6. Pelagoniski region - verzija 2

ПЕЛАГОНИСКИ ПЕЛАГОНИСКИОТ РЕГИОН СЕ НАОЃА ВО ЈУГОЗАПАДНИОТ ДЕЛ ОД РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА. ЈА ОПФАЌА ТЕРИТОРИЈАТА НА ПЕЛАГОНИСКАТА КОТЛИНА И ОБЛАСТА МАРИОВО.

Пелагонија - најголемата котлина и житница во Македонија Pelagonia - the largest valley and granary in Macedonia

регион

5 Местоположба. Регионот е ограничен со планината Баба со Пелистер (2.601 м), Илинска и Бушева Планина на запад, Мокра Планина со врвот Солунска Глава (2.540 м) на север, Бабуна, Селечка и Дрен Планина на исток и Ниџе со Кајмакчалан (2.520 м) и државната граница со Грција во Пелагониската рамница на југ. Одлики. Геолошко-геоморфолошките одлики на просторот се мошне разновидни. Присутни се типични рамници, клисурести долини на Црна Река, планински врвови, пештери и карактеристични денудациони форми на Пелистер, Бабуна и Селечка Планина. Клима. Пелагонискиот регион се одликува со просечна годишна 0 температура од 11,2 С во Прилеп 0 и Битола и околу 8 С во Крушево и Пелистер на околу 1.200 м височина. Просечната годишна количина на врнежи во Пелагониската рамница се движи околу 600 мм, а во Крушево околу 800 мм. Реки и езера. Во овој регион се наоѓаат повеќе хидрографски објекти. Покарактеристични се изворите на Црна Река. Покрај Црна Река, поголеми се реките Шемница и Блато, а постојат и други помали реки. На Пелистер се наоѓаат глацијалните Големо и Мало Езеро. Лоцирани на над 2.200 м надморска височина, тие се посебен живописен дел од планината. Водните објекти во регионот се надополнети со вештачките акумулации Стрежево во близина на Битола и Прилепското Езеро. Флора и фауна. Особено доаѓаат до израз дрвенестите листопадни букови и дабови шуми на Бушева Планина и мешаните зимзелени и листопадни растенија на Пелистер и Ниџе. Од особено значење е петтоигличестиот бор молика на Пелистер. Мошне разновидна е и тревестата вегетација. Богат и разновиден е и животинскиот свет, кои го чинат сите видови крупен и ситен дивеч вообичаени за овие простори. Сообраќајна поврзаност. Регионот е сообраќајно поврзан со повеќе соседни региони. Главна сообраќајница е патниот правец М4 на релација ОхридБитола-Прилеп-Велес. Од него се делат патните правци од Битола кон Грција, потоа од Битола преку Демир Хисар кон Кичево и Крушево и регионалните патишта Прилеп-Крушево и ПрилепБрод-Кичево. Присутни се и поголем број останати локални патишта.

Dianthus myrtinervius редок вид од Пелистер a rare species from Pelister

PELAGONIA

region

PELAGONIA MAINLY OCCUPIES THE SOUTHWESTERN PART OF MACEDONIA. IT COVERS PELAGONIA VALLEY AND MARIOVO AREA. Location. Pelagonia is enclosed by the mountain Baba with Pelister (2.601 m), Ilinska and Bisheva Mountain on the west, Mokra Mountain with its peak Solunska Glava (2.540 m) on the north, mountains Babuna, Selechka and Dren on the east, Nidzhe with Kajmakchalan (2.520 m) and state border with Greece in Pelagonia Plain on the south.

Features. There is great diversity of geological-geomorphological features of this area. There are plains, gorge valleys of Crna Reka, mountain peaks, caves and typical denudational species of the mountains Pelister, Babuna and Selechka.

Climate. Pelagonia Region has an average 0 annual temperature of 11,2 С in Prilep and 0 Bitola, and approximately 8 С in Krushevo and Pelister at 1.200 m altitude. The average annual amount of precipitation is approximately 600 mm in Pelagonia Plain and approximately 800 mm in Krushevo.

Rivers and Lakes. There are several hydro graphic features in this region. More specific features are the sources of the River Crna.

Besides the River Crna there are some lager rivers such as Shemnica and Blato and some smaller rivers. There are the glacial lakes Big and Small Lake. These lakes are at an altitude of over 2.200 m and a particularly picturesque ornament of the mountain. Water resources in this region are supplemented by the artificial accumulation in the vicinity of Bitola and Prilep Lake.

Flora and Fauna. Special feature are the ligneous deciduous beech and oak forests on Bushava Mountain and the combined evergreen and deciduous types on Pelister and Nidzhe. The five-needle pine tree called molika is of particular significance on Pelister.

There is a great diversity of vegetative species.

Especially abundant and diverse is the wildlife represented by all kinds of big and small game, typical of these areas.

Traffic connections. This region is connected with several other neighbouring regions.

The main traffic connection is M4 motorway connecting Ohrid-Bitola-Prilep-Veles. It is here that the roads from Bitola towards Greece, from Bitola via Demir Hisar towards Kichevo and Krushevo divide, as well as the regional roads Prilep-Krushevo and Prilep-BrodKichevo. There are also a lot of local roads.

Национален парк ПЕЛИСТЕР прошетката меѓу густата молика е несекојдневно и незаборавно патување National Park PELISTER a walk among thick molika is an unusual and unforgettable journey

БИТОЛА градот на конзулите срцето на Македонија BITOLA the city of consuls the heart of Macedonia

HERACLEA LYNCESTIS градот на Филип, кој на Медитеранот му подари брилијантни мозаици HERACLEA LYNCESTIS the city of Philip, which gifted Mediterranean brilliant mosaics

КРУШЕВО традицијата живее KRUSEVO the tradition lives

НАЦИОНАЛЕН ПАРК ПЕЛИСТЕР ПРОШЕТКАТА МЕЃУ ГУСТАТА МОЛИКА Е

НЕСЕКОЈДНЕВНО И НЕЗАБОРАВНО ПАТУВАЊЕ Молика - Симболот на Пелистер е популарно украсно дрво по паркови и големи градини, со постојан и бавен раст на најразлични терени. Многу е отпорна на големи студови, најмалку до -45°C, како и на ветер. Пелистер е најјужната планина на Балканот со алпски карактер. На високите врвови има снег дури и во јули - на некои места новиот снег само се заменува со ланскиот.

Pelister is the last mountain in the south in the Balkans possessing Alps features. There is snow in the middle of July on the high peaks-snow from the previous year is substituted by new one on some places.

Molika - The symbol of Pelister, which is a popular decorative tree present in parks and big gardens with constant and slow grow on different terrains. It is resistant of severe cold at least -45°C as well as it is wind resistant.

Како прво заштитено природно добро во Македонија, Пелистер е национален парк од 1948 година. Се наоѓа во јужниот дел на државата, на планината Баба, на 15 километри од Битола, 65 километри од Охрид. Зазема површина од 12.500 ха и се протега од околу 800 метри до 2.601 метар надморска височина, до самиот врв Пелистер, третиот највисок планински врв во Република Македонија. Паркот се карактеризира со голем број врвови и возвишенија над 2.000 метри, меѓу себе раздвоени со длабоки долини. Основниот феномен на Паркот претставува петтоигличестиот бор Pinus peuce, познат како „молика“, автохтон вид со терцијарна старост. Расте само на неколку планини на Балканскиот Полуостров, но најкомпактно е застапен на планината Пелистер, каде го достигнува својот еколошки оптимум во развојот. Се простира на височина од 1.000 до над 2.200 метри, а расте од 35 до 40 метри, со пречник на трупот од 1,5 метри. На Пелистер се наоѓаат локалните ендеми Alchemilla peristerea и Sempervivum octopodes. Од животинскиот свет, на Пелистер живеат 12 видови водоземци, 16 видови влекачи, 130 видови птици и 37 видови цицачи. Посебно внимание заслужуваат мечката, срната, дивокозата, еленот, дивата свиња, еребицата камењарка, златниот орел, карпестиот лазач и црвеноклунестата галица. Од рибите присутна е ендемичната пелистерска пастрмка Salmo peristercus Karaman. На Пелистер посебно привлечни се глацијалните Големо и Мало Езеро, познати како „Пелистерски очи“, а изобилува и со живописни планински реки со чиста и ладна вода. На Пелистер воодушевуваат и т.н. камени реки, кои на одделни места сочинуваат низа долга и до три километри.

NATIONAL PARK PELISTER A WALK AMONG THICK MOLIKA IS

AN UNUSUAL AND UNFORGETTABLE JOURNEY џунџуле daffodil

камилица chamomile

детелина clove

Богатство - Пелистер претставува класично наоѓалиште на повеќе од 20 растителни видови. Во Паркот опстојуваат и 31 вид грмушки, 18 видови шумски заедници и 27 тревести заедници.

Richness - Pelister represents a classical habitat of more than 20 plant kinds. Also, there are 31 kinds of bushes, 18 kinds of forest communities and 27 kinds of herbal communities.

The first protected area in Macedonia, Pelister is a national park since 1948. It is situated in the south part of the country - on the mountain Baba, it is 15 km from Bitola, 65 km from Ohrid. It covers 12.500 hectares, it is at 800-2.601 altitude up to the peak Pelister, it is the third highest peak in the Republic of Macedonia. Numerous peaks and plateaus above 2.000 metres, divided by deep valleys, are the features of the park.

The basic phenomenon is the five-idles pine Pinus peuce known as "molika", relict from the Tertiary period and Balkan's endemic, authentic kind which grows only on several Balkan mountains where it covers the biggest area and reaches its optimum. It is at 1.000 to 2.200 m altitude, it grows from 35 to 40 meters high and trunk diameter is 1,5 meters.

There are local endemic forms Alchemilla peristerea и Sempervivum octopodes on Pelister.

There are 12 kinds of amphibians, 16 kinds of reptiles, 130 kinds of birds and 37 kinds of mammals. Special attractions are bears, chamoix, deer, wild boars, stone partridges, golden eagles, cliff crawlers and red-beak alp crows. Fish of great importance present here is Pelister endemic trout Salmo peristercus Karaman.

Both glacial lakes are characterised by special natural attraction - Big and Small Lake familiar as "Mountain's Eyes" of Pelister. The most impressive relief forms on Pelister are so called stone rivers which are 3 km long on particular parts.

На Пелистер се среќаваат 88 видови дрвенести растенија од 23 фамилии, што претставува 29% од дендрофлората во Република Македонија.

There are 88 tree types that belong to 23 families on Pelister, which is 29% of the total dendroflora in Macedonia.

Битола

590-700 метри надморска височина metres altitude

ГРАДОТ НА КОНЗУЛИТЕ - СРЦЕТО НА МАКЕДОНИЈА

XI Првиот конзулат во Битола е отворен во 1851 година од страна на тогашната Австро-унгарска империја. Речиси девет децении Битола ќе биде конзулски град, до Втората светска војна, до кога во деветте конзулати во дипломатска мисија работеле стотина конзули. Битола одамна е космополитски град, со европска архитектура, кој со пајтони и со 3.000 клавири го дочека влезот во XX век, ќе се пофалат битолчани.

век добива статус на градска населба century it got a status of a city settlement

80.000

Б

итола е втор град по големина во Република Македонија. Се наоѓа во нејзиниот југозападен дел, во Пелагониската Котлина во подножјето на Баба Планина, на 13 километри од границата со Грција. Градот е лоциран на двата брега на реката Драгор, десна притока на Црна Река.

жители inhabitants

Битола има улога на регионален центар во рамките на Република Македонија. Сообраќајната комуникација на градот е ориентирана на север кон Прилеп, на запад кон Охрид и на југ кон Грција. Во овие правци се насочени магистрални сообраќајници со меѓународно значење.

Најопеаниот град во светот За Битола се испеани над 500 песни. Заштитен знак на градот e „Битола мој роден крај“, компонирана во 1950 година.

The most glorified city through songs in the world - There have been sung more than 500 songs. Protective feature of the city is “Bitola moj roden kraj” (Bitola my born city), which was composed in 1950.

Обител, Манастир, Битола Во зависност од владетелите, градот имал многу имиња. Словенскиот назив за градот - Битола потекнува од зборот „обител“, кој во средниот век се користел за означување на заедница на монаси. Во периодот на XVI и XVII век од страна на турската администрација градот започнал да се именува како Манастир или Толи Манастир. Се претпоставува дека името било резултат на легендата за седумдесетте цркви и манастири кои постоеле во Битола и околината во периодот на доаѓање на Турците или, пак, како што Евлија Челебија раскажува, затоа што на овој простор уште во времето на Александар Велики постоел голем манастир поради што така било наречено и самото место.

Obitel, Monastery, Bitola Depending on the ruler, the city has had many names.

Slavic name of the city - Bitola emerges from the word “obitel” which was used for a community of monks in the Middle Ages. During the 15th-17th century the city was named as Monastery or Toli Monastery by Turkish administration. It is assumed that the name is a result of the legend for seventy churches and monasteries which were located in Bitola and its vicinity in the period of Turks arrival or as Evlija Chelebija retells that there used to be a grand monastery in this area since Alexander the Great reign therefore this place was named after it.

