klaar. Dus schroom niet en bel voor het maken van een bezichtiging. 06 588 48 290.
Makelaar OG en gecertificeerd Taxateur Agro Business Park 75 | 6708
Op perfecte locatie gelegen visspeciaalzaak te Veendam Aan de kop van groot parkeerterrein is deze goed ingerichte viszaak ter overname i.v.m. veranderde ambitie eigenaar. Hier liggen nog legio mogelijkheden om huidig omzet niveau naar hoger plan te brengen. Dit is een unieke kans voor creatieve en enthousiaste handen, omzet en vraagprijs verstrekken wij u op aanvraag. Bel onderstaand nummer voor het maken van een afspraak.
Foto: Veilinghuis
De Jager
Zeeuwse mosselen uitzonderlijk vroeg en in topvorm
Goed nieuws voor mosselliefhebbers: de eerste Zeeuwse bodemcultuurmosselen van 2026 zijn 18 juni uit de Oosterschelde gehaald. Ze zijn mooi gevuld,
van goede kwaliteit en opnieuw opvallend vroeg beschikbaar. Na twee moeilijkere seizoenen verwachten de kwekers bovendien een wat betere oogst.
Met de oogst van de eerste bodemcultuurmosselen is het Zeeuwse mosselseizoen officieel begonnen. Dat gebeurt voor het tweede jaar op rij vroeger dan gebruikelijk. Traditioneel laten de eerste mosselen tot begin juli op zich wachten, maar ook dit jaar zijn ze al medio juni klaar voor verkoop. De eerste controles tonen gezonde mosselen met een goede vleesvulling. Volgens
de kwekers zijn alle ingrediënten aanwezig voor een sterk mosselseizoen; géén supergrote schelpen maar wél heel mooi gevuld.
‘De kwaliteit die we nu zien geeft veel vertrouwen voor de rest van het jaar’, zegt Addy Risseeuw, voorman van de PO Mosselcultuur. ‘Na enkele mindere jaren verwachten we weer een wat ruimere oogst van mooie Zeeuwse mosselen. Dat is goed nieuws voor kwekers, handelaren, horeca én consumenten.’
Dat de bodemcultuurmosselen opnieuw zo vroeg klaar zijn, valt op. Ook vorig jaar begon het seizoen eerder dan gewoonlijk. Daarmee lijkt een trend van een steeds vroegere seizoensstart zich voort te zetten. Wanneer mosselen precies oogstrijp zijn, hangt onder meer samen met de watertemperatuur, het voedselaanbod en andere natuurlijke omstandigheden.
OPTIMISME
De afgelopen twee jaren stonden voor veel mosselkwekers in het teken van tegenvallende opbrengsten. Onder meer natuurlijke sterfte in 2024 en wisselende omstandigheden in de Zeeuwse wateren hadden gevolgen voor de beschikbaarheid van mosselen. De mosselen die op de markt kwamen, bleven wel van goede kwaliteit.
Voor 2026 zijn de vooruitzichten positiever. De kwekers zien een gezond mosselbestand, een goede groei en mooie vleespercentages. Ook een onverwacht gunstige visserij op halfwasmosselen in de westelijke Waddenzee dit voorjaar draagt bij aan het grotere aanbod. Deze halfwasmosselen zijn jonge mosselen die al een deel van hun groei hebben doorgemaakt en vervolgens op kweekpercelen verder worden opgekweekt tot consumptiemosselen.
EEN ZEEUWS SCHATKISTJE
De mossel wordt ook weleens het ‘Zeeuwse schatkistje’ genoemd en
behoort tot de bekendste streekproducten van Nederland. Zeeuwse bodemcultuurmosselen groeien op kweekpercelen in de Oosterschelde en de Waddenzee.
Mosselen hebben bovendien een relatief lage klimaatimpact in vergelijking met veel andere dierlijke eiwitbronnen (bron: onderzoek van
Wageningen University & Research en het RIVM). Ze voeden zich met stoffen die van nature in het water aanwezig zijn. Tegelijk zijn ze rijk aan eiwitten, vitamines en mineralen. De Nederlandse mosselsector beschikt collectief over het MSCkeurmerk voor duurzame visserij. Een deel van de mosselen draagt daarnaast de keurmerken Zeker Zeeuws en / of biologisch.
Meer flexibiliteit nodig voor verduurzaming Nederlandse vloot
De Europese Commissie ziet ruimte voor verduurzaming en vlootvernieuwing binnen de Europese visserij, maar waarschuwt dat bestaande regels daarbij soms belemmerend werken. Uit een nieuwe studie blijkt dat juist voor de Nederlandse demersale vloot meer flexibiliteit nodig is om de energietransitie mogelijk te maken en economisch rendabel te blijven.
In een recente studie analyseert de Europese Commissie de belangrijkste knelpunten voor de Europese vissersvloot en doet zij aanbevelingen voor vlootvernieuwing. Voor de Nederlandse demersale vloot in de Noordzee bevat het rapport belangrijke conclusies over de balans tussen vangstcapaciteit, economische haalbaarheid en de energietransitie.
DISBALANS
Uit de specifieke casestudy naar de gemengde demersale visserij in de Noordzee blijkt dat de Nederlandse vloot zwaar wordt geraakt door geopolitieke verschuivingen zoals de Brexit, veranderende milieuomstandigheden en stijgende operationele kosten voor brandstof en bemanning. De economische indicatoren voor de Nederlandse vloot vertonen over de afgelopen vijf jaar een duidelijke neerwaartse trend en ook het aantal schepen daalt al
jaren. Daarnaast benadrukt de studie dat de afname van de vlootomvang in Europa niet automatisch heeft geleid tot een betere balans met de beschikbare visbestanden. Ook in de Noordzee blijven er in verschillende vlootsegmenten structurele mismatches bestaan tussen beschikbare quota, visbestanden en economische benutting.
Een belangrijk knelpunt dat specifiek wordt genoemd voor de Noordzee is de problematiek rond zogenoemde ‘choke species’. Wanneer het quotum voor één soort vroegtijdig wordt bereikt, kan dit de verdere visserij stilleggen, waardoor andere beschikbare quota niet benut kunnen worden. Dit leidt tot inefficiënt gebruik van vangstmogelijkheden en draagt bij aan de economische druk op de vloot.
UITDAGINGEN
Volgens de Commissie staan de Europese visserijen in algemene zin onder grote druk om de CO2uitstoot te verlagen en tegelijkertijd de werkomstandigheden aan boord te verbeteren om nieuw personeel aan te trekken. Specifiek voor de Noordzee toont het onderzoek aan dat het aantal schepen, het motorvermogen (kW) en het tonnage (GT) in de Noordzee de afgelopen tien jaar flink zijn gedaald.
Voor de korte termijn is er nog winst te behalen met energiebesparende maatregelen die geen extra scheepsruimte vergen, zoals efficiëntere schroeven of aanpassingen aan het vistuig. Voor de langere termijn vormt de huidige regelgeving echter een blokkade. De overstap naar alternatieve brandstoffen vereist grotere brandstoftanks en dus meer scheepsruimte (GT). De strakke Europese capaciteitsplafonds bieden hiervoor onvoldoende flexibiliteit, wat modernisering in de weg staat.
Daarnaast laat het rapport zien dat een aanzienlijk deel van de vloot minder actief is of zelfs stil ligt door gebrek aan rendabele mogelijkheden. Dit onderstreept dat de uitdagingen voor de sector niet alleen voortkomen uit regelgeving, maar ook uit economische omstandigheden en de beschikbaarheid van passende visserijmogelijkheden.
AANBEVELINGEN
De onderzoekers waarschuwen dat sturen op uitsluitend technische maatstaven zoals kW en GT onvoldoende is om de vloot succesvol te beheren. Technologische vooruitgang kan er namelijk voor zorgen dat de daadwerkelijke vangstcapaciteit toeneemt, zelfs als het motorvermogen op papier gelijk blijft.
Om de energietransitie mogelijk te maken zonder de visserijdruk te verhogen, doet het rapport concrete aanbevelingen. Een belangrijke oplossingsrichting is het opdelen van het scheepsvolume (GT) in subcategorieën. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen extra ruimte die specifiek nodig is voor veiligheid of de energietransitie enerzijds, en de daadwerkelijke vangstcapaciteit anderzijds.
De studie concludeert dat efficiëntieverbeteringen essentieel zijn voor de economische levensvatbaarheid van de vloot. Het beleid zou zich daarom moeten richten op het beheren van de efficiëntie op vlootniveau in plaats van het beperken van de ontwikkeling van individuele schepen. Alleen zo kan een duurzame balans worden gewaarborgd en krijgt de Nederlandse vloot de ruimte om zich klaar te stomen voor de toekomst.
Schouten Europe neemt Bobeldijk Food Group over
Het Giessense familiebedrijf Schouten Europe, producent van vleesvervangers, neemt branchegenoot Bobeldijk Food Group uit Deventer over. Daarmee vergroot Schouten haar productiecapaciteit en versterkt het bedrijf haar positie in de Europese markt voor plantaardige vlees- en visvervangers, waarin het al sinds 1990 actief is.
GRONDLEGGER
Schouten staat internationaal bekend als één van de grondleggers van de wereldwijde markt van vleesvervangers. Oprichter Henk Schouten was in 1990 de eerste Nederlander die zich toelegde op het ontwikkelen van vleesvervangers. Het bedrijf vermarkt inmiddels al jaren één van de meest uitgebreide en gevarieerde assortimenten
‘De markt voor plantaardige producten ontwikkelt zich snel. Met de overname van Bobeldijk vergroten we niet alleen onze productiecapaciteit, maar versterken we ook onze flexibiliteit en slagkracht richting klanten. Tegelijkertijd biedt deze stap ons de ruimte om te blijven investeren in innovatie, iets dat ons familiebedrijf al kenmerkt sinds 1893’, aldus CEO Niek Jan Schouten.
ter wereld en levert zijn producten, voornamelijk onder private label, in meer dan 50 landen.
STERKE AANVULLING
Met een sterke focus op private label en productontwikkeling heeft Bobeldijk Food Group de afgelopen jaren een solide positie opgebouwd binnen de Europese markt voor vleesvervangers.
Versverzekeraar met gunstige tarieven
Of het nu gaat om een defecte koeling of oven, of om een ongelukje op de werkvloe r, het is belangrijk dat het goed en snel wordt opgelost. Met de verzekeringen van Mercurius ben je als visspecialist altijd optimaal verzekerd. Wij bieden alle belangrijke (bedrijfs-) verzekeringen; altijd op maat en afgestemd op uw versbranche. Ook regelen wij verzekeringen voor uzelf en uw gezin en kunt u bij ons terecht voor persoonlijk nancieel advies.
Hoe vers zijn jouw verzekeringen?
Wij begrijpen ondernemers in de VERSbranche:
• Meer dan 100 jaar ervaring
• Expertise van alle verssectoren
• Advies op maat
• Scherpe premies met de beste voorwaarden
• Persoonlijk contact
• Advies voor zakelijke nancieringen
Maak vandaag nog een afspraak met een van onze experts voor een actueel advies op maat.
‘Bobeldijk beschikt over veel kennis, ervaring en vakmanschap binnen de productie en het vermarkten van plantaardige producten en vormt daarmee een sterke aanvulling op de organisatie van Schouten. Beide bedrijven delen dezelfde focus op kwaliteit, flexibiliteit, innovatie en langdurige samenwerking met klanten en medewerkers. Juist die gedeelde cultuur en betrokkenheid vormen een sterke basis voor de toekomst’, zegt Schouten.
BIJDRAGEN AAN EEN DUURZAMER
VOEDSELSYSTEEM
Met deze uitbreiding groeit Schouten uit tot het grootste familiebedrijf in de Europese markt voor vleesvervangers. De overname past binnen de groeistrategie van de nieuwe generatie binnen de familie, met een sterke focus op innovatie, internationale uitbreiding en verdere versterking van de organisatie.
‘We realiseerden afgelopen jaar een omzetgroei van ruim 30%, terwijl veel afzetmarkten juist stabiliseren. Dat geeft vertrouwen voor de toekomst. We blijven investeren in innovatie en het versnellen van de eiwittransitie. Niet alleen omdat we geloven in de groeikansen van plantaardige voeding, maar vooral omdat we als familiebedrijf willen bijdragen aan een duurzamer en toekomstbestendig voedselsysteem.’
HYGIëNE&FOOD
DÉ VAKBIJLAGE OP HET GEBIED VAN VOEDSELHYGIËNE
Bedrijfskleding als schakel in voedselveiligheid
In bakkerij en visverwerking begint voedselveiligheid ook bij bedrijfskleding. Schorten, overalls, haarnetjes en veiligheidsschoenen vormen een eerste barrière tussen mens en product.
Lees verder op pagina 4
Hoe AI helpt bij betere hygiëne in de praktijk
Van slimme schoonmaakcontroles tot ondersteuning bij HACCP: kunstmatige intelligentie krijgt steeds meer praktische toepassingen in visverwerking en bakkerijen.
Lees verder op pagina 10
Aandachtspunten voor werken in de hitte
Hoge temperaturen vragen om extra alertheid. Hoe houd je medewerkers gezond, beperk je de kans op fouten en borg je tegelijkertijd de hygiëne?
Lees verder op pagina 13
Büfa Cleaning zet in op duurzame reiniging, service en maatwerk
Reiniging in de bakkerij- en visverwerkende sector bepaalt niet alleen de voedselveiligheid, maar ook de levensduur van machines en de continuïteit van processen. Büfa Cleaning speelt daarin een rol als leverancier van reinigings- en hygiëneoplossingen voor zowel grote industriële spelers als kleinere ambachtelijke bedrijven.
Büfa produceert zijn reinigingschemie zelf. Klanten kopen dus rechtstreeks bij de bron, zonder tussenpartijen. ‘Wij zijn bovendien niet alleen productleverancier, maar vooral een partner in hygiënebeheer’, vertelt Sjoerd Kruf, vertegenwoordiger bij Büfa. ‘Dat betekent dat wij complete reinigingsconcepten leveren, van vloerreinigers tot handhygiëne en alles daartussenin. Ons doel is totale ontzorging in chemie voor de food-ondernemer.’
PERIODIEKE CHECK-UPS
Met die gedachte checkt Büfa ook periodiek of doseringen nog goed staan afgesteld. ‘Wij komen bij klanten langs voor doseerinspecties’, vertelt Kruf. ‘Dan wordt gekeken of bijvoorbeeld een aanbevolen concentratie van 2% ook daadwerkelijk wordt gehaald.’ Kleine afwijkingen kunnen namelijk grote gevolgen hebben. ‘Het gebeurt regelmatig dat iemand aan een knop draait en dat instellingen net iets verschuiven. Dan gebruik je al snel te veel chemie. Niet goed voor het milieu, niet voor de portemonnee en mogelijk ook schadelijk voor de machines.’ Het rapport dat de inspecties opleveren, kunnen bedrijven vervolgens gebruiken bij audits door kwaliteitsdiensten.
Duurzaamheid is een speerpunt van Büfa. ‘We zijn heel bewust bezig met formuleringen zonder fosfaten,
wordt geleverd. Kruf: ‘Geen enkele klant is hetzelfde. Reinigingsoplossingen worden daarom afgestemd op type productie, vervuiling en bedrijfsomvang. Wij bieden voor ieder wat wils, en altijd maatwerk. Wat bij de ene bakker werkt, werkt niet automatisch bij de andere.’ Die flexibiliteit geldt voor zowel industriële food-bedrijven als kleine lokale ondernemingen. ‘Het doel blijft steeds hetzelfde: een schoon proces met minimale belasting van middelen en maximale controle over hygiëne.’
In de visverwerking speelt vooral bacteriologische veiligheid een grote rol. ‘Daar zijn we actief bezig met oplossingen om verspreiding van met name listeria te voorkomen.’ In bakkerijen draait het minder om bacteriële besmetting en meer om technische en economische schade. ‘Wat je daar
Die aanpak richt zich niet alleen op het leveren van producten, maar ook op het correct toepassen ervan in de praktijk. Want juist daar ontstaan volgens Kruf vaak de grootste verschillen in hygiëneresultaat. ‘Wij geven trainingen op locatie. Die kunnen gaan over het gebruik van schuimunits, maar ook over hygiënebewustwording op de werkvloer.’ De instructies worden vaak samen met leveranciers van apparatuur verzorgd. Zo wordt geborgd dat reinigingsmiddelen en machines correct op elkaar zijn afgestemd. Kruf: ‘Het is belangrijk dat producten niet alleen goed zijn, maar ook goed worden toegepast. Preventie is beter dan achteraf problemen oplossen.’
fosfonaten, perboraten en NTA’s’, zegt Kruf. ‘Die stoffen kunnen bij gebruik, zeker met warm water, belastend zijn voor het milieu, maar ook voor de bakkerij- en vishandelmedewerker die ermee werkt. Er is ons dus veel aan gelegen ze uit onze producten te halen, zonder dat die aan hygiënische kwaliteit inleveren.’ Op een groot deel van de producten heeft Büfa het EU Ecolabel. ‘Dat is echt een onderscheidend punt in de markt. En we blijven daarin ontwikkelen.’
GEEN KLANT IS HETZELFDE
Büfa is actief in meerdere foodsectoren. De risico’s verschillen per branche, waardoor altijd maatwerk
vaak ziet, is slijtage aan machines en materialen door verkeerde of te hoge dosering van chemie’, aldus Kruf. ‘Denk aan bakplaten, karren en ovens die sneller aangetast worden.’
In een branche die toch al onder druk staat, is dat natuurlijk onwenselijk. ‘Bakkers denken er zelf vaak niet aan dat verkeerd gebruik van chemische middelen de levensduur van hun spullen kan verkorten. Maar daar zijn wij dan weer voor, om de balans tussen dosering en reinigingskracht te finetunen.’
Meer informatie? Kijk op www.buefa-cleaning.com
Nieuwe module Fermenteren in Hygiënecode Online
Fermenteren is een prachtig ambacht, maar vraagt ook om duidelijke controle en goede registratie. Daarom heeft Hygiënecode Online nu een nieuwe module ontwikkeld speciaal voor bedrijven die werken met gefermenteerde producten.
