FIRM
First Maastricht
Fiscale Studievereniging
Fiscaal studentenblad
Jaargang 18 • Nummer 4 • juli 2011
De nieuwe successiewet
De geboorte
Een stap vooruit of een gemiste kans?
Het begin van een rechtssubject
DOEN WAAR JE GOED IN BENT! Bij BDO werken ruim 300 fiscalisten aan uiteenlopende vraagstukken. Professionele en persoonlijke talentontwikkeling staan hierbij centraal. Daarom word je bij BDO allround opgeleid en krijg je alle vrijheid om het fiscale vak uit te oefenen. In de breedte als generalist of in de diepte als specialist. In de nationale of internationale adviespraktijk of aangiftepraktijk. Jij gaat voor onze klanten het gevecht met de regelgeving aan. Ondersteund door een toonaangevend Bureau Vaktechniek. Je krijgt de mogelijkheid om te ontdekken wat jouw sterke punten zijn. Een betere start in een fiscale carrière is er niet. Aan jou om deze start te maken. Wil jij je talent optimaal ontwikkelen? Ga dan voor alle voordelen van een carrière bij BDO naar www.werkenbijbdo.nl of neem contact op met Juul van Os, Recruiter, tel.: (040) 269 81 47, e-mail: juul.van.os@bdo.nl BDO BELASTINGADVISEURS VOOR VRIJ ONDERNEMEN
Inhoudsopgave
Colofon
FIRM 18.4
FIRM is het gratis magazine van First
LUSTRUM
20
18 De nieuwe
successiewet
Een stap vooruit of een gemiste kans?
maastricht fiscale studievereniging en verschijnt vier keer per jaar.
JAAR
Hoofd- en eindredactie wouter diederen
26 De bedrijfsopvolgings-
PAGINA
regeling
25
rein Hoefnagels, dennis
Een faciliteit bij overgang van een onderneming bij erven of schenken
schäfer, Monique Broos, stefan roex Adresgegevens
31 Moskou
Postbus 64 6200
Verslag van de studiereis van 2010/2011
aB Maastricht 043 – 388 35 88
pagina
pagina
pagina
18
26
31
Adverteerders in dit nummer Accon AVM • BDO • LOF • PwC Maastricht University • Ernst & Young FIRM juli 2011
redactie Mick knops,
en verder… 4
Voorwoord FIRM commissie
5
Berichten vanuit het bestuur
5
Voorwoord Bestuur
6
Agenda
7
Column Denie
8
Golfdag PwC
9
Rallydag
11
Interview internationale student
12
Ernst en Young GIP
14
DELA – verrassend levendig
15
Erfbelasting – recht van bestaan?
16
CCCTB Geschiedenis
18
De nieuwe successiewet
21
Borrelpagina
22
Blokomschrijving: IFA
23
KPMG Meijburg Sail Challenge
24
Actieve ledenuitje
25
Lustrum interview: Marnix Veldhuijzen
26
De bedrijfsopvolgingsregeling
28
Baker & McKenzie Tax Course
29
Loyens & Loeff Hockeytournooi
30
De geboorte
31
Moskou
34
Interview Kandidaat-notaris
firm@firstmaastricht.nl www.firstmaastricht.nl oplage 500 stuks ontwerp stefan roex Grafisch design www.stefanroex.nl Druk orangebook verenigingsdrukwerk & advies www.orangebook.nl Verspreiding studenten en medewerkers van de fol en de sBe van de Maastricht university, fiscale reünisten en vaste relaties van first Maastricht. niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd en/of worden overgenomen zonder voorafgaande (schriftelijke) toestemming van de redactie.
3
• VOORWOord Firm Commissie
Waarde lezer, Op het moment dat u deze FIRM openslaat, zit de taak voor ons als commissie erop. De laatste FIRM van het jaar is een feit. Hiermee loopt voor de meesten onder jullie het academisch jaar op zijn einde en zijn er enkele leden die ons gaan verlaten wegens het afronden van hun studie. Deze laatste FIRM gaat over de dood en het leven, dus in feite ook over het einde en een nieuw begin. Ons jaar zit erop en ik kan terugkijken op een zeer geslaagde samenwerking met een gemotiveerde commissie die er alles aan deed telkens weer een zo professioneel mogelijk verenigingsblad in elkaar te zetten. Tijdens veel vergaderingen werd er goed gebrainstormd over de invulling van het blad en de inhoud van de artikelen. Voor deze gezellige en goede samenwerking wil ik mijn commissie met daarin Monique Broos, Rein Hoefnagels, Dennis Schäfer, Mick Knops en Stefan Roex dan ook van harte bedanken. Maar niet getreurd. Ook volgend jaar kunt u weer genieten van de FIRM. Ditmaal onder leiding van de nieuwe voorzitter Dennis Hilkens. Top-
4
kwaliteit blijft uiteraard gewaarborgd dankzij het aanblijven van designer Stefan. Ook Mick gaat nog een jaartje door met het schrijven van inhoudelijke artikelen. Zoals u van ons gewend bent, staat de editie weer vol met een goede mix van amusement en inhoud. Het thema van deze FIRM betreft het leven en de dood. Na het lezen van deze editie bent u hopelijk dan ook een stuk wijzer over de fiscale gevolgen van de geboorte van een kind, de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten, en heeft u een goede indruk van de werking van het successierecht. In het kader van dit onderwerp is er ditmaal dan ook eens gekozen voor een interview met de ons allen bekende DELA in plaats van met een fiscalist. Tevens kunt u mee- of nagenieten van de verslagen van een fantastische studiereis naar Moskou en ons vierde lustrum dat in de tweede week van mei werd gevierd. Ook op sportief gebied kwamen de FIRST leden de afgelopen maanden goed aan hun trekken. Met de KPMG Meijburg Sailchallenge en het Loyens&Loeff hockeytoernooi. Verder treft u nog verslagen
aan over de Tax-course van Baker & McKenzie, het GIP-programma van Ernst&Young en natuurlijk het jaarlijkse actieve ledenuitje. Natuurlijk treft u ook weer de gebruikelijk rubrieken aan die u kent van de FIRM. In mij laatste voorwoord wil ik tevens nog de mogelijkheid aangrijpen om naast mijn commissie iedereen te bedanken die afgelopen jaar zijn medewerking heeft verleend aan de FIRM. Zonder verslagen, goede verhalen en toevoegingen van studenten was het niet gelukt. Daarnaast wil ik graag alle sponsoren bedanken voor hun medewerking aan de FIRM. Bijzondere dank gaat uit naar Professor A. Denie, die afgelopen jaar elke editie heeft verrijkt met een column met betrekking tot het reilen en zeilen in de fiscale wereld. Rest mij niets anders dan de FIRM-commissie volgend jaar veel succes te wensen en voor u een prettige vakantie en veel leesplezier.
Wouter Diederen Hoofd- en eindredacteur
juli 2011 FIRM
• VoorWoorD bestuur
Waarde lezer, Momenteel bewondert u de vierde editie van ons verenigingsblad de FIRM. Dit is tevens de laatste editie van dit academisch jaar. Dat betekent dat het academische jaar op zijn einde loopt en we kunnen terugblikken op een zeer bijzonder FIRST jaar. Zo zijn wij in april naar Moskou geweest, wat de 24 deelnemers van de studiereis geen windeieren heeft gelegd. Het was een all-inclusive trip waarbij we elk dagdeel hebben aangegrepen om er alles uit te halen wat mogelijk was met zowel culturele, vakverdiepende en ontspannende activiteiten. Na het bijkomen van Moskou stond ons vierde Lustrum voor de deur waarbij we flink hebben uitgepakt en waarover de verhalen nog steeds de ronde gaan in Maastricht. Graag wil ik de Reis- en Lustrumcommissie van harte bedanken voor hun inzet. Ook aan de PR commissie zou ik graag een pluim uitdelen voor de geslaagde Actieve Leden Dag. Op sportief vlak hebben we ons afgelopen tijd ook bewezen. Naast de lustrum Golfdag hebben we ons beste beentje voorgezet bij de Sail Challenge. De hoofdprijs werd helaas niet aan ons toegekend, evenals bij het Hockeytoernooi van Loyens & Loeff waar we op basis van doelsaldo niet door waren naar de halve finale (ondanks het winnen van
alle poulewedstrijden!). Heb je al deze activiteiten gemist? Volgend jaar beter! Het was hartstikke gezellig wat ook blijkt uit de verslagen in deze FIRM. Tot slot hebben we het verenigingsjaar afgesloten met een borrel in samenwerking met Deloitte. Wat een jaar! ‘’De schop erin’’ was het motto dit jaar dat ons als bestuur aanspoorde en enthousiast hield. Naast hard werken, hebben we enorm veel gelachen en plezier beleefd met elkaar. Hierdoor is het jaar voorbij gevlogen. Ik wil Chivanne Peeters, Toine Gorissen en Shirley Platteel bedanken voor een fantastisch jaar. Shirley gaat als het goed is de wereld verder verkennen vanaf september, Toine gaat in september en oktober stage lopen en Chivanne en ondertekende gaan aan een Master beginnen. Echter, de klus is natuurlijk nooit geklaard en dus liggen weer nieuwe uitdagingen in het verschiet binnen FIRST voor het nieuwe Bestuur. Bij het verschijnen van dit prachtexemplaar van jaargang 18 van de FIRM, heeft de ALV van 28 juni plaatsgevonden met als het goed is tot gevolg dat ik u niet langer als voorzitter kan toespreken. Het nieuwe bestuur zal worden gevormd door Megan Ruigrok als Voorzitter, Laurens Verkoijen als Secretaris, Rob van Roij als Penningmeester en Loes van Hulten als Commissaris Intern.
Ik wens het nieuwe bestuur veel succes toe en hoop dat zij FIRST verder laten groeien en bloeien! Rest mij verder jullie veel leesplezier toe te wensen en ik hoop jullie te mogen begroeten bij toekomstige activiteiten. TOBIAS NOORDHOEK VOORZITTER
• beriCHten VAnuit Het bestuur
FiscAlert Als extra bij deze zomer editie hebben wij gezorgd voor wat extra leesmateriaal waardoor u op de hoogte kan blijven van nuttige en praktische fiscale en financiële zaken. FiscAlert is een onafhankelijk tijdschrift voor de alerte belastingbetaler, spaarder, huiseigenaar, belegger en houder van lijfrente- en koopsompolissen. Je kunt gratis een abonnement nemen en achteraf bepalen wat u ervoor over heeft. Lees verder in de FiscAlert!
FIRM juli 2011
Zomerreces Van 1 juli tot en met 31 augustus zijn er geen kantooruren. De e-mails zullen echter gewoon worden beantwoord, echter kan dit langer duren dan u van ons gewent bent.
5
• AgenDA
kijk r egelm atig onze webs op www it .first maas e voor trich meer t.nl infor over matie activ it actue eiten en d le ag enda e
1 juli t/m 31 augustus
23 september
extra informatie
Zomerreces Van 1 juli tot en met 31 augustus zijn er geen kantooruren. De e-mails zullen gewoon worden beantwoord, echter kan dit langer duren dan normaal.
LOF Congres Het LOF Congres 2011 zal dit jaar plaatsvinden in de Beurs van Berlage en het Grand Hotel Krasnapolsky te Amsterdam. Het onderwerp is de Common Consolidated Corporate Tax Base (CCCTB) met diverse interessante sprekers en uiteraard zal ook Staatssecretaris Weekers van Financiën aanwezig zijn. Naast het inhoudelijke gedeelte, is er veel ruimte om kennis te maken met mede fiscale studenten uit andere steden en de fiscale wereld gedurende de banenmarkt en het bedrijvendiner. Ter afsluiting zal er een afterparty plaatsvinden. Voor studenten uit Maastricht en Groningen zal een gratis overnachting wederom mogelijk zijn bij tijdige inschrijving. Inschrijven via www.lof.nl
NOB/LOF Scriptieprijs De NOB/ LOF scriptieprijs wordt jaarlijks uitgereikt tijdens het LOF congres, dit jaar op vrijdag 23 september in Amsterdam. Studenten fiscale economie of fiscaal recht die aangesloten zijn bij een van de fiscale studieverenigingen kunnen meedingen om deze prijs die €2.500 bedraagt. Daarnaast zal de winnende scriptie in boekvorm worden gepubliceerd en uitgegeven door Kluwer in de NOB/LOF-scriptiereeks. De deadline voor dit jaar is al verstreken (was 1 juli), maar het is alvast stof om over na te denken voor aanstormende Master leden. Voor meer informatie, ga naar de website van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB)
6 september Algemene Leden Vergadering (ALV) De ALV zal plaatsvinden in de Feestzaal vanaf 19:30. Gedurende deze ALV zal onder andere het Bestuur haar financiële begroting 2011 – 2012 presenteren en goedkeuring vragen aan de leden. Inschrijven niet nodig.
6 september Constitutieborrel en Lustrumalmanak uitreiking De maandelijkse leden borrel van september zal plaatsvinden van 21:00 tot sluit in onze stamkroeg Stadscafé Lure. Drank en happen zijn zoals altijd gratis voor leden. Gedurende de avond zal tevens de Lustrumalmanak worden uitgereikt! Inschrijven niet nodig
? september Inhousedag Deloitte Details zullen nog nader bekend worden gemaakt. Inschrijven tot 8 september mogelijk.
6
27 september Openingsactiviteit voor actieve leden Met alle leden die een commissie vervullen in het academische jaar 2011 – 2012 willen we het jaar met de juiste toon beginnen. De Activiteitencommissie zal een avondprogramma verzorgen om op een leuke manier je nieuwe commissie genoten en andere actieve leden beter te leren kennen.
Problemen met aanmelden voor activiteiten of met inloggen op de website? Stuur dan een e-mail naar bestuur@firstmaastricht.nl.
11 oktober Maandelijkse borrel Details zullen nog nader bekend worden gemaakt.
juli 2011 FIRM
• Column
tekst Prof. dr. A.H.R.M. Denie
Geen bankenbelasting Geen narcoticatax Geen Europees idee
Terug naar Hollandse zomer, hondenbelasting en kreunaccijns.