Bitola

bitolatourist.info

THE CITY OF CONSULS THE HEART OF MACEDONIA Тука се важни и регионалните патишта во правец на Кичево и кон областа Мариово. Низ Битола поминува и железничката пруга од Велес и Прилеп, која продолжува за Лерин, Воден и Солун во Грција. Денешна Битола е основана кон крајот на VI век. Статус на градска населба има уште од XI век. Градот се развивал во непосредна близина на некогашниот антички град Хераклеја (два километри јужно од денешна Битола). Оваа населба била стопански, културен и сообраќаен центар за Јужна Пелагонија. Во средновековниот период Битола била утврден град со цркви и манастири, седиште на епископ, црковен центар. Во XVIII век Битола функционално опаднала. Во XIX век градот ги обновил функциите, територијално се проширил и станал „град на конзулите“, бидејќи од втората половина на XIX век до 1912 година во Битола биле сместени повеќе странски конзулати. Со поделбите на Македонија по Балканските војни и Првата светска војна, Битола губи голем дел од стопанските, административно-политичките и културните функции. По Втората светска војна градот доживува целосно популациско и стопанско обновување. Од околу 40.000 жители во 1953 година, Битола брои околу 80.000 жители во 2002 година. Сместен во простор со интензивно развиено полјоделство (житни култури, шеќерна репка, тутун) и сточар-

The first consulate was established in Bitola in 1851 by Austro-Hungarian Empire. Bitola was the city of consuls almost nine decades where nine consulates with one hundred consuls performed their diplomatic mission till the Second World War. Bitola has been cosmopolitan city for long period in terms of European architecture and Bitola inhabitants often praise that Bitola entered the 20th century with phaetons and 3.000 pianos.

B

itola is the second largest city in the Republic of Macedonia. It is situated in the south-western part of the Republic, in the Valley of Pelagonia in the foothills of Baba Mountain, 13 kilometres from Greek border. The city is located along the banks of the River Dragor, which is a tributary of Crn Drim.

Bitola has a role of a regional centre in the Republic of Macedonia. Bitola's traffic communication is oriented towards Prilep on the north, towards Ohrid on the west and towards Greece on the south. Motorways with international importance are directed towards these destinations. The regional roads leading towards Kichevo and Mariovo area are also of great importance. The railway from Veles and Prilep passes via Bitola and continues towards Lerin, Voden and Thessalonica in Greece.

7 pelagonia region

ство, Битола претставува значаен индустриско-аграрен цен тар за Пелагонија, но и за целата земја. Во неа се лоцирани повеќе агроиндустриски капацитети, од кои некои се единствени и имаат егзистенцијално и стратешко значење за Македонија. Покрај агроиндустријата, во стопанската структура на градот значајно место заземаат рударството и производството на електрична енергија (ТЕ Битола I, II, III), текстилната индустрија, индустријата за градежни материјали, металопреработувачката индустрија, индустријата за преработка на тутун, електроиндустријата. n

Present Bitola was founded at the end of the sixth century. It was recognized as an urban settlement since the eleventh century. The city has prospered in the vicinity of the former ancient town Heraclea (2 kilometres on the south from present Bitola).This settlement was a commercial, cultural and traffic centre for Southern Pelagonia.

During Middle Ages Period, Bitola was a fortified city with churches and monasteries, an Episcopal seat, church centre.

During the 18th century Bitola declined functionally.

However, the city restored its functions during the 19th century, when it experienced a territorial expansion and became the City of Consuls, because in the second half of the 19th century until 1912, more consulates were located in Bitola.

After the Balkan Wars and the division of Macedonia as well as the First World War, Bitola lost a major part of its commercial, administrative-political and cultural functions.

After the Second World War the city experienced a complete commercial and population renewal. The number of inhabitants in Bitola was 40.000 in 1953, and 80.000 inhabitants in 2002.

It is situated in a region with an intensively developed agriculture (cereal crops, sugar cane, tobacco etc.) and animal breeding. Therefore, Bitola represents an important industrial-agrarian centre both for Pelagonia and the whole state. Several agro-industrial capacities are located in this city; some of them are unique because of their existential and strategic importance for Macedonia. Besides agro industry as far as the economic structure of the city is concerned, particularly important are mining and production of electrical energy (Thermo electrical Power Plants Bitola I, II and III), the textile and building material industry, the metal processing industry, tobacco processing industry and the electro industry. n

Град на занаетчии и традиција Во периодот на процут на занаетчиството во Битола, постоеле преку 130 видови занаети, наменети за потребите на населението и војската, но и за странските пазари. Занаетите биле поделени според видови на различни локации или во различни улички во чаршијата. Иако денес бројот на активни занаети е исклучително мал, останале некои од имињата на занаетите по кои се препознавале уличките во чаршијата: кај ѕвончарите, кај ковачите и слично. Трговско-занаетчискиот подем довел до своевиден економскиот просперитет на Битола, што ја акцентирало нејзината стратешка и политичка улога во текот на XIX век. Развиените трговски врски со големите европски центри овозможувале проток на информации и европски трендови во модата и вкупното градско живеење. Пред и по Младотурската револуција Битола била еден од центрите на моќ во Турската империја во овој дел на Балканот.

City of crafts and tradition While the craft ship was blooming in Bitola, there were over 130 types of crafts servicing inhabitants and the Army, but the services were also offered in the foreign markets. The crafts were grouped on various locations or various alleys according to type of the crafts. Although number of the active crafts is very low nowadays, some alleys named after the crafts are still present in the bazaar such as Bell's Street, Blacksmith's etc.

Trade-craft prosperity led to the economic prosperity of Bitola, which emphasized its strategic and political role during the 19th century. Developed trade connections with the big European provided exchanged information and European fashion trends therefore it influenced on city life in general. Before and after the Young Turkish Revolution, Bitola was one of the powerful centres of Turkish Empire in this part of the Balkan. visitbitola.info

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Саат-кула (XVII век) во материјалот за врзување на камените блокови наводно биле употребени 60.000 јајца - заради цврстина Саат-кулата е најпрепознатливиот споменик со кој се идентификува Битола. Се наоѓа во строгиот центар, каде градскиот часовник доминира во просторот со својата висина и емитува популарна музика кога ги отчукува часовите. Иако не е пронајдена документација нејзиното градење, се смета дека е изградена во периодот на турското владеење, во 1830 година, заедно со црквата Св. Димитрија.

Висока е 33 метри, поставена на квадратна основа. Од северната страна има полукружен влез и внатрешни спирални камени скали. Поделена е на три ката, а на најгорниот се наоѓа механизам со часовници на сите четири страни. Најгорниот дел претставува мала купола, кој нуди прекрасна панорама на конзулскиот град и на пошироката околина. Паркот околу Кулата е место каде граѓаните се собираат на Бадник и палат свеќи долж тревникот и тротоарот.

Легендата живее Се раскажува дека за време на изградбата во градежниот материјал биле употребени 60.000 јајца, собрани од селските домаќинства од Битолско. Со тоа градителите сметале дека ѕидовите ќе бидат многу поцврсти. Изминатите години ја оправдаа оваа градителска мајсторија. СLegend lives Legend says that 60.000 eggs were used for the building material, which was collected from village households of Bitola. The builders believed that it would make the walls stronger. The past years have justified this builders'craft.

The Clock Tower (17th century) it is said that were used 60.000 eggs into the mortar over stone blocks - to make the walls stronger

The clock tower is the most remarkable monument by which Bitola is identified. It is located in the centre of Bitola, where the Clock Tower dominates the space because of its height playing popular music when it tells the time. Although there are no records for its construction, it is believed that it was built during Ottoman ruling at the same time as St. Dimitrija Church, in 1830.

It is 33 meters high, it was constructed onto square base. There are semi-circle entrance and interior, spiral stone stairs on the north side. The clock tower has three floors, its mechanism is on the highest floor and there are clocks on all four sides. The top is a small cupola which offers a wonderful panorama of the city of consuls and wider surrounding. The park around the tower is the place where inhabitants gather and light candles along the lawn and pavement on Christmas Eve.

7 pelagonia region

Градби на Широк Сокак -Типичните турски градски куќи и прекрасни вили не се реткост во овој дел на градот.

Buildings in Shirok Sokak - Typical city houses since Ottoman period and magnificent villas are not rarity in this part of the city.

Широк Сокак тука се сретнуваат најстарите архитектонски градби на Балканот, кои го красат градот уште од турско време

Првиот конзулат во Битола е отворен во 1851 година од страна на тогашната Австро-унгарска империја, токму на Широк Сокак. Подоцна тоа ќе го сторат Британците и Французите, а потоа доаѓаат и конзулите од Русија, Италија, Србија, Бугарија и Романија. Првите светилки на Широк Сокак ја тргнале темницата од Саат-кулата до Офицерскиот дом точно во 17 часот на 24 декември 1924 година. Тогаш сефтекорзо под светилки заеднички направиле и конзулите и граѓаните. Во тоа време на Широк Сокак биле сместени претставништва на бројни странски компании, престижни кафеани, слаткарници, филијала на Франкосрпската банка. Тој прв конзулски период бил инспирација за бројни песни за конзулите, за пајтоните, за клавирите, за прочуената чкембе чорба, за Влашкото маало и жолтите куќи, за љубовта. Во литературата се сретнува податок дека за Битола се испеани над 500 песни, како за никој друг град во светот. Сонот на битолчани нивниот град повторно да стане конзулски се оствари со осамостојувањето на Македонија. Франција беше првата земја што отвори свој конзулат во самостојна Македонија, а по неа тоа го стори и Турција, по што следуваше отворањето на британскиот и на рускиот конзулат.

„Битолско корзо“ Вистинското срце на градот, надалеку познатиот Широк Сокак, денес е најфреквентната исклучително пешачка улица во конзулска Битола.

"Bitola promenade" The real heart of Bitola, not far from the famous Shirok Sokak is the most frequent and solely pedestrian street in the city of consuls - Bitola

Shirok Sokak here you can find the oldest works of the architectural buildings in the Balkan, which make the city more beautiful and attractive since the Ottoman period

Центар на градскиот живот Тука се наоѓаат најголемите продавници, ресторани, театарот со операта, галерии и многу кафулиња и клубови. На самиот крај на Широк Сокак се влегува во простран цветен парк полн со дрвореди, кој води до зоолошката градина и Хераклеја Линкестис.

The centre of city's life Today, the biggest shops, the most famous restaurants, the theatre with the opera house, many art galleries, coffee bars and clubs are located here. And at the end of Shirok Sokak, you enter into spacious park full of flowers and trees, which leads to the Zoo and the ancient archaeological site Heraklea Linkestis.

In the year of 1851, the Austrian-Hungarian Empire opened the first consulate in Bitola, exactly in Shirok Sokak.

Later on, The British and the French would follow this example, and afterwards the consuls of Russia, Italy, Serbia, Bulgaria and Romania came. The first lights in Shirok Sokak, that moved the darkness from the Clock Tower to The Officers' Centre were lit at 5 p.m. on 24th of December 1924. At that time, both the consuls and the inhabitants went on the first promenade under the lights. Even then, many branch offices of the world famous and foreign companies, the prestigious taverns, tea-shops, the branch of the FrancoSerbian Bank. The artists were especially inspired during this period of consuls - they were singing about them, about the carriages, the famous soup, the Vlach settlement and the yellow houses, and they worshiped the love.

There is a record that over 600 songs were composed for Bitola, like no other city in the world. The dream of Bitola inhabitants of becoming a consulate city again, became true after the Independence of Macedonia. France was the first country which opened its consulate in Independent Macedonia, then followed Turkey, and afterwards the British and the Russian Consulates were opened.

Оваа црква е соборен храм на Епархијата и една од најголемите во Македонија. Изградена е во 1830 година, а камбанаријата еден век подоцна, во 1936 година. Градена е во време кога турските закони не дозволувале да биде превисока. Затоа, вкопувањето в земја на оваа велелепна градба бил најдобриот начин да се испочитува законот во тоа време. Внатрешноста е преубава и богато украсена. Два реда масивни столбови, по шест од двете страни, ја делат на три брода, од кои централниот е најголем. Градена е во форма на трибродна базилика, со странични галерии на катот, каде се наоѓаат параклиси. Иконостасот е со плитка резба, гипсиран и позлатен, богат со елементи од растителниот и животинскиот свет. Изработен е од вештите раце на засега непозната резбарска тајфа македонски мајстори.

This church is the Cathedral of the Eparchy and one of the biggest churches in Macedonia. It was built in 1830, and the bell tower was built one century later in 1936. It was built when the Turkish authorities didn't give a permission to be very high, therefore this grandiose building was dug into ground because it was the only way to respect the Law. The inside is very beautiful and richly decorated. Two rows of massive pillars, six pillars on each side, divide it into three naves and the central nave is also the biggest one. It is a three-nave basilica with galleries on the floor, where are the chapels. The iconostasis is with a shallow engraving, with plaster and gold, rich in elements of flora and fauna. The work was performed by unknown Macedonian engraving masters with skilful hands.

Црква Св. Димитриј (XIX век) иконостасот во позлатена резба е изработен од непозната резбарска тајфа

Вкопување в земја - Посетителот мора да зачекори надолу по скалите спуштајќи се околу еден метар во внатрешноста на црквата Digging in ground - A visitor has to go downstairs about one meter inside the church.

