Parkeergarages Complexe constructies, prefab oplossingen
Parkings Constructions complexes, solutions préfabriquées
NOVEMBER - NOVEMBRE 2007 tijdschrift van de Federatie van de Betonindustrie revue de la Fédération de l’Industrie du Béton
Communicerende publieke banken voor Cityscape Bancs publics obliques pour Cityscape afgiftekantoor Gent x - P2a9256
Beton 193 november - novembre 2007
Verschijnt 5 keer per jaar: in januari, maart, juni, september en november Paraît 5 fois par an: en janvier, mars, juin, septembre et novembre
193
Structuurbeton: vakwerk, maatwerk, prefab werk Béton structurel: les atouts de la préfabrication Volumespel in zichtbetonmetselstenen Les blocs de béton apparents se jouent des volumes
AVAILABLE NOW TTT roof slabs Wall Panels
02%&!"3425#452%. ). 30!."%4/.
ONTWERP \ PRODUCTIE \ TRANSPORT \ MONTAGE
3425#452%3 02³&!"2)15³%3 %. "³4/. 02³#/.42!).4
CONCEPTION \ PRODUCTION \ TRANSPORT \ MONTAGE
NV %RGON SA \ -ARNIXDREEF \ " ,IER TEL \ FAX \ E MAIL INFO ERGON BE \ WWW ERGON BE
• Hollow Core Slabs • TT floor slabs • Prestressed beams • Precast building structures
www.structo.be
Adv Ergon Beton 09/2005 DEF
1
29-09-2005, 11:07
NATUROCK
uitgewassen bestrating pavage lavĂŠ
info: www.ebema.com
sales@ebema.be
BB-
2
HOOFDREDACTEUR - RÉDACTEUR EN CHEF E. Dano
Adverteerders Annonceurs
REDACTIECOMITÉ - COMITÉ DE RÉDACTION E. Dano (ED), A. Hannaert (AH), Ch. Legein (CL), J. Marinus (JM), M.R. Roisin (MRR), L. Verfaillie (LV), L. Vijverman (LVI)
AGRIBEX
44
BESTO
15
CBR
4
CCB
31
DECOMO
14
EBEMA ECHO ERGON
1 30 cover 3
LITHOBETON
38
MARLUX-KLAPS
46
PEIKKO
51
PREFADIM
45
RONVEAUX ROOSENS BETORIX
cover 4 7
SEVETON
6
STRADUS
24
STRUCTO
cover 2
URBASTYLE
13
VALCKE
39
VAN MAERCKE
57
XELLA
25/47
PUBLICITEIT - PUBLICITÉ M.R. Roisin - L. Verfaillie ADMINISTRATIE-REDACTIE-PUBLICITEIT ADMINISTRATION-RÉDACTION-PUBLICITÉ FEBE Rue Voltastraat 12 1050 Brussel/Bruxelles tel./tél. 02 735 80 15 fax 02 734 77 95 mail@febe.be www.febe.be LOS NUMMER - PAR NUMÉRO 5€ JAARABONNEMENT - ABONNEMENT ANNUEL België/Belgique 25 € Buitenland/Etranger 50 € VERSCHIJNING - PÉRIODICITÉ januari, maart, juni, september, november janvier, mars, juin, septembre, novembre VERSPREIDING - DIFFUSION Overheidsdiensten voor openbare werken, architecten, ingenieurs, studiebureaus, bouwondernemingen, prefabrikanten en alle gebruikers van geprefabriceerde betonproducten. Services de travaux publics, architectes, ingénieurs, bureaux d’études, entreprises de construction, fabricants de béton et tous utilisateurs de produits préfabriqués en béton. VORM, DRUK EN AFWERKING - CRÉATION, IMPRESSION ET FINITION Lannoo Drukkerij www.lannooprint.be VERANTWOORDELIJKE UITGEVER - ÉDITEUR RESPONSABLE E. Dano Rue Voltastraat 12 1050 Brussel/Bruxelles
Niet alle rechthebbenden van de gebruikte illustraties konden worden achterhaald. Belanghebbenden worden verzocht contact op te nemen met FEBE, Voltastraat 12, B-1050 Brussel Tous les ayants droit des illustrations utilisées n’ont pas pu être identifiés. Les intéressés sont priés de prendre contact avec la FEBE, rue Volta 12, B-1050 Bruxelles
beton193
5 Edito
8 16 26 32 40 48 52
Communicerende publieke banken voor Cityscape Bancs publics obliques pour Cityscape
Prefaboplossingen voor parkeergarages Solutions préfabriquées pour parkings à étages
Structuurbeton: vakwerk, maatwerk, prefab werk Béton structurel: les atouts de la préfabrication
Volumespel in zichtbetonmetselstenen Les blocs de béton apparents se jouent des volumes
Beton in de agrarische sector: kwaliteit en knowhow fundamenteel Le béton dans le secteur agricole: qualité et savoir-faire prioritaires
CE-markering: licht op methodiek, duurzaamheid en nationale aanvullingen Marquage CE: méthodes, durabilité, compléments et annexes nationales
Lijst van de normen en PTV voor betonproducten Liste des normes et PTV pour produits en béton
58 News
193 NOVEMBER - NOVEMBRE 2007 tijdschrift van de Federatie van de Betonindustrie revue de la Fédération de l’Industrie du Béton
3
074184
we give answers
Entre professionnels Le ciment et le béton, c’est notre métier ! C’est pourquoi, nous vous proposons un vaste assortiment de produits. Mais, en plus, nous vous conseillons. Vous avez des questions ? Nous sommes là pour vous répondre ! Nous vous proposerons une solution constructive appropriée, formulée sur base de notre expérience, de nos recherches permanentes et de notre connaissance des produits. Les réponses que vous recevrez seront personnelles, pratiques et bien fondées. En tant que professionnel de la construction, vous êtes notre interlocuteur privilégié.
Consultez www.wegiveanswers.com
074184 CBR ADV BETON 297X210.ind1 1
14-09-2007 14:04:40
Edito
beton193
Beste lezer,
Cher lecteur,
Op 12 oktober heeft de jury in Oslo de Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) en aan Al Gore. Ze kregen de prijs voor hun inspanningen om aandacht te vragen voor de problemen als gevolg van de opwarming van de aarde. Over de bijdrage van de honderden coauteurs van het IPCC aan het immense onderzoekswerk van duizenden andere wetenschappers bestaat geen twijfel. We kunnen ons echter wel afvragen of de voormalige vicepresident van het meest vervuilende land ter wereld niet het onderwerp bij uitstek heeft gevonden om bekend te worden zoals hij dat nog nooit is geweest. Zijn film bulkt van de wetenschappelijke onjuistheden en politieke propaganda, maar heeft hem toch maar twee Oscars opgeleverd. Op die manier versterkt hij de ideeën van sceptici die niet geloven dat de mens verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde.
Le 12 octobre, le jury Nobel d’Oslo attribuait le Prix Nobel de la Paix conjointement au Groupe Intergouvernemental d’Etude du Climat (GIEC) et à Al Gore, pour leur rôle de lanceurs d’alerte sur les problèmes du réchauffement climatique. Si la contribution des centaines de co-auteurs du GIEC dans l’immense travail bibliographique d’analyse des recherches de milliers d’autres scientifiques ne souffre aucune discussion, on peut se demander dans quelle mesure l’ancien vice-président du pays le plus pollueur du monde n’a pas trouvé un créneau porteur pour acquérir la notoriété qu’il n’avait pas. Son film, est truffé d’inexactitudes scientifiques et de propagande politique, ce qui ne l’a pas empêché d’être récompensé de deux Oscars. Il apporte ainsi a contrario de l’eau au moulin des sceptiques qui ne croient pas à la responsabilité humaine dans le réchauffement climatique.
Of de oorzaak nu bij de mens ligt of in de natuur moet worden gezocht, de opwarming is een feit. Ook de toename van broeikasgassen in de atmosfeer is bewezen. De gevolgen worden steeds duidelijker: weersfenomenen worden krachtiger en worden steeds vaker opgetekend.
Quoi qu’il en soit, d’origine naturelle ou humaine, le réchauffement est bien là. L’augmentation de la concentration des gaz à effet de serre dans l’atmosphère est également prouvée. Les conséquences du phénomène sont également de plus en plus visibles, par des épisodes météorologiques de plus en plus violents et nombreux.
Er is dan ook gezond verstand nodig: de ongewenste klimaatswijziging, die waarschijnlijk, zoniet zeker door de mens wordt veroorzaakt, moet een halt worden toegeroepen. In de bouw, waar heel wat fossiele brandstof wordt verbruikt en dus grote hoeveelheden koolstofdioxide worden uitgestoten, zijn er oplossingen voorhanden. Een daarvan is het passiefhuis, waarin de thermische inertie van zware materialen zoals beton wordt gemaximaliseerd. De prefabrikanten hebben oplossingen bedacht, zoals betonkernactivering in holle vloerplaten. Sandwichpanelen in decoratief of architectonisch beton maken het mogelijk om het energieverbruik aanzienlijk te beperken… We kunnen nog verder gaan. Het einddoel is een koolstofvoetafdruk die nihil is, zoals de Britse wetgeving tegen 2015 oplegt. Deze benadering, die al als voorbeeld wordt gesteld, moet op grotere schaal verspreid worden. Daarvoor moeten ventilatie, thermische bruggen, isolatie, hernieuwbare energie… goed worden beheerst, wat de druk op de beroepen in de bouw zal vergroten. Het zal namelijk allemaal zo complex worden dat het steeds moeilijker zal worden om goede resultaten te verkrijgen op de werf. Alleen door prefabricage in de fabriek, met medewerkers die zijn opgeleid om strenge kwaliteitsnormen na te leven en dankzij een permanente controle, kan worden tegemoetgekomen aan deze nieuwe technische vereisten. Zo zal de werf een ‘bouwspel’ worden, dat beperkt is tot de assemblage en het voorzien van aansluitingen. Tal van recente realisaties tonen aan dat alleen de prefab betonindustrie volledig aan deze nieuwe vereisten kan voldoen. Ze is namelijk de enige die kan zorgen voor alle materialen en producten die nodig zijn voor het skelet en de mantel van een gebouw (behalve de ramen). Ze zorgt daarbij niet alleen voor thermisch comfort tegen de laagste prijs, maar biedt bewoners ook brandbestendigheid, duurzaamheid, afwezigheid van schadelijke emissies en akoestisch comfort.
