FeFo årsrapport 2016 / jahkeđiedahus 2016 SAMISK

Vรกrjavuonna Govva: Lena M. Kristiansen

Jahkeraporta 2016

Jahki 2016 2016:s ledje FeFos olu dáhpáhusat ja doaimmat. Mii leat mannan jagis olu doaimmaid álkidahttán ja ođastan, ja logi jagi ávvudeapmi lei maiddái mearkkašahtti dáhpáhus min doaimmas.

Suoidnemánu 1. b. lei logi jagi áigi dan rájes go FeFo ásahuvvui, mii lei boađus Sámi vuoigatvuođalávdegotti barggus ja Finnmárkolága dohkkeheamis. Dat lei dehálaš dáhpáhus mii mielddisbuvttii ahte stáhta immatrikulerejuvvon eatnamat sirdojedje finnmárkulaččaide suoidnemánu 1. b.

2006 rájes, ja FeFo šattai de eatnamiid hálddašanorgánan fylkka ássiide buorrin ja sin bealis. Dat lea doaibma maid mii váldit duođas, ja mii geahččalit buoremus lági mielde dan barggu doaimmahit. FeFo galgá dáhkidit ahte luondu ja luondduriggodagat leat valjis ja olamuttus buohkaide geat ásset Finnmárkkus. utgiver:

Stáhtaministtar Erna Solberg luittii suoidnemánu 1. beaivvi FeFo váldokantuvrra vuođđogeađggi Leavnnjas. GOVVA: EIRIK PALM

Mearkabeaivvi suoidnemánu 1. b. lágideimmet konferánssa mas geahčaimet maŋos, ja beasaimet gullat politihkkáriid ja ámmátolbmuid oaiviliid geat iešguđet ládje leat leamaš mielde Finnmárkolága ja FeFo proseassas, ja nuorat buolva ovdanbuvttii iežas jurdagiid ja sávaldagaid boahtteáigái.

Gudneguossi, stáhtaministtar Erna Solberg doalai sártni ávvumállásiid oktavuođas, bijai vuođđogeađggi FeFo ođđa váldokantuvrra huksemii ja lei mielde álggaheame konferánssa.

Seammás lágidii FeFo stuora doaluid Leavnnjas, ja mii leat muđui galledan eanas gielddaid Finnmárkkus vássán ávvudanjagis diehtojuohkima oktavuođas. Midjiide lea leamaš mávssolaš ahte sii geat min eaiggáduššet, namalassii fylkka ássit, oidnet ja gullet min.

Lea maid dehálaš ahte eanas oassi min ruđas bissu ja golahuvvo Finnmárkkus. Mii leat dál vuohččan ráhkadan

Finnmarkseiendommen – Finnmárkkuopmodat, Torget, 9711 Lakselv , post@fefo.no, www.fefo.no design og ombrekning: JHH/ FeFo

2

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

servodatrehketdoalu mainna sáhttit čájehit man olu mii oastit gálvvu ja bálvalusaid. 2016:s mávssiimet Finnmárkui 26,89 miljovnna kruvnno. FeFo mávssii 10,8 miljovnna kruvnno vearuide ja divadiidda. Dasa lassin osttiimet báikkálaš gálvvuid ja bálvalusaid badjel 16 miljovnna kruvnno ovddas, ja 2017:s boahtá dat submi lassánit. Mii doarjut fylkka ealáhusaid ja ásahusaid, ja háliidit nu bures go sáhttit doarjut eallinnávccalaš ja buriid báikegottiid.

Midjiide lea olbmuid loaktin, álbmotdearvvašvuohta ja olgoeallin dehálaš, ja danin leat mis ortnegat mat galget movttiidahttit čálgodoaimmaid. Finnmárkkus galgá leat buorre ássat, ja lassin nuvttá oaggunkoarttaide ja Norgga hálbbimus bivdohaddái, de juohkit mii stuora ruhtasupmiid Ruoná doarjjaortnega bokte mii lea vuosttašceahkkefálaldat mas eaktodáhtolaš searvvit sáhttet ohcat doarjaga. FeFo lea maiddái Nuorra Entreprenevrraid váldosponsor, ja leat dahkan ovttasbargošiehtadusa máŋggaid stuora lágidemiiguin fylkkas. Dainna áigut joatkit. Mii háliidit ahte boahtteáiggi rávisolbmot galget oahpásnuvvat midjiide sin iežaset eavttuid vuođul.

Seammás joatkit Finnmárkku historjjálaš vuoigatvuođaid kártemiin. Dat lea stuora ovddasvástádus, mii leat Finnmárkolága bokte geatnegahtton válljet beali dain konklušuvnnain maid Finnmárkokommišuvnna raporttat gávnnahit. Mii galgat maiddái leat oassebeallin dain áššiin mat meannuduvvojit meahcceduopmostuolus, ja dan bargui bidjat stuora resurssaid. Min oaidnu lea čielggas; jus leat doarvái duođaštusaid sierravuoigatvuođain, de lea min mandáhtta daid dohkkehit. Jus lea eahpádus ja várra ahte earát eahperievttálaččat ožžot vuoigatvuođaid dohkkehuvvot, de lea min mielas rievttamus ahte bealakeahtes goalmmát bealli dahká mearrádusa. Dan guvlui čujuha maiddái Finnmárkoláhka daningo visot áššit maid Finnmárkku Meahcceduopmostuollu guoddala, mannet njuolga Alimus riektái. 2016:s doarjjui Alimus riekti FeFo nu gohčoduvvon Stiertná-áššis. Leat máŋga eará ášši maid meahcceduopmostuollu lea meannudan. Eanemus beakkán lea Unjárgga-ášši.

Finnmárkku fylkkas leat valjit luondduriggodagat ja vejolaš vásáhusat. Luondduriggodagaid ávkkástallan lea mávssolaš midjiide finnmárkulaččaide, ja ulbmil lea čađahit buori ja vuoiggalaš hálddašeami dain. Danin hábmet bivdo- ja guolástanreguleremiid ovttasráđiid geavaheddjiiguin ja vuoigatvuođalaččaiguin. Finnmárku lea juhkkojuvvon bivdofealttaide ja guolástanfealttaide vai oažžut nu deaivilis hálddašeami go vejolaš. Finnmárkulaččat leat ovddemusas Finnmárkkus, ja ulbmil dáinna fealtajuohkimiin lea eastadit badjelmearálaš ávkkástallama. Jus lea alla bivdopreassa dihto guovllus de giddet dan olggobealolbmuide vai báikki olbmuin lea ovdamunni.

www.fefo.no / tlf 09975

2016:s fállagođiimet nuvttá oaggunkoarttaid olbmuide geat ásset Finnmárkkus. Jávrebivdu galgá leat nuvttá fylkka ássiide, muhto oaggunkoarttaid registreren addá midjiide dárkilet dieđuid bivddu ja guolástandábiid birra vai sáhtášeimmet vel buorebut hálddašit guollebivddu sin váste geat ásset fylkkas.

Ođđajagimánu 22. b. bođii sáhka ahte Jon Meløy lei eret vádjolan. Meløy lei FeFo vuosttaš direktevra, 2006 rájes 2012 rádjái, ja lei guovddáš olmmoš FeFo hábmemis. Mii dovddaimet Meløya čeahpes áŋgiris olmmožin gean váibmu lei Finnmárkkus ja Finnmárkkuopmodagas.

Maŋemus jagiid barggai son seniorráđđeaddin FeFos, dat lei bargu masa son liikui ja son leige barggus dego dábálaččat ođđajagimánu 21.b. Meløy eretvádjoleapmi lei stuora vahágin midjiide buohkaide.

Mii oaidnit ahte diehtojuohkindárbu lassána eanet ahte eanet. Danin leat mii ásahan sierra ossodaga gulahallama ja servodatoktavuođa várás. Dát ossodat bargá ulbmillaččat FeFo ovdánahttimiin ja nannemiin visot gulahallansurggiid siskkobealde, ja das lea čielga mandáhtta: FeFo galgá leat buoremusaid searvvis Finnmárkkus diehtojuohkima, almmolašvuođa ja beasatlašvuođa hárrái.

Dát lea dušše oanehis čoahkkáigeassu vássán jagi doaimmain. Jahkeraporttas sáhtát eambbo lohkat movt FeFo bargá iešguđet áššesuorggis, ja movt mii fuolahit Finnmárkolága ulbmiliid.

Sávvat buori lohkanvásáhusa.

Leavdnja cuoŋománu 20. b. 2016

Jan Olli

DIREKTEVRA

3

Jahkeraporta 2016 Organisašuvdna 2016 loahpageahčen ledje FeFos 36 bargi, seamma ollu bargit go 2015:s ledje.

FeFo lea gealbojođihuvvon doaibma mii eaktuda alla gelbbolašvuođa erenoamáš fágasurggiin. Servodaga rievdaduvvon gáibádusat lea áiggi mielde dagahan ahte biddjojit stuorát gáibádusat FeFoi mii guoská dan gelbbolašvuhtii man doaibma ferte háhkat. Hástalusat leat oččodit ja bisuhit bargiid geain lea gelbbolašvuohta.

Bargomárkanis lea garra gilvu oažžut daid bargiid geain lea dat fágagelbbolašvuođa man FeFo ohcala.

FeFo lea ásahan buori ja beaktilis organisašuvnna mii lea heivehuvvon dan doibmii masa FeFos lea ovddasvástádus Finnmárkolága ja strategalaš plána mielde.

Ovttasbargu earáiguin FeFos lea lagas ovttasbargu suohkaniiguin máŋgga fágasuorggis main suohkanat leat almmolaš eiseválddit.

Suohkaniin lea earet eará plána- ja huksenváldi, mihtidanváldi, matrihkkalváldi, eanandoallováldi, bivdofuođđováldi ja olgodoaibmaváldi. FeFo čađaha áiggis áigái čoahkkimiid Finnmárkku suohkaniiguin.

FeFos leat fásta deaivvadeamit fylkkagielddain ja Sámedikkiin gos FeFo doaibma digaštallo.

Geavaheaddjiorganisašuvnnat leat dehálaš ovttasbargoguoimmit FeFos, erenoamážit bivddu ja guolásteami oktavuođas. Ovttasbargu ja gulahallan vuoigatvuođalaččaiguin mearkkaša maid hui olu FeFoi. Earret dán de ovttasbargá FeFo iešguđege ásahusaiguin ja organisašuvnnaiguin.

