Fibbladid 1 tbl 2018

1.tbl. 2018

F É L A G

Í S L E N S K R A

B I F R E I Ð A E I G E N D A

EUROPEAN ROAD ASSESSMENT PROGRAMME

MÖRGU ER ÁBÓTAVANT Í ÍSLENSKA VEGAKERFINU Sigurður Ingi Jóhannsson, samgönguráðherra, opnaði þann 20. mars fyrir aðgang að gagnagrunni EuroRAP þar sem hægt er að skoða stjörnugjöf EuroRAP fyrir íslenska þjóðvegakerfið FÍB hefur annast framkvæmd EuroRAP öryggisúttektarinnar á 4.200 km af þjóðvegum landsins NÝ ELDSNEYTISVAKT FIB.IS

KM ÞJÓNUSTAN BÚÐARDAL

SUMARDEKKJA KÖNNUNIN 2018

NORÐFJARÐARGÖNGIN HAFA SANNAÐ GILDI SITT Reynsluakstur

PEUGEOT 3008 JEEP COMPASS

1

Mosfellsbæ

Skúlagötu

Skeifunni

Öskjuhlíð

Bíldshöfða Sprengisandi

Kópavogsbraut

BYKO Breidd

Búðakór

Akureyri (Glerártorgi og Baldursnesi) Kaplakrika

Birgðastöð Hafnarfjarðarhöfn

Egilsstöðum Fagradalsbraut 15

Stykkishólmi

Borgarnesi Mosfellsbæ Reykjavík Reykjanesbæ Hveragerði Selfossi

VELDU ÞÍNA STÖÐ! Akureyri - Glerártorgi Akureyri - Baldursnesi hjá BYKO Borgarnesi Hafnarfirði - Hafnarfjarðarhöfn Hafnarfirði - Kaplakrika Hveragerði Kópavogi - Búðakór Kópavogi - Kópavogsbraut Kópavogi - Byko Breiddinni Mosfellsbæ

ATLANTSOLÍA

Reykjanesbæ - Njarðvík Reykjavík - Bíldshöfða Reykjavík - Skeifunni Reykjavík - Skúlagötu Reykjavík - Sprengisandi Reykjavík - Öskjuhlíð Selfossi Stykkishólmi Egilsstöðum - Fagradalsbr.15

FÍB

FÍB félagar eru í uppáhaldi hjá okkur og fá sérlega góð kjör með dælulyklinum, eða allt að 15 krónu afslátt á valinni Atlantsolíustöð.

2

Sæktu um lykil á www.fib.is og byrjaðu að spara.

MEIRA FYRIR

FÍB FÉLAGA

HJÁ ATLANTSOLÍU 15 kr

afsláttur

EF KEYPT ER 150 L EÐA MEIRA

EF KEYPT ER 150 L EÐA MINNA

12+3 KR 10+3 KR

3

www.n1.is

facebook.com/enneinn

Öruggari á Michelin dekkjum Pantaðu tíma fyrir dekkjaskiptin á www.n1.is

Michelin CrossClimate+ • Sumardekk fyrir norðlægar slóðir • Öryggi frá fyrsta til síðasta kílómetra • Halda eiginleikum sínum vel • Gott grip við flest allar aðstæður • Endingarbestu sumardekkin á markaðnum

Michelin Primacy 4 • Öryggi frá fyrsta til síðasta kílómetra • Frábært grip og góð vatnslosun • Einstakir aksturseiginleikar

Michelin Pilot Sport 4 • Sumardekk fyrir þá kröfuhörðustu • Gefa óviðjafnanlega aksturseiginleika • Frábært grip og góð vatnslosun • Endingarbestu dekkin á markaðnum í sínum flokki

Hjólbarðaþjónusta N1 Bíldshöfða Fellsmúla Réttarhálsi Ægisíðu

4

440-1318 440-1322 440-1326 440-1320

Langatanga Mosfellsbæ Reykjavíkurvegi Hafnarfirði Grænásbraut Reykjanesbæ Dalbraut Akranesi Réttarhvammi Akureyri

440-1378 440-1374 440-1372 440-1394 440-1433

Opið mán – fös laugardaga www.n1.is

kl. 08-18 kl. 09-13

Alltaf til staðar

Mikil viðhaldsþörf á vegum landsins ÚTGEFANDI FÉLAG ÍSLENSKRA BIFREIÐAEIGENDA

Ritstjóri Jón Kristján Sigurðsson Ábyrgðarmaður Runólfur Ólafsson HÖFUNDAR EFNIS: Jón Kristján Sigurðsson Róbert Már Runólfsson Runólfur Ólafsson Stefán Ásgrímsson UMBROT/AUGLÝSINGAR Bogi Auðarson bogi@fib.is Prentun Ísafoldarprentsmiðja UPPLAG 19.000 FÍB Blaðið kemur út þrisvar á ári og er innifalið í árgjaldinu. Árgjald FÍB er kr. 7.890.Heimilt er að vitna í FÍB blaðið í öðrum fjölmiðlum sé heimildar getið

FÉLAG ÍSLENSKRA BIFREIÐAEIGENDA

Skúlagata 19 101 Reykjavík Sími: 414-9999 Fax: 414-9998 Netfang: fib@fib.is Veffang: www.fib.is

Niðurskurður fjárveitinga til viðhalds og nýframkvæmda á vegakerfinu á undanförnum árum hefur haft í för með sér alvarlegt niðurbrot vega víða um land og aukið á hættur vegfarenda. Akstur á vegum landsins hefur stóraukist. Á síðasta ári jókst umferð ökutækja um 10,6%. Samhliða breyttum atvinnuháttum eru uppi sjálfsagðar kröfur um greiðar og öruggar samgöngur allt árið. Ótrúlegur vöxtur ferðaþjónustunnar vegur þar þungt. Í síðustu viku var fjármálaáætlun ríkissjórnarinnar frá 2018 til 2022 lögð fram. Samkvæmt áætluninni eiga framlög til nýframkvæmda í vegagerð að aukast um 5,5 milljarða króna árlega í þrjú ár 2019, 2020 og 2021. Áætluð framlög til nýframkvæmda í ár (2018) eru 11,7 milljarðar króna. Það er jákvætt að fyrirhugað sé að auka fjárveitingar til vega yfir þriggja ára tímabil en þessi aukning dugar skammt eftir viðhaldsleysi undanliðinna ára. Sigurður Ingi Jóhannesson, samgögnuráðherra, er á sama máli en hann sagði eftirfarandi í vitali við Fréttablaðið 05.04.2018: ... þetta er ekki nóg. Ástandið er

annars vegar þannig að vegir eru að koma mjög illa undan vetri. Bæði er það vegna óhagstæðs veðurs en einnig vegna langvarandi viðhaldsleysis. Þar til viðbótar er umferðaraukningin meiri sem kallar á enn frekari framkvæmdir. Skatttekjur ríkissjóðs af bílum og umferð eru áætlaðar hátt í 80 milljarðar króna á þessu ári. Til vegamála er varið um 30% af skatttekjunum. Frá 2011 hefur álega verið varið til vegagerðar liðlega 1% af landsframleiðslu. Þetta hlutfall fór í um 2% 2008 og löngum áður var það í kringum 1,5% af landsframleiðslu. Fjárveitingar til viðhalds

vega hafa verið umtalsvert lægri frá hruni en uppsöfnuð þörf og því hefur vegakerfið verið að grotna niður. Það þarf að stórauka fjárfestingar í vegkerfinu til að auka öryggi, lífsgæði og hagvöxt. Öruggari vegir fækka slysum Öryggismat FÍB og EuroRAP á 4.200 kílómetrum íslenska vegakerfisins var kynnt þann 20. mars sl. Veghlutar fá stjörnur út frá öryggisstöðlum EuroRAP. Samhliða kynningunni var EuroRAP gagnagrunnur íslenska vegakerfisins gerður aðgengilegur á netinu. Því fleiri stjörnur sem vegakaflar fá, þess meira telst öryggi þeirra. Niðurstöður öryggismatsins eru sláandi því aðeins aðeins 25% íslenskra vega eru með þrjár stjörnur eða meira. Markmiðið er að allir vegir verði að lágmarki þriggja stjörnu. Reynsla annarra þjóða sýnir að fyrir hverja krónu sem varið er til að bæta vegaöryggi hagnast þjóðfélagið að jafnaði um tvær til fjórar krónur í fækkun slysa. Til mikils er að vinna fyrir okkur Íslendinga. Um 75% af vegakerfinu er með eina eða tvær stjörnur í öryggisúttekt EuroRAP. Fyrir hverja eina stjörnu sem vegur uppfærist sýnir reynslan að slysum fækkar um helming. Hættulegir vegir vega að öryggi vegfarenda. Hræðileg slys í umferðinni á liðnum mánuðum eru nöturlegur vitnisburður um óviðunandi ástand. Það þarf þjóðarátak til að draga úr þeim hörmungum og þjáningum sem fylgja umferðarslysum. Fjárfestum í öryggi, það margborgar sig fyrir allt samfélagið.

Runólfur Ólafsson

Framkvæmdarstjóri

5

EURORAP ÖRYGGISÚTTEKT FÍB Á VEGUM LANDSINS 12

KOMIÐ AÐ SKULDADÖGUM Svo lengi sem ég man eftir mér hefur aldrei verið skortur á loforðum stjórnmálamanna fyrir kosningar. Þegar til kastanna kemur hefur engin innistæða verið fyrir þessum loforðum og framkvæmdum sem lofað var daga bara uppi eða eru orðin tóm þegar upp er staðið. Á sama tíma blæðir mikilvægum innviðum, framkvæmdir eru ekki sem skyldi og öll viðhaldsvinna er látin reka á reiðanum. Þegar ekki er staðið við neitt og loforðin hreinlega svikin hafa samgöngumál þjóðarinnar þurft að súpa seyðið að því og nú horfir svo við að vegakerfið er að niðurlotum komið. Við vitum öll ef viðhaldi er ekki sinnt þá fáum við það í hausinn með ýmsum tilheyrandi kostnaði sem kannski seint eða aldrei verður hægt að bæta. Svona ástandi má líkja vegakerfinu við um þessar mundir og nú er svo komið að stjórnvöld standa frammi fyrir miklum aðgerðum á næstu árum ef koma á vegakerfinu í viðunandi ástand. Stjórnvöld hafa eiginlega ekkert val því skjótra aðgerða er þörf og brýnt að skaðinn verði ekki meiri en orðinn er. Ástand vegakerfisins er grafalvarlegt svo ekki sé fastar að orði kveðið. Það má öllum vera ljóst að stjórnvöld hafa sofið á verðinum hvað vegakerfið áhrærir og núna er komið að skuldadögum. Það verður ekki hlaupið frá vandanum, bretta skal upp ermar, og ráðist í verkið. Þetta gerist ekki á 6

einni nóttu heldur bíður margra ára vinna fram undan. Ástand vega víða um land er komið að fótum fram og er þá vægt að orði komist og eins og vegfarendur á höfuðborgarsvæðinu hafa orðið varir við koma götur mjög illa undan vetri. Viðhaldi hefur greinilega ekki verið sinnt sem skyldi og nú er komið að skuldadögum. Nú skal staðið við loforðin, láta verkin tala og hefjast handa. Vegfarendur sem ferðast í og úr vinnu á degi hverjum á höfuðborgarsvæðinu kannast við þær miklu umferðarteppur sem myndast á leiðinni. Fólk sem býr í efri hverfum og nágrannabæjum borgarinnar lentir oft í því í morgunumferðinni og eins í síðdegisumferðinni að vera hátt í klukkutíma á leiðinni. Ekkert má út af bera svo verulega hægist á umferðinni og ferðatíminn lengist til muna. Eins og í þessu sem öðru sem snýr að samgöngum hefur lítið sem ekkert verið gert til að finna lausnir við þessum stóra og alvarlega vanda. Að vísu nú nýlega komu fram hugmyndir frá stýrihópi Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu, Vegagerðinni, og samgönguráðuneytinu sem snúa að betri stillingum og aukinni stýringu á umferðarljósum sem gætu bætt flæði á yfir fimmtíu gatnamótum þar sem umferðarteppur myndast. Þessum umrædda hópi var falið fyrir tæpu ári síðan að meta heildstætt

Efnisyfirlit 8 RAFBÍLAR SKREF Í RÉTTA ÁTT 10 NORÐFJARÐARGÖNGIN 12 EURORAP ÖRYGGISÚTTEKT 16 SUMARHJÓLABARÐARNIR 2018 22 SEKTIR UMFERÐALAGABROTA 23 NÝ ELDSNEYTISVAKT FÍB 24 VIÐTAL: SIGURÐUR INGI JÓHANNSSON 28 FLESTIR FERÐAST Á EINKABÍLUM 29 VIÐTAL: AUÐUR LINDA SONJUDÓTTIR 30 SVIFRYK 31 FRAMTÍÐ ÖRYGGIS OG SJÁLFKEYRANDI BÍLA - VIÐTAL VIÐ ANDERS EUGENSSON FRÁ VOLVO CARS Í SVÍÞJÓÐ

36 PEUGEOT 3008 BÍLAPRÓFUN 39 KM ÞJÓNUSTAN BÚÐARDAL 40 JEEP COMPASS BÍLAPRÓFUN 43 KOSTIR HRAÐAHINDRANA 44 VIÐTAL: LOGI BERGMANN 45 LYKLALAUST AÐGENGI 48 BÍLL ÁRSINS Á ÍSLANDI 49 ÁLYKTUN FRÁ FÍB 50 SHOW YOUR CARD AFSLÆTTIR 52 NÝJIR SAMSTARFSAÐILAR FÍB 54 BIFREIÐAÞJÓNUSTA

þróun allra samgöngumáta. Ljóst er að á helstu álagspunktum sé hægt að reka umferðarljósakerfið mun betur en gert er. Brýnt sé að hefja slíkar aðgerðir með það að markmiði að létta á umferðarflæðinu. Í aðdraganda sveitarstjórnarkosninganna munu samgöngumál eflaust verða í öndvegi. Það er deginum ljósara að framundan er mikil vinna til að koma samgöngumálum á höfuðborgarsvæðinu í betra horf öllum þeim sem nota það til hagsbóta. Það er ekki til setunnar boðið.

Jón Kristján Sigurðsson ritstjóri

KEYRÐU Á ÖRYGGI Kauptu Nokian gæðadekk á frábæru verði Við viljum hafa pláss fyrir allt

Á Íslandi vitum við að sumarveður getur þýtt allskonar veður. Þess vegna hefur Nokian þróað sumar- og heilsársdekk sem henta fjölbreyttu veðurfari norðlægra slóða og tryggir öryggi farþega bílsins. Lífið tekur breytingum með tímanum. Börnin stækka, þeim fjölgar, áhugamálin breytast, ferðalögin lengjast. Það sem ekki breytist er að við þurfum pláss fyrir alla og allt sem þeim fylgir.

FINNDU DEKKIN ÞÍN MAX1.IS Þegar þörf er á Á brúar Arion bílafjármögnun bilið í bílakaupunum.

Kynntu þér kjörin og ólíkar leiðir á arionbanki.is

MI:

MI:

MI:

VERÐDÆ

VERÐDÆ

VERÐDÆ

R16 205/55 u ásetning / m tk s 4

16 205/55 R etningu ás / m tk s 4

17 235/55 R etningu ás / m tk s 4

LINE NOKIAN

48.100 K

R.*

WR D4

60.100 K

R.*

INE NOKIAN L

90.292 K

R.*

SUV

MI:

VERÐDÆ

UV3

RS NOKIAN W

17 235/55 R etningu ás / m tk s 4

98.282 K

R.*

Bíldshöfða 5a Reykjavík S. 515 7190

Jafnaseli 6 Reykjavík S. 515 7190

Dalshrauni 5 Hafnarfirði S. 515 7190

Opnunartími: Virka daga kl. 8-17 Laugardaga sjá MAX1.IS

MAX1.IS

7

H VÍ TA HÚSI Ð / SÍ A

*FAST VERÐ

RAFBÍLAR

RAFMAGNSBÍLAR SKREF Í RÉTTA ÁTT AÐ SETTU MARKMIÐI

V

enjulegur rafmagnsbíll losar helmingi minna af gróðurhúsalofttegundum heldur en eldneytisknúin bíll. Ennfremur í þeim löndum þar sem rafmagnsframleiðsla er mjög vistvæn og sjálfbær eins og t.d. Noregi og Íslandi er munurinn á milli rafmagnsbíla og eldsneytisknúninna bíla enn meiri þegar kemur að losun gróðurhúsalofttegunda. Þetta kemur fram í skýrslu sem ICCT, alþjóðasamtök um hreinar samgöngur, lét vinna og birti nú á vormánuðum. Framleiðsla á rafmagnsbílum veldur þó meiri losun gróðurhúsalofttegunda en eftir tvö ár í notkun er rafmagnsbíllinn byrjaður að borga sig. Í löndum á borð við Noreg og Ísland þar sem rafmagnsframleiðsla er sérlega vistvæn er rafmagnsbíllinn þó byrjaður að sanna gildi sitt á innan við hálfu ári. Helmingur þeirra mengunar sem rafhlöðurnar losa kemur í framleiðsluferlinu en það er þó jafn mikil mengun og við fram8

leiðslu á venjulegri sprengihreyfilsvél. Mengun frá framleiðslu rafhlaðna í rafmagnsbíla er líkleg til að minnka gífurlega á næstum áratugum, einkum vegna hreinni orku sem notuð er við framleiðsluna. Áætlað er að notkun

endurunninna hráefna muni minnka losun gróðurhúsalofttegunda um 7-17% og þróun á framleiðslu rafhlaðna muni minnka mengun enn frekar. Áætlað er að þær rafhlöður sem eru nú í þróun muni minnka losun gróðurhúsalofttegunda um 47 grömm á hvern kílómetra eða um 36%, miðað

við fyrri tækni. Þróun í framleiðslu rafhlaðna mun einnig auka drægi rafbíla svo um munar, eða um 50% sem gefur þeim enn meira forskot fram yfir eldneytisknúna bíla. Alheimsmarkmiðið fyrir árið 2050 er að samgöngur verði með öllu lausar við losun gróðurhúsalofttegunda. Þó rafmagnsbílar séu ekki fullkomnir og hafi sætt nokkurri gagnrýni verða þeir þó að teljast góður arftaki eldsneytisknúinna bíla og skref í rétta átt að settu markmiði.

ALLT SEM ÞÚ ÞARFT Í JEPPA LITLI BRÓÐIR GRAND CHEROKEE

ÍSBAND

DÍSEL 2.0L 140 HÖ. EÐA 170 HÖ. 9 GÍRA SJÁLFSKIPTING ALVÖRU FJÓRHJÓLADRIF MEÐ 4 DRIFSTILLINGUM

Select-TerrainTM fjórhjóladrif með 4 drifstillingum, árekstravörn, akgreinaaðstoð, leður/tau áklæði, hiti í stýri og framsætum, hraðastillir, snertiskjár, regnskynjari, LED ljós að framan og aftan,Bluetooth, leðurklætt aðgerðarstýri, varadekk í fullri stærð, 17” álfelgur o.fl. Einnig fáanlegur með 170 hö. bensínvél, sjálfskiptur.

VERÐ FRÁ: 5.490.000 KR.

GRAND CHEROKEE FRÁ KR. 8.690.000

CHEROKEE FRÁ KR. 6.390.000

COMPASS FRÁ KR. 5.490.000

RENEGADE FRÁ KR. 4.390.000

WRANGLER

9 Umboðsaðili Jeep - Þverholti 6 - 270 Mosfellsbær - s. 534 4433 - www.jeep.is www.isband.is - isband@isband.is - Opið virka daga 10-18 - Laugardaga 12-16

BÍLAPRÓFUN FÍB SAMGÖNGUR

NORÐFJARÐARGÖNGIN ERU GRÍÐARLEG SAMGÖNGUBÓT

N

orðfjarðagöng voru formlega tekin í notkun 11. nóvember í fyrra. Mikil eftirvænting ríkti við opnun ganganna enda um að ræða gríðarlega samgöngubót fyrir alla Austfirðinga, ekki síst þá sem þurfa að sækja þjónustu á umdæmissjúkrahús Austurlands í Neskaupstað. Íbúar biðu opnunar ganganna með óþreyju en fjögur ár tók að grafa göngin sem liggja á milli Eskifjarðar og Norðfjarðar. Göngin eru 7,9 kílómetra löng með vegskálunum sem liggja út úr göngunum. Það voru fyrirtækin Suðurverk og Metrostav sem grófu göngin og þurftu að sprengja 1651 sprengingu til þess að komast í gegnum fjallgarðinn. Norðfirðingar börðust lengi fyrir þessum samgöngubótum og göngin hafa svo sannarlega sannað gildi sitt. Þó Norðfjörður sé einskonar enda-stöð í vegakerfinu þá eru þar mjög mikilvægar stofnanir eins og umdæmissjúkrahúsið, þar er fæðingardeildin, og svo Verkmenntaskóli Austurlands. Þá eru miklir fiskflutningar frá Neskaupstað og þar búa 1500 manns sem gerir hann að stærsta byggðakjarnanum í Fjarðabyggð og þeim næst stærsta á Austurlandi. Miklir flutningar fara um göngin Páll Björgvin Guðmundsson, bæjarstjóri í Fjarðarbyggð, segir það æ betur að koma í 10

ljós hve þörfin fyrir göngin var orðin mikil og allir eru bara í sjöunda himni. Göngin hafa sannað gildi sitt hvað öryggismál varðar og viðbrigðin eru afskaplega mikil hvert sem litið er. Eins og ástandið var áður var ekki mikið öryggi í því að keyra upp brekkur í 600 metra hæð í gegnum einbreið göng sem voru fyrir löngu orðin barns síns tíma. Þægindin eru allt önnur og betri hvað flutningsmál varðar en gríðarlegur flutningur alls konar fer þarna yfir. Göngin eru ennfremur að spara stór fé í olíukostnaði, slit á bílum og dekkjum. Göngin eru að skila sínu í umhverfismálum á allan hátt,“ segir Páll Björgvin. Næsta verkefni að laga Þjóðveg 1 á milli Fáskrúðsfjarðar og Stöðvarfjarðar Páll Björgvin segir að með tilkomu ganganna séu samgöngur orðnar með þeim hætti að til er orðið eitt atvinnu-

Norðfjarðargöng eru heilt yfir gríðarleg samgöngubót og fjármunum til þessara framkvæmda var vel varið. Íbúar búa yfir meira öryggi og fólki er gert betur kleift að búa hér og eiga eðlileg samskipti milli þéttbýlisstaða til að sækja sér þjónustu og atvinnu,“ segir Páll Björgvin Guðmundsson, bæjarstjóri í Fjarðarbyggð

svæði og tiltölulega auðvelt að fara á milli bæjarkjarna í Fjarðarbyggð. Það skipti gríðarlega miklu máli að fólk geti farið á milli bæjarkjarna og sótt lykilstofnanir eins og Fjórðungssjúkrahúsið og Verkmenntaskólann. Ekki síður að íbúar í Neskaupsstað geti sótt þjónustu út á miðsvæðið með öruggum og þægilegum hætti. Nú er bara næsta verkefni að laga Þjóðveg 1 milli Fáskrúðsfjarðar og Stöðvarfjarðar. Þessi vegakafli getur verið hættulegur í hálku enda hæðóttur og oft erfiður yfir að fara. ,,Norðfjarðargöng eru heilt yfir gríðarleg samgöngubót og fjármunum til þessara framkvæmda var vel varið. Íbúar búa yfir meiri öryggi og fólki er gert betur kleift að búa hér og eiga eðlileg samskipti milli þéttbýlisstaða til að sækja sér þjónustu og atvinnu,“ segir Páll Björgvin Guðmundsson, bæjarstjóri í Fjarðarbyggð, í spjalli við FÍB-blaðið.