Le simple bon sens, dès lors, s’impose: la modification intempestive du climat, probablement, sinon certainement, provoquée par l’homme, doit être limitée. Dans le domaine du bâtiment, gros consommateur d’énergie fossile, et donc source importante de dioxyde de carbone, les solutions existent. La maison passive qui maximise l’effet d’inertie thermique des matériaux lourds comme le béton en est une. Les préfabricants ont développé des solutions, comme l’activation du noyau de béton dans les dalles alvéolaires. Les panneaux sandwich en béton décoratif ou architectonique permettent une réduction importante de la consommation d’énergie… Il est possible d’aller plus loin encore, le but à atteindre étant l’‘empreinte de carbone zéro’, telle que le prévoit la législation britannique à l’horizon 2015. Cette approche, déjà citée en exemple, devrait se répandre. Elle nécessitera une grande maitrise de la ventilation, des ponts thermiques, de l’isolation, des énergies renouvelables… et mettra une pression accrue sur les métiers de la construction car elle engendrera une complexification telle qu’un résultat probant sera de plus en plus difficile à obtenir sur chantier. Seule la préfabrication en usine, réalisée par des collaborateurs formés au respect de normes de qualité sévères et un contrôle constant permettra d’assurer le respect de ces nouvelles contraintes techniques. Le chantier deviendra ainsi un jeu de construction, limité à l’assemblage et à la pose des raccordements. De nombreuses réalisations récentes montrent que seule l’industrie du béton préfabriqué peut répondre complètement à ces nouvelles exigences, car elle est la seule à pouvoir fournir à l’exception du vitrage, tous les matériaux et produits nécessaires à la construction de l’enveloppe et de l’ossature du bâtiment, en garantissant non seulement le confort thermique au moindre coût, mais également la résistance au feu, la durabilité, l’absence d’émissions nocives et le confort acoustique à ses occupants.
Veel leesplezier! Bonne lecture!
De hoofdredacteur
14:04:40
Le Rédacteur en Chef
5
Waar beton in zijn element is
bewezen expertise interne studiedienst eigen transport
pionier in prefab wandelementen Seveton nv | Industriezone Meersbloem 58 B-9700 Oudenaarde | BelgiĂŤ Tel. 055 232 560 | Fax 055 232 570 info@seveton.be | www.seveton.be
Communicerende publieke
8
banken voor
Cityscape Bancs publics obliques pour
E
en jaar lang staat in het hart van de Brusselse luxebuurt ‘Louiza’ een enorme sculptuur van gevlochten hout. Ontwer-
U
Cityscape
ne sculpture gigantesque de bois entremêlés s’est posée pour un an au cœur du quartier du luxe ‘Louise’ à Bruxel-
per is Arne Quinze, een Kortrijkenaar die meer bekendheid geniet
les. Le concepteur en est Arne Quinze, un Courtraisien pourtant
aan de andere kant van de oceaan dan in ons eigen kleine landje.
plus connu de l’autre côté de l’Atlantique que dans notre plat pays.
In samenwerking met Urba-Style, fabrikant van bouwelementen en
Ce dernier a réalisé, en collaboration avec Urba-style -un fabricant
stadsmeubilair in architectonisch beton, heeft hij een reeks beton-
d’éléments de construction et de mobilier urbain béton architectoni-
nen banken ontworpen om aan dit kunstwerk toe te voegen.
que- une série de bancs en béton pour accompagner son œuvre.
Niets is onmogelijk voor Quinze
Impossible n’est pas Quinze
Arne Quinze is internationaal bekend en heeft zijn vergankelijke
Reconnu internationalement, Arne Quinze a exposé ses sculptures
sculpturen al in de hele wereld tentoongesteld: van Londen over
éphémères aux quatre coins du monde: de Londres à New York
New York tot de Nevada-woestijn. Binnenkort is Peking de locatie
en passant par le désert du Nevada. Il s’exprimera bientôt à Pékin
voor een imposant werk in het kader van de Olympische Spelen.
avec une œuvre monumentale dans le cadre des Jeux olympiques.
Daarnaast is hij ook een belangrijke designer met Quinze&Milan,
Il est aussi un designer reconnu avec sa société Quinze&Milan qui
dat zich kan beroemen op een van de meest vernieuwende collec-
présente une collection des plus novatrices. Le Belge n’avait pour-
ties. Tot nu toe was er in België geen enkel werk van hem te zien.
tant aucune œuvre exposée en Belgique. C’est maintenant chose
Daar is nu verandering in gebracht.
faite.
beton193
Het toneel van ‘Cityscape’ is de Brusselse
Cityscape est une œuvre installée sur l’ave-
Guldenvlieslaan, in afwachting van de bouw
nue de la Toison d’Or à Bruxelles en atten-
van een nieuw winkelcentrum waarvan de
dant la construction d’un futur complexe
werken begin 2009 van start zullen gaan.
commercial dont les travaux devraient
De installatie reikt 18 m hoog, strekt zich
commencer début 2009. Culminant à 18 m
over 40 m uit en heeft een diepte van 25 m.
de haut, l’installation se déploie sur une
Ze symboliseert een jaar lang de herople-
longueur de 40 m pour une profondeur
ving van de bovenstad.
de 25 m et symbolisera, pendant un an, le
Het was een aanzienlijke opgave om het
renouveau du haut de la ville.
grote braakliggende terrein om te vormen
Transformer l’énorme terrain vague en un
tot een aangename publieke ruimte, maar
espace public agréable était une gageure,
dat schrok Quinze niet af: ‘Een project
mais comme le dit Quinze: ‘Un projet ne
wordt voor mij pas echt interessant als
m’intéresse vraiment que lorsque j’entends
iemand zegt: dat is onmogelijk.’
les mots: c’est impossible’.
Communicatie met acht ‘Cityscape is een communicatiemiddel, een
Communication livrée par huit
plek om nader tot elkaar te komen, of om
‘Cityscape est un moyen de communica-
jezelf af te zonderen. Het is een plek voor stilte en interactie.’ Speciaal daarvoor heeft
tion, un lieu de rencontre, ou si vous vouArne Quinze
foto/photo: Paviani
lez, d’introspection. Un endroit de silence et
de kunstenaar een betonnen bank ontworpen die in verschillende
d’interaction.’ L’artiste a spécialement conçu un banc en béton qui,
opzichten verwijst naar de immense structuur: ‘Ik zocht naar zitele-
de plusieurs façons, fait référence à l’immense structure: ‘Je cher-
menten om de structuur mee te flankeren. Rustpunten van waaraf
chais des bancs à adjoindre à la structure. Des lieux de repos à par-
je de dynamiek van Cityscape op je kunt laten inwerken.’
tir desquels l’on pouvait se soumettre à la dynamique de l’œuvre.’
Fabrikant Urba-Style uit Doornik heeft samen met de kunstenaar-
Urba-Style, le fabricant de Tournai a réalisé, en collaboration avec
designer de publieke banken voor de site gerealiseerd. De acht ban-
l’artiste-designer, les bancs publics destinés au site. Les huit bancs
ken zijn zwart of wit in een gewelfde vormgeving en hebben een in de
sont noirs ou blancs, joliment galbés et présentent des reliefs mou-
massa gegoten reliëf. Ze zijn onder en rond de sculptuur verspreid
lés dans la masse. Ils sont disséminés sous et autour de la sculp-
en bieden voorbijgangers een rustplaats in het hart van de stad.
ture et offrent au passant un lieu de repos au cœur de la ville.
De banken zijn 4 m lang en zijn sober gehouden: er zijn geen rug-
Longs de 4 mètres, les bancs se devaient d’être sobres: pas de
of armleuningen zodat je kunt gaan zitten zoals je wil: ‘De bank is
dossier ou d’accoudoirs afin de permettre au visiteur de s’asseoir
9
Communicerende publieke
10
banken voor Cityscape - Bancs publics obliques pour Cityscape
een communicatiemiddel op zich, omdat je kiest hoe je gaat zitten:
comme bon lui semble: ‘Le banc est un moyen de communication
zij aan zij of met de rug naar elkaar. Elke positie geeft Cityscape
en soi, car l’on choisit comment l’on s’assied. Côte à côte, ou dos
een ander gezicht.’
à dos. Chaque position montre un visage différent de Cityscape.’
Het reliëf van de installatie – Cityscape is volledig uit houten latten
Le relief de l’installation – Cityscape est entièrement construit en
opgebouwd – komt terug in de structuur van de banken. De struc-
lattes de bois – se retrouve dans la structure des bancs, le relief
tuur van de planken staat er als het ware ingedrukt.
des planches y est comme imprimé.
Er is geen enkele coating gebruikt op het beton: het weer bepaalt
Aucun coating n’a été utilisé pour recouvrir le béton: les éléments
de look and feel van de bank. Regen en zon geven de bank een
détermineront le look and feel du banc; la pluie ou le soleil donne-
andere aanblik.
ront au banc un visage différent.
Minder dan 15 dagen
Quinze moins un
De fabrikant beschikte pas eind augustus over de plannen van de
Le fabricant n’a disposé que fin août des plans des bancs alors
banken terwijl de officiële inhuldiging al op 14 september zou plaats-
que l’inauguration officielle était prévue le 14 septembre en pré-
vinden in aanwezigheid van de kunstenaar en tal van politieke promi-
sence de l’artiste et de nombreuses personnalités politiques. Tou-
nenten. Het terrein moest echter nog verhard worden, en de banken
tefois, le sol du terrain devait encore être recouvert d’un stabilisé
konden niet geleverd worden voor de verharding was aangebracht.
et les bancs ne pouvaient donc pas être livrés avant la pose de ce stabilisé.
De laatste week voor de opening zijn timmerlui, elektriciens, grondwerkers, bezorgers… druk in de weer. Zoals sinds het begin van de
Dernière semaine avant l’ouverture: charpentiers, électriciens, ter-
werken blijven de meeste voorbijgangers even – sceptisch – kijken.
rassiers, livreurs, … tout le monde s’active et comme depuis le
13 september: een grote vrachtwagen met trekker en kraan rijdt de
début de la construction, la grande majorité des passants s’arrê-
Guldenvlieslaan in. Aan boord bevindt zich de kostbare lading: acht
tent et observent, incrédules. Treize septembre: un gros camion
banken die net uit de fabriek komen. Opdracht tijdig volbracht.
avec remorque et grue arrive avenue de la Toison d’Or, à son bord,
beton193 11
De samenwerking tussen de kunstenaar-designer en de prefabri-
la précieuse cargaison de huit bancs tout frais sortis de l’usine.
kant krijgt een vervolg in de ontwikkeling van een complete col-
Timing respecté.
lectie van betonnen straatmeubilair. Naast de Cityscape-zitbanken zullen ook bloembakken, keerwanden en andere elementen voor
La collaboration entre l’artiste-designer et le préfabricant se pour-
de buitenruimte tot de collectie behoren. Dit gamma zal via het
suit par la création d’une collection complète de mobilier urbain en
internationale netwerk van zowel Quinze&Milan als van Urba-Style
béton. Cette collection contiendra, en dehors des bancs cityscape,
op de markt gebracht worden.
des bacs à fleurs, des murs de soutènement et d’autres éléments pour l’espace public. Quinze&Milan et Urba-Style se chargeront de
Nieuwe collectie
la distribution de la gamme sur le marché international.