Stivrra čoahkkádus Stivrras lea leamaš čuovvovaš čoahkkádus 2016:s: Sámediggi nammadan: Jođiheaddji Marit Kirsten Anti Gaup - Ronny Wilhelmsen lea persovnnalaš várrelahttu Nubbinjođiheaddji Mathis Nilsen Eira- Ellinor Guttorm Utsi lea persovnnalaš várrelahttu Hartvik Andreas Hansen - Inger Lise Singer lea persovnnalaš várrelahttu

Finnmárkku fylkkagielda nammadan: Raymond Robertsen - Ingolf Erling Eriksen lea persovnnalaš várrelahttu Bente Haug - Irene Gallavara lea persovnnalaš várrelahttu Runar Sjåstad - Svein Iversen lea persovnnalaš várrelahttu Stivrra doaimmat Stivra lea doallan 11 stivračoahkkima ja gieđahallan 81 ášši. Áššiin maid stivra lea mearridan 2016:s, sáhttá ee. namuhit: Gieđahallojuvvon áššit: • Sáivaguollebivddu gulaskuddan • FeFo 10-jagi doalut suoidnemánu 1. beaivvi.

• Strategalaš plána čuovvoleapmi – ođđa geaidnu opmodatovdánahttimis • Ekonomalaš rámma - ođđa visti Leavnnjas • FeFo skohterláhttuid gieđahallan mohtorjohtolatlága rievdadeami mielde • Finnmárkkokommišuvnna raporta 6. fealtta dáfus – OarjeVárnjárga.

• Bivdogoarttaid ja oaggungoarttaid haddeheiveheapmi • Luossasajiid ohcamiid ođđasis gieđahallan • Stivrra evalueren • Gulaskuddancealkámuš bivdo- ja gárdunáiggiid ođđa njuolggadusa olis • Doarjja oastit Savio-čoakkáldaga • Gulaskuddancealkámuš konsešuvdnaohcan Sibelco, Stierdná • Ášši meahcceduopmostuollu Stivra lea ožžon diehtojuohkima čuovvovaš áššiin: • Opšuvdnaohcan areálii mii lea várrejuvvon hápmandoibmii Juovlavuonas Mátta-Várjjat gielddas • Proseassa Nussir ASA konsešuvdnaohcama olis.

• Opšuvdnaohcan – Cakkalvárri. Ii almmolaš.

• Ruoná ruđat 2016 • 10-jagi doalut.

• Meahceduopmostuollu, Store Olsen-ášši • Čoahkkáigeassu čoahkkimis Finnmárkku boandaservviin ja viidáset čuovvoleapmi • Diehtojuohkin liige ealgabivddu birra Rávttošvuomis.

• Priváhta eatnamiid gieđahallan ealgabivddu oktavuođas.

• Bajilgovus čievrra, mollengeđggiid ja luonddugeđggiid viežžanbáikkiin doppe gos minerálalága mearrádusat sáhttet gáibidit konsešuvdnageatnegasvuođa.

• Smávvafuođđobivdu, sáivaguollebivdu ja luossabivdu jogain 2016

Stivrra čoahkkimat earáiguin

4

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

Čuovvovaš aktevrrat leat orienteren stivrra 2016:s: • Nussir ASA • Finnmárkku Nuorra Fidnohuksen • Stáhtus ođđa hálddašanvisti Leavnnjas. Diehtojuohkin prošeaktajođiheaddji Roy Rørnes bokte • Diehtojuohkin Kimberlittas Jørn Christiansen bokte • Diehtojuohkin Finnmárkku NBGS:s (Finnmark NJFF) • Diehtojuohkin Allskogas Kenneth Svensson ja Rune Moen bokte Allskogas ja Helge Molvig bokte • Diehtojuohkin Bajit Báhčaveaji álbmotmeahccestivrras • Birasiskkadeapmi Buođggát – raportta ovdanbuktin Sweco bokte Čoahkkimat: • Čoahkkin luohttámušolbmuiguin • Čoahkkin dárkkistanlávdegottiin Dárkkistanlávdegotti čoahkkádus Dárkkistanlávdegotti čoahkkádus 2016:s lea leamaš čuovvovaš: Stáhta nammadan: Leder Marianne Olssøn - Várrelahttu Hans Petter Graver Sámediggi nammadan: Klemet Erland Hætta - Várrelahttu Åshild Joks Andresen Finnmárkku fylkkagielda nammadan: Eva Danielsen Husby - Várrelahttu Einar Johansen Dárkkistanlávdegotti doaibma Dárkkistanlávdegoddi lea siskkáldas orgána FeFos mii galgá dárkkistit stivrra doaimma. Dárkkistanlávdegoddi geahčada buot stivrabeavdegirjjiid systemáhtalaččat gozihan dihte ahte stivrra mearrádusat leat Finnmárkolága ja eará lágaid siskkobealde. Dasa lassin galgá dárkkistanlávdegoddi dohkkehit FeFo jahkerehketdoalu, jahkedieđáhusa ja revišuvdnadieđáhusa.

Dárkkistanlávdegoddi doalai njeallje čoahkkima 2016:s, ja gieđahalai 14 ášši.

Vuoruhuvvon doaimmat 2016:s Earret jotkkolaš doaimmaid leat čuovvovaš áššit leamaš

www.fefo.no / tlf 09975

guovddážis 2016:s: • FeFo 10-jagi ávvudeapmi • Ođđa penšuvdnaortnet • Finnmárkkokommišuvnna raportta • Áššit mat leat, dahje mat galget, gieđahallojuvvot Finnmárkku Meahcceduopmostuolus • Sáivaguollebivddu gulaskuddan • Ealggaid nállolohkoplánat • Ođđa njuolggadusat sáivaguollebivdui mas leat sonajuogut ja nuvttá oaggungoarttat Finnmárkku ássiide • Juohkit signálaivnnát gaibagahpiriid buot ealgabivdiide Finnmárkkus buoridan dihte sihkarvuođa bivddu oktavuođas • Hattiid heiveheapmi ja ahkemearit smávvafuođđobivddu ja sáivaguollebivddu oktavuođas • Gulaskuddancealkámuš ođđa bivdo- ja gárdunáiggiid birra • Ođđa hálddašanreaidduid árvvoštallan • Fálaldatproseassa ođđa kantuvralanjaid dáfus Leavnnjas • Seminára čievra- ja mollengeađgefidnu várás • Bures galleduvvon ávdinviesuid máŧasdoallan • Álggahit kommunikašuvnna ja servodatoktavuođa bajit dási strategiijabarggu • Álggahit ođđa ja eambbo geavaheaddjiustitlaš neahttasiiddu prošeavtta • Álggahit ođđa oaidninčoavddus-/oastajournálaprošeavtta • Siskkáldas seminára gulahallama ja digitála bálvalusaid birra Servodatrehketdoallu FeFoi lea dehálaš veahkehit báikkálaš ovdáneapmái. Danne mii oastit gálvvuid ja bálvalusaid báikkálaččat gos lea vejolaš. Dasa lassin bohtet divvagat.

FeFo mávssii 2016:s 10.816.600 ruvnno vearuid ja divvagiid hámis. Dasa lassin osttii FeFo gálvvuid ja bálvalusaid 16.073.690 ruvnno ovddas báikkálaš fitnodagain Finnmárkkus. FeFo máhcahii nappo 26.890.290 ruvnno.

Stuorámus suorggit ledje (jorbejuvvon): Erenoamášgelbbolašvuođa oastin kr. 3.668.000,Idjadeapmi, borran, biebmogálvvut kr. 1.155.000,Almmuhusat, printagálvvut ja eará mediabálvalusat kr.

813.000,Fievrruid láigoheapmi kr. 369.000,Boaldámuš fievrruide kr. 90.000,-

5

foto: johan mathis gaup

Sámediggi ja fylkkadiggi nammadeaba golbma lahtu goabbáge stivrii. Álggu rájes 2006:s leat čađahuvvon okta/guokte gulahallančoahkkima politihkalaš dásis Sámedikkiin ja fylkkadikkiin. 2016:s lea čađahuvvon okta gulahallančoahkkin politihkalaš dásis Sámedikkiin ja fylkkadikkiin.

FeFo čađaha jahkásaččat sátnejođiheaddjikonferánssa gos hupmet áššiid birra maidda lea oktasaš beroštupmi

Doaibmaguovllut EANAN JA JA VUOIGATVUOĐAT FeFo doaibma lea juhkkon golmma váldosuorgái – eanan ja vuoigatvuođat, ealáhus ja meahcci.

FeFo:s lea giddodatvuođđu (grunnbokshjemmel), ja eaiggáduššá 46 600 km2. Dat lea su. 95 % Finnmárkku fylkka eananareálas.

Sverre Pavel

Eanan ja vuoigatvuođaid jođiheaddji

Eananhálddašeami juohkit dáidda doaibmasurggiide: • • • • •

eananláigošiehtadusat eananláigoohcamat opmodatvuovdin opmodat- ja riektesihkkarastin opmodatovdánahttin

2016:s oaččui FeFo oktiibuot 1533 ohcama oažžut lobi geavahit eatnama oktan gullevaš vuoigatvuođaiguin. Dát lea smávva lassáneapmi 7 proseanttain 2015 rájes.

Rambøll AS fitname geahčadit bartaguovllu Čáhcesullos. GOVVA: EIRIK PALM

Eananláigošiehtadusat FeFo:s leat badjelaš 12.000 doaibmi eananláigošiehtadusa. Ulbmil šiehtadusaiguin lea ahte FeFo láigoha eatnama iešguhtetge áigumušaide, omd. viessosadjin, bartasadjin, eanandollui ja ealáhusvistesadjin. Láigolaččat mákset jahkásaš láigodivada vistesaji geavaheamis.

áššemeannudeapmi šiehtadusaid sirdima oktavuođas go viesut ja barttat vuvdojit dahje árbejuvvojit ja molsot eaiggáda, šiehtaduseavttuid čuovvoleapmi, eananláigodivada mudden ja gáibideapmi, láigoregistara ođasmahttin, oktavuohta advokáhtaiguin, opmodatsoabahalliiguin ja Stáhta kártadoaimmahusa gulahusain (Statens kartverk tinglysningen).

2016:s meannuduvvojedje 374 láigovuoigatvuođa sirdima gárvvisin. Dat lea 12 proseantta unnit go 2015:s.

Eananláigoohcamat Visot ohcamušat eatnamiid dahje vuoigatvuođaid birra meannuduvvojit Finnmárkolága mielde ja Sámedikki njuolggadusaid mielde eará meahcceávkkástallanvugiid birra.

FeFo váldonjuolggadus lea ahte eanangeavaheapmi galgá čuovvut guoskevaš gieldda dohkkehuvvon plánaid.

2016:s oaččui FeFo 39 viessosadjeohcama, mii lea unnit go 2015:s go bohte 44 ohcama.

Dán 39 ohcamis leat 17 dohkkehuvvon, ja 16 leat hilgojuvvon dahje eai lean šat áigeguovdilat. Dat 6 eará leat meannudeami vuolde.

Šiehtadusaid hálddašeapmái gullá 2016:s oaččui FeFo 43 bartasadjeohcama.