Raufarhöfn

Kópasker

Ísafjörður Húsavík Dalvík

Ásbyrgi

Sauðárkrókur

Vopnafjörður

Laugar Akureyri (2)

Mývatn

Blönduós Varmahlíð

Skjöldólfsstaðir Egilsstaðir Stöðvarfjörður Búðardalur

Staðarskáli

Ólafsvík Djúpivogur Vegamót

Húsafell

Borgarnes (2)

Reykholt Skorradalur (3)

Virkar hraðhleðslur

Akranes

Nesjahverfi Þingvellir

Reykjavík & nágrenni (> 4)

Hraðhleðslur á áætlun 2018

Geysir Minni Borg

Jökulsárlón

Reykjavík & nágrenni (6) Hellisheiði

Hleðslur

Flúðir Freysnes

Fitjar Þorlákshöfn

Hveragerði

Selfoss Kirkjubæjarklaustur

Hvolsvöllur

Hleðsla fyrir hendi. Hraðhleðsla 2018.

Seljalandsfoss Vík

Við opnum hringinn Það verður stöðugt auðveldara að keyra um landið á orku náttúrunnar, enda fjölgar hraðhleðslum ört við hringveginn. Hraðhleðslur ON gera rafbílaeigendum kleift að ferðast á hreinum, innlendum orkugjafa hringinn í kring um Ísland. Til hamingju rafbílaeigendur og til hamingju Íslendingar! ORKA NÁTTÚRUNNAR Bæjarhálsi 1, 110 Reykjavík · Sími 591 2700 · www.on.is · on@on.is

11

BÍLAPRÓFUN FÍB UMFERÐAÖRGYGGI

MÖRGU ER ÁBÓTAVANT Í ÍSLENSKA VEGAKERFINU Um 75% íslenska vegakerfisins með eina til tvær stjörnur

S

teinþór Jónsson formaður FÍB setti fjölmennan morgunfund FÍB í Hörpu þann 20. mars og fagnaði því að EuroRAP öryggismat íslenska vegakerfisins væri nú að koma fyrir sjónir almennings eftir margra ára undirbúning og rannsóknarvinnu á vegum FÍB. Steinþór þakkaði öllum sem unnið hefðu við verkefnið og þá sérstaklega Ólafi Kr. Guðmundssyni sem hefur verið tæknistjóri íslenska EuroRAP öryggismatsins frá upphafi. ,,Við getum náð árangri þegar við leggjumst á eitt um að auka

umferðaröryggi. Þetta er upphaf nýrra tíma og ánægjulegt að Íslendingar standa framarlega í þessu starfi,“ sagði Steinþór. Sigurður Ingi Jóhannsson, samgönguráðherra, opnaði formlega fyrir aðgang að gagnagrunni EuroRAP á fundinum. Sigurður Ingi fagnaði áfanganum og sagði mikilvægt að kortleggja öryggi vega með þessum hætti. „Það er óviðunandi hversu margir farast í umferðinni og verða fyrir alvarlegum skakkaföllum,“ sagði Sigurður Ingi.

Þriðji áfangi aðgengilegur á netinu FÍB hefur undanfarin ár séð um framkvæmd EuroRAP öryggisúttektarinnar á vegakerfinu. Búið er að meta 4.200 km af þjóðvegum í dreifbýli og þéttbýli og skrá í gagnagrunn EuroRAP. Þar fá veghlutar stjörnur eftir því hvernig öryggi þeirra er metið samkvæmt stöðlum frá EuroRAP. Nú hefur EuroRAP gagnagrunnur íslenska vegakerfisins verið gerður aðgengilegur á netinu, en þar er að finna öryggismat veganna samkvæmt stjörnugjöf EuroRAP. Markmiðið er að allir vegir verði minnst þriggja stjörnu Því fleiri stjörnur sem vegakaflar fá telst öryggi þeirra meira. Þess má geta að samkvæmt öryggismati EuroRAP eru aðeins 25% íslenskra vega með þrjár stjörnur eða meira. Markmiðið er að allir vegir verði að lágmarki þriggja stjörnu.

12

Stjörnugjöf nýtt til úrbóta Öryggismat EuroRAP er ætlað að vera til ráðgjafar fyrir stjórnvöld, veghaldara, veghönnuði, verktaka, tryggingafélög og aðra sem láta sig umferðaröryggi varða. Stjörnugjöfin sýnir hvar aðgerða er þörf og hvað þarf að gera til að auka öryggið. Um 75% af íslenska vegakerfinu er með eina eða tvær stjörnur í öryggisúttektinni. Einungis 0,1% vega fær fimm stjörnur, alls tæpir 7 km. Það eru Hásteinsvegur við Stokkseyri og örstuttur spotti af Gaulverjabæjarvegi við Selfoss.

Íslenskar aðstæður sem ráða stjörnugjöf veganna Eitt af því sem helst dregur úr öryggi vega hér á landi eru brattir vegkantar, sem stórauka líkurnar á að bílar velti ef þeir fara út af. Það á við um tæplega tvö þúsund kílómetra, eða 47% af mældum vegum. Hættulegar fyrirstöður nálægt vegköntum draga einnig úr öryggi. Á 53% veganna eru slíkar fyrirstöður á borð við skilti, staura og grjót innan eins metra frá vegkanti. Skortur á góðum eða réttum yfirborðsmerkingum hefur áhrif á stjörnugjöfina, svo og breidd vega, slit á yfirborði, breidd á vegöxlum, aðgreining á akstursstefnum, gerð gatnamóta, krappar beygjur og lýsing.

Steinþór Jónsson formaður Félags íslenskra bifreiðaeigenda

Jónas Snæbjörnsson framkvæmdastjóri hjá Vegagerðinni

James Bradford þróunarstjóri EuroRAP

Þórólfur Árnason forstjóri Samgöngustofu

13

Leyfður hámarkshraði hefur mikil áhrif á stjörnugjöfina, því eftir því sem hann er hærri þess meiri öryggiskröfur eru gerðar til að vegurinn geti talist öruggur fyrir vegfarendur. Öryggi veganna skiptir öllu máli Aðalfyrirlesari kynningarinnar var James Bradford, þróunar- og tæknistjóri iRAP og EuroRAP. ,,Það er vinna að baki en það er líka mikil vinna framundan. Þetta sýnir okkur að öryggi veganna skiptir meginmáli. Öryggið verður alltaf að vera í fyrirrúmi,“ sagði James Bradford á fundinum. James fór ítalega yfir niðurstöðurnar og sagði að víða þyrfti að bæta vegi. Öryggismatið væri ákveðinn áfellisdómur en í leiðinni mikilvægt tæki fyrir samgönguyfirvöld til að bæta öryggi og forgangsröðun til framtíðar. Fram kom hjá James að reynsla annarra þjóða sýni að fyrir hverja krónu sem varið er til að bæta vegaöryggi hagnast þjóðfélagið að jafnaði um tvær til fjórar krónur í fækkun slysa. Hann sagði til mikils að vinna fyrir Íslendinga enda 75% vega með eina eða tvær stjörnur. ,,Fyrir hverja eina stjörnu sem vegur uppfærist sýnir reynslan að slysum fækkar um helming,“ sagði James. Ólafur Kr. Guðmundsson tæknistjóri EuroRAP verkefnis FÍB á Íslandi flutti erindi á kynningunni. Hann fór yfir vinnuna við útektina, verkefnið krafðist þolinmæði og nákvæmni. Ólafur þakkaði þann mikla stuðning sem verkefnið hefði fengið bæði frá opinberum styrktaraðilum og fyrirtækjum og ekki síður frá sjálfboðaliðum sem hefðu unnið fórnfúst starf. ,,Það er sameiginlegt markmið okkar allra að bæta umferðaröryggi. Við erum öll þátttakendur í því að gera vegina betri og öruggari. Að baki er mikil vinna en að sama skapi ánægjuleg enda hér verið að kynna mikilvægt hjálpartæki til eflingar umferðaröryggi“, sagði Ólafur. Undir lok kynningarinnar fluttu Jónas Snæbjörnsson framkvæmdastjóri hjá Vegagerðinni og Þórólfur Árnason forstjóri Samgöngustofu ávörp.

14

EuroRAP

Ólafur Kr. Guðmundsson Tæknistjóri EuroRAP á Íslandi

EuroRAP eða European Road Assessment Programme eru samtök 29 bíleigendafélaga í jafnmörgum löndum Evrópu, stofnuð árið 1999 að frumkvæði FIA alþjóðasamtaka bíleigendafélaga. FÍB sér um framkvæmd EuroRAP á Íslandi. Öryggisúttekt veganna fer fram með sérútbúnum skoðunarbíl og eru 50 atriði í umhverfi veganna skráð niður með rafrænum hætti og niðurstöðunum hlaðið í gagnagrunn EuroRAP. Úr þessum gögnum er síðan unnið sérstakt áhættumat og áhættukort fyrir vegi og vegarkafla. Hluti verkefnisins er einnig að greina öll alvarleg umferðarslys yfir 5 ára tímabil niður á veghluta vegakerfisins og lengd vegkafla með hliðsjón af umferðarmagni (ÁDU). Úr þessu er síðan unnið kort sem sýnir þá vegakafla sem hafa versta slysatíðni með tilliti til umferðarmagns. Meginmarkmið EuroRAP öryggismatsins er að fækka verulega banaslysum og alvarlegum slysum í umferðinni. https://www.fib.is/is/umferdaroryggi/ vegaaoryggi-eurorap/vida-umsokn

5

10

0

0

10

20

15

30

20

Mælikvarði

Aðrir vegir

40 km

25 mi

Stjörnugjöf fyrir tveggja akreina veg á þessu korti miðast við lægsta öryggismat vegarins.

Stjörnugjöf

54

54

Akranes

60

61

41

1

427

Reykjavík

Reykjanesbær

54

60

4 stjörnur

2,7%

5 stjörnur

0,1%

22,4%

3 stjörnur

34,0%

2 stjörnur 40,9%

1 stjarna

60

50

60

61

1

36

1

68

33

Selfoss

35

52

37

1

30

32

35

1

35

76

75

1

26

Akureyri

82

Kirkjubæjarklaustur

Sauðárkrókur

26

1

1

87

Húsavík

85

EuroRAP öryggismat íslenska vegakerfisins – mars 2018

Stjörnugjöf íslenskra þjóðvega - mars 2018

Stjörnugjöf er einföld og hlutlaus aðferð til að mæla það öryggi sem er „byggt inn“ í veginn miðað við allar aðstæður. Fimm stjörnu vegir eru öruggastir en einnar stjörnu vegir á hinum endanum. Öryggismat veganna er byggt á mælingum og greiningum. Nánari upplýsingar er að finna á: http:// www.eurorap.org/protocols/star-ratings/

Stjörnugjöf vegakerfisins miðað við farþega ökutækja. Útgáfa 3.02 Mælingar 2012-2017

ÍSLAND

15

85

1

85

85

1

1

1

94

96

92

Prepared under licence from EuroRAP AISBL using protocol version v3.02 © Copyright EuroRAP AISBL and iRAP 2018. This map may not be reproduced without the written consent of EuroRAP AISBL. © 2018 Europa Technologies Ltd. All rights reserved. © OpenStreetMap contributors.

Höfn

Þórshöfn

BÍLAPRÓFUN FÍB 2018 SUMARHJÓLABARÐARNIR

MICHELIN SLITSTERKAST OG BEST Í BLEYTUNNI Í sumarhjólbarðakönnun FÍB 2018 eru að þessu sinni hjólbarðar af 16 tegundum. Flestallir eru þeir ágætir, en einn er framúrskarandi – Michelin Pilot Sport 4.

Í

þessari sumarhjólbarðaprófun eru 16 tegundir hjólbarða teknar til kostanna. Þau eru í ýmsum verðflokkum en öll prófuð á sama hátt. Vægi prófunarþáttanna sem eru átta talsins er misjafnt en þyngst vega eiginleikar dekkjanna í vætu og bleytu, eða 55 prósent af heildareinkunninni. Í bleytunni eru prófunarþættirnir fjórir; hemlunarvegalengd í bleytu, flotun (aquaplaning), veggrip, og loks persónulegt mat margra reynsluökumanna á almennum akstri. Ekki kom á óvart að dýr hágæðadekk eins og Michelin Pilot Sport og Nokian Hakka Black taki tvö efstu sætin en það er óvænt að hið japanska Falken Azenis FK510 skjótist í það þriðja. Það er ekki síst hins góða hemlun þess í bleytu sem þar átti hlut að máli. Continental og Bridgestone eru enn afbragðs dekk en góð dekk í ódýrari kantinum, eins og Hankook Ventus S1*Evo2 og KumhoEcsta PS71 en hafa engu að síður oft verið meðal þeirra bestu, standast að þessu sinni ekki þeim dýrari alveg snúning í bleytunni, sérstaklega í vatnsaga þar sem þau eru

16

fljótari að fljóta upp og missa gripið. En í heildina spjara þessar tegundir sig vel í prófinu. Hið sama er vart hægt að segja um kínversku dekkin tvö; Nankang Sportnex AS-2+ og Triangle Sportex TSH11. Hemlun beggja í bleytu telst hreint ekki nógu góð. Það eru vissulega vonbrigði þar sem ýmis Kínadekk hafa farið hrað-batnandi

undanfarin ár. En mestum vonbrigðum veldur frammistaða Gislaved Ultra Speed sem ætla mætti að nyti góðs af reynslu og þekkingu móðurfyrirtækisins Continental. Eitthvað hefur þar farið forgörðum.

Þegar þú velur þér sumarhjólbarða ættirðu ekki að einblína bara á hvaða dekk eru í efstu sætunum, heldur rýna í einkunnatöfluna og meta út frá henni hvaða tegund hentar vel þínum þörfum og þínum aðstæðum og ekki síst þínum efnahag. Dekkin búa yfir mismunandi kostum og styrkleikum og einhverjir þeirra henta þér kannski betur en öðrum. Dekkin í þessari prófun sem gerð var af finnska fyrirtækinu TestWorld fyrir hið norska systurfélag FÍB; NAF, Aftonbladed í Svíþjóð, Tekniikan Mailma í Finnlandi og Auto Revue í Rússlandi voru flestöll keypt af dekkjaverslunum í N. Evrópu til að forðast allar getsakir um hugsanleg tengsl við framleiðendur dekkjanna og að þeir hafi jafnvel útbúið dekk sín sérstaklega með það fyrir augum að spjara sig vel í þessari könnun. Sjálf könnunin fór fram á tilraunabrautum skammt frá Jóhannesarborg í S. Afríku. Dekkin voru öll af stærðinni 225/45 R17. Bílarnir sem notaðir voru við prófanirnar voru VW Golf, Audi A3 og BMW 2.

Svona eru dekkin prófuð Hemlun ABS hemlar (læsivarðir) Á þurru malbiki er nauðhemlað 90 km hraða á klst. Á votu malbiki er hemlað á 80 km hraða á klst. Hver hjólbarði er prófaður margsinnis á nokkurra daga tímabili til að fá sem sannferðugasta mynd og sem raunhæfastan samanburð á eiginleikum hjólbarðanna. Við hemlaprófanirnar í bleytunni var lofthitastig frá +10-15 gráður. Á þurru malbiki var hitinn +20-25 gráður. Hemlunareinkunnir hvers hjólbarða eru reiknaðar út frá meðaltali allra mældra hemlunarvegalengda á þurru annarsvegar og hinsvegar blautu malbiki. Almennt veggrip Veggrip hjólbarðanna er metið með því mæla brautartíma aksturs eftir votri akstursbraut. Aksturinn og mælingarnar eru marg endurteknar og margir ökumenn annast aksturinn. Brautin er fjölbreytt og krefst hröðunar, hemlunar og krappar

beygjur eru á henni. Einkunn hvers hjólbarða er reiknuð út frá meðaltali fjölda brautartímamælinga. Flotun (aquaplaning) Hraðinn er aukinn inn á brautarhluta sem þakinn er vatni. Sá hraði sem bíllinn hefur náð þegar veggripið hefur algerlega tapast, er skráður. Aksturstilfinning Margir tilraunaökumenn meta hver fyrir sig hvernig hver hjólbarðategund hegðar sér í almennum akstri á malbiki og í ýmsum mismunandi akstursaðstæðum, eins og hvað gerist þegar bíllinn skrikar og hvernig gerist það og hversu erfitt eða létt er að ná aftur fullri stjórn á bílnum. Slíkar aðstæður koma oft upp í akstri í umferðinni. Um er að ræða blindpróf, það er að segja að ökumenn vita ekki hvaða hjólbarðategund er undir bílnum hverju sinni.

Veggnýr Vegdynurinn er bæði mældur með mælitækjum og metinn af ökumönnunum. Ekið er eftir vegi með grófu vegyfirborði. Ökumennirnir vita ekki hvaða hjólbarðategund er undir bílnum hverju sinni.

Núningsmótstaða Núningmótstaða hjólbarðanna er mæld í sérstökum tækjabúnaði í rannsóknastofu. Niðurstöðurnar eru umreiknaðar út frá því dekki sem mælist með minnsta mótstöðu (rennur lengst). Einkunnin er útreiknuð aukin eldsneytiseyðsla.

17

SUMARHJÓLBARÐAR

225/45 R17

8,5

BÍLAPRÓFUN FÍB 2018 SUMARHJÓLABARÐARNIR

Michelin Pilot Sport 4

8,9

M

Nokian Hakka Black

ichelin tekur forystusætið í þessari könnun með sannfærandi hætti. Hemlar mjög vel á bæði þurrum og votum vegum, er sérlega rásfart og stöðugt og svarar einstaklega vel stýri og hemlum. Í stuttu máli afbragðs dekk sem veitir góða öryggistilfinningu í akstri við allar aðstæður.

Mjög þægilegt í öllum akstri og gefur notalega öryggistilfinningu, enda stöðugt í akstri. Hemlar mjög vel hvort heldur á blautum eða þurrum vegi, er lágvært og hefur þriðju lægstu núningsmótstöðuna í þessari könnun. Hraðakóði:Y (allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 46, 2017 Framleiðsluland: Finnland

Hraðaþol Y (allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilgreind snúningsstefna: Nei Tilgreind innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 3 2016 Framleiðsluland: Spánn

Svona eru dekkin prófuð Einkunnir

18

Sheet1 1 Michelin

2 Nokian

3 Falken

4 5 6 Continental Bridgestone Vredestein

7 Han

8 9 10 10

7 10 7 10

10 8 7 8

6 9 6 9

6 10 6 10

6 10 8 9

8 8 6 8

Blautt malbik Hemlun Veggrip Flotun Aksturstilfinning

Vægi í % 55,00% 15,00% 15,00% 15,00% 10,00%

Þurrt malbik Hemlun Aksturstilfinning

30,00% 15,00% 10,00%

10 9

9 9

9 8

10 10

8 6

10 6

1 8

Þægindi og hagkvæmni Veggnýr Núningsmótstaða

15,00% 5,00% 10,00%

8 6

9 7

10 7

8 6

9 10

9 4

9 4

Heildareinkunn

100,00%

89

85

83

81

79

78

7

tein

8,3 Falken Azenis FK 510 Falken er mesta jákvæða undrunarefnið í þessu sumardekkjaprófi. Hemlar ágæta vel í bleytu og því efni er þetta besta dekkið. Það er rásfast og stöðugt í öllum akstri, ekki síst átakaog neyðarakstri. Afbragðs sumardekk sem kemur þægilega á óvart.

Hraðakóði: Y (allt að 300km/klst. Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 43, 2017 Framleiðslulan: Japan

8,1

7,9

7,8

7,7

4

5

6

7

Continental Premiumcontent 6

Bridgestone Turanza T005

Continental er besta dekkið á þurrum vegum. Mjög rásfast og stöðugt í akstri og svarar vel stýri og hemlum. Frábært veggrip. Lítilsháttar síðra á votum vegum samanborið við þrjú efstu dekkin.

Bridgestone dekkið er síðast þeirra fimm bestu í þessari könnun, ekki síst vegna góðrar frammistöðu í bleytunni. Þar er það öruggt í akstri hvort heldur sem kalt er eða hlýtt í veðri. Hefur minnstu núningsmótstöðuna sem kallar á minnstu eldsneytiseyðsluna.

Hraðakóði: Y (allt að 300km/klst. Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 17, 2017 Framleiðsluland: Slóvakía

7 Hankook

8 Kumho

8 Dunlop

8 8 6 8

8 8 8 6

6 8 8 8

10 8

7 7

9 4 77

Hraðakóði: Y (allt að 300km/klst. Burðarþol: 91 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 46, 2017 Framleiðsluland: Ungverjaland

Vredestein Ultrac Vorti Vredestein hefur óvenju ójafna eiginleika. Meðal góðu eiginleikanna er mjög gott grip og öruggur akstur í bleytu og frábær hemlun á þurrum vegi. Fremur lágvært en núningsmótstaðan er hærri en æskilegt væri hjá gæðahjólbarða eins og Vredestein vissulega er.

Hraðakóði: Y (allt að 300km/klst. Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 44, 2017 Framleiðsluland: Holland

Hankook Ventus S1 EV02 Með þeim bestu í hemlun á þurrum vegi. Að öðru leyti í góðu meðallagi í flestu nema í átakaakstri bæði á þurrum vegi en sérstaklega í vætu. Í þeim aðstæðum getur veggrip tapast snöggt.

Hraðakóði: Y (allt að 300km/klst. Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 45, 2017 Framleiðsluland: Ungverjaland

8 Goodyear 6 7 8 9

11 Pirelli 7 7 6 8

12 Cooper 7 5 7 5

13 Yokohama 3 7 7 8

14 Nankang 3 9 9 6

8 6

8 7

8 6

5 6

8 6

3 4

9 7

9 8

9 7

9 6

10 6

6 2

6 3

75

75

75

70

61

60

54

15 Triangle 5 7 4 4

Sheet1 16 Gislaved 5 3 4 3

3 6

3 3

8 5

10 9

51

44

19

BÍLAPRÓFUN FÍB 2018 SUMARHJÓLABARÐARNIR

SUMARHJÓLBARÐAR

225/45 R17

7,5

7,5

7,5

7,0

6,1

8

8

8

11

12

Goodyear Eagle F1 Asymmetric 3

Pirelli Cunturato P7

Cooper Zeon CS 8

Eiginleikar Pirelli dekksins eru mjög jafngóðir í flestöllum prófunargreinum og í akstri í vætu kemur fátt ökumanni að óvörum. Þó má finna að því að það á það til að tapa veggripi í beygjum, sérstaklega ef hemlað er samtímis. Engu að síður ágætis dekk sem dugar vel í öllum aðstæðum

Hemlunargrip í vætunni er viðunandi gott en beygjugripið í bleytunni er ívið síðra. Almennt sagt er þó rásfesta og veggrip vel viðunandi, sérstaklega á þurrum vegi. Með þeim hljóðlátustu í akstri og núningsmótstaða er í minna meðallagi, sem er auðvitað kostur.

Hraðakóði: Y (Allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 91 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 46, 2017 Framleiðsluland: Ítalía

Hraðakóði: Y (Allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 43, 2017 Framleiðsluland:England

Kumho Ecsta PS71

Dunlop Sport Maxx RT2

Eiginleikar Kumho eru Góðu eiginleikarnir eru mjög jafnir í flestum prófunaratriðunum átta. Það allir mjög jafnir á þann hátt að það fær hvergi þýðir að hægt er að treysta því nokkurnveginn að ekkert ágætiseinkunn en heldur enga falleinkunn. Í vætu eru óvænt gerist. Það er því eiginleikarnir vel viðunandi. öruggt í akstri þótt veggrip Núningsmótstaðan er sú mætti vissulega vera betra þriðja lægsta í könnuninni. við sumar aðstæður.