Online, de alles-in-één oplossing voor digitale HACCPregistratie. Met meer dan zestig slimme modules heeft de ondernemer alles in één systeem: temperatuurregistratie, schoonmaakroosters, ontvangst goederen, THT-controles, allergenenbeheer, etiketten,
Met de module Fermenteren legt de food-ondernemer eenvoudig alle belangrijke gegevens vast: datum van controle, productnaam, aanvangstemperatuur van het fermentatieproces, eindcontrole van de pH-waarde, de gebruikte methode, verantwoordelijke medewerker en eventuele corrigerende acties bij afwijkingen. Zo is alles overzichtelijk geregistreerd en is tijdens een controle direct aantoonbaar dat de ondernemer zijn proces beheerst.
VEILIG EN PROFESSIONEEL
Of het nu gaat om natuurlijke fermentatie of een substraatmethode: de module helpt om gestructureerd, veilig en professioneel te werken. Bij afwijkingen wordt direct duidelijk welke actie nodig is. Ook kan het advies worden vastgelegd, bijvoorbeeld dat gefermenteerde producten gekoeld bewaard moeten worden bij maximaal 7°C. De module Fermenteren is onderdeel van Hygiënecode
receptenbeheer, kostprijsberekening, ongediertecontrole, personeelsplanning, urenregistratie, HACCP-labels, QR-allergenenkaarten en nog veel meer.
DIGITAAL OPGESLAGEN
De voordelen zijn duidelijk: geen losse papieren lijsten meer. Geen zoekwerk. Geen onduidelijke registraties. Alles wordt digitaal opgeslagen, is eenvoudig terug te vinden en werkt op mobiel, tablet en computer.
Hygiënecode Online is ontwikkeld voor horeca, bakkerijen, slagerijen, viswinkels, catering, supermarkten, productiebedrijven en andere foodbedrijven die veilig, overzichtelijk en professioneel willen werken. Met Hygiënecode Online kiest een bedrijf voor gemak, overzicht en zekerheid. Completer is bijna niet te vinden.
Gratis proefaccount?
Ga naar www.hygienecodeonline.nl
Petit Forestier zet in op flexibiliteit, monitoring en voedselveiligheid
In de bakkerij- en vissector kan een koelprobleem binnen korte tijd uitgroeien tot een voedselveiligheidsrisico. Juist daarom zijn flexibiliteit en kwaliteit in koeling en opslag steeds belangrijker geworden.
Petit Forestier, specialist in verhuur van koel- en vriesoplossingen, speelt daarop in met een combinatie van directe service, modulaire systemen en efficiënte digitale monitoring.
Ted Pellenaars is Senior Accountmanager bij Petit Forestier en maakt regelmatig mee hoe groot de stress kan zijn bij food-bedrijven wanneer er iets misgaat in de koeling. ‘Dat is natuurlijk ook logisch. Er hangt veel af van de opslag, daar mag niets mis mee gaan. Petit Forestier kan gelukkig snel rust brengen, want we zijn 24/7 bereikbaar en beschikbaar en hebben eigen servicemonteurs in vaste dienst.’
Behalve zeecontainers als koel- en vriesunits, verhuurt Petit Forestier nu ook polyester containers. ‘Dat waren vroeger de koelboxen op bakwagens. De auto’s zijn op een bepaald moment op, maar de koelunits zijn vaak nog prima. Daar zetten we een externe motor op en dan wordt het weer een container. We vinden het belangrijk op deze manier een steentje bij te dragen aan duurzaamheid.’
Voor hygiëne en voedselveiligheid is het van groot belang dat alle koel- en vriescontainers, inclusief de stel-
lingen, aan de HACCP-normen voldoen. ‘Daar kan de klant van op aan’, garandeert Pellenaars. ‘En denk daarnaast ook aan gemakkelijk te openen deuren, storings- en insluitalarm en nauwgezette temperatuurregistratie.’
METEEN HANDELEN BIJ
AFWIJKINGEN
De sensorgestuurde systemen die in de containers continu de temperatuur
bewaken, zijn een belangrijk onderdeel van de dienstverlening van Petit Forestier. ‘Als de temperatuur in onze units afwijkt van het setpoint, krijgen klanten een sms en een e-mail. Wij krijgen die melding ook meteen binnen. Dus niet alleen de klant, maar ook wij zitten er direct bovenop.’Volgens Pellenaars gaat het vaak niet om storing, maar om bijvoorbeeld een geopende deur tijdens laden
en lossen. ‘Toch is ook die waarschuwing essentieel in sectoren waar voedselveiligheid sterk afhankelijk is van stabiele condities.’
Naast digitalisering speelt flexibiliteit in capaciteit een grote rol. Petit Forestier levert standaard koelcontainers in verschillende maten, maar ook maatwerkoplossingen voor grotere opslagbehoeften. Pellenaars: ‘We hebben 10-, 20-, 40- en 45-ft containers. Daarnaast ook polyestercontainers en grotere maatwerkunits tot wel 14,5 meter lang. Voor elke toepassing en branche bieden we een oplossing.’
Belangrijk pluspunt is ook de modulaire inzetbaarheid. Containers kunnen worden gekoppeld tot grotere ruimtes. ‘We kunnen de zijwanden uit 20- en 40-ft units halen, zodat je één grote koelruimte krijgt. In feite bouw je dan een mobiele koelhal.’ Die flexibiliteit is vooral relevant voor bakkerijen en grondstoffenleveranciers die seizoenspieken moeten opvangen.
PIEKDRUKTE IN BAKKERIJ- EN VISBRANCHE
Zowel bakkerijen als visbedrijven kunnen bij Petit Forestier terecht en hebben de keuze uit een grote variatie aan koelunits. ‘Bij bakkerijen zie je vooral extra vraag met Pasen en Kerst. Dan is er tijdelijk veel extra opslag nodig voor winkels en productielocaties’, vertelt Pellenaars. ‘In de vissector is er een duidelijke piek in de decembermaand, maar ook tijdens markten en evenementen.’
Daar komt de integrale aanpak van Petit Forestier
ook goed van pas. Het verhuurt niet alleen containers, maar ook koelwagens en koelmeubilair. ‘We kunnen eigenlijk in de hele coldchain voorzien. En dat bij één vertrouwd adres, met eigen monteurs en een constante kwaliteit’, zegt Pellenaars. ‘En werkt iets niet en kunnen we het niet ter plekke oplossen? Dan wisselen we de unit kosteloos om. Zonder gedoe.’
Die flexibiliteit is niet alleen van belang bij storingen. Ook voor klanten die om andere redenen van unit willen wisselen, is huren bij Petit Forestier ideaal. ‘Een bedrijf kan groeien of kent piekmomenten. Het is prettig als je dan met één telefoontje van container kunt wisselen. Je zit nergens aan vast als je huurt. Wij hanteren bovendien scherpe tarieven, denken mee en je hebt gedurende de huurperiode ons serviceteam tot je beschikking. Onze focus ligt volledig op het ontzorgen van de ondernemer.’
Meer weten? Kijk op: www.petitforestier.com/nl-nl/professional/koelcontainers/assortiment.
Niet alleen bij u, maar ook bij Jeroen gaan alle alarmbellen af zodra er rattenactiviteit gemeten is bij uw bakkerij. Door de Connected rattenklem hoeft u niets te doen en staat Jeroen binnen de afgesproken termijn bij u aan de deur. Vakkennis versterkt de kracht van innovatie.
Van schort tot haarnet: bedrijfskleding als belangrijke schakel in voedselveiligheid
In de bakkerij en visverwerkende sector gaat voedselveiligheid vaak over processen, temperaturen en hygiëneprocedures.
Toch begint een belangrijk deel van die veiligheid bij iets veel eenvoudigers: bedrijfskleding. Schorten, overalls, haarnetjes, mutsen en veiligheidsschoenen vormen geen bijzaak, maar een eerste barrière tussen mens en product.
Van de eenvoudige werkschort uit de 19de eeuw tot moderne, hygiënisch ontworpen kledingpakketten: de functie is verschoven van bescherming van de medewerker naar bescherming van het product. Waar vroeger vooral praktisch werd gekeken naar kleding (‘het moet goed zitten en vies mogen worden’) is bedrijfskleding inmiddels een vast onderdeel van voedselveiligheidsbeleid geworden. Niet alleen in grote industriële omgevingen, maar ook in ambachtelijke bakkerijen en visbedrijven.
MENSELIJK CONTACT
Menselijk contact is een van de grootste risicofactoren in voedselproductie. Haren, huiddeeltjes, sieraden, stof of kruisbesmetting via kleding kunnen direct invloed hebben op de veiligheid van producten. In bakkerijen speelt dit bijvoorbeeld bij het werken met open deeg en banketproducten, het verwerken van room, slagwerk en gekoelde vullingen en bij allergenencontact tussen verschillende productielijnen.
Kleding en HACCP
Een bedrijf moet aantoonbaar kunnen maken dat kleding geen voedselveiligheidsrisico veroorzaakt.
Dat heet in HACCP-termen: beheersmaatregel op basis van risicoanalyse. Binnen HACCPaudits wordt gekeken naar deze eisen:
1. SCHOON EN GESCHIKT
Werkkleding moet schoon zijn bij aanvang dienst, regelmatig worden gewisseld en afgestemd zijn op de werkzaamheden/ branche.
2. GEEN BESMETTINGSRISICO
Er zijn geen risicovolle onderdelen (zoals open zakken waar product in kan vallen), geen sieraden die besmetting kunnen
veroorzaken en geen kleding die vuil van buiten meebrengt.
3. BEDRIJFSSCHEIDING
Er is aparte werkkleding per zone of afdeling, een scheiding tussen ‘schone’ en ‘vuile’ werkzaamheden en in sommige gevallen aparte kleding voor allergenenzones.
4. HOOFDBEDEKKING
Dit is verplicht of sterk aanbevolen bij open productcontact en voorkomt haar- en huidschilferbesmetting.
5. WAS- EN BEHEERPROCEDURE
Kleding moet op hygiënische manier worden gewassen en heeft een duidelijke wisselfrequentie.
• koelmeubels
• koeltoonbanken met plaatkoeling
In visverwerking is het risico nog directer door de hoge bacteriële gevoeligheid van rauwe vis, vochtige werkomgevingen die besmetting kunnen versnellen en de snelle temperatuurwisselingen tijdens verwerking. Werkkleding is daarom niet alleen bedoeld om medewerkers schoon te houden, maar vooral om het product te beschermen.
VAN WERKKIEL TOT HYGIËNEPROTOCOL
De geschiedenis van bedrijfskleding in voedselomgevingen begint in de 19de eeuw, toen voedselproductie steeds grootschaliger werd. In de bakkerijsector droegen bakkers oorspronkelijk vooral eenvoudige kielen of werkschorten, bedoeld om kleding te beschermen tegen meel en hitte. Hygiëne speelde wel een rol, maar was nog sterk gebaseerd op persoonlijke discipline en zichtbare netheid.
Met de industrialisatie in de 20ste eeuw veranderde dat. Grotere productie-eenheden en langere ketens maakten duidelijk dat zichtbare netheid niet voldoende was. In die periode verschenen de eerste gestandaardiseerde werkkledingvoorschriften in voedingsfabrieken, waaronder witte kleding om vervuiling sneller zichtbaar te maken.
• koeltoonbanken geforceerd gekoeld
• winkelinrichting
• koel- en vriescellen
• klimaatbeheersing
• airconditioning
• im-/export
• 24/7 service
Al bijna 40 jaar een onafhankelijk familiebedrijf met een breed scala aan professionele diensten en producten voor bedrijfkoeling en airconditioning
HYGIËNISCHE STANDAARDISERING
Vanaf de tweede helft van de vorige eeuw werd voedselveiligheid steeds strikter gereguleerd. Er kwamen drie belangrijke veranderingen in werkkledij:
SCHOEISEL IS CRUCIAAL
Waar schorten en haarnetten direct zichtbaar zijn, wordt schoeisel vaak onderschat. Toch speelt het een cruciale rol in voedselveiligheid. Schoenen vormen een directe verbinding met de buitenwereld. Vuil, vocht en micro-organismen kunnen eenvoudig productiegebieden binnenkomen. Daarnaast is veiligheid in natte of gladde omgevingen een belangrijk aspect, vooral in visverwerking.
In de praktijk zien we daarom gesloten, reinigbare werkschoenen, antislipzolen in natte productieomgevingen, een scheiding tussen binnen- en buitenschoenen en soms kleur- of zonesystemen per productiegebied
In bakkerijen ligt de nadruk vooral op hygiëne en meelstofbeheersing, terwijl in visbedrijven slipveiligheid en natte reiniging domineren.
MONDKAPJES ALS RISICOMAATREGEL Mondkapjes zijn binnen voedselproductie geen standaarduitrusting, maar wel een erkend hulpmiddel binnen risicobeheersing. Ze worden vooral ingezet om speekseldruppels en aerosolen te beperken, om besmettingsrisico bij ziekte te verlagen en om extra bescherming te bieden bij open of handmatige productafwerking.
1. Hoofdbedekking wordt verplicht
Haarnetjes, mutsen en later volledige caps werden standaard om haarverlies in producten te voorkomen.
2. Scheiding van werk- en straatkleding Medewerkers kregen aparte bedrijfskleding om besmetting van buitenaf te beperken.
3. Was- en wisselprotocollen Kleding moest op vaste temperaturen worden gewassen en regelmatig worden vervangen.
Deze aanpak werd later geïntegreerd in HACCP-systemen en Europese hygiënewetgeving.
In bakkerijen worden ze meestal beperkt toegepast, bijvoorbeeld bij fijne decoratie of in specifieke hygiënische situaties. In visverwerking kunnen ze vaker voorkomen in combinatie met andere beschermingsmiddelen, vooral in gevoelige zones. Belangrijk is dat mondkapjes geen standaardverplichting zijn, maar onderdeel van een risicoanalyse binnen het HACCP-systeem.
BAKKERIJ EN VISVERWERKING Hoewel de principes overal in de voedselindustrie gelijk zijn, verschilt de toepassing sterk per sector.
In bakkerijen ligt de nadruk op het voorkomen van allergenenkruiscontact, hygiëne bij handmatig werk en de bescherming van droge producten zoals meel en deeg. De professionele kleding is vooral gericht op netheid, scheiding van processen en comfort tijdens fysiek werk.
In visverwerkende bedrijven ligt de focus anders, namelijk op vocht- en bacteriebeheersing, op bescherming tegen koude en natte omstandigheden en de vaak striktere scheiding van zones en kledingkleurcodes. Hier wordt bedrijfskleding meer gezien als onderdeel van een fysieke barrière tussen rauw product en eindproduct.
NVWA,
Bronnen:
Europese Commissie, IFS
Begrijpen bedrijven HACCP nog echt?
HACCP-plannen zijn in de voedingsindustrie al jaren de norm. Documentatie ligt klaar, registraties worden ingevuld en audits verlopen vaak probleemloos. Toch blijkt in de praktijk regelmatig dat medewerkers en leidinggevenden moeite hebben om uit te leggen waarom bepaalde risico’s als kritisch zijn aangemerkt of waarom specifieke controles worden uitgevoerd. Dat blijkt uit een nieuwe whitepaper van Précon.
HACCP dreigt in veel bedrijven vooral een documentatiesysteem te worden, terwijl het oorspronkelijk bedoeld is als een denksysteem rondom voedselveiligheid. Juist voor sectoren als de visverwerking, visspeciaalzaken en bakkerijen is dat relevant. In beide branches spelen bederfelijkheid, allergenen, kruisbesmetting, hygiëne en temperatuurbeheersing immers een grote rol.
MEER DAN ALLEEN AUDITS
De whitepaper benadrukt dat voedselveiligheid in Nederland op een hoog niveau staat, maar dat voedselinfecties en voedselvergiftigingen nog altijd veel voorkomen. Jaarlijks gaat het om circa een miljoen ziektegevallen en ongeveer honderd sterfgevallen.
Sinds de invoering van HACCP rond 1990 is de methode uitgegroeid tot een wettelijke verplichting voor vrijwel alle bedrijven in de voedselketen. Voor veel ondernemingen draait HACCP echter steeds meer om certificering, audits en administratie. Daardoor raakt de inhoudelijke onderbouwing van risico’s soms naar de achtergrond.
Précon ziet dat ook terug bij gecertificeerde bedrijven. ‘Juist bij gecertificeerde bedrijven blijkt regelmatig dat de gevarenanalyse onvoldoende diepgang heeft of dat gemaakte keuzes niet meer goed kunnen worden onderbouwd.’
IEDERE BRANCHE EIGEN RISICO’S Voor visverwerkers en visspeciaalzaken liggen de grootste aandachtspunten vaak bij microbiologische risico’s zoals Listeria, Salmonella en virussen. Vooral gekoelde producten, gerookte vis en kant-en-klaarproducten vragen binnen HACCP om strikte beheersing van temperatuur, reiniging en kruisbesmetting.
Binnen bakkerijen spelen juist weer andere risico’s een belangrijke rol. Denk aan allergenen zoals gluten, melk, soja, noten en sesam, maar ook aan fysische gevaren zoals metaaldeeltjes of glas. Daarnaast noemt de whitepaper chemische gevaren, zoals schimmeltoxines in granen, een belangrijk aandachtspunt voor de sector.
BASISVOORWAARDEN OP ORDE
Veel bedrijven hebben hun basisvoorwaarden goed op orde. Regels rondom persoonlijke hygiëne, schoonmaak, desinfectie, onderhoud en ongediertebestrijding zijn vaak uitgebreid uitgewerkt. Toch blijft juist de volgende stap, de daadwerkelijke gevarenanalyse, regelmatig onderbelicht.
Daarbij draait HACCP uiteindelijk om de vraag waarom een bedrijf bepaalde keuzes maakt. Waarom wordt een bepaald risico als significant beschouwd? Waarom is een
temperatuurcontrole een kritisch punt? En welke maatregelen voorkomen daad werkelijk dat onvei lige producten bij de consument terechtkomen?
Précon benadrukt dat hiervoor kennis nodig is vanuit meerdere disciplines binnen een bedrijf. Daarom wordt gewerkt met HACCP-teams waarin onder meer kwaliteit, productie, technische dienst, inkoop en productontwikkeling samenwerken.