St. Dimitrij Church (19th century) the iconostasis is with a golden engraving made by unknown engravers 6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Исак Џамија (1508) позлатената левха во форма на диск е подарок од султанот Решад V

Исхак Челеби Ибн Иса џамија, како што е нејзиниот полн назив, е една од најстарите зачувани џамии во Битола и еден од најпознатите муслимански сакрални културно-историски објекти во Македонија. Со минарето во височина од околу 50 метри, џамијата доминира во просторот наспроти Саат-кулата и Големиот Безистен. Во нејзиниот голем двор има неколку гробови, привлечни заради фините облици на саркофазите. Опкружена со зеленило, оваа еднопросторна подкуполна џамија претставува вистинско почивалиште за својот ктитор. Главниот декоративен елемент во тремот се четирите столбови, кои доминираат во просторот поставени на високи камени постаменти што завршуваат со идентични капители. Преку главниот портал се влегува во молитвениот простор со раскошна декорација. Посебноста на оваа џамија ја чини играта на боите и формите, која се отсликува во секој дел од џамијата.

The Isak Mosque (1508) the golden levha having a disc shape is a present by the sultan Reshad V

Ishak Çelebi Ibn Isa Mosque, which is its original name, is one of the oldest preserved mosques in Bitola as well as one of the oldest Muslim sacral cultural-historical objects in Macedonia. The minaret is approximately 50 meters high therefore this mosque dominates the space opposite the Clock Tower and the Big Bezisten. There are several tombs in its spacious yard, attractive because of the soft, moulded shapes of the sarcophagi.

Surrounded with greenery, this one room mosque represents a real resting place for its founder. The main decorative elements on the porch are four pillars, which dominate the space because of its high stone platforms and end up with identical capitals.

„Клоазоне“ - Необичниот и привлечен изглед на џамијата се должи на оваа техника на градење, која се карактеризира со наизменично менување на делкан камен и тула "Kloazone" - The unusual and attractive appearance of the mosque is because of this building technique which is characterized by alternating of processed stones and bricks.

The main entrance leads to the praying space which is lavishly decorated. Playing with colours and shapes, reflected in every part of the mosque makes it unique.

Heraclea Lyncestis (IV век п.н.е.) градот на Филип, кој на Медитеранот му подари брилијантни мозаици

раноримска лампа Early Roman lamp

сад за готвење со мал бокал Cooking pot and a small jug

сад за пијалак Drink Container

парче од предмет a piece of an object

византиски метален објект Byzantine metal artefact

Артефакти - Во поставката на самиот локалитет се презентирани предмети од I век п.н.е. до VI век од новата ера Artefacts - Objects from the 1st century BC to the 6th century AD are displayed on the locality

Хераклеја Линкестис е еден од најпознатите македонски антички градови, лоциран во непосредна близина на Битола. Основан е во средината на IV век пред нашата ера од страна на Филип II Македонски. Градот бил развиен воено-стратешки центар на северозападната граница на тогашната македонска област Линкесида (денешно Битолско Поле). Наоѓајќи се на најзначајната сообраќајница од тоа време, Виа Игнација, Хераклеја станува нејзина

малечок Херкулес во борба со две чудовишта the infant Hercules fighting two monsters

најважна станица во регионот. Во ранохристијанскиот период била епископско седиште.Во Хераклеја се откриени портико со почесни споменици, мала и голема базилика, римска бања, театар, градска чешма на Јустинијан од VI век, епископска резиденција, голем број статуи и други атрактивни елементи. Животот во Хераклеја замира кон крајот на VI век. Денес таа е значајно археолошко наоѓалиште, но и место за културни манифестации.

gordost pride

Хераклејските мозаици Heraclea Mosaics 1) лебед; 2) напад на пантер врз срна 3) дрво на животот; 4) црвен пес врзан за смоква

1) Swan; 2) Panther attacks deer 3) Lignum Vitae; 4) Red dog chained to a fig tree

Главна карактеристика на овој антички град и вистинска атракција за туристите се подните мозаици пронајдени во остатоците од повеќе сакрални објекти, исполнети со илјадници ситни камчиња поставени во совршена хармонија. Се простираат на површина од околу 160 квадратни метри во четири објекти: малата, цивилната, големата и гробната базилика, сите лоцирани на 250 метри

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

од централната градска област. Мозаичките целини се направени во техника на opus sectile и во opus tessalatum и датираат од V и од VI век. Заштитен со закон, естетскокомпозициската вредност на хераклејскиот мозаички комплекс стои на врвно место во епохата на доцната антика на Медитеранот и е од големо значење за историјата на уметноста на раното христијанство и иконографија.

Театар - Во склад со конфигурацијата на теренот, објектот вкомпонира дванаесет редови седишта, почесна ложа, сцена и оркестар Theatre - Following the configuration of the terrain, its architecture succeeded in adjusting the twelve rows of seats, the honourable loge, the scene and the orchestra and to design this building to the level of perfection. Трагична бела мермерна маска

Heraclea Lyncestis (4th century BC)

White Tragedy Marble Mask

the city of Philip, which gifted Mediterranean brilliant mosaics

Бања со три простории - Датира од почетокот на IV век, одлика на секојдневната димензија на живеењето и хигиената од тој период Bath with three premises - It dates back to the fourth century, a feature of the everyday dimension of the human living and the hygiene of that period.

Heraclea Lyncestis is one of the most famous ancient Macedonian cities, situated in vicinity of the city of Bitola. It was founded in the middle of the 4th century A.D. by the Macedonian King Philip the Second. The city grew into well-developed military and strategic centre on the north-western border of the Macedonian area of Lynkesida (today this area refers to Bitola Field). Being situated on the most important crossroad in that period, Via Egnatia, Heraclea became the most crucial stop in the region. It was the Episcopal seat in the Early Christian Period. Portico with the monuments of honour, the Small and Big Basilica, Roman Bath, theatre, the City's Fountain of Justinian dating back to the 6th century, the Episcopal Residence, large number of statues and other attractive elements. At the end of the sixth century, Life in Heraclea started to fade away. Today, Heraclea Lynkestis is considered as a significant archaeological site and place where many cultural events take place.

The main feature of this ancient city and a real attraction for tourists are the floor mosaics found in the remains of many sacral objects, filled with thousands and thousands of little stones set in the perfect harmony.

Mosaics cover an area of approximately 160 square meters occupying four objects: the Small, the Big, the Civil and the Burial Basilica, all of them are located 250 meters from the

central city area. The mosaic units were made with the technique of opus sectile and opus tessalatum date back to the 5th and the 6th century. Protected by the law, the aestheticcompositional value of Heraclea mosaic complex is on the top of the late antique epoch of the Mediterranean and it also has a great significance for the History of Art of Early Christianity and Iconography.

Спој на милениумите Скулптурата на Тит Флавиј Орест, доброчинител и првосвештеник на Хераклеја од II век, поставена пред зградата на Владата на Република Македонија Bond of millenniums The sculpture of Tit Flavij Orest, a benefactor and high priest of Heraclea dates back to the second century, set in front of the building of the Government of the Republic of Macedonia.

7 pelagonia region

Завод и музеј сведок на епохите, чувар на вредностите Националната установа „Завод и музеј“ во Битола е сместена во зградата на Старата касарна, прогласена за споменик на културата. Ова е еден од најзначајните македонски културноисториски споменици, не само како резултат на својата монументалност, туку и на историското минато, настаните и личностите кои тука престојувале. Објектот е изграден во 1848 година, во сјајот на најголемиот развој на Битола, како Воена гимназија (Идадие), која во 1900 година прераснала во Воена Академија (Харабие) што функционирала до 1909 година. Низ природните, археолошките, историските, етнолошките и уметничките поставки, како и бројните повремени изложби од повеќе области , во битолскиот „Завод и музеј“ е прикажан сјајот на Битола и Битолско во различни историски епохи. Со внимателен избор на највредните културно-историски богатства, покрај Старата касарна, установата ги користи и античкиот локалитет Хераклеја, уметничката галерија во Јени џамија, Ајдар Кади џамијата, Спомен-куќата на Гоце Делчев, Спомен-куќата на Стеван Наумов - Стив, Магазата на улица 27-ми Март.

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Bureau and Museum a witness of the epochs, a guardian of the values

The National Institution "Bureau and Museum" in Bitola is located in the Old Barracks which is registered and proclaimed as monument of culture. This is one of the most important culturalhistorical monuments in Macedonia, not only for the monumentality but also for the history, events and people who were staying there. This building was built in 1848 when Bitola had the greatest prosperity as Military Gymnasium (Idadie) which grew and became Military Academy (Harabie) in 1900 which was functioning till 1909.

The glow of Bitola and Bitola Region is shown in various historical epochs through natural, archaeological, ethnological and art exhibitions as well occasional but numerous exhibitions of various fields in Bitola's "Bureau and Museum".

Careful choice of the most valuable culturalhistorical treasures, besides the Old Barracks this institution has been using the premises of the antique locality Heraclea, Art Gallery in Jeni Mosque, Ajdar-kadi Mosque, Memorial House of Goce Delchev, Memorial House of Stiv Naumov Stiv, Magazat on the street 27th March.

Спомен-соба на Кемал Ататурк

Реконструкција на грнчарска работилница од локалитетот Радоборска тумба (XV век п.н.е.)

Reconstruction of the pottery workshop on the locality Radoborska Tumba (15th century BC)

Memorial-room of Kemal Ataturk The most important period of the Barracks is tightly connected to the period when the cadet Kemal Ataturk was educated and now it is the present location of Bureau and Museum.

There has been a permanent museum exhibition dedicated to the father of modern Turkey since 1994.

Најзначајниот период од касарната каде што денес е сместен Заводот и музеј е тесно поврзан со периодот кога во неа се школувал кадетот

Мустафа Кемал Ататурк. Од 1994 година тука е оформена постојана музејска поставка посветена на таткото на модерна Турција.

www.bitolamuseum.org

7 pelagonia region

Демир Хисар

Д

емир Хисар е населба за падно од Пелагониската рамнина. Населбата Демир Хисар почнува да се развива некаде од средината на декември 1945 година, најпрвин со седиште во с. Лопатица, а од пролетта 1946 година седиштето е пренесено во село Мургашево. Денешната населба е рамнинска, на надморска височина од 630 до 670 метри и лежи на главниот пат од Битола за Кичево, односно новиот пат за Крушево. Во 1468 година во населбата имало 115 семејства. Како урбана населба, Демир Хисар од своето формирање бележи постојан пораст на населението. Од 1.129 жители во 1961 година, во 2002 година населбата броела 2.593 жители. Во општината Демир Хисар живеат 9.497 жители во 41 населено место. Денес Демир Хисар е урбанизирана населба од градски тип, која ги има сите услови на мало пријатно и уредено гратче.

Природа - Растителниот свет, посебно шумската вегетација, во Демир Хисар зазема големи површини, од најнискиот појас на благун и бел габер, преку дабовите шуми до 1.200 метри надморска височина со ридските пасишта и црниот јасен, па до буковите шуми над 1.200 метри надморска височина. Во услови на прекрасна природа, овој крај е познат по излетничките места.

Nature - The vegetation, in particular wood vegetation, covers big areas in Demi Hisar, from the lowest band of Italian oak and white hornbeam, through oak tree woods till 1.200 meters altitude including hill pastures and the black ash, to the beech woods over 1.200 meters altitude. In beautiful nature, this area is famous for picnickers.

На подрачјето на општината постојат вкупно 62 цркви и манастири. Според староста, сочуваноста, начинот на градба, живописот и местоположбата, се издвојуваат седум објекти под заштита на законот. Попознати се манастирот Св. Јован Претеча (XIV век), црквите Св. Јован Богослов и Св. Никола во Слепче (XIV век), манастирот Св. Атанасие Александриски (XVII век) кај с. Журче, црквата Св. Атанасие во с. Слоештица, манастирот Св. Никола Топлички кај селото Слоештица (XIV век), црквата Св. Петка во с. Жван (XIV век), латинската црква Св. Димитрие во с. Жван (XVII век), црквата Влашки гробишта (во урнатини) во с. Обедник и др. Според временската класификација, најзастапени се спомениците од средновековниот и турскиот период. n

Извори на Црна Река

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Горниот тек на Црна минува низ централниот дел на општината и ги прибира сите речни текови. Реката е со просечен годишен проток од 15,0 3 м /сек и претставува најголем речен потенцијал на ова подрачје. Извира од неколку карстни извори во центарот на селото Железнец. На Црна Река е раширено рибарството, а најзастапени видови риба се кленот, мренката, црвеноперката, а поретко крапот и пастрмката.

The upper part of Crna passes through the central part of the municipality and collects all river flows. The river 3 has average annual inlet of 15,0 m /s and it presents the biggest river potential in this area. It originates from several rocky springs in the centre of Zheleznec village. Fishing is widening at Crna River, and the most representative types of fish are the maple, the barbell, the roach, and rarely the carp and the trout.

Springs of Crna River

Demir Hisar

D

emir Hisar is a settlement located on the west of Pelagonia flat. The settlement Demir Hisar starts its development somewhere in the middle of December 1945, at first having the seat in Lopatica village, and then in the spring 1946 the seat was transferred in Murgashevo village. The current settlement is flat, at 630 to 670 meters altitude and it lies on the main road from Bitola to Kichevo that is the new road to Krushevo.

In 1948 there were 115 families in the settlement. As urban settlement, from its forming, Demir Hisar notes permanent population growth. From 1.129 inhabitants in 1961, in 2002 the settlement counted 2.593 inhabitants. 9.497 inhabitants live in the municipality of Demir Hisar in 41 places. Nowadays Demir Hisar is urban settlement of city type having all conditions for good and settled city.

Производство на ќумур Производството на ќумур (дрвен јаглен) во Демирхисарско има долга традиција. Порано се произведувало ќумур за потребите на ковачите, а во поново време производството е пренаменето на ќумур за скара во угостителството. Суровина за добивање ќумур е дабовото и буковото дрво. После толку години, останал традиционалниот начин на производство.