Hraðakóði: Y (allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 42, 2017 Framleiðslulan: Suður Kórea

Hraðakóði: Y (Allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 48, 2017 Framleiðsluland: Þýskaland

Eiginleikar þessa Goodyearsekks eru afar líkir eiginleikum systurdekksins sem er Dunlop dekkið. Í akstri er það mjög fyrirsjáanlegt og að því leyti öruggt. Ágætt á þurrum vegum en síðra í vætu

Hraðakóði: Y (Allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 7, 2017 Framleiðsluland: Þýskaland

Aksturstilfinning í Flotun Aksturstilfinning í bleytu Aksturstilfinning Flotun bleytuá þurru malbiki Hraði

Aksturstilfinning á þurru malbiki

Hemlun á þurru m Hemlunarlengd

Hemlun á þurru malbiki

Dekkjategund einkunn Dekkjategund einkunn Dekkjategund í km/klst. Dekkjategund í metrum EinkunnDekkjateg.Hraði Dekkjateg. EinkunnDekkjateg. í km/klst. Dekkjateg. Hemlunarvega

Continental Nokian Continental Maxxis Michelin Dunlop Nokian Bridgestone Falken Goodyear Hankook Hankook Goodyear Michelin Kumho Pirelli Pirelli Vredestein Dunlop Yokohama Bridgestone Barum Vredestein Duraturn Yokohama Falken Cooper Kenda Triangle Linglong Nankang Wanli Gislaved Davanti 20

10 10 9 9 9 9 9 8 8 8 8 7 8 7 8 6 8 6 8 6 8 6 8 6 7 6 7 6 7 4 7 3 7 7

Barum Michelin Michelin Nokian Nokian Continental Bridgestone Linglong Continental Pirelli Goodyear Bridgestone Vredestein Goodyear Pirelli Vredestein Dunlop Hankook Yokohama Kenda Falken Wanli Hankook Davanti Kumho Dunlop Nankang Yokohama Cooper Maxxis Triangle Falken Gislaved Duraturn

9 10 9 10 9 10 9 9 9 9 9 8 9 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 7 6 7 6 7 5 7 4 5 3 5

Bridgestone Wanli Michelin Kenda Nankang Nokian Kumho Falken Goodyear Goodyear Dunlop Barum Vredestein Dunlop Falken Continental Nokian Linglong Yokohama Pirelli Cooper Duraturn Bridgestone Davanti Hankook Maxxis Continental Vredestein Pirelli Hankook Triangle Michelin Gislaved Yokohama

79.7 79.5 88,5 78.6 87,2 76.6 86,4 75.4 86,2 75.1 86,2 73.6 85,1 73.4 84,5 72.9 84,2 71.7 84,2 71.7 84,2 84 70.7 70.2 83,8 69.5 83,5 83 68.4 68.1 81,6 81 67.7 65.1

Michelin Yokohama Michelin Continental Vredestein Hankook Hankook Dunlop Continental Bridgestone Nokian Pirelli Falken Vredestein Dunlop Nokian Yokohama Maxxis Goodyear Goodyear Pirelli Kenda Bridgestone Linglong Kumho Falken Cooper Wanli Gislaved Barum Nankang Duraturn Triangle Davanti

33.5 34.7 31,8 34.9 31,8 31,835 3235.7 35.9 32,1 32,236 32,636 36.1 32,7 36.8 32,9 32,937 32,937 37.3 33,4 37.9 34,2 35 38 3538.9 3538.9 39.9

6,0

5,4

5,1

4,4

13

14

15

16

Yokohama Advan Sport V105 Það sem dregur þetta dekk niður er slakt hemlunargrip í bleytu sem verður sérstaklega lélegt ef kalt er í veðri. Að flestu öðru leyti er Yokohama nokkuð gott í akstri, sérstaklega á þurrum vegi og reyndar líka í bleytu að hemluninni þar undanskilinni. Núningsmótstaðan er sú mesta í þessari könnun, sem kallar á meiri eldsneytiseyðslu.

Hraðakóði: Y (Allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 43, 2016 Framleiðsluland: Japan

Nankang Sportnex AS-2 Triangle Sportex TSH11 Gislaved Ultra Speed Nankang kemur ekki vel út úr þessu prófi. Það hemlar ekki nógu vel á þurru undirlagi og þaðan af síður á blautu. Hið furðulega er þó það að beygjuveggripið er mun skárra en ætla mætti út frá því hversu hemlunaraeiginleikarnir eru rýrir. Almennir aksturseiginleikar eru ótryggir.

Þetta kínverska dekk stendur sig heldur ekki vel í þesu prófi. Veggrip og almennir aksturseiginleikar þess eru þolanlegir á þurrum vegi en slæmir í bleytu. Sérstaklega eru það afturhjólin sem snöggtapa veggripi og þarf ekki mikið til.Það hemlar illa í bleytu en heldur skár á þurru undirlagi.

Hraðakóði: Y (allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 43, 2017 Framleiðsluland: Kína

Hraðakóði: Y (allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 44, 2017 Framleiðsluland:Kína

Þetta Gislaved dekk er hálf furðulegt. Ástæðan er sú að framleiðandinn er útibú frá Continental og því mætti ætla að þekkingin og kunnáttan þaðan ætti að skila sér. En svo virðist hreint ekki vera. Það hemlaði ágætlega þegar kalt var í veðri en þegar hlýtt var og vegyfirborðið heitt hemlar það afar illa, hvort heldur á þurrum vegi eða blautum. Almennt eru aksturseiginleikar þess ótryggir, en það má það eiga að það er mjög hljóðlátt.

Hraðakóði: Y (allt að 300 km/klst.) Burðarþol: 94 Tilg.snúningsstefna:Nei Tilg. innhlið/úthlið: Já Framleiðsludagsetning: Vika 37, 2017 Framleiðsluland: Rúmenía

Vegdynur Vegdynur Núningsmótstaða Hemlun á votuNúningsmótstaða malbiki Hemlunarlengd Eyðsluaukning

Hemlun á votu malbiki

Veggrip á blautu

Veggrip á blautu malbiki

Dekkjategund í metrum Dekkjategund í% Dekkjategund Dekkjategund Tími í sek. Dekkjateg.Einkunn Dekkjateg.Hemlunarvegalengd m Dekkjateg. Eyðsluaukning í % einkunn Dekkjateg.Tími í sek.

Michelin Barum Falken Bridgestone Hankook Yokohama Michelin Linglong Kumho Vredestein Pirelli Nokian Cooper Hankook Nokian Continental Continental Pirelli Vredestein Maxxis Goodyear Wanli Dunlop Davanti Bridgestone Kenda Gislaved Goodyear Triangle Dunlop Nankang Yokohama Falken Duraturn

29.5 30.4 26,8 30.7 27,3 30.89 27,5 27,531 31.4 27,8 31.5 27,8 31.6 27,9 2831.8 28 32 32.8 28,1 32.8 28,2 33.1 28,2 33.1 28,5 33.4 28,5 2933.6 29,1 33.7 35.9

Pirelli Nokian Bridgestone Barum Gislaved Goodyear Nokian Continental Dunlop Dunlop Goodyear Yokohama Kumho Maxxis Falken Bridgestone Pirelli Michelin Continental Linglong Cooper Vredestein Michelin Falken Triangle Hankook Hankook Wanli Vredestein Duraturn Nankang Davanti Yokohama Kenda

0 0.3 0 0,50.7 1,8 1 1,81.1 2,11.1 2,31.4 2,52.1 2,62.3 2,72.4 2,82.4 3 2.7 3,33.1 4 3.1 4,23.2 5,33.3 5,73.3 3.7

Nokian 61.3 Continental 61.4 Cooper 61,8 Maxxis 61.6 Falken 61,9 Hankook 61.7 Gislaved 61,9 Bridgestone Goodyear 62,261.8 Goodyear 61.8 Nokian 62,2 Vredestein 61.8 Pirelli 62,2 Linglong 61.9 Bridgestone 62,2 Wanli 61.9 Vredestein 62,2 Barum Kumho 62,2 62 Pirelli 62.1 Dunlop 62,4 Yokohama Hankook 62,462.1 Michelin Continental 62,562.3 Davanti Michelin 62,862.5 Kenda Triangle 62,862.5 Duraturn Yokohama 63,262.6 Falken Nankang 63,462.8 Dunlop 62.9

Michelin Nokian Bridgestone Pirelli Vredestein Barum Nokian Linglong Continental Bridgestone Michelin Yokohama Nankang Continental Falken Kenda Hankook Vredestein Dunlop Goodyear Goodyear Wanli Yokohama Hankook Triangle Davanti Pirelli Dunlop Cooper Gislaved Maxxis Falken Duraturn

28 28.2 27,3 28.3 27,3 28.5 27,4 28.6 27,5 28.7 27,5 28.7 27,6 28.8 27,7 28.8 27,8 28.8 27,9 2828.9 2828.9 2829.3 29.4 28,1 29.4 28,4 2929.4 30.1 30.6

21

BÍLAPRÓFUN FÍB UMFERÐ

HEILDARENDURSKOÐUN UMFERÐARLAGA

M

jög brýnt er orðið að endurskoða umferðarlög nr. 50/1987, með síðari breytingum. Í janúar sl. birti ráðuneytið á vef stjórnarráðsins áform um þessa lagasetningu og frummat á áhrifum hennar í samræmi við nýtt verklag við gerð lagafrumvarpa. Var kallað eftir sjónarmiðum stofnana, hagsmunaaðila og einstaklinga á þeim áformum og áhrifamati. Margar ábendingar og athugasemdir bárust ráðuneytinu í kjölfarið og hefur mið verið tekið af þeim við frumvarpssmíðina. Hækkun sekta? Fyrir liggja drög frá ríkissaksóknara um breytingar á reglugerð um sektir við umferðalagabrotum. Um er að ræða viðamiklar breytingar og ljóst er að ef þær ná fram að ganga munu sektir af umferðalagabrotum hækka umtalsvert. Markmið með heildarendurskoðun umferðarlaga er að stuðla enn frekar að umferðaröryggi með því að bregðast við þeirri þróun sem orðið hefur á samgöngum og samfélaginu í heild á undanförum árum. Snúa athugasemdirnar m.a. að hjólreiðum og breyttum samgönguháttum, aukinni sjálfvirkni bíla, ákall um skýrari ákvæði um ljósaskyldu 22

ökutækja í ljósi tækniþróunar, stöðubrotum og sektarheimildum lögreglu og stöðuvarða, vegaeftirliti, notkun farsíma- og snjalltækja við akstur og skort á hlutlægri refsiábyrgð eigenda og umráðamanna bifreiða á hraðasektum og akstri gegn rauðu ljósi, þ.e. brot sem næst á löggæslumyndavél. Í maí 2017 var ákveðið að hefja að nýju heildarendurskoðun á gildandi umferðarlögum. Fyrsta skrefið var að senda eldra frumvarp, sem lagt var fram á 141. löggjafarþingi (20122013), til umsagnar aðila sem sitja í fagráði um umferðarmál. Var óskað eftir sjónarmiðum þeirra og athugasemdum við frumvarpið í ljósi þess fyrirhugaðrar heildarendurskoðunar. Athugasemdir sem bárust hafa nýst við gerð nýs frumvarps sem byggist á grunni eldri vinnu.

Meðal helstu breytinga sem finna má í frumvarpinu eru: - Nýtt markmiðsákvæði umferðarlaga. - Nýr kafli um hjólreiðar. - Ákvæði um neyðarakstur gerð ítarlegri. - Ákvæði um bann við stöðvun og lagningu ökutækis eru færð til nútímalegra horfs. - Ávana- og fíkniefni skulu mæld í blóði ökumanns en ekki blóði eða þvagi. - Reglur um framkvæmd öndunar prófs og sýnatöku vegna gruns um ölvunarakstur eða akstur undir áhrifum ávana- og fíkniefna gerð fyllri. - Hámarkssekt vegna umferðarlaga brota hækkuð úr 300.000 krónum í 500.000 krónur. - Hámark leyfilegs áfengismagns í blóði ökumanns lækkað úr 0,5‰ eða 0,2‰. - Skýr regla um sérreinar og heimild til að kveða á um hvers konar ökutæki eru heimil á slíkum reinum. - Skýrara ákvæði um ljósaskyldu og nauðsyn þess að hafa þar með ávallt kveikt á afturvísandi stöðuljósum. - Hlutlæg ábyrgð á sektum vegna brota sem numin eru af löggæslumyndavélum og varða ekki punktum.

NÝ ELDSNEYTISVAKT Á FIB.IS

F

ÍB, hefur alltaf kappkostað að félagsmenn geti nálgast gott og aðgengilegt efni sem hafi í senn fræðandi og upplýsingalegt gildi. Inn á heimasíðu FÍB er nú þegar að finna ýmsar upplýsingar sem koma að góðum notum fyrir bifreiðaeigendur og nú er enn að bætast við í þeim efnum.

Ný Eldsneytisvakt FÍB hefur verið sett í loftið þar sem hægt er að nálgast upplýsingar um verð á eldsneyti á hverjum tíma og þróun þess síðustu misseri. Þar er einnig að finna alla útsölustaði eldsneytis vítt og breitt um landið. Allt efnið er unnið í samvinnu við Svein Flóka Guðmundsson sem hefur haldið úti vefsíðunni www.gasvaktin.is undanfarin ár. Eldsneytisverð hefur veruleg áhrif á útgjöld heimila. Íslenskir neytendur hafa um langa hríð búið við eitt hæsta eldsneytisverð í heimi. Innkoma Costco á markaðinn hefur haft jákvæð áhrif á eldsneytismarkaðinn. Costco býður besta verðið til sinna félagsmanna en næst lægstu verðin eru helst í nágrenni Garðabæjar. Neytendum er einnig bent á mögulega afslætti. FÍB félagar geta nýtt sér afslætti frá 10 krónum til 15 króna hjá Atlantsolíu með því að sækja um dælulykil AO/FÍB.

Bensínverð á Íslandi skiptist í grófum dráttum þannig: Heimsmarkaðsverð eða innkaupsverð, opinber gjöld og álagning og dreifing innanlands. Opinberu gjöldin breytast lítið á milli mánaða; það er raunar aðeins virðisaukaskatturinn sem getur breyst nema með sérstökum lagabreytingum frá Alþingi. Virðisaukaskatturinn er hlutfallslegur skattur á eldsneytisverð en önnur opinber gjöld sem leggjast á lítra-verðið eru föst krónutala sem ákvörðuð er í fjárlögum. Krónugjöldin á bensínverð eru almennt vörugjald, sérstakt vörugjald (bensíngjald) og kolefnisgjald. Á dísilolíuna er lagt olíugjald auk kolefnisgjalds. Með tilkomu Eldsneytisvaktar FÍB geta neytendur með auðveldum hætti nálgast upplýsingar um verð á bensíni og dísilolíu um land allt. Seinna gætu bæst við upplýsingar um aðra orkugjafa. Eldsneytisvaktin er mikilvægt hjálpartæki fyrir neytendur til upplýsingar um þróun eldsneytisverðs. Hægt er að velja upplýsingar um verð á bensíni eða dísilolíu út frá bensínstöðvum í næsta nágrenni staðsetningar þess sem er við tölvuna eða snjalltækið. Annar flipi raðar stöðvum upp út frá því hvar dropinn er ódýrastur. Til viðbótar er gluggi sem sýnir þróun (trends) eldsneytisverðs á liðnum misserum. Þar kemur upp línurit með nöfnum allra eldsneytissala þar sem hægt er að sjá verðlagsþróunina yfir ákveðinn tíma. Ef farið er með bendilinn og tikkað í box einstaks félags fyrir ofan línuritið þá er hægt að fella línulega þróun verðlagningar þess niður. Þetta gagnasafn opnar tækifæri fyrir áhugafólk, skóla og fræðimenn til að vinna frekari greiningar. 23

BÍLAPRÓFUN FÍB SAMGÖNGUMÁL

ALLT OF LITLUM FJÁRMUNUM VARIÐ Í VEGAKERFIÐ

S

igurður Ingi Jóhannsson, sem tók við embætti samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra undir lok síðasta árs, segir miklar áskoranir felast í embætti sínu. Verkefnin séu ærin enda séu samgöngumál eitt brýnasta hagsmunamál þjóðarinnar. Það sé á stefnuskrá ríkisstjórnarinnar að þessi málaflokkur fái gott rými og unnið verði að því að byggja upp vegakerfið með það að markmiði að gera það enn betra. Hann segist hlakka til að takast á við verkefnin sem blasa við. FÍB-blaðið settist niður með Sigurði Inga á dögunum, staðan tekin almennt í vegamálunum og hvað ríkisstjórnin ætli sér fyrir í þeim efnum. Ákall eftir endurbótum í vegakerfinu væri æpandi en hvað hyggst nýskipaður ráðherra leggja áherslu á í starfi sínu sem samgönguráðherra? ,,Í stjórnarsáttmálunum tölum við mikið um innviðauppbyggingu í ýmsum kerfum landsins, heilbrigðis- og menntakerfinu og ekki hvað síst í þáttum sem snúa að 24

samgöngumálum. Við ætlum eins og kostur er að hraða uppbyggingunni í samgöngukerfinu enda orðin veruleg þörf á í þeim efnum. Síðasta almennilega framkvæmdaárið var 2010 og þá voru menn að ljúka framkvæmdum sem hafði verið lofað. Síðan var bara skorið niður, bæði í viðhaldi og öllum nýframkvæmdum. Það er ekki eiginlega fyrr en hin síðustu tvö ár, 2016 og 2017, sem koma lítilsháttar viðbætur inn en engu að síður langt undir því sem við teljum ásættanlegt. Í anda stjórnarsáttmálans er það verkefnið mitt að hraða uppbyggingu og þá ekki síst í málum sem lúta að samgöngumálum. Það verður að viðurkennast líka að í flugi og hafnarmálum hefur sama átt sér stað en þessir málaflokkar hafa átt við fjárhagsskort á síðustu árum,“ segir Sigurður Ingi. Sigurður Ingi fer ekki dult með það að stórar áskoranir bíða hans í starfi og ákallið er að allir vilja fá allt strax. Hann hafi verið að leggja þau orð inn að við getum gert þetta

með stór auknum framlögum frá ríkinu og þá sé hann alveg sérstaklega að tala um vegamál í þessu sambandi. Áskoranir út um allt land ,,Við þurfum að setja okkur langtíma markmið hvernig við ætlum að byggja upp vegakerfið. Á undanförnum árum hefur allt of litlu fé verið varið í þennan málaflokk en á sama tíma hefur álagið á vegakerfið aukist gríðarlega. Þetta hefur stigmagnast alveg sérstaklega á síðustu 3-4 árum. Sigurður Ingi segir að um leið og hægt verði að setja ákveðna hluti í ásættanlegt horf og gera vegakerfið enn betra verði viðsýnin enn betri til framtíðar litið. Leggja verði höfuðáherslu á að gera vegakerfið enn betra, öruggara, skilvirkara og byggja upp vegi. Áskoranir eru úti um allt land, á höfuðborgarsvæðinu og á leiðunum út úr Reykjavík. Aukning umferðar er ævintýraleg

langt austur eftir Suðurlandsundirlendinu. Aukningin um Reynisfjall í Mýrdal var um 80% á árinu 2016 og miklu fleiri svæði væri hægt að nefna í þessu sambandi. Vegakerfið er engan vegið í stakk búið til að takast á við alla þessa umferðaraukningu. Á sama tíma verðum við að geta haldið uppi nægilegu öryggi.“ Aðspurður hvernig ráðherrann sjái hlutina byggjast upp til betri vegar sagði Sigurður Ingi að eftirvæntingin og kröfur eftir úrræðum og framkvæmdum væri orðin mikil. Vinna við nýja samgönguáætlun væri hafin og samgönguráð sem undirbýr hana mun leggja hana fram á haustmánuðum. ,,Núna er vinna í gangi hjá ríkisstjórninni að undirbúa ríkisfjármálaáætlun til fimm ára. Þar inni þarf að vera skörp sýn á það að við ætlum að standa við stjórnarsáttmálann. Ég vænti þess að það verði gert og á grundvelli þess fáist aukið fjármagn til næstu fimm ára. Samhliða verður unnin samgönguáætlun til næstu 12-15 ára. Lykilatriði er hins vegar að koma hér ýmsu í gang því verkefnin eru ærin.“ Tugir milljarða króna eru innheimtir í opinber gjöld af bifreiðaeigendum – lítill hluti fer í vegagerð. Er þetta réttlátt að þínu mati? ,,Mér finnst það eðlilegt að málið sé sett fram með þeim hætti og almenningur velti þessu fyrir sér. FÍB, hefur verið hvað duglegast við að sýna fram á þetta. Ef ég man rétt þá var eldsneytishlutinn markaðar tekjur hér áður í fjárlögum. Sá hluti hefur farið í vegagerð síðustu árin og jafnvel aðeins betur. Ef við tökum bifreiða- og aðflutningsgjöldin og virðisaukaskatt af bílum þá er þessi tala miklu hærri. Hún hefur hins vegar ekki verið talin með mörkuðu tekjunum en bifreiðaeigendur eru að greiða umtalsvert hærri fjármuni til ríkissjóðs en settir hafa verið til samgöngumála. Þetta er því alveg réttmæt ábending. Núna með breytingum á

lögum um opinber fjármál eru markaðar tekjur lagðar af og við höfum áhyggjur að því í fagráðuneytunum. Það er því ekki skýrt að við getum gengið að því vísu að ákveðnir fjármunir verða til í þeim geira skili sér beint. Stjórnarsáttmálinn er skýr um að það eigi að stefna í hraðari uppbygginu og ég vænti þess að það náist um það góð samstaða í ríkisstjórn. Vonandi sjáum við að sett verði mun meira fjármagn í vegagerð en við höfum séð á liðnum árum. Ennfremur að þeir fjármunir sem bifreiðaeigendur eru að greiða munu skila sér í uppbyggingu og viðhaldi.“ Víða um landið, sérstaklega á Vestfjörðum, eru vegir í slæmu ásigkomulagi. Er þetta ásættanlegt þegar við erum komin inn í 21. öldina? ,,Nei, það er það auðvitað ekki. Ef maður á að vera sanngjarn í gagnrýninni verður að horfa til bankahrunsins og krísunnar sem þjóðin gekk í gegnum á sínum tíma. Ég held hins vegar að það megi alveg við okkur stjórnmálamennina sakast að við hefðum fyrr þurft að setja meiri fjármuni í vegakerfið eftir þá krísu, ekki bíða til ársins 2016 og 2017 í þeim efnum. Þetta er allt of langur tími sem við setjum allt of litla fjármuni í vegakerfið. Það hefur bara auðvitað þýtt það að við erum komin langt eftir og á sama tíma verður þessi gríðarlega aukning í kerfinu sem kallar um leið á framkvæmdir og uppbyggingu. Eins og ég hef áður sagt þá hyggjumst við á þessu kjörtímabili koma ýmsu í gang eins og stjórnarsáttmálinn segir til um.“ Vegatollar hafa verið mikið í umræðunni. Hver er þín skoðun á þeim? ,,Mér hugnaðist ekki hugmyndin fyrir síðustu kosningar um vegtollahliðin umhverfis höfuðborgina. Það gerðu einnig flestir stjórnmálaflokkarnir en ég skildi þá alveg hugmyndina að reyna að

fara að finna meira fjármagn. Þessi vegtollagjöld voru ekki skrifuð inn í stjórnarsáttmálann. En veggjöld til að flýta framkvæmdum til þess að koma stórum jákvæðum mannvirkjum fyrr af stað finnst mér alveg koma til greina og ef aðrar leiðir eru valkostur. Vegtollahlið þar sem bara ákveðnir aðilar á ákveðnum leiðum greiða almennt gjald hugnast mér ekki enda náðist aldrei pólitísk samstaða um þá leið. Núna erum við að velta því fyrir okkur hvernig við getum staðið við það í stjórnarsáttmálanum að hraða uppbyggingunni. Það fer að sjálfsögðu eftir því hversu mikið fjármagn við getum fengið í ríkisfjármálaáætlunina.“ Óvissa í stjórnmálum kom niður á stefnumörkun Í samtalinu við ráðherra var komið inn á ýmsa þætti. Okkur lék forvitni að vita hvort honum finnist rétt hafi verið á spilum haldið í vega- og samgöngumálum almennt hér á landi á síðustu árum. Ráðherrann sagði að samdrátturinn eftir hrunið hefði verið of mikill. Áskoranirnar voru stærri í samgöngumálunum en talið var og við líðum fyrir það. ,,Ég upplifi það í ráðuneytinu að hér eru mörg stór verkefni sem blasa við. Hin pólitíska óvissa og óstöðuleiki hefur meðal annars valdið því að stefnumörkun til langs tíma skortir og þar af leiðandi ákvarðanir um það hvað á að gera.“ Skattar á eldsneyti hækkuðu um síðustu áramót þvert á það sem lofað hafði verið fyrir kosningar. Hvað viltu segja um þetta? ,,Reyndar var búið að kynna fjárlagafrumvarp hjá ríkisstjórn sem síðan fór frá og síðan komu kosningar. Engu að síður lá fjárlagafrumvarp á borðinu og þar voru reyndar mun hærri hækkanir. Til að mynda jöfnun á dísillítranum upp til bensínslítrans eins og það væri eitthvað sjálfsagt að jafna það upp. Það var líka talað um mikla 25