Dat lea eanet go 2015:s go bohte 32 ohcama. 17 ohcama leat dohkkehuvvon, 16 leat hilgojuvvon ja reasta lea meannudeami vuolde dahje eai leat šat áigeguovdilat.

Ledje 22 lassieanan- dahje guohtunareálaohcama. Dat lea mearkkašahtti eanet go 2015:s go ledje dušše vihtta ohcama. Dain leat vihtta dohkkehuvvon, ja reasta lea meannudeami vuolde.

Opmodatvuovdin

2013:s bohte 61 ohcama oastit eatnama. Dat lea veahá unnit go 2015:s go bohte 67 ášši.

Dán 61 ohcamis leat 45 dohkkehuvvon, ja 18 leat hilgojuvvon dahje eai leat šat

6

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

Vestre Solvarden bartaguovlu Čáhcesullos. Govva arkiiva

áigeguovdilat. Reasta leat ain meannudeami vuolde. Eanas áššit gusket viessosajiid vuovdimii main leat visttit.

Opmodat- ja riektesihkkarastin Opmodat- ja riektesihkkarastin FeFo lei 2016:s stevdnejuvvon bealálažžan 22 ođđa eananjuohkináššis. 2015:s lei dát lohku 17.

Eananjuohkinrievtti áššiid lohku lea lassánan dađistaga, mii FeFos šaddá danin oalle olu lassibargu. Áššit fertejit meannuduvvot, daidda ferte viežžat dokumeanttaid ja daid ferte guorahallat. FeFo ferte áimmahuššat Finnmárkkuopmodaga eananeaiggátberoštumiid buot áššiin. Eananjuohkinrievttis leat guokte stuora ášši main FeFo lea áššebeallin ja mat gusket priváhtaluottaid geavahanortnegii FeFo-eatnamiin. Nubbi ášši guoskkai Tårnetgeaidno-áššái Mátta-Várjjagis ja duopmu celkui juovlamánus. FeFoi dubmejuvvui 15 proseantta sturrosaš oassi geaidnojuogus. Duopmu galgá guoddaluvvot.

Olu gielddat álget dás duohko gáibidit opmodatvearu. Dan oktavuođas oažžu FeFo eananeaiggádin olu vearrogáibádusaid visttiid ovddas main ii leat dahkkon šiehtadus eananeaiggádiin. Dáid ferte čuovvolit, ja FeFo lea álggahan prošeavtta mas galgat njulget daid boasttuvuođaid mat gávdnojit eanančállosis. 2016:s leat ee. meannudan gáibádusaid Čáhcesullo, Mátta-Várjjaga ja Fálesnuori gielddain. FeFos lea lagas ovttasbargu gielddalaš eanančáluseiseválddiin geas lea ovddasvástádus buot opmodatdieđuid doallat. Boađus dán barggus šaddá juogo ahte ásahuvvo láigošiehtadus vistti eaiggádiin, dahje ahte

www.fefo.no / tlf 09975

čađahuvvo arronderenvuovdin vai oasit visttis šaddet rievttes opmodahkii, Dađimielde go gielddat gáibidišgohtet opmodatvearu de čuovvola FeFo dieđuid seamma vuogi mielde vai boasttuvuođat divvojuvvojit, ja ođđa vuoigatvuođadilit ásahuvvojit.

FeFo lea aktiivvalaččat mielde gielddaplánaproseassain ja iežá detáljaplánemiin. FeFoi lea erenoamáš dehálaš buktit relevánta árvalusaid gielddaplána areálaoassái. Go gielddaplána lea dohkkehuvvon gielddastivrras, de dat mearrida movt areálat sáhttet geavahuvvot visot gieldda eatnamiin, sihke priváhta- ja Finnmárkkuopmodagas. FeFo lea 2016:s buktán árvalusaid ee. Gáŋgaviika plánaprográmmii gielddaplánas, Davvinjárgga plánaprográmmii, ja regulerenplánaide ee. Skillemos Álttás ja Langnes Álttá gielddas.

FeFo lea oasálaš Geovekstas. Geovekst-prošeavttain leat olu ovttasbargobealit ee. Stáhta kártadoaimmahat, gielddat, geaidnodoaimmahat, el-fápmofitnodagat ja FeFo, sihke dálá kárttaid ođasteamis ja ođđa kárttaid dahkamis. Go álbmogassii ná ovttasbargat de beassat kártet mihá viidábut go maid bealit livčče nagodan iehčanassii. Ođđa ja dárkilis kárttat leat dehálaš eaktun servodatovdánahttimii.

FeFo oassálasttii 2016:s ođđa allodatmodealla barggus NN2000:s, ja geaidnokártemiin erenoamážit Davvinjárggas ja Fálesnuoris, dihto guovlluid laserskánnemis ja dieđuidčállimis Čáhcesullo gávpotguovddážis. FeFo lei maid

7

Doaibmaguovllut mielde kárteme FKB-C viđa gielddas OarjeFinnmárkkus. Dušše muhtun oasit dán barggus válbmanedje 2016:s.

FeFo lea oasálaš Norge Digitalt:s, mii lea našunála goavdi buot báikáigullevaš dieđuid (geodata) čohkkemii ja gieđahallamii Norggas. Go lea oasálaš dán barggus de oažžu FeFo geodieđuid mat leat dárbbašlaččat opmodathálddašeamis.

Opmodatovdánahttin 2016:s lea FeFo addán ođđa opšuvnnaid iešguđet doaimmaide. Opšuvnnat galget veahkkin ovdánahttit FeFo-eatnamiid. Opšuvdna-eaiggát oažžu vuoigatvuođa reguleret ja ovdánahttit FeFo-eatnamiid dohkkehuvvon plána mielde. Maŋŋel dahkaba huksejeaddji ja FeFo láigošiehtadusa daidda areálaide mat leat juolluduvvon huksenulbmiliida. 2016:s juolluduvvojedje guhtta opšuvnna, ee. hámmanhuksenopšuvdna Biesaidgohpis Mátta-Várjjat gielddas ja opšuvdna COOP:ii ovdánahttit doaimma Bossogohpis.

Vássán jagis leat geahčadan lea go dárbu ráhkadit regulerenplána huksenávdnasiid váldimii.

Huksenávnnasváldin lea hui dehálaš servodatovdánahttimii, ja dáid sihkkarastin ja stivren plánaiguin lea dárbbašlaš vai lea einnostahttivuohta buot beliide, sihke dolliide ja sidjiide geat dárbbašit huksenávdnasiid.

2016 ráhkaduvvui regulerenplána Solvarden bartaguvlui Čáhcesullo gielddas. Doppe lea leamaš hástalussan hukset guođđinsajiid biillaide dálvet.

FeFos eai leat alddis heivvolaš areálat dasa, ja danin leat ohcagoahtán čovdosiid priváhta eatnamiin. Dasto lea Skáiddiluohká bartaguovllu regulerenplána Fálesnuori gielddas divoduvvon 2016:s.

8

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

Govva: Lena Kristiansen

www.fefo.no / tlf 09975

9

Doaibmaguovllut EALÁHUS

Kate Persen

Finnmárku namuhuvvo minerálafylkan, stuorra minerálavalljodagaidisguin (alt: iežas stuorra minerálavalljodagaiguin (minerálaresurssaiguin)). Eanas oassi resurssain (valljodagain) leat FeFo eatnamiin. Lea FeFo ovddasvástádus ahte leat fidnemis guovllut gos váldá huksenvuođđoávdnasiid huksen- ja rusttetfidnosuorgái, luoddahuksemii, ja eará ealáhusovdáneapmái

Ealáhusa jođiheaddji

FeFo ealáhusdoaimmat lea eanas adnon huksenávdnasiid ávkkástallamii dego: - čievrra ja cuovkageađggi - minerálaid ja luonddugeđggiid - vuovdedoaimma - čáhce- ja bieggafámu ávkkástallamii. Čáhce- ja bieggafápmu Finnmárkkus leat sullii guoktelogi čáhcefápmorusttega doaimmas, ja dain oamasta FeFo gahčahatvuoigatvuođaid.

Elfápmoservviid eaiggádat mákset jahkásaš divada eananeaiggádii FeFoi eananláigun ja vuoigatvuođaid ovddas. 2015:s válbmii Statkraft Energi Offervann el-fápmorusttega.

Dát smávvafápmorusttet doaibmá Áttánjoga čázádagas. Doppe lea Statkraft lasihan buvttadeami 2016:s maŋŋelgo huksii Måsevann-bumppe. 2017:s válbme Álttá elfápmolágádus SA Mølleelva fápmorusttega. Dát lea el-fápmorusttegiid ođđaseamos huksehus mainna FeFo lea dahkan šiehtadusa.

FeFo strategiija lea ahte mii oamasteami ja oasálašvuođa bokte galgat váikkuhit dakkár resursa- ja árvohálddašeapmái mii lokte fylkka ealáhusaid ja árvoháhkama, ja danin leat investeren Finnmark Kraft AS:ii. Dan gávpesearvvi oamastit Alta Kraftlag, Hammerfest energi, Luostejok kraftlag, Repvåg kraftlag, Nordkyn kraftlag, Ymber, Varanger kraft ja FeFo ovttas. Gávpesearvvi ulbmil lea ahte galgá leat njunnožis Finnmárkku ođasmahtti energiijasuorggis, erenoamážit Finnmárkkuopmodagas. 2016:s lasihii FeFo iežaskapitála Finnmark Kraftas vel eambbo, vai sáhttá huksegoahtit Hamnefjell

10

bieggafápmorusttega Báhcavuona gielddas.

Dat rusttet sáhttá buvttadit el-rávnnji 9 500 dállui, ja bieggafápmorusttet gárvána doaivumis 2017 skápma.

Eará bieggafápmorusttegat main FeFo oamasta gahčahatvuoigatvuođaid leat Havøygavelen vindkraftverk, man Finnmark kraft AS oamasta, ja Rákkočearu bieggafápmorusttega man Varanger kraftvind AS oamasta ja mii gullá Varanger kraft-gávpevuođđudusii. Goappaš rusttegiid buvttadeapmi lei dábálaš dásis 2016:s, ja dat mákset jahkásaš láiggu mii rehkenasto gávpejoru vuođul. Elfápmohattit sáhttet rievddadit ja dat váikkuha FeFo divatdási.

Vuovdi Allskog meroštallá visot goahccevuovddi Finnmárkkus. Meroštallan lea vuođđun Finnmárkku vuovderesurssaid guhkilmas hálddašeamis.

FeFos lea dál dušše okta vuovdenjárbudahttinšiehtadus bioenergiijii dáfus. Muorra Báhčaveajis addá lieggasa Mátta-Várjjat garnisonii. FeFo čuollá, fievrrida ja vuorku boaldámuša bioenergiijarusttegii.