Production of soft coal The production of soft coal (charcoal) in Demir Hisar regions has long tradition. In the past the soft coal was produced for the needs of the smiths, and in recent time it is transferred for grill in the catering industry. The oak tree and beech are used as material for obtaining soft coal.

After so many years, the traditional way of production remained.

Вештачкото езеро Стругово се наоѓа на три километри од Демир Хисар, во близина на месноста Крагуево. Над селото Суводол, во падините на планината Древеник, изградени се две вештачки езера: Долно и Горно Суводолско Езеро. Богати со риби, скриени во длабоката шума, чекаат да бидат откриени во потрага по мир и спокојство во природа.

Стара архитектура во с. Железнец Поради изобилството на варовник и квалитетен камен, во Демирхисарско низ вековите се граделе тврдини, дворци и убави куќи од камен уште од античка и средновековна Македонија. Во целото подрачје куќите биле претежно на кат. Печалбарите во своите родни села граделе големи куќи во современ стил, со отворени чардаци и поголем број прозорци.

Strugovo Pond is located three kilometres from Demir Hisar, near the location Kraguevo. Above Suvodol village, in the slopes of Drevenik Mountain, two ponds were built: Dolno and Gorno Suvodolsko Lake.

Rich of fish, hidden in the deep wood, the same are waiting to be discovered in search of peace and tranquillity of the nature.

In the area of the municipality there are 62 churches and monasteries in total. According to the age, protection, the construction manner, description of life and location, seven objects are elected under protection of the Law. The most famous are the monastery St. Jovan Pretecha (14th century), the churches St. Jovan Bogoslov and St. Nikola in Slepche (14th century), the monastery St. Atanasie Aleksandriski (17th century) at Zhurche village, the church St. Atanasie in Sloeshtica village, the monastery St. Nikola Toplichki at Sloeshtica village (14th century), the church St. Petka in Zhvan village (XIV century), the Latin church St. Dimitrie in Zhvan village (17th century), the church Vlav's graves (in ruins) in Obednik village and others. According to the age classification, the most representative are the monuments from the medieval and Turkish period. n

Old architecture of Zheleznec village Due to the richness of limestone and quality stone, fortresses, palaces and beautiful houses made of stones were built through centuries in Demir Hisar region starting from antique and medieval Macedonia. Within the whole area the houses were mostly with floors. The fortune seekers built big houses in their birthplaces in modern style, with open balconies and major number of windows.

pelagonia region

Смилево спомен-собата на Смилевскиот конгрес е изработена според фотографии и зачувани предмети од илинденскиот период

Смилево е мало и славно село во Демирхисарско, сместено на падините на Плаќенска Планина. Над Смилево постои манастир посветен на св. Петар, каде што во 1903 година е одржан Смилевскиот конгрес. Селото е на надморска височина од 880 до 970 метри, чиј атар зафаќа околу 16 км2, со околу 350 жители. Смилево е како орловско гнездо, вреди да се посети. По повод стогодишнината од Илинденското востание, во селото е подигнат Спомен-музеј, пуштен во употреба во 2004 година. Оригиналниот објект во кој се одржал Конгресот бил уништен кога цело Смилево по востанието било запалено. Денешната градба е стилизирана градска куќа во духот на старата мијачка архитектура.

Раритети - Во една витрина изложени се два оригинални предмети: револверот на смилевскиот војвода Веле Илиев - Пенчо и бомба изработена во една од леарниците од тоа време во Смилево Rarities - There are two original objects exhibited in one glass case: the revolver of Smilevo duke Vele Iliev - Pencho and a bomb from that period made in one of the foundries in Smilevo

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Машката и невестинската женска смилевска носија се вбројуваат во најкарактеристичните македонски народни носии

Groom and bride traditional Smilevo clothes are considered to be among the most characteristic traditional Macedonian clothes.

Постојаната поставка во Музејот е посветена на Смилевскиот конгрес од 1903 година, на животот и делото на револуционерот Даме Груев, на активностите на Партизанскиот одред Даме Груев, а поставена е и богата етнособа со предмети и носии од Смилево. Во конструирањето на внатрешниот изглед на Меморијалниот музеј се користени предмети кои некогаш биле во функција: вградената мусандра, огништето, софрата, ковчегот и сите презентирани предмети потекнуваат од Смилево.

Smilevo the memorial-room of Smilevo Congress has been decorated according to the photos and preserved objects from Ilinden period

Smilevo is a small and famous village in Demir Hisar area, located on the slopes of Plakenska Planina (Mountain).Above Smilevo there is a monastery dedicated to St.Peter, where was held Smilevo Congress in 1903. The village is located at 880- 970 meters altitude, it covers 16 кm2 area and there are approximately 350 inhabitants. Smilevo is like an eagle's nest, worth to be visited.

Memorial Museum was erected, which is dedicated to one hundred years since Ilinden Uprising and it started to work in 2004. The original object, where Smilevo Congress was held, was destroyed when the whole village was burnt down after Ilinden Uprising.

The present building is a stylish city house having the spirit of the old Miyak architecture.

The permanent exhibition in the Museum is dedicated to Smilevo Congress in 1903 as well as to the life and work of the revolutionary Dame Gruev, the activities of Partizan's Unit Dame Gruev, there is also an ethnoroom decorated with objects and traditional clothes from Smilevo. Certain objects which were used are included in the interior construction of the Memorial Museum such as: linen cupboard, fire place, and low round wooden dining table, chest and all exhibited objects originating from Smilevo.

Вирово традиционални валалници за перење на волнени ткаенини Вирово е населба лоцирана во областа Железнец во Демирхисарско. Атарот се издига до сртот на Плаќенска Планина. Селото е на надморска височина од 800 до 870 метри, а од Демир Хисар е оддалечено 18 километри. Атарот зафаќа простор од околу 17 км2. Во Вирово живеат околу 200 жители. Вирово е познато според валалниците наменети за перење на волнени ткаенини. Станува збор за сочуван традиционален занает во чиста природа и рај за одмор и рекреација.

Virovo traditional rolling-mills for washing woollen fabrics

Virovo is a settlement located in the area of Zeleznica in Demir Hisar region. It covers the area up to the ridge of Plakenska Planina. This village is at 800-870 meters altitude, and it is only 18 kilometres from Demir Hisar. It covers an area about 17 km2. There are about 200 inhabitants in Virovo. Virovo is famous for its rollingmills for washing woollen fabrics. That is a preserved traditional craft in pure nature and heaven for holiday and recreation.

7 pelagonia region

Слепченски манастир Св. Јован Претеча с. Слепче (XI век)

селото го добило името по ослепената Самуилова војска, која тука се задржала по Битката на Беласица

Братство - Денес Слепченскиот манастир е жив монашки центар, со братство на православни монаси Brotherhood - Today it is a vivid monastic centre, with a brotherhood of orthodox monks.

St. Jovan Pretecha Monastery, village Slepche (11th century) the village got its name by blinded Army of tsar Samuil, the army remained in the village for some period after the Battle of Belasica The monastery is located in the vicinity of the village Slepche and it dates from 1010. The legend says that after the famous Battle of Belasica (1014), which ended tragically, by blinding 14.000 soldiers of tsar Samuil. After the Battle, the blinded army stayed in the village for some period and so the village got its name Slepche . It is known that Kosara, the daughter of tsar Samuil, gave to the monastery real estate in Elbasan, Albania.

There are positive sources that the monastery was built in the 14 century. Namely, in 1393 there was a Triodion transcribed in the monastery (Gr., a book with explanation for the forthcoming Orthodox Church holidays) in Macedonian-Slavic language. But the first concrete mentioning of the monastery was in 1543, in a letter of the archpriest Luka.

During its existence for centuries, the monastery was a cultural and educational centre for the future priests and schoolteachers in Macedonian Slavic language.

Slepche monastery is rich with iconographic and woodcarving value therefore it was an important woodcarving-painting centre. The monastery was a great literature centre where were translated and transcribed church books for the churches in Demir Hisar and wider region. There was also a woodcarving school and a hospital for mentally disturbed persons, which can be read from the inscription on the monastery fountain.

There are several significant church artistic objects in the monastery, such as The Great Cross of Crucified Christ dates back to the 16th century, Tsar's Dveri (damaged in the fire in 1972) as well as interesting church songs made in wood-carving.

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Манастирот се наоѓа во непосредна близина на селото Слепче и се смета дека потекнува од 1010 година. Легендата вели дека по познатата Битка на Беласица (1014), која завршила со трагично ослепување на 14.000 Самуилови војници, ослепената војска се задржала во селото Слепче, кое по тој настан го добило и своето име. Има податоци дека Косара, ќерката на царот Самуил, на манастирот му подарила имот во Елбасан, Албанија. Сепак, сигурните податоци говорат дека манастирот бил изграден во XIV век, бидејќи во 1393 година во него е препишан еден триод на македонско-словенски јазик. Првпат се споменува во 1543 година, во едно писмо на протопопот Лука. Во текот на повеќевековното постоење, манастирот бил културно-просветен центар за својот регион, во кој се подготвувале свештеници и учители на македонско-словенски јазик. Слепченскиот манастир располага со огромно богатство од иконографски и резбарски вредности, затоа што бил важен резбарско-сликарски центар. Бил познат и по својата книжевна дејност, во чии рамки се преведувале и препишувале богослужбени книги за црквите во Демирхисарско и пошироко. Како што се чита од натписот на манастирската чешма, тука некогаш имало и болница за нервно болни. Денес во црквата се наоѓаат повеќе значајни уметнички предмети, меѓу кои се истакнува Големиот крст со распнатиот Христос од XVI век, Царските двери (оштетени од пожарот во 1972 година), како и интересните певници изработени во копаница.

Прибежиште - Манастирот бил свето прибежиште на многу македонски револуционери од турскиот и партизанскиот период

Shelter - The monastery was a holy shelter for a lot of Macedonian revolutionaries during Turkish and Partisan's' period

Манастир Журче Св. Атанасиј Александриски, с. Журче (1121) Манастирот Св. Атанасиј Александриски се наоѓа меѓу Демир Хисар и Крушево, три километри над селото Журче, во срцето на планината. Познато е дека манастирската црква е подигната во 1121 година и целосно е живописана во 1617 година. Според својата архитектурна форма, манастирската црква е малечка, со правоаголна основа и петстрана олтарна апсида на источната страна. Во манастирскиот комплекс се наоѓаат стари конаци, изградени најверојатно во првите децении на XIX век, кои биле урнати во 1895 година. Новиот конак е изграден по Првата светска војна. Во манастирот низ вековите постоела и успешно работела библиотека и читалиште.

Библиотека во село Бабино преку 20.000 наслови во најмалата библиотека во светот

активен женски манастир во прекрасен шумски предел

The monastery Zurche St. Atanasij Aleksandriski, village Zurche (1121) an active female monastery in the magnificent forest region The monastery St. Atanasij Aleksandriski is located between Demir Hisar and Krushevo, three kilometres above the village Zurche into the core of the mountain.

The church was erected in 1121 and completely painted in 1617. According its architectural form, the monastery church is small, with rectangular foundation and five-side altar apse from the eastern side. There are old quarters in the monastery complex, probably built in the first decades of the 19th century and were demolished in 1895. The new quarters were built after The First World War. There were a library and a reading room which were working successfully for centuries.

A library in the village Babino

Во ова демирхисарско село постои една од најбогатите библиотеки во Македонија. Првите книги биле донесени во 1882 година од Багдад, Техеран, Дамаск, Истанбул и Анкара на персиски, старотурски и арапски јазик. Библиотечниот фонд го сочинуваат и наслови на старословенски јазик, како и бројни вредни документи и ракописи. Книгите што не може да се најдат во другите библиотеки може да се најдат во библиотеката во Бабино.

over 20.000 titles in the smallest library in the world One of the richest libraries in Macedonia is located in this village of Demir Hisar region. The first books were brought here in 1882 from Baghdad, Teheran, Damask, Istanbul and Аnkara in Persian, Old Turkish and Arabian language. The library has also kept titles in Old Slavic language as well as numerous valuable documents and records. Books that cannot be found in some other libraries can be found in Babino.

7 pelagonia region

Крушево ТРАДИЦИЈАТА ЖИВЕЕ

1.100-1.300 Крушево се наоѓа западно од Пелагонија, на Бушова Планина, на 30 километри западно од Прилеп. Се простира на надморска височина од 1.100 до 1.300 метри, со што претставува највисока градска населба во Република Македонија.

Д

о Крушево може да се стигне преку два регионални патни правци, кои се надоврзуваат на магистралните патишта кои водат кон Охрид и Скопје: еден преку Прилеп, а другиот преку Битола и Кичево. Под името Крушово, населбата се спомнува кон крајот на XIV век (1395 година), а како поголемо населено место во 1467 година. За време на турското владеење, во средината на XVIII век, било чифлиг на охридски и битолски бегови. По разорувањето на Москополе во втората половина на XVIII век, во Крушево се доселува влашко население, а во почетокот на XIX век се доселуваат Мијаци од Галичник, Лазарополе, Гари и други мијачки села.