EXPERTISE STEEDS BELANGRIJKER
De praktijk laat zien dat HACCP voor veel bedrijven complex blijft. Niet alleen wetgeving verandert voortdurend, ook processen,
grondstoffen en recepturen wijzigen regelmatig. Daardoor groeit de behoefte aan gespecialiseerde kennis en periodieke herbeoordeling van bestaande HACCP-plannen.
Voor Précon is voedselveiligheid uiteindelijk meer dan een ingevuld kwaliteitshandboek. De organisatie benadrukt dat juist medewerkers op de werkvloer bepalend zijn voor het goed functioneren van een HACCPsysteem. Training, bewustwording en voedselveiligheidscultuur spelen daarin een steeds grotere rol.
Nieuwsgierig geworden?
Download de whitepaper via: www.precongroup.nl/contact/ whitepaper-haccp/
De specialist in koeloplossingen voor de vissector
Voor visserij- en zeevruchtenprofessionals is het handhaven van de koude keten cruciaal voor productkwaliteit en voedselveiligheid. Als koelspecialist biedt Petit Forestier koelcontainers die speciaal zijn ontworpen voor de voedingsindustrie, met HACCP-conforme interieurs, 24/7 temperatuurmonitoring en praktische veiligheidsvoorzieningen. Of het nu gepland of urgent is, onze flexibele oplossingen helpen u uw producten te beschermen en uw processen soepel te laten verlopen.
Petit Forestier kan voorzien in de gehele koude keten met opslag, voertuigen en display units. Snelle levering, deskundige ondersteuning en onderhoud inbegrepen.
Petit Forestier, betrouwbare koeloplossingen.
Welke allergeneninformatie vermeldt een etiket?
Voor bakkers, banketbakkers, viswinkels en andere voedselproducenten is allergeneninformatie al lang geen extra service meer, maar een wettelijke verplichting. Consumenten moeten veilig en goed geïnformeerd kunnen kiezen. Dat geldt niet alleen voor voorverpakte producten in het winkelschap, maar óók voor versverkoop, marktkramen en producten die ter plekke worden bereid.
De regelgeving rondom etikettering en allergenen is in Nederland grotendeels gebaseerd op Europese wetgeving. De belangrijkste voorschriften zijn vastgelegd in EU-Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten (de zogeheten FIC-verordening: Food Information to Consumers). Deze verordening geldt in alle EU-landen, dus ook in Nederland. Het uitgangspunt is eenvoudig: consumenten moeten vóór aankoop kunnen zien of een product ingredienten bevat die allergische reacties kunnen veroorzaken.
De wet noemt veertien wettelijk erkende allergenen die altijd moeten worden vermeld: glutenbevattende granen, schaaldieren, eieren, vis, pinda’s, soja, melk (inclusief lactose), noten, selderij, mosterd, sesamzaad, zwaveldioxide en sulfieten, lupine en weekdieren. Voor
bakkerijen zijn vooral gluten, melk, ei, noten, sesam en soja dagelijkse aandachtspunten.
VOORVERPAKTE PRODUCTEN
Voor voorverpakte levensmiddelen gelden uitgebreide etiketteringsregels. Op het etiket moeten onder meer staan:
• naam van het product;
• ingrediëntenlijst;
• duidelijke vermelding van allergenen (bijvoorbeeld vetgedrukt of onderstreept); netto-inhoud;
• houdbaarheidsdatum (“ten minste houdbaar tot” of “te gebruiken tot”);
• naam en adres van de verant-
woordelijke exploitant;
• bewaar- en gebruiksinstructies indien nodig;
• voedingswaardevermelding (met uitzonderingen voor bepaalde ambachtelijke producten);
• herkomstinformatie wanneer verplicht.
De allergenen moeten zichtbaar worden vermeld in de ingrediëntenlijst. Alleen een losse waarschuwing zoals ‘kan sporen bevatten van…’ is daarvoor niet voldoende.
ONVERPAKTE PRODUCTEN
De voorschriften voor onverpakte producten zijn op punten anders. Daarvoor geldt in Nederland eveneens een verplichting om allergeneninformatie beschikbaar te stellen. Denk aan brood, gebak, verse vis, snacks of producten die direct worden verkocht. Dat betekent echter niet automatisch dat elk product een volledig etiket nodig heeft.
De informatie mag bijvoorbeeld worden gegeven via een bordje bij het product, een prijslijst, een allergenenkaart, een digitaal systeem of mondelinge informatie door personeel. Belangrijk is wél dat klanten duidelijk kunnen zien waar zij die informatie kunnen krijgen.
Voor markten, verkoopwagens, evenementen en buitenverkoop
gelden in principe dezelfde allergenenregels. Verkoopt een bakker bijvoorbeeld losse koeken vanaf een kraam of biedt een visverkoper vers bereide producten aan, dan moeten klanten vóór aankoop toegang hebben tot allergeneninformatie.
Dat kan dan dus via kanalen als informatieborden, productkaarten, en verwijzingen zoals: ‘Vraag naar onze allergeneninformatie’. Personeel moet aantoonbaar goed op de hoogte zijn en de juiste informatie kunnen geven. Dat betekent dat hun allergeneninformatie ook moet zijn gedocumenteerd.
KRUISBESMETTING VOORKOMEN
Allergenenwetgeving gaat uiteindelijk niet alleen over communicatie, maar ook over beheersing in het productieproces. Bedrijven moeten voorkomen dat onbedoelde kruisbesmetting ontstaat en medewerkers moeten weten welke ingrediënten risico’s opleveren.
Voor bakkerijen is dat extra relevant, omdat veel allergenen dagelijks naast elkaar worden verwerkt.
noemde PAL-wetgeving (Precautionary Allergen Labelling) moet dat onderscheid duidelijk worden.
Vanaf 1 januari 2026 geldt dat een waarschuwing voor onbedoelde aanwezigheid van allergenen niet meer standaard op een etiket mag worden geplaatst. Producenten moeten kunnen aantonen dat er op basis van een risicoanalyse daadwerkelijk aanleiding is om consumenten hiervoor te waarschuwen. Het uitgangspunt verschuift daarmee van algemene voorzorg naar onderbouwde en transparante informatie.
PAL IN DE PRAKTIJK
Voor voedselproducerende bedrijven betekent dit dat allergenenbeheer nadrukkelijker onderdeel wordt van de kwaliteits- en voedselveiligheidsaanpak. Organisaties moeten inzicht hebben in waar allergenen zich binnen het gehele productieproces bevinden en beoordelen hoe groot de kans is op onbedoeld contact tussen producten. Daarbij kan gebruik worden
Er is lange tijd onduidelijkheid geweest over de aanduiding ‘kan sporen bevatten van…’. Geeft zo’n waarschuwing aan dat er daadwerkelijk een kans op aanwezigheid van een allergeen is, of staat zij er vooral uit voorzorg? Met de invoering en handhaving van de zoge-
gemaakt van methodieken zoals VITAL om risico’s te beoordelen. Kijk hiervoor op www.vital.allergenbureau.net
Daarnaast moeten bedrijven kunnen aantonen welke maatregelen zijn genomen om kruisbesmetting te voorkomen en hoe deze maatregelen worden vastgelegd, gecontroleerd en, indien nodig, gecommuniceerd richting de consument.
MEER WETEN?
Onderstaande websites zetten alle voorschriften op een rij:
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), Allergenen: www.nvwa.nl/onderwerpen/voedselveiligheid/allergenen
Praktische uitleg voor ondernemers over allergenenvermelding en toezicht.
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), Etikettering van levensmiddelen: www.nvwa.nl/onderwerpen/ voedselveiligheid/etikettering-vanlevensmiddelen
Praktische toelichting op etiketteringsregels voor levensmiddelen.
Dit artikel is onderdeel van een uitgebreid dossier over het onderwerp, zie www.nbc.nl/kennisbank/ alles-over-allergenen.
Waarom professioneel reinigen loont
Iedere bakker besteedt veel aandacht aan grondstoffen, recepturen en het bakproces. Logisch, want daar wordt uiteindelijk het verschil gemaakt. Toch wordt één belangrijk onderdeel nog wel eens onderschat: de conditie van het gereedschap waarmee dagelijks wordt gewerkt. Coveka Schoonmaak reinigt dagelijks bakplaten, broodvormen, koppels en ovenwagens voor bakkerijen door heel Nederland.
Deze onderdelen van de bakkerij krijgen iedere dag flink wat te verduren. Door de hoge temperaturen en het intensieve gebruik bouwen vetten, suikers en productresten zich langzaam op. Dat gebeurt geleidelijk, waardoor veel bakkerijen er nauwelijks bij stilstaan. Toch kan die vervuiling meer invloed hebben op het bakproces dan vaak wordt gedacht.
Een vervuilde bakplaat of broodvorm presteert simpelweg anders dan een schone. Producten kunnen eerder blijven plakken, warmte wordt minder gelijkmatig verdeeld en de kwaliteit van het eindproduct kan minder consistent worden. Wat begint als een dun laagje aanslag, groeit uit tot een hardnekkige vervuiling die steeds lastiger te verwijderen is. Uiteindelijk kan dit leiden tot extra onderhoud, hogere kosten en in sommige gevallen zelfs vervanging van gereedschappen die technisch gezien nog jaren mee hadden gekund.
REGELMATIGE
PROFESSIONELE REINIGING
Naast de invloed op het productieproces speelt ook voedselveiligheid een belangrijke rol. Dat geldt natuurlijk niet alleen voor de bakkerij, maar ook in de vissector en andere voedselverwerkende bedrijven. In een tijd waarin hygiëne en kwaliteitscontroles steeds belangrijker worden, is het essentieel dat gereedschappen niet alleen schoon lijken, maar ook daadwerkelijk schoon zijn. Opgehoopte resten in vormen, platen en andere hulpmiddelen maken het lastiger om een constant hoog hygiëneniveau te waarborgen. Regelmatige professionele reiniging helpt
food-bedrijven om aan de gestelde eisen te voldoen en ondersteunt de dagelijkse HACCP-procedures.
Daarnaast is goed onderhoud vaak voordeliger dan vervanging. Nieuwe bakplaten, broodvormen en andere gereedschappen vertegenwoordigen een aanzienlijke investering. Door bestaande materialen periodiek professioneel te laten reinigen, blijven deze langer in goede conditie en wordt hun levensduur verlengd. Dat is niet alleen duurzaam, maar ook financieel aantrekkelijk.
Het reinigen van bakkerijgereedschappen is specialistisch werk. Daarom kiezen veel bakkerijen ervoor om dit uit te besteden aan een partij die zich volledig richt op deze werkzaamheden. Coveka Schoonmaak uit Kampen heeft hiervoor de ervaring en kennis in huis. Hardnekkige vet-, koolstof- en bakresten worden grondig verwijderd, zodat gereedschappen weer optimaal kunnen worden ingezet.
FLEXIBILITEIT EN CONTINUÏTEIT
Om klanten volledig te ontzorgen verzorgt Coveka Schoonmaak het complete logistieke proces. Gereedschappen worden opgehaald, gereinigd en weer teruggebracht. Indien nodig kan
gebruik worden gemaakt van vervangende materialen, zodat de productie gewoon door kan gaan. Ook in vakantieperiodes en in het weekend blijft Coveka flexibel inzetbaar, zodat bakkerijen altijd kunnen rekenen op continuïteit.
Naast het reinigen van bakkerijgereedschappen levert Coveka Schoonmaak ook nieuwe en tweedehands artikelen, evenals maatwerkoplossingen voor de bakkerij. Tweedehands materialen vormen een duurzame en kostenefficiënte keuze. Deze worden door ons grondig gereinigd en gecontroleerd voordat ze opnieuw worden verkocht.
Voor de nieuwe artikelen bieden wij onder andere RVS-werkbanken met geïntegreerde gastronoombakken aan. Deze werkplekken zorgen voor een overzichtelijke en hygiënische werkomgeving, waarin ingrediënten gescheiden kunnen worden opgeslagen en medewerkers efficiënt kunnen werken. Dankzij het gebruik van roestvast staal zijn de werkbanken eenvoudig te reinigen en bestand tegen intensief dagelijks gebruik.
VAN GRONDSTOF TOT EINDPRODUCT
In een bakkerij draait uiteindelijk alles om kwaliteit. Van grondstof tot eindproduct moet ieder onderdeel van het proces kloppen. Goed onderhouden gereedschappen spelen daarin een grotere rol dan vaak wordt gedacht. Een schone bakplaat levert niet alleen een netter aanzicht op, maar draagt bij aan een betere productkwaliteit, een langere levensduur van materialen en een efficiënter productieproces. En dat merkt iedere bakker, iedere dag opnieuw.
Klantgerichte bandoplossingen voor al uw behoeften.
Habasit biedt een ruim scala op maat gemaakte proces- en transportbanden aan. We analyseren uw behoeften en bieden innovatieve producten om uw tevredenheid voor elke afzonderlijke toepassing te garanderen.
Bezoek onze website om uit te vinden hoe u uw proces op een hoger plan kunt tillen en geld kunt besparen. Transporteer uw ideeën met Habasit.
‘Voedselveiligheid vraagt om meer monitoring en snellere analyses’
Allergenen, listeria, histamine en TVBN staan steeds nadrukkelijker op de agenda van voedingsbedrijven. Nieuwe analysetechnieken maken het mogelijk om sneller en nauwkeuriger te bepalen waar besmettingen vandaan komen. Gerard Kramer van NutriLab ziet dat zowel bakkerijen als visverwerkers te maken krijgen met strengere eisen, meer monitoring en een groeiende behoefte aan betrouwbare analyses.
Gerard Kramer is levensmiddelentechnoloog bij NutriLab en ondersteunt bedrijven dagelijks bij vraagstukken rondom voedselveiligheid, hygiëne en wet- en regelgeving. Het laboratorium behoort tot de kleinere spelers in de markt, maar biedt volgens Kramer een breed pakket aan analyses onder accreditatie. ‘Wij werken voor klanten die variëren van de detailhandel tot grote internationale bedrijven. Voor hen fungeren we als een one-stop-shop. Verder onderscheiden we ons door service en persoonlijk contact.’
niet alleen vast te stellen óf een monster positief is voor bijvoorbeeld salmonella of listeria, maar ook om snel te bepalen om welk type het gaat. ‘Bij salmonella kunnen wij dat binnen ongeveer anderhalf uur bepalen. Daardoor krijg je vaak ook al snel een vermoeden van de mogelijke bron van de besmetting.’
Een belangrijk deel van zijn werkzaamheden bestaat uit microbiologische analyses op het gebied van kiemgetallen, salmonella, listeria en Enterobacteriaceae. ‘Deze hebben we allemaal onder accreditatie.’ Daarnaast onderzoekt het laboratorium zware metalen, pesticiden en andere contaminanten. Ook voert NutriLab analyses uit op sectorspecifieke aandachtspunten. Voor bakkerijen is acrylamide een belangrijk onderwerp, terwijl in de vissector onder meer histamine en TVBN een belangrijke rol spelen.
SNELLER ANALYSEREN, MEER INZICHT
Volgens Kramer draait de ontwikkeling van laboratoriumonderzoek steeds meer om snelheid en detailinformatie. ‘Bedrijven willen snel duidelijkheid hebben over analyseresultaten. Daarom kiezen wij bewust voor snelle analysemethoden die net zo betrouwbaar zijn als de meer traditionele methoden.’ Nieuwe technieken maken het bovendien mogelijk om
Daarnaast nemen bedrijven steeds vaker zelf monsters met behulp van sneltesten voor bijvoorbeeld listeria, salmonella en allergenen. Kramer ziet dat als een positieve ontwikkeling. ‘Met zulke testen kunnen bedrijven sneller controles uitvoeren en eerder signaleren of er mogelijk een probleem is.’ Hij benadrukt wel dat sneltesten laboratoriumonderzoek niet vervangen. ‘Ze zijn minder betrouwbaar en moeten daarom gevalideerd worden. Wel kunnen ze helpen om vervuiling of kruisbesmetting in een vroeg stadium op te sporen, waarna gericht vervolgonderzoek kan plaatsvinden.’
ALLERGENEN
Allergenen behoren tot de belangrijkste specialismen van NutriLab. Op dit gebied is het laboratorium naar eigen zeggen marktleider in Nederland. ‘We analyseren ook voor andere partijen, waaronder laboratoria, omdat het toch echt een vak apart is.’
Kramer verwacht dat allergenenmanagement de komende jaren verder aan belang wint, vooral in de bakkerijsector. ‘Je werkt in een bakkerij natuurlijk al direct met een allergeen, namelijk tarwe en gluten. Zodra je producten verpakt, moet je iets met je allergenenbeleid doen. Je moet kijken welke besmettingsroutes er zijn en hoe je die kunt beheersen.’ Ook bij de ontwikkeling van nieuwe producten is het belangrijk om goed na te denken over de ingrediënten die worden gebruikt. ‘Bij iedere nieuwe receptuur moet je je afvragen of je niet nog een extra allergeen toevoegt aan je assortiment en daarmee extra uitdagingen creëert.’
Wet- en regelgeving spelen een steeds grotere rol. Sinds 1 januari is de nieuwe PAL-wetgeving (Precautionary Allergen Labelling) van kracht. Die moet een einde maken aan het vrijblijvende gebruik van waarschuwingen als ‘kan sporen bevatten van’. Bedrijven mogen zulke waarschuwingen niet langer uit voorzorg op het etiket zetten, maar moeten kunnen onderbouwen dat er daadwerkelijk een risico op kruisbesmetting bestaat.
Ook binnen de visverwerkende industrie is monitoring op listeria heel belangrijk. ‘Daarbij gaat het zowel om omgevingsmonsters als om productmonsters. Met die analyses wordt niet alleen gekeken of listeria aanwezig is, maar ook hoe de bacterie zich tijdens de houdbaarheid van een product kan ontwikkelen.’