M
ijn uitdaging aan jullie heeft niet gewerkt. Niemand reageerde op mijn oproep een Europees idee te lanceren (FIRM nr.1), mijn eerste concept om een nationale narcoticatax te ontwerpen (FIRM nr.2) of een bankenbelasting vorm te geven als een transactiebelasting (FIRM nr.3) . Jullie hoefden de assists er alleen maar in te knallen. Roem zou jullie deel zijn. De kans op roem en prijzen zijn voorbij. Mijn laatste pagina is geen activiste tot een nieuwe belasting, noch tot het afschaffen van een oude. Eigenlijk is het een goed idee, een gouden regel zou het moeten zijn: bij elke nieuwe belasting schaf je een oude af. Dat zou je bewuster maken van de nuttige en onnodige financiën en effecten van de belasting. Zo’n gouden regel zou wettelijke grondslag moeten krijgen: een equilibrium tax act. Ook omgekeerd zou die moeten werken: je mag alleen een belasting afschaffen als je een nieuwe verzint. Het zou zowel populistische praters vanuit de onderbuik als ook nadenkers helpen helder te blijven. Het is nog niet zo gemakkelijk iets aanen tegelijk af te schaffen. Zo zou ik graag de hondenbelasting willen afschaffen en de kreun-accijns willen invoeren. Al jaren wil ik ‘vanuit de onderbuik’ de hondenbelasting afschaffen en ook vanuit de wetenschap zijn daar, zelfs recent nog, stemmen voor opgegaan. Maar dat lukt nog niet zo gemakkelijk. Want die belasting heeft, zegt men steeds, draagvlak in de maatschappij en dat geloof ik best, want in de literatuur vind je al meer dan 150 jaar argumenten om de be-
FIRM juli 2011
lasting in de lucht te houden, en niet alleen in de poeplucht. Hondenbeperking was al het devies in de negentiende eeuw. Zij bevuilen de wegen, maar dat vind ik voor die tijd een niet eerlijk argument. De weeë lucht van paardendrollen was ook een bewijs van vervuiling en daarmee vulde zich de hele straat als de schillenboer, de melkboer, de groenteboer en de paardentram langs waren geweest. De veiligheid op straat, wanneer de paarden van de tram van het geblaf op hol sloegen, was ook een punt. Men sprak van ‘politionele bijbedoeling’ van de belasting. En wat dacht je van de hondsdolheid? In de zeventiger jaren van de vorige eeuw zag men de vervuiling door de hond als milieuvervuiling! De vervuiler betaalt. De omgekeerde gedachte daarvan is, dat als gevolg van de kosten die de gemeente maakt, de hondenbelasting als een profijtbelasting is te kwalificeren. Als ‘verteringsbelasting’ zag men de hond vaak als bewijs van draagkracht en men moet eerlijk zijn: de schappen aan hondenbrokken, koeken en knabbelbotten in de supermarkt wijzen in elk geval op welstand en die happen zijn misschien nog lekkerder dan de kroketten, berenlullen en open benen die studenten van hun geleende geld bij de Febo c.s. kunnen scoren. Dan mag je toch wel van draagkracht spreken, niet? Met juiste tarieven en controle is het dus een pracht van een regulerende heffing. In de literatuur kom ik, vreemd genoeg, niet het woord schadebeginsel tegen. Dat lijkt me, als advocaat van de duivel, het beste woord voor de hondenbelasting. Óf de gemeente legt voor de honden poeplocaties aan óf zij bepoepen de stoepen. IJzersterke belasting, die krijg
je niet om. En mijn positieve idee voor het instellen van een ‘kreunaccijns’ lijkt ook al niet zo realistisch. Zo zou ik een kreunaccijns willen heffen over het krijsen en kreunen bij een balspel met een racket in de buitenlucht. Daarbij slaan meestal meisjes in witte jurkjes keihard een balletje over een net naar een ander meisje in een licht jurkje. En die meid probeert dan de ander met een stuiter zo hard mogelijk te raken. Maar de tegenstandster mag terugslaan. Op het moment van de slagbal kreunt het meisje èèèèhhhh. De decibellen daarvan tarten de oren. Dus ik zou elke èèèèhhhh willen belasten. De winnaressen betalen daardoor meer dan anderen, maar je zou het proportionele tarief ook kunnen modificeren naar een progressief tarief. Het juridische probleem bij het invoeren van accijnzen is evenwel, dat je van Europa naast een budgettair argument ook een rechtsgrond moet hebben om een accijns te mogen invoeren. Bekend voorbeeld is de alcoholaccijns tegen wat men tegenwoordig ‘comazuipen’ noemt. Al vanaf 1816 zijn de alcoholaccijnzen mede gebaseerd op de ‘zuiverste zedekunde’. Wat is nu de rechtsgrond voor de kreunaccijns? Stiltevervuiling, geluidsoverlast? Het oneigenlijk gebruik van de kreun? Is de kreunaccijns in strijd met de vrijheid van meningsuiting? Het academisch jaar sluit, de komkommertijd start, tijd voor droom en reflectie.
Arthur Denie
7
• lustrum
tekst Ruud van Eerd
Golfdag PwC In de afgelopen lustrumweek werd woensdag 11 mei besteed voor de golfdag van FIRST in samenwerking met PwC. Om 10 uur werd iedereen hartelijk ontvangen bij Stadscafé Lure voor een champagneontbijt. Naast de broodjes, koffie, thee en champagne gingen hier ook de nodige smaakvolle verhalen van het open feest, dat maandag een groot succes geweest was, over de tafel.
Met dank aan een klein communicatieprobleempje konden we, nadat iedereen aanwezig was, genieten van een stadswandeling richting het Vrijthof, waar de bus ons zou ophalen. Na een korte rit kwamen we aan op de golfbaan van Maastricht International Golf. Hier werden de groepen verdeeld en begonnen de workshops van PwC. Deze startten met een korte kennismaking met PwC, gevolgd door een interactieve quiz waar door middel van het petje-op-petje-af-spel, alom bekend van het kijkcijferkanon Holland Sport, enkele belastingtechnische vragen werden gesteld met betrekking tot golf. Nadat de winnaar zijn prijs in ontvangst had genomen was er nog voldoende gelegenheid om (on)gepaste vragen te stellen aan de PwC’ers, die hier uitgebreid op in gingen. Daarna was het tijd voor de lunch. De quiz had merkbaar de nodige energie gevergd van de deelnemers, want de broodjes en pasteitjes met champignonragout vonden gretig aftrek. Toen was het moment waar iedereen zo lang
8
op had gewacht eindelijk er afgeslagen. Aan de hand “Met dank aan het daar: er ging gegolfd worden. van het aantal in het water beheerlijke weer kon lande balletjes moest jammer Onder leiding van enkele er buiten genoten (professionele) begeleiders genoeg toch geconcludeerd werd er op drie verschillende worden dat, ondanks de grote worden van een terreinen geschaafd aan de aanleg van vele FIRST-leden, koud biertje of techniek van de onervaren de golfskills aan het einde andere drank naar golfers. Naast het putten en van de dag te wensen overchippen was er natuurlijk de lieten en het talent minder keuze”. driving range waar de kleine was ontwikkeld dan wellicht witte ballen naar hartenlust (maar wel met vooraf was gehoopt. gevoel) het veld in geswingd konden worden. Deze teleurstelling werd echter snel verIn de tussentijd werd er met een golfkar, werkt met een borrel en barbecue. Met dank bestuurd door de lustrumcommissie (die aan aan het heerlijke weer kon er buiten genoten de grote hoeveelheid opstuivend zand te zien worden van een koud biertje of andere drank al met hun gedachten bij de rally van zaterdag naar keuze. De barbecue werd snel aangewaren), een koel drankje rondgebracht. Na stoken en er werd, samen met de aanwezige deze eerste oefensessies was het tijd voor het PwC’ers, genoten van een lekker stukje vlees echte werk. Op een oefenbaan, waar enkele en vis met toebehoren. Na afloop van de barholes werden afgewerkt, kwamen alle technie- becue vertrok de bus weer richting het Vrijthof, ken die zojuist waren aangeleerd naar voren waar een groot gedeelte van de leden nog even en kon iedereen laten zien wat hij deze dag bleef zitten. Zo werd deze gezellig dag op een had geleerd. Met enorm enthousiasme werd mooie manier afgesloten.
juli 2011 FIRM
• lustrum
tekst rob van roij
Rallydag Zaterdag 14 mei was het zover. De laatste Lustrumactiviteit van FIRST’s vierde lustrum. Het lustrum zou spetterend afgesloten worden met een rally waar wij ook meerdere alumni verwachtten. Als organisatie van deze dag waren wij al weken, zo niet maanden, voorafgaand aan de rally druk met de organisatie. Zo hadden Tom Debets en ondergetekende samen de route gereden, aangepast en veel vragen bedacht. De andere commissie leden, te weten Romy Beekers, Laurens Verkoijen en Claire Hofman, hadden de lunchpaketten, een super prijs voor de winnaars, het contact met Tragos en de BBQ geregeld.
De ochtend zelf begon voor de commissie vroeg. Terwijl veel leden (en een enkele alumnus) hun roes uitsliepen van de KPMG Meijburg Sail Challenge, was de commissie voor dag en dauw uit de veren om de vlaaien vers bij Maastrichts beste bakker te halen, de huurauto’s op te halen en de lunchpakketjes te maken. Vanaf 11 uur kwamen de eerste deelnemers aan in auto’s van verschillende pluimages. Na wat koffie, vlaai en bijkletsen, vertrok even voor 12 uur de eerste auto. Twee commissieleden, te weten Rob van Roij en Laurens Verkoijen, zijn even na de eerste auto vertrokken om de eerste controlepost te bemannen. Terwijl de deelnemers zich een weg zochten langs o.a. FFB-locatie “Kasteel Vaeshartelt” en Chateau st. Gerlach – over weggetjes die mille miglia waardig zijn tot zandpaden die je aan Parijs Dakar doen denken – reden wij rustig naar onze eerste post toe, ergens tussen Bruisterbosch, Banholt en Reijmerstok. Na daar een half uurtje in heerlijke rust te hebben vertoeft kwamen de eerste
FIRM juli 2011
auto’s voorbij. De auto die als eerste vertrokken was kwam hier ook al eerste langs. Deze bestuurder, een welbekende kersverse alumnus, reed stevig door. Dat hij zijn koppelingsplaat kapot reed (dit was overigens goed te ruiken) nam hij graag voor lief. Na deze auto volgend de auto’s met steeds 10 à 15 minuten er tussen. Een enkeling had al een voorganger ingehaald of had iemand de verkeerde kant op zien rijden. Tegen de tijd dat de laatste deelnemer vertrok bij Tragos zochten Romy en Tom hun plaatsje op in de omgeving van Eys om aldaar te dienen als tweede controlepost. Ze waren daar net op tijd want de eerste auto diende zich snel aan. Bij terugkomst van de bemanning van de eerste post bleek dat Claire al lekker in het zonnetje zat, in afwachting op de BBQ. De BBQ arriveerde ergens halverwege de binnenkomst van de teams. Toen iedereen binnen was kon het hoogtepunt van de dag beginnen: de BBQ. Heerlijke stukken vlees en vis gingen op de grill terwijl de deelnemers, hongerig van de intensieve dag, zich alvast tegoed deden aan
de salades. Tijdens het eten kwam dan de mededeling waar alle teams met spanning naar uitgekeken hadden: de uitslag. Claire vertelde met een opbouwende spanning als eerste wie het snelste team was. Het team van het oud-bestuur uit het jaar ‘06/’07 met Marnix Veldhuijzen, Roger van de Berg, Clim Verkoijen en Thomas van Ditzhuijsen had verreweg het snelste het parcours afgelegd. Echter was dit niet genoeg voor de overwinning, omdat ook het aantal goed beantwoorde vragen meetelde. De winnaar van de dag was het team dat als eerste vertrok met als leden Niels van der Linden, Maarten Prevoo, Bart Braeken en Wouter Diederen. Dit team ging naar huis met een magnum-fles Prosecco. Na de BBQ werd er nog flink geborreld bij Tragos. Echter moesten we om 8 uur weg, omdat zij ’s avonds een andere activiteit hadden. Dan maar nog een biertje op het terras van de Falstaff, om terug te kijken op de heerlijk dag, en eigenlijk de heerlijke week die hiermee afgesloten werd.
9
Afstuderen met een belastingvoordeel?
Het werkgebied van de indirecte belastingen is boeiend en afwisselend. Ben je de ene dag nog bezig met een project voor een multinational of een verzekeraar, de volgende dag schuif je aan tafel met een particulier, een (internationale) overheid of een vastgoedspecialist. Zowel in het advieswezen als in het bedrijfsleven en bij de overheid is de vraag naar fiscalisten gespecialiseerd in omzetbelasting, douanerechten en accijnzen groot. Specialiseer je in ĂŠĂŠn jaar tijd in de indirecte belastingen met de:
accent Indirecte belastingen De opleiding is een specialisatie binnen de ficale master die gevolgd kan worden aan Universiteit Maastricht, Universiteit van Tilburg en Vrije Universiteit Amsterdam. Door de samenwerking tussen de universiteiten, de Belastingdienst en belastingadvieskantoren biedt deze specialisatie een goede aansluiting op de praktijk. Bovendien bouw je makkelijk een netwerk op met toekomstige vakgenoten. Interesse? Kijk voor meer informatie op www.indirecttax.nl.
De masterspecialisatie Indirecte belastingen is een samenwerkingsverband van Universiteit Maastricht, Universiteit van Tilburg, Vrije Universiteit Amsterdam, Baker & McKenzie, Belastingdienst, Deloitte, Ernst & Young, KPMG Meijburg & Co, Loyens & Loeff en PriceWaterhouseCoopers.
• interVieW
Geïnterviewd door monique broos
ova
s tana na A i l e v i e aria nam bulg y r t n u co
Interview with Ivelina Atanasova What is your study background? In my undergraduate studies I have developed a passion to report from all hot spots in the world and become a war correspondent. My dream was to raise awareness of the chaotic and mad state we all live in. That is why I majored in Journalism and Political Science/European Studies. However, while on an Exchange Programme in Iceland, I was introduced to the advanced knowledge of law as an academic science as well as law-inaction perspective. Precisely there I have taken the opportunity to complete both a nine-month part-time internship and a part-time job as a tax consultant. After the working and academic experience both in Bulgaria and in Iceland, the next logical step was to complete a Master Degree in International and European Tax Law. Currently I am studying my second master program in M. Sc. Fiscal Economics (International Tax Management) specializing in finance and tax accounting as well as working as a research assistant at the Faculty of Law, Tax Department. Why did you choose to study taxation in Maastricht? Maastricht University stood out with its unique approach to condense its lectures and create a professional atmosphere. In this LL.M. International and European Tax Law program I have learned the key EU positive integration processes in the tax law and their application in daily practi-
FIRM juli 2011
ces with a major focus on the Netherlands. All of that led to my keen interest in going on further with my working-with-corporate law experience. In just nine months I have learned so much from professionals and academics. The diversity of the background and experience of both the students and the instructors gave me the exceptional opportunity to broaden my ideological perspective and break the stereotypical boredom of taxation. This is of key importance when one is at the midst of choosing to pursue their career path.
What was your first impression of FIRST and what do you like to most of the activities they organize? How can they improve with respect to foreign students? FIRST is a great organization where students can meet and exchange ideas, experiences, plans and career opinions. The only thing I can suggest is to maybe open a little bit to international students who are not familiar with the most melodic of languages – Dutch. It would benefit both sides. I utterly believe so.