метри надморска височина meters altitude

1395 се спомнува под името Крушово the settlement was mentioned as Krushevo

1903 седиште на првата република на Балканот the headquarters of the first Republic in the Balkans

5.000

жители inhabitants

Krushevo

THE TRADITION LIVES

Уникатната панорама на Крушево bitolatourist.info

Панорамата на Крушево наликува на интегрална голема фасада со безброј прозорци, балкони и покриви. Градот претставува единствена урбанистичка целина, со типична амфитеатрална положба. Има физиономија на лепеза, а куќите не си пречат една на друга во видикот и осончувањето, туку органски се поврзани со теренот и пејзажот. Првиот контакт со градот е со убавината на старите крушевски куќи кои се вистински уметнички дела, најголем дел градени кон крајот на XVIII и во текот на XIX век.

Krushevo is placed in the western part from Pelagonia on Bushova Mountain, 30 km to the west from Prilep The city is placed at altitude of 1.100-1.300 meters therefore it is highest city settlement in the Republic of Macedonia.

The unique panorama of Krushevo

Y

ou can reach Krushevo along two regional roads which are connected to highways leading to Ohrid and Skopje: the first is via Prilep, the other is via Bitola and Kichevo.

Krushevo as a settlement for the first time is mentioned at the end of the 14th century (1395), and as a larger settlement it is mentioned in the year 1467. During Ottoman rule, in the mideighteenth century, it was the feudal estate of the Beys of Ohrid and Bitola. In the second half of the eighteenth century, there was a destruction of Moskopole, followed by migration of Vlachs to Krushevo and at the beginning of the 19th century there was migration from Miyak village, such as Galichnik, Lazaropole, Gari and others.

Град-музеј - Иако од целото Крушево и неговите китни села зрачи славната историја, топла препорака за посетителот се двата музеи, едниот посветен на Илинденското востание, а другиот на настаните од Втората светска војна.

City-Museum - Despite the whole town of Krushevo and its numerous villages, the places that shine with glorious history are our recommendation - two museums, one is devoted to Ilinden Uprising and the other is devoted to the Second World War events.

The unique panorama of Krushevo is an integral huge façade with infinite number of windows, balconies and roofs. The town represents a unique urban composition with typical amphitheatrically arrangement. Its appearance looks like a fan therefore there is no interference among the houses that reflects on the view and sunshine but systematically connection with the terrain and scenery. The first contact with the town is beauty of the old Krushevo houses which are real artistic works, most of them built at the end of the 18th century or during the 19th century. krusevo.gov.mk

Доселениците биле добри трговци и занаетчии, кои многу придонеле за развојот на Крушево. Тогаш населбата прераснува во гратче, а својот златен период го достигнува кон крајот на XIX век. Во 1883 година во Крушево имало 1.650 куќи и околу 12.000 жители. Со изградбата на железниците Скопје-Солун и Велес-Битола, Крушево останало настрана од главните комуникации, што се одразило врз неговиот функционален и популациски развој. Крушево има голема културно-историска вредност како седиште на првата македонска република создадена по Илинденското востание во 1903 година. По Втората светска војна, со својата административна, просветна и стопанска функција, градот станува привлечен за поголем број мигранти од околните селски населби. Со тоа, бројот на населението било во постојан пораст: од околу 3.500 жители во 1948 година до околу 6.000 жители во 2002 година.

Галерија Мартиноски Галеријата Никола Мартиноски e отворена во 1968 година, во амбиент на крушевска куќа, уникатен пример на старата градска архитектура од XIX век. Во галеријата се изложени дел од прекрасните уметнички творби на современиот македонски сликар, крушевчанецот Никола Мартиноски (19031973). Збирката ја сочинуваат неколку десетици творби (масла, темпери, цртежи, графики) од неколку периоди од творештвото на Мартиноски, почнувајќи од 1928 година. Галеријата има создадено огромен број творби што се наоѓаат во многубројни јавни и приватни колекции. Претставува најголема збирка творби во Крушево и една од најпознатите во Македонија.

Gallery Martinoski The gallery Nikola Martinoski was opened in 1968, it is placed in a Krushevo house, a unique example of an old architecture of the 19 century.

Remarkable artistic works by the contemporary Macedonian artist Nikola Martinoski (19031973). The collection is consisted of a lot of works (oils, oil temper paints, drawings, and graphics) from several working periods of Martinoski since 1928. The Gallery has provided many public as well as private collections works. It represents the greatest collection of works in Krushevo and one of the most famous collections in Macedonia. visitkrusevo.com.mk pelagonijaregion.mk

Практичност - Внатрешноста на крушевската куќа е ексклузивна комбинација на убавото и практичното, а посебно место зазема вградената покуќнина која била функционална и практична, изведена во дрво, што дава одредена топлина на внатрешниот простор.

Денес, Крушево е локален културен, административен и здравствен центар со шумарско-сточарска и туристичка функција. Поради заедничкиот живот и меѓусебното влијание на Македонците и Власите, Крушево уште од првата половина на XIX век бил билингвистички град, во кој се зборувало и на влашки и на македонски, а и едните и другите ги знаеле двата јазика. Крушево се гордее со граѓанската традиција на заедничко живеење, која се зачувала до денес. n Фасадите се најатрактивниот дел на крушевските куќи. Најзначајни и најатрактивни естетски елементи на фасадите се балконите, еркерите и тимпаноните.

The newcomers were good traders and craftsmen therefore they contributed to development of Krushevo. Due to this, it grew into a town and its golden period during the second half of the 19th century. There were 1.650 houses and approximately 12.000 inhabitants in 1883. Upon the construction of the railway connection Skopje-Thessalonica and Veles - Bitola, Krushevo was left behind the major transport communication affecting upon the decrease of its functional and population prosperity.

Krushevo has great cultural and historical importance as the seat of the first Macedonian Republic, formed after the Ilinden Uprising in 1903.

After the Second World War, this town with its administrative, educational and economic function, it became attractive for a great number of migrants from the villages in the vicinity of Krushevo. Consequently, there was rather small, but continuous population growth, from 3.500 in the year 1948 to 6.000 in the year 2002.

Practicality - Krushevo house interior is an exclusive combination of beauty and practicality, and there is a special place for fitted cupboards which have been functional and practical, made by wood that gives certain cosy atmosphere of the interior.

Nowadays, Krushevo is a cultural, administrative and healthcare centre with forestry and stock-breeding as well as tourist functions. Due to cohabitation of Macedonians and Vlachs, Krushevo was a bilingual town, where Macedonian language and Vlach language were spoken by both parties since the first half of the 19th century. Krushevo is proud of its civil tradition of cohabitation which has been kept till today. n

Facades are the most attractive part of Krushevo houses.

The most significant and attractive esthetical elements of these facades are the balconies, bay windows and tympanums.

Староградска архитектура Локацијата, релјефните услови и културата на градење во Крушево условиле да се формира посебна староградска архитектура. Неа денес ја чинат поголем број куќи од минатите векови, но и најновите градби од последните децении на XX век се во истиот стил на градба, така што градот претставува архитектонски амфитеатар на куќи една над друга, чии чардаци и тераси се свртени кон градот и Пелагонија. Крушевската куќа сведочи за високиот станбен стандард на крушевчани, нивните високи практични и естетски вредности, долгата традиција на културата на живеење, навиките, обичаите. Ентериерот на старите крушевски куќи го надополнуваат насликаните ѕидови и тавани во гостинските одаи и чардаците со елементи од флората и фауната и портрети од домаќините.

Old-city architecture The location, relief conditions and culture of building were pre-conditions for forming special old-city architecture of Krushevo. The architecture is consisted of great number of houses built in the previous century, as well as the newest buildings built in the last decades of the 20th century preserving the same style of construction, therefore the city represents an architectural amphitheatre of houses lined up in rows, whose balconies and terraces are faced to the city and Pelagonia.

Krushevo's houses are witnesses of high building standards of Krushevo residents, their high practical and aesthetic values, long tradition of culture and living as well as habits and customs. The interior of old Krushevo houses is complemented by painted walls and ceilings in the guest chambers and balconies with elements of flora and fauna, as well as portraits of the hosts.

Зимски туристички центар - Зимската сезона во Крушево трае од ноември до крајот на март. Зимите се благи, сончеви и со доста снег. Скијачките терени на Бушова планина од двете страни се 1.200 метри и 1.400 метри. Крушево ги привлекува љубителите на зимските спортови со прекрасните скијачки терени и патеки за зимско трчање, кои се наоѓаат недалеку од градот. Скијачките терени се наоѓаат на месноста Станич, опремена со скилифтови (двоседи и едноседи).

Чаршија Во средиштето на градот се слеваат маалските сокаци, стрмни и тесни, се виткаат, прекршуваат и качуваат, следејќи го теренот и непишаните правила на старите урбани агломерации. Чаршијата е составена од низа мали занаетчиски и трговски дуќани, наредени еден до друг. Таа е најживописниот дел до градот, на кој се надоврзуваат маалата, каде се одвива целиот живот. Од некогашната надалеку прочуена крушевска чаршија сеуште постојат некои од старите занаети: калајџиски, кујунџиски, казанџиски, чевларски, златарски и други. Сеуште работат бочвари, копаничари, бакроресци, фурнаџии, столари итн.

The Bazaar In the centre of the town, there are neighbourhood alleys, which are steep narrow and curving, bending going up along the terrain of unwritten old urban agglomeration. There are small craft workshops and trade shops, next to each other in rows forming the bazaar. That is the most picturesque part of the town and that is also the place of social life in the town directly connected with surrounding neighbourhoods. Once well-known Krushevo Bazaar has preserved some old crafts, such as: tinsmith's, silversmith's, coppersmith's, shoemaker's, goldsmith's workshops and some other workshops.

Coopers, woodcarvers, copperplate engravers, bakers, carpenters are still in business.

Скијачките клубови од Крушево организираат школи за скијање за почетници, со изнајмување на комплетна скијачка опрема. Постојат и терени за професионалци, а тоа е патеката што се наоѓа под жичарницата и скијачките патеки за нордиско трчање. Прекрасната околина, климата и извонредните природни ресурси со кои располага го прават Крушево еден од најпознатите зимски спортски центри во Македонија.

Winter tourist centre - Winter season lasts from November to the end of March. Winters are mild, sunny and there is a lot of snow. There are ski terrains on both sides of Bushova Mountain - 1.200 meters and 1.400 meters. Krushevo attracts fans of winter sports with its amazing ski terrains and paths for winter jogging, which are not far from the town. The ski terrains equipped with ski-lifts (two seats and one seat) are located in the community Stanich.

Риболов на езерото и прошетка по коријата Крушевското Езеро располага со богат рибен фонд (крап, караш, клен, охридска и калифорниска пастрмка, црвеноперка, плашица, толстолобик). Риболовот е дозволен во текот на целата година, освен во јуни, во периодот на мрестење. Околината изобилува со зеленило и дрвја, одличен амбиент за долги прошетки во прекрасна природа. Околу Крушево се протега појас од борова и букова шума. Коријата го штити градот од временски непогоди, која продолжува во букова и дабова шума на падините од Бушова Планина. Шумите се богати со дивеч (срна, дива свиња, мечка, волк, зајак, рис) и птици (сокол, орел, еребица). Уживателите во планинарењето можат да престојуваат во дивината во текот на целата година, а спортскиот лов е дозволен од октомври до февруари.

Fishing on the lake and a stroll through a forest Krushevo Lake has a rich fund of fish (carps, crucian carps, chubs, Ohrid and California trout, daces, Lake Ohrid bleaks).Fishing is allowed during the whole year, except in June, when itis spawning period. The surrounding lavishes with greenery and trees therefore it is an excellent ambient for long strolls in wonderful nature.

There is a belt of pine and beech woods around Krushevo. The forest protects the town from climate disasters, it continues with beech and oak woods on the slopes of Bushova Mountain. There is diverse game in these woods (deer, wild boars, bears, wolves, hares, lynxes) and birds (hawks, eagles, partridges). Lovers of mountains can stay in this wildness during the whole year, and sports hunting is allowed from October till February.

Skiing clubs in Krushevo organize skiing school for beginners and rent full ski equipment. There are terrains for professionals and that is the skiing track located below cables Nordic running tracks. Wonderful environment and climate as well as possession of extraordinary natural resources make Krushevo one of the most famous winter sports centres in Macedonia.

Манастир Св. Преображение (1986) живописен амбиент на 1.600 метри надморска височина

Манастирот Св. Преображение се наоѓа на возвишенијата на Бушева Планина, во месноста Ручало, блиску до локалитетот Слива. Изграден е врз темелите на старата црква и опкружен е со прекрасна природа. Се возобновува од 80-тите години на XX век наваму. Од Крушево е оддалечен на околу пет километри, поврзан со современа сообраќајница. Претставува локалитет со извонредни одлики за одмор, рекреација, планинарење и можности за престој во природа.

Monastery St. Preobrazenie (1986) a picturesque ambient at 1.600 meters altitude

Црква Св. Јован (1904) може да се видат книгите со скици за деталите на иконостасот

Црквата Св. Јован Крстител е најзачуваниот сакрален објект, со три високи куполи, кој се наоѓа во центарот на Крушево. Меѓу крушевчани е позната како „влашка црква“. Нема постојана служба и отворена е за посетителите. Во црквата нема живопис и во неа доминира прекрасен дрвен иконостас од плитка резба. Покрај цртежите, посетителите можат да ги видат и алатките со кои е изрезбан иконостасот. Тука се чуваат иконите пренесени од манастирот Св. Атанасиј Локвенски, изработени врз каллива основа, кои потекнуваат од 1627 година.