NutriLab onderzoekt daarnaast mogelijkheden om listeria nog nauwkeuriger in kaart te brengen. Het doel is om niet alleen vast te stellen dát listeria aanwezig is, maar ook om te bepalen om welk serotype het gaat. Daarmee wordt sneller duidelijk waar een besmetting vandaan komt: uit de bedrijfsomgeving of via de grondstof. Dat is vooral relevant in de visindustrie, waar rauwe zalm listeria vanuit zee kan meebrengen.
‘Vooral voor bakkerijen die voorverpakte producten aan de retail leveren, heeft dat gevolgen’, weet Kramer. ‘Die bedrijven zullen zich daarom goed moeten verdiepen in
Nieuwe technieken maken het mogelijk om dit snel in kaart te brengen. Zo kunnen bedrijven beter achterhalen of het gaat om een incidentele besmetting of om een stam die zich binnen het bedrijf heeft gevestigd, bijvoorbeeld op transportbanden of andere moeilijk te
houdbaarheid die wordt afgegeven, mag er geen listeria worden aangetroffen.’
HISTAMINE EN TVBN Verder merkt Kramer dat de NVWA actiever handhaaft op histamine en TVBN. Vooral binnen de visverwerkende industrie krijgt histamine momenteel veel aandacht. Deze parameter geeft inzicht in de versheid van visproducten en is voor grotere bedrijven verplicht om te analyseren. ‘Veel ondernemers zijn nog zoekende naar de juiste invulling daarvan. Klanten vragen zich af welk laboratorium die analyses kan uitvoeren en tegen een schappelijke prijs, want het moet in negenvoud (n=9). Ik denk dat wij daarin goed uit de vergelijking komen.’
TIPS VOOR EEN GOEDE HYGIËNE Voedselveiligheid begint bij bewust omgaan met hygiëne op de werkvloer, benadrukt Kramer. ‘Die bacteriën kun je natuurlijk niet zien. Daarom heeft het veel impact hoe schoon je werkt. Het maakt echt verschil of je alles netjes schoonmaakt en of je, wanneer je producten met de hand aanpakt, bijvoorbeeld een zakje of handschoenen gebruikt.’
allergenenwetgeving, etikettering en de nieuwe eisen rondom waarschuwingsteksten voor allergenen.’
LISTERIA
Naast allergenen ziet Kramer dat ook listeria steeds meer aandacht krijgt binnen zowel binnen de vissector als bij grotere bakkerijen. ‘Als de NVWA op bezoek komt, gaat dat vaak verder dan wat er in de hygiënecode staat. Er worden bijvoorbeeld oppervlakte-monsters genomen voor listeria, van werkbanken, vloeren en putjes. Op die manier wordt gekeken of er ergens een besmetting met listeria aanwezig is in het bedrijf.’
reinigen plekken. ‘Dat soort aanvullende informatie willen we klanten graag kunnen bieden.’
De toegenomen aandacht hangt ook samen met aangescherpte regelgeving. ‘Voor producten waarvoor geen onderbouwing beschikbaar is voor listeria geldt nu dat listeria gedurende de gehele houdbaarheid afwezig moet zijn in 25 gram product. In het verleden gold die eis op het moment dat het product de productie verliet en naar de klant ging. Dat was een beetje een grijs gebied. Dat is nu aangescherpt. Gedurende de volledige
Hij waarschuwt dat handschoenen geen volledige bescherming bieden tegen kruisbesmetting. ‘Als je met dezelfde handschoenen van het ene stukje vis naar het andere gaat en het eerste product is besmet, dan kun je die besmetting ook weer overbrengen op andere producten.’ Soms is een zakje volgens hem zelfs hygiënischer. ‘Dan raak je het product helemaal niet aan en gebruik je alleen het zakje waarin het direct wordt verpakt.’
Kijk voor meer informatie op: www.nutrilab.nl.
Van marktmeester tot voedselwaakhond: de Keuringsdienst van Waren
Voor voedselproducenten hoort toezicht op voedselveiligheid inmiddels vanzelfsprekend bij het dagelijks werk. Documentatie, inspecties, hygiëneprotocollen en traceerbaarheid zijn vaste onderdelen van de bedrijfsvoering. De huidige controle op voedselveiligheid kent een lange voorgeschiedenis die teruggaat tot een tijd waarin voedselkwaliteit vooral lokaal werd bewaakt. De Nederlandse Keuringsdienst van Waren speelde daarin meer dan een eeuw lang een centrale rol.
Controle op voedsel is geen moderne uitvinding. Al in de middeleeuwen hielden steden toezicht op broodgewicht, bierkwaliteit en vleesverkoop. Marktmeesters en gilden moesten voorkomen dat consumenten werden benadeeld door ondeugdelijke of vervalste producten. Bij onder andere brood was dat extra belangrijk: het vormde eeuwenlang een van de belangrijkste basisvoedingsmiddelen.
In de negentiende eeuw veranderde de voedselproductie ingrijpend. Door industrialisatie ontstonden grotere productieketens, nieuwe bewaarmethoden
en andere voedselbedrijven. Monsters werden meegenomen naar laboratoria om te onderzoeken of producten voldeden aan wettelijke eisen.
Voor onder andere bakkers en visverkopers betekende dit dat niet alleen het eindproduct werd bekeken, maar ook de omstandigheden waarin werd gewerkt. Decennialang lag de nadruk wel vooral op eindcontrole. Een inspecteur keek of een product goed was. Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw veranderde die gedachte fundamenteel.
Nieuwe wetenschappelijke inzichten maakten duidelijk dat voedselveiligheid niet alleen aan het einde van het proces gecontroleerd kan worden. Problemen ontstaan vaak eerder, tijdens opslag, verwerking, transport of schoonmaak.
HACCP
Vanaf de jaren zestig en zeventig ontstond internationaal steeds meer aandacht voor preventie. Dat mondde uiteindelijk uit in systemen zoals HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points), waarbij bedrijven zelf risico’s in kaart brengen en beheersen.
De Keuringsdienst van Waren aan de Keizersgracht in Amsterdam (datering onbekend) Foto: Stadsarchief Amsterdam
en een groeiende stedelijke bevolking. Tegelijkertijd namen problemen toe. Voedsel werd soms verdund, verkeerd opgeslagen of bewust vervalst om kosten te besparen. Er ontstond behoefte aan meer systematische controle.
WARENWET
Aan het begin van de twintigste eeuw kreeg voedseltoezicht in Nederland een professioneler karakter. In 1919 trad de Warenwet in werking. Die wet vormde een belangrijk keerpunt: de overheid kreeg meer mogelijkheden om regels te stellen aan voedselveiligheid en productkwaliteit.
Om toezicht uit te voeren ontstonden gemeentelijke en regionale keuringsdiensten die uiteindelijk zouden uitgroeien tot de Keuringsdienst van Waren. De taak was breed: controleren op samenstelling, hygiëne, etikettering en bescherming van consumenten tegen misleiding. Inspecteurs bezochten bakkerijen, slagerijen, zuivelfabrieken
Professionele textielservice helpt
voedselveiligheid
te waarborgen
Voor bakkerijen en visverwerkende bedrijven wordt gecontroleerde hygiëne steeds belangrijker. Volgens Mewa speelt ook werkkleding daarin een grotere rol. Bedrijven in de voedingssector moeten voldoen aan strenge Europese hygiëne-eisen en volledig kunnen aantonen hoe processen rondom voedselveiligheid zijn georganiseerd.
De EU-verordening (EG) nr. 852/2004 verplicht voedingsbedrijven om te werken volgens HACCPprincipes, waarbij alle kritische controlepunten in de voedselketen worden bewaakt. Daarbij hoort ook werkkleding, die geen risico mag vormen voor besmetting van producten. Volgens Mewa voldoet thuis wassen van bedrijfskleding vaak niet aan die eisen, onder meer omdat reiniging, temperatuur en hygiëneprocessen onvoldoende aantoonbaar zijn.
In 2002 veranderde de Keuringsdienst van Waren officieel van vorm en ging op in de Voedsel- en Warenautoriteit (VWA). Later fuseerde die organisatie verder tot de huidige Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Daarmee veranderde ook de rol van toezicht. Inspecties richten zich tegenwoordig niet alleen op producten, maar op complete kwaliteitssystemen. Bedrijven moeten kunnen aantonen hoe zij risico’s beheersen, personeel instrueren en processen vastleggen.
Waar inspecteurs vroeger vooral kwamen controleren wat er fout ging, ligt de nadruk tegenwoordig veel meer op aantoonbaar beheersen en continu verbeteren. Daarmee is voedselveiligheid niet langer alleen een wettelijke verplichting, maar ook onderdeel geworden van professioneel ondernemerschap.
Bronnen: www.NVWA.nl, www.wetten.overheid.nl
GECONTROLEERDE PROCESSEN Mewa werkt volgens de norm EN 14065 en het zogeheten RABCmodel (Risk Analysis and Biocontamination Control System). Daarmee
worden alle stappen – van ophalen en wassen tot retourlevering van kleding – gecontroleerd en gedocumenteerd. De werkkleding wordt gewassen bij temperaturen tussen 60 en 75 graden Celsius. Volgens het bedrijf sluit deze werkwijze aan op HACCP-systemen binnen voedingsbedrijven.
Voor de voedingsindustrie ontwikkelde Mewa onder meer de kledinglijnen Euroclean en Move Clean. Daarbij is specifiek gekeken naar hygiëne en voedselveiligheid. Zo wordt gewerkt met drukknopen in plaats van gewone knopen om risico’s op vreemde delen in producten te voorkomen. Ook zijn zakken en overbodige naden zoveel
mogelijk vermeden om ophoping van vuil tegen te gaan.
OOK AANDACHT VOOR REINIGING WERKPLEK
Naast werkkleding richt het bedrijf zich ook op reinigingsoplossingen voor machines en werkomgevingen. Volgens Mewa kunnen vet- en vuilresten niet alleen installaties verstoren, maar ook risico’s opleveren voor productveiligheid. Het bedrijf levert daarom herbruikbare poetsdoeken en onderdelenreinigers voor onderhoudswerkzaamheden binnen de voedselproductie.
De poetsdoeken kunnen volgens het bedrijf tot vijftig keer worden gewassen en hergebruikt. Daarnaast werkt de onderdelenreiniger met een watergedragen reinigingsoplossing zonder CLP-etikettering, waardoor deze geschikt zou zijn voor gebruik binnen de voedingsindustrie.
COVEKA-SCHOONMAAK
UW SPECIALIST IN BAKKERIJGEREEDSCHAPPEN
Bij Coveka-Schoonmaak zijn vrijwel alle bakkers en visspeciaalzaken op het juiste adres. Denk aan het reinigen van wagens, koppels en platen. Ook kunt u bij ons terecht voor gebruikte/nieuwe artikelen zoals wagens, platen en werkbanken.
Hoe AI helpt bij betere hygiëne en voedselveiligheid
Van slimme schoonmaakcontroles tot ondersteuning bij HACCP: kunstmatige intelligentie krijgt steeds meer praktische toepassingen in visverwerking en bakkerijen
Kunstmatige intelligentie wordt in de voedingsindustrie vaak gekoppeld aan automatisering, productieplanning of administratie. Toch ontstaan juist ook op het gebied van hygiëne en voedselveiligheid steeds meer praktische toepassingen. AI helpt bedrijven bij HACCPanalyses, schoonmaakcontroles, risico-inschattingen, audits en training van medewerkers. Vooral voor visverwerkers, visspeciaalzaken en bakkerijen liggen daar kansen. In die sectoren spelen temperatuurbeheersing, kruisbesmetting, allergenen en microbiologische risico’s immers een grote rol.
Waar AI eerst vooral iets leek voor grote voedingsconcerns, wordt de technologie inmiddels ook toegankelijker voor mkb-bedrijven. Veel ondernemers gebruiken toepassingen zoals ChatGPT, slimme camera’s, sensoren of digitale registratiesystemen vaak al zonder dat direct als AI te zien. De technologie verschuift daardoor langzaam van kantoor naar de werkvloer.
SNELLER GRIP OP HACCP
Een van de meest praktische toepassingen ligt bij HACCP en voedselveiligheidsplannen. Vooral kleinere bedrijven worstelen regelmatig met gevarenanalyse, CCP’s en auditvoorbereidingen. AI kan helpen om sneller risico’s in kaart te brengen of procedures overzichtelijker te maken.
EEN ONDERNEMER KAN
BIJVOORBEELD VRAGEN:
• ‘Welke microbiologische risico’s spelen bij warmgerookte zalm?’
• ‘Welke CCP’s zijn logisch bij gekoelde vissalades?’
• ‘Welke allergenenrisico’s spelen in een ambachtelijke bakkerij?’
AI genereert vervolgens overzichtelijke risicoanalyses of controlepunten die als basis kunnen dienen voor verdere uitwerking. Dat bespaart tijd bij het opstellen van procedures, trainingen en interne controles.
men en camera’s die afwijkingen kunnen signaleren.
Vooral in vochtige productieomgevingen, zoals visverwerking, speelt dat een belangrijke rol. AI-systemen kunnen bijvoorbeeld
ONDERSTEUNING BIJ TRAINING
Een ander voordeel is dat AI snel werkinstructies en trainingsmateriaal kan opstellen. Zeker in sectoren met personeelstekorten of veel tijdelijke medewerkers biedt dat mogelijkheden.
Binnen bakkerijen kan AI bijvoorbeeld helpen bij allergenenbeheer rondom noten, gluten of sesam. In de vissector liggen toepassingen eerder bij temperatuurbeheersing, houdbaarheid, Listeria-risico’s en kruisbesmetting tussen rauwe en bereide producten.
SLIMMERE SCHOONMAAKCONTROLE
Ook op het gebied van reiniging en hygiënecontrole ontstaan nieuwe toepassingen. In de voedingsindustrie wordt steeds vaker gewerkt met sensoren, slimme registratiesyste
helpen bij het monitoren van temperatuur, luchtvochtigheid of schoonmaakrondes. Sommige systemen herkennen zelfs vervuiling of afwijkingen via camerabeelden.
Voor bakkerijen liggen de uitdagingen weer anders. Daar draait hygiëne vaak om meelstof, allergenen, productwissels en de reiniging van productielijnen. AI kan helpen om schoonmaakplannen beter af te stemmen op productieprocessen of sneller afwijkingen te signaleren.
BEDRIJVEN KUNNEN AI BIJVOORBEELD GEBRUIKEN OM:
• schoonmaakinstructies eenvoudiger te formuleren;
• procedures te vertalen naar meerdere talen;
• korte toolboxtrainingen te maken;
• quizvragen voor medewerkers op te stellen;
• auditvragen te oefenen.
Daardoor wordt voedselveiligheid niet alleen een taak van de kwaliteitsafdeling, maar ook toegankelijker op de werkvloer.
AI VERVANGT GEEN KWALITEITSSPECIALIST
Toch benadrukken deskundigen dat AI geen vervanging is voor vakkennis of kwaliteitsmedewerkers. De systemen kunnen namelijk ook fouten maken of informatie genereren die niet volledig klopt met actuele wetgeving of praktijksituaties.
Vooral bij voedselveiligheid blijft controle door mensen noodzakelijk. Een verkeerd geïnterpreteerde norm of foutieve risicoanalyse kan immers grote gevolgen hebben voor productveiligheid en recalls.
AI wordt daarom vooral gezien als hulpmiddel dat bedrijven ondersteunt bij sneller analyseren, structureren en controleren. De uiteindelijke beoordeling en verantwoordelijkheid blijven bij de ondernemer en kwaliteitsspecialist liggen.
PRAKTISCHE PROMPTS VOOR ONDERNEMERS
Steeds meer ondernemers experimenteren daarom met gerichte AI-opdrachten, ook wel prompts genoemd. Enkele voorbeelden:
VOOR VISSPECIAALZAKEN EN VISVERWERKING
• ‘Maak een schoonmaakchecklist voor een visspeciaalzaak.’
• ‘Welke risico’s spelen bij gerookte zalm?’
• ‘Welke hygiënepunten controleert de NVWA bij gekoelde visproducten?’
• ‘Welke kruisbesmettingsrisico’s zijn er bij schaal- en schelpdieren?’
VOOR BAKKERIJEN
• ‘Maak een allergenencheck voor een ambachtelijke bakkerij.’
• ‘Welke CCP’s zijn belangrijk bij roomproducten?’
• ‘Maak een dagelijkse hygiënechecklist voor een bakkerij.’
• ‘Welke risico’s spelen bij glutenvrije productie?’
?
Précon heeft dé opleiding voor jou!
• Met je persoonlijke coach maak je een opleidingsplan.
• Je volgt kennissessies over HACCP, audits, wetgeving, microbiologie en meer.
• Je ontwikkelt alle competenties die jij nodig hebt.
Je kunt op elk gewenst moment starten.
Wil jij een intakegesprek?
info@precongroup.com 030-6566010. Op zoek naar een opleiding
‘Als er ratten zichtbaar zijn, ben je eigenlijk al te laat’
Ratten- en muizenoverlast vormt een groeiend probleem voor horeca en foodretail. Volgens Ongediertebestrijding Van der VeldenBestrijdingsdienst wordt de aanwezigheid van ratten vaak pas serieus genomen wanneer de dieren daadwerkelijk zichtbaar zijn in of rond het pand. Op dat moment is de overlast volgens het bedrijf vaak al structureel aanwezig.
Aanleiding voor de waarschuwing is onder meer een recente rattenoverlast in de horeca in Amsterdam, waarbij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit moest ingrijpen.
Vooral in stedelijke gebieden ontstaan sneller problemen doordat voedsel, afval en bebouwing dicht op elkaar zitten.
Volgens Richard Piké van de bestrijdingsdienst is preventie steeds belangrijker geworden doordat het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen de afgelopen jaren verder is beperkt. ‘Wat vaak vergeten wordt, is dat we tegenwoordig nauwelijks nog biociden, oftewel gif, mogen inzetten. Daardoor zie je dat populaties sneller toenemen, zeker als de basis niet op orde is.’
PREVENTIE BELANGRIJKER
DAN BESTRIJDING
Volgens Piké ligt de oorzaak vaak niet alleen bij hygiëne, maar ook bij bouwkundige problemen in en rond
panden. Denk aan openingen bij leidingen, beschadigde kruipruimtes of slecht afgesloten opslag- en afvalruimtes.