Dankzij zijn jarenlange ervaring, grote knowhow en moderne productiemiddelen kan Urba-Style elke uitdaging met decoratief beton
Nouvelle collection
aan. De fabrikant levert betonnen elementen voor de aanleg van
Grâce à son expérience de plusieurs années, son savoir-faire
wegen en hoogbouw, van 5 kg tot 20 ton. De elementen zijn in ver-
approfondi et ses moyens de production modernes, Urba-Style est
schillende afwerkingen verkrijgbaar, nl. glad, gewassen, gezuurd,
capable de relever chaque défi lié au béton décoratif. Le fabricant
gezandstraald of geschuurd en kunnen worden gebruikt in combi-
fournit des éléments en béton destinés à la construction de routes
natie met hout, staal of roestvast staal (inox).
et la construction en hauteur, de 5 kg jusqu’ à 20 tonnes. Les éléments en béton sont disponibles en plusieurs finitions: lisse, lavé,
Naast de Arne Quinze-collectie ontwikkelt Urba-Style vandaag ook
acidé, sablé ou poncé et peuvent être utilisés en combinaison avec
een collectie van betonnen designmeubilair met ontwerper Roel
du bois, de l’acier ou de l’acier inoxydable (inox).
Vandebeek (www.beekdesign.be). Deze twee collecties moeten de aanzet zijn van het internationale merk ‘Concrete Diversity’ waarin
En plus de la collection Arne Quinze, Urba-Style développe une
het beste van beton naar voren wordt gebracht. Concrete Diversity,
collection de mobilier design en béton avec le designer Roel Vande-
bestemd voor zowel de publieke als de particuliere markt, moet de
beek. Ces deux collections seront le point de départ de la marque
continue groei van Urba-Style verzekeren.
internationale ‘Concrete Diversity’ qui rassemblera le meilleur du béton. Concrete Diversity est aussi bien destinée au marché privé que public.
Place du Phare – Knokke Outre le projet de Bruxelles, de nombreux espaces publics sont réalisés au moyen d’éléments en béton architectonique ou décoratif. Après le réaménagement de la place Rubens en 2000, c’était au tour de la place du Phare à Knokke de subir un lifting. La place du Phare devait se transformer en un espace public qualitatif, pourvu d’une fontaine, de bancs et, au Nord de la place, du bâtiment du Phare, une réplique réactualisée d’un ancien phare du 19ème siècle aménagé en office du tourisme. Round 2 – design Roel Vandebeek
Lichttorenplein – Knokke Naast het project in Brussel zijn nog tal van andere publieke ruimtes gerealiseerd met elementen in architectonisch of decoratief beton. Na de heraanleg van het Rubensplein in 2000 was het de beurt aan het Lichttorenplein in Knokke voor een grondige vernieuwing. Het Lichttorenplein moest een mooie publieke ruimte worden met een fontein, banken en aan de noordkant van het plein een aangepaste replica van een 19de-eeuwse vuurtoren waarin de toeristische dienst wordt ondergebracht. Hier overheerst kleur: tegels in verschillende kleuren, een ronde fontein, trappen en zitelementen in gepolijst monobloc.
12
Communicerende publieke
banken voor Cityscape - Bancs publics obliques pour Cityscape
beton193 13
Deze toepassingen bewijzen opnieuw hoe flexibel prefab betonele-
Ici, c’est la couleur qui prévaut: dallages multicolores, fontaine ron-
menten zijn, met welke vrijheid ze kunnen worden vormgegeven en
de, escaliers et sièges monoblocs en finition polie.
hoe geen uitdaging te hoog gegrepen is. Prefabbeton is dus het ideale middel voor de realisatie van aantrekkelijke publieke ruimtes
Ces utilisations démontrent une fois de plus la flexibilité des élé-
en kunstwerken.
ments en béton préfabriqué, façonnables à loisir et toujours prêts à relever de nouveaux défis, pour un espace public toujours plus convivial et au service de l’art. (CL)
Brussel – Cityscape
Bruxelles – Cityscape
Concept & design: Arne Quinze
Concept & design: Arne Quinze
Samenwerking: Brussels Louise vzw, Brussels hoofdstedelijk
Collaboration: Brussels Louise asbl, Région de BruxellesCapitale, Commune d’Ixelles, Prowinko
gewest, gemeente Elsene, Prowinko Knokke – Lichttorenplein
Knokke – place du Phare
Concept: E & L Projects bvba
Concept: E & L projects bvba
Architect: Arch & Teco / D & V Consulting / Gert Verhoeven
Architecte: Arch & Teco / D & V Consulting / Verhoeven Gert
www.urbastyle.com
www.quinzeandmilan.tv
Straatmeubilair - Mobilier Urbain
www.arnequinze.tv
www.beekdesign.be
Architectonisch Beton - Béton Architectonique
Urba-Style sprl - Rue des Sablières 16 - 7503 Tournai [Tel]: +32 (0)69.67.26.26 - [fax] +32 (0)69.67.26.27 [e-mail] info@urbastyle.com
www.urbastyle.com
concrete diversity
Als de materie de idee volgt. Architectonisch beton U heeft schitterende architecturale ideeën... maar helaas vindt u niet altijd het geschikte materiaal om deze te realiseren. Wat als u weet dat er een bedrijf bestaat als Decomo, dat uw ideeën effectief omzet in reële materie? De techniek dient inderdaad de idee te volgen, want omgekeerd zou
architectuur zeer ééntonig zijn. Decomo staat aan uw zijde, de kant waar boeiende architectuur gemaakt wordt. Test ons. U heeft een project en een idee voor architectonisch beton? Decomo maakt het hard.
Een voorproefje op www.decomo.be DECOMO NV/SA ■ Boulevard Industriel 96 ■ B-7700 Mouscron Belgium ■ T. +32 (0) 56 85 07 11 ■ fax +32 (0) 56 34 48 91 ■ info@decomo.be
Prefaboplossingen
16
voor parkeergarages
Solutions préfabriquées pour parkings
S
upermarkten, treinstations, luchthavens, ziekenhuizen… dag en nacht is het er een komen en gaan van mensen: te voet,
D
à étages
e jour comme de nuit, les supermarchés, gares, aéroports, hôpitaux… font l’objet d’un va-et-vient de personnes qui
met de fiets, met het openbaar vervoer maar veelal met de wagen.
circulent à pied, à vélo ou en transports en commun mais, le plus
Parkeergarages zijn dan ook een onmisbare infrastructuur gewor-
souvent, en voiture. Les parkings à étages sont dès lors devenus
den. Ze kunnen volgens verschillende methodes gerealiseerd
une infrastructure incontournable. Ils peuvent être réalisés selon
worden. Architectuur en het gebruikerscomfort zijn belangrijke
différentes méthodes. L’architecture et le confort de l’utilisateur
aspecten in het ontwerp van parkeergarages. Ook de levensduur
constituent des aspects importants de la conception des par-
en kosten van onderhoud zijn doorslaggevend in de keuze van
kings. La durée de vie et les coûts d’entretien sont également
het bouwsysteem. De prefab industrie biedt hierop een passend
décisifs pour le choix du système de construction. L’industrie du
antwoord.
préfabriqué apporte une réponse adéquate.
Om optimaal te kunnen functioneren, moeten bij de constructie van
Pour un fonctionnement optimal, un certain nombre de conditions
parkeergarages een aantal voorwaarden vervuld worden: een opti-
doivent être remplies lors de la construction de parkings à étages :
male ligging, goede aansluiting met het bestaand wegennet, archi-
une situation idéale, une bonne connexion avec le réseau routier
tecturale aansluiting met de omgeving en vooral gebruiksvriende-
existant, une cohérence architecturale avec l’environnement et
lijkheid. In dit artikel worden de belangrijkste aspecten behandeld
surtout le confort de l’utilisateur. Cet article traite des principaux
die voor het ontwerp en de uitvoering van parkeergarages in pre-
aspects à prendre en compte lors de la conception et la réalisation
fabbeton in aanmerking moeten genomen worden. Het gaat in
de parkings à étages en béton préfabriqué. Il s’agit principalement
hoofdzaak over afzonderlijke gebouwen en niet over geïntegreerde
de bâtiments isolés et non de parkings intégrés sous des immeu-
parkings onder kantoor- of appartementsgebouwen.
bles de bureaux ou d’appartements.
Parkeergarages kunnen bestemd zijn voor langdurig parkeren zoals
Les parkings peuvent être destinés à des stationnements de lon-
op luchthavens, voor vast parkeren tijdens een bepaalde periode
gue durée comme dans les aéroports, des stationnements fixes
van de dag (bij kantoren of appartementen in een dicht bevolkt
durant une certaine période de la journée (pour des bureaux ou
gebied), of nog voor wisselend gebruik zoals bij ziekenhuizen, win-
appartements dans une zone fortement peuplée) ou encore à un
kelcentra of stadsbezoek. De locatie is sterk afhankelijk van het
usage variable comme pour les hôpitaux, centres commerciaux ou
type gebruiker: voor intensief gebruik is de parking bij voorkeur zo
balades en ville. L’emplacement dépend fortement du type d’utili-
dicht mogelijk bij de bestemming gelegen. Dit is onder andere het
sateurs : le parking destiné à un usage intensif doit de préférence
geval bij supermarkten, waarbij de parkeertijd in principe beperkt is
se situer le plus près possible de la destination. C’est notamment le
tot een uur. Bij langere parkeertijden zal de automobilist een grotere
cas des supermarchés, où le temps de stationnement est en prin-
afstand tot de garage aanvaardbaar vinden, als dit hem een aantal
cipe limité à une heure. Pour des périodes de stationnement plus
voordelen oplevert: op het vlak van de kostprijs, gemakkelijke toe-
longues, l’automobiliste acceptera de parcourir une plus longue
gankelijkheid, gebruiksvriendelijkheid, enz.
distance jusqu’au parking s’il en retire un certain nombre d’avantages : au niveau du prix, de la facilité d’accès, du confort, etc.