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Monastery St. Preobrazenie is located on the plateau of Bushova Mountain in the community Ruchalo, near to the locality Sliva. It was built onto foundations of an old church, surrounded by wonderful nature. The present church construction has being built since the eighties (19th century).It is only five kilometres from Krushevo and there is a modern traffic connection. This locality has extraordinary features for holiday, recreation, hiking and opportunity to stay in nature.

St. John's (Jovan) Church (1904) a place where books with drawings can be seen including details for iconostasis

St. John's (Jovan) Church is the best preserved sacral object with three high domes and it is located in the centre of Krushevo. Among Krushevo inhabitants, it is known as a Vlach church. There is not constant church service therefore it is open for visitors. This church does not have a biography and the shallow carved wooden iconostasis dominates it. Besides the paintings, visitors can see the tools that were used for carving the iconostasis. The frescoes were transferred here from St. Atanasij of Lokveni, which were made on muddy foundation and originate since the year 1627.

Црква Св. Никола (1832) најстарите икони изложени во црквата датираат од 1884 година

Монументалност - Со својата големина и централна позиција, црквата доминира во просторот на чаршијата

Црквата Св. Никола се наоѓа во центарот на Крушево. За време на Илинденското востание во 1903 година била изгорена, како и голем дел од централниот дел на градот. Набрзо била обновена, во периодот од 1905 до 1907 година, но со значително помали димензии. Во пожарот изгорел најубавиот резбан иконостас. Иконите во црквата ги изработил зографот Михаил со синовите Данаил и Никола, а иконостасот бил дело на познатите копаничари Петре Филиповски Гарката и Димитар Станишев. Црквата е трибродна базилика, со издигнат среден брод. На нејзината јужна страна е изградена камбанарија, на која е поставен градскиот часовник. Црквата денес е активна и атрактивна со големиот број икони со голема културно-уметничка вредност. До влезот има убава народна чешма со студена вода.

Monumental building - This grandiose building has a central position therefore the church dominates the area of the bazaar.

St. Nicholas Church (1832) the oldest icons exhibited in this church date back to 1884 Church St. Nicholas (Nikola) is located in the centre of Krushevo. During Ilinden Uprising in 1903 it was set on fire as well as the biggest part of the town. The church was rebuilt from 1904 to 1907, but this time at a significantly smaller scale. In this fire, the most beautiful wood-carved iconostasis was lost. Church icons were made by the icon-painter Mihail with his sons Daniel and Nikola, and iconostasis was made by the famous woodcarvers Petre Filipovski Garka and Dimitar Stanishev.

The church itself is a three-naval basilica, the middle nave is higher. On the south side a bell tower was built and a clock was placed on it.

Nowadays, this church is active and there are numerous attractive icons which have great cultural-artistic value. There is a national fountain next to the entrance.

7 pelagonia region

Македониум уметничко обележје и препознатлив симбол на револуционерното китно Крушево

Makedonium an artistic feature and recognizable symbol of the revolutionary ethno Krushevo

Споменичниот комплекс Илинден, познат уште и како Македониум, е еден од најмаркантните споменици во Крушево и Македонија. Откриен е на 2 август 1974 година, на триесетгодишнината од заседанието на АСНОМ и 71-та годишнина од Илинденското востание. Лоциран е непосредно до Крушево, во месноста Гумење. Претставува комплекс од четири платформи, кои ја симболизираат непокорноста, борбата и вечниот стремеж на македонскиот народ за слобода и самостојна држава.

The complex of monuments called Ilinden, also known as Makedonium, and it is one of the most remarkable monuments in Krushevo as well as Macedonia. The monument was opened on the 2nd of August 1974, on the celebration of the 30th anniversary of ASNOM and the 71st anniversary of Ilinden Uprising. It is located in the vicinity of Krushevo, in the community of Gumenje. The monument represents four platforms and it symbolizes the disobey, struggle and the eternal endeavour of the Macedonian people for freedom and independent state.

Комплексот се протега на 12 хектари, а самиот Македониум, поставен на највисоката точка, завршува со купола на 1.320 метри надморска височина, од каде се протега извонреден поглед на сите четири страни - кон Крушево, Слива, Мечкин Камен и Пелагонија. Внатрешноста на куполата импресионира со своите релјефи, витражите со вечниот пламен и звуците на ораториумот Сонце на прастарата земја од Тома Прошев.

The complex occupies a territory of 12 hectares and Makedonium is situated at the highest point so it ends with the Dome placed at the altitude of 1.320 meters.

From that point, there is an outstanding view - towards all four sides Krushevo, Sliva, Mechkin Kamen and Pelagonija. The inner part of the Dome is impressive with its relief, stained glass with the eternal fame and the sounds of the oratorio "The Sun of the Primeval State" composed by Toma Proshev.

Почивалиште - Во куполата на Македониум се наоѓа гробот на Никола Карев, претседателот на Крушевската Република Resting place - Nikola Karev's grave is in the Dome of Makedonium; Nikola Karev was the president of Krushevo Republic Хронологија - Ликовноестетскиот комплекс претставува хронологија на значајните настани и личности од илинденскиот период Chronology - Artistic-aesthetic complex represent chronology of important events and persons of Ilinden period

Веле Марков - Еден од познатите војводи на Крушевскиот револуционерен округ, учесник на Првата социјалистичка конференција во Македонија одржана на 3 јуни 1900 година во близина на Крушево Vele Markov - One of the best known dukes of Krushevo's revolutionary district, an organizer and participant of the First Socialist Conference in Macedonia, which was held of 3rd June 1900 in the vicinity of Krushevo

Четирите платформи на споменикот првата - раскинати пранги, симболизира непокорност на македонскиот народ и борба за слобода втората - крипта, ги прикажува најважните личности и настани од историјата на македонскиот народ третата - сцена, композит на колоритни уметнички творби и седишта за културни претстави четвртата - самиот споменик Македониум во облик на боздоган

Мечкин Камен Споменикот Мечкин Камен е локалитет во близина на Крушево. На истоименото место се одвиле најхрабрите борби за време на Илинденското востание во 1903 година. Споменикот е подигнат во чест на храбрите илинденци. Локалитетот е пријатно место за престој.

Mechkin Kamen The monument Mechkin Kamen is a locality in the vicinity of Krushevo.

The most courageous struggles were fought here in 1903. The monument was erected in honour of Ilinden uprisers. This locality is a nice place that should be visited.

Слива Споменикот на Слива е изѕидано камено здание, поставено на врвот во месноста Слива. Подигнат е во чест на 40-те борци кои загинале при одбраната на Крушевската Република на 12 август 1903 година.

Sliva The monument Sliva is a built stone object, it was erected on the top of the community Sliva. It was built in honour of 40 fighters defending Krushevo Republic on the 12th of August, 1903.

Four platforms of the monument the first platform - broken chains, symbolize the disobey of Macedonian people and struggle for freedom the second platform - the crypt, represent the most important persons and events of National Macedonian History the third platform - the scene, a composition of colourful artistic works and seats for cultural performances the fourth platform - the monument Makedonium shaped like a mace

7 pelagonia region

Музеј на Илинденското востание и Крушевската Република незаборав од минатото, инспирација за иднината Музејот е сместен е во староградска куќа од XIX век, во која во 1903 година е прогласена Крушевската Република. Отворен е на 2 август 1953 година, по повод 50-годишнината од Илинденското востание и Крушевската република. Во музејот се изложени оригинални фотографии од членовите на Привремената влада, Советот и востаничките чети, карти, предмети со кои се служеле Никола Карев, Питу Гули, макети, текстови, Крушевскиот манифест, документи за одѕивот на Илинденското востание и Крушевската Република во странскиот печат. Тука се и податоците за големите човечки и материјални штети кои му биле нанесени на градот од страна на турскиот аскер. Поставката на леарницата за куршуми, која постоеле во времето на Илинденското востание, воспоставена е во 2003 година. Во неа се наоѓаат оригиналните орудија кои се користеле за лиење куршуми во текот на востанието.

lovekrusevo.com

Црешово топче - Легендарен симбол на решителноста на крушевските востаници во борбата со помоќниот непријател. Единственото топче кое го преживеало востанието е она што во 1903 турскиот аскер го заробил по битката со востаниците кај месноста Слива.

The Ilinden Uprising and Krushevo Republic Museum

Музеј на Народно -ослободителната војна континуитет на непокорот, историско достигнување

Creshovo topche (cherrywood cannon) Legendary symbol of the decisiveness of Krushevo rebels in the battle against the stronger enemy. The unique ball that survived the uprising is the one that in 1903 the ottoman army took after the battle with the rebels at the area called Sliva.

memorial of the past, inspiration for the future The Museum is located in old city house from 19th century where in 1903 the Krushevo Republic was proclaimed. It was opened on 2nd August 1953, on the occasion of the 50-year celebration of the Ilinden Uprising and Krushevo Republic.

Original photo of the members of the Temporary Government, the Council, the rebel's company, maps, items that served to Nikola Karev, Pitu Guli, maquettes, texts. Krushevo's Manifest, documents for the response to the Ilinden Uprising and Krushevo Republic in foreign media is exposed in the museum. The data for great human and material damages made to the city by Ottoman army are presented there. The lectern of the foundry for bullets existed in the time of Ilinden Uprising was established in 2003. Original weapons are there used for founding of bullets during the uprising.

Museum of National Struggle a picturesque ambient at 1600 meters altitude

Музејот се наоѓа во близина на платото од споменикот Илинден на месноста Гумење. Отворен е во 1988 година и во него се сместени експонати кои сведочат за Народно-ослободителната борба од 1941 до 1945 година. Во музејот доминира ѕидна фреска на фронталниот ѕид - Муралот, која го отсликува текот на војната, дело на големиот мајстор на боите Борка Лазески.

The museum is located near the plateau of the monument Ilinden in place Gumenje. It is open in 1988 and exponates are placed there witnessing the National Struggle from 1941 to 1945. Wall fresco of the frontal wall dominates in the Museum reflecting the duration of the war ad being an art of the big master of colours Borka Lazeski.

Спомен-куќа на Тоше Проески

Спомен-куќа на Тоше Проески

kultura.gov.mk

сеќавање на момчето со ангелски глас и широко срце Тоше Проески (25 јануари 1981 - 16 октомври 2007) за кратко време стана најпопуларен пејач во Македонија и една од најголемите ѕвезди на балканската музичка сцена. Во 2004 година беше прогласен за амбасадор на добра волја на UNICEF. Трагично загина во сообраќајна незгода. Постхумно, беше прогласен за почесен граѓанин на Македонија. Крушево, неговото родно место, му се оддолжи со отворањето на спомен-куќата на 25 април 2011 година. Објектот е изграден од бетон и стакло во форма на крст на површина од 870 квадратни метри. Музејската поставка обезбедува хронолошки приказ од детството и тинејџерските години до периодот кога Тоше го достигна врвот во уметничката кариера, збогатена со 350 автентични експонати, сопственост на семејството Проески. Во централниот дел е поставен молитвеник, верски предмети на Тоше и неколку негови запишани размислувања за љубовта, семејството, пријателството. Дел од поставката се и две восочни фигури на Тоше во природна големина. Целиот објект е опремен со современа техника, а на неколку инфо-точки чувствителни на допир можат да се добијат информации за музичката легенда. По должината на објектот е изграден ѕид на кој може да се оставаат пораки и впечатоци. Објектот содржи повеќе висински платформи со убава панорама на Крушево и Македониумот.

reminiscence of the boy with angel voice and wide hearth

Toshe Proeski (25th January 1981 - 16th October 2007) for a short period became the most popular singer in Macedonia and one of the biggest stars in Balkan music scene. In 2004 he was proclaimed for Goodwill ambassador of UNICEF. He died tragically in traffic accident. Posthumously he was proclaimed as honoured citizen of Macedonia.

Krushevo, his birthplace, repaid him by opening the memorial house on 25th April 2011.

The object is constructed by concrete and glass in form of cross covering an area of 870 square meters. The museum lectern provides chronological image of the childhood and teenage years till the period when Toshe reached the top of art career, enriched with 350 authentic exponates, in ownership of the Proeski family. Prayer is established in the central part, as well as religious items of Toshe and several written thoughts for love, family and friendship. Two wax figures of Toshe in natural size are part of the lectern.

The entire object is equipped by modern technique, and information for the music legend may be found at several touch info-points. Along the object a wall was built where messages and impressions may be written. The object consists of several hanging platforms including panorama of Krushevo and the Makedonium.

Прилеп ДУХОТ НА ПРИЛЕПСКИОТ НЕПОКОР Е ИНСПИРАЦИЈА ЗА ХРАБРОСТ И ЧУВАЊЕ НА МАКЕДОНСКОТО ДОСТОИНСТВО, КУЛТУРА И ТРАДИЦИЈА

620-700

метри надморска височина meters altitude

Прилеп има важно место во настаните во Илинденското востание од 1903 година, балканските војни и двете светски војни. На 11 октомври 1941 година во Прилеп е означен почетокот на Народно-ослободителната војна во Македонија. Поради тоа, на 7 мај 1975 година е прогласен за „град - народен херој“.

1018 Василие II го споменува под името Прилапон Basil II mentioned it as Prilapon

1366 престолнина на жупанот Волкашин the capital of the parish of the priest Volkashin

70.000 жители inhabitants

Споменик на Александар III Македонски Поставен на плоштадот во Прилеп, бронзениот споменик од 2,8 метри прерасна во симбол на градот и потврда за спојот на историските традиции на овие простори The monument of Alexander the Great III It was located on the square of Prilep. It is a bronze statue 2, 8 metres high and it has become a symbol of the city as well as confirmation of the connection of historical traditions in this area.