‘Veel ondernemers willen eerst bestrijden, maar slaan de bouwkundige gebreken over,’ zegt hij. ‘Terwijl daar juist de oplossing zit: het dichten van naden, het afdichten van doorvoeren, het controleren van kruipruimtes en het wegnemen van voedselbronnen.’
Juist voor visspeciaalzaken, waar gewerkt wordt met verse producten, koelinstallaties en organisch afval, blijft goede preventie volgens de bestrijdingsdienst essentieel. Daarbij noemt het bedrijf samenwerking tussen ondernemers, pandeigenaren en gemeenten belangrijk om overlast structureel te voorkomen.
‘Eerlijk is eerlijk: als er ratten zichtbaar zijn, ben je eigenlijk al te laat’, aldus Piké.
Kennis voor iedereen in de bakkerij
Heb je vragen over bakkersproducten en gezondheid, voedselveiligheid, kwaliteit, etikettering of veilig en gezond werken in de bakkerij? Wat betekenen termen zoals ‘HACCP’ en ‘hygiënecode’ eigenlijk en wat is het verschil?
De Kennisclips van NBC zetten deze onderwerpen helder uiteen. Of je nu werkt in een kleine of grote bakkerij, hier vind je nuttige informatie en antwoorden op je vragen.
Ga naar de website en kies één van de categorieën om relevante informatie te vinden. Of zoek verder met behulp van het filter.
Je vindt de korte video’s van NBC op www.nbc.nl/kennisclips.
Op www.youtube.com/ watch?v=plq4GC-souE vind je bijvoorbeeld een leerzame clip die kort en bondig uitlegt wat de hygiënecode inhoudt.
NVWA lanceert Zelfscan voedselveiligheidscultuur
De NVWA heeft een online zelfscan ontwikkeld waarmee levensmiddelenbedrijven inzicht krijgen in hun voedselveiligheidscultuur en mogelijke verbeterpunten. De tool moet bedrijven ondersteunen bij het voldoen aan de Europese regelgeving, waarin voedselveiligheidscultuur sinds 2021 een verplicht onderdeel is van de hygiënewetgeving voor levensmiddelenbedrijven.
deren van voedselveiligheidsrisico’s binnen bedrijven. De scan is ontwikkeld naar aanleiding van de herziene Europese Levensmiddelenverordening (EU 2021/382). Deze schrijft voor dat bedrijven niet alleen procedures en systemen op orde moeten hebben, maar ook moeten zorgen voor een werkomgeving waarin medewerkers zich bewust zijn van hun rol op het gebied van voedselveiligheid, verantwoor-
voedselveiligheidscultuur er in de praktijk uitziet. De zelfscan moet daarin voorzien. De tool is getest door kwaliteitsmanagers van zowel kleine als grote bedrijven, die aangaven dat de vragen hen hielpen bewuster naar voedselveiligheid binnen hun organisatie te kijken.
De scan kan online worden ingevuld via de website van de NVWA. Het invullen is volledig
Met de Zelfscan voedselveiligheidscultuur kunnen bedrijven beoordelen in hoeverre voedselveiligheid is verankerd in de dagelijkse praktijk. Op basis van de uitkomsten ontvangen gebruikers direct praktische tips en adviezen. Volgens de NVWA draagt een sterke voedselveiligheidscultuur bij aan het vermin-
delijkheid nemen en elkaar aanspreken. Leidinggevenden spelen daarbij een belangrijke rol door open communicatie, leren en continu verbeteren te stimuleren.
CONCRETE VOORBEELDEN
Volgens de NVWA ontbraken tot nu toe concrete en toepasbare voorbeelden van hoe een sterke
anoniem. Resultaten worden niet opgeslagen en hebben geen invloed op toezicht of handhaving. Volgens de NVWA is de tool uitsluitend bedoeld als ondersteuning voor bedrijven die hun voedselveiligheidscultuur verder willen versterken.
Foto: PureBudget
Angeline van Dijk nieuwe
inspecteur-generaal van de NVWA
Angeline van Dijk is per 1 juli 2026 de nieuwe inspecteurgeneraal van de Nederlandse Voedselen Warenautoriteit. De ministerraad heeft ingestemd met het voorstel van minister Judith Uitermark. Van Dijk volgt Gerard Bakker op, die met pensioen gaat.
Volgens Roald Lapperre brengt Van Dijk ruime ervaring mee op het gebied van uitvoering en toezicht. ‘Zij is een publiek leider met veel ervaring in uitvoering en toezicht, die weet wat de rol van onafhankelijk toezichthouder betekent en met zich meebrengt.’ Ook noemt hij haar een verbindende bestuurder met oog voor de verdere ontwikkeling van de NVWA.
Van Dijk benadrukt dat de NVWA opereert in een spanningsveld tus-
sen politieke wensen, maatschappelijke druk en economische belangen. De komende jaren wil zij investeren in innovatief toezicht, met meer inzet van data, analyses en technologie om risico’s sneller te signaleren en gerichter te handhaven.
SNELLE ONTWIKKELING
Volgens Van Dijk verandert de ontwikkeling van voedsel en consumentenproducten sneller dan ooit door technologie, AI, duurzaamheidseisen, internationale ketens en veranderend consumentengedrag. Daarnaast wil zij inzetten op goed contact met de sector. “Daarnaast wil ik volop investeren in goed contact met de sector om zo gezamenlijk te staan voor de veiligheid van mens, dier en natuur.”
Van Dijk is sinds 2019 inspecteur-generaal van de Rijksinspectie
Digitale Infrastructuur bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Eerder werkte zij onder meer als algemeen directeur Arbo en Expertise bij Zorg van de Zaak, divisiedirecteur
Gevangeniswezen en Vreemdelingenbewaring bij de Dienst
Justitiële Inrichtingen en in verschillende directiefuncties bij Rijkswaterstaat. Zij studeerde Nederlands Recht aan de Universiteit Leiden.
h ygiëne als uitgangs P unt voor de volgende generatie steen - machines
‘Meer kwaliteit toevoegen in elke stap van het proces’
Hygiëne speelt een steeds grotere rol in de machinebouw. Daarom vernieuwt STEEN bestaande machines, introduceert het bedrijf hygiënisch ontworpen componenten en wordt hygienic design al vanaf de eerste ontwerpfase meegenomen. Mechanical Engineer Michaël Op de Beeck vertelt hoe een nieuwe generatie engineers werkt aan de volgende stap in de ontwikkeling van de visverwerkingsmachines van STEEN.
Van een compacte velmachine voor de visindustrie tot een wereldwijd opererend bedrijf met een breed assortiment verwerkingsmachines. STEEN, officieel F.P.M. International, heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot een gevestigde naam binnen de vis- en voedingsindustrie. Daarbij speelt hygiëne een steeds belangrijkere rol. Nieuwe richtlijnen, veranderende klantverwachtingen en technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat het Belgische familiebedrijf zijn machines grondig onder de loep neemt.
Volgens Mechanical Engineer Michaël Op de Beeck bevindt STEEN zich momenteel midden in een moderniseringsslag. Die ontwikkeling begon enkele jaren
geleden, maar is inmiddels in een stroomversnelling geraakt. ‘Onze ingenieur-tekenaar is veertig jaar bij ons in dienst geweest en onlangs met pensioen gegaan. Hij heeft ontzettend goed werk geleverd, maar werkte vanuit concepten die in de loop der jaren waren ontstaan. Ongeveer acht jaar geleden zijn we daarom begonnen met vernieuwen. We hebben onze ontwerpen omgezet naar 3D-modellen en zijn stap voor stap gaan moderniseren.’
NIEUWE GENERATIE
Met het vertrek van de ervaren tekenaar heeft een nieuwe generatie engineers het stokje overgenomen. Zij richten zich niet alleen op de ontwikkeling van nieuwe machines, maar ook op het actualiseren van bestaande modellen. ‘Er zijn de
Alle foto’s tonen de gasveren en de nieuwe afstandsstukken volgens hygienic design, op de kappen en aan de band.
afgelopen jaren nieuwe normen bijgekomen, onder meer op het gebied van hygiëne. Daardoor moeten ook bestaande machines worden aangepast. De komende jaren gaan we ons volledige machinepark herbekijken. De basis blijft bestaan uit onze ontvel- en ontbeenmachines, maar we bekijken alle modellen opnieuw en onderzoeken waar verbeteringen mogelijk zijn’, legt Op de Beeck uit.
ST700 KRIJGT HYGIËNE-UPDATE Een van de eerste machines die onder handen werd genomen, is de ST700. Deze automatische ontvelmachine wordt wereldwijd ingezet voor het verwerken van uiteenlopende visfilets en geldt als een van de bekendere modellen binnen het assortiment van
Laat uw visproducten bij Nutrilab testen op kwaliteit en voedselveiligheid
Verhandelbaarheidsrapporten
Voedingswaarde analyse (Big 8)
Contaminanten: Zware metalen Histamine PAK’s
TVB-N (indicator voor bederf)
Analyses voor FSSP-modulering: Fenolen (FSSP methode) pH
STEEN. Juist daarom werd de machine geselecteerd voor een grondige hygiëne-update. In samenwerking met een klant kreeg de ST700 volgens Op de Beeck een volledige make-over. Daarbij werden de reinigbaarheid, constructiedetails en toepassing van hygiënische componenten opnieuw onder de loep genomen. ‘We hebben gekeken waar we de machine beter konden laten aansluiten op de huidige hygiënerichtlijnen en welke verbeteringen mogelijk waren op het gebied van reinigbaarheid.’
Dat resulteerde onder meer in de toepassing van nieuwe gasveren en afstandsstukken volgens de principes van hygienic design. Deze werden zowel op de beschermkappen als bij de transportband toegepast. Door dergelijke onderdelen specifiek voor hygiënische toepassingen te ontwerpen, worden plaatsen waar vuil en vocht zich kunnen ophopen verder beperkt.
HYGIENIC DESIGN
Bij nieuwe machines wordt hygienic design inmiddels vanaf de eerste ontwerpfase meegenomen. Daarbij wordt kritisch gekeken naar elk onderdeel van de machine. ‘We proberen overlappende verbindingen zoveel mogelijk te vermijden. Daarnaast letten we op de juiste afstanden tussen onderdelen, passen we afgeschuinde en afgeronde oppervlakken toe en zorgen we
ervoor dat vocht en productresten zich nergens kunnen ophopen. Alles staat in het teken van een optimale reinigbaarheid.’
Naast de ontwikkeling van nieuwe machines krijgen ook bestaande modellen een update. Daarbij vervangt STEEN traditionele onderdelen door hygiënisch ontworpen alternatieven. ‘Bijvoorbeeld knoppen en magneten. Daar gebruiken we tegenwoordig hygienic design-varianten voor. Die worden stap voor stap over de volledige productlijn uitgerold. Dat hangt samen met nieuwe richtlijnen en de hogere eisen die klanten stellen.’
MEER KWALITEIT IN MONTAGE Niet alleen het ontwerp verandert. Ook de montageprocessen binnen het bedrijf zijn aangepakt. ‘Er waait een nieuwe wind door het bedrijf. We willen meer kwaliteit toevoegen in elke stap van het proces. Daarom werken onze monteurs nu met uitgebreide checklists. In combinatie met de 3D-ontwerpen helpt dat om machines nog consistenter en nauwkeuriger op te bouwen.’
Daarnaast heeft STEEN de afgelopen jaren geïnvesteerd in de digitalisering van interne processen. Het ERP-systeem werd vernieuwd, waardoor informatie sneller beschikbaar is en processen efficienter verlopen. ‘Inmiddels beginnen deze investeringen hun vruchten af te werpen. We merken dat alles veel sneller verloopt en dat we beter kunnen sturen op kwaliteit.’
SAMENWERKING EN KENNISDELING Bij de verdere ontwikkeling van machines kijkt STEEN ook buiten de eigen organisatie. Het bedrijf werkt onder meer samen met een Deense partner die actief is in de machinebouw. ‘Dat is een heel fijne samenwerking. Zij delen hun ervaringen met ons en geven waardevolle input. Daardoor kunnen wij leren van hun kennis en die inzichten meenemen in onze eigen ontwikkelingen.’
Volgens Op de Beeck zal hygiene de komende jaren een van de belangrijkste speerpunten blijven. ‘Bij nieuwe machines wordt hygiëne vanaf het begin volledig meegenomen. Op ieder onderdeel bekijken we hoe we het technisch en hygiënisch optimaal kunnen uitvoeren. We kijken voortdurend waar verbeteringen mogelijk zijn en luisteren daarbij goed naar wat de markt van ons verwacht. Dat blijft een belangrijke drijfveer voor onze productontwikkeling.’
Kijk voor meer informatie op: www.steen.be/
Werken in de hitte: extra aandacht voor veiligheid én hygiëne
Hoge temperaturen zorgen niet alleen voor extra belasting van medewerkers, maar brengen ook risico’s met zich mee voor productkwaliteit en voedselveiligheid. Zeker in bakkerijen en visspeciaalzaken, waar warmtebronnen, fysieke arbeid en bederfelijke producten samenkomen, vraagt warm weer om extra maatregelen. Hoe houd je medewerkers gezond, beperk je de kans op fouten en borg je tegelijkertijd de hygiëne?
Daarnaast kunnen bedrijven denken aan:
• extra ventilatie of tijdelijke koeling;
• warmtewerende zonwering;
• het uitschakelen van apparatuur die niet noodzakelijk is;
• het verplaatsen van zwaar werk naar koelere momenten van de dag;
• het vaker afwisselen van werkzaamheden;
• extra korte pauzes gedurende de werkdag;
Zodra de buitentemperatuur stijgt, lopen ook de temperaturen op de werkvloer snel op. In bakkerijen zorgen ovens, rijskasten en productielijnen voor extra warmte. In visspeciaalzaken vormen warme verkoopruimtes, gekoelde toonbanken en intensieve productverwerking een uitdaging. Werken onder dergelijke omstandigheden kan leiden tot verminderde concentratie, uitdroging, vermoeidheid en in ernstige gevallen zelfs hittestress of een hitteberoerte. Volgens het Arboportaal neemt bovendien de kans op fouten en ongevallen toe wanneer medewerkers langdurig aan hoge temperaturen worden blootgesteld.
WARMTE HOORT BIJ HET VAK, MAAR KENT GRENZEN
In veel bakkerijen wordt hitte gezien als onderdeel van het vak. Toch betekent dat niet dat medewerkers onbeperkt aan hoge temperaturen mogen worden blootgesteld. De Arbocatalogus Industriële Bakkerijen beschrijft verschillende maatregelen om de hittebelasting te beperken. Zo wordt onder meer gewezen op het belang van voldoende drinkwater, extra rustmomenten, taakroulatie en passende werkkleding. Ook moet rekening worden gehouden met medewerkers die extra kwetsbaar zijn, zoals zwangere werknemers of mensen met gezondheidsproblemen.
Langdurige blootstelling aan warmte kan niet alleen leiden tot lichamelijke klachten, maar ook tot verminderde alertheid. Dat vergroot de kans op fouten tijdens het werken met ovens, messen, snijmachines en andere apparatuur.
PRAKTISCHE MAATREGELEN OP DE WERKVLOER
Veel maatregelen zijn relatief eenvoudig uit te voeren. Zo adviseert de Arbocatalogus om warmteontwikkeling zoveel mogelijk te beperken door apparatuur goed te onderhouden en bij nieuwe ovens vooraf eisen te stellen aan de warmteemissie. Ook ventilatie en afzuiging spelen een belangrijke rol.
vanzelfsprekend zichtbaar. Vis is een kwetsbaar product waarvan de kwaliteit sterk afhankelijk is van een goed functionerende koelketen. Iedere temperatuurstijging verhoogt het risico op kwaliteitsverlies en microbiologische groei.
Maar ook in bakkerijen vraagt warm weer extra aandacht. Vullingen, roomproducten, slagroomgebak, sandwiches en andere verse producten hebben een beperkte houdbaarheid. Wanneer medewerkers sneller transpireren, neemt bovendien het risico toe dat hygiëneregels minder consequent worden nageleefd.
Daarom is het belangrijk om juist tijdens warme dagen extra aandacht te besteden aan:
• frequente handhygiëne;
• het tijdig vervangen van handschoenen;
• het schoonhouden van werkoppervlakken;
• het beperken van productblootstelling buiten de koeling;
• controle van koel- en vriesinstallaties;
• registratie van temperaturen;
• het strikt scheiden van schone en vuile werkzaamheden.
• voldoende beschikbaar drinkwater op de werkplek.
Vooral in bakkerijen kan het zinvol zijn om werkzaamheden rondom ovens anders te plannen. Productiewerk dat veel fysieke inspanning vraagt, kan waar mogelijk worden verschoven naar de vroege ochtenduren.
HYGIËNE ONDER DRUK
Naast de gezondheid van medewerkers staat tijdens warme periodes ook de voedselveiligheid onder druk. In de vissector is dat risico
Levensmiddelenregistratie in MijnNVWA
Alle bedrijven die betrokken zijn bij de productie, verwerking of distributie van levensmiddelen zijn verplicht zich te registreren bij de Nederlandse Voedselen Warenautoriteit (NVWA). Sinds maart dit jaar gebeurt dat in de digitale omgeving MijnNVWA.
Door alle bedrijven die met voedsel werken in kaart te brengen, worden consumenten beter beschermd tegen voedselveiligheidsrisico’s. MijnNVWA is een persoonlijke, digitale omgeving voor bedrijven. In dit portaal vraagt de NVWA alle bedrijven die betrokken zijn bij de productie, verwerking of distributie
TRANSPIRATIE EN VOEDSELVEILIGHEID
Warm weer zorgt ervoor dat medewerkers meer zweten. Dat lijkt onschuldig, maar kan indirect invloed hebben op de voedselveiligheid. Medewerkers raken vaker hun gezicht aan, drinken vaker en ver-
belangrijkste maatregel. Wachten tot medewerkers dorst krijgen is eigenlijk al te laat. Regelmatig kleine hoeveelheden water drinken helpt om vochtverlies tijdig aan te vullen.