BÍLAPRÓFUN FÍB SAMGÖNGUMÁL

Bréf FÍB til ráðherra

hækkun á kolefnisgjaldinu sem leggst líka á sömu skattstofna. Við töldum það einfaldlega ekki hægt og tókum út þessa jöfnum og lækkuðum hækkunina á kolefnisgjaldinu. Við erum að fara inn í umhverfi grænna skatta en við getum ekki farið hraðar inn slíkt umhverfi af því að þetta á að virka sem hvati en ekki þvingunar skattur. Áður en búið er að byggja upp innviði hins nýja kerfis þá er ekki hægt að ganga of langt í skattlagningunni. Við slógum af vegatollahugmyndirnar, slógum af verulega hækkun á eldsneytisgjöldunum og hækkuðum kolefnisgjaldið helmingi minna heldur en til stóð. Ég vil því meina að við höfum staðið nokkurn vegin við það sem við lofuðum í kosningarbaráttunni. Það má í þessu sambandi heldur ekki gleyma því að þetta er samsteypustjórn þriggja flokka þar sem allir eru ekki með sömu skoðun í þessum málaflokki. Við fundum að lokum leið sem var öllu ásættanlegri.“ Leggja verður áherslu á umferðaröryggið Flestir eru sammála um að samgöngur er eitt brýnasta hagsmunamál þjóðarinnar. Aðspurður á hvaða þætti ráðherrann ætli að leggja áherslu í sínu starfi svaraði Sigurður Ingi um hæl. Umferðaröryggi, umferðaröryggi og aftur umferðaröryggi. Þetta er þáttur sem við verðum að leggja höfuðáherslu á. Það er með öllu óásættanlegt að horfa á þann mannfjölda sem lætur lífið í umferðinni á hverju ári. Ef við tökum síðan með þau alvarlegu slys sem verða þá verðum við að gera 26

allt sem í okkar valdi stendur til að fækka þeim til muna. Þetta næst ekki nema með bættum samgöngum, betri vegum, meiri fræðslu og í hvötun sem geta falist í hækkun sekta við umferðarlagabrotum sem við erum að skoða. Fleira kemur til greina til að ná þessari slysatíðni niður.“ Bíll er nauðsynlegur í okkar samfélagi og flestir bifreiðaeigendur eru venjulegir launamenn. Finnst þér réttlátt að alltaf sé seilst ofan í vasa þeirra til að ná í auknar tekjur? ,,Nei, mér finnst að það þurfi að fara saman þegar að við erum að skattleggja notkun sem undirstöðu í uppbyggingu í vegakerfinu að fjármundir séu nýttir þar. Þetta erum við að reyna en á sama tíma höfum við verið með ívilnanir til handa þeim sem festa kaup á rafmagnsbílum eða nýorkubílum. Þeir greiða enga eldsneytisskatta og í raunin ekki fyrir afnot á vegunum. Við erum að fara í orkuskipti til að uppfylla það sem við höfum lofað í loftslagsmálum sem mun þýða að þetta kerfi okkur hrynur. Ástæðan fyrir því að það er ekki hrunið nú þegar er stór innflutningur á bílaleigubílum og notkun okkar erlendra gesta á eldsneyti. Eitt af því sem við erum að skoða eru breytingar á þessu fyrirkomulagi þannig að það verði sanngjarnara. Ef við horfum eitthvað aðeins fram í tímann þá verður þetta nú sjálfsagt þannig að það verða einhverskonar afnotagjöld í gangi. Það verði einhverskonar kubbi komið fyrir í bílnum sem segir til um á hvaða

vegi þú ert að keyra um hverju sinni. Þangað eru menn ekki komnir ennþá, en þetta er búið að ræða í mörg ár. Ég man að þáverandi samgönguráðherra, Kristján Möller, talaði mikið fyrir þessu í kringum 2010. Núna er komið 2018 en þetta hefur verið í þróun í Evrópu fyrst og fremst í stórum flutningabílum. Þetta er hins vegar ekki komið í almenna notkun af því að kerfið er ekki nægilega gott og of dýrt. Þegar við verðum komin lengra inn í framtíðina verður þetta innleitt en þangað til verðum við að gera eitthvað í þessum efnum . Við erum að skoða þetta í ráðuneytinu og hefur verið til skoðunar í fjármálaráðuneytinu í nokkurn tíma. Við verðum að tryggja tekjugrunninn til uppbyggingar veganna og það verða allir að leggja sitt af mörkum.“ Aðspurður hvort það sé ekki besta fjárfestingin að huga sem best að vegakerfinu og byggja það upp jafnt og þétt segir Sigurður Ingi tvímælalaust svo vera. Það skipti öllu máli að byggja það upp og gera það öruggara. Við viljum ennfremur vera með skilvirkari vegi þar sem vegfarendur komist sem auðveldast á milli staða og á sem skemmstum tíma. Þar horfum m.a. til styttingar eins og á Hringveginum en það er fljótt að skilar sér þegar hægt er að ná fram styttingu um einhverja kílómetra. Eins líka ef vegirnir eru góðir og öryggir þá eru þetta bara einfaldlega arðsamar framkvæmdir. Lagning Sundabrautar er alltaf í umræðunni. Hvert er þitt persónulega mat í þeim efnum?

,,Það er alveg rétt að hún hefur legið láginni undanfarin ár en Reykjavíkurborg hefur ekki haft þetta mál ofarlega á sinni könnu. En auðvitað er þetta samstarfsverkefni ríkis- og sveitarfélaga og það hafa átt sér stað einhver samskipti um þetta mál milli ráðuneytisins og borgaryfirvalda. Núna er skammt í það að gengið verði til sveitarstjórnarkosninga og mér sýnist að samgöngumál verði ofarlega á baugi í aðdraganda þeirra. Ég hef alltaf sagt að menn þurfa að horfa til allra leiða til þess að auka öryggið í umferðinni og tryggja meiri skilvirkni. Tíminn er dýrmætur og þá ekki allra síst á höfuðborgarsvæðinu. Það er dýrt að láta menn sitja lengi í umferðarteppum og þess vegna hefur ráðuneytið og Vegagerðin verið í samstarfi við borgina og önnur sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu. Það hófst reyndar með ósk þeirra um að komu okkar að Borgarlínu á síðasta ári. Við fórum inn í það verkefni með tveimur fyrirvörum, annars vegar um það að við tækjum þátt, ráðuneytið og Vegagerðin, án skuldbindinga og hinsvegar að við vildum tala um samgöngur í heild sinni. Ekki bara almenningssamgöngur heldur allar samgöngur vegna þess að þetta er auðvitað heildstætt kerfi. Ég lít á Sundabraut sem eitt slíkt verkefni en hún er mjög dýr. Sundabrautin myndi klárlega leysa ákveðin vanda eins og menn hafa bent á í gegnum tíðina. Hún myndi létta verulega á mannvirkjum eins og Ártúnsbrekku og fleiri leiðum.“

Sundabrautin mjög álitlegur kostur Ráðherra var spurður hreint út hvort hann sæi Sundabraut rísa í alvöru. Ráðherra sagðist ætla að stíga núna aðeins til hliðar og horfa hvað sé að gerast á vettvangi sveitarstjórnarmála. Skipulagvaldið er hjá þeim en við í samgönguráðuneytinu þurfum alltaf að horfa á heildarmyndina. Við erum því áfram að velta því fyrir okkur hvernig við getum byggt upp heildstætt vegakerfi þar sem fólk kemst á sem öruggasta hátt milli staða og á eins skemmstum tíma og hægt er. Sundabrautin er auðvitað einn liður í því.“ Það sjá allir sem um vegakerfið fara á höfuðborgarsvæðinu að umferðin hefur aukist gríðarlega. Finnst ráðherra að aðilar sem stjórna þessum málum hafa sofið á verðinum hvað uppbyggingu,stefnumótun og framkvæmdir áhrærir? ,,Það er tilfinning mín eftir að hafa verið í nokkra mánuði hér í ráðuneytinu að langtímastefnumótun af hálfu ríkisvaldsins í samtarfi við sveitarfélögin, ekki síst á höfuðborgarsvæðinu, hafi um margt verið ábótavant. Menn hafi verið of mikið í átökum, í skotgröfum, og of litlu samtali og samvinnu. Í allri þessari umræðu er Reykjavík orðin ansi mikil borg og umferðin aukist til muna. Ef við berum okkur saman við ástandið erlendis þá sætta ökumenn sig þar við ótrúlegustu umferðateppur og ferðast um langan veg daglega til og frá vinnu.“

Þú ert ný sestur í ráðherra-stól þar sem verkefnin virðast ærin. Hvernig heldur þú að þér verði ágengt í þessu starfi. Ertu bjartsýnn í þeim efnum? ,,Já, ég lítum björtum augum fram á veginn. Ég lagði mikla áherslu á það að svona ríkisstjórn yrði að veruleika til að búa til pólitískan stöðuleika svo við gætum einmitt tekið af skynsemi á málum. Tekið stefnumarkandi ákvarðanir til lengri tíma þar sem skynsemin segir okkur hvað þarf til. Sjálfur hef ég í raun og veru verið meira og minna á vegunum í starfi mínu sem dýralæknir. Ætli ég sé ekki búinn að keyra um eina og hálfa milljón kílómetra um ævina og er næstum því eins og atvinnubílstjóri. Já, ég er bjartsýnn og ríkisstjórnin mun standa við stjórnarsáttmálann. Það sem fellur í minn hlut þar er að hraða uppbyggingu í samgöngumálum þjóðarinnar og koma ýmsu til betra horfs en nú er. Ég er bjartsýnn á að það takist.“ Finnst þér málin stærri í sniðum en þú áttir von á áður en þú settist í stólinn? ,,Já, ég neita því ekki þó ég hafi fylgst náið með pólitíkinni í ýmsum störfum á síðustu árum, þá kom það mér svolítið á óvart hversu mörg stór verkefni skorti pólitíska stefnumörkun. Verkefnin eru stór, það eru áskoranir, og oft gaman að kljást við slíkt. Ég hlakka bara til þess,“ segir Sigurður Ingi Jóhannsson að lokum í spjalllinu við FÍBblaðið.

27

FLESTIR FERÐAST Á EINKABÍLUM Á HÖFUÐBORGARSVÆÐINU

U

mfangsmikil könnun á ferðavenjum íbúa höfuðborgarsvæðisins fór fram undir lok síðasta árs. Niðurstöður, sem kynntar voru í umhverfis- og skipulagsráði Reykjavíkurborgar, leiddu m.a. í ljós að ferðamátaval Reykvíkinga breytist ekki mikið frá fyrri könnunum en sýnir nú almennan vöxt í samgöngum. Í Reykjavík voru 73% allra ferða farnar á einkabíl samkvæmt könnuninni, 7% á reiðhjóli og 4% ferða voru farnar með strætisvögnum. Innstigum í strætisvagna á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði úr 9,0 milljónum árið 2011 í 11,7 milljónir árið 2017. Gallup gerði sambærilega ferðavenjukönnun árið 2002 en frá árinu 2011 hefur slík könnun verið framkvæmd á þriggja ára fresti. Í úrtakinu nú voru um 14.600 íbúar höfuðborgarsvæðisins á aldrinum 6-80 ára. Íbúar fara, samkvæmt könnuninni, að meðaltali 4,1 ferð á virkum degi. Af því má leiða að um 217 þúsund íbúar svæðisins fari því samtals um 890 þúsund ferðir á hefðbundnum virkum degi. Fyrir höfuðborgarsvæðið í heild eru niðurstöður þær að ferðamátaval breytist lítið frá fyrri könnunum. Samkvæmt könnuninni voru 76% allra ferða á höfuðborgarsvæðinu farnar með einkabíl og 4% með strætisvögnum, þetta hefur því 28

lítið breyst frá 2011 og 2014. Íbúar höfuðborgarsvæðisins fóru um 20% ferða sinna gangandi og hjólandi.

þróun samgangna síðustu ár. Von er á skýrslu með uppfærðum ástandsvísum nú í vor.

Áhugavert er að sjá að samkvæmt könnuninni haustið 2017 jókst hlutdeild hjólreiða úr 4% í 6% frá könnun 2014. Það jafngildir því að íbúar höfuðborgarsvæðisins hafi farið yfir 50 þúsund ferðir á reiðhjóli á venjulegum degi í október 2017.

Ferðamátaval Reykvíkinga breytist ekki mikið frá fyrri könnunum. Í Reykjavík voru 73% allra ferða farnar á einkabíl samkvæmt könnuninni og 4% ferða voru farnar með strætisvögnum. Hlutdeild hjólreiða í ferðum Reykvíkinga fer hækkandi var 7%, hækkaði úr 6% árið 2014 og 5% árið 2011. Íbúar fóru um 16% ferða sinna gangandi sem er sama hlutfall og árið 2011 en það var 18% árið 2014. Nefna má að 12% hjóla allt árið um kring, 46% hjóla hluta úr ári en 42% hjóla aldrei.

Mikill vöxtur í samgöngum Íbúum á höfuðborgarsvæðinu hefur fjölgað um 7% frá árinu 2011 samkvæmt tölum Hagstofunnar en því fylgir óhjákvæmilega vöxtur í samgöngum. Eins fylgir vöxtur í samgöngum þeirri miklu fjölgun ferðamanna sem átti sér stað á síðustu árum. Innstigum í strætisvagna á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði úr 9,0 milljónum árið 2011 í 11,7 milljónir árið 2017. Það er um 30% aukning sem er langt umfram íbúafjölgun. Samkvæmt talningum Vegagerðarinnar á þremur föstum talningarstöðum á stofnvegakerfinu jókst meðalumferð á dag (ÁDU) um tæplega 30% frá 2011 til 2017. Það hefur því orðið mikill vöxtur í samgöngum á síðustu misserum. Í skýrslunni Ástandsvísar – þróun samgangna 2011-2015 sem unnin var fyrir sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu og Vegagerðina má finna samantekt á tölfræði yfir

Eins og fyrri kannanir sýna er umtalsverður munur á ferðamátavali eftir hverfum borgarinnar. Íbúar í Vesturbæ og Hlíðum fóru 10% ferða sinna hjólandi og 20-24% ferða sinna gangandi. Hlutdeild einkabíla í ferðum íbúa miðborgar, Hlíða og Vesturbæjar er samkvæmt könnuninni á bilinu 57% til 65%. Í öðrum hverfum borgarinnar er hlutdeild einkabíla meiri. Könnunin var gerð á miðvikudögum á tímabilinu 4. október- 17. nóvember 2017. Hún var gerð fyrir sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu og Vegagerðina og markmiðið að kanna ferðir íbúa höfuðborgarsvæðisins. Í úrtaki voru 14.561 íbúar höfuðborgarsvæðisins á aldrinum 6-80 ára, handahófsvaldir úr þjóðskrá og svarhlutfall var 41.6%.

AÐ VINNA Í BÍLUM ER MJÖG GEFANDI

A

uður Linda Sonjudóttir lagði stund á nám í bifvélavirkjun í Borgarholtskóla og útskrifaðist frá skólanum í fyrravor. Auður Linda segist alltaf haft mikinn áhuga á bílum og langaði til að gera eitthvað annað en að fara í bóknám. Nú hef ég sótt mér menntun og get alltaf farið í háskóla ef mér sýnist svo. ,,Ég get nýtt mér námið í bifvélavirkjun á mörgum sviðum og er því mjög ánægð að hafa tekið þá ákvörðun að hafa farið í þetta nám. Að taka þetta skref og fara í nám í bifvélavirkjun var algjörlega tekið af minni hálfu. Það var engin þrýstingur og ekkert af fólki sem stendur mér næst hefur unnið við bíla. Einn frændi minn er að vísu bílamálari en það ýtti mér ekkert út í námið. Þegar ég var í grunnskóla

við Varmárskóla í Mosfellsbæ hafði ég í raun þegar tekið ákvörðun að læra bifvélavirkjun,“ segir Auður Linda. Aðspurð hvað vinkonur hennar og vinir hefði fundist með þá ákvörðun hennar að læra bifvélavirkjun sagði Auður Linda þær hefðu verið ánægðar og hvöttu mig áfram. Svo voru aðrir sem sögðu að ég ætti að fara í íþróttafræði en ég hef stundað íþróttir töluvert, fótbolta og kraftlyftingar. Hún segir að þegar hún líti til baka hafi námið verið skemmtilegt og gefandi í alla staði. Henni hefði aldrei fundist jafn gaman í skóla, fundið sig vel og aldrei verið sáttari. Námið sjálft mætti vera þróaðra en auðvitað lærir maður miklu meira á verkstæðinu sjálfu en í skólanum. Kennararnir í náminu eru góðir, leiðbeina vel og eru sterkir á öllum sviðum kennslunnar. Starfsmennirnir hafa tekið mér opnum örmum ,,Ég vann á verkstæði samhliða náminu sem var mjög lærdómsríkt í alla staði. Ég var svo heppin að fá vinnu hjá Bernhard og allir hafa tekið mér opnum örmum og verið mjög hjálplegir. Þeir höfðu aldrei

RAFMAGNSBÍLL FRÁ SKODA 2020

S

ysturfyrirtæki Skoda, Audi og Volkswagen hafa fyrir þó nokkuð síðan hafið framleiðslu á rafmagnsbílum en á sama tíma hefur Skoda ekki lagt mikinn þunga á það vegna þess að framleiðslan á þeim hefur verið of kostnaðarsöm. Nú er hins vegar að verða breyting í þessum efnum en rafmagnsbíllinn sem nú er unnið að frá Skoda er nefndur Vision E en hann hefur ekki fengið nafn ennþá. Þessi bíl verður mótsvar Skoda við Telsu Model X en stefnan verður að hafa hann ódýrari. Skoda verksmiðjurnar stefna að því að fyrsti rafmagnsbíllinn, sem verður ekki undir 300 hestöflum, verði kominn á markað 2020 ef allar áætlanir ganga eftir.

Ekki hefur enn verið gefið út hvað Vison E hefur langt drægi en stefnan er að það verði ekki minna en það sem Model X býður upp á sem eru rúmir 400 km. Markmiðið er að hafa gott rými í bílnum sem Octavia og Superb hlaðbakinn bjóða upp á. Allt er þetta á teikniborðinu

áður verið með konu á verkstæðinu svo þetta var svolítið nýtt fyrir þá,“ segir Auður Linda. Hún segist tvímælalaust hvetja stelpur til að fara í nám í bifvélavirkjun. Í það minnsta alls ekki að útiloka þann möguleika enda mikil tækifæri því samfara. Þetta sé ekki eins erfitt og fólk heldur. Ég er ekki að lyfta þungum gírkössum, tæknin er orðin það mikil, svo maður þarf ekkert að vera líkamlega sterk. Spennandi tímar fram undan í bílum ,,Ég hlakka mikið til að takast á við þetta verkefni sem bifvélavirkjunin er. Bílar hafa tekið miklum breytingum á síðustu árum svo það er mikið að gerast í þessum efnum. Næstu árin mun ég helga mér þessu starfi en ég veit hins vegar ekki hvort ég verði fertug kona í þessu starfi en tíminn verður að leiða það í ljós. Engu að síður eru mjög spennandi tímar fram undan. Að vinna í bílum er mjög áhugavert en karlarnir eru þar í miklum meirihluta en maður bara venst því. Þeir taka mér vel og eru hjálplegir í alla staði,“ segir Auður Linda Sonjudóttir bifvélavirki hjá Bernhard.

ennþá. Nafnið á bílinn er ekki komið ennþá en líklegt þykir samt að hann fái nafnið Aratan. Skoda hefur í það minnsta fengið einkarétt að þessu nafni.

29

BÍLAPRÓFUN FÍB UMHVERFISMÁL

BARÁTTAN GEGN SVIFRYKI SKILAR ÁRANGRI VÍÐA UM HEIM

E

ins og borgarbúar urðu varir við var stillt og þurrt veður á höfuðborgarsvæðinu í febrúar og mars og mæltist styrkur svifryks og köfnunarefnisdíoxíðs hár auk þess sem há gildi komu fram í mælingum á styrk brennisteinsvetnis. Undir kringumstæðum sem þessum er brýnt að þeir sem eru viðkvæmir í öndunarfærunum forðist útivist í nágrenni stórra umferðaæða. Ekki bætir úr skák að götur borgarinnar eru skítugar eftir veturinn. Þá vaknar sú spurning með hvaða hætti Reykjavíkurborga vinnur eftir til að hreinsa göturnar í þeim tilgangi m.a. að sporna við svifrykinu. Borgaryfirvöld segjast nota hvert tækifæri sem gefst til að hreinsa og koma þannig í veg fyrir svifryk. Þetta sé erfitt viðureignar en ekki er hægt að þvo göturnar þegar frost er. Yfirvöld í Evrópu og annars staðar í heiminum standa mörg hver frammi fyrir sama vanda. Sum staðar hefur gengið vel að sporna við svifryki með miklu átaki en ljóst er að þessari vinnu lýkur aldrei og ekki megi slá slöku við. Hreinsun í Stuttgart Stórt átak hefur verið í gangi í þýsku borginni Stuttgart við hreinsun gatna. Átakið stóð yfir í um fimm vikna skeið í mars og apríl á sl.ári. Eftir þessa hreinsun kom glögglega í ljós að hún 30

hafði áberandi jákvæð áhrif og styrkur svifryks fór niður úr öllu valdi. Hreinsunin fór fram á næturnar og var beitt háþrýstiþvottavélum á götur og gangstéttar. Til að fá betri vísbendingar um áhrif göturyks á fínt ryk hefur verið ákveðið að framkvæma nýja rannsókn sem nær yfir lengra tímabil og mun hún verða framkvæmd yfir köldustu mánuði ársins í Þýskalandi. Eftir þá rannsókn er vonast eftir betri og skýrari mynd á þessu áhugaverða verkefni. Yfirvöld í Calgary í Kanada hafa náð mjög góðum árangri í baráttu sinni við svifrykið og er borgin talin ein sú hreinasta í heimi. Adeleide í Ástralíu,

Honolulu, Minneapolis og japanska borgin Kobe hafa ennfremur náð umtalsverðum árangri. Svissneska borgin Zurich þykir einnig skara framúr á þessu sviði.