Саат-кула

П

рилеп се наоѓа во источниот дел од Прилепско Поле, кое е дел од големата Пелагониска Котлина. Сместен е меѓу Марковите Кули на север и Селечката Планина на југ. Има погодна географска и сообраќајна положба. Во Прилеп се вкрстуваат повеќе патишта, преку кои западниот дел од Република Македонија комуницира со Повардарјето и Источна Македонија, а исто така преку градот води и железничка пруга која ги поврзува Битола со Велес и Скопје.

THE SPIRIT OF PRILEP'S INSUBORDINATION IS INSPIRATION FOR COURAGE AND PRESERVATION OF MACEDONIAN DIGNITY, CULTURE AND TRADITION

Prilep has an important role during Ilinden Uprising in the year 1903, in the Balkan Wars as well as the First and Second World War. On the 11th October, 1941 was marked the beginning of National-Liberation War in Prilep, Macedonia. Due to this event, on the 7th May, 1975 this city was proclaimed a national hero city.

Како утврдено место и како важен воен пункт се споменува уште од времето на Самуил. Во почетокот на XI век (1018 година) византискиот цар Василие II го наведува под името Прилапон. Градот бил именуван и како Прилапос и Прилепон. Во 1366 година станал престолнина на Душановиот жупан Волкашин. По неговата смрт во битката на Марица, градот останал под управа на неговиот син Крал Марко. Според него се именувани тврдините над Варош северно од градот. По 1394 година Прилеп потпаѓа под Османлиска власт. Турците, не сакајќи да се мешаат со христијанското население, подигнале нов град во низината покрај патот за Битола, на местото на денешен Прилеп. Средновековен Прилеп опаѓа и се сведува на денешната населба Варош. Денес, пак, Прилеп и Варош се споени во единствена населба. За време на турското владеење, Прилеп често се споменува како поголема населба со развиена чаршија, а во XIX век во него се одржувал голем панаѓур, познат на поголемиот дел од Балканскиот Полуостров. По Втората светска војна следи интензивен развој на градот. Со новите административно-политички, економски, културно-образовни и други функции, Прилеп прераснува во силен стопански центар и реципиент за околното селско население. Бројот на население во Прилеп по Втората светска војна е во постојан пораст (од 24.816 жители во 1948 година, 39.611 во 1961 година, 63.639 во 1981 година, до над 70.000 жители во 2002 година).

Prilep

Саат-кулата се наоѓа во центарот на градот, непосредно до пазарот. Изградена е во XIX век и висока е 38,5 метри. Прогласена е за споменик на културата и претставува главен ориентир во градот.

The Clock Tower The Clock Tower is located in the city centre, nearby the market. It was built in the 19th century and it is 38, 5 meters high. It has been proclaimed monument of culture and it is the major object of orientation in the city.

P

rilep is situated in the east part of Prilep Field which covers larger part of the Valley of Pelagonia. It is located between Marko Towers to the north and Selechka Mountain to the south. It has a favourable geographic and traffic position. Prilep is krusevo.gov.mk a crossroad which connecting the west part of the Republic of Macedonia to Povardarie and East Macedonia, there is also railway through the city that connects BitolaVeles and Skopje.

As a fortified place and a military point it is mentioned in the time of Samuil. At the beginning of the 11th century (1018) Byzantine Emperor Basil II mentioned it as Prilapon. The city was named as Prilapos and Prilepon.

In 1366, Prilep became the capital of Dushan's parish priest Volkashin. After his death in the Battle of Marica, the city was governed by his son Krali Marko (King Marko) who was the last Macedonian king. The fortress above Varosh to the north of the city was named after him.

Prilep fell under Ottoman rule after 1394. Turks wanted to avoid mixture with Christians therefore they erected a new city in the plain along the road to Bitola i.e. on the location of the present Prilep. Medieval Prilep is reduced to today's settlement Varosh. Today, Prilep and Varosh are joined into one settlement.

7 pelagonia region

Споменик на Итар Пејо - Прилеп го овековечи овој препознатлив лик од своето фолклорно творештво на чешма во центарот на градот, непосредно до Саат-кулата. Итроштините на народниот шегобиец до денес се прераскажуваат меѓу прилепските мајтапчии.

Monument of Itar Pejo - Prilep has given eternity to the most recognisable character of its folk creation on a fountain in the centre of the city, nearby the Clock Tower. Wisdoms of the folk joker till this very day have been retold among Prilep's teasers.

While Turkish governing, Prilep was frequently mentioned as a large settlement with a prosperous bazaar, and in the 19th century there used to be held a great fair which was well-known to the larger part of Balkan Peninsula.

Прилеп претставува најразвиен тутунско-производен центар во државата, со учество од над 25%. Прилеп и Прилепско се одликува со развиената експлоатација на мермер и производство на разни мермерни производи. Тука егзистираат и метална, прехранбена, електронска и текстилна индустрија.

Number of inhabitants in Prilep after the Second World War has had a constant progress (starting from 24.816 inhabitants in 1948, 39.611 inhabitants in 1961, 63.639 inhabitants in 1981, to over 70.000 inhabitants in 2002).

Prilep represents the most developed tobacco-production centre in the country, participating with more than 25%. Developed exploitation of marble and marble products is characteristic for Prilep and Prilep' area There are also metal, food processing, electronic and textile industry.

Старата прилепска чаршија - Паралелно со урбаната архитектура, старите кепенци, фасадите и карактеристичната внатрешна столарија на дуќаните во старата прилепска чаршија го привлекуваат вниманието со својот автентичен изглед и го одржуваат духот на старата градска архитектура од XIX и XX век, кога во чаршијата работеле околу 180 дуќани.

The Old Bazaar of Prilep - Parallel to its urban architecture, there are the old shutters, facades and characteristic interior furniture of the shops in the Old Bazaar of Prilep attract attention with their authentic appearance and keep the spirit of the old city architecture dating back to the 19th and 20th centuries when there were 180 shops.

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Могила на непобедените Од Прилеп и Прилепско потекнуваат голем број револуционери и борци. Во нивна чест, во градот-херој е изградена Могилата на непобедените, прекрасен споменик каде се погребани останките на 650 борци.

The Burial Mound of the Invincible - There have been plenty revolutionaries and fighters from Prilep and its surrounding. Honouring them, the Burial Mound of the Invincible was built in the city-hero, it is a magnificent monument where the remains of 650 fighters are buried.

Прилеп е еден од поголемите градови во Република Македонија и претставува значаен административен, културно образовен, здравствен и трговски центар со регионално значење. Опфаќа непосредна гравитациска зона од околу 200 населени места од Прилепско и поширокиот регион. n

Prilep is one of the larger cities in Republic of Macedonia and represents a significant administrative, cultural-educational, health and trade centre which has obtained a regional importance. The gravitation zone ranges to approximately 200 inhabited places in Prilep area and wider region. n

Маркови Кули тврдината се вбројувала во петте најсилни и неосвоиви тврдини на Балканот Тврдината настанала и се развивала од IV век п.н.е. до XIV век од новата ера, во непосредна близина на денешен Прилеп, на огранок од планината Бабуна. Во античко време, низ Пелагониската Котлина поминувале важни сообраќајници, кои го поврзувале Јадранското со Егејското Море. Еден поткрак на Via Militaris (Singidunum Constantinopolis) поминувал низ Прилеп, а во продолжение се приклучувал кон Via Egnatia (Durachium - Amfipolis). Претставувала утврдување на Крал Марко и, благодарение на тврдината, средновековен Прилеп бил познат на Балканот со својот доминантен одбранбен систем. Средновековниот град Маркови Кули во 1953 година е прогласен за споменик на културата и денес претставува симбол на градот. Непосредно под Маркови Кули се наоѓа манастирот Св. Архангел Михаил.

Marko Towers (Markovi Kuli) are among the most solid and unassailable five fortresses in the Balkans The fortress was being developed from the 4th century B.C. to the 14th century A.D. in the vicinity of Prilep, onto a branch of Babuna.

Pelagonia was an important crossroad during antique period connecting Adriatic Sea with Aegean Sea. One part of Via Militaris (Singidunum - Constantinopolis) was passing through Prilep, and it continued with Via Egnatia (Durachium - Amfipolis). Prilep represented a fortress of Krali Marko (King Marko) and because of the fortress with its dominant defensive system, the medieval Prilep was famous in the Balkan. The medieval city Markovi Kuli (Marko Towers) in 1953 was proclaimed a monument of culture and it represents a symbol of the city.

Црква Св. Благовештение - Стара црква (1838) одобрението за градба на црквата од султанот го добил прилепскиот добротвор аџија Ристо Дамјановиќ Црквата е изградена со средства од прилепските еснафи и трговци како трикорабна базилика со три полукружни апсиди и галерии. Од фрескоживописот се издвојува претставата над централниот западен влез Господ Исус Христос праведен Судија со по шест апостоли, потоа фреските со свети Ѓорѓи, свети Никола, свети Кирил и свети Методиј. Црквата има преубав иконостас, долг 17 метри, со мотиви од растителниот и животинскиот свет. Тој е дело на Димитрие Станишев, зет на познатиот македонски копаничар Петре Филиповски - Гарката. Негова изработка се и владичкиот стол, почесниот стол за аџи Ристо Дамјановиќ и предикалницата.

Annunciation Church - Old Church (1838)

The church was built from the funds gathered by the craftsmen and tradesmen of Prilep, it is a three-nave basilica with three half-circular apses and galleries. Something that is exceptional in fresco painting is the presentation above the central western entrance Lord Jesus Christ the righteous Judge with 12 apostles, then the frescoes of Saint Gjorgji (George), Saint Nikola, Saint Kiril and Saint Metodij.

The church has a beautiful 17 meters long iconostasis with flora and fauna motives. It is a work by Dimitrie Stanishev, brother-in-law of the famous Prilep's benefactor Risto Damjanovich managed to get Macedonian engraver Petre Filipovich - Garkata. His works as well are an approval for the construction of the church by the sultan the archbishop's chair, the chair of honour for Hajji Risto Damjanovich and the pulpit.

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Манастир Св. Архангел Михаил Варош (XII век) во манастирот се наоѓа словенски натпис од 996 година, што е втор најстар кириличен текст пронајден во Македонија Манастирот потекнува од XII век и има остатоци од фреските од тоа време со ликови на архиереи, владетелски портрети и некои светии во проскомидијникот и ѓакониконот. Зачуван е и портретот на ктиторот, монахот Јован. Манастирските конаци се изградени во XIX век, како израз на тогашната македонска градска архитектура. Словенскиот натпис со кирилски букви од 996 година е втор според староста, затоа што најстариот кириличен текст е пронајден во Преспа, врз надгробната плоча на родителите на цар Самуил и датира од 993 година. Манастирската црква е еднокорабна, со отворен

The monastery dates back to the 12 century and the frescoes from that period have been destroyed and there are only traces with faces of archpriests, portraits of rulers and parts of saints in the prothesis and the diaconicon. The portrait of the founder, monk Jovan, has also been preserved. The monastery quarters date back to the 19th century; it is expression of the Macedonian beautiful city architecture. In this monastery there is a Slavic inscription with Cyrillic letters dating back to 996, the second oldest Cyrillic text, the first one is since 993 on the tombstone of tsar Samuil's parents, found in Prespa. The monastery church is mono-nave, with open porch and the steeple. In the monastery there is a

трем и камбанарија. Во дворот на манастирот има извор, познат меѓу народот по лековитата вода, посветен на Пресвета Богородица, а особено посетен на празникот Источен Петок (Балаклија), првиот петок по Велигден. Во манастирот денес постои активен монашки живот.

spring of holy and miraculous water that is dedicated to the Holy Mother of God. On the holiday of Eastern Friday (Balaklija), the first Friday after Easter, believers all over gather in the monastery at the holy water spring. Today there are monks who live in it.

St. Archangel Mihail Monastery, Varosh (12th century) in this monastery there is a Slavic inscription with Cyrillic letters dating back to 996, the second oldest Cyrillic text found in Macedonia 7 pelagonia region

Манастир Успение на Пресвета Богородица Трескавец (XIII век) од манастирот се гледаат градовите Прилеп, Битола и Крушево и целата Пелагониска Котлина

Dormition of Holy Mother of Jesus Monastery, Treskavec (13th century) the cities Prilep, Bitola and Krushevo as well as the whole Pelagonia Valley can be seen from the monastery

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

Во натписот на влезот е запишано дека манастирот потекнува од XIII век. Повеќепати бил уриван и возобновуван, a најпозната е обновата од XIV век. Сместен e под Златоврв, десет километри од Прилеп. Црквата е еднокорабна со централна купола, а олтарната апсида е тристрана. На јужната и северната страна има параклиси, a на запад, припратата е со две куполести кули. Фреските се од XIV и XV век. Претставени се многубројни светии во целосен раст и сцени од црковните празници и евангелски теми. Зачувани се и кујната и трпезаријата од XIV век. Во минатиот период манастирот претставуваше културно-историски споменик, а денес во него се одвива монашки духовен живот. До него води планинарска патека низ карпи и ниски треви, предизвик за туристите и планинарите.

The monastery dates back to the 13th century, as it is written on the inscription at the entrance. It suffered many hardships and destructions. A lot of rebuilding took place, the most famous one is the renewing of the monastery in the 14th century. It is situated under the peak of Zlatovrv, 10 km from Prilep. The church is mono-nave with a central dome and the altar apse is three-sided.