Dát doaibma addá bargosajiid vuovddebarggu, fievrrideami, dimbbarsmáhkkodoaimma, muohtačorgema ja luoddabargguid dáfus. 2016.s juolluduvvui liigeruhta buoridit vuovdebiilaluottaid Báhčaveajis, ja oktiibuot máksui lagabui 2 mill kr luottaid máŧasdoallamii, FeFo bijai dasa 270.000 kr. Earet dan ahte dát doaimmat leat ávkin vuovdedoibmii, de buktet dat maid ávkki guovllu olggustallamii.

Riikageaidnoguoraid čorgen Finnmárkkus joatkašuvvá maid 2016:s. Dat lea FeFo, Finnmárkku fylkkagieldda, Stáhta geaidnodoaimmahaga, Vuovdedoallohoavdda ja gielddaid ovttasbargu. Arctic Bio Álttás lea čađahan dán doaimma 2016:s ovttas Kara Skogdrift AS vuovdedoallofitnodagain.

2016:s lea FeFo juolludan máŋga dimbbarčuollanlobi, ja lea maiddái lágidan eanet sahádimbara go 2015:s.

Mii oaidnit ahte gilvodilli

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

beahcečuollama dáfus lea liikka váttis go ovdal. Báikkálaš sahádoaibmafitnodagat Báhčaveajis ja Álttás leat aŋkke gávnnahan vuovdinvugiid beaŋkkaid, olgostuoluid, smávit huksemiid ja skoađđasiid ráhkadeapmái. FeFo lea mielde Finnmárkkus vuovdeforumas, mii lea ealáhusorganisašuvdna buot vuovdedoalu ja muorradoalu oasálaččaide Finnmárkkus. Finnmárkku muorraforum bargá dan badjelii ahte loktet vuovdedoalu ja muorradoaimmaid árvvu fylkkas. 2016:s ráhkaduvvui ee. gihppagaš ja márkanfievrredanmateriála Finnmárkkobeazi čuollandoaimma birra.

Murrensajit dahje sárggát juolluduvvojit www.natureit.no bokte. 2016:s registrerejuvvojedje 1066 murrensaji dahje sárggá Finnmárkkus. Dat lea veahá unnit go 2015:s go ledje 1164 sárggá, 2014:s 1323 sárggá ja 2013:s 1716 sárggá.

www.fefo.no / tlf 09975

Hamnefjell bieggamillohuksen Báhcavuonas.

Govva: Eirik Palm

Vuovdedoaibma Báhčaveajis Pasvik. Govva: Arkiiva

11

Elkem Tana, Austertana. Govva: Eirik Palm

MINERÁLAT – ČIEVRA, CUOVKAGEAĐGI, INDUSTRIIJAMINERÁLAT JA BÁKTEDOAIBMA Minerálat – čievra, cuovkageađgi, industriijaminerálat ja báktedoaibma Finnmárkku lávejit gohčodit minerálafylkan go dáppe leat nu stuora minerálariggodagat. Eanas resurssat lea FeFo eatnamiin. FeFos lea ovddasvástádus láhčit guovlluid vai huksen- ja rusttetealáhus, geaidnohuksendoaibma ja eará ealáhusovdánahttin sáhttá ávkkástallat huksenávdnasiiguin. Čievra ja cuovkageađgi Čievrra ja cuovkageađggi buvttadeapmi lea dan duohken galle prošeavtta fylkkas leat. 2015:s raporterejuvvui Finnmárkkus ahte mássa dege hivvodat mii váldui lei 1,18 mill. m3:s. 2016 logut eai leat vel gárvásat, muhto mii oaidnit ahte eanet doaimmat mielddisbuktet stuorát hivvodagaid viežžama. Dál leat FeFo-eatnamiin sullii 100 mássavieččahaga, ja mii leat ain vuordime raportta mannan jagis bealis dáin.

minerálalága ektui, CE-merkema birra ja eará guoskevaš lágaid birra. Dán suorggis leat dál ođđa lágat mat dagahit ahte boahtteáiggis šaddet jáhkkimis eanet, muhto stuorát mássavieččahagat.

Boaittobeal báikkiid vieččahagaiguin šaddá váttis joatkit, ja guhkit fievrredangaskkat bohtet árvideames divrudit hattiid boahtteáiggis.

2016 čavčča čohkkiimet olu berošteddjiid seminárii “čievrra, cuovkageađggi ja servodaga” birra. Dohko serve resursaolbmot Norgga Bákteindustriijas, Lemminkainenis, Álttá gielddas ja earát geat muitaledje doaibmakonsešuvdnagáibádusa birra

Báktedoaibma Alta Skiferbrudd SA:s lea dál šiehtadus FeFoin akto beassat ávkkástallat ráktogeđggiin Álttá gielddas. Šiehtadus loahpahuvvo 31.12.2020. Gávpesearvvi gávpejorru lei 63 mill kr 2015:s, ja dat buvttada sullii

12

Finnmárkkorittu geađgevieččahagat Riddodoaimmahagas leat olu divodanprošeavttat hámmaniid ja mearrajohtingeainnuid dáfus boahttevaš jagiid. Dasa gáibiduvvojit stuora geađgehivvodagat ja deponiijat. Dál gávdnojit geađgevieččahagat meara lahka Riehpovuonas, Honnesvágis, Mehámmanis ja Ođđajogas Unjárggas.

Várggáin leat dál ráhkadeame muddenplána geađgevieččahagaide lahka Čáhppesnjárgga. 2016:s vižžui geainnuide ja hámmaniidda 380.000 tonna geađgi dáin vieččahagain. Mii vuordit dál ahte Minerálahálddašandirektoráhta galgá meannudit dáid vieččahagaid doaibmakonsešuvdnaohcamušaid.

100.000 m3 jahkásaččat. Alta Skifer AS mii lea doaimma vuovdinossodat oaidná vejolašvuođa lasihit gávpejoru 150.000 m3:ii. Searvi máksá divada gávpejoru vuođul FeFoi. Alta Skiferbrudd SA:s lea 2016:s leamaš ráktocuovkun geahččalandoaibman. Dál háliidit joatkit doaimmain ja vuovdigoahtit ráktomássa cuovkuma várás.

Seammás leat čorgegoahtán ráktováriid. FeFo vuordá ahte dát bargu joatkašuvvá, seammás go FeFo ovttas Álttá gielddain áigu iskagoahtit leat go lobihis visttit dan guovllus gos ovdal leamaš ráktodoaibma.

MQ Granite AS buvttada buktagiid ruoná kvarcihtas Guovdageainnus. Earet blohkaid vuovdima, de buvttadit maiddái ođđa buktagiid nugo juolludanbuktagiid betoŋgii ja cuovkageađgái.

Kimberlitt AS:s lea maŋemus 7 jagi leamaš šiehtadus ahte ohcat diamántagávdnosiid Mátta-Várjjat gielddas. Sii leat doppe váldán badjel 4 tonna iskkusávdnasiid. Ohcan joatkašuvai 2016:s, ja plána lea joatkit ohcamiiguin 2017:s.

Industriijaminerálat Finnmárkkuopmodaga eatnamiin ávkkástallet dál industriijaminerálaiguin kvarcihtain ja nefelin syenihtain.

FeFo váldá tonnadivada go lea eananeaiggát. Elkem Tana jođiha ovtta máilmmi stuorámus kvarcihttavieččahagain Juovlavuonas, mas jahkásaččat váldet gaskal 800.000 -1,2

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

mill tonna kvarcihta. Elkem Tana AS lea bargagoahtán ođđa muddenplánain boahtteáiggi doaimma sihkkarastima dihte, ja árvvoštallá viiddidit doaibmaguovllu Geresgohpis, Giemažis ja Vággečearus Deanu gielddas. Fitnodagas lea dál su. 40 bargi, ja lea mávssolaš bargoaddin Juovlavuona gilis.

Ruvkefitnodat Sibelco Nordic Stiertnás Álttá gielddas lea okta máilmmi stuorámus nefelinsyenihttabuvttadeddjiin. Doaimmas lea dál su.

100 bargi. Fitnodat viežžá sullii 300.000 tonna minerála jahkásaččat. Olles gávnnus lea 300.000.000 tonna.

Nussir ASA lea dál ožžon visot lobiid earet doaibmakonsešuvnna, álggahit veaikeruvkedoaimma Nussiris ja Gumpenjunis Fálesnuori gielddas. Dat doaibmakonsešuvdnaohcamuš lea sáddejuvvon, ja meannuduvvo vuordimis 2017:s. Veaikekonsentráhta ávkkástallan lea stáhta minerálaid ávkkástallan, ja lea meroštallon ahte doaibma sáhtášii addit su. 150 jahkedoaimma Fálesnuoris, ja su. 200 bargosaji eará ealáhusaide Davvi-Norggas. Jus Fálesnuoris šaddá veaikemálbmadoaibma, de šaddá Nussir máksit unnit eananeaiggátdivada FeFoi (0,75 % brutto gálvojorus).

Barttat ja ávdinstobut FeFos lea máŋga rabas bartta Finnmárkkus. Eatnasat dáin lea Báhčaveajis, muhto okta lea Kárášjogas. Báhčaveaji barttat leat Suoma ráji mielde, ja dat leat guhtege oanehis dahje guhkit beaivemátkki duohken. Sihke báikkálaš olbmot ja earát geavahit dávjá dáid barttaid. Eanas barttain leat lonuhan lasiid 2016:s ja ommanat leat maid molsojuvvon. Barttaid máŧasdoallan joatkašuvvá 2017:s. FeFos leat maid barttat maid láigoha mátkefitnodagaide ja iešguđet servviide. Dat leat Báhčaveajis, Álttás ja Porsáŋggus. FeFo barta Bassevuovddis Anárjoga álbmotmeahcis ođastuvvui 2016:s. Dan geavahit SNO, boazodoallohálddahus ja FeFo.

Ellentjern (Elleluobbala) šillju Báhčaveaijis.

GOVVA: KATE PERSEN

www.fefo.no / tlf 09975

13

Doaibmaguovllut MEAHCCI

Einar Asbjørnsen Meahci jođiheaddji

FeFo lea eananeaiggát ja hálddaša vuoigatvuođa olu iešguđet meahccedoaimmaide, omd bivddu, guolásteami ja lastavuovddi čuollama boaldinmuorran Meahccehálddašeapmi lea juhkkojuvvon dáidda doaibmasurggiide: • Smávvafuođđobivdu • Stuorafuođđobivdu • Jávreguolásteapmi • Luossabivdu jogain • Luossabivdu mearas • Murrensajit • Olgodoaimmat

Smávvafuođđobivdu

Ávžži gilisearvvi eaktodáhtolaččat dollet árbevirolaš meahcceávkkastallama kurssa.