What kind of career do you aspire after What do you like the most in the student your graduation? Do you want to stay in town Maastricht? the Netherlands after your studies or do Maastricht is the easiest place I have you have other plans? fallen in love with. It is a melting pot of I would very much like to stay in the Nelocal and foreign influences. Every cob- therlands. It is an exclusive opportunity blestone has seen thousands of years of to create tax plans for Dutch multinatiwars, falling regimes, peace, foreign inva- onal corporations which I am very keen sions and changing of the seasons. I can to focus on. Yet, there are not that many feel this amazingly vivid atmosphere still available jobs in taxation for Dutch nonhere. Culture-wise, Maastricht has a lot to speakers. Randstad would be my target offer – there are plenty of tiny-winy pubs for job-hunting with international tax hub. on every corner with the friendliest bar- ‘Ik moet Nederlands beter spreken.’ tenders where you can just sit down and have a ‘biertje’ and have meals from all Complete the following sentence: over the world, numerous bands playing I’m starting to feel Dutch, because …. live, enjoy students’ organized parties or • I cannot pass a single day without just stare at the sunset around the Maas. munching a ‘stroopwafel’ And every now and then, there are con- • I started measuring my wage in kilos certs, plays and festivals at the Vrijthof… of ‘kaas’ It is once-in-a-lifetime opportunity to live • I am talking to my parents in in Maastricht. Bulgarian with Dutch sentence constructions
11
• verslag
door paolo icario
Edinburgh… Global Internship Program Ernst & Young
V
an 10 t/m 12 maart 2011 beleefde het GIP Programma in Edinburgh zijn finale. Na een maand hard werken aan een grote casus was het in Schotland tijd om de puntjes op de i te zetten en in de brouwerij van Caladonian Beer (dochteronderneming van Heineken) onze oplossingen te presenteren. Na drie mooie zware dagen in Schotland was het resultaat dat twee studenten van FIRST een stageplaats in de wacht sleepten. Ondergetekende gaat naar London en Valerie Robbertz naar New York. Het startte allemaal met de selectiedag op donderdag 20 januari 2011. Samen met nog ongeveer 20 studenten spraken we daar met medewerkers en kregen we een rondleiding in het kantoor van Amsterdam. Een ontzettend mooi en modern kantoor met een fantastisch uitzicht vanuit de board-room op de hoogste verdieping. Een dag later was al direct de uitslag bekend en waren er vier gelukkigen uit Maastricht die mee gingen naar Edinburgh! Valerie Robbertz, Paolo Icario, Stefan Roex en Sander Pleijsier. Op vrijdag 4 februari 2011 was het tijd voor de Kick-Off van het GIP-project van EY-Nederland. Met alle studenten die meegingen naar Edinburgh kwamen we een dag bij elkaar op Amsterdam. We kregen eerst een presentatie over het project en vervolgens colleges over verschillende onderwerpen die in de casus zullen werden behandeld. Na de lunch gingen we in de groepen voor het project met de eerste opdracht aan de slag, waarna ook de managers van ‘The Beer Group’ polshoogte kwamen nemen. Een enerverende dag met zeer veel informatie werd mooi afgesloten met eten en voor vertrek naar Edinburgh kreeg iedereen 12
een kleine rolkoffer cadeau. Tenslotte maakten we in de groepen drie afspraken om bij elkaar te komen op kantoor Rotterdam of Amsterdam samen met de begeleider, we werkten die drie dagen dan ook 8 uur op kantoor van EY om zowel de sfeer te proeven als ook gebruik te maken van de know-how van EY-medewerkers. Met mijn GIP-team werkte ik op 14,15 en 23 februari op kantoor Rotterdam onder leiding van Kasper Dans. De casus die dus ging over een beercompany was vol gestopt met verschillende fiscale problemen, maar de kern was een due-dillegence onderzoek. Van IP problemen tot TESCM problematiek kwam aan de orde. Naar mijn mening een zeer veelzijdige en leuke casus. Onze laatste dag voelden we de druk richting het belangrijke GIP-weekend toch wel toenemen. We misten nog een aantal zaken en voerden een ludieke actie richting alle medewerkers op de afdeling. We stuurden een mailtje rond dat op onze kamer een koud biertje met een lekker hapje te krijgen was in ruil voor een goede tip! Binnen een half uur stonden er 10 mensen op de kamer en ging onze opdracht opeens in sneltreinvaart. Aan het eind van de dag maakten we de balans op en kwamen tot de conclusie dat alleen de presentatie nog moest worden gedaan. Een mooi resultaat dus. Het weekend kwam nu echt dichtbij. Na een enerverende carnavalsweek was het de donderdag na carnaval tijd om op Schiphol samen te komen met als bestemming Edinburgh. Donderdagavond zaten we in Schotland en na een goed diner in een echte Schotse pub met live muziek was het na een korte borrel tijd voor goede nachtrust. Met uitzicht vanuit de hotelkamer op de burcht van Edinburgh was
het de volgende ochtend een mooie dag en tijd voor de presentaties. Na het ontbijt reisden we dan ook af naar de brouwerij van Caladonian Beer om naar elkaars presentaties te luisteren onder toeziend oog van de managers van ‘The Beer Group’. Na de presentaties kregen we een rondleiding door de oude, kleine brouwerij wat overigens erg indrukwekkend was. De spanning begon overigens wel te stijgen aangezien de uitslag dichterbij kwam. Na de rondleiding was het tijd om te borrelen en toen was het moment daar! DE UITSLAG! De winnende groep kwam uit Rotterdam, dit was overigens geen verrassing meer. Vervolgens waren de drie individuen aan de beurt en JA!!! Ik zat erbij. Ik mag een maand naar het buitenland voor Ernst&Young! Ook Valerie Robbertz won een stageplek in het buitenland, wat een mooie dag! ‘s Avonds gingen we terug naar het hotel om ons om te kleden en was het tijd voor een spooktocht door de kerkers onder Edinburgh. Een spannende tocht verteld door een goede verteller maakte de tocht erg ‘excited’. Het mooiste bleef echter wel hoe de vrouwen schrokken van zaken die niet echt konden zijn. Na de spooktocht gingen we eten in opnieuw een grote luxe pub ‘de Queenspub’. De kraker van de avond moest dan nog komen, we gingen naar een van de meest luxe clubs van Edinburgh! Het werd een lange nacht waar het nodige werd gedronken maar de details zullen in Edinburgh blijven. Mooi was het zeker! Toen we de club uitkwamen sneeuwde het en kwamen we tot de ontdekking dat er geen taxis meer reden….resultaat: LOPEN!! Na een uurtje lopen waren we eindelijk terug in het hotel en tijd voor een goede nachtrust. De laatste dag stond in het teken van de Burcht van Edinburgh waar we naartoe ginge, echter sneeuwde het die dag zo hard dat we alleen maar binnen in de burcht konden en door de kou de trip van korte duur was. Tenslotte hadden we een laatste lunch in de Dome, een andere grote Schotse pub. Met weinig nachtrust voor velen was dit een slopende dag waar door de vermoeidheid men erg melig was geworden. De vlucht terug werd door menigeen slapend doorgebracht. Het was een weekend dat ik niet meer zal vergeten. Ik raad bij deze dan ook alle studenten aan om zeker deel te nemen aan het GIP project van EY volgend jaar want dit is een kans die je niet snel krijgt en ondanks dat de kans niet groot is dat je wint is de ervaring onbeschrijvelijk. Ik heb ervan genoten en bedank via deze weg het recruitment team van Ernst & Young en alle begeleiders en in het bijzonder natuurlijk Kasper Dans.
juli 2011 FIRM
Een groot talent. Hoe lang wil je dat nog blijven?
Frank Hakkenbroek Junior Consultant Tax
Een succesvolle carrièrestart is meer dan een goede cijferlijst. Het begint met karakter en inzicht in jezelf. Ontdekken wie je bent, weten waar je naartoe wilt groeien Ên hoe je dat voor elkaar krijgt staat altijd aan de basis. Ernst & Young coacht jou actief op weg naar jouw succes. We bieden je volop kansen in de wereld van assurance, tax, transaction en advisory. Ontdek ze op ey.nl/carriere
• Werken bij
Geïnterviewd door rein hoefnagels
DELA – verrassend levendig In het kader van het thema leven en dood, voor éénmaal geen interview met een fiscalist, maar met Marten Spoorenberg van uitvaartverzekeraar DELA.
DELA (Draagt Elkanders LAsten) is een Eind- eenzelfde begrafenis over dertig jaar al snel geen fiscale aftrekposten, en ook geen heffinhovense firma die gespecialiseerd is in het 20000 euro. Zelfs als je dat kunt sparen heeft gen op de uitkering na overlijden. verzekeren en verzorgen van uitvaarten. Het is een verzekering nog voordelen, want je bent een coöperatieve onderneming die zich richt natuurlijk al vanaf de eerste dag verzekerd.” Waarom zou je als student een verzekering op de continuïteit van het leven. De ambitie is “Daarnaast komt nog het voordeel dat DELA bij jullie afsluiten? Volgens mij houden zich dat de klanten de toekomst zo zorgeloos mo- naast het verzekeren ook uitvaarten verzorgt. zeer weinig mensen van onze leeftijd hiermee gelijk tegemoet kunnen zien. Door middel van Nabestaanden hoeven hierdoor geen uitvaart- bezig. brede financiële en praktische dienstverlening ondernemer te kiezen. Zij hebben het vaak Wij merken inderdaad dat jonge mensen zich staat DELA hen daartoe met raad en daad bij. al moeilijk genoeg en bovendien hebben de hier nog niet zozeer in verdiepen. Toch krijgen Daarmee wordt zekerheid, zorg en continuïteit meeste mensen geen ervaring met uitvaarton- we ze regelmatig over de vloer, en we kunnen geboden. dernemers. Met het DELA UitvaartPlan is dat hen vanwege de langere levensverwachting “In de jaren dertig was het door de finan- allemaal vooraf geregeld. Na het overlijden een stuk goedkoper verzekeren. Als je op je 25e ciële crisis voor veel mensen onmogelijk om regelt een goed opgeleide en deskundige uit- een naturaverzekering bij ons afsluit, hoef je je een fatsoenlijke begrafenis te bekostigen. Als vaartverzorger van DELA alle praktische zaken. voor 4,50 per maand nergens meer druk om te de nabestaanden onvoldoende geld hadden, DELA heeft moderne uitvaartcentra en crema- maken. Dat is wel zo fijn, want je weet uiteinwerden overledenen in alle vroegte naar het toria waar nabestaanden 24 uur per dag bij de delijk toch nooit zeker hoe lang je gezond blijft. kerkhof gebracht en daar in een armengraf overledene kunnen zijn.” En die premie blijft bovendien de rest van je gelegd. Zonder steen, anoniem, alsof ze nooit leven hetzelfde lage bedrag. hadden geleefd. DELA is in deze periode op- Desondanks zullen er vast ook klanten zijn die gericht om hier een einde aan te maken; voor liever zelf een locatie kiezen dan een uitvaart- Wat vaak gedacht wordt, is dat de bedrijfsculenkele centen per week kon iedereen zich ver- centrum van de DELA. tuur bij een firma als die van jullie treurig en zekeren van een fatsoenlijk afscheid. Met dit “Dat klopt. Ongeveer 80 procent van onze klan- grijs is. concept is DELA sinds de jaren 50 uitgegroeid ten kiest ervoor om een naturaverzekering af “Dat dacht ik ook voordat ik voor het eerst bij tot grootste uitvaartverzekeraar en –verzorger te sluiten, waarbij wij dus de hele organisatie DELA binnenliep. Het bleek me snel dat die van Nederland.” voor onze rekening nemen. Maar is er inder- vooroordelen onjuist zijn. We hebben een daad ook een groep die het liefst zelf de regie prachtig kantoor in Eindhoven, waar diverse Een uitvaart lijkt mij tegenwoordig echt iets meer in handen heeft. Die mensen sluiten mensen werken uit alle leeftijdsgroepen. De waar je ook zelf voor kunt sparen. vaak een kapitaalverzekering af. Bij overlijden laatste tijd zijn er relatief veel jonge mensen “Dat denken veel mensen inderdaad, en dat is wordt dan een bedrag uitgekeerd waarvan men in dienst genomen, we hebben een levendige ook één van de voornaamste redenen waarom de uitvaart kan regelen.” personeelsvereniging en mensen gaan met plemensen geen uitvaartverzekering afsluiten. zier naar hun werk.” Maar een uitvaart kost toch echt meer dan veel Zijn er fiscale zaken waar jullie klanten op mensen denken. Gemiddeld zit je tegenwoor- moeten letten? dig op zo’n 7000 euro. En voor jullie generatie “Enkel bij het afsluiten van levensverzekezal dat in de toekomst zeker meer zijn. Als je ring. Dan moet men rekening houden met de uit zou gaan van een gemiddelde kostenstij- drempel waarboven je successiebelasting gaat ging van 3,5 procent per jaar, betaal je voor betalen. Voor de overige verzekeringen zijn er
14
juli 2011 FIRM
• inhoudelijk
door rein hoefnagels
Erfbelasting – recht van bestaan? Op 1 januari 2010 is de gemoderniseerde en vereenvoudigde Nieuwe Successiewet ingegaan. In de nieuwe Successiewet wordt de belasting op erfenissen verlaagd. Ook zijn er nog minder tariefgroepen en schijven. Er blijven drie tariefgroepen en twee schijven over. In de huidige Successiewet zijn er nog vier tariefgroepen en zeven schijven. De wet is in zo’n 150 jaar nog nooit grondig aangepast. Momenteel zien de tarieven en belastingvrije voet er als volgt uit:
Belastingvrije voet (artikel 32): • voor partners € 603.600 • voor gehandicapte kinderen € 57.342 • voor overige kinderen en voor kleinkinderen en achterkleinkinderen € 19.114 • voor ouders € 45.270 • voor andere verkrijgers € 2.012 Het tarief (artikel 24) is: • voor partners en kinderen 10% over de eerste € 118.000 boven de voetvrijstelling en 20% over het restant. • voor kleinkinderen 18% over de eerste € 118.000 boven de voetvrijstelling en 36% over het restant. • voor andere verkrijgers 30% over de eerste € 118.000 boven de voetvrijstelling en 40% over het restant. Niet zo lang geleden is door onderzoek van Plus magazine gebleken dat de erfbelasting de door Nederlanders meest ‘gehate’ belasting is. Men is niet te spreken over het ongelukkige tijdstip dat er belasting geheven wordt. Waar haalt de overheid het vandaan om belasting te heffen bij een omstandigheid die belastingplichtigen zo diep treft? Verder vinden veel mensen de belasting onrechtvaardig, aangezien er al belasting is betaald over het opbouwen van het vermogen. Mark Rutte noemde enige jaren geleden de ‘sterftaks’ de oneerlijkste belasting in Nederland. “Burgers betalen al inkomstenbelasting en vermogensbelasting. Als je dan overlijdt komt de Belastingdienst voor de derde keer langs.” De VVD kwam dan ook met een voorstel om de erfbelasting drastisch te verlagen en uiteindelijk af te schaffen. Toenmalig staatssecretaris van Financiën De Jager bevestigde dat ook hij het belangrijk vond dat de wet geen overlast veroorzaakt bij nabestaanden en dus duidelijk en eerlijk moet FIRM juli 2011
zijn. Over het bestaansrecht van de erfbelasting kon hij zich echter niet vinden in het standpunt van de VVD-fractie: “Ik ben ook niet onder de indruk van de argumenten dat het heffen van successierechten immoreel zou zijn. Een veelgehoord argument is bijvoorbeeld: dat is geld waarover al ooit eerder belasting is geheven. Maar wie betaalt nu het successierecht? Dat is degene die het geld ontvangt, de verkrijger. Ik bekijk de heffing dus vanuit de begunstigde en niet vanuit degene die overlijdt. Er wordt vaak gezegd dat over de erfenis al belasting is betaald door de overledene. Dat is naar mijn mening geen goed argument: het is nu juist de verkrijger die belasting betaalt.” (…) ”Als je veel verdient, betaal je ook belasting over je inkomen. Jouw draagkracht laat dat immers toe. En als je vermogen erft, waarvoor je in feite niets hebt hoeven doen, neemt je draagkracht ook toe. Dan is het helemaal niet onredelijk om daarover belasting te betalen. Het heffen van Successierecht is dus op zichzelf niet onrechtvaardig.” Het bestaansrecht van de erfbelasting is dus redelijk discutabel. Wellicht dat de plannen van de VVD ooit nog doorgang vinden, maar in economisch mindere tijden als deze lijkt het me zeer sterk dat we afschaffing van de successiebelasting op korte termijn kunnen verwachten. Het draagt toch nog steeds 2 miljard per jaar bij aan de schatkist. Verschillende partijen hebben hun opvattingen over de erfbelasting in hun programma’s opgenomen: GroenLinks De belasting op erfenissen moet afhangen van de bezittingen die iemand al heeft, niet alleen van de hoogte van de erfenis zelf. Het geld dat daarmee vrijkomt wil GroenLinks gebruiken om
de vrijstelling voor mensen die geen geregistreerd partner zijn (kinderen, kleinkinderen en vrienden) te verhogen. GroenLinks vindt dat iemand zelf mag bepalen wie hem of haar het meest dierbaar is. Wat dat betreft zou het voor de hoeveelheid belasting die je moet betalen over een erfenis niet uit mogen maken of je wel of geen partner of familie bent. SP De SP vindt dat bij ‘erven’ aan iemand (de verkrijger) iets ‘toevalt’ waar hij niets voor gedaan heeft en rechtvaardigt het daarmee om de verkrijger daarvoor te belasten. Volgens de SP is, van alle belastingsoorten, de erfbelasting het minste van invloed op economische marktprocessen. Daarmee is het een van de meest efficiënte belastingen. D66 De sociaal-liberalen willen dat alleenstaanden ook gebruik kunnen maken van het lage tarief voor traditionele gezinnen. Pechtold: ‘’Ook singles moeten goedkoper kunnen schenken en nalaten. Daarom stel ik voor dat alleenstaanden iemand kunnen bestempelen tot ‘naaste familie’ met alle rechten en plichten die daarbij horen.’’ CDA Afschaffing van de successiebelasting is op dit moment niet aan de orde voor het CDA. De Successiewet brengt ongeveer €2 miljard euro per jaar op. Juist in deze barre economische tijden zijn dat opbrengsten die de schatkist niet kan missen. VVD De VVD vindt de ‘sterftaks’ oneerlijke dubbele belastingheffing en wil de successiebelasting op termijn opheffen. 15
• inHouDelijk
door mArtijn De kleermAeker
CCCTB Geschiedenis Op 16 maart van dit jaar presenteerde de Europese Commissie een concept Richtlijn voor een Common Consolidated Corporate Tax Base (CCCTB). Europese vennootschappen en vaste inrichtingen in Europa kunnen na de invoeringen van de CCCTB gebruik maken van één gemeenschappelijke heffingsgrondslag met een uniforme set van winstbepalingsregels voor al hun activiteiten in de Europese Unie. Ook is grensoverschrijdende consolidatie mogelijk. Via een verdeelsleutel wordt de winst vervolgens verdeeld over de verschillende lidstaten. Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, hebben weinig enthousiast gereageerd richting de Commissie. Zij vrezen vooral uitholling van de belastinggrondslag. In deze bijdrage wordt nader ingegaan op de historie en totstandkoming van de voorgestelde CCCTB Richtlijn.