FRAMTÍÐ ÖRYGGIS OG SJÁLFKEYRANDI BÍLA

VIÐTAL VIÐ ANDERS EUGENSSON, FRAMKVÆMDASTJÓRA STJÓRNSÝSLUSAMSKIPTA HJÁ VOLVO CARS

B

ílafyrirtækið Volvo var stofnað árið 1911 í Gautaborg. Árið 1927 rúllaði fyrsti bíll fyrirtækisins af framleiðslulínunni; ÖV 4, einnig þekktur sem Volvo Jakob. Frá stofnun fyrirtækisins og fram til dagsins í dag hefur öryggi ávallt verið forgangsverkefni . Framlag Volvo til umferðaröryggis er ómetnalegt og má telja þeirra stærstu uppfinningu þriggja punkta öryggisbeltið, hannað af sænska verkfræðingnum Nils Bohlin árið 1959. Beltið var fyrst notað í „Kryppunni“, Volvo PV544. Til annarra afreka má telja SIPSkerfið (e. Side Impact Protection System), öryggisbúnaður sem verndar farþega í hliðarárekstri. Árið 1992 voru Volvo 700, 900 og 850 línurnar fyrst framleiddar með sérstökum styrktarbitum í hurðum, sílsum og B-póstum. Bitarnir eru hannaðir til að innbyrða orkuna í árekstri og dreifa henni umhverfis burðarvirki bílsins. Árið 1995 kom SIPS-púðinn fram; hliðarloftpúði sem verndar efri búk farþega fyrir höggi við innréttingu í árekstri. Árið 1998 kom S80 á markað með gardínuloftpúðum sem verja höfuð farþega frá ákomu

við hliðarúður bílsins í ákeyrslu. Lengi mætti halda áfram að telja upp þróun Volvo á „passívum“ öryggisbúnaði og er fyrirtækið enn í dag í fremsta flokki á því sviði. Megináhersla þessarar greinar er verkefni Volvo í þróun á “virkum öryggisbúnaði (e. Active Safety Equipment) og einnig verður fjallað um framtíðarsýn fyrirtækisins. Til þess að fræðast um þessi málefni var undirrituðum boðið í höfuðstöðvar Volvo í Gautaborg til viðræðna við Anders Eugensson, framkvæmdastjóra stjórnsýslusamskipta (e. Director of Governmental Affairs) hjá Volvo Cars. Anders er þessum málefnum vel kunnugur enda hefur hann starfað fyrir Volvo síðan 1984 þar sem hann tók þátt í hönnun á burðarvirki áðurnefndu 850 línunnar og hegðun þess í árekstri. Hann hóf störf í sinni núverandi stöðu árið 2003 og er þar lykil meðlimur í teymi sem ákvarðar langtímamarkmið Volvo í öryggismálum. Anders ferðast reglulega um heim allan og heldur kynningar um framtíð öryggismála í bílaiðnaði.

Skrefinu lengra í nafni öryggis Áður en við förum í tækni morgundagsins skulum við staldra við og skoða stöðuna í dag. Það er enginn úrdráttur að halda því fram að Volvo fari skrefi, eða tveimur, lengra en aðrir til að tryggja öryggi í einu og öllu. Líkt og stofnanir á borð við EuroNCAP, sem framkvæma stöðluð öryggis- og árekstrarpróf, gerir Volvo slíkt hið sama á heimaslóðum auk annarra prófa sem opinberar stofnanir taka ekki sérstakt tillit til. Daglega, allan ársins hring, klessukeyrir Volvo bíl á mismunandi vegu og greinir klesst ökutækið í þaula. Þar nægir ekki að hanna og prófa einungis bíla til að standast aðeins stöðluð próf, heldur allar raunverulegar aðstæður. Þegar undirritðaur heimsótti árekstrarprófunarsvið Volvo var nýbúið að klessukeyra bíl þar sem árekstrargínan var beltislaus. Þótt ótrúlegt megi virðast, eru enn markaðir í heiminum þar sem sætisbeltanotkun er ekki lögbundin. 31

BÍLAPRÓFUN FÍB TÆKNIMÁL

Metnaðarfull markmið Volvo hefur fangað margar fyrirsagnir undanfarin misseri með sín metnaðarfullu markmið í þágu umhverfis- og öryggismála. Fyrir örfáum árum losaði framleiðandinn sig við allar fimm, sex og átta strokka vélar og lögðu þess í stað áherslu á forþjappaðar og rafvæddar fjögurra strokka vélar í misaflmiklum útfærslum í þágu minnkandi losunar mengandi lofttegunda. Á síðasta ári tilkynnti fyrirtækið svo að frá og með árinu 2019 yrði allur flotinn að einhverju leyti rafdrifinn auk þess sem fimm módel yrðu hreinir rafbílar fyrir 2021. Aðspurður sagðist Anders, öruggur í bragði, að allt stefni í að því markmiði verði náð. Vision 2020 er stefna frá Volvo með skýr markmið: Enginn vegfarandi mun láta lífið í nýjum Volvo frá og með árinu 2020. Í fyrstu kann það að hljóma svo að bílar frá Volvo munu þola alla árekstra sem þeir kunna að lenda í, en meginmarkmiðið er að koma í veg fyrir slysin með virkum öryggisbúnaði og sjálfakandi tækni. Volvo hefur lýst yfir að árið 2021 verði þeirra fyrsti „fjórða stigs“ sjálfkeyrandi bíll kominn á markað á afmörkuðum svæðum. Misjafnt er hvernig stigin eru túlkuð, en almennt eru þau talin fimm. Fjórða stig í þessu tilfelli þýðir að bíllinn er sjálfstýrður að nær öllu leyti og innbyggt kerfi bílsins er einnig „öryggisventillinn“ í krefjandi og óvæntum aðstæðum. 32

Þetta er ólíkt Autopilot búnaði Tesla (almennt talið þriðja stigs kerfi) þar sem ökumaðurinn er öryggisventillinn. Fjórða stigs bíll er útbúinn hefðbundnum stjórntækjum og ökumaður getur ekið bílnum sjálfur. Á fimmta stigi eru hefðbundnu stjórntækin (stýri, inngjöf, bremsur o.s.frv.) óþörf og sjálfstýring algjör. Anders segir þetta markmið sannarlega krefjandi en telur þó að það muni nást. Það ber þó að hafa í huga að fyrst um sinn verður bíllinn aðeins fáanlegur á afmörkuðum svæðum. Fyrst í heimaborginni, Gautaborg. Sjálfakandi bílar og Drive Me Til þess að ná þessum markmiðum fór verkefnið Drive Me í gang í fyrra. 100 einstaklingar hafa afnot af XC90 bifreiðum sem aka má með þeim takmarkaða sjálfakandi búnaði (annars stigs) sem er á markaðnum í dag. Að auki er afmarkaður rúntur umhverfis Gautaborg að öllu leyti sjálfakandi. Um Drive Me verkefnið segir Anders að tilraunin samanstandi af mörgum þáttum: „Þetta er stór rannsókn sem sýnir hvernig sjálfakandi bílar hafa áhrif á umferðarflæði, eldsneytisnotkun, sjálfvirka lagningu... heildarmyndina“. Á hann þar við að bílnum tekst að ákvarða örugga fjarlægð frá öðrum vegfarendum, halda jöfnum hraða, forðast óþarfa inngjöf og orkusóun og loks leggja sér sjálfur í stæði þegar á áfangastað er komið – jafnvel þegar ökumaður hefur yfirgefið bílinn. Stýring þessa ferlis krefst viðamikillar gæðastjórnunar og Anders segir öryggið byggja á þremur þáttum: Áhættumati, öryggi búnaðarins og trausti.

1. Áhættumat: Hætturnar umhverfis vegfarendur eru nær óteljandi. Gefa þarf kerfinu einhverjar forsendur til að vinna með, í stað þess að finna hverja hættu sem kann að koma upp. Varðandi gagnasöfnun sem þessa segir Anders: „Að finna hverja einustu hættu sem kann að steðja að vegfarendum tæki 50 bíla um 200 ár, væru þeir keyrðir allan sólarhringinn“. Vegna þessa hefur slysarannsóknarteymi Volvo aðgang að gögnum um heilan hafsjó af árekstrum, slysum og atvikum á vegum alveg aftur til ársins 1970. Þar er greint hvað gerðist, á hvaða hraða var ekið, hvaða fyrirstöður voru o.s.frv. Út frá þeim gögnum er þeim slysum og hættum við margvíslegar aðstæður safnað saman í fylki með sérstöku reikniriti og hermun framkvæmd með þeim nemum sem bíllinn hefur. Þannig er hægt að herma þær aðstæður, bæði í útreikningum í tölvu sem og í ökuhermi fyrirtækisins, og ákvarða hvort hætturnar voru rétt metnar og hvort búnaðurinn brást rétt við. Þetta er gert ítrekað án þess að setja vegfarendur í hættu. Loks þegar niðurstöður hermunarinnar eru fullnægjandi eru aðstæðurnar endurskapaðar hjá AstaZero, lokaðri akstursbraut í útjaðri Gautaborgar. AstaZero er fyrsta þróunarbraut á sviði umferðaröryggis í fullri stærð í heiminum. Þar er hægt að endurskapa bæi eða hverfi, gatnamót, götumerkingar, fyrirstöður og vegfarendur. Þarna geta bifreiða- og íhlutaframleiðendur þróað sinn búnað án þess að setja fólk í hættu. Nafnið samanstendur af ASTA – Active Safety Test Area og Zero sem vísar til framtíðarsýnar sænskra stjórnvalda

um núllsýn í umferðaröryggismálum eða ekkert alvarleg slys og dauðaslys í umferðinni. Loks þegar niðurstöður raunprófunar hjá AstaZero eru fullnægjandi lætur starfsfólk Volvo reyna á búnaðinn í almennri umferð áður en hann er loks gerður aðgengilegur almenningi.

hemla hvenær sem er“. Markmið sjálfakandi þróunarinnar er því að draga úr þessum fjölda mannlegra mistaka og þeim afleiðingum sem þeim fylgja. Því er spurningin um traust almennings gangvart þessari þróun ekki síst mikilvæg.

2. Öryggi búnaðar:

Önnur spurning sem skýtur iðulega upp kollinum í umræðunni um sjálfakandi bíla er hin svokallaða „siðferðisklemma“ (e. Ethical dilemma). Hún snýst í meginatriðum um það hvorn kostinn sjálfakandi bíllinn velur í óhjákvæmilegri hættu, t.a.m. hvort skaða eigi farþega bílsins eða gangandi vegfarendur, sé skaðlaus staða einfaldlega ekki í myndinni. Svarið við þeirri spurningu er þó að þessar aðstæður eiga ekki að geta komið upp. Með hliðsjón af þeim viðamiklu hermunum, prófunum og þeim ströngu stöðlum sem því fylgir ætti því ekki að þurfa að velja á milli tveggja slæmra kosta. Aðspurður um lagalega stöðu Volvo, komi upp frávik í þeirra búnaði, segir Anders, öruggur í bragði: „Volvo mun bera lagalega ábyrgð á slysum tengdum sjálfakandi tækni fyrirtækisins, sé hún notuð rétt“.

Það er eitt að láta fræðin virka í raunveruleikanum en annar handleggur að sjá til þess að treysta megi á búnaðinn í hvívetna og tryggja að hann bili ekki þegar mest á reynir. „Við förum eftir gæðstaðlinum ISO 26262 við hönnun á öllu kerfinu. Stýri, bremsur, inngjöf og allt það sem þarf til að stjórna bílnum er tengt í stýrikerfi sem er tvöfalt og hliðtengt.“ segir Anders. Það þýðir að afrit er til af stýrikerfinu ef annað bilar. Hann heldur áfram: „ISO staðallinn segir að áhættan megi ekki vera hærri en 1/108. Það þýðir að þú þarft að aka einum bíl allan sólarhringinn í 1500 ár. Sá tími minnkar að sjálfsögðu með fleiri bílum, en tryggir samt sem áður býsna litla áhættu“. 3. Traust: Samkvæmt flestum rannsóknum er tölfræðin almennt á þá leið að í um 90% umferðarslysa eru mannleg mistök helsta orsökin. Að auki getur ökumaður sem er valdur að slysi verið dreginn fyrir dóm. Sjálfakandi bíllinn er hannaður þannig að hann gerir það sem ökumaður ætti að gera hverju sinni. Sjálfakandi bíllinn verður ekki syfjaður, hann missir ekki einbeitingu og hann skoðar ekki símann sinn. Farþegar sjálfakandi bíls geta nýtt tímann betur t.a.m. á leið í og úr vinnu, enda ekki ætlast til þess að þeir stjórni. Anders bætir við um hæfni sjálfakandi bíls umfram mennskan ökumann: „Með innbyggt kort sjálfakandi bílsins getur hann séð að 500 metra framundan eru gatnamót. Bílar eru lagðir meðfram veginum og umferð kemur úr gagnstæðri átt. Til að vera viðbúinn þeim hættum sem kunna að koma upp á gatnamótunum, líkt og barn sem hleypur út á götu, getur bíllinn staðsett sig betur á veginum, lækkað hraðann og verið reiðubúinn að

Geofencing – Stafræn girðing Önnur leið til að stuðla að vexti tækninnar í kringum sjálfakandi bíla er eins konar „stafræn girðing“, einnig þekkt sem Geofencing. Vegir eru kortlagðir í gegnum ljós- og radarnema jafnóðum og ekið er um, auk gervihnattar og er þannig hægt að afmarka tiltekin svæði. Þessar upplýsingar eru geymdar á gagna-skýi (3G, 4G og 5G) sem er uppfært í rauntíma. Anders útskýrir að ávinningur þessarar girðingar sé margþættur og gagnist bæði sjálfakandi og hálf-sjálfakandi bílum. Hægt er að afmarka þéttbýliskjarna þannig að til dæmis tvinnbílar slökkvi á sprengihreyflinum sjálfkrafa þegar ekið er inn á svæðið. Á svipaðan hátt mætti takmarka hámarkshraða í kringum skóla og leikskóla. Einnig er hægt að stýra umferðarljósum til að ná hámarks umferðarflæði. Og í ljósi hryðjuverkaárásarinnar í Stokkhólmi

síðasta vor, þar sem flutningabíll ók á gangandi vegfarendur, mætti draga úr hámarkshraða enn frekar í kringum gangandi umferð og virkja bremsurnar og slökkva á bílum sé stefnan sett á gangstíg. Þetta er ein af þeim leiðum sem sænsk stjórnvöld, í samvinnu við Volvo, hafa kannað sem raunhæfan kost til að koma í veg fyrir voðaverk sem þetta. Tækifæri fyrir Ísland Í ljósi þessarar hátæknivæddu þróunar sem er fyrst um sinn bundin við vel merktar hraðbrautir umhverfis stórborgir er undirritaður forvitinn að vita hvar okkar litla Ísland passar inn í jöfnuna. Landið sem á hinn eina sanna Hringveg, Þjóðveg 1, sem oftar en ekki skortir veglínur í jaðri, vegöxl og jafnvel malbik. Anders svarar að tækifærin séu sannarlega til staðar, verandi nýkominn frá Finnlandi þar sem hann hélt kynningu sem fjallaði meðal annars um snævi þakta og grófa sveitavegi. Þau munu þó taka sinn tíma. Gullið tækifæri er því að fylgja eftir nýkláraðri kortlagningu EuroRAP og FÍB umhverfis Ísland þar sem stjörnugjöf vega og slysatíðni vegbúta ræður ferðinni í umbótum á vegakerfinu. Þá má í náinni framtíð styðjast við gervihnött á illmerktum, torfærum vegum í öllu hugsanlegum veðrum þar sem stafræn girðing verður lögð meðfram jaðri. Því eins og eigendur bíla með einhvers konar ökumannsaðstoð í dag þekkja, þá eiga nemar til að detta út í regni og snjókomu. En nákvæmni gervihnatta33

BÍLAPRÓFUN FÍB TÆKNIMÁL

Lokaorð

gagna verður að aukast fyrst. Því er mikilvægt að byggja upp gagnagrunn með raunverulegum mælingum á jörðu niðri sem samtvinnaðar eru gervihnattagögnum og vistaðar á skýi. En mun þessi tækni gagnast einungis Volvo eigendum? Hvað með aðra framleiðendur sem framleiða sinn eigin búnað? Anders svarar: „Þróunin verður mun hraðari ef við getum tengt okkar ský við önnur ský“. Með því á hann ekki einungis við aðra bílaframleiðendur, heldur einnig yfirvöld, bæjarfélög, Samgöngustofu, Vegagerðina o.s.frv. Á þennan hátt má auðvelda samskipti milli bíla, viðhaldsþjónustu og yfirvalda. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd á bls. 31 getur því bíll sem kemur að hálkubletti aðvarað aðra bíla í kring, sem og viðhaldsþjónustu í rauntíma. Því þarf kortlagning sem þessi að vera samstarfsverkefni allra viðeigandi aðila. Þetta verkefni er komið í gang í Svíþjóð og Noregi og þar hefur hraði og nákvæmni tilkynninga til viðhaldsaðila batnað verulega. Á þennan hátt er hægt að fylgjast með í rauntíma hvort viðhaldsbeiðnum, t.d. afísingu á vegi, sé sinnt á réttum stað á réttum tíma. Lausnin fyrir íslenska markaðinn er því samstarf milli vegfarenda og yfirvalda, að rafvæða innviðina og halda úti gagnagrunni sem inniheldur upplýsingar um legu og ástand vega auk umferðar. Kostnaður Líkt og allar tækninýjungar er kostnaðurinn hár í fyrstu, en með aukinni fjöldaframleiðslu lækkar 34

verðið. Kostnaður vegna umbóta á innviðum verður umtalsverður, en mun borga sig um leið og slysum fækkar. Varðandi kostnað til neytanda í dag segir Anders að verðið fyrir búnað sem hér hefur verið rætt um hækki kaupverð bílsins í dag um að minnsta kosti 50.000 sænskar krónur (tæpar 600.000 íslenskar krónur m.v. gengi þegar greinin er rituð). Að auki verður búnaðurinn fyrst um sinn fáanlegur einungis í dýrari bílum líkt og XC90 tvinnbílnum sem notaður hefur verið í flest þróunarverkefnin hingað til. Því er spurningin hvernig hægt sé að auka aðgengi almennings, sem ekki vill eiga bíl eða hefur ekki efni á kaupverðinu, að bílum sem þessum. Anders telur að framtíðin liggi ekki í einkabílaeign, heldur í áskriftarþjónustu og samfloti þar sem hægt verði að greiða aukalega fyrir einkaþjónustu sé samflot ekki ákjósanlegt. Því verði færri bílar á vegunum og nýtni þeirra margfölduð, enda fer bíllinn á milli viðskiptavina í stað þess að vera lagt fyrir utan heimili og stofnanir.

Það var sannur heiður að heimsækja Anders Eugensson í höfuðstöðvar Volvo og fá að kynnast framtíðarviðhorfum fyrirtækisins og kann ég honum hinar bestu þakkir fyrir það. Brennandi áhugi hans fyrir viðfangsefninu skein í gegn og hefðum við getað rætt klukkustundum saman, hefði hann ekki verið bókaður á annan fund. Sjálfsöryggi, bjartsýni og trú hans á framtíðinni smitaðist gjörsamlega yfir á undirritaðan og vona ég að grein þessi geri slíkt hið sama að einhverju leyti fyrir lesendur. Framtíð bílanotkunnar mun einkennast af öryggi, hagkvæmni og þægindum og því er fátt annað í stöðunni en að taka henni opnum örmum. Róbert Runólfsson

Anders Eugensson Er lykilaðili stefnumótunar öryggismála hjá Volvo Car Group. Anders hefur m.a. hlotið heiðursviðurkenningu Bandarískra stjórnvalda sem National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) stofnunin veitir aðilum fyrir sérstakt framlag til öryggismála umferðarinnar. ,,Anders Eugensson veitir stöðugan innblástur og er krefjandi afl í alþjóða öryggissamfélaginu. Hann hefur endurskilgreint mörk þess mögulega varðandi það hvað hægt er að gera til að auka raunverulegt öryggi vegfarenda.“ Bodil Eriksson, aðstoðarforstjóri samskiptasviðs Volvo Cars.

MEIRA FYRIR

FÍB FÉLAGA

HJÁ ATLANTSOLÍU F

ÍB, sendi bréf út til allra íslensku olíufélaganna í febrúar þar sem óskað var eftir tilboðum um sérkjör af eldsneyti og rekstrarvörum kr bifreiða. Þetta erindi var í samræmi afsláttur við fyrri umleitanir FÍB um bætt kjör fyrir félagsmenn. Tilboð barst frá öllum olíufélögunum og tók stjórn FÍB afstöðu til þeirra tilboða sem bárust. Niðurstöður urðu þær að ákveðið var 12+3 KR EF KEYPT ER 150við L EÐA MEIRA að ganga til samstarfs Atlantsolíu en fyrri samningur voru einnig við sama olíufélag.

15

EF KEYPT ER

Nýr samningur FÍB tryggir 150og L AO EÐA MINNA félagsmönnum betri eldsneytiskjör en áður. Hæsti afsláttur verður 15 krónur á lítra á valinni stöð, ef keyptir eru 150 lítrar eða meira í mánuði. Þeir sem kaupa undir 150 lítum á mánuði fá 13 krónu afslátt á lítra á valinni stöð.

10+3 KR

Félagsmenn sækja um lykil á www. fib.is. FÍB/AO lykilinn er síðan sendur í pósti til félagsmanns. Dælulykillinn er ókeypis. Bensínstöðvar Atlantsolíu eru eftirtaldar: Akureyri við Glerártorg og við Baldursnes hjá BYKO. Borgarnes. Hafnarfjörður við Hafnarfjarðarhöfn og við Kaplakrika. Hveragerði. Kópavogur við Búðakór, við Kópavogsbraut og BYKO Breiddinni. Mosfellsbær. Reykjanesbær. Njarðvík. Reykjavík við Bíldshöfða, í Skeifunni, við Skúlagötu, við Sprengisand og í Öskjuhlíð. Selfoss. Stykkishólmur. Egilsstaðir við Fagradalsbraut 15. 35

BÍLAPRÓFUNFÍFÍ B BÍLAPRÓFUN B

Bíll ársins á Íslandi 2018 Peugeot 3008

Á

haustmánuðum 2017 var Peugeot 3008 valinn bíll ársins á Íslandi og hreppti í laun hið eftirsótta Stálstýri. Líkt og fyrri ár stóð Bandalag íslenskra bílablaðamanna, BÍBB, fyrir valinu. Þá hafði bíllinn nýlega hlotið titilinn „Bíll ársins í Evrópu“ sem valinn var af evrópskum bílablaðamönnum. Segja má með sanni að Peugeot sé að gera gott mót með sinni nýju kynslóð af bílum því 308 bíll þeirra vann einmtt Stálstýrið fyrir þremur árum, þegar hann kom á markað. Nýir tímar Meginþema hins nýja 3008 er umfram allt framfarir. Fyrirrennarinn var einkar furðulegur í útliti og erfitt að staðsetja í stærðarflokki og markhópi, en var þó hinn ágætasti bíll. Ákveðnara og herðabreiðara útlit einkennir hinn nýja og gefur til kynna að hér sé alvörugefinn bíll 36

á ferð. Maður staldrar þó aðeins við og hugleiðir þegar kemur í ljós að bíllinn er einungis fáanlegur með framhjóladrifi. Markaðsdeild Peugeot gerir sér grein fyrir að þó almenningur vilji útlit og þægindi jeppa, er þörfin fyrir utanvegaakstur nær engin. Því er hægt að spara pening í framleiðslu með því að sleppa tveimur mismunadrifum, drifsköftum og tilheyrandi búnaði og samt selja ímyndina. Til að vega á móti fjórhjóladrifsleysi eru heilir 220 mm frá vegi upp í lægsta punkt undirvagnsins, sem er með því betra sem sést meðal keppinauta og ætti því slyddulagt malbik og illa grýttar heimreiðir sumarbústaða að reynast lítil fyrirstaða. Að innan Að innan fara hlutirnir að gerast af alvöru og kemur einna helst fram þar hvers vegna Peugeot 3008 hreppti

hnossið. Teymi innanhússarkitekta Peugeot á þar lof skilið fyrir nýja sýn á hvernig innrétting bíla megi líta út. Hár miðjustokkur aðgreinir ökumann og farþega. Takkaborð og stjórntæki snúa að ökumanninum til að auðvelda notkun. Stýrið er lítið að ummáli, líkt og í 308, sem lætur bílinn virðast minni og liprari en hann í raun og veru er. Mælaborðið er stafrænt og situr fyrir ofan stýrið og er ávallt auðsjáanlegt, óháð hæð ökumanns eða stýris. Takkarnir undir margmiðlunarskjánum líkjast flipum í stjórnklefa flugvélar og eru þægilegir í notkun. Í stað hefðbundinnar blöndu plasts, leðurs og gervileðurs í innréttingunni má finna tauklæðningu sem minnir einna helst á ullarblöndu. Restin af innréttingunni er þakin áferðarmjúku, gúmmíkenndu plasti sem er þægilegt viðkomu og plasti sem tekst sæmilega að dulbúa sig sem burstað ál. Neðar í innréttingunni fer að kræla á harðara, ódýrara plasti sem

farangursrýmið upp í 1670 lítra. Gólfið er flatt og án þröskulds sem gerir lestun vel bærilega. dregur nokkuð úr gæðatilfinningunni. Margmiðlunarkerfið er nokkuð sambærilegt öðrum kerfum í notkun. Það er ókostur að nálgast þarf miðstöðvarstillingar í margmiðlunarkerfinu. Æskilegra er að hafa þær stillingar á eiginlegum tökkum og skrunhjólum, enda aðgerð sem á helst að vera framkvæmanleg án þess að taka augun af veginum. Það eru vonbrigði að leiðsögukerfi er eingöngu staðalbúnaður í dýrustu útfærslu bílsins. MirrorLink, Apple Car Play og Android farsímatenging er þó staðalbúnaður í flestum útfærslum og ættu eigendur nýlegra snjallsíma að geta auðveldlega miðlað síma sínum og korti í gengum kerfið.