GOVVA: MARIT EGGEN

14

Finnmárkkus bistá smávvafuođđobivdu suoidnemánu 15. b. rájes cuoŋománu 15. b. rádjái. Finnmárkkuopmodaga smávvafuođđobivdit bivdet eanas rievssaha,

girona, vuovdelotti ja njoammila.

Finnmárkkuopmodagas vuvdojuvvojedje 8.775 bivdokoartta 2016:s. Dain ledje 200 koartta vuvdon dálveáigodagas (ođđajagimánus cuoŋománnui) ja 8575 koartta čakčat (suoidnemánus juovlamánnui). Oktiibuot ledje 4.646 beaivekoartta, 2.264 gielddakoartta ja 1.720 fylkkakoartta, 56 smávvaboraspire-koartta, 59 boraspirekoartta ja 22 beanahárjehallankoartta.

3768 bivdokoartta vuvdojuvvojedje Finnmárkkuássiide, ja 5.007 koartta bivdiide geat eai ása Finnmárkkus (figuvra 1).

Oktiibuot oste nuorat vuollel 20 jagi 374 koartta 2016:s, ja dain ledje 136 bivdi Finnmárkkus eret.

Bivdokoarttaid vuovdin dagai sullii 6,2 mill kr 2016:s. Eanas bivdit geavahedje neahttasiiddu www.natureit.no go oste ja

JAHKERAPORTA 2016 ÅRSRAPPORT 2015

Figuvra1: Smávvafuođđobivdokoarttaid vuovdin Finnmárkkuopmodagas 1985-2016 gaskka.

doibmiibidje bivdokoarttaid, ja go raporterejedje bivddu.

Rievssatmeroštallamat čájehit ahte lei unnán rievssat 2016:s. Rievssatlohku ja buvttadeapmi rievddada guovlluid mielde, ja muhtun guovlluid gaskka ledje hui stuora erohusat. Oktiibuot meroštallojedje guhtta rievssaha juohke km2:ii olles Finnmárkkus, 2015:s lei dat lohku 18.

Finnmárkkuopmodagas meroštallui oktiibuot 470 km linnjá, 13 gielddas.

Meroštallan lea ovttasbargu OarjeFinnmárkku loddebeanaservviin, Álttá, Hammerfeastta ja Leavnnja ossodagaiguin, ja Čáhcesullo, MáttaVárjjaga ja Muosát JFF:ain.

Figuvra 2. Meroštallamat Finnmárkkus 2000-2016.

ledje 1.356 beaivvi dálveáigodagas ja 34.220 čakčat. Bivdoraporteren lea 94 proseantta visot doaibmi bivdobeivviid ovddas. Kaleanddarjagis 2016:s registrerejuvvojedje báhččon 16.279 rievssaha, 7.047 girona, 95 vuovdelotti ja 944 njoammila.

Stuorrafuođđobivddu Finnmárkkuopmodagas lea ealgabivdu váldostuorafuođđobivdun ja das leat njealji-jagi máddodatplánat. Dasa lassin hálddaša FeFo guovžža, geatkki ja gumppe liseanssabivddu, ja albbasearrebivddu.

2016:s almmuhii FeFo 288 ealgabivdoguovllu (dása gulle maid 2 sierra guovllu bivdooahpahallama várás) mas olles earri lei 1.010 ealgga.

Ođas dán bivdojagis lei ahte ohcan ja ealgabivddu vuorbádeapmi dahkkui elektrovnnalaččat Inatur.no

neahttasiiddus. Anárjoga álbmotmeahcis ii šaddan organiserejuvvon bivdu 2016:s.

FeFo oaččui ealgabivdoohcamušaid 383 bivdosearvvis dege oktiibuot 2.054 bivdis. Dát lea veaháš eambbo go ovddit jagiid sihke bivdoservviid ja bivdiid dáfus.

2016 bivddus báhče bivdit oktiibuot 809 ealgga Finnmárkkus. Eanemus ealggat báhččojedje Deanu gielddas (237 ealgga mii lea juste liikka olu go 2015 bivdoolahus). Nuppi stuora ealgagielddas Kárášjogas njiejai lohku fas veahá, 2015:s lei lohku 194 ja 2016:s fas 190 ealgga. Porsáŋggu gielddas lei ođđa olahus (115 bahččon ealgga). Ággan dasa lea mealgadii dat ahte earri lasihuvvui guohtunvahágiid dihte Rávttošvuomi álbmotmeahcis dálvet.

Rievssahiid ja vuovdelottiid loguid vuođul mearriduvvui beaiveearrin juohke bivdi nammii olles Finnmárkkuopmodagas, guokte rievssaha ja guokte girona, earret bivdoguovlluin SVA9, SVA10, SVA11 ja SVA12 Báhčaveaileagis gos juohke bivdi beaiveearri lea okta rievssat ja okta vuovdeloddi. Maiddái Kárášjoga ja Guovdageainnu gielddat leat spiehkastagat go dohko biddjui mearrin golbma rievssaha ja guokte girona juohke bivdi nammii. Dasa lassin addui olggobeal bivdiide lohpi bivdit 2 beaivvi/ km2 juohke bivdoguovllus. Go dat mearri lei dievvan de rievssatbivdu dáin guovlluin várrejuvvui Finnmárkku ássiide.

Oktiibuot ledje kaleanddarjagis 2016:s 35.576 doaibmi bivdobeaivvi, ja dain FIGUVRA 3. Báhččon ealggat Finnmárkkus 1990-2016 áigodagas.

www.fefo.no / tlf 09975

15

2013 2014 2015 2016 FIGUVRA 4. Báhččon ealggat gielddaid mielde Finnmárkkus 2013-16.

Sáivaguolásteapmi Visot finnmárkulaččat bivdet sáivačáhceguoli nuvttá, ja sii eai dárbbaš oaggunkoartta. 2016:s ásahii FeFo dattege registrerenkoartta sáivaguolásteami várás sidjiide geat ásset Finnmárkkus. Duogážin dasa lei ahte FeFo háliida diehtit eambbo movt olbmot geat ásset fylkkas bivdet. Olbmot geat eai ása Finnmárkkus fertejit oastit oaggunkoartta Finnmárkkuopmodagas.

Visot logut dás lea oaggunkoartavuovdima vuođul rehkenaston. Sii geat bivdet nuvttá ja geat eai dárbbaš koartta oastit (sii geat ásset Finnmárkkus, eará guovlluid nuorat vuollel 20 jagi, studeanttat, suodjalusgeatnegasat ja asylaohccit) eai leat dása váldon mielde.

6.588 oaggunkoartta vuvdojedje/juolluduvvojedje Finnmárkkuopmodagas 2016:s. Dain ledje 425 nuvttá koartta bivdiide geat ásset Finnmárkkus, 92 nuvttá koartta eará guovllu nuoraide, 4.962 vuvdon olgoriikkalaččaide ja 1.192 vuvdon norgalaččaide geat eai ása Finnmárkkus.

2016:s ráhkaduvvojedje ođđa njuolggadusat sáivaguolásteami várás. Ođđa njuolggadusaid vuođul lea FeFo 2017 rájes juohkán fylkka sierra sonaide seammaládje go smávvafuođđobivddus.

Gulaskuddamis bohte ovdan árvalusat guđiin guovlluin lea dárbu sierra muddemiidda. Dát guovllut leat sirrejuvvon nu ahte FeFo ovttas báikegottiin sáhttá mearridit muddemiid vai unnidit riidduid ja gáhttet máddodagaid.

Oaggunkoarttaid doibmiibidjangáibádus eará guovllu olbmuide joatkašuvvá. Dat gielddat gos ledje eanemus doaibmi guollebivdobeaivvit 2016:s ledje Guovdageaidnu, Porsáŋgu, Davvesiida ja Áltá.

Suoidnemánu 1. b. 2016 rájes rivde oaggunkoarttaid ahkemearit, ja vuolit ahkemearri 16 jagis bajiduvvui 20 jahkái, bajit ahkemearri mii lei 67 jagi váldui ges eret. Dát rievdadus dagaha ahte lea álkit oččodit nuoraid oaggut, ja seammás buorránii sisboahtovuođđu go eará guovlluid olbmot geat leat báhcán ealáhahkii dál fertejit oastit oaggunkoartta.

Luossabivdu jogas

Ovttaskasolbmuide vuvdojedje 6.127 oaggunkoartta, ja 826 bearaškoartta. Bearaškoartta sáhttet náittosbeallelaččat/ovttasássit ja mánát vuollel 20 jagi geavahit.

Fefo lihttoláigoha eret guolástanrievtti sullii 50 čázádagas main lea luossa, guvžá ja valas. Leat mealgadii báikkálaš organisašuvnnat mat hálddašit guolástanrievtti luossa- ja sáivaguolástanlága rámmaid siskkobealde, ja Finnmárkkolága ja njuolggadusaid rámmaid siskkobealde maid FeFo stivra lea dohkkehan.

2016 lei fas buorre luossajahki. Luosaid dáfus lei goalmmádin buoremus jahki, ja kiloid ektui buoremus Báikkálaš lihttoláigoheaddjit leat bures bargan dán jagi maid. Eanet ja eanet čázádagat devdet eiseválddiid gáibádusaid gođđomáddodatmihtuide, ja máddodagat kártejuvvojit diđolaččat.

Figuvra xx: Vuvdojuvvon oaggunkoarttat norgalaččaide ja olgoriikkalaččaide. Gráfa čájeha dássedis lassáneami oaggunkorttaid vuovdimis 2014 rájes.

Valassálaš ja guvžásálaš unnui veahá 2015 rájes 2016 rádjái.

Dál leat kártegoahtán vallasa čázádagain muhto lea leamaš unnán sáhka guvžámáddodaga birra. Mii diehtit ain hui unnán

16

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

FIGUVRA 5: Vuvdojuvvon oaggunkoarttat norgalaččaide ja olgoriikkalaččaide.

Gráfa čájeha dássedis lassáneami oaggunkorttaid vuovdimis 2014 rájes.

dán guovtti guollešlája birra ja danin lea váttis čilget daid erohusaid maid dál vásihit.

2016 vuvde lihttoláigohansearvvit oaggunkoarttaid 11,23 mill. kr. ovddas.

Dat lohku lea njiedjan su. 600.000 kruvnnuin 2016 rájes. Koartavuovdimis váldá FeFo lihttoláigohandivada mii lea 2,69 mill. kr. Dat lea su. 126.000 kr lassáneapmi 2015 rájes.

Lihttoláigohandivat lassánii vaikko koarttaid vuovdin oktiibuot njiejai, ja ággan dasa lea ahte stuorámus čázádagain lassánedje vuvdon koarttat, ja lihttoláigohansisaboađut lassánedje.