I
nitiatieven op het gebied van harmonisatie van belastingen in Europa zijn als een verhaal zonder eind. Al sinds de ondertekening van het Verdrag van Rome in 1957, waarbij de Europese Economische Gemeenschap werd gesticht, zijn verschillende initiatieven genomen. En dit terwijl het Verdrag van Rome geen basis biedt harmonisatie van directe belastingen. Het eerste bewijs van harmonisatie ontwikkeling op het gebeid van vennootschapsbelasting is het rapport van de Commissie Neumark uit 1962. In dit rapport werd gepleit voor een uniform systeem van vennootschapsbelasting met twee verschillende tarieven: één voor uitgekeerde winst, één voor niet uitgekeerde winst. Een tweede rapport verscheen in 1970 van de commissie Van den Tempel. Deze voorstellen zijn echter niet verwezenlijkt vanwege de weerstand die zij opriepen bij de lidstaten. Ruding rapport In 1992 onderzocht een commissie onder leiding van oud Minister van Financiën Ruding, de relatie tussen vennootschapsbelastingstelsels en de werking van de op handen zijnde interne markt. De Commissie constateert dat de verschillen in belastingstelsels van de lidstaten tot aanzienlijke verstoringen leiden van investeringsbeslissingen. In de kern wordt door de Commissie Ruding voorgesteld te komen tot een uniforme heffingsgrondslag van
16
de vennootschapsbelasting. In vergelijking met voorgaande ontwikkelingen, die steeds gericht waren op een meer omvattende harmonisatie, kan het rapport van Ruding worden gezien als een eerste markeerpunt richting de CCCTB. In dit rapport verschuift de focus van een volledige harmonisatie van de vennootschapsbelasting naar harmonisatie van de grondslag. De voorstellen van de Commissie Ruding krijgen echter nauwelijks voet aan de grond bij de lidstaten en boekten daarom weinig vooruitgang. Lissabon agenda en Bolkestein rapporten Tijdens de Europese Raad in Lissabon (maart 2000) stelt de Europese Unie voor zichzelf het strategische doel in het jaar 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden. Een jaar later verschijnen de Bolkestein rapporten waarin wordt geconcludeerd dat de huidige toepassing van heffing van vennootschapsbelasting met verschillende belastingtarieven en verschillende heffingsgrondslagen het concurrentievermogen van bedrijven in de EU ondermijnt en leidt tot aantasting van de welvaart in de EU. Harmonisatie van de heffingsgrondslag wordt vanaf nu een middel om Lissabon doelen te behalen. De Commissie stelt voor te komen tot een alomvattende oplossing waarbij bedrijven de mogelijkheid krijgen om aan één geconsolideerde heffingsgrondslag onderworpen te worden. Zij merkt daarbij overigens ook op dat
tariefsharmonisatie niet aan de orde is. Werkgroep en politiek commitment In de daarop volgende jaren stelt de Commissie een werkgroep samen die de technische kaders van een CCCTB gaat onderzoeken. Deze commissie publiceert 13 discussiestukken waarin de contouren van een CCCTB steeds duidelijker worden. In 2005 volgt er een duidelijk politiek commitment van de Commissie aan een CCCTB en legt zij zich vast om in 2008 een communautaire wetgevende maatregel in te dienen. De Richtlijn komt er echter niet in 2008: nadat Ierland en Nederland zich in een referendum uitspreken tegen een nieuw Europees Verdrag ontbreekt het politiek momentum en plaatst de Commissie haar plannen in de ijskast. Nieuwe initiatieven in 2010 Naar aanleiding van de financiële en economische crisis presenteert de Europese Commissie begin 2010 de strategie Europa 2020 om te komen tot slimme, duurzame en inclusieve groei met meer banen. Wederom wordt aandacht gevestigd op het opheffen van fiscale belemmeringen, teneinde de interne markt vlot te trekken. In hetzelfde jaar wordt ook de draad voor een CCCTB weer opgepakt en worden 4 nieuwe discussiestukken gepubliceerd. Dat leidt ertoe dat op 16 maart 2011 de Europese Commissie een concept Richtlijn voor een CCCTB indient bij het Europees Parlement.
juli 2011 FIRM
LOF
CONGRES AMSTERDAM
2011
THEMA: CCCTB
SCHRIJF JE NU IN OP :
WWW.LOF.NL
DATUM:
23 SEPTEMBER LOCATIE:
BEURS VAN BERLAGE, AMSTERDAM CONGRES BORREL BEDRIJVENDINER IN HET KRASNAPOLSKY EN AFTERPARTY
• inHouDelijk
door monique broos
De nieuwe successiewet
Een stap vooruit of een gemiste kans?
Per 1 januari 2010 is de nieuwe Successiewet in werking getreden. In het gastcollege dat de staatssecretaris van Financiën in april 2008 gaf aan de Universiteit van Tilburg, gaf hij het startsein voor deze nieuwe Wet.
D
e staatssecretaris opperde verschillende speerpunten tijdens dit openbaar gastcollege: verlaging van het derdentarief, bestrijding van constructies, stroomlijning van de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten en defiscalisering van vorderingen en rente. Ambitieuze plannen van de staatssecretaris om in de Successiewet meer aan te sluiten bij de economische realiteit werden tentoongespreid. Het wetsvoorstel (31 930) is na wisseling van stukken door de Eerste Kamer aangenomen op 15 december 2009, waarna deze op 1 januari 2010 in werking is getreden. De staatssecretaris heeft verschillende veranderingen doorgevoerd, waaronder een aangepaste terminologie. Zo zijn de termen ‘recht van successie’ en ‘recht van schenking’ verdwenen en verandert in ‘erfbelasting’ respectievelijk ‘schenkbelasting. In dit artikel zal ik kort de verschillende plannen en hun uiteindelijke uitkomst bespreken. Verlaging van het derdentarief Voorheen kon het derdentarief in de Successiewet oplopen tot 68% (zie figuur 1 oude tarieven Successiewet). Dit tarief was slechts van toepassing op verkrijging van een vermogen van meer dan € 910.163. Eerste- en tweedegraads bloedverwanten betaalden echter maximaal
18
27% respectievelijk 53% over eenzelfde ver- ‘duurder’ uitpakt voor mensen met kleinere verkregen bedrag. Met invoering van de nieuwe krijgingen en ‘voordeliger’ voor mensen met Successiewet bedraagt het derdentarief maxi- grote verkrijgingen. Door deze wijziging wordt maal 40% voor een bedrag welke hoger dan € aldus minder aangesloten dan voorheen bij de 118.706. Volgens Van Vijfeijken is dit percen- gedachte van heffing naar draagkracht (draagtage alleszins acceptabel, als we beseffen dat krachtbeginsel). Verder is de rechtsgrondslag de vergoeding voor arbeid (boven € 118.706) voor de Successiewet mijns inziens het buitenwordt belast tegen 52% in box 1 van de inkom- kansbeginsel. Verlaging van het derdentarief stenbelasting. De doelstelling tot verlaging van doet naar mijn mening meer recht aan dit het derdentarief heeft de staatssecretaris aldus beginsel, omdat het in de huidige moderne kunnen bewerkstelligen in de nieuwe Succes- samenleving niet zou mogen uitmaken in welsiewet. ke lijn je staat tot degene van wie je verkrijgt Met invoering van een lager derdentarief en daarom de tarieven in principe naar mijn heeft de staatssecretaris ook de tarief- en vrij- mening gelijk getrokken kunnen worden voor stellingenstructuur in de Successiewet flink iedereen die verkrijgt. Waarom zou je immers vernieuwd. Kenden we in de oude Successie- meer erfbelasting dienen te betalen indien je wet nog 7 schijven met verschillende tarieven, erft van een niet-verwante buurvrouw, welke de huidig Successiewet kent nog slechts 2 je tot haar dood heb verzorgd, dan wanneer je schijven (zie figuur 2 nieuwe tarieven Succes- erft van je ouders? Het reduceren van de soorsiewet). Het maximale tarief voor verkrijgingen ten verkrijgers van 3 naar 2 soorten, is mijns door de partner of afstammelingen in de rechte inziens aldus een positieve ontwikkeling naar lijn bedraagt nu 20% voor een bedrag hoger een meer neutrale belastingheffing. dan €118.708. In het oude systeem van Successiewet kwam men echter niet boven de 20% Bestrijding van constructies voor een verkrijging onder de €364.073. Aldus De staatssecretaris benoemde 2 te bestrijden dient bij deze vereenvoudiging in de tarief- constructies op het gastcollege: de irrevocastructuur de kanttekening gemaakt te worden ble discretionary trust en constructies van dat niet iedereen er met de wetswijziging op testamenten. De trust vloeit voort uit het Anvooruit gaat, maar dat met name de wijziging gelsaksisch recht. Het is een vehikel zonder
juli 2011 FIRM
• inHouDelijk Figuur 1. Oude tarieven Successiewet
Gedeelte van de belaste
Indien geërfd of verkregen wordt door:
verkrijging I. echtgenoot, kinderen,
II. Broers, zusters, bloedverwanten III. Andere verkrijgers
afstammelingen in tweede of
in de recht opgaande lijn
verdere graad of een verkrijger als bedoeld in the tweede lid. belasting
percentage
belasting
percentage
belasting
percentage
0-22.763
0
5%
0
26%
0
41%
22.763-45.519
1.138
8%
5.918
30%
9.332
45%
45.549-91.026
2.958
12%
12.744
35%
19.572
50%
91.026-182.042
8.418
15%
28.671
39%
42.325
54%
182.042-364.073
22.070
19%
64.167
44%
91.473
59%
364.073-910.163
56.655
23%
144.260
48%
198.871
63%
>910.163
182.255
27%
406.383
53%
542.907
68%
Figuur 2. Nieuwe tarieven Successiewet
Gedeelte van de belaste
En
verkrijging tussen
I. Indien verkregen door partner of
II. in overige
afstammelingen in de rechte lijn
gevallen
0
118.708
10%
30%
118.708
> en meer
20%
40%
rechtspersoonlijkheid waarbij 3 partijen betrokken zijn: de oprichter/insteller van de trust (settlor), degene aan wie het vermogen wordt toevertrouwd (de trustee) en de gerechtigde tot het vermogen (beneficiary). Een irrevocable discretionary trust is een onherroepbare trust, waarin de trustee autonoom beslissingen kan nemen over wanneer hij welk bedrag aan wie uitkeert. In deze situatie ontstaat zwevend vermogen, welke niet is toe te rekenen aan de insteller of begunstigden van de trust. Hierdoor kan de Nederlandse belastingdienst niet heffen over het doelvermogen in de trust, hetgeen onwenselijk is. Om dit te voorkomen stelt de staatssecretaris 2 mogelijke oplossingsrichtingen voor: •
•
Vermogen toe rekenen aan de begunstigde; Tegenargument is dat de begunstigde die tot op heden nog geen vermogen uit de trust heeft ontvangen en er liquiditeitsproblemen kunnen ontstaan indien het vermogen wordt toegerekend aan de begunstigde en hierover belasting wordt geheven. Daarnaast is het moeilijk om in dit geval het vermogen te waarderen. Aansluiten bij de woonplaats van de verkrijger als aanknopingspunt van
FIRM juli 2011
heffing voor verkrijgingen uit een buitenlandse trust; Nadeel is dat enkel belast kan worden indien vermogen aan een Nederlandse ingezetene wordt uitgekeerd. Met invoering van de nieuwe Successiewet wordt een nieuwe regeling voor afgezonderde particuliere vermogens (hierna: APV’s) ingevoerd. In de regeling voor APV’s worden vermogensbestanddelen, welke zijn ingebracht in een trust, belast alsof het vermogen nog in het bezit is van de insteller. Hoeveel geld deze verandering de Nederlandse schatkist oplevert is nog onbekend. De staatssecretaris verwacht een groot deel van de wijzigingen in de successiewet (zoals tariefsverlaging) te kunnen dekken met het geld dat deze maatregel oplevert. Daarnaast was het doel van de wetswijziging het bestrijden van constructies van testamenten zoals het ik-opa-testament, turbotestament en superturbotestament. In een ik-opa-testament heeft het kind de last om aan zijn eigen kinderen (de kleinkinderen van opa) een bedrag schuldig te erkennen. Voordeel zit erin dat erfbelasting wordt bespaard door de erfernis over zoveel mogelijk mensen te verdelen. De kleinkinderen verkrijgen ook een deel
van de erfenis waardoor optimaal gebruik wordt gemaakt van de progressieve tarieven en vrijstellingen. Met de invoering van een nieuwe successiewet valt het ik-opa-testament echter veelal onder art. 10 SW. Hierdoor wordt deze vorm van testament minder aantrekkelijk. Defiscalisering van de onderbedelingsvordering Wettelijke verdeling in BW Indien de erflater een echtgenoot (of geregistreerd partner) heeft, hij één of meerdere kinderen heeft en hij niet bij testament de wettelijke verdeling geheel of gedeeltelijk heeft uitgesloten, treedt bij overlijden de wettelijke verdeling op grond van art. 4:13 BW in werking. Hierdoor zijn in beginsel de kinderen en de langstlevende echtgenoot tot een evenredig gedeelte van de nalatenschap gerechtigd.1 De langstlevende verkrijgt echter volgens de wettelijke verdeling alle bezittingen en schulden uit de nalatenschap.2 De kinderen verkrijgen vervolgens een onderbedelingsvordering op de langstlevende ter grootte van hun erfdeel. Deze onderbedelingsvordering is over het algemeen opeisbaar is in geval van overlijden van de langstlevende. De kinderen zijn echter wel successierecht over het erfdeel verschuldigd, terwijl de feitelijke beschikkingsmacht
19
• inHouDelijk
Figuur 3. Werking trust
Settlor
niet toeneemt. De kinderen ervaren dit veelal als een onrechtvaardige situatie, waardoor de wetgever in de wet heeft opgenomen dat het verschuldigde successierecht door de langstlevend kan worden voorgeschoten.3 Consequenties onderbedelingsvordering in de Successiewet Indien op de onderbedelingsvordering een wettelijke rente minus 6% is verschuldigd door de langstlevende, wordt de onderbedelingsvordering geacht renteloos te zijn.4 Indien de langstlevende echter minder dan 6% samengestelde rente bijschrijft op de onderbedelingsvordering van de kinderen is er sprake van een fictief vruchtgebruik op grond van BNB 1989/260.5 Met betrekking tot het voorgeschoten door de kinderen verschuldigde successierecht door de langstlevende, is de partnervrijstelling van langstlevende van € 603.6006 niet van toepassing. Aldus dient mogelijkerwijs de langstlevende successierecht te betalen zonder dat de gehele partnervrijstelling benut is. Defiscalisering van de onderbedelingsvordering in de Successiewet Mogelijkheid in de nieuwe regeling van de Successiewet was de onderbedelingsvordering te defiscaliseren. In feite betekent dit dat voor
1 art. 4:11, eerste lid Bw.