Í aftursætunum er gott rými fyrir farþega og þökk sé hærri þaklínu og betri nýtingu á plássi þá er höfuð- og fótarými meira en í fyrirrennaranum. Afturhurðir eru einnig stórar og aðgengi inn um þær hið ágætasta. Þá er gólfið flatt í aftari sætaröð sem eykur þægindi miðjusætisfarþega til muna. Flata gólfið kemur vissulega á kostnað fjórhjóladrifsins, enda ekkert drifskaft og mismunadrif sem liggur undir miðjum bílnum. Ekki er hægt að halla eða renna aftursætunum fram og aftur, líkt og hægt er í flestum bílum samkeppnisaðila í dag. Skottið rúmar alls 591 lítra, en þegar aftursætin eru felld niður með auðveldu handtaki stækkar

Í akstri Reynsluakstursbíllinn var í Allure útfærslu með sjálfskiptingu og 1,6 lítra dísilvél. Aksturseiginleikarnir eru fyrirsjáanlegir og telst það til hróss fyrir þessa gerð af fólksbíl, enda eru ómenguð akstursánægja og sportlegir eiginleikar ekki uppi á borðinu. 1,6 lítra BlueHdi dísilvélin í reynsluakstursbílnum skilaði 120 hestöflum og 300 Nm af togi og reyndist vinnslan í henni ásættanleg, en eldsneytisnoktunin, hins vegar, ánægjulega lág. Þótt hið áðurnefnda smáa stýri fangar örlítið af akstursánægjunni til baka er það ansi létt og tilfinning fyrir veginum takmörkuð, enda rafstýrt 37

BÍLAPRÓFUNFÍFÍ B BÍLAPRÓFUN B

Peugeot 3008

fremur en vökvastýrt. Bíllinn er stinnur og þéttur og lætur ekki bilbug á sér finna í daglegum akstri. Hljóðeinangrun er góð og því auðvelt að ferðast klukkustundum saman án teljandi þreytu. Útsýni er að vísu ögn takmarkað framhjá þykkum A-póstum og stórkostlega takmarkað út um afturrúðu, óháð því hvort höfuðpúðar aftursæta séu uppi eða niðri. Loks koma allar útfærslur útbúnar hraðastilli með hraðaaðlögun (e. Adaptive Cruise Control), ökumannsvaka (e. Driver Alert) og veglínuskynjurum (e. Lane Departure Warning) sem er sérlega jákvætt og mikil búbót fyrir öryggi bílsins og vonandi tilheyrandi lækkun á tryggingaiðgjöldum.

Að lokum Þegar allir þættir eru teknir saman er Peugeot 3008 vel að sigri sínum kominn. Samkeppnin er hörð og er sannarlega erfitt að finna slæman bíl á markaðnum í dag. En á meðan keppinautarnir keppast um að apa hver eftir öðrum hafnar Peugeot 3008 norminu, fer sínar eigin leiðir og hlýtur að launum Stálstýrið.

38

Peugeot 3008 Allure 1,6 BlueHdi Verð: 4.390.000 kr Afköst vélar: 120 hestöfl, 300 Nm Eldsneytisnotkun skv. framleiðanda / rauneyðsla: 4,2 l/100 km / 6,3 l/100 km Losun CO 2: 108 g/km

Framúrstefnuleg hönnun Efnisnotkun innra byrðis Sparneytni Rými farþega og farangurs

Skortur á fjórhjóladrifi Skortur á leiðsögukerfi Takmarkað útsýni að aftan

ALLTAF LAGT MIKIÐ UPP ÚR VEGAAÐSTOÐINNI K.M þjónustan í Búðardal sem sér um FÍB Aðstoð til félagsmanna í Búðardal og nærsveitum tók fyrir nokkru í notkun nýjan öflugan björgunarbíl sem mun efla alla þjónustu á svæðinu til muna. Verkstæði KM þjónustunnar býður upp á almennar viðgerðir á bílum og vélum þar sem m.a. er möguleiki á bilanagreiningu bifreiða með þar til gerðri tölvu. Einnig sinnir verkstæðið smurþjónustu fyrir öll bílaumboðin, býður upp á dráttarbílaþjónustu, járnsmíði, umfelganir/ viðgerðir á dekkjum af öllum stærðum og fl. KM þjónustan hefur verið starfrækt í 18 ár. Karl Ingi Karlsson eigandi KM þjónustu segir að nýi björgunarbíllinn muni breyta miklu, gefa mikla möguleika af öllu tagi og þá ekki síst í FÍB Aðstoð. Við vorum búnir að eiga

minni bílinn í fimm ár og hann skilaði sínu en þessi sem við vorum að taka inn er stærri og öflugri á allan hátt.

Nýi bíllinn gefur okkur aukna möguleika ,,Við höfðum um nokkra hríð verið að líta í kringum okkur eftir nýjum og stærri bíl en ákváðum síðastliðið haust að festa kaup á bíl sem við fundum í Hollandi. Við höfum alltaf lagt mikið upp úr vegaaðstoðinni og verið með vakt eins og kostur er allan sólarhringinn. Við erum þannig staðsettir að við veitum þjónustu á stóru svæði eða allt til sunnanverða Vestfirði. Einnig farið á Snæfjallaströndina, norður á Gjögur og eins út á Snæfellsnesið. Svo

erum við líka alltaf að veita þjónustu hér í Dölunum og út á Reykhóla. Nýi bíllinn gefur okkur mikla möguleika, kraninn er öflugri og svo er hann líka með skotpall sem rennur aftur og niður. Þetta er sérútbúinn bíll til björgunar við ýmsar aðstæður. Bíllinn hefur reynst okkur sérlega vel í alla staði,“ sagði Karl Ingi sem hefur verið með FÍB Aðstoð á sinni könnu í hátt í tíu ár. Karl Ingi segist hlakka til sumars en á þeim árstíma er langmest að gera. Veturnir geta líka verið annasamir og þá alveg sérstaklega með auknum ferðamannastraumi til landsins.

39

BÍLAPRÓFUN BÍLAPRÓFUN FÍB FÍB

Jeep Compass

EVRÓPU-JEPPI

J

eep, eða Jeppinn (með stórum staf) hefur frá því fyrir miðja 20. öldina verið með vinsælustu fjórhjóladrifsbifreiðum á Ísland og það þótt áratugum saman hafi enginn formlegur innflytjandi/þjónustuaðili verið til staðar. Öðru máli hefur gegnt um meginland Evrópu. Þar hafa Jeep-bílar verið fremur sjaldséðir þar til á allra síðustu árum eftir að Fiat eignaðist Jeep (og Chrysler). Þá tóku að birtast nýjar gerðir sem féllu Evrópumönnum betur í geð. Sú fyrsta þessara evrópugerða var Jeep Renegade og nú er það Jeep Compass sem hér er til umfjöllunar. Jeep Compass (4,4 m langur) er aðeins stærri en Jeep Renegade (4,2 metrar) en minni um sig en hinir ,,amerísku” Cherokee (4,6 metrar) og Grand Cherokee (4,8 m) enda beinlínis hannaður fyrir Evrópubúa. Í ytra og innra útliti hans má sjá mörg merki skyldleikans við Fiat sem er 40

sannarlega ekki slæmt þar sem ítölsk bílahönnun er og hefur lengi verið einstök og frumleg. Compass kemur þannig vel sterkur inn í samkeppnina um hylli evrópskra kaupenda jeppa og jepplinga af þessari stærð. Fyrir í þeim hópi eru m.a. Kia Sportage, Nissan Qashqai, VW Tiguan og Ford Kuga. Hinn nýi Compass (sama nafn og á skammlífum eldri jeppa úr samstarfi Jeep og Daimler) ber ekki bara keim af Fiat í útliti og innréttingu heldur eru drifbúnaður og vélar einnig að miklu leyti ættað frá Fiat. Í reynsluakstursbílnum var 170 ha. tveggja lítra túrbínudísilvél frá Fiat og við hana níu hraðastiga sjálfskipting frá evrópska gírkassaframleiðandanum ZF. Jeep Compass er þægilegur bíll í akstri og meir en nógu öflugur. Fyrir reynsluökumann nýkominn undan stýri á Fiat 500L, sem fjallað verður í

næsta tölublaði, fannst fljótt hversu aksturseiginleikarnir voru fínir og reyndar merkilega keimlíkir hjá þessum tveimur annars ólíku bílum. Án vafa var það Fiat-frændsemin sem þarna skilaði sér en Fiat hefur alla tíð haft sérstakt lag á fallegri og praktískri hönnun og góðum aksturseiginleikum. Sú hæfni er að skila sér inn í Ameríkudeildina. Jeep Compass er ekki bara jepplingur – slyddujeppi - heldur líka jeppi sem bjóða má sitt af hverju. Við kaup á Compass er (verður) hægt að velja milli tveggja afbrigða fjórhjóladrifskerfa. Það drifkerfi sem í reynslubílnum var heitir Selec-Terrain System. Það er mjög svipað og þekkist í mörgum jepplingum eins og t.d. Nissan X-Trail og er stýrt af tölvu. Með sérstökum snúningshnappi er hægt að velja í milli 12 forritaðra kerfa eftir hverskonar akstursaðstæðum – auðum vegir, snjó, hálku, lausamöl eða ef ekið

innst. Rúmt er um farþega og farangur og bíllinn hentar fjölskyldum því ágætlega. Innréttingin er að segja má ,,evrópsk” því sætin eru stinn og falla vel að skrokkum þeirra sem í þeim sitja og eru laus við hina ,,amerísku mýkt” sem á lítt upp á pallborð evrópskra bílkaupenda yfirleitt. Vel fer um fólk í framsætunum og þokkalega vel um tvo til þrjá fullvaxna í aftursætinu líka. Í aftursætisbakinu miðju er púði sem fella má niður og er þá kominn góður armpúði þar, sem í gamla daga var af sumum nefndur ,,hjónadjöfull.” Aftast er svo farangursrýmið sem er vel breitt og rúmgott. Undir gólfi þess er svo mikið pláss þar sem rúm er fyrir varadekk í fullri stærð (sem þar er) eða þá dekkjaviðgerðasett, loftdælu og nauðsynlegustu verkfæri eins og nú tíðkast með flesta nýja bíla.

er í hverskonar torfærum, o.s.frv. Hitt kerfið heitir Jeep Active Drive eða Trailhawk og er hreint jeppadrifkerfi með háu og lágu drifi, skiptingu milli fjórhjóla- og tveggja hjóla drifs og driflæsingum sem má læsa á ýmsan hátt á bæði þver- og langveginn, hvort heldur er saman eða í sínu hvoru lagi. En hvor drifgerðin sem valin verður þá ber að taka það fram að Compass er hreint ekki viðkvæmur í torfærum. Þar ræður nokkru að fremur hátt er undir botn bílsins og skögun að framan og aftan er ekki mikil, fjöðrun bæði fram- og afturhjóla er ennfremur mjög slaglöng þannig að mikið þarf til að hjól sleppi ,,jarðtengingu” sinni í torfærum. Hvað varðar búnað hið innra er úr talsverðu að velja. Reynsluakstursbíllinn hafði 8,4

tommu snertiskjá þar sem auðvelt var að stjórna GPS leiðsögukerfinu sem og flestu öðru, eins og útvarpi/ hljómtækjum, síma, hita og loftræstingu. Ennfremur voru stjórntakkar á sjálfu stýrishjólinu þar sem líka má stjórna þessu öllu saman og fleiru, eins og skriðstillinum, og kalla fram upplýsingar um flest viðkomandi bílnum sjálfum. Þetta kerfi er fremur auðvelt í notkun og afar líkt því sem er í Fiat, enda nefist kerfið Fiat-Chrysler’s Infotainment System.

Jeep Compass er vissulega enginn risajeppi en vel hannaður og innanrýmið vel nýtt. Að þessu leyti ber hann umtalsverðan svip af Fiat sem alla tíð hefur haft á að skipa frábærum bílahönnuðum, sem voru jafnvígir á fegurð og notagildi yst sem

Reynsluakstursbíllinn var með tveggja lítra 170 ha. túrbínudísilvél og við hana níu hraðastiga sjálfskipting. Vélin er þýðgeng og hljóðlát og krafturinn sannarlega nægur. Venjulegur akstur innanog utanbæjar er mjög afslappaður og níu hraða sjálfskiptingin sér til þess að vélin er alltaf á heppilegasta snúningshraðanum miðað við álag sem þýðir m.a. að eyðslan er mjög hófleg. Þessi vél og drifbúnaður er Jeep Compass Verð: Ca. 5,5 millj. kr. Lengd/breidd/hæð (mm) 4394/1819/1629 Vél: Euro 6 Rúmtak: 1956 rúmsm Afl: 170 hö/3750 sn.mín. Uppgefin meðaleyðsla pr. 100 km: 5,7 lítrar Viðbragð 0-100: 9,5 sek. Hámarkshraði 196 km/klst. Drifbúnaður Níu þrepa sjálfskipting Active Drive 4x4 fjórhjóladrif. Söluaðili: Ísband 41

B BÍLAPRÓFUN B TÆKNIMÁL BÍLAPRÓFUNFÍFÍ efalítið það sem flestir kaupendur munu kjósa, en það er vissulega fleira í boði frá framleiðandanum. Hann býður nefnilega líka upp á 1,4 l túrbínubensínvél. Sú er 170 hö. Einnig er hægt að fá tveggja lítra dísilvélina í 140 hestafla útgáfu.

Verðið á Jeep Compass Limited hlýtur að teljast nokkuð hagstætt fyrir vandaðan bíl af þessu tagi, en umboðið auglýsir það á heimasíðu sinni frá rétt tæpum 5,5 millj. kr. en þar er um að ræða eintak með 1,4 l bensínvélinni. Reynsluakstursbíllinn með 170 ha. dísilvélinni og listaverðið á honum er 300 þús. kr. hærra. Munurinn er ekki meiri en svo. Í reynsluakstursútgáfunni er uppgefin meðal-eldsneytiseyðsla 5,7 á hundraðið og CO2 útblástur er uppgefinn 148 g pr. kílómetra. Miðað við hina opinberu meðaleyðslutölu má reikna með 6,5-7,5 l eyðslu á hundraðið í venjulegri notkun bílsins sem sannarlega er ekki mikið miðað við afl og afköst. 42

Staðalbúnaður bílsins er mjög vel útilátinn. Fyrir utan allan öryggisbúnað eins og skrikvörn, sex loftpúða, spólvörn og brekkuhaldara (kemur í veg fyrir að bíllinn renni afturábak þegar stöðvað er í brekku) má nefna akreinalesara og viðvörunarbúnað, veltivörn, sveifludempun á aftanívagni, dekkjaloftsskynjara, árekstursvara, hita í sætum og stýrishjóli. Staðalbúnaður hjá umboðinu er reyndar miklu meiri og fjölbreyttari en hér hefur verið talið upp en auk hans er margrkonar viðbótarbúnaður í boði. Um það má fræðast nánar á heimasíðu umboðsins www.isband.is.

Þorsteinn Hermannsson, samgöngustjóri Reykjavíkur

Hér er ljósastýrð þverun á Snorrabraut, hver er tilgangur hraðahindrunar á þessum stað?Að auki sneyða ökumenn framhjá hindrununum oftar en ekki.

KOSTIR HRAÐAHINDRANA ERU FLEIRI EN ÓKOSTIRNIR

V

íða í Evrópu gerast þær raddir æ háværari að fækka eða fjarlægja með öllu hraðahindrunum. Flestir eru sammála um að hraðahindranir vinna sitt verk upp að vissu marki. Þær hafa þó í einhverjum tilfellum valdið skemmdum á bílum og auka mengun með hægari umferð. Brögð hafa verið á því að ökumenn reyni að sveigja hjá hraðahindrunum til að hlífa ökutækjum. Ákveðin tegund hraðahindrana, sem framleiddar eru hér á landi, hafa verið teknar í notkun og er markmiðið með þeim að hlífa strætisvögnum við því að þurfa að keyra yfir þær með ákveðnu álagi fyrir fjöðrunarbúnað þeirra. Gripið til hraðahindrana sem eru að virka Þorsteinn Hermannsson, samgöngustjóri Reykjavíkur, segir, að í umferðaöryggismálum sé verið að skoða ýmsa þætti en úræðin séu í raun fá sem standa til boða. Við vildum geta notað hraðamyndavélar í mun meira mæli en við gerum en það er bara úræði sem við höfum ekki. Því höfum við gripið til hraðahindrana og sjáum að þær eru að virka. Þorsteinn segir að þegar hraðahindrun er fjarlægð tímabundið nálægt gönguleið vegna malbiksframkvæmda eykst hraðinn um leið. ,,Hraðahindranir hafa bæði kosti og galla en þær eiga samt að vera þannig hannaðar að bílar eiga ekki að skemmast. Það er alls ekki markmiðið með hraðahindrunum að skemma heldur að halda niðri hraða á krítískum stöðum.

Þær eiga heldur ekki að vera sérstakur mengunarvaldur ef ekið er á jöfnum hraða. Við vitum af ökumönnum sem stunda svonefndan ,,kengúruakstur. Þeir keyra hratt á milli hraðahindrana, bremsa snöggt og það veldur meiri mengun en að aka á jöfnum hraða. Kostir hraðahindrana eru fleiri en ókostirnir og við erum alls ekki að setja þær niður af einhverri mannvonsku heldur er markmiðið með þeim að halda hraðanum niðri þar sem á þarf að halda,“ segir Þorsteinn. Stöðugur þrýstingur að lækka um-ferðarhraðann í hverfum borgar-innar Þorsteinn segir stöðugt sé verið að þrýsta á um að draga úr umferðahraða í hverfum borgarinnar. Við getum sagt að það sé stöðugt verið að þrýsta á okkur að fjölga hraðahindrunum en að fækka þeim. Hann segir að yfirvöld vanda sig við að forgangsraða þeim verkefnum þar sem margir eru á ferð, hvort sem eru hjólandi eða gangandi. ,,Það kemur ekki mikið inn á borð til okkar að bílar hafa orðið fyrir skemmdum vegna hraðahindrananna. Það er meira að maður heyri um það í fjölmiðlum að bílar skemmist en við fáum ekki margar tilkynningar um slíkt,“ segir Þorsteinn. Mesta framkvæmdaár sögunnar fram undan Þorsteinn segir eitt mesta framkvæmda ár í sögunni fram undan. Meira fé verður sett í gatnagerð og fleiri kí-

lómetrar malbikaðir en áður. Það sé jafnt og þétt verið að vinna upp þann hala sem myndaðist eftir hrun og kom óneitanlega niður á öllu viðhaldi. ,,Við erum að sjá fyrir okkur að koma þessu í það horf sem við viljum hafa það á næstu 2-3 árum. Þá verði staðan í malbiksmálum orðin ásættanleg og ástandið mun betra. Holumyndanirnar í vetur komu okkur í sjálfu sér ekki á óvart en veðurfarið í vetur var þannig að frostdýpið var 70-100 cm í nokkrar vikur. Um leið og kemur vatn ofan á svoleiðis klaka er undarlagið fljótt að fara af stað og holur myndast hratt. Þetta var mjög erfitt ástand að eiga við en ég held að brugðist hafi verið við af krafti og eins vel og hægt var,“ segir Þorsteinn Hermannsson, skipulagsstjóri Reykjavíkurborgar, í samtali við FÍB-blaðið. Rafvagnar Komið hefur fram að hraðahindranir í Reykjavík voru hindrun í vegi rafvæðingar strætisvagnaflotans á höfuðborgarsvæðinu. Af þeim sökum dróst afhending fjögurra rafvagna á langinn en nýju vagnarnir verða níu talsins. Fyrstu vagnarnir komu til landsins um miðjan mars og hafa verið teknir í notkun eftir umtalsverðar tafir. Framleiðendur vagnanna í Kína þurftu að gera breytingar á vögnunum til að mæta því álagi sem fylgir því að aka yfir hraðahindranir. Vagnarnir þurftu nýja og betri styrkingu til að þola högg frá hraðahindrunum.

43

BÍLAPRÓFUNFÍBFÍ B HEIMSÓKN BÍLAPRÓFUN

EINSTAKLEGA ÞÆGILEGUR OG EYÐIR NÁNAST ENGU

L

ogi Bergmann Eiðsson er einn kunnugasti fjölmiðlamaður landsins. Logi Bergmann gat sér gott orð sem íþróttafréttamaður á sínum upphafsárum sem fréttamaður. Hann starfaði um árabil á 365 og um tíma hjá RÚV. Hann hóf störf hjá Símanum og Árvakri, útgáfufélagi Morgunblaðsins, á þessu ári. Logi Bergmann svara hér spurningum tengdum bílum.

Fyrsti bíllinn sem þú eignaðist: Fyrsti bíllinn sem ég eignaðist var Fiat 127. Vínrauður og mjög skemmtilegur. Ég setti miklar græjur í hann, sem hafa sennilega kostað meira en bíllinn sjálfur. Held að ég hafi bara eini sinni lent í árekstri á honum. Áður átti ég

reyndar hlut í bíl Blárri Wolksvagen bjöllu. Man sérstaklega eftir að hafa handmálað hana með vini mínum en man svo sem ekki mikið eftir að hafa keyrt hana. Hvernig borgarðu bíllinn: Fíatinn borgaði ég, ef ég man rétt, helming á borðið og helming á tveggja mánaða víxli, eins og menn gerðu þetta í þá daga. Manstu eftir fyrstu bílferðinni: Ég man eftir fyrstu bílferðinni. Það var með pabba á pólska Fiatnum. Hann var sérkennilega blágrænn en ágætur bíll. (Fyrir þá sem ekki vita hvernig pólskir Fiatar eru, þá eru þeir alveg eins og Lödur. Sumsé ekki lúxusbílar). Hvað ertu búinn að eiga marga bíla: Sennilega svona 12. Ekki mikill

Porsche 944 S2 Minnistæðasti bíll Loga

Fiat 127 fyrsti bíll Loga

44

bíladellukall. Minnistæðasti bíllinn: Minnistæðasti bíllinn var sennilega Porsche 944 S2. Ótrúlega skemmtilegur bíll og stundum full hraðskreiður. Seldi hann nánast með tárin í augunum. Uppáhaldsbíllinn: Sennilega bíllinn sem ég ek um á núna. Peugeot 308. Einstaklega þægilegur og eyðir nánast engu. Góður í stýri og rúmgóður. (Maður er greinilega að verða gamall fyrst þetta skiptir svona miklu máli). Ef þú hefðir næg fjárráð hvaða bíll yrði fyrir valinu: Sennilega eitthvað rándýrt rafmagnsdót. Langar í svoleiðis bíl. Eða Peugeot jeppa, sem hefur einhverra vegna aldrei fengist hér. Hversu mikilvægur er bíllinn í þínum huga: Hann er ekkert sérlega mikilvægur, nema þegar ég þarf að nota hann. Gæti í það minnsta ekki verið bíllaus. Flottasti bíll sem þú hefur séð: Æ ég veit það ekki. Sennilega gömlu amerísku bílarnir. Það er eitthvað við þá sem aldrei kemur aftur. Uppáhaldslitur á bíl: Það fer eftir bílnum. Helst ekki rauðan. Hefur þú prófað rafbíl: Já, og fannst það meiriháttar. Eitthvað undarlegt við það en maður er fljótur að venjast því.