VOORBEREIDEN OP WARME ZOMERS Klimaatdeskundigen verwachten dat perioden met extreme hitte vaker zullen voorkomen. Daarmee groeit ook het belang van een goed hitteprotocol binnen voedselproducerende bedrijven.
De Arbocatalogus Industriële
laten vaker hun werkplek. Hierdoor ontstaan meer momenten waarop handhygiëne noodzakelijk is. Ook neemt de kans toe dat medewerkers uit praktische overwegingen beschermende kleding anders gaan dragen. Toch blijft het belangrijk dat haarnetjes, schorten en andere hygiënische beschermingsmiddelen correct worden gebruikt.
LET OP SIGNALEN VAN HITTESTRESS
Werkgevers en leidinggevenden doen er goed aan alert te zijn op signalen van oververhitting. Volgens het Arboportaal kunnen onder meer hoofdpijn, duizeligheid, spierkrampen, misselijkheid, overmatig zweten en concentratieverlies wijzen op hittestress. In ernstige gevallen kan zelfs een hitteberoerte ontstaan. Voldoende drinken blijft daarbij de
Bakkerijen adviseert bedrijven om vooraf afspraken vast te leggen over maatregelen, procedures en verantwoordelijkheden wanneer temperaturen oplopen.
Voor bakkerijen en visspeciaalzaken betekent dit dat hitte niet langer alleen een comfortkwestie is. Het raakt direct aan veiligheid, productkwaliteit, voedselveiligheid en inzetbaarheid van medewerkers. Juist daarom loont het om al vóór de volgende warme periode na te denken over praktische maatregelen op de werkvloer.
Bronnen: Arbocatalogus Industriële Bakkerijen, onderdeel Hitte Arboportaal, Werken in warmte en hitte
van levensmiddelen om zich (opnieuw) te registeren. Ook levensmiddelenbedrijven die al bekend zijn bij de NVWA, of bedrijven die in het bezit zijn van een erkenning, moeten zich registeren via MijnNVWA.
REGISTRATIE IS WETTELIJK VERPLICHT
De registratie is verplicht voor alle levensmiddelenbedrijven en is wettelijk vastgelegd in Verordening (EG) 852/2004. De registratieplicht helpt om consumenten beter te beschermen tegen voedselveiligheidsrisico’s. Bedrijven die met voedsel werken kunnen hierdoor snel in kaart worden gebracht en producten zijn dan eenvoudig traceerbaar. Hoe meer bedrijven geregistreerd zijn, hoe sneller risico’s opgespoord kunnen worden en hoe eerder bedrijven gewaarschuwd kunnen worden.
Tijdens inspecties controleert de NVWA of aan de voorwaarden van de registratie is voldaan. Registreert u zich niet? Dan kunt u een waarschuwing of boete krijgen.
r evolutionaire o P lossing verhoogt voedselveiligheid , reinigingsefficiëntie en gebruiksgemak
Meer voedselveiligheid en minder reinigingstijd met de nieuwe schraperunit van Habasit
Habasit, wereldwijd marktleider in transport- en procesbandoplossingen, introduceert een baanbrekende hygiënische schraperunit. Deze nieuwe oplossing is ontworpen met de strengste hygiëne-eisen in gedachten en markeert een belangrijke stap voorwaarts in het optimaliseren van voedselveiligheid en reiniging in productieomgevingen.
Bij deze ontwikkeling combineert Habasit expertise in bandtechnologie met diepgaande kennis van hygiënisch ontwerp. Het resultaat is een schraperunit die niet alleen uitzonderlijke reinigingsprestaties levert, maar ook eenvoudig te installeren, te onderhouden én te reinigen is! Essentieel binnen de voedselverwerkende industrie waar hygiëne en efficiëntie hand in hand moeten gaan.
VOEDSELVEILIGHEID ALS
UITGANGSPUNT
De hygiënische schraperunit verwijdert productresten effectief van het bandoppervlak, voorkomt ophoping en vermindert zo het risico op bacteriegroei en kruisbesmetting. Dankzij het robuuste ontwerp met gladde oppervlakken en minimale
groeven is de unit eenvoudig en snel te reinigen. De gebruikte materialen voldoen aan de strengste EU- en FDA-normen, wat de voedselveiligheid in elke stap van het productieproces garandeert.
GEBRUIKSGEMAK ZONDER CONCESSIES
Een van de meest opvallende kenmerken is het innovatieve ‘quick
release’ systeem, waarmee operators in enkele seconden toegang krijgen tot zowel de schraper als de band. Dit minimaliseert downtime en maakt snelle reiniging en onderhoud mogelijk, uiteraard zonder gereedschap. Bovendien maakt het instelbare klik- en druksysteem een nauwkeurige afstelling mogelijk, wat zorgt voor consistente reinigingsprestaties en een langere levensduur van de transportband.
FLEXIBEL EN BREED INZETBAAR
De schraperunit is ontworpen voor naadloze integratie in zowel nieuwe als bestaande transportsystemen. Dankzij zes aanpasbare configuraties is hij geschikt voor uiteenlopende toepassingen
ontwerp dat voldoet aan de strengste EHEDG- en 3-A-normen. Het is de enige oplossing op de markt die geavanceerde reinigingstechnologie combineert met ongeëvenaard gebruiksgemak en flexibiliteit.
Met deze introductie zet Habasit een nieuwe standaard in de
binnen de voedselverwerking, zowel voor droge als natte producten. De modulaire opbouw maakt installatie eenvoudig, met minimale verstoring van bestaande processen.
UNIEKE POSITIE IN DE MARKT
In tegenstelling tot bestaande oplossingen, die vaak beperkt zijn in reinigbaarheid en moeilijk te onderhouden, biedt deze nieuwe hygiënische schraperunit een doordacht
markt voor hygiënische reiniging van transportbanden – een essentiële stap in het waarborgen van voedselveiligheid, het minimaliseren van verspilling en het optimaliseren van productieprocessen.
Wie vandaag de dag een moderne bakkerij of visverwerkend bedrijf binnenloopt, ziet onmiddellijk hoe voedselveiligheid is ingebed in het gehele productieproces. Temperatuurregistraties, schoonmaakplannen, leverancierscontroles, allergenenlijsten, traceerbaarheid en werkinstructies zijn inmiddels onderdeel van de dagelijkse praktijk.
Toch is dat nog geen vanzelfsprekendheid die al eeuwen meegaat. De manier waarop bedrijven voedselveiligheid organiseren, veranderde fundamenteel met de komst van HACCP (voluit: Hazard Analysis and Critical Control Points).
Tot aan die standaardisering leunde voedselveiligheid op de ervaring en kennis van de vaklieden zelf. De bakker zag aan deeg of iets goed zat, de visverwerker kende temperatuur en houdbaarheid uit jaren praktijkervaring. Dat werkte zolang productie kleinschalig bleef. Maar
met de industrialisering van voedselproductie in de 19de en 20ste eeuw groeiden ook de risico’s. Eén fout in productie kon ineens duizenden consumenten treffen.
Onder invloed van deskundigen in industriële procescontrole zoals W. Edwards Deming, ontstond het idee dat kwaliteit niet achteraf gecontroleerd moet worden, maar in het proces zelf ingebouwd moet zijn. Oftewel: eindcontrole is één ding, maar organiseren dat het proces ervóór standaard goed verloopt, is veel efficiënter. Dat principe zou later grote invloed krijgen op voedselveiligheid.
VOORTGANG DANKZIJ
RUIMTEVAART
De echte doorbraak kwam verrassend genoeg niet uit de voedingsindustrie, maar uit de ruimtevaart. Begin jaren zestig stond de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA voor een uitdaging: hoe garandeer je dat astronauten veilig voedsel eten tijdens een ruimtemissie? Een voed-
selinfectie in de ruimte was immers uit den boze.
NASA werkte samen met Amerikaanse legerlaboratoria aan een nieuw systeem. Traditionele eindcontroles voldeden niet meer, omdat je nooit ieder individueel product volledig kunt testen zonder het te vernietigen. Daarom ontstond een andere benadering: niet het eindproduct controleren, maar vooraf analyseren waar risico’s ontstaan en die punten beheersen voordat er iets misgaat. Daarmee was de basis gelegd voor HACCP.
De eerste versie daarvan kende slechts drie uitgangspunten: gevaren identificeren, kritische processtappen aanwijzen en die stappen continu bewaken. Pas later groeide dit uit tot de zeven bekende HACCP-principes.
HACCP WINT TERREIN
In 1971 werd HACCP voor het eerst publiek gepresenteerd tijdens de National Conference on Food Protection in de Verenigde Staten. Niet veel later begon de Amerikaanse voedselautoriteit FDA de methode te gebruiken in regelgeving voor conservenproductie. Vanaf de jaren tachtig verschoof HACCP van pioniersinstrument naar breed geaccepteerde aanpak. Een belangrijk moment kwam in 1985, toen de Amerikaanse National Academy of Sciences officieel adviseerde om HACCP als standaardbenadering voor voedselveiligheid toe te passen.
De Codex Alimentarius Commission (opgericht door de Food and Agriculture
Organization en de World Health Organization ) nam de methode in 1993 op in de wereldwijde richtlijnen voor voedselhygiëne. Vanaf dat moment werd HACCP niet langer gezien als een Amerikaanse methode, maar als internationale norm. Toen werden ook de zeven principes vastgelegd die nog altijd de basis vormen.
Voor Europese bakkers en vishandelaren werd HACCP in 2006 echt tastbaar met de invoering van de Europese hygiëneverordeningen. Met ‘Verordening (EG) nr. 852/2004 inzake levensmiddelenhygiëne’ werd vastgelegd dat levensmiddelenbedrijven procedures moeten invoeren die gebaseerd zijn op HACCP-principes.
DOCUMENTATIE IN DE BAKKERIJ
Voor ambachtelijke bakkers betekende HACCP een verschuiving van impliciete kennis naar aantoonbare beheersing. Vroeger lag de nadruk vooral op schoon werken en productkwaliteit. Tegenwoordig draait voedselveiligheid ook om documentatie en procescontrole.
Waar meel, noten of decoratiematerialen vroeger vooral op kwaliteit werden beoordeeld, kwam daar aandacht bij voor herkomst, allergenen en traceerbaarheid. Bakkers moeten kunnen aantonen waar ingrediënten vandaan komen en welke risico’s eraan verbonden zijn.
Ook temperatuurbeheersing veranderde het werk. Roomproducten, bavaroises, slagroomgebak en gekoelde
halffabricaten vragen om duidelijke grenzen en registratie. Processen moeten gedocumenteerd en controleerbaar zijn, ook als personeel wisselt of productie groeit.
Een tweede grote verandering is allergenenmanagement. In moderne bakkerijen lopen veel productstromen naast elkaar, zoals noten, gluten, sesam, melk en ei. HACCP heeft structuur gebracht in scheiding, schoonmaak en communicatie.
MINUTENWERK IN DE VISBRANCHE
In de visindustrie bepalen tijd en temperatuur nog veel directer de veiligheid. Waar een bakker vaak in uren denkt, werkt de vissector soms in minuten. Vis behoort nu eenmaal tot de meest
kwetsbare productgroepen binnen de voedingsindustrie. Koelonderbreking, microbiologische groei of verkeerde verwerking kunnen snel grote gevolgen hebben.
Daardoor werd de visbranche al vroeg een sector waarin risicobeheersing centraal kwam te staan. Voor visbedrijven heeft HACCP onder andere betekent: een continue bewaking van koelketens, de registratie van ontvangst- en opslagtemperaturen, een strikte scheiding tussen rauwe en verwerkte producten, uitgebreide reinigings- en desinfectieprocedures en snellere terughaalacties door betere traceerbaarheid.
Bronnen: FAO/WHO Codex Alimentarius, NVWA
Nadruk op structuur, duurzaamheid en AI
Het is zover: Versie 7 van FSSC 22000 is uitgebracht! Dé standaard voor voedselveiligheid heeft een update gekregen. Wat is er veranderd en wat betekent dit voor jouw organisatie? Précon, het advies- en trainingsbureau voor duurzaam kwaliteitsmanagement in food en nonfood, legt het uit.
Versie 7 is gebaseerd op ISO 22000:2018, de nieuwe ISO 22002-x-serie voor basisvoorwaardenprogramma’s en de aanvullende eisen van het FSSC 22000-schema. De update sluit aan op de nieuwste benchmarkvereisten van het Global Food Safety Initiative (GFSI) en legt meer nadruk op duurzaamheid en een uniforme toepassing van eisen binnen de voedselketen.
NIEUWE STRUCTUUR Een belangrijke wijziging is de introductie van de nieuwe ISO 22002-x:2025-serie. Daarmee stapt FSSC 22000 af van de eerdere combinatie van BSI PAS-standaarden en ISO/TS 22002-documenten.
Deze richtlijnen zijn bedoeld voor organisaties die verpakkingen ontwerpen of ontwikkelen.
ZWAARDERE EISEN
De eisen aan auditors zijn eveneens aangepast. Daarbij ligt meer nadruk op competenties, productkennis, procesinzicht en kennis van wet- en regelgeving. De wijzigingen sluiten aan op de nieuwe GFSI-benchmarkingvereisten en moeten bijdragen aan een meer uniforme beoordeling binnen verschillende sectoren van de voedselketen.
AI TER ONDERSTEUNING
Nieuw in versie 7 is ook expliciete aandacht voor het gebruik van kunstmatige intelligentie binnen certificering. Volgens de standaard mag AI worden ingezet ter ondersteuning van processen, mits organisaties beschikken over duidelijke governance-afspraken, risicobeoordelingen, validatie en monitoring.
Daarbij blijft menselijke beoordeling volgens FSSC 22000 leidend. AI moet menselijke
De nieuwe structuur bestaat uit een uniforme basisnorm: ISO 22002-100:2025. Deze bundelt de algemene eisen voor basisvoorwaardenprogramma’s binnen de voedselketen. Daarbovenop komen sectorspecifieke aanvullingen, zoals ISO 22002-1 voor voedselproductie. Volgens Précon moet deze opzet zorgen voor minder overlap, meer duidelijkheid en een consistenter auditproces.
DUURZAAMHEID
In versie 7 zijn ook nieuwe eisen opgenomen die organisaties moeten ondersteunen bij hun bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties. Daarbij ligt de focus onder meer op het terugdringen van voedselverlies en voedselverspilling.
Ook duurzame verpakkingen krijgen nadrukkelijk aandacht. In de standaard zijn ontwerpprincipes opgenomen van Save Food Packaging, ontwikkeld door het Australasian Institute of Packaging en verspreid via de World Packaging Organization.
besluitvorming ondersteunen en niet vervangen. Transparantie, training en heldere rolverdeling worden daarbij als belangrijke voorwaarden genoemd.
OVERSTAPPERIODE
Bedrijven krijgen de tijd om over te stappen naar de nieuwe versie. Audits volgens versie 6 mogen nog worden uitgevoerd tot 30 april 2027. Upgradeaudits naar versie 7 moeten plaatsvinden tussen 1 mei 2027 en 30 april 2028.
Volgens Précon biedt versie 7 vooral voordelen op het gebied van duidelijkheid en praktische toepasbaarheid. Door de uniforme PRP-structuur en de sectorspecifieke aanvullingen moet implementatie eenvoudiger worden. Daarnaast moet de vernieuwde opzet organisaties helpen om voedselveiligheid, duurzaamheid en procesbeheersing beter met elkaar te verbinden.
Roelof Triemstra is per 1 juli 2026 aangesteld als directeur van de nieuwe directie
Toezicht Voedsel en producten in oprichting bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.
De directie ontstaat uit de voorgenomen splitsing van de huidige directie Handhaven en krijgt vanaf 1 januari 2027 onder meer verantwoordelijkheid voor toezicht op voedselveiligheid en productveiligheid. Eerder werd al bekend dat Esmeralda Wallast Groenewoud leiding gaat geven aan de nieuwe directie
Toezicht Dier, natuur en plant. Beide directies gaan officieel van start op 1 januari 2027.
Voor de vissector krijgt Triemstra straks een belangrijke rol binnen het toezicht op voedselveiligheid, productveiligheid en regelgeving rond alcohol- en tabaksontmoediging. Daarmee krijgt hij ook strategische verantwoordelijkheid voor toezicht op onder meer visverwerking, retail, importstromen en voedselveiligheidscontroles.
ACHTERGROND BUITEN
op de reguliere taken en zaken en de verdere versterking en vernieuwing van ons toezicht, zal Roelof zich samen met zijn managementteam ook gaan bezighouden met het verder vorm, koers en richting geven aan zijn directie.’
MAATSCHAPPELIJK
BELANG
Inspecteur-generaal
Gerard Bakker noemt Triemstra een sterke strategische leider voor de nieuwe directie. ‘Met natuurlijk focus
VOEDSELKETEN Triemstra is momenteel directeur Dienstverlenen bij de Immigratieen Naturalisatiedienst. Daarvoor vervulde hij verschillende managementfuncties binnen de rijksoverheid, onder meer bij Rijkswaterstaat. Hij studeerde Civiele Techniek aan de Technische Universiteit Delft.
Triemstra zelf benadrukt het maatschappelijke belang van het NVWA-toezicht. ‘Iedereen in Nederland heeft dagelijks te maken met het werk van de NVWA. Wat vaak vanzelfsprekend lijkt in onze voedsel- of productieketen, is dat niet.’
Hij wijst daarbij op de snelle veranderingen binnen de sector. ‘Ik vind het mooi hoe de NVWA anticipeert op deze veranderingen en kijk er enorm naar uit me in deze positie verder in te zetten om Nederland elke dag veiliger en leefbaarder te maken.’
Laten we proosten op een mooie samenwerking
Word Next Friend en ontvang onze welkomstwijn
In deze tijd van betaalmuren wil FishTrend jouw toegankelijke informatiebron blijven in het vakgebied van de visserij
ONZE KRANT EN WEBSITE ZIJN
VOLLEDIG GRATIS TE LEZEN
WAAROM?
• Omdat wij het belangrijk vinden dat informatie laagdrempelig beschikbaar blijft.
• Omdat wij vinden dat het ambacht dat verdient.
• Omdat we denken dat we alleen via toegankelijkheid de jonge garde bereiken, die de branche zo hard nodig heeft.