Trust
Beneficiary
de Successiewet de onderbedelingsvordering, zoals deze voortvloeit uit de wettelijke verdeling, niet worden meegenomen. In geval van defiscalisering wordt geacht dat de gehele nalatenschap van de eerststervende aan de langstlevende wordt toebedeeld. In zoverre de partnervrijstelling het meerdere bedraagt van de verkrijging zal geen successierecht door de langstlevende verschuldigd zijn. Het voorschieten van het successierecht, welke de kinderen verschuldigd zijn, door de langstlevende is in geval van defiscalisering aldus overbodig, omdat de kinderen op het moment van overlijden van de eerststervende ouder geacht worden nog niets te hebben verkregen. Indien de partnervrijstelling echter niet toereikend is, is de langstlevende wel successierecht verschuldigd. Het bedrag aan successierecht wordt evenredig verdeeld over de aan de kinderen toe te rekenen onderbedelingsvorderingen. De kinderen verkrijgen een tax credit, welke zij kunnen gebruiken op het moment dat de langstlevende ouder overlijdt. Een invoering van een defiscalisering van de onderbedelingsvordering in de Successiewet zou een meer economische belastingheffing in de Successiewet hebben kunnen bewerkstelligen.
ambitieuze plannen ter hervorming van de Successiewet. Verschillende veranderingen zijn doorgevoerd, waaronder verlaging van het derdentarief en bestrijding van constructies. Mijns inziens zijn deze punten geslaagd. Met het niet invoeren van een defiscalisering van vorderingen en rente heeft de staatssecretaris naar mijn mening een kans gemist om voor de heffing van successierechten meer bij de economische realiteit aan te sluiten. Het niet invoeren van een defiscalisering van de onderbedelingsvordering is vooral met politieke, budgettaire argumenten omkleed. Indien een dergelijke regeling wordt ingevoerd derft de wetgever in de eerste jaren minder successierechten. De gehele nalatenschap wordt immers bij overlijden van de eerststervende immers toebedeeld aan de langstlevende en zal veelal geheel in de partnervrijstelling zal vallen. Pas bij overlijden van de langstlevende zullen de kinderen successierecht dienen af te reken over zowel de nalatenschap van de eerststervende en oprenting daarvan en de nalatenschap van de langstlevende.
Conclusie In het gastcollege opperde de staatssecretaris
2 art. 4:13, tweede lid Bw. 3 art. 4:7, eerste lid, onderdeel e Bw.
4 art. 21, lid 14 sw 1956.
5 Hr 10 juli 1989, BnB 1989/260. 6 art. 32, eerste lid, sub 4, onderdeel a sw 1956.
20
juli 2011 FIRM
• borrelpagina
FIRM juli 2011
21
• blokomsCHrijVing
tekst miCk knoPs
international financial accounting Een blok dat slechts door de economen gevolgd hoeft te worden, maar welk veel zich zeker kunnen herinneren als een onmogelijke combinatie samen met Internationaal Belastingrecht. Alhoewel meningen altijd verdeeld zijn, wordt het over het algemeen als een van de zwaarste vakken gezien. Iets wat dus uitdagend te combineren valt met een even lijvig vak als IBR. Het vak is een behandeling van een aantal specifieke onderwerpen van IFRS, de International Financial Reporting Standars. Er is een flinke portie voorkennis vereist op accountancy-gebied, maar er komen ook hier en daar andere gebieden kijken zoals Finance voor optiewaardering. Het blok is allerminst een complete behandeling van IFRS, maar belicht wel de punten die naar mijn gevoel het breedst in de praktijk aan bod komen. Er wordt begonnen met afschrijvingen, amortisatie, herwaarderingen en activa in het algemeen. Logischerwijs volgen daarna de passiva, met specifiek allerlei voorzieningen. Deze onderwerpen zijn vaak voor de fiscalist een beetje contraintuïtief omdat hij streeft naar –voor rapportagedoeleinden- winstminimalisatie (dat wil zeggen, verkleining van de belastinggrondslag), maar de algemene trend in dit soort accountancyvakken natuurlijk winstmaximalisatie is. De weken erna wordt er vooral gefocust op de verwerking van de te betalen winstbelasting en latenties die daar uit voortkomen. Vooral dit laatste zal de economen een voordeel geven wanneer tijdens het blok Winst uit onderneming het onderdeel Fiscale Comptabiliteit gevolgd moet worden (wat in principe hetzelfde behandeld maar dan in het Nederlands). Het blok wordt afgesloten met pensioenen, optieplannen en financiële instrumenten en tenslotte leasing. Ook allemaal onderwerpen waarover bibliotheken aan fiscale verwerking over bestaat, maar waarbij vaak een verschil zal zijn tussen de fiscale en commerciele behandeling. Vooral voor de student die al fiscale voorkennis heeft over een
22
van de onderwerpen in het blok, zal het steeds schakelen zijn tussen regels. IFRS is niet noodzakelijkerwijs goed koopmansgebruik, en met betrekking tot leasing heeft de HR ook aardig wat arresten gewezen. In die zin was dan ook wel eens de vraag in de onderwijsgroep in hoeverre een precieze kennis van de commerciële opstelling nodig is voor de fiscalist. Het is ook begrijpelijk dat wanneer men een aangifte opstelt, het niet veel uitmaakt hoe de commerciële balans er uiteindelijk komt uit te zien. Dit loopt eerder parallel dan opvolgend. Ik ben anderzijds wel van mening dat een basisbegrip van IFRS belangrijk is in de fiscale praktijk, met name diegene die de VpB-sfeer ingaan. Hoewel de kundig balanslezende fiscalist meer uitzondering dan regel is, helpt het te weten op welke grondslagen een jaarrekening gebaseerd is en waar belastinglatenties op gebaseerd zijn. Voor de MKB-praktijk zal dit alles minder van belang zijn omdat zulke ondernemingen veelal de fiscale grondslagen mogen aanhouden voor hun jaarrekening. Juist wordt echter in deze praktijk weer vaak meer gevraagd van een fiscalist dan slechts fiscaal advies, zoals het revieuwen van een jaarrekening of het interpreteren van cijfers, en is een goed begrip van de jaarrekening wel essentiële basiskennis. Het examen was representatief voor het blok; ik schat dat meer dan 75% van de behandelde stof terugkwam. Iets wat andere examens vaak niet hebben. Dat is iets wat mij overigens altijd verbaasd heeft; waarom zou in een tentamen maar 4 onderwerpen behandeld worden terwijl er 15 zijn besproken in de onderwijsgroepen. Mijns inziens is een tentamen er om te bevestigen dat een student de stof beheerst, zowel in de breedte als in de diepte. En dit breedte-element wordt vaak onderbelicht door slechts over een paar onderwerpen, vooral diepere vragen te stellen. Er wordt dan op het einde van het examen nog een aantal ‘theorievraagjes’ gepropt, om dan toch maar een en ander behandelt te hebben, maar dit is naar mijn idee toch niet een representatieve voorstelling van de stof die na het vak als
/ inFormAtie
blok Blok 5 van jaar 3 (economie indeling) Coördinator a. renders kosten circa 90 euro moeilijkheid Gemiddeld tot zwaar beoordeling inhoudelijk een goed en degelijk vak, maar waar wel de schouders onder gezet moeten worden.
bekend veronderstelt mag worden? Resumerend is mijn oordeel over het vak positief. Het is geen licht vak, en er zal zeker wat moeite ingestoken moeten worden. Dit kan zeker naast IBR soms lastig qua planning zijn. Maar de stof wordt in vrij afgescheiden onderwerpen behandelt, iets wat in ieder geval ondergetekende met studeren altijd als prettig ervaart. Tevens is het boek helder en duidelijk, met opvallend veel voorbeelden. Minpunt is dat er weer dure boeken nodig zijn, waarvan maar (zoals vaak) 50% gebruikt wordt.
juli 2011 FIRM
door laura van doorn
• verslag
KPMG Meijburg Sail Challenge Op de vrijdag van de Lustrumweek organiseerde KPMG Meijburg hun welbekende Sail Challenge. Behalve dat het voor FIRST een feest was om weer een activiteit te hebben in de lustrumweek, had ook KPMG Meijenburg een feestje te vieren: het was namelijk het eerste lustrum van de Sail Challenge!
Op de vrijdag van de Lustrumweek organi- netje scheen en dat maakte het zeilen vooral seerde KPMG Meijburg hun welbekende Sail een gezellige aangelegenheid. Challenge. Behalve dat het voor FIRST een De middaggroep kon met zodiac-boten naar feest was om weer een activiteit te hebben in “de Spectator”, een driemaster die voor anker de lustrumweek, had ook KPMG Meijenburg lag naast het parcours van de zeilwedstrijd, om een feestje te vieren: het was namelijk het eer- onder het genot van een drankje naar de wedste lustrum van de Sail Challenge! strijd te kijken. Dit was niet het enige vertier Om 6 uur ’s ochtends mochten we op “de Spectator”, er was muziek, er waren reverzamelen op het stationsplein, en bewonde- cruiters en medewerkers om mee te praten, en renswaardig genoeg was iedereen op tijd. Met de eerdergenoemde zodiac’s namen mensen een groep van 25 personen was de bus maar mee voor rondjes rondom het parcours waarbij half vol, dit tot grote genoegdoening van en- snelheden van 100 km/h werden gehaald. kele leden die zich tot in de late uurtjes in het Nadat de ochtendgroep zich zo’n twee uur Maastrichtse nachtleven hadden begeven en op het water had begeven en de wedstrijd gehun roes nu uit konden slapen. Meijburg ver- varen was, gingen iedereen terug naar de kade zorgde ook een ontbijt in de bus (croissantjes, om de lunch te nuttigen. Na de lunch was er fruit, drankje) hoewel dit voor sommigen dus een optreden van de Meijburg huisband de meer een ‘midnight-snack’ bleek te zijn. “Tax Pistols” en werden de groepen gewisseld. Na een reis van iets meer dan 3 uur kwa- De ochtendgroep ging nu richting “Spectator”, men we aan bij de haven in Lelystad. Bij de middaggroep ging in de zeilboten het water binnenkomst kreeg iedereen meteen een op. Meijburg-sail-challenge-polo, een dito jas en Nadat ook de middaggroep de wedstrijd geeen keychain met naam. Dit alles wederom varen had, werd iedereen weer naar de kade onder genot van een tweede ontbijt, wat zich gebracht. Ditmaal voor een borrel, al was de wederom goed liet smaken. Na dit ontbijt tap om 1 uur ‘s middags al open gegaan, met en de bijbehorende omkleed-sessie naar de bijbehorende hapjes. De prijsuitreiking volgde, Meijburg-outfit in de bus, werden we officieel FIRST heeft helaas geen prijzen in de wacht welkom geheten door Meijburg en kregen een mogen slepen, en de verloting van de Ipad korte introductie tot het zeilen. Daarna werd (die je kon winnen als je vriend werd van de de groep (er waren in het totaal zo’n 200 stu- Meijburg Facebook-pagina). Dit laatste werd denten vanuit heel het land), opgesplitst in wel door een FIRST-lid in de wacht gesleept, te een ochtend- en een middaggroep. De och- weten Laurens Verkoijen! Gefeliciteerd nog! Na tendgroep kon zich direct begeven naar de deze formele aangelegenheden werd het tijd zeilboten, om daar hun zeilkleding aan te voor het diner, en aansluitend ging het dak trekken en het water op te gaan. Iedere groep eraf met het dj/feest-duo “Wipneus en Pim”. bestond uit 6 studenten en een medewerker Om 21 uur was het feest afgelopen, en van Meijburg, begeleid door een ervaren zeiler mocht iedereen in enigszins beschonken staat van ‘Team Heiner’. De begeleider verdeelde de terug naar de bussen. Vervolgens werd de drie taken op de boot, om vervolgens zo snel mo- uur durende terugreis ingezet en bereikten we gelijk richting het open water te gaan om te rond half 1 weer het Maastrichtse grondgebied. oefenen. Helaas stond er niet veel wind, dus Kortom, een intensieve maar geweldige de snelheid viel een beetje tegen, maar het zon- dag!
FIRM juli 2011
23
• verslag
Actieve Ledenuitje Op zaterdagmiddag 21 mei werden de actieve leden op het station in Maastricht verwacht. Het was immers de dag van het Actieve Ledenuitje. Op het station werd er al wat heen en weer gespeculeerd over wat we zouden gaan doen en waar we toch heen zouden gaan. Hier en daar hoorde je de combinatie ‘Valken- waren we klaar om met grote snelheid het ganburg’ en ‘grotten’ al vallen, afgaande op de genstelsel door de mergelgrotten te verkennen. enige tip die de PR-Commissie had meegege- Scherpe bochten en heuvels waren regelmatig ven: ‘neem een trui mee ongeacht het weer’. De onderdeel van de route. Op sommige stukjes PR-Commissie liet echter nog niets los en met van de tocht was fietsen zelfs helemaal niet de goed geregelde taxibusjes vertrokken we mogelijk doordat het te laag was of te smal en naar de plek van bestemming. En inderdaad, was afstappen geboden. De kreten ‘bukken’ de speculaties bleken waar te zijn: we arriveer- en ‘bocht’ werden veelvuldig gebruikt evenals den in Valkenburg bij een klein huisje om te ‘Koen’, die als laatste van de groep door moest gaan cave-biken! geven dat de groep compleet was waarna het Na het wachten op de laatste paar actieve woord ‘compleet’ door de grotten galmde. Halleden die niet vanuit Maastricht mee waren verwege hielden we een korte pauze waar we gereisd, waren we als groep compleet en kon wat weetjes en feitjes te horen kregen over de de activiteit van start gaan. We daalden de mergelgrotten. Zo weet nu iedereen waar de lange wenteltrap af naar beneden waar we term ‘uitgemergeld’ vandaan komt en hebaan onze twee gidsen voorgesteld werden. Zij ben we ondervonden dat je zonder licht ook legden ons het één en ander uit over de gang daadwerkelijk geen hand voor ogen ziet. Na van zaken tijdens de fietstocht en wat onder- de pauze vervolgden we onze tocht waarbij meer te doen bij het kwijtraken van de groep, enkelen nog de groep kwijt raakten. Gelukkig wat later nog nuttige informatie bleek te zijn. werden zij snel opgespoord zodat zij zich weer Na het juist instellen van de zadels en helmen bij de groep konden voegen. Na ruim ander24
door anja de goeij
half uur kwam het cave-biken ten einde. De helmen konden af, de fietsen konden worden opgeborgen en toen nog een keer dubbel gecheckt was dat de groep compleet was, kon de beklimming van de vele trappen naar weer wat daglicht beginnen. Eenmaal boven aangekomen, wachtten de taxibusjes al om ons naar het centrum van Valkenburg te brengen. Immers, de dag was nog niet ten einde: we gingen met z’n allen nog gezellig tafelgrillen. Na een langverwachte cocktail en een knorrende maag, konden de grillplaten aangezet worden en verscheen het vlees dan eindelijk op tafel. We hadden lekker gegeten en om te voorkomen dat we in een after-dinner-dip zouden komen, verlieten we na het eten het restaurant om nog ergens anders een drankje te drinken. Daar werden we echter snel vergezeld door de vrijgezellenfeesten, dus na één drankje ruilden we het café in voor de karaokebar van Valkenburg. Daar kwamen de voetjes van de vloer en werd er goed en luidkeels meegezongen met alle liedjes. Hier en daar werd zelfs de microfoon ter hand genomen om wat zangkunsten te vertonen. Na een paar uur verlieten we schor de karaokebar en liepen we naar het station. Met de NS-bus vertrok het gedeelte van de groep dat nog over was weer terug naar Maastricht. De avond was een mooie afsluiting van een actieve en gezellige dag! juli 2011 FIRM
• lustrum
geïnterviewd door monique broos
Terug in de tijd naar 2006/2007 met… Marnix Veldhuijzen In welk jaar was je bestuurslid en welke functie vervulde je? In het jaar 2006-2007 vormde ik samen met Clim Verkoijen, Roger van de Berg en Thomas van Ditzhuijsen het bestuur, ik was voorzitter. Waarom heb je destijds gekozen voor een bestuursjaar binnen FIRST? Ik was al jaren actief lid, maar ik had nooit de tijd om me nog actiever in te zetten door het bestuur in te gaan, omdat ik daarnaast zeer actief was met mijn studentenvereniging (Abraxas) op het gebied van het organiseren van evenementen. Zo organiseerde Abraxas samen met HGM destijds het Koninginnedagfestival in Maastricht. Op een gegeven moment werd het op dat gebied een stuk rustiger en had ik de tijd om me een jaar volledig in te zetten voor FIRST. Leuke bijkomstigheid was dat het (toen ook) een lustrumjaar betrof én wij dat jaar het LOF-congres zouden organiseren. Alles bij elkaar opgeteld was dit voor mij hét jaar om het bestuur in te gaan en toen ik hoorde wie mijn bestuursgenoten konden worden wist ik het helemaal zeker. Hoe heb je jou bestuursjaar destijds ervaren? Het was een geweldige ervaring, maar het verre reizen naar de kantoren in de Randstad ging me op een gegeven moment wel tegenstaan. Als bestuurder moest je dat toch gauw zo’n 1 a 2 keer per week doen. Nu werk ik zelf in de Randstad en merk ik ook dat het omgekeerd niet meevalt. Helaas kom ik maar weinig meer in Maastricht. Overigens was ik laatst nog wel bij de reünisten-activiteit, een rally door het Limburgse heuvelland. Heel leuk georganiseerd en een prachtmoment voor een bestuursreünie. Nog bedankt daarvoor! Deed ook meteen denken aan onze eigen lustrum, toen we ook een behoorlijk aantal reünisten naar Limburg hebben gekregen voor een Bourgondisch dagje. Om nog even terug te komen op al dat reizen, ook onze leden ervoeren dat destijds wel als een hobbel. Daarom hebben we in ons bestuursjaar de kantorentour geïntroduceerd. 4 kantoren in 3 dagen, met weinig slaap en veel lol. Dat heeft FIRST daarna nog vaker gedaan. Zeker iets om opnieuw in te voeren, want er is meer dan de Zuid-Nederlandse kantoren. Als kersje op de taart natuurlijk het LOF-congres. Thomas was voorzitter en heeft zich het gehele jaar hiermee bezig gehouden. Hij heeft die september met zijn commissie een heel FIRM juli 2011
mooi evenement neergezet. Ik ben blij dat wij hem daarbij hebben kunnen helpen. Ook mooi was de studiereis. Weliswaar zijn we uiteindelijk pas na ons bestuursjaar gegaan, maar Athene was een geweldige stad (alhoewel fiscaal niet echt interessant). Al met al kijk ik er met heel veel plezier op terug. Zou je iedere student een bestuursjaar aanraden, en zo ja waarom? Nee, absoluut niet. Dat is misschien niet het antwoord dat je verwachtte, maar het is gewoon niet voor iedereen. Net zoals niet iedereen uiteindelijk partner kan worden... Je moet het gewoon echt willen en je moet je er ook echt voor willen inzetten. Alleen dan kan je een goed bestuurslid worden. Dus als je een student bent die echt wat voor FIRST en haar leden wil betekenen, dan zou ik het je zeker aanraden, maar iedere student? Nee, absoluut niet. Hoewel wij destijds ook zeker onze problemen hadden om alle vacatures te vullen hoor, vergis je niet. Maar je zocht wel gemotiveerde mensen, geen ‘CV-builders’.