LYKLALAUST AÐGENGI EKKI NÝTT AF NÁLINNI

BÍLAPRÓFUN FÍB NEYTENDAMÁL

U 6 metanólbílum reynsluekið á Íslandi í eitt ár

mfjöllunin undir lok síðasta lyklalaust aðgengi. Í einu tilfelli sagði endum. Tilgangur prófanna var að árs um innbrot í bíla hér á bifreiðaeigandi hér á landi frá því að komast að því hve öruggt lyklalaust l brunahreyfill, 127 hö. Geely Emilandi þar sem þjófarnir nýta óprúttnir aðilar hafi brotist inn í aðgengi er í raun og veru. Í ljós kom grand 7 hefur ekki verið á almennum sér tækni við iðju sína er ekki ný af bifreið hans og látið greipar sópa. að með býsna einföldum búnaði, sem bílamarkaði hér til þessa, en það gæti nálinni. Eins og komið hefur fram felst Grunsemdir eru um að þarna hafi gat numið og magnað merkið sem Hafinn er hér á landi 12 mánaða kum, Starfsfólk Brimborgar annast breyst því að áætlað verð er hagstætt þessi ákveðna tækni við innbrotin að verið á ferð tæknivæddir þjófar sem aðgangslykill frá sér, er reynsluakstur á sex fólksbílum af um bílana og heldur þeim við meðan miðað við stærð ogbílanna búnað.gefur Sem venjmerki fráGeely lyklum bifreiða7.með hafi nýtt sérstendur. tækni þar merki frá ulegur tiltölulega létt verk stela bílum með gerðinni Emigrand Þaðlyklasem á tilrauninni Egillsem Jóhannsson bensínknúinn bíllaðgæti hann lausu aðgengi notað til að lyklumBrimborgar bifreiða með lyklalausu lyklalaust er sérstakt við er þetta er það að komast bílarnir forstjóri sagði í samtaliaðvið kostað rétt umaðgengi. 3,8 millj.Búnaðurinn kr. en sem bíllsem inn í þá án nokkurra ummerkja gengi er beitt til að komast inn.frá hér endurnýjanlegri um ræðir virkaði á flest allaánbílana verða knúnir hreinu metanóli semeða FÍB blaðið að bílarnir, sem koma knúinn orku og þá skemmda. sem prófaðir og voru. framleitt verður í verksmiðju Carbon Kína, eru búnir brunahreyflum (benaðflutningsgjalda VSK gæti verðið Svo virðist sem þessir tæknivæddu Prófaðirsem voru 24 mismunandi bílar verið réttRekja má 2,8 umfjöllun sínvélum) sérstaklega hafa verið rúmlega millj. kr.um þessa þjófar noti merki, þó veik séu, frá frá 12 framleiðendum aðferð innbrota til ársins 2011. Þá aðlagaðar því að ganga fyrir hreinu bíllyklum sem eru inni í húsum til að metanóli. Félag þýska bifreiðaeigenda, ADCD, vaknaði grunur hjá svissneskum Í Kína væri komin talsverð reynsla notkun metanóls semárum komast inn í bíla. Einstaklingar með prófaðiáfyrir tæpum tveimur sérfræðingum að óprúttnir einstaklineldsneyti bíla og forvitnilegt þekkingu á þessu sviði segja reyndar síðan öryggiá lyklalauss aðgengis 24 gar væru að öllum líkindum að nota verði að sjábíla hvernig lítið mál að komast inn í bíla með mismundandi frá 12reynslan framleiðumrædda tækni við iðju sína. verður hér á landi. Geely er kínverskur bílaframleiðandi. Á Vesturlöndum er Geely best þekkt sem eigandi Volvo fólksbílaframleiðsl-unnar í Svíþjóð og víðar, en eftir að Geely keypti Volvo af Ford hafa Volvobílar sjaldan eða aldrei Recycling verið vinsælli og eru sem aldrei fyrr í International í sérflokki fyrir öryggi. Svarts-engi við Grindavík. Geely Emigrand 7 er fólksbíll af Bílaumboðið Brimborg flytur inn stallbaksgerð. ívið stærri og plássbílana sex og sér um þessa tilraun meiri en VW Golf. Lengdin er 4,63 sem nú er verið að hleypa af stokm og breiddin er 1,79 m. Vélin er 1,8

28

45

BÍLAPRÓFUN FÍB FRÉTTIR

VOLVO ÁSKOTNAST TVÆR EFTIRSÓTTAR VIÐURKENNINGAR

V

olvo XC40 var valinn bíll ársins í Evrópu á bílasýningunni sem haldin var í Genf í mars. Þetta er mikil viðurkenning fyrir framleiðenda bílsins en þetta er jafnframt í í fyrsta skipti sem Volvo áskotnast þessa viðurkenningu. Það voru 60 bílablaðamenn frá 23 Evrópulöndum sem komu að þessu kjöri sem hefur farið fram frá árinu 1994. Volvo XC40 fékk yfirburðarkosningu og hlaut alls 325 atkvæði. Sá bíll sem lenti í öðru sæti í kosningunni var Seat Ibiza með alls 242 atkvæði og í þriðja sæti hafnaði BMW 5-serie með 226 atkvæði. Kia Stinger, Citroën

C3 Aircross, Audi A8 og Alfa Romeo komu næstu sætum. Þess má geta að 37 bílar voru tilnefndir í forvali sem fram fór sl. haust. ,,Þessi viðurkenning er fullkominn tímasetning á allri okkar bílaframleiðslu. XC40 mun veita okkur mikinn stuðning í frekari vöxt okkar á bílamarkaðnum,“ sagði Håkan Samuelsson, forstjóri Volvo Cars eftir að val á bíl ársins hafði verið kunngjört. Volvo er eins og kunnugt er í eigu Zhejiang Geely Holding í Kína sem keypti það frá Ford árið 2010. Volvo lét ekki staðar numið en XC60 verið útnefndur heimsbíll ársins 2018.

Þetta var kunngert á hinni árlegu bílasýningu í New York sem haldin var um páskana. Volvo CX60 hafði betur í þessari útnefningu eftir slag við Mazda CX-5 sem kom í öðru sæti. Range Rover Velar fékk viðurkenningu fyrir hönnun ársins. Á bílasýningunni í New York var Nissan Leaf útnefndur heimsins grænbíll ársins og Audi A8 fékk viðurkenning-una sem lúxusbíll ársins. Afkasta mesti bíll ársins 2018 er BMW M5. Umfjöllun um reynsluakstur Volvo XC40 og XC60 verður í næsta FÍBblaði.

LADA SPORT HEFUR EKKI SAGT SITT SÍÐASTA

L

ada Sport sem margir Íslendingar kannast við hefur ekki alveg sagt sitt síðasta. Bíllinn er enn í dag í boði og í Þýskalandi stendur mönnum hann til boða í sérstakri afmælisútgáfu sem ber heitið Niva Urban Hipster og er fjórhjóladrifinn. Lada Sport eða Lada Niva eins og þessi rússneski jepplingur heitir réttu nafni var mjög vinsæll bíll á Íslandi í kringum 1980. Enn í dag sést Lada Sport á vegum hér á landi. Lada Niva er orðinn meðal langlífari bíla sögunnar. Hann kom fyrst á markað árið 1977 og hefur lítið breyst í gegnum tíðina. Vélin er meira að segja mikið til eins og í upphafi nema að rúmtak hennar sem var 1,6 lítrar er 46

orðinn 1,7. Í stað tímakeðju er kominn tímareim og í stað blöndungs er kominn eldsneytisinnsprautun. Bíllinn er rúmlega 80 hestöfl og er rúmar 20 sekúndur í hundraðið. Ekki fara sögur af því hvernig salan á bílnum í Þýskalandi gengur en hann kostar þar í landi um 1,5 milljónir íslenskra krónur. Rússneski bílaframleiðandinn Avtovaz hafði uppi áform að kynna þriðju kynslóð sportjeppans Lada Sport á þessu ári en ýmis vandamál hafa seinkað þeim óformum. Lada bílaframleiðslan var upphaflega samvinnuverkefni Fiat á Ítalíu og stjórnarinnar í gömlu Sovétríkjunum. Reistur var heill verksmiðjubær með verksmiðjum, birgðageymslum,

BENSÍN- OG DÍSELBIFREIÐAR MENGA MIKIÐ

M

ikil umræða á Bretlandi síðustu misseri vegna aukinnar loftmengunar hefur ýtt við stjórnvöldum þar í landi sem hyggjast leggja til að notkun bensín- og dísilbifreiðar verði bönnuð frá árinu 2040. Settir verða á stofn sjóðir til að bæjarfélög á Bretlandseyjum geti með auðveldari hætti tekist á við þennan vanda sem stjórnvöld líta orðið mjög alvarlegum augum.

dísilbifreiða frá og með árinu 2040. Þá hafa borgaryfirvöld í Róm á Ítalíu ákveðið að banna notkun dísilknúna bifreiða í miðborginni frá 2024 að telja í baráttunni við mengun í borginni sem aukist hefur mjög á síðustu árum. Fleiri borgir í Evrópu eru að skoða að fara þessa sömu leið og Rómarborg og banna þá í

Loftmengun hefur aukist til muna hin síðustu ár í London og öðrum stórborgum á Bretlandi. Talið er að á fjórða tugþúsunda manna látið lífið á hverjum ári sem rekja megi til útblástur frá díselbílum. Til að vinna bug á þessum vanda eru rafmagnsbílar ein lausnin en salan á þeim hefur ekki verið eins mikil og vænst var. Nú horfir til betri tíma í þeim efnum en verðið á þeim bílum hefur lækkað mikið sem gefur almenningi meiri möguleika að fjárfesta í slíkum bíl. Nokkrum dögum eftir að Bretar gáfu út sína yfirlýsingu tilkynntu frönsk stjórnvöld að þau ætluðu að fara að fordæmi Breta og banna sölu allra nýrra bensín- og

nýrri bílar. Bílaframleiðendur verða ennfremur varir við minnkandi áhuga á dísilbílum en í staðinn horfir almenningur í æ meira mæli til rafmagnsbíla. Þýsk stjórnvöld ganga aðeins lengra en Ítalir í baráttunni sem lýtur að því að draga úr loftmengun og hafa gefið út leyfi sem bannar akstur dísilbifreiða í ákveðnum borgarhverfum í landinu. Það var stjórnsýsludómstóll sem komst að þessari niðurstöðu sem vakið hefur mikla athygli. Talið er að tífalt meira sót komi frá dísilbílum en bensínbílum en loftmengun af mannavöldum er að mestu svifryk. Bæði í Frakklandi og Bretlandi hafa verið viðraðar hugmyndir um að banna dísilbíla en lengra er sú umræða ekki komin.

fyrstu miðborgunum.

dísilbíla frá

Þetta bann sem tekur gildi eftir sex ár í Róm á einkum við um gamla dísilbíla sem menga mun meira en

Í Frakklandi eru dísilknúnir bílar yfirgnæfandi hluti alls bílaflotans sem er í umferð. Frönsk stjórnvöld gripu til þess ráðs fyrir nokkrum árum að fækka dísilbílunum mjög með því að skattleggja þá og eldsneytið á þá sérstaklega. Ástæðan er útblásturs- og öragnamengun sem telst heilsuspillandi.

samgöngu- og flutningaleiðum og íbúðahverfum fyrir starfsfólkið og fékk bærinn nafnið Togliatti. Fyrsta Ladan var í raun Fiat 124 sem verið hafði vinsæll bíll í Evrópu um árabil og m.a. verið kjörinn bíll ársins í álfunni. Rússneska útgáfan, Ladan, var nokkuð styrkt umfram Fiat 124 til að þola hina afleitu rússnesku vegi sem þar voru og eru mikið til enn. Lödurnar, sérstaklega sú fyrsta, Lada 1200, reyndist ágætlega á Íslandi og með góðri hirðu og viðhaldi gátu þeir enst mjög lengi og dæmi eru um bíla sem entust ótrúlega lengi og vel og það án stórviðgerða að neinu marki.

47

BÍLAPRÓFUN FÍB FRÉTTIR NEYTENDAMÁL

NÝJAR PRÓFANIR Á ÚTBLÆSTRI ÖKUTÆKJA TAKA GILDI

N

ýjar prófanir á útblæstri ökutækja hafa tekið í gildi í Evrópusambandinu þar sem eftirlitsaðilar leitast við að koma í veg fyrir að dísillosunarvandinn sem upp kom hjá Volkswagen endurtaki sig. Eins og kunnugt er var bílaframleiðandinn staðinn að því að svindla á bandarískum dísilblástursprófum í september 2015. Volkswagen var uppvíst að stórfelldu svindli í útblástursmælingum opinberra aðila í Bandaríkjunum og Evrópu. Um er að ræða eitt af umfangsmeiri svindlmálum sem upp hafa komið í bílabransanum. Hingað til hafa einungis rannsóknarprófanir verið notaðar sem viðmiðunarmörk til að meta losun ökutækja, þar sem bílaframleiðendur nota ýmsar aðferðir - eins og að líma fyrir hurðir

og glugga - til að ná betri árangri í akstri. Samtök bílaframleiðenda Automobile Manufacturers ‘Association (ACEA), sem BMW, Volkswagen og Fiat Chrysler eru aðilar að, sögðu í yfirlýsingu að strangari reglur veita nákvæmari grundvöll til að mæla eldsneytiseyðslu ökutækisins og losun. Rannsóknir framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins sýna að ófullnægjandi prófanir hafi leitt til losunar á eitruðu köfnunarefnisoxíði sem sem nemur margfalt því sem leyfilegt er. Framkvæmdastjórn ESB segir í yfirlýsingu sinni að bifreiðar leiki stórt hlutverk í lífi okkar og því sé nauðsynlegt að innleiða nýjar og áreiðanlegar prófanir á nýjum bílum. Enginn framleiðandi annar en Volkswagen hefur sett upp hugbúnað

sem eingöngu er ætlað að hylja losun en eftirlitsstofnanir í Bretlandi og Þýskalandi segja að bílaframleiðendur hafi nýtt sér aðra leið til að draga úr mengunarvörnum, haldandi því fram að þeir geri það til að vernda vélina. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins leitast einnig við að endurskoða hvernig nýjar gerðir bíla eru samþykktar af aðildarríkjum með víðtækari eftirlitsheimildum, þar með talið hæfni til að leggja sektir á bílaframleiðendur, til að efla um leið öflugra eftirlit í þessum iðnaði Nýju reglurnar eiga við um alla bílaframleiðslu fyrir september 2017 og verða einnig innleiddar fyrir bíla sem framleiddir verða 2018 fram til september 2019.

PEUGEOT 3008 BÍLL ÁRSINS Á ÍSLANDI

V

erðlaun fyrir bíl ársins, sjálft Stálstýrið, hlaut Peugeot 3008 en það er Bandalag íslenskra bílablaðamanna sem stendur að kjörinu árlega sem fór að þessu sinni fram í glæsilegum salarkynnum Blaðamannafélags Íslands í nóvember sl. Alls voru það 30 bílar sem valið stóð á milli þetta árið, en gjaldgengir eru glænýjar bílgerðir og nýjar kynslóðir þekktari gerða. Tólf þeirra voru valdir í úrslit í fjórum flokkum, það er minni fólksbílar, millistærðarfólksbílar, stærri fólksbílar og jeppar og jepplingar. Peugeot 3008 fellur í flokk stærri fólksbíla, en annar í þeim flokki var Volvo V90 Cross Country og þriðji BMW 5. Í flokki smærri fólksbíla stóð Suzuki efstur á blaði, annar var Nissan Micra og þriðji Kia Rio.

48

Í flokki millistærðarfólksbíla varð efstur Hyundai Ionic, annar Honda Civic og þriðji Hyundai i30. Í flokki jeppa og jepplinga bar sigur úr bítum Volvo XC60, annar varð Skoda Kodiaq og þriðji Renault Koleos. Allra hæstu einkunn þessara bíla hlaut Peugeot 3008. Næst flest stigin fékk svo Hyundai Ionic og þau þriðju flestu Volvo XC60. Verðlaun voru veitt fyrir fyrstu þrjú sætin í hverjum flokki.

43 KM MALBIKAÐIR Í REYKJAVÍK Í SUMAR

B

orgarráð Reykjavíkur hefur heimilað umhverfis- og skipulagssviði að bjóða út malbikunarframkvæmdir fyrir árið 2018. Alls verða lagðir 43 kílómetrar af malbiki næsta sumar og er kostnaður áætlaður tæpir tveir milljarðar króna. Aldrei hafi verið malbikað jafn mikið í borginni á einu ári. Um er að ræða bæði malbikun yfirlaga sem og endurnýjun með

ÁLYKTUN FRÁ FÍB

S

amgöngumál er ein af grunnstoðum þjóðfélagsins. Í ár er gert ráð fyrir að það renni rösklega 70 milljarðar króna í ríkissjóð úr vasa bíleigenda en á sama tíma á aðeins að verja tæplega 30% af þessum skatttekjum til viðhalds og nýbyggingar vega. Landsþing FÍB hvetur komandi ríkisstjórn til að taka sig verulega á í þessum málaflokki. Ljóst er að til að halda í horfinu þurfi að verja að minnsta kosti 35 milljörðum króna til viðhalds og uppbygginga innviða í vegasamgöngum.

Landsþing FÍB varar ennfremur við hugmyndum um veigamiklar hækkanir á eldsneytissköttum, vegatollum og vegamál almennt. Ljóst er að þær fyrirhugaðar hækkanir myndu eingöngu hafa í för sér aukna verðbólgu með tilheyrandi

fræsingu og malbikun. Lagt er til að 43 kílómetrar af götum borgarinnar verði malbikaðir sem er algjört met í malbikun á einu ári. Það eru um 10% af heildarlengd gatnakerfisins í Reykjavík. Kostnaðaráætlun fyrir malbikun yfirlaga er 1.740 milljarðar en að auki verður unnið við malbiksviðgerðir og er kostnaður við þær áætlaður 237 milljónir króna. Framkvæmdir ársins 2018 eru í

samræmi við áætlun um endurnýjun á malbiki á götum Reykjavíkurborgar til næstu fimm ára. Samkvæmt fjárhagsáætlun 2018-2022 er gert ráð fyrir rúmum sex milljörðum króna til endurnýjunar á malbiksyfirlögum auk hefðbundinna malbiksviðgerða. Áhersla verður lögð á umferðarmiklar götur með hátt þjónustustig. Að auki verður endurnýjað malbik á götum þar sem framkvæmdir við endurnýjun gatna fara fram einkum í miðborginni.

hækkunum á verðtryggðum skuldum heimilanna í landinu og þyngri afborgunum. Hækkanir á eldsneytissköttum myndu koma verst niður á fjölskyldum sem minna hafa á milli handanna. Ekki heldur síst á þá sem búa á jaðarsvæðum á landsbyggðinni og þurfa að sækja alla þjónustu um langan veg. FÍB eru frjáls hagsmunasamtök vegfarenda sem um 17 þúsund fjölskyldur eiga aðild að. FÍB býður fram krafta sína og vonast eftir góðu samstarfi við kjörna fulltrúa og stjórnvöld varðandi stefnumótun til framtíðar í samgöngu-, neytenda og öryggismálum

49

SHOW YOUR CARD SYC afsláttarklúbbur bílaklúbba!

Innanlands

Jóhannes Karlsson 250467-4999 018887

Snjallforrit fyrir bæði Apple og Android

Félagsmenn FÍB hafa aðgang að einum stærsta afsláttarklúbbi í heimi. Show your Card! er landamæralaus afsláttarklúbbur bílaklúbba. Tugþúsundir staða út um allan heim sem gefa afslátt. Ef þú ætlar að leigja bíl í fríinu, kaupa hótelgistingu, fara í dýragarðinn, vatnagarðinn eða á söfn, kannaðu Show your Card! afsláttinn inni á fib.is áður en þú ferð og ferðakostnaðurinn minnkar. Mundu eftir FÍB félagsskírteininu það opnar þér aðgang.

10% 15%

Jarðböðin við Mývatn 20%

15%

20% FÍB - Show your Card afsláttur af aðgangi . Tveggja manna herbergi með

www.hertz.is/fib

handlaugheimasíða kr. 9.900.Ný og aðgengilegri

Show Your Card

10-15%

Kannaðu málið inná fib.is

Hvalfjarðargöng kr. 700 20% SHOW YOUR CARD

SYC afsláttarklúbbur bílaklúbba!

Miðarnir fást einungis á skrifstofu FÍB, Skúlagötu 19 Sendum um land allt - s. 414-9999 Jóhannes Karlsson 250467-4999 018887

Innanlands Félagsmenn FÍB hafa aðgang að einum stærsta afsláttarklúbbi í heimi. Show your Card! er landamæralaus afsláttarklúbbur bílaklúbba. Tugþúsundir staða út um allan heim sem gefa afslátt. Ef þú ætlar að leigja bíl í fríinu, kaupa hótelgistingu, fara í dýragarðinn, vatnagarðinn eða á söfn, kannaðu Show your Card! afsláttinn inni á fib.is áður en þú ferð og ferðakostnaðurinn minnkar. Mundu eftir FÍB félagsskírteininu það opnar þér aðgang.

10% 15%

Jarðböðin við Mývatn 20%

15%

20% FÍB - Show your Card afsláttur af aðgangi . Tveggja manna herbergi með handlaug kr. 9.900.-

www.hertz.is/fib

10-15%

Hvalfjarðargöng kr. 700 20% Miðarnir fást einungis á skrifstofu FÍB, Skúlagötu 19 Sendum um land allt - s. 414-9999

Stillanlegur fyrir hinar ýmsu stærðir snjallsíma.Með sniðmót fyrir mismunandi hleðslutæki. Örugg sogskál. 360 gráðu snúningur. Létt að setja upp.

15%

15%

15%

52 50

52

15%

SÉRFRÆÐIRÁÐGJÖF ER INNFALIN Í FÉLAGSAÐILD FÍB TÆKNIRÁÐGJÖF Ævar Friðriksson, Tæknimaður FÍB, veitir félagsmönnum aðstoð og ráðgjöf varðandi bifreiðatæknileg atriði, svo sem um viðgerðarkostnað, gæði viðgerða og varahluta, galla í nýjum bifreiðum o.fl. Í samvinnu við Bílgreinasambandið (BGS) er tæknimaðurinn sáttamaður í ágreiningsmálum milli neytenda annars vegar og verkstæða og innflytjenda innan BGS hins vegar. Sáttaþjónustan er einstök á sviði neytendaverndar hér á landi þar sem tæknimaðurinn er faglega viðurkenndur“gerðardómari” í ágreiningsmálum, bæði af bifreiðaeigendum og bílgreininni.