Maar wij kunnen dat niet alleen, we hebben jou nodig. Ook FishTrend krijgt te maken met stijgende kosten van onder meer de verspreiding door post.nl (dit jaar 33%).
STEUN JIJ FISHTREND?
Word dan Next Friend. Dan zorgen we er samen voor dat vakinhoudelijke informatie voor jou en anderen beschikbaar blijft.
JOUW VOORDELEN:
• Next Friends mogen gebruikmaken van ons platform, waarbij we aangeleverde persberichten en nieuwsberichten met free publicity.
• Next Friends mogen gebruikmaken van De Vismarkt, waarin ze een zoekertje kunnen plaatsen.
• leveranciers voor de visserij worden gratis opgenomen in het leveranciersoverzicht op onze mediakanalen.
• Een abonnement op een businessgerelateerd vakblad is aftrekbaar voor de belasting onder de post Bedrijfskosten.
JA! IK WORD NEXT FRIEND VAN FISHTREND VOOR €80 PER JAAR (BUITENLAND €120) EN ONTVANG 8 NUMMERS Als welkomstgeschenk ontvang je twee heerlijke flessen wijn.
Kijk op www.fishtrend.nl/next-friend/
Scan de QR- code en word Next Friend
Kleinere tongen door opwarming oceanen
Tongen worden minder groot als de oceanen opwarmen. Ze groeien ook sneller en paaien op jongere leeftijd. Dat blijkt uit berekeningen en een grootschalige analyse van de gehoorbeentjes van tong (Solea solea) uit de Noordzee, de Ierse Zee en de Golf van Biskaje, in het kader van een doctoraatsonderzoek uitgevoerd op ILVO, UGent en Wageningen Universiteit.
de groei van tong tussen 1970 en 2020 effectief veranderde, en dat in alle drie de onderzochte zeeën. Zoals verwacht volgens de TSR was deze verandering afhankelijk van de leeftijd: jonge tongen versnellen hun groei en oudere tongen remmen hun groei net af. De grootste verandering gebeurde bij de jonge tongen: éénjarige tongen zijn 14% groter als de zeetemperatuur 1°C stijgt. Een tong die
Daarmee is bevestigd dat tongen de temperatuur-grootte regel (TSR) van koudbloedige dieren volgen, en kleinere vissen net als een verschuiving van het leefgebied en aanpassing van de levenscyclus een gevolg is van de klimaatopwarming. Tong is de meest waardevolle soort voor de Belgische vloot en verdere opwarming van de zeeën kan visserijopbrengsten onder druk zetten.
‘Beter begrip van dit fenomeen is cruciaal nu klimaatverandering de Belgische vloot steeds directer treft. Deze nieuwe inzichten kunnen ook het wetenschappelijke visserijadvies verbeteren’, aldus copromotor van het doctoraat Jochen Depestele (ILVO).
op één jaar 8 cm meet bij 10°C, meet ruim 9cm bij 11°C. Vijf jaar oude tongen groeien dan weer 5% trager.
KLEINERE TONGEN DIE SNELLER GESLACHTSRIJP ZIJN
Otolieten vertellen veel, maar niet alles. Je kan er bijvoorbeeld niet uit aflezen hoe groot een vis maximaal zou zijn geworden, en op welke leeftijd hij voor het eerst zou hebben gepaaid. Om toch het temperatuureffect hierop te kunnen onderzoeken, gebruikte Bui een wiskundig model. Enkel in de Noordzee, waar de temperatuurstijging van het zeewater het grootst is (+0,9°C van 1970 tot 2020, t.o.v. +0,5°C en +0,4°C in respectievelijk de Ierse Zee en de Golf van Biskaje), gaf dit model een
HOGERE OMGEVINGSTEMPERATUREN
Bij hogere omgevingstemperaturen versnellen koudbloedige dieren hun groei en geslachtsrijpheid, terwijl ze minder groot worden. Dat is de ‘TSR’ waarvan de exacte biologische mechanismen nog niet gekend zijn, maar waarvan vermoed werd en nu ook bevestigd is dat de regel ook geldt voor tong. Doctoraatsonderzoeker Tuan Anh Bui bestudeerde daarvoor de individuele groeipatronen van tongpopulaties over een periode van ruim 60 jaar (1958-2019) in de Noordzee, de Ierse Zee en de Golf van Biskaje. Uit de otolietanalyses blijkt dat
Weet jij écht het antwoord op de vragen van je grootste afnemers en financiers?
significant effect aan.
Tussen de generaties van 1975 tot 2012 zag Bui de gesimuleerde maximale grootte verkleinen, en de gesimuleerde paaileeftijd verjongen. Per 1°C stijging van het zeewater bleken de grootste tongen gemiddeld 5,5% kleiner te blijven en 5,5% sneller te paaien. Kijken we als voorbeeld naar de generaties tongen uit 1980 en 2000, dan zien we dat de gemiddelde zeetemperatuur tijdens hun levensduur steeg van 9,1 °C naar 10,2 °C terwijl de tongen volgens het model gemiddeld 40mm kleiner bleven en 3 maanden vroeger paaiden.
Je afnemers en financiers willen weten hoe je keten in elkaar zit. Wie daar grip op krijgt, houdt zijn klanten en maakt zijn bedrijf sterker.
Wie vandaag vis vangt, kweekt, inkoopt of verwerkt, kent de vragen. Een afnemer wil weten hoe het zit met de herkomst en de arbeidsomstandigheden bij je leveranciers. Een financier vraagt of je je keten in beeld hebt. De vraag is niet langer of die vragen komen, maar of jij het antwoord paraat hebt.
GEPASTE ZORGVULDIGHEID
Het antwoord heet due diligence, of gepaste zorgvuldigheid. Dat klinkt zwaar, maar in de praktijk komt het neer op de juiste vragen stellen. Weet ik in welk gebied en met welk schip mijn vis is gevangen? Hoe zijn de omstandigheden van de kweek? Ken ik mijn leveranciers voorbij de eerste schakel? Waar in mijn keten is het risico het grootst? De richtlijnen van de OESO vertalen dat in zes overzichtelijke stappen, van een risicoanalyse van je leveranciers en vangstgebieden tot concrete maatregelen, het volgen van de
voortgang en het communiceren over wat je doet. Je begint bij de plekken die er het meest toe doen, niet bij een lijst met tientallen eisen.
De visketen draagt namelijk reële risico’s, vooral verderop in de keten, op kwekerijen en op zee. Bemanningen zitten soms maanden achter elkaar op volle zee, ver van toezicht, en de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) schat dat wereldwijd rond de 128.000 vissers onder dwang werken. Vangst op zee kan bovendien worden overgeladen en vermengd, waardoor de herkomst van een partij lang niet altijd helder is. Voor een Nederlands visbedrijf betekent dat niet dat er per definitie iets mis is, maar je grote afnemers, denk aan retailers en foodservicebedrijven, moeten over hun eigen keten rapporteren en geven die vraag aan jou door.
GEEN VRIJBLIJVENDE VRAAG
En het blijft geen vrijblijvende vraag. Die afnemers maken inzicht in je keten geregeld tot voorwaarde in hun contracten en aanbestedingen. Heb je dat niet op orde wanneer ze erom vragen,
dan gaat een order of een plek in het schap zomaar naar een concurrent die het wél kan laten zien. En zulk inzicht bouw je niet in een week op.
Beginnen hoeft niet duur te zijn. Voor bedrijven in het mkb vergoedt de Subsidie Verantwoord Ondernemen MKB (SVOM) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een deel van de kosten om de juiste expertise in te schakelen. Zo blijft de drempel om de eerste stappen te zetten laag. Bij Empact begeleiden we bedrijven bij het opzetten van zo’n proces. Heel praktisch en doelgericht. Pak je het goed aan, dan is het meer dan papierwerk. Het geeft je grip op je bedrijf. Vraagt een afnemer om onderbouwing, dan lever je die. Banken en verzekeraars wegen het mee. En raakt een leverancier in opspraak, dan zie je meteen wat dat voor jou betekent. Ken je keten en versterk je positie als visbedrijf. Kijk voor meer informatie op www.empact. nu/esg-due-diligence-risicomanagement/.
Deze column is afkomstig van Derk Jan Berends, management consultant (ESG) bij Empact Consulting B.V. Kijk voor meer informatie op: www.empact.nu.
COLUMN
‘Dit jaar zien we echt het resultaat van een nieuwe cyclus’
De eerste Zeeuwse bodemmosselen zijn dit jaar al half juni geoogst. Na twee lastige jaren op het gebied van kwaliteit en houdbaarheid kijkt Caroline Verwijs, directeur van Krijn Verwijs, met vertrouwen naar het nieuwe seizoen. ‘De mosselen zijn sterk, van goede kwaliteit en hebben bovendien nog ruimte om de komende maanden verder te groeien.’
Het seizoen van de Zeeuwse bodemmosselen is dit jaar vroeg van start gegaan. Krijn Verwijs startte half juni al met de aanvoer van de eerste Zeeuwse bodemmosselen terwijl de officiële seizoensstart traditioneel enkele weken later ligt. ‘De temperatuur stijgt in onze achtertuin: de Oosterschelde. Door de vele zonuren wordt het water warmer waardoor voedsel floreert. Net als op andere plekken zien we hierdoor de mosselen sneller naar een waardig vispercentage groeien’, vertelt Caroline Verwijs. Daarnaast is de vraag rond deze periode uit de markt erg hoog. ‘Consumenten willen graag dat het seizoen begint, wat alleen
VOL VERTROUWEN
Ze kijkt met vertrouwen naar het nieuwe mosselseizoen. ‘We hebben twee jaar achter de rug waarin de Zeeuwse mossel achterbleef qua groei en houdbaarheid. Dit jaar zien we echt het resultaat van een nieuwe cyclus en dat ziet er heel goed uit. De mosselen zijn
maar goed is. Maar wij moeten als bedrijf wel onze kwaliteit bewaken. Met het huidige vooruit-
zicht, geloven we dat we hierin de juiste balans hebben gevonden en starten we met veel vertrouwen.’
Tijdbesparend · Kwaliteits uien · Lange houdbaarheid
van goede kwaliteit, zijn sterk en hebben bovendien nog ruimte om de komende maanden verder te groeien. Ik verwacht daarom dat de aanvoer vanuit Zeeland de komende periode prima zal zijn.’
Dat de eerste aanvoer uit Zeeland komt, heeft bovendien praktische voordelen. ‘De afstand tussen de percelen en de verwerkingslocaties is klein, waardoor de mosselen kort
moment hangen de MZI-lijnen uit om mosselzaad in te vangen. Tegen de tijd dat dat zaad geoogst wordt, moet er ook weer ruimte zijn op de percelen om het uit te zetten zodat het verder kan groeien. Kwekers zijn daar continu mee bezig.’ Ook de locatie van de percelen speelt mee. ‘Uit het oogpunt van risicospreiding brengen kwekers de halfwas mosselen vanuit de Waddenzee naar Zeeland om ze daar verder op te kweken. In Zeeland is de kans kleiner dat ze tijdens herfststormen wegspoelen.’
CYCLUS VAN DE MOSSELEN
Voor een optimale oogst moet de kweker rekening houden met de cyclus van de mosselen. ‘Er zijn periodes waarin mosselen zich voorbereiden op de voortplanting en de periode van voortplanting zelf. Dat kost veel energie. Op dat moment ziet de mossel er minder mooi uit en is ook de smaak minder optimaal. De mosselen worden in die periode met rust gelaten. Tijdens de groeifase zijn ze juist op hun best en consumeren we ze het liefst. Niet alle mosselen doorlopen die fases op hetzelfde moment. Daardoor kunnen er gedurende het jaar mosselen uit verschillende gebieden worden aangeboden.’
MOSSELKALENDER
Om aandacht te vragen voor de vroege start van het seizoen zet Krijn Verwijs dit jaar een ludieke actie op rond het bekende gezegde dat je mosselen alleen eet in maanden met een ‘R’ in de maand. ‘Vroeger was dat inderdaad het geval. Dat kwam doordat er nog geen gekoeld transport bestond. Daardoor konden mosselen alleen over grotere afstanden worden vervoerd als het niet te warm was. Dat viel samen met de periode waarin een ‘R’ in de maand zat.’
na de oogst al in de fabriek zijn. Zeker met warm weer is het prettig dat de keten zo kort is. Binnen een paar uur nadat de mosselen zijn geoogst, liggen ze al in de gekoelde containers en gaan ze richting de fabriek. Dat is de kortste en meest efficiënte route.’
VROEGE AANVOER VANUIT WADDENZEE
In tegenstelling tot andere jaren is er nu ook al aanvoer vanuit de Waddenzee. ‘Op sommige percelen zijn deze mosselen al van een heel goede kwaliteit’, aldus Verwijs. ‘Normaal gesproken komt de aanvoer uit de Waddenzee pas later in het seizoen op gang, vanaf augustus of september. Nu de mosselen eerder rijp zijn, geeft dat kwekers meer mogelijkheden om vooruit te plannen.’
Mosselkwekers wegen voortdurend af welke percelen geoogst moeten worden en waar de ruimte komt voor de nieuwe aanwas. ‘Op dit
Die situatie is inmiddels volledig veranderd. ‘Tegenwoordig kunnen we mosselen veilig en vers vervoeren. Bovendien komen mosselen niet alleen uit Nederland, maar ook uit andere landen. Daardoor kunnen we consumenten het hele jaar door mosselen aanbieden.’
Om voorgoed af te rekenen met het gezegde én om aan te tonen dat dit mooie, gezonde en duurzame product jaarrond op het weekmenu kan staan, lanceert Krijn Verwijs de Premier Mosselkalender. Mosselen worden nog veel te vaak als seizoensproduct gezien. Terwijl ze nog veel te vaak als seizoensproduct worden gezien. ‘Ze verschijnen vooral als special op het menu tijdens de vakantieperiode of bij speciale gelegenheden. Dat is jammer, want deze lekkernij verdient een vaste plek op de menukaart.’
IDEALE BASIS VOOR MODERNE MAALTIJD Mosselen vormen namelijk de ideale basis voor een moderne maaltijd: ze zijn gezond, duurzaam en gemakkelijk te bereiden en ze groeien ook nog eens in Zeeland. En toch eten we het met z’n allen nog te weinig, terwijl het product alles in zich heeft om toekomstbestendig te zijn. Dat willen we heel graag benadrukken.’
De verbondenheid met het product is enorm, merkt Verwijs. Niet alleen in Yerseke, maar ook in plaatsen als Bruinisse en Zierikzee leeft de mosselkweek sterk. ‘Je ziet daar de trots van de mosselkweker. Hij kent zijn product door en door en heeft het hele proces in eigen hand. Hij kan echt het verschil maken. Het is zijn vak, zijn bedrijf en zijn terrein.’
De Zeeuwse mosselkweek vormt het fundament van de sector. Dankzij de korte keten blijven kwaliteit, versheid en controle nauw met elkaar verbonden. ‘De Zeeuwse bron is voor ons van grote waarde. We hebben hier een ontzettend korte keten en dat is eigenlijk het mooiste wat er is. Je kweekt de mosselen op je eigen percelen en vervolgens worden ze in de verwaterhal verder verwerkt. Daardoor houden we maximale controle over kwaliteit en versheid.’
TROTS OP HET VAK
De rol van de mosselkwekers is volgens Verwijs van groot belang voor de kwaliteit van het product. ‘Ze beheersen het hele proces. Ze houden de mosselen het hele jaar door nauwlettend in de gaten en weten precies wanneer het juiste moment is om te oogsten. Die kennis en ervaring zijn ontzettend belangrijk voor de kwaliteit van het eindproduct.’
TOEKOMST
Richting de toekomst is het essentieel dat de kweek op een gezonde manier kan blijven bestaan. ‘Het behoud van de mosselcultuur in Zeeland vraagt om voortdurende ontwikkeling. Daarom onderzoekt de sector zowel uitbreiding van de kweekgebieden richting de Noordzee als nieuwe kweekmethoden. Daarvoor loopt momenteel een Europees project. We moeten blijven benadrukken hoe waardevol deze sector is. Achter iedere mossel staat een kweker die zijn product door en door kent en daar dagelijks mee bezig is. Die betrokkenheid zie je overal terug. Er is zo enorm veel trots en liefde voor het vak. Dat maakt de Zeeuwse mosselsector uniek.’
Kijk voor meer informatie op: www.seafarmersbynature.com.
DE
R ANCH E KOMT
OP 5 & 6 OKTOBER 2026 STAAT HART VAN HOLLAND IN NIJKERK VOLLEDIG IN HET TEKEN VAN VIS, VERS EN VAKMANSCHAP.
Ontmoet collega’s, leveranciers en specialisten uit de hele keten. Ontdek nieuwe producten, slimme oplossingen, innovaties en kansen voor jouw winkel, kraam, wagen of bedrijf.
TOEGANG IS GRATIS, AANMELDEN IS VERPLICHT.
REGISTREER JE NU VIA
OF SCAN DE QR-CODE.
WWW.VISBEURS.NL
ZORG DAT JE ERBIJ BENT!
Voedselveiligheid
Als visspecialist is voedselveiligheid geen keuze, het is de basis onder het vak en daarmee onder het ondernemerschap. Wie een visspeciaalzaak runt, verkoopt immers niet alleen vis maar ook vertrouwen. En dat vertrouwen wordt niet alleen verdiend met een mooi assortiment of een aantrekkelijke toonbank, maar vooral met de zekerheid dat wat je verkoopt veilig, verantwoord en zorgvuldig behandeld is. Zeker in een branche met een kwetsbaar product als vis ligt voedselveiligheid dicht tegen de kern van het vak aan.
Bij vis, schaal- en schelpdieren heeft elke stap in de keten, van ontvangst tot verkoop, invloed op de uiteindelijke kwaliteit én veiligheid. Daarom is het werken volgens HACCP voor alle levensmiddelenbedrijven verplicht: risico’s moeten in kaart worden gebracht en beheerst. Voor de visspecialist betekent dat concreet dat je grip houdt op processen: hoe de vis wordt ontvangen, opgeslagen, verwerkt en gepresenteerd. De Hygiënecode voor de Visdetailhandel helpt om de vertaalslag te maken van regels naar praktijk. Maar voedselveiligheid zit uiteinde-
als basis voor goed ondernemerschap
lijk niet in een boek of een systeem. Het zit in het dagelijks handelen. In kleine keuzes, in routines en in discipline. Het verschil wordt gemaakt door ondernemers die voedselveiligheid hebben verankerd in hun manier van werken.