Wat ben je na je studietijd in Maastricht gaan doen? Zoals gezegd werk ik inmiddels bij Baker & McKenzie in Amsterdam. Ik ben na het inleveren van mijn scriptie nog wel even vakantie gaan houden (Beijing Olympics), maar heb geen wereldreizen ondernomen, of zo. Ik was na mijn studie (die wat langer dan gemiddeld heeft geduurd) gewoon toe aan het werkende leven. Ik ben nog steeds heel gelukkig met die keuze. Wat zijn je ambities voor de komende jaren? Moeilijke vraag. Ik ben eerlijk gezegd niet zo heel erg van het vooruit plannen. Nooit geweest ook. Ik loop meer tegen leuke dingen aan, om het zo maar te zeggen. Ik verveel me gelukkig zelden. Er zijn altijd wel nieuwe dingen te doen. Eén ding weet ik wel zeker en dat is dat ik het altijd leuk zal blijven vinden om met de fiscaliteit bezig te zijn. Ik ben nu ruim 2,5 jaar aan het werk en begin het alleen maar leuker te vinden. Vooral ook bij Baker & McKenzie. Voorlopig zit ik daar dus prima en blijf ik lekker doen wat ik doe. Als ik het juist heb ben je ook fractielid voor het CDA Stichtse Vecht. Hoe combineer je dit met het drukke leven van belastingadviseur en
wat zijn uw drijfveren hiervoor? Die combinatie is in mijn gemeente (Stichtse Vecht, voormalig Loenen, Breukelen, Maarssen) gelukkig goed te maken. Nagenoeg alle vergadermomenten zijn ’s avonds. Het betekent wel dat je ongeveer 2 avonden per week op pad bent, maar dat is goed te doen. Op mijn werk is iedereen er ook bekend mee en wordt het als heel positief beoordeeld. Dat helpt natuurlijk wel. Wat betreft mijn drijfveren geldt dat ik eigenlijk altijd al de instelling heb gehad dat ik me breed wil oriënteren en ook ‘maatschappelijk’ bezig wil zijn. Een verschrikkelijke term en vroeger realiseerde ik me ook niet zo dat dat erachter zat. Ik vond het gewoon leuk om dingen te regelen. Pas toen ik een tijdje alleen maar aan het werk was geweest, merkte ik dat ik die breedte en dat sociale aspect miste. Hoe leuk je werk ook is, het mag wat mijn betreft nooit het enige zijn dat je doet in het leven. Er is zoveel meer. Toen de mogelijkheid zich voordeed om in de lokale politiek aan de slag te gaan, ben ik daar dan ook vol ingedoken. Dat ik zo’n korte tijd later al gemeenteraadslid kon worden, heb ik mij toen absoluut niet beseft. Ik vond het gewoon een hele eer dat ik iets kon doen voor mijn partij, het CDA. Wat zou je toekomstige besturen willen meegeven? Wat een filosofische vraag. Het lijkt me niet mijn plaats om hier uitgebreid te gaan adviseren, of ongevraagde goede raad te gaan verkondigen. Ik zal volstaan met het uitspreken van de wens dat de toekomstige besturen net zo’n leuke tijd mogen hebben als wij toen hadden. FIRST is een mooie club, die het verdient dat haar bestuursleden haar met veel plezier en inzet besturen. 25
• Inhoudelijk
door mick knops
De bedrijfsopvolgingsregeling Een faciliteit bij overgang van een onderneming bij erven of schenken wordt vaak gerechtvaardigd met het argument dat de betaling van eventuele schenk- of erfbelasting de continuïteit van de onderneming in gevaar kan brengen. In de literatuur is de vraag opgeworpen of de ruime faciliteit zoals hij nu bestaat niet zijn doel voorbij schiet. Ook de Raad van State overwoog bij de invoering van de herziene Successiewet in 2010 dat de faciliteit de erf- en schenkbelasting ondermijnde en noemde haar zelfs willekeurig. Zij gaf in overweging de faciliteit opnieuw te bezien, iets wat echter niet gebeurd is. Desalniettemin zal ik in dit artikel de regeling in hoofdlijnen bespreken. 1. De faciliteiten en voorwaarden De bedrijfsopvolgingsregeling (de BOR) is een faciliteit voor de overgang krachtens erfrecht of door schenking van een onderneming. Per onderneming is op verzoek de overgang naar één of meer verkrijgers vrijgesteld van erf- of schenkbelasting tot een waarde van € 1.000.0001, en daarboven voor 83%. Voor de alsnog verschuldigde belasting kan 10 jaar lang rentedragend uitstel van betaling gekregen worden. Deze faciliteit geldt per onderneming en niet per erfgenaam, en in één nalatenschap kan dus in principe in geval van meerdere ondernemingen ook meerdere keren de regeling worden toegepast. Ook voor de erfbelasting over een overbedelingsvordering op een medeverkrijger die wel ondernemingsvermogen heeft gekregen kan 10 jaar lang rentedragend uitstel van betaling worden verkregen. 1.2 Verkrijging en verdeling De faciliteit is van toepassing voor verkrijging krachtens erfrecht of schenking. Dus ook indien op grond van een fictiebepaling krachtens erfrecht wordt verkregen, is de regeling van 26
toepassing. Dit kan bijvoorbeeld spelen bij een overdracht bij leven waarbij een vruchtgebruik is verkregen door de oud ondernemer. Dit zal waarschijnlijk ingevolge art. 10 SW krachtens erfrecht worden verkregen, en de BOR is dan van toepassing. Normaliter wordt erfbelasting geheven naar de situatie ten tijde van het overlijden. Hier wordt wel een uitzondering op gemaakt bij het ongedaan maken van de wettelijke verdeling ex art. 4:18 BW, maar dit kan alleen door keuze van de langstlevende. Voor de BOR wordt daarbij ook een uitzondering gemaakt. Dit is vooral gedaan voor de situaties waarbij in geval van de wettelijke verdeling de onderneming naar meerdere erfgenamen gaat, maar er consensus is dat één slechts de onderneming zal voortzetten. Indien in dat geval binnen 2 jaar wordt bepaald dat de onderneming naar één van de erfgenamen gaat, wordt volgens art. 35f lid 1 SW deze nieuwe verdeling gevolgd. Hetzelfde geldt ook voor de huwelijksgemeenschap. Indien men in geval van overlijden in gemeenschap van goederen is getrouwd, behoort in beginsel de helft van de onderneming
aan de partner toe. Omdat vaak beoogd is dat kind of ander erfgenaam de onderneming voortzet, wordt voor de BOR de daadwerkelijke verdeling van de huwelijksgemeenschap gevolgd. Dit betekent dat bij het overlijden alle aandelen van de huwelijksgemeenschap worden toebedeeld aan de erfenis, en dus voor alle aandelen de faciliteit van toepassing kan zijn. 1.2 Onderneming en ondernemingsvermogen Onder een onderneming wordt voor toepassing van de BOR de IB onderneming verstaan, of het hebben van AB-aandelen in een vennootschap die een onderneming dreef. Ook een ter beschikking gesteld onroerend goed als bedoeld in art. 3:92 wet IB (de ‘TBS-regeling’) valt onder de regeling, mits de erflater de AB-houder was van dezelfde vennootschap aan welk het onroerend goed ter beschikking werd gesteld en dit AB moet ook overgaan. Al deze eisen zien in beginsel op de erflater. Het is dus niet van belang of bij de verkrijger de aandelen ook een AB vormen. Indien de erflater met 100% AB aan 40 erfgenamen nalaat (ieder 2,5%), dan is op deze verkrijging de BOR juli 2011 FIRM
• Inhoudelijk
van toepassing. Wordt een van deze erfgenamen ook weer erflater dan is de faciliteit niet meer van toepassing, hij bezit namelijk geen AB meer. Er zijn speciale regelingen voor een medegerechtigheid tot ondernemingsvermogen of preferente aandelen. De BOR ziet alleen op ondernemingsvermogen. Bezit een onderneming dus beleggingsvermogen dan geldt voor dit gedeelte de regeling niet. Onder beleggingsvermogen wordt ondermeer ‘blijvend overtollige middelen’ verstaan; middelen die niet (meer) nodig zijn voor de normale bedrijfsuitoefening. Er is echter wel een versoepeling; beleggingsvermogen in een BV/NV mag tot 5% van het ondernemingsvermogen meegenomen worden voor de regeling. 1.3 Eisen aan erflater/schenker en erfgenaam De onderneming moet in geval van overlijden 1 jaar, en in geval van schenking 5 jaar in het bezit zijn geweest van de erflater/schenker. Dit betekent dus dat hij ofwel al die tijd winst uit onderneming diende te genieten, ofwel al die tijd in het bezit was van het AB. De verkrijger is daarbij ook verplicht bij zowel vererving als schenking de onderneming nog minimaal 5 jaar onveranderd voort te zetten. Hij mag dus niet ophouden winst uit onderneming te genieten of de aandelen te verkopen, en ook zijn aandeel in de winstgerechtigdheid mag niet wijzen. Het aangaan van een VOF, het inbrengen van een onderneming in een BV, of het omzetten van aandelen in cumprefs is dus allemaal een gebeurtenis waardoor de BOR zal worden teruggenomen. 2. Wettelijke verdeling Als eerste nemen we de situatie dat van vader, moeder, zoon en dochter, waarbij vader aandelen heeft in een BV. Er is getrouwd in gemeenschap van goederen en de onderneming behoort tot de gemeenschap, samen met voldoende Box 3 vermogen. Vader overlijdt en er is verder geen testament gemaakt. Zoonlief is de gedoodverfde bedrijfsopvolger en wilt de onderneming voortzetten. Moeder en dochter hebben hier verder geen trek ik. Vooropgesteld moet worden dat zoon niet veel kan met de onderneming omdat hij, samen met zijn zus, slechts een onderbedelingsvordering verkrijgt. Moeder is immers op grond van de wettelijke verdeling enig eigenaar van de onderneming. Moeder dient dus de wettelijke verdeling ongedaan te maken, en wel binnen drie maanden na overlijden (4:18 BW). De nalatenschap kan dan over de drie erfgenamen
verdeeld worden naar eigen goeddunken. In beginsel behoort slechts de helft van de aandelen tot de nalatenschap. Maar er zou al gekozen kunnen worden om alle aandelen uit de huwelijksgemeenschap aan de nalatenschap toe te rekenen, en daarbij de nalatenschap ook zo te verdelen dat zoon de onderneming verkrijgt. Hij kan dan in ieder geval maximaal gebruik maken van de BOR. Het nadeel is wel dat er dan ofwel genoeg vermogen moet zijn om de andere erfgenamen een gelijk deel te geven, ofwel dat zij genoegen moeten nemen met minder. Er blijft dan evenwel een onevenwichtigheid in die zin dat de zoon waarschijnlijk weinig tot geen erfbelasting hoeft te betalen, en in dat geval gebruik kan maken van de ruime betalingstermijn. Als tegenargument kan men zeggen dat de zoon met een onderneming ook risico loopt, en een verkrijging in geld meer liquide is dan een onderneming waaruit nauwelijks liquide middelen gehaald kunnen worden. Desalniettemin is het niet ondenkbaar dat er interfamiliaire spanningen zullen ontstaan wanneer moeder dan wel dochter opeens geconfronteerd wordt met aanslagen erfrecht terwijl zoon er ‘goedkoop’ vanaf komt. Het is dus aan te bevelen indien er sprake is van beoogde bedrijfsopvolging een en ander testamentair te regelen. Bovengaande regeling is een oplossing, maar er zitten wel cruciale termijnen aan, en alle erfgenamen moeten wel willen meewerken. 3. Verdeling per testament Door de hoedanigheid van de faciliteit en de eisen die er aan gesteld worden, kan een ogenschijnlijk eerlijke verdeling per testament toch onredelijk uitpakken; Alleenstaande vader heeft naast € 2.000.000 privévermogen een 100% belang in een actieve BV met een waarde van € 2.000.000. Hij wilt graag dat zijn zoon de onderneming voortzet en de aandelen verkrijgt. Hij zou er voor kunnen kiezen de aandelen aan de zoon te legateren, en het overig vermogen aan de dochter. De zoon kan met een beroep op de BOR de eerste € 1.830.000 vrij verkrijgen. Voor de erfbelasting over € 170.000 krijgt hij 10 jaar lang rentedragend uitstel van betaling. De dochter heeft geen enkele faciliteit. Zij dient over de € 2.000.000 af te rekenen. Hier kan zij niets tegenin brengen. Vader zou om dit tegen te gaan wel een extra legaat aan de dochter kunnen legateren, waarbij hij zou kunnen bepalen dat het legaat zo groot zal zijn, dat de netto verkrijging voor
beiden even groot is. Dit zal wel wat rekenwerk opleveren, en indien er verder niet veel vermogen zal zijn wordt de zoon opgescheept met grote overbedelingsschulden. Om de vrijstelling toch eerlijker te verdelen zou men de volgende opzet voor ogen kunnen hebben. Vader certificeert de aandelen door ze te leveren aan een Stichting Administratiekantoor (STAK) en certificaten te verkrijgen. Onder voorwaarden worden de certificaten vereenzelvigd met de onderliggende aandelen2. Vader kan dan de certificaten nalaten aan alle erfgenamen, en daarbij de testamentaire verplichting opnemen dat zij na vijf jaar de certificaten aan moeten bieden aan de zoon tegen een marktconforme prijs. Hij kan zoon benoemen als bestuur van het STAK en zodoende de feitelijke leiding van de onderneming ook daar leggen. De andere erfgenamen verkrijgen een aanmerkelijke belang en kunnen dus gebruik maken van de BOR; de vrijstelling wordt eerlijk verdeeld. De zoon kan de onderneming besturen, en de andere erfgenamen hebben slechts recht op hun aandeel in de winst. Na vijf jaar kan zoon besluiten om al dan niet de overige certificaten te verkrijgen. De andere erfgenamen delen dan ook mee in de eventuele waardestijging of vermindering die na overlijden is gerealiseerd. Ik vraag mij wel hierbij af of het opleggen van de testamentaire last het voortzettingsvereiste niet schaadt. Het doel van de regeling is volgens parlementaire geschiedenis altijd reële bedrijfsopvolging geweest, en daar is voor wat betreft de dochter geen sprake van. Volgens art. 4.16, eerste lid, onderdeel i wet IB 2001 is het verlenen van een koopoptie een fictieve vervreemding. Ik vraag mij af of een inspecteur hier niet een parallel zou trekken. Tenslotte Ik heb hier slechts de regeling in hoofdlijnen behandeld, en summier een casus behandeld die in de praktijk vaker voorkomt. De staatssecretaris heeft op vragen van senator Essers aangegeven dat hij de regeling ook niet perfect vindt en een evaluatie voor ogen heeft. Het benieuwt mij wat hier van gaat komen, zoals uit de voorbeelden hierboven mag blijken pakt de regel niet altijd geheel eerlijk uit. En daarmee verdient in principe iedere ondernemer het advies om indien een bedrijfsopvolging beoogd is, dit vooraf te regelen.