Parkeergarages bevinden zich vaak aan de rand van de stad of in het centrum tussen bestaande gebouwen. Naast de milieuas-
Les parkings à étages se trouvent souvent à la périphérie de la ville
pecten die met de constructie van een nieuw gebouw gepaard
ou entre des bâtiments existants dans le centre. Outre les aspects
gaan, wordt tegenwoordig meer en meer aandacht besteed aan de
environnementaux liés à la construction d’un nouveau bâtiment, l’ar-
architectuur. Tot voor kort was enkel de rentabiliteit van de inves-
chitecture fait également l’objet de plus en plus d’attention. Jusqu’il
tering van belang. Bijgevolg werd er op de kostprijs van de gevels
y a peu, seule la rentabilité de l’investissement importait et les faça-
soms drastisch bezuinigd. In de huidige context wordt dit niet meer
des en faisaient parfois drastiquement les frais. Dans le contexte
maatschappelijk aanvaard, en moet elke parkeergarage ook archi-
actuel, une telle négligence n’est plus acceptée socialement et cha-
tecturaal in orde zijn. Architectonisch beton biedt hier waardevolle
que parking se doit d’avoir une valeur architecturale. Le béton archi-
oplossingen.
tectonique offre à cet égard des solutions très avantageuses.
beton193 17
Functionele typologie
Typologie fonctionnelle
Afhankelijk van de ontwerpfilosofie en de eisen van de opdracht-
En fonction de la philosophie de la conception et des exigences
gever en gebruiker, bestaan er een aantal alternatieve ontwerp-
du donneur d’ordre et de l’utilisateur, il existe un certain nombre de
systemen: vlakke parkeervloer, split-level garage en hellingbaan.
systèmes de conception alternatifs : le parking à planchers plans,
Ze komen hieronder een voor een aan bod.
le parking à niveaux de plancher décalés et le parking à planchers inclinés. Ceux-ci sont décrits un par un ci-après.
Vlakke parkeervloer Voor grote parkeergarages,
Le parking à planchers plans
die
piekbelastingen
La conception avec planchers
ook een gespreid gebruik
naast
plans et accès séparés est inté-
kennen, is het ontwerp met
ressante pour les grands parkings
vlakke vloeren en aparte toe-
à étages qui, outre des charges
gangsconstructies aantrek-
maximales, connaissent égale-
kelijk. Voor de in- en uitritten
ment une utilisation diffuse. Une
die buiten de garage gelegen
solution est recherchée au cas
zijn, wordt per geval een
par cas pour les rampes d’entrée
aparte oplossing gezocht.
et de sortie qui sont situées à l’ex-
Dit is in grote mate bepa-
térieur du garage. Cela détermine
lend voor de snelheid van de afwikkeling van het verkeer.
Fig. 1: Parkeergarage met vlakke vloeren op de luchthaven van Zaventem / Parking à planchers plans de l’aéroport de Zaventem
dans une large mesure la vitesse d’exécution des travaux.
Figuur 2 toont een voorbeeld van een vlakke parkeergarage met
La figure 2 donne un exemple de parking à planchers plans avec
rechte in- en uitritten. Figuur 3 toont een oplossing met een car-
entrées et sorties rectilignes. La figure 3 illustre une solution avec
rousel, zoals bij de parking in Zaventem. Er bestaan verschillende
un carrousel, comme c’est le cas du parking de Zaventem. Il existe
varianten op deze twee principes, onder andere het aantal en de
différentes variantes à ces deux principes, notamment le nombre
ligging van de carrousels, de verkeersrichting op de parkeervloe-
et l’emplacement des carrousels, le sens de la circulation sur les
ren, enz.
planchers, etc.
Fig. 2
Fig. 3
Split-level parkeervloer
Le parking à niveaux de plancher décalés (split-level)
Het split-level ontwerp dankt zijn naam aan de constructievorm.
La conception à niveaux de plancher décalés doit son nom à la
De verdiepingshoogte wordt in twee stappen overbrugd, doordat
forme de la construction. La hauteur d’étage se franchit en deux
de naastliggende beuken ten opzichte van elkaar een halve verdie-
phases, ce qui fait que les planchers sont décalés d’un demi-étage
pingshoogte verspringen. Door dit ontwerp zijn de op- en afritten
les uns par rapport aux autres. Ce concept permet de raccourcir
kort, terwijl op economische wijze gebruik wordt gemaakt van de
les pentes d’accès et d’utiliser de façon optimale l’espace dispo-
beschikbare ruimte.
nible.
Prefaboplossingen voor parkeergarages - Solutions préfabriquées pour parkings à étages
18
Fig. 4: Principe van een split-level parkeergarage / Principe d’un garage à demi-niveaux
De inwendige route op zoek naar een vrije parkeerplaats en terug
La circulation intérieure à la recherche d’une place de parking libre
naar buiten kan op verschillende manieren worden ingevuld. Bij
et la sortie peuvent se faire de différentes manières. Dans les gara-
langere garages kan men een apart circuit voor het uitgaande ver-
ges plus longs, on peut concevoir un circuit distinct pour le trafic
keer ontwerpen. Dit maakt het ontwerp geschikt voor snelle afwik-
sortant. Cette conception est dès lors adaptée à une dilution rapide
kelingen in drukke spitstijden en voor continu gebruik.
du trafic en heures de pointe et à une utilisation continue.
Fig. 5: Split-level parking met éénrichtingsverkeer / Parking à niveaux de planchers décalés à sens unique
Fig. 6: Split-level parking met dubbelrichtingsverkeer / Parking à niveaux de planchers décalés avec circulation dans les deux sens
In het voorbeeld van Figuur 5 kan het uitgaand verkeerd nooit in de
Dans l’exemple de la figure 5, le trafic sortant ne peut jamais aller
verkeerde richting gaan, vermits er slechts één mogelijke weg is.
dans le mauvais sens puisqu’il n’y a qu’un chemin possible. Le
De parking loopt vol in een natuurlijke stroom vanaf de ingang. Een
parking se remplit en un flot naturel depuis l’entrée. Le système
nadeel hierbij is het relatief lange en complex systeem voor het naar
présente néanmoins l’inconvénient d’être relativement long et
beneden rijden, waarbij het in- en uitgaand verkeer moet invoegen
complexe à redescendre; le trafic entrant et sortant doit s’insérer
op de rijbanen. Dubbelrichtingsverkeer is gevaarlijker omwille van
sur les bandes de circulation. La circulation dans les deux sens est
de talrijke mogelijke conflictpunten.
plus dangereuse en raison des nombreuses collisions possibles.
Hellingbaan
Le parking à planchers inclinés
De hellingbaan is een ontwerp waarbij de vloeren over de gehele
Le parking à planchers inclinés est une conception où les plan-
lengte schuin liggen en tevens voor het inwendig verkeer dienen.
chers sont inclinés sur toute la longueur et servent également à la
Nabij de kopgevels liggen de vloeren horizontaal als overgang naar
circulation intérieure. Près des façades de tête, les planchers sont
de volgende beuk. De helling is maximaal 5%.
horizontaux et assurent la transition vers le niveau suivant. L’inclinaison est de 5% maximum.
beton193 19
Het hellingbaanontwerp wordt gekenmerkt door lange trajecten
La conception en planchers inclinés se caractérise par de longs
doorheen de hele garage. Daardoor is het ontwerp minder geschikt
trajets à travers tout le garage. Elle est dès lors moins adaptée à
voor een snelle verkeersafwikkeling tijdens piekbelastingen. Bij vol-
une dilution rapide du trafic durant les charges maximales. Si la lon-
doende lengte van de hellingbaan bestaat de mogelijkheid om in
gueur du plancher est suffisante, il est possible de créer au milieu
het midden een doorgang naar de andere beuk te maken, waar-
un passage vers l’autre niveau, le circuit est ainsi réduit de moitié.
door het circuit gehalveerd wordt. De hellingbaan is een gebruiks-
Grâce à l’absence de pentes raides et de tournants abrupts, le
vriendelijk ontwerp door het ontbreken van steile op- en afritten en
plancher incliné est agréable à utiliser.
scherpe bochten.
Fig. 7 Voorbeeld van een hellingbaan parkeergarage / Exemple d’un parking à planchers inclinés
Bij toepassing van een garage met drie beuken is het mogelijk om
En cas de parking à trois niveaux, il est possible de réaliser le
de middelste beuk als hellingbaan uit te voeren en de twee andere
niveau médian comme plancher incliné et les deux autres niveaux
beuken als een vlakke vloer. De elementen in de buitengevel liggen
comme planchers plans. Les éléments de la façade extérieure sont
dan horizontaal. Voor dit soort garage is echter wel een minimale
donc horizontaux. Pour ce type de garage, une surface minimale
oppervlakte van 48 x 70 m nodig.
de 48 x 70 m est néanmoins nécessaire.
Modules en afmetingen
Modules et dimensions
De twee belangrijkste handelingen die in een parkeergarage
La circulation intérieure et les entrées et sorties des places de par-
plaatsvinden zijn het inwendig verkeer en het in- en uitrijden van
king constituent les deux principales opérations dans un parking.
de parkeerplaatsen. Om dit op een correcte manier te laten gebeu-
Pour que celles-ci se passent correctement, l’espace doit être bien
ren, moet de ruimte goed worden ingedeeld. De afmetingen van
réparti. Les dimensions de la construction sont déterminantes. Le
de constructie zijn hierbij bepalend. Het gebruikerscomfort heeft
confort de l’utilisateur dépend notamment de la disposition des
te maken met ondermeer de plaats van de kolommen, de ruimte
colonnes, de l’espace disponible pour entrer et sortir, de la largeur
beschikbaar voor in- en uitstappen, de breedte van de op- en afrit-
des rampes d’accès et de sortie et de l’espace disponible pour
ten, en de beschikbare ruimte om te rijden en te parkeren.
rouler et se garer.
De meest voorkomende modulemaat bij prefab garages is 16 m
La mesure modulaire la plus fréquente dans le cas des parkings
bij 7,80 m. Als uitgangspunt zijn voertuigafmetingen genomen van
préfabriqués est de 16 m sur 7,80 m. Les dimensions d’un véhicule
4,80 m bij 1,80 m. Hiermee dekt men ongeveer 95% van het West-
de 4,80 m sur 1,80 m ont été prises comme point de départ. Le
Europese wagenpark.
parc de voitures de l’Europe occidentale est ainsi couvert à 95%.
Elke module bestaat uit een rijbaan van 6 m breedte met aan elke
Chaque module se compose d’une bande de circulation de 6 m
zijde drie parkeerplaatsen van 5 m op 2,60 m. De in- en uitritten
de large avec de chaque côté trois places de parking de 5 m sur
zijn bij verkeer in één richting minimaal 4,80 m, en bij verkeer in
2,60 m. Les rampes d’accès et de sortie ont une largeur minimale
twee richtingen minimaal 7,20 m breed. Bij het bepalen van de vrije
de 4,80 m en cas de circulation à sens unique et de 7,20 m en cas
hoogte geldt een minimummaat van 2,10 m. Als we hier de hoogte
de circulation dans les deux sens. Une hauteur libre d’au moins
van de vloerconstructie bij optellen, komen we op een verdiepings-
2,10 m s’impose. Si l’on y ajoute la hauteur du plancher, on obtient
maat van 2,75 m.
une mesure d’étage de 2,75 m.