Dát lassi sisaboahtu manná ollásit doarjjaortnegii. 2016:s máksui lihttoláigohanservviide 547.700 kr doarjjan. Dat lea 54 proseantta eambbo go 2015:s. Eanas doarjja máksui bearráigeahččandoaimmaide ja

www.fefo.no / tlf 09975

máddodatkártemiidda.

Figuvra XX. Valas- ja guvžásállašat Finnmárkkuopmodaga jogain 19992016.

Mearraluossabivdu Mearraluossasajit Finnmárkkuopmodagas juolluduvvojit njuolggadusaid mielde maid stivra lea mearridan. Juovlamánus 2015 (ovdal 2017 áigodaga) bohte 140 ohcama.

Buot luossasajit gielddas ođasmahttojuvvojit juohke goalmmát jagi, ja maŋemus ođasmahttojuvvojedje luossasajit Hámmerfeasttas, Muosáhis, Deanus, Porsáŋggus, ja Mátta-Várjjagis 2017-2019 áigodahkii. Dáin gielddain juolluduvvojit ohcamat golmma jahkái.

Luossasadješiehtadusat sáddejuvvojit jahkásaččat.

2016 juolluduvvojedje 359 luossasaji, ja ledje oktiibuot 278 mearraluossabivdi geat bivde. 2015:s ledje 259 bivdi geat bivde 399 sajis. Guollebivdiid lohku lea várra lassánan daningo njuolggadusat leat ložžejuvvon.

Registrerejuvvon luossasajit njidjet ain jus rehkenastá priváhta ja FeFoeatnamiid oktiibuot. Registrerejuvvon sajiid niedjan lea stuorát priváhta eatnamiin go FeFo-eatnamiin.

Almmolaš bivdináigegáržžideamit, heajos luossahattit ja heajos gánnáhahttivuohta leat muhtun ákkat dasa ahte luossabivdu ii šat geasut seammaládje go ovdal.

Mearraluossabivdiid gaskamearálaš ahki lea allat.

Murrensadji Finnmárkku gielddaid ássiin lea riekti váldit soahkemuoraid boaldámuššan ja FeFo juolluda murrensajiid www. natureit.no bokte. FeFo bidjá dohko guovlluid maid dohkkeha murrensadjin ja doppe sáhttet olbmot ieža de válljet.

Dasa lassin meannudit muhtun ohcamušaid manuáladit. 2016:s juolluduvvojedje 1.066 murrensaji Natureit bokte, ja 15 manuáladit.

Murrensajiid juolludeapmi njiedjá, ja sii manuála ohcamušat njidjet maid.

2015:s juolluduvvojedje 1.140 murrensaji Natureit bokte ja 27 manuáladit.

Olgodoaimmat Juohke jagi addá FeFo Ruoná doarjaga iešguđet servviide Finnmárkkus.

Ulbmilin lea movttiidahttit iešguđet joavkkuid olgodoaimmaide mat buoridit loaktima ja álbmotdearvvašvuođa.

2007-2016 áigodagas lea juolluduvvun 10,5 miljovnna kr iešguđet olgodoaimmaide, ja 9 mill dan ruđas lea mannan doaimmaide maid eaktodáhtolaš searvvit miehtá Finnmárkku leat lágidan.

Doarjjaortnet lokte olgodoaibmafálaldagaid lagasbirrasis, ee. tuvrakássaortnegiid, meahcceleairraid, meahccemátkkiid ja luonddudoaibmakurssaid. 2016:s bohte 135 ohcamuša ja 78 ožžo doarjaga.

Doarjja juolluduvvui ledje ee. Solsiden bartasearvái láhtuid ráhkadit, Nordkyn turlag oaččui doarjaga ráhkadit luonddubálgá mánáide, Hámmerfeastta rukses ruossa oaččui doarjaga lágidit mátkkiid doaimmashehttejuvvomiidda, Ákšovuona sanitetssearvi oaččui kursadoarjaga báikkálaš biepmuid ráhkadit, Bearalvági turn ja valáštallansearvi tuvrakássaide, ja lášmmohallangilvvuide Trimpoeng áppas.

Dasa lassin attii FeFo ruoná doarjaga prošektii mas ulbmilin lea merket tuvraláhtuid Finnmárkkus. Dat lea Gjensidigestiftelsena, FeFo ja Finnmárkku fylkkagieldda

17

FIGUVRA 6. Luossabivdu luossalogu ja kilologu mielde finnmárkkuopmodaga jogain 2000 -2016.

FIGUVRA 7. Valas- ja guvžásállašat Finnmárkkuopmodaga jogain 2000- 2016.

ovttasbargoprošeakta mii lea bistán 2013 rájes. Oktiibuot leat addán doarjaga 34 tuvrašiltaprošektii 16 gildii Finnmárkkus.

Prošeakta joatkašuvvá 2017:s ja 2018:s.

FeFo eaiggáduššá guhtta áidalas bartta Báhčaveajis mat leat rabas birra jagi.

Barttaide geasehuvvojit goike muorat juohke jagi. Juohke kantuvra luoiká lávuid olgoáibmolágidemiide. 2016:s luoikkahedje lávuid earret eará VAKE, Norgga Bivdo- ja Guolástansearvi Finnmárku ja Rein Passion Várjjatvuonas.

FeFo juohká nuvttá oaggunkoarttaid buohkaide geat ásset Finnmárkkus. GOVVA:ARKIIVA

18

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

Luossabivdu Leavdnjajogas.

GOVVA:Lakselv Grunneierforening

www.fefo.no / tlf 09975

19

KOMMUNIKAŠUVDNA JA SERVODATOKTAVUOHTA Kommunikašuvnna ja servodatoktavuođa ossodat (KOM) ásahuvvui cuoŋománus 2016, FeFo bajitdási strategiija oassin.

Eirik Palm kommunikašuvnna ja servodatoktavuođa jođiheaddji

Musihkkár Niko Valkeapää juoiggai logijagi ávvudeamis Leavnnjas. GOVVA: EIRIK PALM

20

FeFos lea dehálaš servodatrolla ja lea guovddáš servodataktevra Finnmárkkus, muhto lea váilon kapasitehta duhtadit lassáneaddji dárbbu diehtojuohkimii ja oassálastimii almmolaš ságastallamis. FeFo lei luoddagálli Norggas, ja lea logi jagi maŋŋel gávdnagoahtán hámis. FeFo legitimitehta lea dan duohken ahte eaiggádiin – Finnmárkku ássiin – lea vejolašvuohta bearráigeahččat doaimma.

Danne oaivvildedje direktevra ja stivra ahte lei lunddolaš nannet ásahusa gulahallanvuođu, ja dán lei lunddolaš dahkat logi jagi ávvudeami oktavuođas. Ulbmilin lea beassat diehtojuohkima ja almmolašvuođa buoremusaid searvái Finnmárkkus.

KOM:s ledje guokte bargj 2016:s, geat fuolaheaba olgguldas ja siskkáldas gulahallama, heiveheami, ráđđeaddima ja geavatlaš bagadallama, sisdoallobuvttadeami iešguđetge almmuhusaide ja almmuhanvuođuide, sponsema ja ovttasbargošiehtadusaid.

2016:s lea KOM leamaš mielde máŋgga stuora prošeavttas: I 2016 har KOM vært involvert i flere store prosjekter:

Logi jagi ávvudeapmi Geassemánu 30. beaivvi ja suoidnemánu 1. beaivvi lágidii FeFo logi jagi doaluid.

Lágideami oktavuođas doalai FeFo feastamállásiid lagabui 100 bovdejuvvon guossái, gos stáhtaministtar Erna Solberg lei gudneguossin. Solberg bijai suoidnemánu 1. beaivvi iđida Leavnnja ođđa váldokantuvrra vuođđogeađggi. Dát dáhpáhuvai allaáigásaš dáhpáhusas viessosajis, ja oallugat ledje boahtán geahččat dáhpáhusa. Ávvudeami oktavuođas dollojuvvui maiddái konferánsa Leavnnja kultursáles, gos ledje lagabui 200 oasseváldi, ja lei maid nuvttá konsearta Leavnnja márkanguovddážis.

FeFo lea logi jagi ávvudeami oktavuođas galledan eanas gielddaid Finnmárkkus diehtojuohkindoaimmaiguin, gos ulbmilin lea leamaš oažžut evttohusaid ja dieđuid álbmogis.

Sponsen ja ovttasbargošiehtadusat FeFo sponse eaktodáhtolaš servviid birrasiid 150.000 ruvnnuin jahkásaččat. Dasa lassin lea FeFo dahkan stuorát šiehtadusaid muhtin stuorát lágidemiid oktavuođas Finnmárkkus.

Dát juohkásit miehtá jagi ja geográfalaš viidodagain, olahan dihte nu oallugiid go vejolaš. FeFo lea 2016:s leamaš Finnmárkku

ÅRSRAPPORT 2015

Kárášjohka ja Fálesnuorri ledje báikkit maid FeFo galledii Finnmárkku birra johttimis diibmá. Govva: Jan Henrik Hætta

Nuorra Fidnohuksema ja FeFo Cup váldosponsor, ja muđui maid Sami Ski Race, Skaidi Xtreme ja olgodaddanfestivála Vill Ungdom ovttasbargoguoibmi.

Dehálaš mihttun lea leamaš buoridit aktivitehta, álbmotdearvvašvuođa ja loaktima, ja seammás addit boahtteáiggi nuorra finnmárkulaččaide vejolašvuođa oahpásnuvvat FeFoin.

Digitaliseren FeFo bargá čađat buoridemiin. 2016 čavčča álggahuvvui digitaliseren-prošeakta, mii mielddisbuktá ođđa neahttasiidduid mat fállet buoret bálvalusaid ja diehtojuohkinkanálaid, mat maiddái leat buorebut olámuttos olbmuide. Prošeakta loahpahuvvo 2017:s, ja ulbmil lea ahte galgá leat jođáneabbo ja álkit ovttasdoaibmat FeFoin digitálalaččat, sihke geavatlaš gažaldagaid, skoviid ja ohcamiid deavdima, dahje bálvalusaid geavaheami dáfus.

Dehálaš oassin digitaliserenbarggus lea addit almmolašvuhtii oaidninvuoigatvuođa. FeFo mearridii 2016:s álggahit dievaslaččat digitaliserejuvvon poastajournála main leat gárvvistuvvon dokumeanttat maid sáhttá viežžat. Dát biddjojuvvo johtui 2017 čavčča.

www.fefo.no / tlf 09975

Oaidninlohpi ja almmolašvuohta FeFo oaččui 2016:s 253 gáibádusa oaidninvuoigatvuođa hárrái.