Met dank aan mr. G. van Kan van ThissenGroutarsVrancken Team Notarissen
1 In 2011 € 1.006.000, voor het rekengemak gebruik ik echter het bedrag uit 2010. 2 Besluit van 23 november 2006, nr. CPP2006/2674M
FIRM juli 2011
27
• verslag
door Wouter Diederen
Baker & McKenzie Tax Course Donderdag 12 en vrijdag 13 mei was het zover. Na een strenge ballotage en een telefonisch sollicitatiegesprek vertrokken wij met een afvaardiging vanuit Maastricht naar de Tax Course 2011 van Baker & McKenzie in Amsterdam.
Nadat alle fiscale studenten vanuit heel Nederland waren gearriveerd, werden wij welkom geheten door de recruitement manager en een tax partner die ons wegwijs maakte in de wereld en de geschiedenis van Baker & McKenzie. Hierna was het tijd voor het inhoudelijke deel van de dag. De opdracht was in vier groepen van vier personen een bedrijfsfiscalist van Shell te interviewen en aan de hand hiervan een advies uit te brengen met hierin tips en consequenties met betrekking tot de verhuur van ‘bear boat charters’. Alvorens aan dit interview te beginnen kregen wij eerst een workshop hoe nu eigenlijk aan de slag te gaan in zo’n interview; met name gericht op het stellen van vragen. Na het interview waarin de groepen zoveel mogelijk informatie vergaarden was het tijd om met de casus aan de slag te gaan. Met behulp van een laptop, de vertrouwde wettenbundels en de kennis van de medewerkers van Baker & McKenzie waar we terecht konden voor al onze vragen, werkten alle groepen aan een zo goed mogelijk advies, maar dit was nog niet alles. Tijdens het oplossen van de vraagstukken kwam er voortdurend email binnen met tussentijdse opdrachten en te geven adviezen waarop tevens geantwoord moest worden. Dit hield het geheel spannend en het was dan ook hard zwoegen opdat de deadline van het in te leveren advies werd gehaald. Nadat dit achter de rug was, kregen wij nog een presentatie van de eerdergenoemde bedrijfsfiscalist van Shell over hoe het er aan toe gaat als belastingadviseur van een grote multinational. Hierna vertrok de hele groep naar het Wyndham Apollo Hotel om zich op te frissen en klaar te maken voor het ontspannen avondprogramma.
28
Na een drankje op de steiger annex het terras van het hotel gedronken te hebben werden we opgehaald door een rondvaartboot die ons met een lichte edoch bewuste omweg naar restaurant Nevy bracht. Toen iedereen voldaan was, werd het tijd het Amsterdamse uitgaansleven te verkennen. Gekozen was voor ‘de Bastille’, een soort van Feesfebrik, maar dan in Amsterdam en met veel, (heel veel) Nederlandstalige muziek, maar zoals dat meestal gaat in dergelijke etablissementen zat na enkele biertjes de sfeer er zeer goed in. Nadat we daar met de hele groep de tent hadden gesloten om half 5, was het tijd om terug naar het hotel te gaan voor een korte maar welverdiende slaap. Drie uur later ging de wekker echter alweer. Iedereen deed zo goed mogelijk zijn best er zo fit mogelijk uit te zien en aan het ontbijt werden de goede verhalen van de avond ervoor nog maar eens uitgewisseld. Na het ontbijt was het weer tijd om terug naar Baker & Mckenzie te gaan om het inhoudelijke programma af te ronden. Onze adviezen dienden immers nog gepresenteerd te worden. Alle groepen brachten hun advies zo goed mogelijk voor de dag om de prijs (Ipad’s voor het winnende team), maar vooraal ook de eeuwige roem te vergaren. Na de prijsuitreiking en de eindevaluatie was het tijd voor de afsluitende borrel. Onder het genot van een glaasje champagne passeerden de afgelopen anderhalve dag nogmaals de revue en werd er afscheid genomen van alle medewerkers van Baker & McKenzie. Al met al kan gesproken worden van twee geslaagde dagen, waarin een duidelijk beeld werd geschept van de werkzaamheden en de sfeer die er bij Baker & McKenzie hangt.
juli 2011 FIRM
• verslag
door jasper meessen
Loyens & Loeff Hockeytoernooi Op 26 mei was het weer zover, het jaarlijks terugkerende Loyens & Loeff hockeytoernooi, waar FIRST Maastricht met een team van 16 sportieve en bloedfanatieke fiscalisten, met verschillende studieverenigingen uit heel Nederland, zou gaan strijden om de felbegeerde trofee.
Klokslag half 8 werd er bij Smullers verzameld om af te reizen naar hockeyclub Hurley in Amsterdam, waar het evenement zou plaatsvinden. De reis verliep zonder al te veel problemen en bijzonderheden, al wil ik de buschauffeur van lijn 166 nog even de eer geven die hem toekomt. Deze was namelijk zo onder de indruk van ons, dat hij zijn jeugdherinneringen via de intercom uit de doeken deed en tot slot nog een vermakelijke ode aan Al Green bracht. Aangekomen op de plaats van bestemming werden we met koffie en cake ontvangen. Al snel kregen we onze paarse tenues uitgereikt met de prachtige reclameslogan, ‘nog 1 dag’, waarvan de strekking ons niet geheel duidelijk was. Vanwege de grote hockeytalenten die aanwezig waren binnen het FIRST team besloot het bestuur, op Tobias en Shirley na, voor de morele steun te zorgen vanaf de bank. Deze onvoorwaardelijke steun vanaf de zijlijn en de inzet binnen het veld resulteerde de eerste wedstrijd al direct in een winstpartij voor FIRST. Deze lijn hebben we de volgende wedstrijden kunnen doortrekken zodat we na twee poulewedstrijden het maximaal aantal punten hadden behaald. Tot zover verliep alles volgens plan en lagen we, af en toe letterlijk, op ramkoers om door te stoten naar de knock-out fase. Het was inmiddels tijd voor een welverdiende lunch na al onze sportieve uitspattingen. Tot grote vreugde van de dames binnen het team werd ook de cocktailbar al snel geopend zodat er nog even wat moed kon worden ingedronken voor het programma dat zou volgen. Na de lunch begonnen we voldaan aan de derde wedstrijd. Het begin verliep erg moeizaam, waarschijnlijk door de biertjes en cocktails die we
FIRM juli 2011
tijdens de lunch hadden genuttigd. We waren minder alert en de tegenstander maakte hier goed gebruik van waardoor we op achterstand kwamen. Toch herpakten we ons en we wisten de achterstand om te buigen in een voorsprong en vast te houden tot het eindsignaal. Iedereen maakte zich op voor de wedstrijden in de knock-out fase maar uiteindelijk bleek dat wij een wedstrijd minder hadden gespeeld dan de rest. De organisatie besloot om bij de andere teams de laatste wedstrijden te laten vervallen. Ondanks de drie winstpartijen was ons doelsaldo niet hoog genoeg om de knock-out fase binnen te dringen. Enigszins teleurgesteld legden we ons bij de beslissing neer. De uitschakeling was direct het startsein om, met de muziek op de achtergrond, te beginnen aan de zeer gezellige derde helft die werd gevolgd door een prima barbecue. Na het nodige bier en de cocktails werd het rond 8 uur tijd om afscheid te nemen van de organisatie. Wat volgde was een zeer amusante en luidruchtige treinrit terug naar Maastricht, wat niet alle mede reizigers ons in dank zullen hebben afgenomen. FIRST is echter niet geheel met lege handen in Maastricht aangekomen, aangezien we Jurist In Bedrijf en JFV Ouranos het nakijken hebben gegeven wat betreft onze hockeykwaliteiten. Al met al heeft FIRST zich weer van zijn beste kant laten zien en kunnen we met z’n allen terug kijken op een mooie dag.
29
• inHouDelijk
door miCk knoPs
De geboorte
Het begin van een rechtssubject Het hebben van natuurlijke persoonlijkheid begint bij de geboorte. Hoewel dit niet direct is gecodificeerd in het BW, is dit als sinds het Romeinse recht zo1. In art. 1:2 BW is echter bepaald, dat ‘zo dikwijls zijn belang bevordert’ de ongeboren vrucht al reeds als geboren wordt aangemerkt mits hij ook levend ter wereld komt. Er is een aparte zusterbepaling in artikel 26 van de grondwet voor de afstammeling van de Koning. Artikel 1.1 van de Wet Inkomstenbelasting stelt dat onder de naam inkomstenbelasting een belasting wordt geheven van natuurlijke personen. De Belastingplicht voor de IB vangt dus aan op het moment dat het kind ter wereld komt, of zo veel eerder als dit voordelig voor hem is. Het is moeilijk denkbaar dat het pasgeboren kind belastbaar inkomen uit werk en woning zal verkrijgen. Maar het is niet ondenkbaar dat hem uit hoofde van een nalatenschap (waarover later meer) aanmerkelijk belang of vermogensrechten toekomen. Daartegenover staat dat volgens art. 2.15 wet IB de inkomsten uit Box 2 en 3 toegerekend worden aan de ouders. Ook het resultaat uit overige werkzaamheden wordt toegerekend, maar daarbij wordt het resultaat uit meer dan actief vermogensbeheer wel aan het kind zelf toegerekend. Maar ook hier lijkt het mij praktisch ondenkbaar dat een pasgeborene zich bezig houdt met actief vermogensbeheer. Wat betreft de loonbelasting is ook niets anders denkbaar; werknemer kan men slechts zijn indien men bestaat. Dividendbelasting wordt geheven bij diegene die gerechtigd is op opbrengst uit aandelen en winstrechten en overdrachtsbelasting is verschuldigd bij verkrijging van onroerende zaken. Deze laatste twee impliceren eigendom of eigendomsverkrijging, iets waarbij het feitelijk bestaan conditio sine qua non is. Voor het erfrecht, en daarmee in het verlengde de successiewet, is dit in wezen niet anders. Om als erfgenaam te kunnen optreden, moet men ingevolge artikel 4:9 BW bestaan ten tijde van het overlijden van de erflater, daarbij de fictie van 1:2 BW in het achterhoofd houdend. Er is hier wellicht wel enige nuancering mogelijk. Het is bijvoorbeeld mogelijk -en niet ongebruikelijk- om in het testament te bepalen dat indien er bij het overlijden kleinkinderen
aanwezig zijn, zij een legaat ter grootte van hun vrijstelling verkrijgen. Het ongeboren kind heeft op dat moment dus wel al zicht op een verkrijging, onder de voorwaarde dat zij in ieder geval verwekt is en levend geboren wordt. Het is af te vragen hoe strikt art. 1:2 BW uitgelegd moet worden. Het is immers in het voordeel van de ongeboren vrucht om in geval van een erfrechtelijke verkrijging als geboren te worden aangemerkt. Daarentegen is het niet in zijn belang om dat voor de Successiewet evenwel te zijn, en bijvoorbeeld in geval van verkrijging van een onroerende zaak voor de Overdrachtsbelasting. Een redelijke wetstoepassing zou zijn om de bijbehorende verplichtingen ook op zich te moeten nemen, zie hiervoor ook Asser2. Voor de toeslagen heeft het krijgen van een kind ook gevolgen. Afhankelijk van het inkomen kan men huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget krijgen. Dit laatste is vanzelfsprekend rechtstreeks verbonden met het hebben van kinderen, maar ook de hoogte van de huurtoeslag is afhankelijk van het hebben van kinderen. In de Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen is in art. 4 als voorwaarde voor de definitie ‘kind’ voor die wet onder andere opgenomen dat het kind staat ingeschreven in de GBA. De regeling is hier dus strenger dan de algemene regel in de eerste paragraaf. Perverse prikkels Neem in gedachte de volgende situatie; de (op dit moment kinderloze) man heeft bepaald dat zijn vrouw en eventueel kinderen voor gelijke delen erfgenaam zijn. Gezien de hoge vrijstelling van de vrouw, en de relatief kleine vrijstelling van een kind kan het voor de te betalen erfbelasting veel uitmaken of de vrouw wel of niet zwanger is op het moment van
1 asser 1* Personen- en familierecht, 21, asser/de Boer 2 asser 1* Personen- en familierecht, 23, asser/de Boer
overlijden van de man. Bij een nalatenschap van € 200.000 is het immers het verschil tussen niets of € 8.088 betalen3. Ik laat het aan de fantasie van de lezer over om te bedenken welke verwerpelijke initiatieven dit teweeg zou kunnen brengen. Het kan evenwel lonen om een geboorte qua datum te ‘plannen’. Voor de inkomensafhankelijke combinatiekorting en de alleenstaande-ouderkorting geldt namelijk onder andere dat ten minste 6 maanden een kind jonger dan 12 jaar staat ingeschreven op het adres. Ingeschreven worden op 30 juni of 2 juli kan totaal wel tot € 3.394 aan heffingskorting schelen. De kindertoeslag wordt toegekend vanaf het kwartaal ná de geboorte van het kind. Geboren worden op 30 juni levert ze op 5 juli 194,44 op, geboren worden op 1 juli zorgt er voor dat je ouders moeten wachten tot 5 oktober. Nu betekent dit natuurlijk niet meer of minder recht op heffingskorting of kinderbijslag over de gehele levensduur, maar er speelt wel de tijdswaarde van geld: een euro nu is meer waard dan een euro over 18 jaar. Voorts kunnen we als sluitstuk van voorgaande perverse prikkels dan de situatie voorstellen waarin misbruik gemaakt wordt van de overdracht van heffingskorting ex art. 8.9a; belastingplichtige trouwt in een land waarin regels nog ‘buigzaam’ zijn met een pasgeborene4. Indien hij werkt heeft de pasgeborene als partner recht op overdracht van de heffingskorting, wat tot wel € 1.590 kan opleveren. Men zou dan wel rekening moeten houden met lid 4; het kind mag niet in belangrijke mate door zijn ouders onderhouden worden. Het is wellicht een ogenschijnlijk vergezochte situatie, maar er hebben verwerpelijkere dingen plaatsgevonden voor minder geld.