Prefaboplossingen voor parkeergarages - Solutions préfabriquées pour parkings à étages
20
Constructief ontwerp
Conception constructive
Het constructief ontwerp omvat de keuze van het dragend systeem
La conception constructive consiste à choisir le système porteur
en het bepalen van de algemene stabiliteit, het dimensioneren en
et à déterminer la stabilité générale, à dimensionner et détailler les
detailleren van de componenten en het uitwerken van de op- en
composants et à élaborer les rampes d’accès et de sortie.
afritten.
Système porteur Dragend systeem
Les parkings à étages préfabriqués sont normalement constitués
Geprefabriceerde parkeergarages worden normaal uitgevoerd in
d’un système à ossature avec colonnes et poutres, combiné à
skeletbouw met kolommen en balken, aangevuld met liftkokers en
des cages d’ascenseur et d’escalier. Les planchers se composent
trappenhuizen. De vloeren bestaan uit holle elementen of TT-platen,
d’éléments alvéolés ou de dalles TT, généralement avec – mais
meestal met – maar soms ook zonder – constructieve druklaag.
parfois sans – couche de compression constructive.
Fig. 8: Parkeergarage te Hasselt. De zware kolommen zijn ontworpen als onderbouw voor een nog te realiseren verdiepingsgebouw van 6 bouwlagen / Parking à étages à Hasselt. Les lourdes colonnes sont conçues comme infrastructure pour un futur bâtiment à 6 niveaux
Skeletbouw kan voor elk type parkeergarage gebruikt worden.
La construction en ossature peut être utilisée pour chaque type
Figuur 8 geeft een oplossing voor een garage met vlakke parkeer-
de parking. La figure 8 illustre une solution pour un parking à plan-
vloer. Bij de hellingbaan moeten de vloerbalken de lijn van de helling
chers plans. En cas de planchers inclinés, les poutres du plancher
volgen, met als gevolg dat de consoles voor elke opeenvolgende
doivent suivre la ligne de l’inclinaison. Les consoles ont donc une
kolom een andere hoogte hebben.
hauteur différente pour chaque colonne successive.
Hoewel dit minder voorkomt, kunnen parkeergarages ook met
Bien que ce soit plus rare, les parkings peuvent également être
geprefabriceerde dragende wanden gerealiseerd worden, zoals op
réalisés avec des murs portants préfabriqués, comme illustré à la
Figuur 9 te zien is.
figure 9.
Fig. 9: Parkeergarage St. Elisabeth ziekenhuis Namen / Parking à étages de l’hôpital Saint Elisabeth à Namur
beton193 21
De vloeren worden gewoonlijk gerealiseerd met voorgespannen
Les planchers sont en général composés d’éléments alvéolés pré-
holle elementen of TT-platen. De dikte van de holle vloeren voor
contraints ou de dalles TT. L’épaisseur des planchers alvéolés pour
parkeergarages met een overspanning van 16 m is 400 mm. Bij TT-
les parkings à étages d’une portée de 16 m est de 400 mm. En cas
platen is de gebruikelijke hoogte voor dezelfde performantie 400
de dalles TT, les hauteurs et largeurs habituelles pour la même per-
tot 500 mm en de breedte 2400 mm.
formance sont respectivement de 400 à 500 mm et de 2400 mm.
Fig. 10: Parkeergarages met holle vloeren of geribde vloeren / Parkings à étages avec planchers alvéolés ou planchers nervurés
Stabiliteit
Stabilité
De horizontale stabiliteit van een parkeergarage volgt de klassieke
La stabilité horizontale suit la philosophie de conception classique
ontwerpfilosofie van prefab gebouwen. Bij skeletconstructies tot
des bâtiments préfabriqués. Dans le cas de constructions à ossa-
3 verdiepingen wordt de stabiliteit bekomen door inklemmen van
ture à 3 étages, la stabilité est assurée par des colonnes encastrées
de kolommen in de funderingen. Voor hogere gebouwen zijn (cen-
dans les fondations. Pour les bâtiments plus élevés, des noyaux
trale) kernen nodig. Die kunnen eventueel aangevuld worden met
(centraux) sont nécessaires. Ils peuvent éventuellement être com-
dwarswanden.
plétés par des murs de raidissement.
De belastingen van wind of andere acties worden verdeeld over de
Les pressions du vent ou d’autres actions sont réparties sur les
stabiliteitscomponenten dank zij de diafragmawerking van de vloe-
composants de stabilité grâce à l’effet diaphragme des planchers.
ren. Deze vloeren worden ontworpen om als horizontale schijf te
Ces planchers sont conçus pour fonctionner comme un diaphrag-
fungeren. Dit gebeurt door het plaatsen van geschikte kettingwa-
me horizontal. Cet effet peut être obtenu en plaçant des armatures
peningen in de voegen en rond de omtrek van de vloer, of nog door
de chaînage adaptées dans les joints et tout autour du plancher ou
het aanbrengen van een constructieve gewapende druklaag. In het
encore en plaçant une couche de solidarisation armée construc-
geval van parkeergarages is de laatste optie de meest gebruikte.
tive. Cette dernière option est la plus souvent utilisée dans le cas de parkings.
Gevels Een parkeergarage kan meer zijn dan alleen een ‘opbergplaats
Façades
voor auto’s’. De garage kan zoveel mogelijk aansluiten op de vorm-
Un parking peut être plus qu’un simple ‘rangement pour voitures’.
geving van de omliggende panden en met een goed gevelontwerp
Le parking peut se fondre dans l’esthétique des immeubles envi-
toch een geheel eigen karakter krijgen. In het gevelontwerp bestaan
ronnants tout en ayant du caractère grâce à une bonne concep-
vele mogelijkheden, zowel qua structuur als qua vormgeving.
tion de la façade. Celle-ci offre de nombreuses possibilités tant au niveau de la structure que de l’apparence.
Gevels van parkeergarages worden dikwijls uitgevoerd met borstweringselementen in architectonisch beton. In principe kan de
Les façades des parkings à étages sont souvent composées d’élé-
architect een eigen ontwerp creëren. Hij kan onder andere wer-
ments d’allège préfabriqués en béton architectonique. En principe,
ken met een grote verscheidenheid aan kleuren en oppervlakte-
l’architecte peut créer un propre concept. Il peut notamment travailler
Prefaboplossingen voor parkeergarages - Solutions préfabriquées pour parkings à étages
22
Fig. 11: Parkeergarage Volkwagen te Vorst (links) met gevelelementen bekleed met baksteen en parkeergarage te Parijs (rechts) met gevelplaten in gewassen beton / Garage à étages Volkswagen à Forest (gauche) avec éléments de façade revêtus de briques et parking à étages à Paris (droite) avec panneaux de façade en béton lavé
nawerkingen zoals zichtbare granulaten, een fijn zanderige struc-
avec une grande variété de couleurs et de traitements de surface
tuur, geslepen beton, baksteen of natuursteenbekleding, enz.
comme des granulats apparents, une structure sablée, du béton poli, de la brique ou un revêtement en pierre naturelle, etc.
Om een parkeergarage een meer ‘sprekende’ gevel te bezorgen,
Pour donner du caractère à la façade d’un parking à étages, il
bestaat de mogelijkheid de liftkokers en trappenhuizen buiten de
existe la possibilité de prévoir les cages d’ascenseur et d’esca-
parkeervloeren te houden waardoor de constructie meer dimen-
lier extérieures. Cela permet de donner du relief à la construction.
sies vertoont. Deze methode vereenvoudigt het ontwerp, omdat
Cette méthode simplifie par ailleurs la conception puisqu’il ne faut
met eventuele sparingen in de prefabvloeren geen rekening moet
pas tenir compte des éventuelles réservations dans les planchers
worden gehouden.
préfabriqués.
De borstwering en de vangrails die bij aanrijding gevaar opleveren
Les allèges et rails de sécurité qui présentent un risque d’éboule-
voor neerstorten, moeten berekend worden op een afzonderlijke
ment en cas de collision doivent être calculés sur une force hori-
horizontale kracht van 10,00 kN aangrijpend op een hoogte van
zontale distincte de 10,00 kN à une hauteur de 0,50 m au-des-
0,50 m boven bovenkant van de vloer. Andere borstweringen en
sus de la face supérieure du plancher. D’autres allèges et rails de
vangrails worden berekend op een gelijkmatig verdeelde belasting
sécurité sont calculés sur une charge répartie uniformément de
van 0,50 kN/m of een puntlast van 1,00 kN.
0,50 kN/m ou une charge concentrée de 1,00 kN.
Liftkokers en trappenhuizen
Cages d’ascenseur et d’escalier
Liften zijn noodzakelijk zodra de parking 3 niveaus telt, gelijkvloers
Les ascenseurs sont nécessaires dès que le parking compte 3 niveaux,
inbegrepen. Het aantal liften hangt natuurlijk af van de grootte van
rez-de-chaussée compris. Le nombre d’ascenseurs dépend bien
de parkeervloer en het type gebruiker. Voor parkeergarages met
entendu de la taille du plancher et du type d’utilisateurs. Pour les par-
korte parkeertijden is er een lift en trap nodig per 200 parkeer-
kings à étages avec de courtes durées de stationnement, un ascen-
plaatsen.
seur et un escalier sont nécessaires pour 200 places de parking.
De maximum aanbevolen wandelafstand van de parkeerplaats naar
La distance de marche maximale recommandée entre la place de
de dichtsbijgelegen trap is 50 m. De trapafmetingen zijn functie van
parking et l’escalier le plus proche est de 50 m. Les dimensions de
het gebruikerstype en de reglementering inzake evacuatiewegen
l’escalier sont fonction du type d’utilisateurs et de la réglementa-
bij brand. De minimum trapbreedte is normaal 1,20 m.
tion en matière d’issues de secours en cas d’incendie. La largeur minimale de l’escalier est normalement de 1,20 m.
beton193 23
Op- en afritten
Rampes d’accès et de sortie
Er bestaan verschillende varianten voor de op- en afritten van een
Il existe différentes variantes pour les rampes d’accès et de sortie
parkeergarage:
d’un parking à étages :
– Enkel of dubbel verkeer,
– circulation à sens unique ou double,
– Inwendig of uitwendig,
– rampes intérieures ou extérieures,
– Rechte rijbanen,
– rampes rectilignes,
– Carrousels.
– carrousels.