FeFo mediain FeFo namuhuvvui 1.391 geardde mediain ja neahttabáikkiin 2016:s áššiid/artihkkaliid, lohkkiidčállosiid ja kronihkaid oktavuođas, ja buot eanemus ledje logi jagi ávvudeami oktavuođas (Opoint medieovervåkning). FeFo lea ieš maid čállán kronihkaid ja lohkkiidčállosiid áigeguovdilis áššiid birra Finnmárkkus.

Sosiála mediat FeFo galgá leat olámuttus buot áigeguovdilis kanálain, ja geavaha odne Facebook, Instagram, Twitter, LinkedIn ja YouTube servodatoktavuođa, diehtojuohkima, rekrutterema ja goasttideami kanálan.

Gulahallanstrategiija FeFo lea 2016:s bargan ođđa gulahallanstrategiijain ja doaibmaplánain kommunikašuvnna ja servodatoktavuođa olis.

Stivra mearrida strategiija loahpalaččat 2017:s.

Gulahallanstrategiija váldá vuođu FeFo bajitdási strategiijadokumeanttas, man stivra mearridii 2017:s.

21

FeFo bargu Finnmárkokommišuvnnain ja Finnmár

FeFo-bargit finadeame geahčadit ovttas Finnmárkku Meahcceduopmostuoluin. GOVVA: EIRIK PALM

Finnmárkokommišuvdna Gonagas stáhtaráđis nammadii Finnmárkokommišuvnna njukčamánu 14. b. 2008. Kommišuvnna váldobargu lea kártet dálá geavahan- ja oamastanvuoigatvuođaid maid Finnmárkku olbmot lea háhkan guhkes áiggi geavaheami bokte.

Kárten dahkko dálá našuvnnalaš rievtti vuođul, ja lea ráddjejuvvon daidda eatnamiidda maid FeFo válddii badjelasás go Finnmárkoláhka bođii fápmui suoidnemánu 1. b. 2016.

22

FeFo lea Finnmárkolága bokte oasálaš dan vuoigatvuođakártemis maid Finnmárkokommišuvdna doaimmaha. Dan oktavuođas searvá FeFo čoahkkimiidda maid kommišuvdna doallá iešguđet surggiin gos eará oasálaččat ja earát geat háliidit kártema birra dieđuid maid servet. FeFo viežžá ieš áššáigullevaš dokumeanttaid mat čuvgejit vuoigatvuođadili guoskevaš guorahallansuorggis, ja vástida kommišuvnna jearaldagaide. Go kommišuvdna ovdanbuktá konklušuvnnaid iežas raporttas, de galgá FeFo meannudit raportta ja cealkit mieđiha go konklušuvnnaide vai ii. Eará bealit geat eai

leat ovttaoaivilis sáhttet ovddidit ášši Finnmárkku Meahcceduopmostullui.

2016:s lea FeFo guorahallan Guovllu 6 Várnjárgga- oarjji raportta. Ášši ovddiduvvui stivrii geassemánu 20.-21. b (stivraášši 40/2016). FeFo lea maid leamaš mielde Finnmárkokommišuvnna gulaskuddančoahkkimiin go dat lea bargan Guovlu 4:iin Kárášjohka.

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

rkku Meahcceduopmostuoluin Finnmárkku meahcceduopmostuollu Meahcceduopmostuollu nammaduvvui gonagaslaš resolušuvnna bokte njukčamánu 7. b. 2014, ja lea leamaš doaimmas čakčamánu 1. b. rájes seamma jagi. Duopmostuollu meannuda vuoigatvuođariidduid mat čuožžilit maŋŋel go Finnmárkokommišuvdna lea čielggadan dihto guovllu.

2016:s lea Meahcceduopmostuollu meannudan ee. čuovvovaš áššiid: • Áššis FeFo ja Ellen-Marie Store Olsen gaskka guovtti viessosaji birra Unjárgga gielddas, soabadeigga áššebeali guovttos.

• Áššis FeFo ja Ole Volte gaskka ii addon ovddeš stáhtalihttoláigoheaddjái oamastanvuoigatvuohta dahje eksklusiiva geavahanvuoigatvuohta luossasadjái Čáhcesullo gielddas.

• Áššis FeFo ja Magnhild Reisænen gaskka ii ožžon Reisænen doarjaga go gáibidii sierra geavahanvuoigatvuođa Tønnevassjeaggái Álljeveaijogas Čáhcesullo gielddas. Sutnje ii ge mieđihuvvon oamastanvuoigatvuohta bartasadjái seamma báikkis.

Meahcceduopmostuollu gávnnahii dattege ahte Reisænenis lea sierra geavahanvuoigatvuohta bartasadjái mii mielddisbuktá ahte sus lea iešheanalaš láigovuoigatvuohta hukset bartta dohko, ja maiddái vuoigatvuohta johtit seamma máđii mielde Tønnevassjeaggái .

•Meahcceduopmostuolu mearrádusa áššis gaskal FeFo ja Stiertná boazoorohaga ja Sara-siidda oamastanvuoigatvuođa birra dihto viiddis guovlluide Stiertnás, váiddiiga goappaš bealit 2015:s. Alimus riekti nannii duomustis čakčamánu 28. b. 2016 seamma maid meahcceduopmostuollu lei dahkan, ja FeFo beasai goappaš joavkkuid gáibádusain.

www.fefo.no / tlf 09975

• Ášši FeFo ja Unjárgga gilisearvvi gaskka meannuduvvui meahcceduopmostuolus 2016 čavčča. Duopmu celkui ođđajagimánu 23. b. 2017. Unjárgga gilisearvái mieđihuvvui ahte ”gili obmot” ráddjejuvvon guovllu siskkobealde lea mottiin spiehkastagain, vuoigatvuohta hálddašit geavahanvuoigatvuođaid guovllu meahcceriggodagaide. FeFo stivra meannudii ášši guovvamánu 24. b.

2017, ja mearridii guoddalit ášši Alimusriektái 4 jienain 2 jiena vuostá.

FeFo rolla FeFo doaibma ja dálá geavahan- ja oamastanvuoigatvuođaid kárten FeFo bargu vuoigatvuođakártemis lea geatnegahtton doaibma lága bokte.

FeFo policy dán barggus lea ná:

Jus lea eahpečielggas ahte gávdnojit go dakkár vuoigatvuođat, de ii sáhte FeFo leat ovttaoaivilis gáibádusaiguin, juste dan dihte go FeFos lea ovddasvástádus Finnmárkolága mielde buoremus lági mielde vuhtiiváldit searvevuođa ja eará vuoigatvuođalaččaid beroštumiid.

FeFo rolla oasálažžan dain áššiin mat loktejuvvojit Meahcceduopmostullui, lea ahte galgá bearráigeahččat searvevuođa ja eará vuoigatvuođalaččaid beroštumiid.

Seamma gusto dalle nai go áššit guoddaluvvojit Alimusriektái. FeFo vuhtiiváldá ássiid beroštumiid vai guovllut eai eahpevuoiggalaččat privatiserejuvvo dahje giddejuvvo Finnmárkku álbmogii.

• FeFo háliida ahte sii geain lea geavahanja oamastanvuoigatvuođat FeFo opmodagas, ožžot daid dohkkehuvvot Searvevuođa hálddašeaddjin lea FeFo geatnegahtton dárkkistit ahte vuoigatvuođat leat doarvái bures duođaštuvvon.

Finnmárkokommišuvdna lea ovttajienalaččat konkluderen visot raporttain ahte FeFo lea eananeaiggát.

Gáibádusat maid earát leat buktán oamastanvuoigatvuođaide eai leat dohkkehuvvon. Spiehkastat lea fealta 6 Várnjárga-oarjji raporta gos kommišuvdna gávnnaha ahte lea kollektiivvalaš oamastanvuoigatvuohta (gilisearvvi vuoigatvuohta) ovtta guvlui Vuođavuonas mii lea sullii 30 000 daa. Dát vuoigatvuohta ii boađe dattege fápmui ovdal go báikkis fas orrugohtet olbmot fásta. FeFo lea vuosttaldan Finnmárkokommišuvnna konklušuvnna kollektiiva oamastanvuoigatvuođa birra.

Vuoigatvuođagáibádusaid árvvoštallama oktavuođas dahká FeFo objektiivvalaš árvvoštallamiid. Dain áššiin main ii leat eahpádus ahte lea geavahan- ja oamastanvuoigatvuohta, dohkkeha FeFo iežas policy mielde dan.

23

Stivvra jahkečilgehus

Marit Kirsten Anti Gaup Sámediggi

Raymond Robertsen Finnmárkku fylkkadiggi

Dieđut doaimma ja báikádeami birra Finnmarkseiendommen/Finnmárkkuopmodat (FeFo) lea iešheanalaš riektesubjeakta mii lea ásahuvvon Finnmárkolága olis. FeFo váldokantuvra lea Leavnnjas ja báikkálaš kantuvrrat leat Čáhcesullos, Álttás ja Girkonjárggas.

FeFo:s lea giddodatvuođđu 95 % Finnmárkku fylkka eatnamiidda, ja dat lea su. 46.187 km2. FeFo lihttoláigoha eatnamiid viesso-, barta- ja ealáhusdoaimmaide, dat láigoha ja vuovdá čievra- ja minerálagávdnosiid, láigoha biegga- ja čáhcegáhčahatvuoogatvuođaid, vuovdá eatnamiid ja doaimmaid bivddu ja guolásteami oktavuođas, ja dasto leat vel vuovdedoaimmat.

Stivrra ja dárkkistanlávdegotti bargu Stivrii nammadeaba Sámediggi ja Finnmárkku fylkkadiggi golbma ovddasteaddji goabbáge, ja bargit nammadit ovtta ovddasteaddji. 2016:s leat stivrras leamaš čuovvovaččat: - Marit Kirsten A. Gaup, jođiheaddji - Mathis Nilsen Eira, nubbinjođiheaddji - Raymond Robertsen - Bente Haug - Runar Sjåstad - Mathis Nilsen Eira - Erik Sundland (bargiid ovddasteaddji) 2016:s leat dollojuvvon 11 stivračoahkkima ja dat lea meannudan 88 ášši.

FeFo:s lea dárkkistanlávdegoddi mas leat golbma lahtu maid Sámediggi, fylkkadiggi ja Gonagas leat nammadan. Dárkkistanlávdegoddi bearráigeahččá ahte FeFo doaibma deavdá Finnmárkkolága ja eará lágaid. Dárkkistanlávdegoddi lea 2016:s doallan 4 čoahkkima ja lea geahččan visot stivrabeavdegirjjiid, ja dat lea meannudan 14 ášši.

Doaimma joatkima eavttut Jahkerehketdoallu ovddiduvvo dainna eavttuin ahte doaibma joatkašuvvá, ja stivra duođašta ahte leat eavttut dainna joatkit.

Jahkerehketdoalu čilgehus FeFo doaibmaboađus lei 6,9 mill kruvnno 2016:s.