On the southern and northern side there are chapels and on the western side the parvis with two domed towers. The frescoes back to the 14th and 15th centuries. Many saints with their whole figure and scenes of church feasts and Gospel themes are represented here. There are preserved kitchen and dining-room which date back to the 14th century. It used to be a culturalhistoric monument, and today there are monks who live in it.

There is a mountainous path leading to it through rocks and low grass, which is a challenge for tourists and mountain climbers.

Манастир Св. Преображение Зрзе (XIV век) подигнат на карпа, манастирот е величествен архитектонски спој на природата и уметноста

Monastery St. Preobrazenie (Transfiguration), Zrze (14th century) erected on a rock, this monastery is magnificent architectonic bond of nature and art

Од сите страни опколен со дабова шума и со отворен поглед кон рамнината, манастирот во селото Зрзе се наоѓа во северниот дел на Пелагонија, на 1.000 метри надморска височина, во подножјето на Даутица. Од Прилеп е оддалечен околу 30 километри. Порано заземал површина од 7.000 м , многу поголема од денешната. Манастирскиот комплекс го сочинуваат црквата Свето Преображение (најстар дел од комплексот, кој најверојатно потекнува од XIV век), храмот Св. Петар и Павле од XVII век, камбанаријата, монашките конаци, економски и други помошни згради. Фреските датираат од XIV и XVI век, а од живописот од XIX век, иако со послаб квалитет, се изделува еден портрет на овчар облечен во народна носија. Оттука произлегло и популарното име од тоа време - чобанска црква. Според најновите археолошки истражувања, почетокот на монаштвото во Зрзе датира од IX век. Од тој период е пронајдена монашка населба на испоснички ќелии издлабени во бигорната карпа на комплексот.

Surrounded by oak woods and having an open view towards the plain, the monastery in village Zrze is located in the northern part of Pelagonia, at 1.000 meters altitude in the foothill of Dautica. It is 30 kilometres from 2 Prilep. It used to cover 7.000 m . The monastery complex is consisted of the church Saint Preobrazenie (the biggest part of the complex, which probably originates from the 14th century), the temple St. Peter and St. Paul dating back to the 17th century, the tower bell, the monks' quarters, economic and other facilities. The frescoes date back to the 14th and 16th century, and the icon painting dates back to the 19th century even though it has lower quality, one portrait of a shepherd can be distinguished. The name Shepherd's Church originates referring to this period. According to the latest archaeological researches, the beginning of Zrze monkshood dates back to the 9th century. Monk settlements with fasting cells made into lime rocks of the complex were found dating back to this period.

7 pelagonia region

БРАЌА МАНАКИ октомври, Битола Меѓународниот фестивал на филмска камера традиционално се одржува под покровителство на претседателот на Република Македонија. Стожер на фестивалската програма е „Камера 300“ - официјален натпревар на долгометражни филмови од најновата европска и светска продукција, во кој учествуваат филмските директори на фотографија. Во рамките на Фестивалот се организираат работилници, семинари, дебатни сесии, изложби. Фестивалот доделува Награда за животно дело „Златна камера 300“, резервирана за водечките светски кинематографи. Од 2002 година, Фестивалот е член на Европската координација на филмски фестивали.

МАЛ БИТОЛСКИ МОНМАРТР

ИЛИНДЕНСКИ ДЕНОВИ

23-30 мај, Битола

29 јули до 1 август, Битола

Меѓународната детска ликовна колонија традиционално се одржува од 1982 година, во организација на Детското ликовно студио „Св. Кирил и Методиј“ од Битола. На манифестацијата учествуваат ликовни таленти од Европа и светот на возраст од 5 до 14 години. Учеството е по пат на конкурс (на слободна тема и ликовни техники), што се распишува на почетокот на септември, а трае до 20 февруари. Сите пристигнати творби на конкурсот ги разгледува и оценува меѓународно стручно жири.

MANAKI BROTHERS October, Bitola

The International Camera Film Festival is traditionally held under the auspices of the President of the Republic of Macedonia. The backbone of the festival programme is “Camera 300”- an official competition of feature-length films of the latest European and world production, where participate film directors and photographers. Within the frame of the festival program are also workshops, seminars, debates and exhibitions.

The Festival is renowned for its Life Achievement Award - a Golden Camera 300 awarded to outstanding and leading world cinematographers. Since 2002, it is a member of the European Coordination of Film Festivals (ECFF).

29th July to 1st May, Bitola

manaki.com.mk

23rd to 30th May, Bitola

Браќата Милтон и Јанаки Манаки се првите сниматели на Балканот. Во 1905 година Јанаки од Париз купил „биоскоп камера број 300“ и му ја подарил на својот брат Милтон, кој со неа снимил десетици филмски епизоди од животот во тоа време. Милтон Манаки во 1906 година учествувал на меѓународна изложба на фотографии во Букурешт, каде освоил златен медал и станал дворски фотограф на романскиот крал Карло I. Во 1921 година во Битола го оформил првото кино. Фестивалот на филмската камера се одржува во чест на браќата Манаки.

Milton and Janaki Manaki Brothers are the first cameramen in the Balkan Peninsula. In the year 1905, Janaki bought a "cinema camera number 300" from Paris and gave it as a present to his brother Milton, who recorded several tenfold episodes of life from that period. In the year 1906, Milton Manaki participated at the International Exhibition of Photographs in Bucharest where he won the gold medal and was awarded a title of a court photographer of Romanian king Karlo I. They organized and formed the first cinema in Bitola (1921). The festival of film camera is held in honour of Manaki Brothers.

п ел а г о н и с к и р е г и о н

Фестивалот на народни песни и игри, чиј покровител е Собранието на Македонија, се одржува секоја година спроти 2 август - Денот на Илинденското востание. На четирите фестивалски денови, од кои на последниот се доделуваат награди од стручно жири во повеќе категории, учествуваат бројни културно-уметнички друштва и фолклорни групи од Македонија, како и гости од Хрватска, Италија, Црна Гора, Србија и Бугарија. Вистински празник на фолклорот претставува Големото битолско фолклорно дефиле низ улиците на градот, што се организира на 29 јули, непосредно пред почетокот на фестивалот. Фестивалот е проследен и со други културни манифестации.

The Traditional Children Art Colony has traditionally been held since 1982, organized by The Children Art Studio "St. Kiril and Metodij" Bitola.

Art talents, aged 5-14, from Europe and all over the world participate at this manifestation. Every year, there is an announcement (free theme and art techniques) from the beginning of September to 20th February and participants can apply during that period. The International Professional Jury inspects and assesses all works sent by applicants.

The festival of traditional songs and dances is under the auspices of the Assembly of the Republic of Macedonia, it is held every year during the period before the national holiday 2nd August - The Day of Ilinden Uprising and so far there have been 40 celebrations. Numerous cultural-artistic associations and folk groups from Macedonia as well as guests from Croatia, Italy, Montenegro, Serbia and Bulgaria participate at the festival therefore the special jury gives prizes in several categories on the last festival day which lasts four days. The real folk holiday is the Big Bitola Defile along the city streets; it is organized on 29th July, right before the start of the festival. One part of the festival programme is performed on traditional Ilinden Fair in the village of Trnovo, Bitola region. Also, other cultural manifestations are performed during this festival. bitolskasema.org

montmartre.smultimedia.com

MANIFESTACII manifestations КРУШЕВО - ЕТНО - ГРАД јули-август, Крушево

Оваа манифестација претставува одлична можност за доживување на гостопримливоста на современо Крушево во духот на традициите од 1903 година. По улиците на градот луѓето се облечени како комити и војводи, во староградски носии, во униформи на турски војници. Сите излози, реклами, фасади на куќите, ентериерот на собите се во етностил, а сите продавачи, кафеанџии и угостители се облечени во народни носии. Се одржуваат симулирани борби на комити и Турци, се леат куршуми во оригиналната леарница од тоа време, се одржува изложба на ракотворби, се продаваат сувенири. Заокружена со автентичноста на градскиот лик, посетата на Крушево за време на ова „туристичко востание“ е ретко доживување за љубопитниот посетител.

Krusevo Etno Town July-August, Krushevo

ВОЈДАН ЧЕРНОДРИНСКИ

ПИВОФЕСТ

јуни, Прилеп

јули, Прилеп

Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“ се одржува традиционално од 1965 година на иницијатива на Здружението на драмските уметници од Република Македонија. Фестивалот го носи името на основоположникот на македонската драма - Војдан Чернодрински, драмски автор, актер и режисер. На Фестивалот се презентираат најдобрите драмски остварувања од македонската театарска продукција, работени според дела од светската драматургија, а особено се афирмира македонското драмско творештво. Фестивалот има натпреварувачки карактер во официјалната програма.

Пивофест е стопанска и гастрономска манифестација, која од година во година станува помасовна. На манифестацијата учествуваат бројни производители на пиво, скараџии од Македонија и пошироко, бројни културноуметнички изведувачи. Манифестацијата е посетена од десетици илјади домашни и странски гости.

June, Prilep

This manifestation represents an excellent opportunity to feel hospitality of modern Krushevo possessing a spirit of traditions of the year 1903. There are people dressed like rebels and dukes, some wear traditional city clothes or uniforms of Turkish soldiers on the streets of this town. All window-shops, advertisements, house facades, interiors of the rooms are in ethno style and all shop assistants, publicans and caterers are dressed in traditional clothes.

There are simulated fights between rebels and Turks, bullets are made in original foundries from that period, exhibitions of handmade works are organized, and souvenirs are sold. Visiting Krushevo during this "tourists' uprising" is a rare experience of curious visitors especially because of an authentic town role. krusevoetnograd.com.mk

Macedonian theatre festival "Vojdan Chernodrinski" is founded in 1965 by initiative of the Association of Drama Artists of Republic Macedonia. The festival has the name of Macedonian drama founder - Vojdan Chernodrinski who was a drama author, an actor and a director.

The first performance of this wellestablished festival was performed on 4th June, 1965. This festival has a constant presentation of the best theatre i.e. drama performances of the total Macedonian theatre presentation, performed according to world's drama literature and especially affirmation of Macedonian drama work. The official programme of the festival has a competitive character. mtf.com.mk

July, Prilep

Pivofest is an economic and gastronomic manifestation, which is visited by larger number of visitors every year. There are famous beer and grill producer representatives from Macedonia and wider region as well as numerous cultural-artistic performers. There are ten thousand visitors from the inland, but there are foreigners too. pivofestival.mk

7 pelagonia region

КРАТКИ

преп

раки

за трајни сеќавања SHORT recommendations for everlasting memories Вистински музеј под отворено небо во спој со модерното градско живеење, ризница на историското и културното минато на Македонија.

Битола Bitola

Посебна атракција е релацијата Битола - Крушево. Попатно треба да се посети Смилево, седиштето на историскиот Смилевски конгрес, потоа манастирот Св. Јован Претеча во Слепче, женскиот манастир Св. Атанасиј во Журче, со мноштво угостителски објекти.

A special attraction is the route Bitola-Krushevo.

You should visit Smilevo, the headquarter of Smilevo Congress, then monastery St. Jovan Pretecha in Slepche, female monastery St. Atanasij in Zurce and many catering objects.

Прилеп Prilep

6 п ел а г о н и с к и р е г и о н

A real museum under open sky connected with modern city life, a treasury of historical and cultural past of Macedonia.

Два дена се неминовни за посета на историското Крушево. Хотелот Монтана е пријатно место и доживување на градот на Илинденското востание.

Крушево Krushevo

You need at least two days to visit historical Krushevo. The hotel Montana is a pleasant place to stay and enjoy in the town of Ilinden Uprising.

Во Прилеп и Прилепско треба да ги посетите Саат-кулата, чаршијата, црквите, Могилата на непобедените, споменикот на Александар Македонски, манастирот Трескавец. Тука се наоѓаат голем број китни села со посебна македонска култура и традиција - звучен и материјален фолклор.

In Prilep and Prilep area, you should visit The Clock Tower, the bazaar, the churches, the Burial Mound of Undefeated, the monument of Alexander the Great, the monastery Treskasvec. Here are numerous villages with special Macedonian culture and tradition-sounded and material folklore.

Heraclea Lyncestis

Културна ризница на Балканот, со разновидна и богата археолошка разгледница. Град каде се издигаат столбови и се протегаат мозаици, каде наизменично се среќаваат хеленистичкото време и римскиот период.

A cultural treasure house in the Balkans with various and rich archaeological post card. The city of high pillars and numerous ranging mosaics, where alternating Hellenic and Roman period are met.

Посетете го локалитетот Мечкин Камен, бројните цркви, споменици, музеи и галерија, Демировата корија и споменикот на Слива, манастирот Св. Преображение на Бушева Планина, но неизбежно и Спомен-куќата на Тоше Проески.

You should visit the locality Mechkin Kamen, numerous churches, monuments, museums and the gallery, Demirova Forest and the monument Sliva, but you cannot avoid the monastery St. Preobrazenie on Busheva Mountain, but you cannot avoid the Memorial House of Toshe Proeski.

Маркови кули Marko Towers (Markovi Kuli)

Крушево плени со староградската архитектура, а особено ја заслужуваа препораката за посета во зимскиот период.

Krushevo enchants with its old-city architecture, and deserves a great recommendation to be visited in winter.

Локалитетот е мошне карактеристичен и од природен аспект. Се одликува со разновидни денудациони форми, дела кои може да ги изгради само природата.

This locality is very interesting also viewed by natural aspect. It is characterised by various denudational forms, creations that only the nature can create.

7 pelagonia region