Een bijzonder in het oog springende oplossing voor op- en afrit-
Le carrousel projeté comme une spirale à côté du bâtiment pour les
ten is de carrousel die als een spiraal naast het gebouw geprojec-
rampes d’accès et de sortie constitue une solution pour le moins
teerd kan worden. De mogelijkheid bestaat een dubbele spiraal te
étonnante. Il est même possible de prévoir une double spirale afin
voorzien, zodat het stijgende en het dalende verkeer gescheiden
de séparer le trafic montant et descendant. Des exemples de car-
wordt. Er bestaan voorbeelden in het buitenland van geprefabri-
rousels préfabriqués existent à l’étranger.
ceerde carrouselrijbanen. Ir Arnold Van Acker, Expert FEBE
Fig. 13: Parkeergarage in Valenciennes met rechte opritten aan de zijkant van het gebouw / Parking à étages à Valenciennes avec rampes d’accès rectilignes à côté du bâtiment
De troeven van prefab voor de constructie van parkeergarages op een rij:
Les atouts du préfabriqué pour la construction de parkings à étages en résumé :
– Grote open ruimtes dankzij de overspanningsmogelijkheden
– de grands espaces ouverts grâce aux portées possibles des
van balken en vloeren in voorgespannen beton – Slanke constructies met mogelijke besparingen op gebied van de hoogte van de gevels. – Betrouwbaar concept, dankzij de hoge en goed gecontroleerde kwaliteit van materialen en producten
poutres et planchers en béton précontraint; – des constructions élancées avec économies possibles sur la hauteur des façades; – un concept fiable grâce à une qualité élevée et bien contrôlée des matériaux et produits;
– Grote brandveiligheid
– une grande sécurité incendie;
– Duurzaamheid
– la durabilité;
– Korte bouwtijd
– une durée de construction courte;
– Grote puntbelastingscapaciteit
– une grande capacité de charge ponctuelle;
– Ook geschikt voor een rond of ovaal grondplan
– adéquation à un terrain rond ou ovale;
– Altijd ontworpen volgens de wensen van de bouwheer
– conception selon les souhaits du maître d’ouvrage.
6OTRE SOLUTION SUR MESURE
5N PROJET ,A 3OLUTION 3TRADUS 3TRADUS PEUT SE VANTER D UNE LONGUE EXPmRIENCE DANS LA FABRICATION DE PRODUITS PRmFABRIQUmS %N PLUS DES SOLUTIONS SUR MESURE 3TRADUS PROPOSE TOUTE UNE GAMME DE CITERNES STANDARD JUSQU g M QUI CONVIENNENT AUX APPLICATIONS LES PLUS DIVERSES ET PEUVENT AUSSI oTRE ADAPTmES AUX NmCESSITmS ,ES CITERNES DE FABRICATION PROFESSIONNELLE PRoTES g METTRE EN ®UVRE SE DmCLINENT DANS DE NOMBREUSES DIMENSIONS STANDARD ET PEUVENT oTRE POSmES RAPIDEMENT %N RAISON DE LEUR mTANCHmITm GARANTIE LES CITERNES SONT COURAMMENT UTILISmES COMME DmVERSOIRS D ORAGE CAVES DE STOCKAGE PUISARDS LOCAUX TECHNIQUES ET CABINES DE COMMANDE ,ES PAROIS SOLS ET DALLES DE COUVERTURE SONT DISPONIBLES EN PLUSIEURS mPAISSEURS ET PEUVENT TOUS oTRE ADAPTmS EN FONCTION DE LA PROFONDEUR ET DES EXIGENCES SPmCI½QUES DE LA CIRCULATION ,A CLASSE DE RmSISTANCE DU BmTON EST # ET RmPOND AUX NORMES .". "
.%. ET %. ,ES CITERNES MONOLITHES FABRIQUmES DANS UN BmTON mTANCHE DE LA PREMInRE QUALITm ONT DES PAROIS LISSES ET SONT ARMmES DE MANInRE TRADITIONNELLE %N RAISON DE LA QUALITm SUPmRIEURE DES MATmRIAUX UTILISmS 3TRADUS PEUT GARANTIR UNE TRnS GRANDE LONGmVITm DE SES PRODUITS PRmFABRIQUmS INFRA MATERIAUX DE PAVAGE AQUA ELEMENTS D ECOULEMENT DES EAUX SCALA PRODUITS EXCLUSIFS
STRADUS 4RANSPOR TLAAN 'ENK T F
WWW STRADUS BE
AKOESTIEK, DRAAGKRACHT EN ESTHETIEK
THERMISCHE ISOLATIE EN VERWERKINGSSNELHEID
BRANDWEREND EN MODULAIR
Ecologisch en duurzaam! Complementaire kracht Activiteiten en specialisaties XELLA is producent van cellenbeton en kalkzandsteen, met als bekende merken respectievelijk YTONG, HEBEL en SILKA. Met XELLA ontstond in januari 2003 een onderneming, die de marktkennis, de jarenlange ervaring en de veelzijdige knowhow van verschillende bouwstoffenaanbieders met elkaar verenigt. In de samenwerking tussen deze verscheidene XELLA-divisies ligt de kracht om nieuwe oplossingen te ontwikkelen op het gebied van de bouw. Met innovatieve producten, op maat gemaakte dienstverleningen en systeemaanbiedingen geeft XELLA nieuwe impulsen aan het bouwgebeuren. Belangrijkste troeven Silka – Ytong – en Hebel materialen zijn ecologisch en duurzaam bij uitstek. In het productieproces wordt enkel gebruik gemaakt van natuurlijke grondstoffen of gerecycleerde materialen. Het grote verschil tussen Silka enerzijds en Ytong en Hebel anderzijds, hun gewicht, is meteen de reden van hun sterke complementariteit: Silka vult de dragende, esthetische en akoestische aspecten in. Ytong en Hebel staan borg voor de thermische isolatie, de brandwerendheid en garanderen een hoge werksnelheid. De beschikbaarheid van de Silka – Ytong - en Hebel - producten in grote en kleine formaten maakt dat Xella een antwoord kan bieden op de meest uiteenlopende ruwbouweisen, zowel in de woningbouw, industrie- of utiliteitsbouw als in renovatieprojecten.
Xella BE nv/sa Kruibeeksesteenweg 24 • 2070 Burcht • tel: 03/250.47.00 • fax: 03/250.47.06 silka-be@xella.com • ytong-be@xella.com • hebel-be@xella.com • www.xella.be
Structuurbeton:
26
vakwerk, maatwerk, prefab werk
Béton structurel: les atouts de la préfabrication
G
reenpartners, een groothandel in groenten en fruit, breidt zijn activiteiten uit rond de veiling van Sint-Katelijne Waver.
G
reenpartners, un grossiste en fruits et légumes, a élargi ses activités aux environs de la criée de Sint-Katelijne Waver.
Voor het nieuwe industriële gebouw werd gekozen voor geprefa-
Pour son nouveau bâtiment industriel, il a choisi le béton structurel
briceerd structuurbeton, dat op een bijzondere manier werd toe-
préfabriqué, lequel a été mis en œuvre de façon très particulière.
gepast. Vooral het vakwerk maakt dit ontwerp van architect Gert
En effet, une structure en treillis fait de ce concept de l’architecte
Colliers uit Kontich tot een creatieve constructie.
Gert Colliers de Kontich une construction créative.
Opvallend zijn de oranjerood gekleurde kantoren die boven de los-
Les bureaux de couleur rouge-orange, surplombant les quais de
kaden gelegen zijn. Maar wie goed kijkt ziet dat deze gedragen
(dé)chargement, sautent immédiatement aux yeux. Mais quicon-
worden door op zich minstens even opvallende structuurelemen-
que y regarde de plus près, verra que ceux-ci sont portés par
ten. Het gaat om een vakwerkstructuur in prefab beton, die zicht-
des éléments structurels tout aussi remarquables. Il s’agit d’une
baar gelaten is en ook gezien mag worden. De elementen werden
structure en treillis en béton préfabriqué, laissée apparente. Les
gemaakt door de firma JUMA Beton uit Balen.
éléments ont été fabriqués par l’entreprise JUMA Beton de Balen.
Ergon leverde de kolommen en balken voor de structuur van de
Ergon a fourni les colonnes et poutres pour la structure de l’entrepôt
achterliggende opslagruimte. De andere prefab elementen zijn van
situé à l’arrière. Les autres éléments préfabriqués ont été livrés par
JUMA: de plinten rondom het gebouw, los- en laadkades, binnen-
JUMA : les plinthes autour du bâtiment, les quais de (dé)chargement,
trappen en bordessen, de spievormige buitentrap met bordes, de
les escaliers et paliers intérieurs, l’escalier extérieur trapézoïdal avec
grote betonnen wand en het vakwerk onder de bureaus.
palier, le grand mur en béton et la structure en treillis.
Alles samen 190 m3 beton en bijna 26 ton staal. Al bij al geen
Au total, 190 m3 de béton et presque 26 tonnes d’acier. Il ne s’agit
enorme hoeveelheden, maar wel allemaal maatwerk dat bijzondere
en fin de compte, pas des quantités énormes, mais d’un travail sur
aandacht vergde. Eerst en vooral gaat het om zichtbaar blijvend
mesure qui a nécessité une attention toute particulière, d’abord
werk. Hiervoor werd alles (behalve de trappen) met zelfverdich-
parce que l’ouvrage est apparent. A cet effet, tout (sauf les esca-
tend beton gemaakt, wat het uitzicht ten goede komt en dank-
liers) a été réalisé en béton autocompactant, ce qui donne une
beton193 27
zij de gladde bekisting een zo egaal mogelijk resultaat geeft. De
belle apparence et un résultat aussi égal que possible grâce au
niet bekiste zijden van de trappen en de wand werden gerold. Dat
coffrage lisse. Les côtés non coffrés des escaliers et le mur ont été
levert een crepi-achtig, en dus afgewerkt, uitzicht op.
égalisés au rouleau.
Architecturaal is het een geslaagd geheel. Dankzij het originele
D’un point de vue architectural, c’est un ensemble réussi. L’idée
idee om de bureaus boven de loskaden in te planten, werd veel
originale d’implanter les bureaux au-dessus des quais a permis
plaats bespaard. Dat was noodzakelijk, gezien het krappe terrein
de gagner beaucoup de place. C’était indispensable, étant donné
en de nood aan maximalisering van de nuttige opslagruimte. Het is
le terrain étroit et la nécessité d’optimiser l’espace de stockage
ook een mooi voorbeeld van de ruimere mogelijkheden van prefab
utile. C’est également un bel exemple des vastes possibilités offer-
structuurbeton dan de gebruikelijke toepassingen. De soepelheid
tes par le béton structurel préfabriqué, en plus de ses applications
bij prefabricatie opent heel wat nieuwe mogelijkheden voor toepas-
habituelles. La souplesse de la préfabrication ouvre de très nom-
singen in beton.
breuses portes aux applications en béton.