Boađus ovdal vearu lei 4,4 mill kruvnno, ja dán jagi boađus maŋŋel vearu lea 3,1 mill kruvnno.

Dutkanprošeavttat FeFo lea 2016:s joatkán doarjagiin

Mathis Nilsen Eira Boazodoalu áirras

24

vuoncáloddeportála ráhkadeapmái, mii lea našuvnnalaš dihtorbása vuoncálottiid lohkama várás man Norgga luonddudutkaninstituhtta jođiha.

Prošeavttat doaimma olggobealde “Ruoná doarjja” ortnega ulbmil lea movttiidahttit olgodoaimmaide ja fysalaš doaimmaide. FeFo lea 2016:s maid leamaš mielde Finnmárkku fylkkadikki ja Gjensidige-vuođđudusa ovttasbargoprošeavttas mearkut meahccebálgáid. Dasto leat juolludan doarjaga 65 searvái iešguđet doaimmaid čađaheapmái.

Dán ortnega bokte lea máksojuvvon 1 mill kruvnno.

2016 ovttasbargoprošeavttat galge movttiidit divodit meahcceluottaid Mátta-Várjjagis, čorget luoddaguoraid ja árvvosmahttit mánáidvaláštallama.

Stivra oaivvilda ahte jahkerehketdoallu addá rievttes gova FeFo opmodagas, vealggis ja bohtosis. Ii leat dáhpáhuvvan mihkke maŋŋel rehketdoallojagi loahpa mii váikkuha dan jahkerehketdollui mii lea ovddiduvvon.

Bohtosa disponeren Stivra mearrida ahte jagi boađus galgá disponerejuvvot ná: Eará iežaskapitála sirdin – kr 3.112.692,Eaiggátoasit eará gávpevuođđudusain FeFo eaiggátoassi Finnmark Kraft AS:s lea rievdan 13,44 %:s 2015:s 12,19 %:ii 2016:s.

Dasa lassin lea FeFo:s oalgefitnodat FeFo Energi AS mas lea 100 % eaiggátoassi.

Ruđalaš, márkan- ja máksinnákcariska FeFo ruđalaš riska lea čadnon dasa gosa badjelbážalikviditehta biddjo, namalassii buktagiidda main lea vuollegis riskaprofiila.

Jahkerehketdoalus girjejuvvojit investeremat vuolemus árvvu prinsihpa mielde.

FeFo ii leat loanaiguin ruhtadan maidege, ja gávpevuođđudusa máksinnákca árvvoštallojuvvo leat buorren nu ahte leat doarvái ruhtanávccat sihkkarastit boahttevaš doaimma.

Netto kontántarnjoarru dálá doaimmas - 0,4 mill kr

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

2016:s. Netto kontántanjoarru investerendoaimmain – 20,8 mill kr, mii lea mealgadii dat oasusháhkan Finnmark Kraft AS:s mii dahkkui Hamnefjell Bieggapárkka huksema oktavuođas. Oanehisáiggi vealgi lea lassánan 1,6 milljovnnain. Oktiibuot šaddá netto negatiiva kontántanjoarru ja likviditehtaráju unnun 19,6 mill kr 2016:s.

Organisašuvdna, biras ja dásseárvu 2016 loahpas ledje FeFos 36 bargi, 18 nissonolbmo ja 18 dievdoolbmo.

Stivrras leat dán áigodagas leamaš 2 nissonolbmo ja 4 dievdoolbmo. Dárkkistanlávdegottis leat leamaš 2 nissonolbmo ja 1 dievdoolmmoš.

FeFo lea ráhkadan dásseárvoplána.

Bargiid lágalaš ealáhatgeatnegasvuođat leat vuhtiiváldon.

Buozalmasvuođa jávkan FeFos lea vullon 8 %:s 2015:s 6,7 %:ii 2016:s.

FeFo bargobiras lea buorre, ja 2016:s eai leat leamaš makkárge lihkohisvuođat dahje roasmmehuvvamat barggu oktavuođas.

FeFo lea searvadahtti bargosadji (Inkluderende arbeidslivsbedrift- IA).

Olgobiras FeFo:s eai leat alddis dakkár doaimmat mat mearkkašahtti olu váikkuhit olgguldas birrasii. Eará aktevrrat, sihke gávpe ja ii-gávpedoaimmaheaddjit jođihit dattege doaimmaid FeFo valljodagaid nalde mat sáhttet negatiivadit váikkuhit olgobirrasii, ja das atná FeFo čalmmis nuoskkideaddji doaimmaid FeFo eatnamiin, erenoamážit dain eatnamiin mat lihttoláigohuvvojit.

Vuovdedoallu doaimmahuvvo dohkkehuvvon guoddevaš vuovdedoalloprinsihpaid mielde, ja almmolaš vuovdeeiseválddi geahču vuolde.

Meahccegeavaheami earáhuhttin Ohcamušat mat eai čuovo gielddaid areálaplánaid meannuduvvojit Sámedikki njuolggadusaid mielde meahccegeavaheami earáhuhttima birra. Maiddái eará ohcamušat mat mielddisbuktet earáhuvvan meahccegeavaheami ja mat čuvvot plána árvvoštallojuvvojit go dat lea heivvolaš. 2016 ledje 28 ášši. 1 ášši dain hilgojuvvui. 9 ášši leat sáddejuvvon gulaskuddamii Finnmárkolága olis, 7 leat gulaskuddamis plána- ja huksenlága olis (namalassii gielddameannudeamis). Guokte eai leat mearriduvvon.

Bente Haug

Finnmárkku fylkkadiggi

Eanas ohcamušat leat smávva areálat mat leat ohccon viessosadjin ja smávva meahccevisttiide dahje ođđagilvimii/lassieanamin. Dákkár smávva áššiin addet guoskevaš sámi beroštusbealit cealkámušaid. Dábálaččat leat dat guoskevaš boazoorohagat, muhto sáhttet maid leat gilisearvvit j.su.

Dakkár áššiin main ohcan guoská viidát areálaide ja mat eai čuovo gustovaš areálaplána eaktuda FeFo ahte ráhkaduvvo regulerenplána. FeFo gáibida de ahte evttoheaddji ráhkada plána Finnmárkolága § 4 vuođul ja Sámedikki njuolggadusaid vuođul earáhuvvan meahccegeavaheami birra. Stuora huksemiidda gáibiduvvo dasa lassin váikkuhusguorahallan mas lea dehálaš árvvoštallat sámi beroštumiid maidda huksen čuohcá. FeFo atná daid guorahallamiid vuođđun go meannudit ášši Finnmárkolága vuođul, dat mearkkaša ahte FeFo vuordá áššemeannudemiin dasságo guorahallamat leat dahkkon. Ággan dasa lea ahte fáktádieđut leat dárbbašlaččat FeFo árvvoštallamis Finnmárkolága ektui, ja dat galget boahtit ovdan guorahallamiin.

Hartvik Hansen Sámediggi

Runar Sjåstad

Finnmárkku fylkkadiggi

www.fefo.no / tlf 09975

25

revisjonsberetning 2016 26

JAHKERAPORTA Ã…RSRAPPORT 2015 2016

www.fefo.no / tlf 09975

27

revisjonsberetning 2016 28

JAHKERAPORTA Ã…RSRAPPORT 2015 2016

Rehketdoallu 2016 Resultatregnskap Note Driftsinntekter og driftskostnader Salgsinntekt

8

Annen driftsinntekt

8

Sum driftsinntekter

2016 58 031 254

2015 52 011 959

2 717 960 2 253 384 60 749 214

54 265 343

Lønnskostnad

1

19 991 977

26 673 133

Avskrivning av driftsmidler og immaterielle eiendeler

3

884 508

793 917

Annen driftskostnad

1

Sum driftskostnader Driftsresultat

32 969 510 23 559 783 53 845 994

51 026 833

6 903 220

3 238 510

Finansinntekter og finanskostnader Annen renteinntekt

7

779 050

1 127 374

Annen finansinntekt

7

170 157

301 291

3 250 000

0

131 238

109 476

Verdireduksjon markedsbaserte omløpsmidler Annen rentekostnad Annen finanskostnad

37 705 50 784

Resultat av finansposter Ordinært resultat før skattekostnad Skattekostnad på ordinært resultat

5

Ordinært resultat Årsresultat Overføringer Avsatt til annen egenkapital

www.fefo.no / tlf 09975

6

-2 469 736

1 268 406

4 433 484

4 506 916

1 320 792 724 248 3 112 692

3 782 668

3 112 692

3 782 668

3 112 692 3 782 668

29

Balanse Eiendeler Anleggsmidler Immaterielle eiendeler Fallrettigheter

Note 3

Sum immaterielle eiendeler

2 016

2015

574 000

574 000

1 139 557

1 964 100

Bygninger

3

8 070 971

7 229 299

Driftsløsøre, inventar o.a. utstyr

3

1 299 718

1 790 161

12 558 975

12 207 746

Sum varige driftsmidler Finansielle driftsmidler Investeringer i aksjer og andeler

2

27 506 100

10 756 102

Forskuddsbetalte kostnader vedr hyttefelt

9

4 975 803

5 331 837

Sum finansielle anleggsmidler

32 481 903

16 087 939

Sum anleggsmidler

52 661 434

36 909 821

484 425

1 323 191

2 699 579

3 528 357

10 684 849

8 381 688

Sum fordringer

13 384 428

11 910 046

Sum investeringer

13 052 367

14 593 699

14 106 654

32 166 902

Sum omløpsmidler

41 027 874

59 993 838

Sum eiendeler

93 689 308

96 903 659

Omløpsmidler Lager av varer og annen beholdning Fordringer Kundefordringer Andre kortsiktige fordringer

Bankinnskudd, kontanter o.l.

30

9

4

JAHKERAPORTA ÅRSRAPPORT 2015 2016

Egenkapital og gjeld

Note

Innskutt egenkapital Sum innskutt egenkapital Opptjent egenkapital Annen egenkapital Sum opptjent egenkapital

2016

2015

6 746 776

6 746 776

6 746 776

6 746 776

76 404 623

73 291 931

76 404 623

73 291 931

Sum egenkapital

6

83 151 399

80 038 707

Gjeld Avsetning for forpliktelser Pensjonsforpliktelser

1

0

7 376 953

0

7 376 953

1 026 116

1 783 639

671 088

756 322

1 518 850

1 267 256

Sum avsetning for forpliktelser Annen langsiktig gjeld Kortsiktig gjeld Leverandørgjeld Betalbar skatt Skyldig offentlige avgifter

5

For komplett årsregnskap 2016 med noter: se www.fefo.no www.fefo.no / tlf 09975

31

Lákkovuotna Áltta gielddas.

Govva Eirik Palm foto: øyvind zahl arntzen

/ www.varanger.info