LÖGFRÆÐIRÁÐGJÖF Jóhann Fannar Guðjónsson, lögfræðiráðgjafi FÍB er sérfróður um algengustu vandamál varðandi galla eða svik í bifreiðaviðskiptum, ófullnægjandi viðgerðir og sakarskiptingu við tjónauppgjör. Jóhann Fannar hringir í félagsmenn á þriðjudögum og fimmtudögum. Gera má ráð fyrir því að hálftíma viðtal hjá almennum lögmanni kosti töluvert meira en félagsgjaldið í FÍB. Lögfræðingur FÍB veitir ráðgjöf en rekur ekki mál fyrir dómstólum.

ÞÝSKIR EIGENDUR VILJA SÖMU BÆTUR OG GREIDDAR HAFA VERIÐ Í BANDARÍKJUNUMM.

F

élag þýskra bifreiðaeigenda (ADAC) hefur krafist þess að þýski bílaframleiðandinn Volkswagen Group bjóði þýskum eigendum sem urðu fyrir barðinu á stóra útblásturs hneykslinu sömu bætur og greiddar hafa verið í Bandaríkjunum.

þýskum lögum er ekki kveðið um bætur í þessu tilfelli eins og reyndin er í Bandaríkjunum. Eigendum VW í Bandaríkjunum voru greiddar allt að 530 þúsund krónur í bætur. Við getum verið að tala um sömu upphæð til handa þýskum eigendum,“ segir Ulrich Laus Becker.

Ulrich Klaus Becker, varaforseti ADCD á flutningasviði, segir að lögfræðingateymi þýsku samtakanna, hafi orðið vart við vaxandi óánægju á meðal eigenda VW bíla í Þýskalandi að þeir fái ekki sömu meðhöndlun og eigendur sömu bíla hafi fengið í Bandaríkjunum.

Hann er viss um að ef VW Group greiði bætur munu þeir örugglega ávinna sér traust viðskiptavina í Þýskalandi á nýjan leik.

,,Félagsmenn okkar óttast að verðgildi bílanna lækki. Fjöldi mála liggja nú fyrir dómstólum en málmeðferðir hafi gengið hægt fram að þessu. Þetta veldur óvissu hjá neytendum en í

51

AFSLÁTTAR- OG ÞJÓNUSTUUPPLÝSINGAR

FÍB - ALLRA HAGUR

AFSLÁTTAR- OG ÞJÓNUSTUUPPLÝSINGAR

ÞJÓNUSTUBÓK 2018

ÞJÓNUSTUBÓK

2018

NÝJIR SAMSTARFSAÐILAR FÍB AFSLÆTTIR TIL FÉLAGSMANNA FRAMVÍSA BER FÉLAGSSKÍRTEINI ÞEGAR BEIÐNI UM ÞJÓNUSTU FER FRAM, AFSLÁTTUR GILDIR EKKI AF TILBOÐUM EÐA FÖSTUM VERÐUM FÍB AÐSTOÐ 5 112 112

1

FÍB AÐILD TRYGGIR ÞÉR AÐGANG AÐ ÖRYGGI OG SPARNAÐI fib.is

XO, .www.xofood.is............................... 571-3888 10% afsláttur af matseðli sunnud. - miðvikud. Hringbraut 119,101 Rvk og Smáralind Kópavogi.

Íslensku alparnir, Ármúli 40........ . ......... 534-2727 15% FÍB afsláttur af vörum í verslun. www.alparnir.is

Íslenski barinn, Ingólfsstræti 1a........... 563-6930 15% FÍB afsláttur af mat alla daga en ekki af tilboðum. www.islenskibarinn.is

Laugin Smiðjuvegi 4 ............................ 578-3030 10% FÍB afsláttur af vörum og þjónustu. laugin.is

Tölvutek, Hallarmúli 2.......................... 563-6900 Allt að 20% FÍB afsláttur af öllu vöruúrvali. www.tolvutek.is

Flügger ehf, Stórhöfða 44..................... 567-4400 15-30% FÍB afsláttur, gildir ekki á tilboðsvörum. www. flügger.is

Fotia, Skeifan 19.................................... 786-8668 15% FÍB afsláttur af öllu. Snyrti- og húðvörur www.fotia.is

Nat Kitchen, Hallarmúli 2.................... 563-6930 15% FÍB afsláttur. Frábær heilsuveitingastaður. www.natkitchen.com

Goddi, Auðbrekku 19, Kóp................... 544-5550 10% FÍB afsláttur af völdum vörum. www.goddi.is

Bifreiðaverkstæði Kópavogs Smiðjuvegi 2 ......................................... 587-1350 10% afsláttur af varahlutum. bifreidaverkstaedi.is

Berunes farfuglaheimili, Berunes 1..... 869-7227 10% FÍB afsláttur af gistingu og morgunverði. berunes@hostel.is

Miðbæjarradío Ármúli 17 ................... 552-8636 10% - 20% afsláttur af flestum vörum. www.mbr.is

Örninn Reiðhjólaverslun, Faxafeni 8.... 588-9890 10% FÍB afsláttur af vörum 5% afsláttur af hjólum. www.orninn.is

Passamyndir, Hlíðarsmári 1 ................. 551 1315 Myndataka kr. 4500 (innifalið 4 myndir + 1 stærri) www.passamyndir.is

Hagi ehf / HILTI, Stórhöfði 37 ............ 414-3700 10% afsláttur af HILTI vörum, Snickers vinnufötum, öryggisskóm, hönskum aukahlutum. hilti.is

RS Partar Tranavogur 1 ....................... 774-5455 15% FÍB afsláttur af öllum vörum .rspartar.is

Miðbæjarradío Ármúli 17 ................... 552-8636 10% - 20% afsláttur af flestum vörum. www.mbr.is

Smurstöðin Fosshálsi Fosshálsi 1 ......... 567 3545 10% FÍB afsláttur af vöru og vinnu. www.smur.is

Stjörnublikk Smiðjuvegi 2 ................... 577 1200 FÍB 15% afslátt af vatnskössum. stjornublikk.is

Bílaraf Flatahraun 25 ............................. 564 0400 10% FÍB afsláttur af vörum. www.bilaraf.is

CrossFit Austur, Lyngás 12................... 766-9998 50% FÍB afsáttur af drop in eða viku kortum. Frítt skráningargjald í áskrift. crossfitaustur.com

Ísól Ármúla 17 ....................................... 533 1234 12% af öllum handverkfærum og vörum.. isol.is

Nýja bílahöllin, Eirhöfða 11................... 567-2277 15% FÍB afsláttur af sölulaunum. 30 ára afmælisafsláttur. www.nyja.is Gullsmiðjan Lækjargötu 34 ........................................................ 565 4453 FÍB 10% afslátt af vörum. gullsmidjan.is

Pole Sport heilsurækt, Stangarhylur 7 ....................................... 778-4545 10% afsl. af námskeiðum og vörum. 25% afsl. af hópeflum. polesport.is Gistiheimlið Stórholti, Stórholt 1............................................... 894-4299 15% FÍB afsláttur af gistingu ef bókað er hjá Gistiheimilinu. www.akureyrihostel.com HÆGT ER AÐ SKOÐA ALLA AFSLÆTTI TIL FÉLAGSMANNA INNÁ FIB.IS

52

Félagmenn! Mikið úrval ferðabóka og öryggisvara Skúlagata 19, Reykjavík og netverslun á fib.is

BARITO AKSTURSSÓLGLERAUGU Fullkomin polaroide sólgleraugu með UV-400 gleri, sem gefur betri sýn í bæði sterku sólarljósi og skýjuðu veðri. Glerið fangar útfjólubláu geislana og tekur skyggingar í burtu.Frábær gleraugu á frábæru verði. Hulstur og klútur fylgir með. Verð til félagsmanna

Varan fæst hjá FÍB að Skúlagötu 19 Opið frá kl. 8.15 - 16.30 virka daga. Póstsendum um land allt samdægurs.

kr. 5.748.-

Almennt verð kr. 7.185.-

VIÐVÖRUNARÞRÍHYRNINGUR VIÐVÖRUNARÞRÍHYRNINGUR

SNJALLSÍMASTANDUR SNJALLSÍMASTANDUR

Viðvörunarþríhyrningur Viðvörunarþríhyrningur ECE R27 vottaður ECE R27 vottaður Hentugt geymslubox. Hentugt geymslubox.

Stillanlegurfyrir fyrirhinar hinarýmsu ýmsustærðir stærðir Stillanlegur snjallsíma.Með sniðmót fyrir snjallsíma.Með sniðmót fyrir mismunandimismunandi hleðslutæki.hleðslutæki.Örugg sogskál. 360 snúningur. Létt að setja upp. Örugggráðu sogskál. Verð til félagsmanna 360 gráðu snúningur. kr. 4.448.Létt að setja upp.

Verð til félagsmanna

kr. 1.600.Verð til félagsmanna

Almennt verð kr. 2.000.-

kr. 2.256.-

Almennt verð kr. 5.560.-

Almennt verð kr. 2.820.-

Verð til félagsmanna

kr. 4.448.-

Almennt verð kr. 5.560.Hleðslutengi Kr. 2.608

Íslenskar gar Loftdæla leiðbeinin Bón Hard Wax 250ml Bónklútar rauðir Vaskaskinnslíki Kr. 5.360 Kr.1.112

Kr. 672

Kr. 787

Felguhreinsir

Plast & gúmmígel

Vaskaskinn

Tjaldbúðaskírteini

Kr.1.557

Kr.1.624

FÍB sjúkrataska í bílinn Kr.2.100

Yfir 120 titlar

Felguhreinsir Kr. 1.557

Hard wax 500ml Kr. 1.492

Kr. 787

Kr. 1.500

FÍB VERSLUN SKÚLAGÖTU 19, SÍMI 414-9999, Vegahandbókin OPIÐ VIRKA FRÁ KL. 8.30 - 16.30 VIRKA DAGA. VEFVERSLUN Á FIB.IS FÍB VERSLUN SKÚLAGÖTU 19, SÍMI 414-9999, OPIÐ VIRKA FRÁ KL. 8.30 16.30 VIRKA DAGA. VEFVERSLUN Á FIB.IS Kr. 5.126

53 49

54

Aðalskoðun hf. Hjallahrauni 4, 220 Hafnarfirði Sími 590 6900 www.adalskodun.is Skeifan 5 (hjá vínbúðinni) sími 590 6930 Grjóthálsi 10 (við vesturlandsveg) sími 590 6940 Skemmuvegur 6, Kópavogi sími 590 6935 www.adalskodun.is Frumherji hf. Hestshálsi 6-8, Reykjavík Skeifunni (Grensásvegi 7) Reykjavík Gylfaflöt 19, Grafarvogi, Dalvegi 22, Kópavogi Garðatorgi, Garðabæ, Sími 570 9090 frumherji.is Dalshraun, Hafnarfjörður, Sími 570 9217 Tékkland Borgartún 24, 105 Reykjavík Holtagarðar, Reykjavík s. 414-9914 Reykjavíkurvegur 54, Hafnarfjörður s. 414-9912 Dalsbaut 1, Akureyri sími. 414-9916

BÍLAHÚS

Bergstaðir - Bergstaðastræti 6, 101 Rvk. Kolaport - við Seðlabanka Íslands, 101 Rvk. Ráðhúskjallari - við Ráðhús Reykjav. 101 Rvk. Stjörnuport - Laugavegi 94, 101 Rvk. Traðarkot - Hverfisgötu 20, 101 Rvk. Vesturgata - Vesturgötu 7, 101 Rvk. Vitatorg - Skúlagötu/Vitastíg, 101 Rvk. Nánari upplýsingar www.bilastaedasjodur.is

BÍLARÉTTING, SPRAUTUN,TJÓNAMAT

Arctic trucks ehf. Klettshálsi 3, 110 Reykjavík Sími 540 4900, www.arctictrucks.is A.B. skálinn, Gagnheiði 11, Selfossi s. 482 2200 Bifreiðaverkst.Kaupf. Skagfirðinga Hesteyri 2, 550 Sauðarkróki, Sími. 455 4570 fax.455 4571 Bílamálun Egilsstöðum ehf. Fagradalsbraut 21 Sími 471 2005, 700 Egilsstöðum, Bílamálunin Lakkhúsið, Smiðjuvegi 48 200 Kópavogi, Sími 567-0790, www.lakkhusid.is Bílar og tjón ehf.Skemmuvegi 44m Bleik gata 200 Kópavogi, Sími 578 5070, www.bilarogtjon.is Bílasprautun og réttingar Hjartar Smiðjuvegi 56 rauð gata, Kópavogi, S.587 9020, rettingar.is Bliki- Bílamálun og réttingar ehf, Smiðjuvegi 38 gul gata, 200 Kópavogi,S.567 4477 Bílverk BÁ ehf, Gagnheiði 3, 800 Selfossi Sími 482 2224, Fax 482 2354 www.bilverkba.is 5 stjörnu vottað, bilverkba@simnet.is Kar ehf, Bæjarflöt 10, 112 Reykjavík S. 567 8686 Lakkskemman ehf.Skemmuvegi 30, blá gata 200 Kópavogi, Sími 557 4540 Réttingaverk ehf,Hamarshöfða10,RvkS.5674343 Réttingaþjónustan ehf, Smiðjuvegi 40, gull gata Kópavogi, s. 557 6333, rettingathjounstan@itn.is Réttir bílar , Dugguvogi 10, 104 Reykjavík s. 554 3044 , www.rettirbilar.is Réttur – bílaréttingar, Funahöfða 17, 108 Reykjavík s. 587 6350, F 587 6351, rettur.net Smáréttingar ehf. – Réttingaþjónusta Smiðjuvegi 36 gul gata, 200 Kópavogi S.588 4644 Víkur-ós ehf, Bæjarflöt 6, 112 Reykjavík Sími 587 7760, Fax 587 7761, www.vikuros.is

BÍLASÖLUR

Bílver ehf. Innnesvegi 1, Akranesi s.431 1985, Bílaverkstæði Austurlands, Miðási 2 700 Egilsstöðum, Sími 471 1436, Nýir og notaðir

BÍLAVARAHLUTIR

AB Varahlutir, Bíldshöfða 18, Rvk, s.567 6020 E.T. Einar og Tryggvi, Klettagarðar 11 Rvk, S. 568 1580, F. 568 0844 www.et.is Stilling hf, Kletthálsi 5, 110 Reykjavík Sími 520 8000, www.stilling.is Volvovarahlutir.is Parts4u.is, Febest.is Varahlutaverslunin Kistufell ehf, Brautarholti

105 Reykjavík, Sími 562 2104, www.kistufell.is Mekonomen, Smiðsbúð 2, 210 Garðabær, Símli 527 2300, www.mekonomen.is Ljósboginn ehf, Bíldshöfða 14, 110 Reykjavík Sími 553 1244, ljosboginn@simnet.is

BÍLAUMBOÐ

Askja, Krókhálsi 11, 110 Reykjavík Sími: 590 2100, www.askja.is Bernhard, Vatnagörðum 24-26, 104 Reykjavík Sími: 520 1100, www.bernhard.is Brimborg, Bíldshöfða 6 og 8, 110 Reykjavík Sími: 5157000 www.brimborg.is BL, Sævarhöfða 2, 110 Reykjavík Sími: 525 8000 www.bl.is Bílabúð Benna, Tangarhöfða 8, 110 Reykjavík Sími: 590 2000, www.benni.is Hekla hf, Laugavegi 170-174, 105 Reykjavík Sími: 590 5000, www.hekla.is Toyota, Kauptún, Garðabær Sími: 570 5070, www.toyotakauptuni.is Suzuki, Skeifunni 17, 108 Reykjavík Sími: 568-5100, www.suzuki.is

ALMENN BIFREIÐAVERKSTÆÐI

Bílhúsið ehf, Smiðjuvegi 60, rauð gata, Kópavogi Sími 557 2540, Verkstæði/smurþjónusta, bilhusid.is Bifreiðastillingin ehf, Smiðjuvegi 40d, rauð gata 200 Kópavogi, Sími 557 6400, Fax 557 7258 Bifreiðaverkstæðið Baugsbót, Frostagötu 1b, 603 Akureyri S.462 7033, Metanísetningar Bifreiðaverkstæði Friðriks Ólafssonar Smiðjuvegi 22, græn gata, 200 Kópavogi Sími 567 7360, Fax 557 7374, www.bfo.is Bifreiðaverkstæði Grafarvogs ehf, Gylfaflöt 24-30 112 Reykjavík, Sími 577 4477, Þjón. Bílabúð Benna Bifreiðaverkstæði Jónasar, Skemmuvegi 46, 200 Kópavogur, sími 557 1430. www.jonasar.is Bílaverkstæðið Kirkjubæjarklaustri Iðjuvöllum 5, 880 Kirkjubæjarklaustri S.487 4630, Gsm 820 4515, Verkstæði, hjólbarðaverkstæði, Bifreiðaverkstæði Kaupfélags Skagfirðinga Hesteyri 2, 550 Sauðarkróki, S.455 4570 F.455 4571 Bifreiðaverkstæðið Pardus. Suðurbraut 565 Hofsósi, S.453 7380 pardus@pardusehf.is, Bílanes – Grandanes ehf. Bygggörðum 8, 170 Seltjarnarnesi S.561 1190, GSM 698 2212. Bílvogur ehf, Auðbrekku 17, 200 Kópavogi Sími 564 1180, Fax 564 1153, Almennar viðgerðir. Bílaverkstæði Austurlands, Miðási 2 700 Egilsstöðum, Sími 4705070, www.bva.is Bíla áttan, Smiðjuvegi 30, 200 Kópavogi Sími 587 1400, bilaattan@bilaattan.is Bílaþjónusta Péturs ehf, Vallholti 17, 800 Selfossi Sími 482 2050, Alhliða viðgerðaverkstæði, smurstöð Bíljöfur bifreiðaverkstæði ehf. - biljofur.is Smiðjuvegi 34, 200 Kópavogi, Sími 544 5151 Bílstál ehf, Askalind 3, Kópavogi Sími 564 4632 Bílver ehf, Innnesvegi 1,300 Akranesi S. 431 1985 Hekla hf, Laugavegi 170-174, 105 Reykjavík Sími: 590 5000, www.hekla.is Jeppasmiðjan ehf,Ljónsstöðum Árborg 801 Selfossi Sími 482 2858, Fax 482 1004, Varahlutir/breytingar Rafstilling ehf, Dugguvogi 23, 104 Reykjavík Sími 581 4991, Fax 581 4981, www.rafstilling.is Réttir bílar , Dugguvogi 10, 104 Reykjavík s. 554 3044 , www.rettirbilar.is Stimpill ehf, Akralind 9, 201 Kópavogi S. 564 1268, Þjónusta fyrir Renault, Hyundai, Land Rover, BMW Smur og dekkjaþjónusta, Aðalstræti 3 450 Patreksfirði, Sími 456 1144 Vélastilling sf, Auðbrekku 16, 200 Kópavogur

Sími 554 3140, Fax 564 4460, velastilling@simnet.is Vélrás Bifreiða- og vélaverkstæði velras@velras.is Vagnhöfða 5, 110 Reykjavík, Sími 577 6670

BÍLSKÚRSHURÐIR OG OPNARAR

BIFREIÐAÞJÓNUSTA

BIFREIÐASKOÐUN

Glófaxi ehf. blikksmiðja, Ármúla 42, 108 Reykjavík Sími 581 2900, Fax 588 8336, www.glofaxi.is Héðinn, Gjáhellu 4, Hafnarfjörður, Sími 5692100 Bílskúrshurðaþjónustan, sími 892 7285

BÓN- OG ÞVOTTASTÖÐVAR Bílaþvottastöðin Löður ehf, Sími 544 4540, www.lodur.is

HJÓLBARÐAR OG ÞJÓNUSTA

Barðinn Skútuvogi 2, Reykjavík, s. 568-3080. Bifreiðaverkstæði Kaupfélags Skagfirðinga Hesteyri 2, 550 Sauðarkróki, Sími 455 4570 Bíla áttan, Smiðjuvegi 30, 200 Kópavogi Sími 587 1400, bilaattan@bilaattan.is Bílvogur ehf, Auðbrekku 17, 200 Kópavogi Sími 564 1180, Fax 564 1153, bilvogur@simnet.is Dekkjahöllin, Skeifan 5, 108 Reykjavík, S.581 3002 Draupnisgata 5, 600 Akureyri S. 462 3002 Þverklettar 1, sími 471 2002, www.dekkjahollin.is Hjólbarðaverkstæði Sigurjóns, Hátúni 2a 105 Reykjavík, Sími 551 5508 Hjólbarðaverkstæði Grafarvogs, Gylfaflöt 3 112 Reykjavík , Sími 567 4468 Smur og dekkjaþjónusta, Aðalstræti 3 450 Patreksfirði, Sími 456 1144 Sólning hf, Smiðjuvegi 68-70, 200 Kópavogi Sími 544-5000, www.solning.is Njarðvík, Fitjabraut 12, s.421-1399 Selfossi, Austurvegi 52, s,482-2722 Hafnarfjörður, Rauðhellu 11, s. 568-2035 Hafnarfjörður, Hjallahraun 4, s. 565-2121 Réttir bílar , Dugguvogi 10, 104 Reykjavík s. 554 3044 , www.rettirbilar.is

PÚSTÞJÓNUSTA

Kvikk Þjónustan, Vagnhöfða 5, 110 Reykjavík, Drangahrauni 1, Hafnarfirði, s. 520 0600 kvikk.is

KERRUR OG DRÁTTARBEISLI

Vagnar og þjónusta,Tunguhálsi 10, Rvk s.567 3440

VERSLUN, LÁSASMIÐIR OG ÞJÓNUSTA

Bílasmiðurinn hf, Bíldshöfða 16, 110 Reykjavík Sími 567 2330, Fax 567 3844, bilasmidurinn.is Neyðarþjónustan lykla- og lásasmiður Skútuvogur 11, Reykjavík, s.5108888 Neyð.8006000

RAFGEYMAR OG ÞJÓNUSTA

Rafgeymasalan ehf, Dalshrauni 17, 220 Hafnarfirði Sími 565 4060, www.rafgeymar.is Rafstilling ehf, Dugguvogi 23, 104 Reykjavík S. 581 4991, Fax 581 4981, www.rafstilling.is Skorri ehf, Bíldshöfða 12, 110 Reykjavík Sími 577 1515, Fax 577 1517, www.skorri.is

SJÁLFSKIPTIVIÐGERÐIR

Stimpill ehf, Akralind 9, 201 Kópavogi,S. 564 1268

SMURSTÖÐVAR

Bílvogur ehf, Auðbrekku 17, 200 Kópavogi Sími 564 1180, Fax 564 1153 Bíla áttan, Smiðjuvegi 30, 200 Kópavogi Sími 587 14 00, bilaattan@bilaattan.is Smur og dekkjaþjónusta, Aðalstræti 3 450 Patreksfirði, Sími 456 1144 Smurstöðin Fosshálsi, Fosshálsi 1, Rvk s.567 3545 Smurstöðin Akranesi, Smiðjuvöllum 2, S.431 2445 Stimpill ehf, Akralind 9, Kópavogi, Sími 564 1268 Réttir bílar , Dugguvogi 10, 104 Reykjavík s. 554 3044 , www.rettirbilar.is

VINNUVÉLAR

Vélfang ehf, Gylfaflöt 32, 112 Reykjavík Sími 580-8200, velfang@velfang.is www.velfang.is

55

Varahlutir í bílinn Ve r ksmiðju á byrgð á þ í n u m b í l er tr y g g ð með vot t u ðu m va rah l u tu m f rá Sti l l i n g u

Smursíur

Rafgeymar

Kerti, háspennukefli, kveikjuþráðasett, súrefnisskynjarar og loftflæðiskynjarar

Tímareimar og vatnsdælur

Kúplingar

Demparar, gormar og stýrisendar Hemlahlutir

56

Allt fyrir bílinn St il l in g hf. | Sí mi 5 2 0 8 0 0 0 | w w w. s t i l l i n g . i s | s t i l l i n g @ s t i l l i n g . i s