Doordat de 8 vakwerkelementen in de fabriek liggend werden
Comme les 8 éléments de la structure en treillis ont été fabriqués
gemaakt, speelde de complexe vorm weinig rol. Ter plaatse storten
horizontalement dans l’usine, la forme complexe n’a guère joué de
op de werf behoorde eventueel tot de mogelijkheden, maar dan
rôle. Une des possibilités consistait à couler le béton sur place, sur
had de bekisting telkens opnieuw moeten opgebouwd worden, en
le chantier, mais le coffrage aurait dû être reconstruit à chaque fois
had ze zo lang moeten blijven staan tot het beton voldoende was
et maintenu en place le temps que le béton durcisse suffisamment.
uitgehard. Door de keuze voor prefabricatie verliep de uitvoering
Le choix de la préfabrication a permis une réalisation beaucoup
veel sneller: de elementen moesten op de werf enkel nog gemon-
plus rapide : les éléments ont seulement dû être montés sur le
teerd worden en ze konden onmiddellijk hun nuttige last dragen.
chantier et ont pu porter immédiatement leur charge utile. La préfa-
Prefabricatie op tafels maakt de bekisting veel eenvoudiger. Boven-
brication sur tables simplifie grandement le coffrage. Celui-ci peut
dien kan ze op die manier telkens opnieuw worden gebruikt.
en outre être réutilisé à chaque fois.
De enige kopzorg werd het transport. De vakwerkelementen zijn
Un seul souci : le transport. Les éléments de la structure en treillis
groot: 5,88 meter hoog en 9,36 meter lang. Hierbij is de lengte
étaient de grande taille : 5,88 mètres de haut et 9,36 mètres de
niet zo’n problematisch, wel de hoogte. Om de elementen van de
long. La longueur n’était pas tant problématique mais bien la hau-
fabriek naar de werf te transporteren was uitzonderlijk transport
teur. Pour transporter les éléments de l’usine au chantier, il a fallu
Structuurbeton: vakwerk, maatwerk, prefab werk - Béton structurel: les atouts de la préfabrication
28
nodig. Dit moet uiteraard ’s nachts gebeuren en werd georgani-
recourir au transport exceptionnel. Celui-ci s’est bien entendu
seerd met een konvooi van twee vrachtwagens. Elke vrachtwagen
déroulé de nuit et a nécessité un convoi de deux camions, cha-
vervoerde telkens twee vakwerkelementen. Oorspronkelijk werd
cun transportant chaque fois deux éléments de treillis. A l’origine, il
eraan gedacht om ze in twee delen te maken, maar omdat de
avait été envisagé de les fabriquer en deux parties mais puisque la
lengte niet echt een probleem stelde, kon het toch in één stuk.
longueur n’était pas vraiment un problème, ils ont pu être réalisés en une pièce.
De koppen van de vakwerkelementen werden van wachtwapening voorzien voor de plaatsing van de prefab kolommen die de
Les têtes des éléments de treillis étaient pourvues d’une armature
structuur van de bureaus uitmaken. De balken die de vloer dragen,
d’attente pour la pose des colonnes préfabriquées qui compo-
passen met hun afgeschuinde uiteinden in de uitsparingen van de
sent la structure des bureaux. Grâce à leurs extrémités en biseau,
dragende structuur. De constructie van het geheel werd goed voor-
les poutres qui portent le plancher entrent parfaitement dans les
bereid door Studie 10 Ingenieursbureau. Het werd vanaf het begin
échancrures de la structure porteuse. La construction de l’ensem-
in prefab beton ontworpen, wat het goede resultaat verklaart.
ble a fait l’objet d’une préparation minutieuse par le bureau d’étude Studie 10 Ingenieursbureau. Dès le début, l’ensemble a été conçu
Een ander opvallend element is de spievormige trap die naar de
en béton préfabriqué, ce qui explique ce bon résultat.
bureaus leidt, een mooi architecturaal detail. De trap vertrekt in dubbele breedte naast de grote opvallende betonnen wand, die hem
Un autre élément remarquable : l’escalier en trapèze qui mène aux
van de laadkades scheidt. De onderste trapvleugels rusten halver-
bureaux, un beau détail architectural. Adossé à l’imposant mur en
wege op een tussen geplaatst bordes dat op één kolom steunt.
béton qui le sépare des quais, l’escalier est double dans sa partie
Van daar loopt hij door naar het buitenterras, sluit aan op een drie-
inférieure. Celle-ci repose à mi-chemin sur un palier qui s’appuie
hoekig bordes dat tegen de muur aan op nul uitloopt. JUMA Beton
lui-même sur une colonne. De là, il poursuit vers la terrasse exté-
kan bogen op een sterke ervaring in trappen, tekende daarom zelf
rieure, se fixe à un palier triangulaire qui pointe vers le mur. Forte
de plannen uit en deed een voorstel voor de wapening.
d’une vaste expérience en escaliers, l’entreprise JUMA Beton a signé les plans et fait une proposition pour l’armature.
Het tussenbordes van de trap vormde een stabiliteitsprobleem. Dit werd opgelost door wachtwapening te voorzien in het tussenbor-
Le palier intermédiaire de l’escalier posait un problème de stabilité.
des en het principe van omgekeerde montage toe te passen voor
Celui-ci a été résolu en prévoyant une armature d’attente dans le
de verankering met de kolom om voldoende grote stijfheid van het
palier et en appliquant le principe de montage inversé pour l’ancra-
geheel te verkrijgen. Een groot voordeel van prefabricatie is hier dat
ge avec la colonne afin d’obtenir une rigidité suffisamment grande
alle zijden van de trap zichtwerk zijn en de trap zonder bekleding
de l’ensemble. La préfabrication présente le grand avantage de
kan gebruikt worden.
laisser tous les côtés de l’escalier apparents et de pouvoir utiliser l’escalier sans revêtement.
beton193 29
De andere elementen zijn
Les autres éléments sont certes
minder bijzonder of spec-
moins particuliers ou spectacu-
taculair. Toch kregen ook
laires mais ils ont bénéficié de la
zij dezelfde aandacht en
même attention et du même soin
zorg als de grote elemen-
que les grands éléments. Les quais
ten. De los- en laadkades
de (dé)chargement sont formés
worden gevormd door de
par le prolongement des plinthes
plinten van het opslagge-
de l’entrepôt. Grâce à la bonne
deelte door te laten lopen.
collaboration entre l’architecte, le
Dankzij de goede samen-
bureau d’étude, l’entrepreneur et
werking tussen architect,
le fabricant de béton préfabriqué,
studiebureel,
aannemer
le terrain industriel de Sint-Katelijne
en prefab fabrikant heeft het industrieterrein van Sint-Katelijne
Waver s’est doté d’un bâtiment industriel agréable à regarder.
Waver er een industrieel gebouw bij dat gezien mag worden.
(JM)
Bouwheer: Greenpartners cvba
Maître d’ouvrage : Greenpartners cvba
Architect: Gert Colliers, Kontich
Architecte : Gert Colliers, Kontich
Ingenieur stabiliteit: Studie 10 Ingenieursbureau bvba, Lier
Ingénieur stabilité : Studie 10 Ingenieursbureau bvba, Lier
Aannemer: COSIMCO nv
Entrepreneur : COSIMCO nv
Prefab fabrikant: JUMA beton nv, Balen
Fabricant béton préfabriqué : JUMA beton nv, Balen
J UM A Beto n JUMA Beton nv werd opgericht in het begin van de jaren tach-
JUMA Beton nv a été créée au début des années 1980 et
tig en fabriceerde oorspronkelijk enkel palen en platen voor het
ne fabriquait à l’origine que des poteaux et panneaux pour
bouwen van omheiningen. Vanaf de jaren negentig (1995) komen
la construction de clôtures. A partir des années 1990 (1995),
hier andere elementen bij – voornamelijk klein maatwerk en bal-
d’autres éléments sont venus s’ajouter – principalement des
ken en kolommen – en begint een gestage groei van het bedrijf.
petits éléments sur mesure ainsi que des poutres et colonnes.
Het gamma wordt uitgebreid met trappen en wanden. 3 jaar
L’entreprise n’a depuis lors cessé de croître. Elle a étendu sa
geleden investeerde JUMA Beton in een bekisting voor draai-
gamme aux escaliers et aux murs. Il y a 3 ans, JUMA Beton a
trappen. Trappen zijn echt maatwerk.
investi dans un coffrage pour escaliers en colimaçon. Les escaliers sont réellement fabriqués sur mesure.
Naast producten voor gebouwen, is JUMA Beton ook actief in de infrastructuur met de fabricatie van huisaansluitputjes, grote
Outre des produits destinés au secteur du bâtiment, JUMA Beton
toezichtsputten, landhoofden en andere elementen voor kunst-
fabrique également des éléments pour travaux d’infrastructure,
werken, …
tels que des puits de raccordement, des grandes chambres de visite, des culées et autres éléments pour ouvrages d’art, …
Het omzetcijfer groeide tot meer dan 7 miljoen euro in 2006 en Le chiffre d’affaires s’élevait à plus de 7 millions d’euros en 2006
toont ook dit jaar een sterke groei.
et affiche cette année encore une forte croissance. Om kwalitatief hoogwaardige producten te realiseren kan JUMA Beton beroep doen op zijn infrastructuur: een tekenbureel, twee
Pour la réalisation de produits de haute qualité, JUMA s’est dotée
betoncentrales, een betonlabo, een ijzervlechterij, de nodige
d’une bonne infrastructure : un bureau de dessin, deux centrales
systeembekistingen en een uitgebreide schrijnwerkerij. De klant
à béton, un laboratoire, un atelier de ferraillage, les systèmes
kan er terecht voor alle maatwerk in grijs gewapend beton dat
de coffrage nécessaires et une vaste menuiserie. Le client peut
niet te groot of te zwaar is om te transporteren.