Voor ondernemers ligt hier een belangrijke rol. Voedselveiligheid vraagt om leiderschap: voorbeeldgedrag, structuur en aandacht. Het begint bij hoe je zelf werkt. Vervolgens bij duidelijke afspraken en vaste routines. En tenslotte bij blijven sturen en verbeteren. Een actueel onderwerp zeker nu toezichthouder NVWA kritisch is op de resultaten. VNV maakt zich daarom ook hard voor verbeteringen in de branche.
DE ROL VAN MEDEWERKERS
Voedselveiligheid wordt uiteindelijk gemaakt door mensen. Daarom is het opleiden van medewerkers essentieel. Niet als eenmalige instructie, maar als een continu proces. Medewerkers moeten begrijpen waarom iets belangrijk is—temperatuurbeheersing, hygiëne en het voorkomen van kruisbesmetting. Als dat besef er is, verandert gedrag. Dan ontstaat
eigenaarschap. Medewerkers denken mee, signaleren afwijkingen en nemen verantwoordelijkheid. SVO vakopleider food biedt hierin passende trainingen en ook middelen van marktpartijen zoals Quality Guard helpen in bewustwording, kennis en toepassing van de belangrijke regels.
In bedrijven waar voedselveiligheid echt leeft, is controle geen doel op zich. Het is een vanzelfsprekend onderdeel van het werk waarin processen geborgd zijn, schoon werken normaal is en afwijkingen direct worden opgepakt. Consumenten verwachten veiligheid en transparantie. Dat biedt de visspecialist een kans om zich te onderscheiden op vakmanschap en betrouwbaarheid met voedselveiligheid als doorslaggevende factor.
Voedselveiligheid is geen systeem dat je bijhoudt. Het is iets dat je doet—elke dag opnieuw. Het zit in mensen die weten wat ze doen en begrijpen waarom ze het doen.
‘De mosselen zijn goed, maar de uitdagingen zijn groot’
Hoewel de kwaliteit van de Zeeuwse mosselen goed is, had het seizoen volgens Adri Bruijnooge van Adri & Zoon gerust twee weken later mogen beginnen. De mosselen zijn kleiner dan vorig jaar en hadden nog verder kunnen groeien. Daarnaast maakt hij zich zorgen over de afnemende consumptie onder jongeren en de verwarring rond de herkomst van mosselen. ‘Een Zeeuwse mossel onderscheidt zich écht in smaak.’
De eerste Zeeuwse mosselen zijn weer verkrijgbaar en Adri Bruijnooge van Adri & Zoon kijkt met gemengde gevoelens naar de start van het seizoen. ‘De kwaliteit van de mosselen is goed, maar minder dan vorig jaar. We zitten nu op een vleespercentage van 27 tot 30 procent en vorig jaar was dat 30 tot 35 procent. In mijn ogen komt het seizoen wat te vroeg en hadden we
Juist in deze periode hadden ze volgens hem nog flink kunnen groeien. ‘Nu hebben we onze koelcellen vol staan met kleine mosselen waarvan we nog niet weten waar die allemaal naartoe moeten gaan. Dat is heel erg jammer. Als de opening van het mosselseizoen net zoals vroeger in de tweede of derde week van juli had plaatsgevonden, dan hadden we prachtige grote mosselen gehad.’
HERKOMST VRAAGT OM DUIDELIJKE
COMMUNICATIE
De herkomst van mosselen is een ander belangrijk aandachtspunt voor Bruijnooge. ‘Naast Nederland komen de mosselen uit vier landen: Engeland, Ierland, Duitsland en Denemarken. Op verpakkingen moet het land van herkomst worden vermeld, maar als de mosselen in Zeeland zijn verwaterd dan kunnen ze wel als Zeeuwse mosselen worden verkocht. Dat maakt het voor consumenten niet altijd een-
Hij pleit voor eerlijke communicatie over de herkomst. ‘Mosselen uit andere landen hebben een vlakkere smaak. Ze missen het ‘lekkere zilte’ van de Zeeuwse mossel. Yerseke
heeft zijn naam en faam vanwege de Oosterschelde. Die zorgt voor een bepaalde smaak aan de mossel. Dat komt door de bodemgesteldheid en de habitat waarin de mossel leeft.’ Bruijnooge vreest dat onduidelijkheid over de herkomst uiteindelijk ook nadelig kan uitpakken voor de sector. ‘Als consumenten een ‘Zeeuwse mossel’ uit Duitsland kopen en ze vinden die vlakkere smaak niet lekker, dan zullen ze waarschijnlijk geen herhaalaankoop meer doen.’
De herkomst van zijn mosselen staat voor Bruijnooge niet ter discussie. Adri & Zoon werkt uitsluitend met mosselen die zijn gecertificeerd onder het keurmerk Zeker Zeeuws. ‘Op onze verpakking staat 100% Zeeuwse mossel. Wij werken uitsluitend met mosselen die aan de voorwaarden van het keurmerk Zeker Zeeuws voldoen. Daardoor hoeven wij nooit na te denken over wat er op de verpakking staat. Het klopt altijd.’
JONGEREN ETEN NAUWELIJKS NOG MOSSELEN De grootste zorg van Bruijnooge ligt echter niet bij de kwaliteit of de herkomst, maar bij de consumptie van mosselen. ‘We moeten als sector de mossel weer op de kaart zetten. Want de huidige generatie eet geen mosselen meer en dat baart me heel veel zorgen.’ De teruglopende consumptie heeft volgens hem vooral te maken met veranderende eetgewoonten. Waar mosselen vroeger in veel gezinnen regelmatig op tafel stonden, groeit een deel van de huidige generatie op zonder ooit met het product in aanraking te komen. ‘Als je er niet mee bent opgegroeid, krijg je mensen moeilijk aan de mosselen.’
Hij ziet daarom een belangrijke taak voor de sector om nieuwe consumenten kennis te laten maken met mosselen. ‘Door alleen maar kilo- en anderhalve-kiloverpakkingen te vullen zullen we als sector een langzame dood sterven. We moeten mensen in aanraking met de mosselen brengen. Dat vraagt om een gezamenlijke inspanning van de gehele sector om dit met elkaar op te pakken en nieuwe consumenten te bereiken. Ik vond het een heel mooi initiatief dat collega-ondernemers vorig jaar een Mosselkaravaan zijn gestart en zich meer op promotie hebben gericht. Maar eigenlijk zou dit door de complete sector gedragen moeten worden.’
MAXIMALE VERSHEID
Uiteindelijk valt of staat een herhaalaankoop met de kwaliteit van het product. Daarom staat versheid centraal in de bedrijfsvoering van Adri & Zoon. ‘Wij doen ons uiterste best om te zorgen dat het product zo vers mogelijk is. Zes dagen in de week bezorgen we onze mosselen vers bij onze afnemers. We halen ze uit het water, verpakken ze en brengen ze weg. Vandaag verpakt is morgen in de winkel of aan de kraam. Alleen dan kun je er met elkaar echt een mosselfeestje van maken.’
Kijk voor meer informatie op: www.adrienzoon.com.
Verwoestende strijd
De Noordzee, ooit een weelderige bron van vis, is nu getuige van een verbeten strijd tussen windmolens en vissers. Een strijd die verwoesting zaait op de visgronden en een dreigende schaduw werpt op de toekomst van de Europese visvangst. Als de windenergieparken blijven groeien, lijken de vissers gedoemd te verdwijnen. Is het rechtvaardig dat de Nederlandse vissers moeten wijken voor een windenergiecentrale? De opmars van windmolens op de Noordzee door landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Denemarken en Nederland is onmiskenbaar. Dit streven naar groene energie is lovenswaardig, maar de ‘collateral damage’ is duidelijk: de visserij lijdt. De visgronden slinken terwijl reusachtige windturbines hun plek innemen, een bittere realiteit voor degenen die generaties lang hebben gevist in deze wateren.
De visserij voelt de knel, geconfronteerd met de mogelijkheid van uitroeiing. De Europese markt zal steeds meer moeite hebben om verse vis van de Noordzee te voorzien als deze situatie voortduurt. De gedachte dat de Nederlandse vissersvloot moet wijken voor windenergie is verontrustend en roept vragen op over het toekomstige aantal beroepsvissers dat zal overblijven. Maar te midden van deze turbulentie, een terugblik op een omstreden eerbetoon aan Frans Timmermans, de eurocommissaris voor klimaat. Hij ontving in 2022 een eredoctoraat van de TU Delft, ondanks kritiek van alumni die dit als een verlies van geloofwaardigheid voor de instelling beschouwden. De controverse rond zijn eredoctoraat heeft de aandacht getrokken naar het bredere debat over klimaatverandering, duurzame energie en de gevolgen ervan voor verschillende sectoren.
De energietransitie, gericht op windenergie, lijkt onvolledig en eenzijdig belicht in de media. De schadelijke impact op het milieu, de flora en fauna zal exponentieel toenemen naarmate meer windmolens worden geplaatst. Het delen van deze informatie is cruciaal om een doodlopende weg te vermijden. Windenergie heeft een complexe geschiedenis. Hoewel het ooit begon als een veelbelovende bron van elektriciteit, is het duidelijk geworden dat het niet zonder problemen is. De inefficiëntie van windturbines, de noodzaak tot vervanging en de milieuschade die ze veroorzaken, vragen om kritische aandacht. De kosten van windturbines, zowel op land als op zee, zijn astronomisch.
Deze industrie genereert aanzienlijke winsten voor grote energieconcerns, terwijl consumenten steeds hogere energierekeningen betalen. Ondertussen worden belastingen verhoogd onder het mom van klimaatverandering, terwijl cruciale feiten worden verhuld.
De effecten van windturbines op vogels zijn verontrustend. Miljoenen vogels vliegen jaarlijks over de Noordzee, maar velen vinden hun einde door botsingen met rotorbladen of verlies van leefgebied. De schade aan de natuur zal steeds duidelijker worden naarmate meer windparken worden gebouwd. De realiteit van windenergie is complex en vol onzekerheden. Het is hoog tijd voor een open en eerlijk debat over de langetermijneffecten van deze technologie. De schadelijke gevolgen voor de visserij, het milieu en de samenleving als geheel kunnen niet langer genegeerd worden. Laten we streven naar een evenwichtige aanpak die duurzaamheid waarborgt zonder de fundamenten van andere essentiële sectoren te vernietigen. De toekomst van de Noordzee ligt in onze handen. We moeten streven naar een verantwoorde energiemix die rekening houdt met zowel ecologische als economische belangen. Alleen door samen te werken kunnen we een pad vinden dat leidt naar een duurzame toekomst zonder onherstelbare schade aan onze omgeving en de essentiële bronnen die deze biedt.
Over voorzorg en passende beoordelingen gesproken wanneer ze in N2000 gebieden staan. Dat is wat de natuur- en milieuorganisatie (Doggerland) bij de rechter nu voor elkaar hebben gekregen.
Johan K. Nooitgedagt Voorzitter Nederlandse
Vissersbond
Herziening RTC-regime moet beter aansluiten bij praktijk op zee
Nederland zet in op een herziening van de regels voor Real Time Closures (RTC), de tijdelijke sluitingen van visgebieden ter bescherming van kwetsbare visbestanden, zoals kabeljauw. Volgens staatssecretaris Silvio Erkens biedt de evaluatie kansen om het regime beter te laten aansluiten op actuele wetenschappelijke inzichten én de praktijk van de visserij op zee.
In december 2025 zijn aanvullende maatregelen rondom de RTCverordening met de Tweede Kamer gedeeld. Op aandringen van Nederland is toen ook afgesproken dat in 2026 gewerkt wordt aan een brede herziening van deze verordening.
De Europese Commissie is inmiddels gestart met dit proces door middel van wetenschappelijk onderzoek. Nederland zet zich actief in voor een herziening van het RTC-regime, zodat de maatregelen beter aansluiten bij actuele wetenschappelijke inzichten en de huidige toestand van de relevante visbestanden.
BESCHERMING ÉN UITVOERBAARHEID
Voor de Nederlandse Vissersbond is het belangrijk dat maatregelen op zee niet alleen op papier kloppen, maar ook uitvoerbaar zijn in de
praktijk. Maatregelen moeten effectief bijdragen aan de bescherming van kwetsbare bestanden, maar daarbij moet ook oog zijn voor de gevolgen voor vissers en visserijbedrijven. Een herziening van het RTC-regime biedt daarom een belangrijke kans om te beoordelen of de huidige regels nog passen bij de werkelijkheid op zee. Visbestanden ontwikkelen zich, soorten verspreiden zich anders en vissers hebben in de praktijk te maken met steeds veranderende omstandigheden.
AANVULLEND ONDERZOEK DOOR WMR
Naast het onderzoek van de Europese Commissie laat Nederland ook aanvullend onderzoek uitvoeren door Wageningen Marine Research. Daarbij wordt gekeken naar de ontwikkelingen van wijting- en
schelvisbestanden, de ruimtelijke verspreiding van deze soorten en de mate waarin deze overlappen met andere bestanden. Deze informatie is van belang om te komen tot maatregelen die beter onderbouwd zijn en recht doen aan de praktijk van de gemengde visserij. Juist op de Noordzee, waar verschillende soorten, visserijen en regels samenkomen, is een actueel en realistisch beeld van de situatie op zee essentieel.
VOORSTELLEN VERWACHT IN HET NAJAAR
De Europese Commissie heeft aangekondigd in het najaar met voorstellen te komen voor de herziening van de RTC-verordening. Deze voorstellen worden vervolgens besproken tussen de Europese Commissie, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen tijdens de consultaties over de vangstmogelijkheden. Wanneer het definitieve onderzoeksrapport van Wageningen Marine Research beschikbaar is en er meer duidelijkheid komt over de voorstellen van de Europese Commissie, zal de staatssecretaris de Tweede Kamer opnieuw informeren.
De Nederlandse Vissersbond blijft dit proces nauwgezet volgen. Een toekomstbestendig RTC-regime kan alleen werken wanneer bescherming van visbestanden, praktische uitvoerbaarheid en de positie van vissers met elkaar in balans zijn.
Hoe
haalt u het maximale uit uw bedrijf?
Als ondernemer is het hard werken. Wilt u ook succesvol ondernemen? Slim omgaan met cijfers maakt het verschil. Flynth weet wat er speelt in uw sector.
Onze adviseurs staan voor uw klaar. Neem contact met ons op via 088 236 77 77 of kom langs op de locatie van Flynth op Urk. Kijk voor meer informatie op flynth.nl/visserij
Flynth. Het beste advies dat we je kunnen geven.
Nuttige adressen
ACCOUNTANCY
Pekaar & Partners
Tel: 0118-637680
www.pekaar.nl
Profinis accountants & adviseurs
Tel: 0527 - 681 726
www.profinis.nl
Flynth Accountants en Adviseurs, Specialist visserij en visverwerking
Een mooie viszaak (horeca aanwezig) in het midden van het land. Middenin het centrum van middel grote plaats, met veel toerisme. Buren van grote winkelketens en versspecialisten, gelegen aan een plein met terrassen. Goed verzorgde inventaris, ruime opstelling voor de klanten, goede omzet en geen personele verplichtingen. Een pracht bedrijf waar veel potentie inzit en de mogelijkheid tot uitbreiden naar horeca en instellingen en catering. Voor info: CH Dijkhuizen Tel: 0318 484523.
Herman Smit & Zoon B.V.
Tel: 010 - 4295339
www.smitstokvis.nl
Stoelwinder Vis B.V. Tel: 058 - 2885656 www.stoelwindervis.nl
Sumare Fish b.v. Tel: 071 - 4088888 www.sumarefish.nl
Zwan en Zoon B.V., W. van der Tel: 070-3545466 www.vanderzwan.nl
TER OVERNAME: Viswinkel in de regio Zaanstreek. Prijs n.o.t.k Info: 0640409677
AANGEBODEN: Te koop twee zeer goed lopende viskiosken op unieke A1 locaties in Zeeland. Onder architectuur ontworpen met hoogwaardige materialen. Aanvaarden in overleg. BM Food Group, Adriaan van Moort Telefoon: 0651888321 E-mail: verder@zeelandnet.nl
De Vismarkt
TE KOOP:
Zeevisgroothandel D. Plugge B.V. Tel: 070-3541220 www.pluggezeevis.nl
VLOEREN EN WANDEN AVG vloeren en wanden Tel: 0344-645196 www.avgvloeren.nl
VOEDSEL VERSPILLING Vers Voor Vandaag Tel: 06-10988842 www.versvoorvandaag.nl/ bedrijven
WEGEN EN METEN Gullimex B.V. Tel: 074 - 2657788 www.gullimex.com T Service Tel: 0485-542626 www.tservice.nl
Weegservice Nederland Tel: 06-46834672 www.weegservicenederland.nl
In verband gezondheidsproblemen, mooie viszaak met zeer gehouden inventaris met bovenwoning, eventueel voor de verhuur. In het oosten van het land, dichtbij de Duitse grens, grote parkeergelegenheid voor de deur. Zie ook Funda business. Toevoegen:
Rubriek(en) (a.u.b. aankruisen) n Aangeboden n Gezocht
GEZOCHT: enthousiaste medewerker(ster) voor onze viswinkel ‘ t Vissertje in Apeldoorn. Bij een goede klik is het tzt mogelijk om het bedrijf over te nemen, en zullen we met liefde al onze kennis delen. Interesse? Stuur een mailtje naar: t.vissertje@hotmail.com.
Affish b.v. Tel: 0183 - 303484 www.affish.nl
Gullimex B.V.
Tel: 074 - 2657788
www.gullimex.com
Hevel Vacuum B.V.
Tel: 075-6177637
www.hevel.nl
Ant Seafood Tel: 0527 - 687328 www.antseafood.nl
As, Versvishandel Jan van Tel: 020 - 5829990 www.janvanas.nl