3 10% erfbelasting over (50% x € 200.000) - € 19.114 4 een bijzonder norse
dame van de burgerlijke stand informeerde mij echter dat zo’n huwelijk waarschijnlijk niet in nederland ingeschreven zou kunnen worden. dit is echter geen eis voor gehuwd zijn voor de belastingwet; ook buitenlandse huwelijken gelden. ik vraag mij wel af of de belastingwet dit accepteert en een huwelijk ook volgens de binnenlandse wetgeving mogelijk moest zijn geweest.
30
juli 2011 FIRM
• verslag
door wouter diederen
Studiereis Moskou 2011 16 mei was de dag waar menig FIRST-lid lang op heeft gewacht. dag Eindelijk, na maanden van voorbereiding was het dan zover. De studiereis kon van start gaan. Zoals dat met de meeste activiteiten van FIRST gebruikelijk is, werd er verzameld bij het station om daarna gezellig samen met een bus van oude bekende Ed Slangen te vertrekken naar het vliegveld in Dusseldorf. Nadat iedereen was ingecheckt, was het hoog tijd voor de eerste bak slootwater van de Starbucks. We moesten per definitie al vroeg uit de veren. We wilden immers niet de vlucht van onze eigen studiereis missen. Om 12.25 vertrok dan eindelijk vlucht AB8394 naar Domodedovo Airport in Moskou. Na een voorspoedige vlucht kwamen we aan in Moskou. Hier werden we opgehaald door twee taxibusjes die ons naar onze plaats van bestemming brachten. Zodra je de schuifdeuren (die hebben ze daar ook) van het vliegveld uitstapt valt direct het enorme verschil op met Nederland. Wat eigenlijk direct al opviel was dat veel van de geschetste vooroordelen over Rusland op waarheid berusten. De lucht is er grauw en vervuild, de mensen zijn terughoudend en bot, (dit zou kunnen liggen aan het feit geen enkele Rus engels spreekt), het verschil tussen arm en rijk is werkelijk enorm en verder kunnen Russen absoluut niet rijden. Verder hoef je niet in paniek te raken als je geen taxi kunt vinden, want je kan gerust in een wildvreemde auto stappen en zeggen waar je heen wil.
1
Na de tocht door Moskou kwamen we aan bij het Hostel waar iedereen direct gespreksstof had voor een uur over wat er allemaal te zien was en hoe enorm asociaal onze taxichauffeurs wel reden. Na een snelle omkleedsessie was het tijd het restaurant op te zoeken. De eerste avond werd er gekozen voor het welbekende Hard Rock café waar het erg gezellig was. Het duurde weliswaar (zoals overigens bij alle Russische horeca) een eeuw voordat je je drank kreeg en iedereen was al royaal klaar met zijn nagerecht, maar de sfeer zat er direct goed in. Om de eerste avond af te sluiten gingen we naar de City Space Bar. Een Cocktailbar op de 33ste verdieping van een hotel met een prachtig zicht over de stad.
dag 2
Een van Moskous grootste eyecatchers is wel hun metrostelsel. Een groot deel van onze dag bestond dan ook uit een metrotour langs de mooiste stations van Moskou. Elke metrostation in Moskou is op zijn eigen wijze fantastisch. In de een hangen de grootste kroonluchters en in de andere zijn de wanden bezaaid met de mooiste mozaïeken. Na de metrotour met gids gingen we lunchen op een markt waar onze gadgets voor de reis (bontmutsen met communistische speldjes) tevens werden gescoord. Daarna was het tijd snel weer in de metro te stappen voor de voetbalwedstrijd die eveneens op het programma stond. De wedstrijd tussen CSKA Moskou en Rubin Kazan was een ronduit slechte van een wedstrijd, maar het amusementsgehalte was desondanks enorm dankzij het enthousiaste publiek door het gehele stadion heen dat 90minuten non-stop door bleef zingen. Na de wedstrijd was iedereen moe maar voldaan van een drukke dag met veel metrostress en werd er uitgebreid gegeten en nagetafeld bij Frans restaurant Jean-Jacques.
FIRM juli 2011
31
• verslag Moskou staat niet bekend als cultureel bolwerk, maar heeft on- dag danks dat genoeg te bieden. ’s Ochtends werd voor de eerste maal het Kremlin aangedaan voor een bezoek aan de bekende wapenkamer. Dit museum bestond (zoals de naam eigenlijk al zegt) vooral uit… wapens. Met name de mannen vonden dit erg interessant, maar voor de vrouwen was er ook genoeg te zien in de vorm van veredeld tafelzilver en oude trouwjurken uit het Tsaristische tijdperk. Na een lunch was het tijd voor ons bezoek aan Moskous meest vermaarde museum, het Poesjkinmuseum. Dit museum bevatte Egyptische, Griekse en Russische kunst, maar bestond voor meer dan de helft uit Hollandse meesters. Alle werken van Rembrandt en Rubens die we in het Rijksmuseum vroeger nog niet aanschouwd hadden, konden we nu van ons lijstje afvinken. Na de musea was het tijd voor een snel diner en vertrokken we voor een boottocht. Tijdens deze boottocht over de Moskou (ja, de rivier heet toevallig hetzelfde als de stad) passeerden alle mooie gebouwen van Moskou de revue. Bij een ondergaande zon is de skyline van Moskou er een om niet te missen. Van al dat geslenter door musea had iedereen dorst gekregen, dus was het tijd om uit te gaan. Aangezien we geen idee hadden waar het te doen was, kozen we ervoor op een bowlingbaan de avond een mooi einde te geven.
dag 4
Ook dag 4 werd deels gevuld met het aanschouwen van de pracht die het Kremlin te bieden heeft. Alle gebouwen met de mooie koepels werden aandachtig aanschouwd, maar binnen wachtte dikwijls teleurstelling. Zo mooi als de gebouwen van buiten waren, zo saai waren ze van binnen. Vanuit het Kremlin lag het bekende Rode Plein op een kruipafstand en dit was dan ook het volgende doel van ons programma. Iedereen kreeg vrije tijd om te winkelen in ’s werelds meest kapitalistische en mooiste winkelcentrum, het Gumm. Aangezien het merendeel van de reizigers echter al drie maanden op droog brood had geleefd om voor de trip naar Moskou te sparen, zat het consumeren van van Louis Vuitton, Gucci en Prada en al het andere dat er te vinden was niet meer in. ’s Middags vertrok iedereen dan ook weer naar Old Arbat, het oude centrum van de stad om de souvenirs bij elkaar te sprokkelen voor het thuisfront en waar nodig even een paar uurtjes slaap te pakken in het hostel. ’s Avonds moest er immers weer gefeest worden. In de 16 Tons, een club annex pub werd gegeten en gefeest op de muziek van ‘the Maneken’ totdat het weer tijd was de laatste metro richting ons hostel te pakken. 32
juli 2011 FIRM
3
• inHouD
dag 5
dag 6
Na goede nachtrust was het weer tijd de koffers te pakken om terug te gaan naar Nederland. De dagen waren werkelijk voorbijgevlogen. Al met al kan absoluut gesproken worden van een fantastische reis die vooral ten goede kwam aan de supersfeer die hing in de groep en natuurlijke de briljante stad. Tevens willen wij bij deze graag de sponsoren BDO, Mazars en KPMG Meijburg bedanken voor hun medewerking aan deze briljante middels de kantoorbezoeken en de lezingen over het Russische belastingstelsel.
’s Ochtends ging weer vroeg de wekker, want het was tijd het gebalsemde lichaam van lokale volksheld Lenin te aanschouwen. Op het Rode Plein heeft deze man zijn eigen Mausoleum waar hij en het communisme nog steeds worden vereerd. Het komische is dat dit toppunt van communisme pal tegenover het toppunt van kapitalisme (het eerdergenoemde Gumm) ligt en zo is te zien dat in Moskou beide stelsels hand in hand gaan. Eveneens aan het Rode Plein ligt de Basilius-Kathedraal. Dit is de Kathedraal met zijn prachtige daken die op elke reisfolder over Rusland is te aanschouwen en uiteraard werd hier dan ook de groepsfoto geschoten. ’s Middags was het tijd voor ons eerste en enige kantoorbezoek aan Mazars in Rusland. Daar werden we aan het werk gezet met een pittige casus en leerden we veel interessante dingen over het Russische belastingstelsel. Na een middag van zware inspanning bij Mazars verheugde iedereen zich enorm op de laatste avond van de trip. Hieraan werd invulling gegeven door een heuse kroegentocht, maar wat zo ontzettend mooi klonk, werd achteraf DE grote deceptie van een fantastische reis. Onze gidsen hadden geen idee waar ze moesten zijn en de kroegen die ze in gedachte hadden waren allemaal gesloten. Dit leidde er uiteindelijk toe dat de gidsen maar werden weggestuurd en wij onze avond afsloten in een café om de hoek dat zo groot was als een Van der Valk en waar we de enige gasten waren. Door echter (zoals het een ware rus betaamt) veel wodka te drinken werd deze avond voor (bijna) iedereen een passende afsluiting van een fantastische reis.
Met dank aan:
FIRM juli 2011
33
• Inhoudelijk
Geïnterviewd door rein hoefnagels
Interview Kandidaat-notaris Naam Leeftijd Woonachtig in Beroep Partner bij
Stefan Vrancken 37 Maastricht kandidaat-notaris ThissenGroutarsVrancken Team Notarissen
Kun je iets vertellen over je studententijd? Nadat ik in 1994 in Maastricht mijn eindexamen VWO heb afgerond ben ik naar Utrecht verhuisd om rechten te studeren. Na mijn propedeuse ben ik gelijk met de studierichting notarieel recht gestart. Omdat ik reeds op de middelbare school wist dat ik notarieel recht wilde studeren, ben ik niet in Maastricht gebleven voor de rechtenstudie. In Maastricht kun je namelijk geen notarieel recht studeren. Waarom heb je ervoor gekozen om notaris te worden? Vanaf mijn 14e ben ik begonnen met stamboomonderzoek en ben daardoor ook in contact gekomen met de enorme hoeveelheid notariële archieven in het ‘Rijksarchief Limburg’ in Maastricht. Met name in Maastricht ging men voor bijna alles naar de notaris, zelfs voor bijvoorbeeld burenruzies. Door het lezen van de inhoud van al die interessante akten ben ik gefascineerd geraakt voor het notariaat. Tijdens mijn studie lag mijn interesse voornamelijk bij het personen- en familierecht, maar tijdens mijn werk als kandidaat-notaris merkte ik dat de vastgoedpraktijk toch echt mijn grote passie is. Hoewel ik in de praktijk ook bezig ben met o.a. testamenten en huwelijksvoorwaarden, ligt bij mij de nadruk op vastgoed. Je bent momenteel partner bij ThissenGroutarsVrancken Team Notarissen in Maastricht. Hoe bevalt het om een bedrijf op te zetten vanaf het begin? Ons kantoor komt voort uit een ontbinding van een bestaand notariskantoor, en de fusie met een ander bestaand notariskantoor in Maastricht. Het was dan ook niet nodig om het nieuwe kantoor helemaal vanaf het begin op te bouwen: de basis was grotendeels aanwezig. Een nieuw kantoor geeft je wel de mogelijkheid om nieuwe concepten te ontwikkelen en uit te voeren. Hoe zou je de structuur van jullie bedrijf kunnen omschrijven? Het kantoor bestaat uit een maatschap. De maatschap wordt gevormd door de besloten 34
vennootschappen van de drie partners (twee notarissen alsmede ik zelf als kandidaatnotaris). Buiten de drie partners zijn vijftien medewerkers werkzaam bij Team Notarissen (waaronder vijf kandidaat-notarissen en één klerk). Iedereen werkt binnen één van de drie secties: vastgoed, personen- en familierecht en ondernemingsrecht. Het voordeel van dergelijke secties is dat je de mogelijkheid krijgt om je te specialiseren in een bepaald vakgebied. Door al deze specialisaties kan er een grotere kennisuitwisseling binnen kantoor plaatsvinden. Wanneer wordt het interessant om een testament op te stellen? Het commerciële belang voor kantoor buiten beschouwing gelaten vind ik dat iedereen een testament zou moeten maken. Teveel Nederlanders overlijden nog zonder testament, met alle gevolgen van dien. Vaak komt het voor dat ongehuwde kinderloze mensen overlijden zonder testament, waarbij dan bijvoorbeeld een enorme groep van neven en nichten optreedt als erfgenaam. Dit soort problemen kan ondervangen door bijvoorbeeld het benoemen van een executeur (de persoon die bevoegd is de nalatenschap af te handelen). Zijn er naast materiële nalatenschap en voogdij nog andere zaken van belang bij het opstellen van een testament? Vaak speelt een rol dat men de langstlevende echtgeno(o)t(e) (of partner) verzorgd achter wil laten, zonder dat de (al dan niet gezamenlijke) kinderen op enige wijze aanspraak kunnen maken op hun erfdeel. Bij minderjarige kinderen wordt in veel gevallen gelijktijdig een voogdijregeling opgenomen in het testament, alsook een bewindvoeringsregeling die er voor zorgt dat de kinderen bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd niet gelijk vrij kunnen beschikken over hun erfdeel. Het erfdeel wordt dan bijvoorbeeld tot de leeftijd van 23 jaar onder bewind gesteld van een bewindvoerder (vaak een familielid). Wensen voor de uitvaart en begrafenis/crematie worden soms ook opgenomen in het testament. Een
zeer belangrijke bepaling in elk testament is overigens de uitsluitings- of privéclausule: de bepaling dat al hetgeen de erfgenamen uit de nalatenschap verkrijgen te allen tijde privébezit blijft van de erfgenamen en nooit onderdeel kan gaan uitmaken van een huwelijksgoederengemeenschap. Deze clausule voorkomt dat het erfdeel bij een eventuele echtscheiding van de erfgenaam gedeeld dient te worden met de voormalige echtgeno(o)t(e). Wat gebeurt er met een testament nadat het is ondertekend? De originele exemplaren van alle akten (“minuten”) worden bewaard op kantoor (in een ruimte die aan diverse wettelijke eisen dient te voldoen, waaronder brandvertragende voorzieningen). Aan de cliënt wordt een afschrift (gewaarmerkte kopie) verstrekt. De gegevens van het testament (datum en notaris, dus niet de inhoud!) worden door de notaris geregistreerd bij het Centraal Testamentenregister. Dit is een landelijk digitaal register dat na overlijden door elke notaris in Nederland op verzoek van belanghebbenden geraadpleegd kan worden zodat achterhaald kan worden of en waar en wanneer het laatste testament is opgesteld. Op verzoek van de erfgenamen kan elke notaris in Nederland na gedaan onderzoek een verklaring van erfrecht opstellen. Met deze verklaring kunnen de erfgenamen de nalatenschap afhandelen. Speelt de erfbelasting in praktijk een grote rol bij het opstellen van testamenten of zijn er andere factoren die cliënten mogelijk belangrijker vinden? Erfbelasting speelt absoluut een rol bij het opstellen van testamenten. Niemand wil teveel belasting betalen en met de juiste testamenten kan vaak veel worden bespaard. Andere aspecten dienen echter niet uit het oog te worden verloren. Het moet uiteraard niet zo zijn dat de langstlevende echtgeno(o)t(e) in een keurslijf wordt geduwd door een fiscaal testament, en daardoor niet meer “onbezorgd” kan voortleven.
juli 2011 FIRM
Eigen klanten is voor mij een uitdaging
We zijn de grootste zelfstandige accountants- en adviesorganisatie in Nederland en groeien nog steeds. Met ongeveer 1.600 medewerkers bedienen we vanuit 47 kantoren 44.000 cliĂŤnten. Wil jij een actieve bijdrage leveren aan die stijgende lijn? We bieden je graag alle kansen om je eigen koers te bepalen. En dat zeggen we niet zomaar. We streven naar innovatie, creativiteit en kennisontwikkeling. Eigenschappen als lef, gedrevenheid en puurheid kunnen we daarbij goed gebruiken. Overigens zorgen we niet alleen voor volop mogelijkheden om je ambities waar te maken, maar ook voor een gezonde balans tussen werken en vrije tijd.
www.werkenbijacconavm.nl Ruimte voor onder nemen !
Of heb jij een beter idee om je toekomst zelf vorm te geven? www.werkenbijpwc.nl
Š 2011 PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 3412089) Alle rechten voorbehouden.