s’adresser à JUMA Beton pour tout travail sur mesure en béton armé gris pour autant que les éléments soient transportables. www.jumabeton.be
%CHO STERK IN TOTAALOPLOSSINGEN EN INNOVATIE
iÊ >Ài > }iÊ iÀÛ>À }Ê Û> Ê `iÊ V }À i«Ê i Ê iÌÊ Û ÀÌ`ÕÀi `iÊ ÃÌÀiÛi Ê >>ÀÊ ÛiÀLiÌiÀ }Ê i Ê ÛiÀ iÕÜ }Ê ` ÀÊ `iÊ ,E >v`i }Ê ÛiÀÌ>> ÌÊ â V Ê Ài}i >Ì }Ê Ê `iÊ > ViÀ }Ê Û> Ê Û>Ì iÛiÊ i Ê `ÕÕÀâ> iÊÛ iÀ « ÃÃ }i °
i Ê >> Ê iÌÊ ÛiÀ }`iÊ > iÃÌ ÃV iÊ V v ÀÌÊ Ê >««>ÀÌi i Ìi Ê`> â Ê` iV ÊÌ i}i«>ÃÌÊ Ê Û }Ê / ÀÀ ÜÊή°Ê >>ÀÊ Ê`iÊ > iV ÊqÊi iÀ} iâÕ }Ê i i Êi ÊÜ>À i ÊqÊi Ê`iÊ*>ÃÃi*>ÀÌ ÕÌ i i i Ìi Ê > i Ê Û> Ê V Ê ii Ê « iÀ i iÊ Û>Ì ÀÊ Ê `iÊ ÜiÀi `ÊÛ> Ê`iÊL Õܰ
%CHO FORT EN SOLUTIONS DE PLANCHER INNOVANTES iÃÊ LÀiÕÃiÃÊ > jiÃÊ `½iÝ«jÀ i ViÊ `ÕÊ }À Õ«iÊ V Ê iÌÊ iÃÊ ivv ÀÌÃÊ «iÀ > i ÌÃÊ `½> j À>Ì Ê iÌÊ `½ Û>Ì Ê«>ÀÊ iÊ`j«>ÀÌi i ÌÊ`iÊ,E ÊÃiÊÌÀ>`Õ Ãi ÌÊ «>ÀÊ iÊ > Vi i ÌÊ Àj}Õ iÀÊ `iÊ Ã ÕÌ ÃÊ `iÊ « > V iÀÊ Û> ÌiÃÊiÌÊ`ÕÀ>L ið *i ÃiâÊ >ÕÊ V v ÀÌÊ >V ÕÃÌ µÕiÊ ÃÕ«jÀ iÕÀÊ `> ÃÊ iÃÊ >««>ÀÌi i ÌÃÊ }À@ViÊ >ÕÊ ` iV Ê >«« µÕjÊ DÊ Û }Ê / ÀÀ ÜÊή°Ê > ÃÊj}> i i ÌÊ iÊ > iV ÊqÊV >ÕvviÀÊ iÌÊ ÀivÀ ` ÀÊ >ÛiVÊ «iÕÊ `½j iÀ} iÊ qÊ iÌÊ iÃÊ j j i ÌÃÊ *>ÃÃi*>ÀÌ ÕÌÊv ÌÊ`½ V ÊÕ Ê Û>ÌiÕÀÊj À j i ÌÊ « ÀÌ> ÌÊ`> ÃÊ iÊ `iÊ`iÊ >ÊV ÃÌÀÕVÌ °
#LIMA$ECK
0ASSE0ARTOUT
%#(/ NV `ÕÃÌÀ iÌiÀÀi Ê ÕÌ > i " ÃÌ
`iÀà >}Üi}ÊÓx ÎxÎäÊ ÕÌ > i /Êän n{ÊäÎÊ££ Êän n{ÊäÎÊÎx
D" $ECK
INFO
ECHOBEL COM s W W W ECHOBEL COM
CCB, Fournisseur de solutions constructives
N’oubliez pas les bases.
Ciment et Granulats
Grand-Route 260 B-7530 Gaurain-Ramecroix info@ccb.be - www.ccb.be
Volumespel
32
in zichtbetonmetselstenen Les
blocs de béton apparents se jouent des
W
oonwijken in België, ze lijken allemaal erg op elkaar. De woningen zijn door de band geen toonbeeld van inspira-
L
volumes
es quartiers résidentiels en Belgique se ressemblent tous, les habitations ne font en général guère preuve d’inspiration, de
tie, doordachtheid of vormelijkheid. Af en toe springt er toch eens
cohérence ou de recherche quant aux formes. Parfois, l’une d’el-
eentje uit, zoals de woning van Dejonckheere in Roeselare. Het
les sort néanmoins du lot. C’est le cas de la maison Dejonckheere
valt onmiddellijk op bij het binnenrijden van de wijk: hier staat iets
à Roulers. On la remarque dès qu’on entre dans le quartier : elle a
anders. Storend? Nee. Rustgevend, dat wel.
quelque chose de différent. Dérangeant? Non, plutôt reposant.
En ‘rust brengen’ was exact de bedoeling van architect Yves
C’était exactement l’objectif de l’architecte Yves Decruy. La jour-
Decruy. De dag van een uitwerkend koppel is op zich meestal al zo
née d’un couple travaillant à l’extérieur est généralement en soi si
hectisch dat ‘thuis komen’ een verademing moet zijn. De woning
éprouvante que le retour chez soi doit être synonyme de quiétude.
moet dit ook uitstralen. Rust in organisatie en vormentaal, door
L’habitation doit également dégager cette impression de tranquil-
gebruik te maken van herkenbare vormen zoals het vierkant en de
lité, dans l’organisation et le langage des formes, en utilisant des
rechthoek.
formes reconnaissables comme le carré et le rectangle.
Gevels en volumes
Façades et volumes
Het volume van de woning bestaat uit twee in elkaar geschoven
L’habitation se compose de deux volumes glissant l’un dans l’autre.
volumes, die oorspronkelijk gedacht waren in metselwerk van
Au départ, ces deux volumes devaient être réalisés en maçonnerie
zichtbetonmetselstenen in verschillende kleur. Uiteindelijk werd het
de blocs de béton apparents de couleurs différentes. Finalement, le
één kleur, wat aan het opzet allerminst afbreuk doet. De gevelvlak-
choix s’est porté sur une seule couleur, ce qui ne nuit absolument
ken worden zeer strak gehouden, met zo weinig mogelijk uitsnijdin-
pas à l’effet recherché. Les façades sont dessinées de façon très
gen voor de vensteropeningen. De raampartijen worden maximaal
rectiligne, comportant le moins possible de découpes pour les fenê-
gebundeld en ingeplant met zeer veel aandacht voor de verhoudin-
tres. Les baies vitrées sont concentrées au maximum et placées en
gen van het geheel.
respectant tout particulièrement les proportions de l’ensemble.
Aan de voorzijde overkraagt de verdieping als een zwevend volume
A l’avant, l’étage surplombe l’entrée et la porte de garage tel un
boven de inkom en garagepoort. Het volume stopt waar de garage-
volume en suspension. Le volume s’arrête là où la porte de garage
poort eindigt, de steunmuur lijkt naast het volume door te schieten.
se termine, le mur porteur semble se prolonger au-delà du volume.
Het geheel lijkt ondersteund door twee inox kolommetjes, maar
Le tout paraît soutenu par deux petites colonnes en inox qui, de
beton193 33
die onverwacht ver van de hoek verwijderd zijn. Aldus accenturen
manière assez inattendue, sont très éloignées du coin. Elles accen-
zij de inkomdeur die haaks op de gevel onder het overkragende
tuent ainsi la porte d’entrée qui se situe perpendiculairement à la
volume plaats vond.
façade, sous le volume en surplomb.
Aan de achterzijde werd het volume op de verdieping volledig open-
À l’arrière, des arcades découpent entièrement le volume à l’étage.
gewerkt in de vorm van arcades. De hoekkolommen zijn uitgewerkt
Les colonnes d’angle ont été élaborées dans les mêmes blocs de
in dezelfde betonmetselstenen als de rest van het gevelwerk. Aldus
béton que le reste de la façade. La terrasse à l’étage forme ainsi un
vormt het terras op de verdieping een besloten buitenruimte, een
espace extérieur fermé et une saillie pare-soleil pour une partie de la
zonwerende oversteek vormend voor een deel van de grote glas-
grande baie vitrée au rez-de-chaussée. L’ensemble adoucit le pas-
partij op de gelijkvloerse verdieping. Het geheel verzacht de over-
sage de l’intérieur à l’extérieur de façon à la fois rigide et élégante,
gang van binnen naar buiten op een elegante, strakke wijze, met
tout en respectant le langage des formes uniforme et reposant.
respect voor de uniforme, rustgevende vormentaal. L’ensemble du concept est dominé par la rigueur des lignes. Les De strakke doorlopende lijn overheerst het ontwerp. Raam- en
ouvertures des portes et fenêtres se découpent du sol au plafond.
deuropeningen zijn uitgesneden van vloer tot plafond. De uitste-
Les volumes saillants à l’avant et à l’arrière s’accordent parfaite-
kende volumes voor en achteraan grijpen perfect aan op de latei-
ment avec les hauteurs du linteau des fenêtres. Le sol et le pla-
hoogten van de ramen. Vloer en plafond lopen van binnen naar
fond se prolongent tout simplement de l’intérieur vers l’extérieur.
buiten gewoon door. Dezelfde tegel wordt gebruikt voor binnen-
La même dalle est utilisée pour le sol intérieur et la terrasse. Les
vloer en terras. Uitkragingen passen perfect tussen de kolommen,
porte-à-faux se faufilent parfaitement entre les colonnes, les ouver-
openingen vormen een rechte lijn met de erop aansluitende volu-
tures forment une ligne droite avec les volumes s’y rattachant. La
mes. Nergens wordt de rechte lijn onderbroken.
rectilignité n’est jamais interrompue.
34
Volumespel in zichtbetonmetselstenen - Les blocs de bĂŠton apparents se jouent des volumes
beton193 35
De betonmetselstenen ondersteunen dit lijn- en volumespel als
Les blocs de béton soulignent cette rectitude et le jeu de volumes
geen enkel ander materiaal dat zou kunnen. Strak van vorm en uni-
comme aucun autre matériau ne pourrait le faire. De forme recti-
form van kleuren doorbreken zij op geen enkele manier de zuiver-
ligne et de couleurs uniformes, ils ne rompent d’aucune manière
heid van de vormentaal, terwijl het ruwe oppervlak van de gekliefde
la pureté du langage des formes, tandis que la surface rugueuse
betonmetselsteen hiermee in schril contrast staat en het geheel
des blocs de béton clivés offre un contraste criant et donne vie à
leven geeft. Van op afstand hebben de gevels een egaal aspect
l’ensemble. De loin, les façades ont un aspect égal, ce qui permet
waardoor het volumespel ten volle kan spelen. Bij het naderen ziet
aux volumes de jouer pleinement. En se rapprochant, on ne distin-
men de volumes niet meer en krijgt de gevel zelf de volle aandacht
gue plus les volumes et toute l’attention est portée sur la façade
door het geaccidenteerde reliëf van de gekliefde betonmetselste-
même grâce au relief accidenté des blocs de béton clivés. Pour
nen. De oplichtende kwartkristallen, als granulaat gebruikt voor de
couronner le tout, les cristaux de quartz lumineux, utilisés comme
witgrijze betonmetselstenen, leveren als kers op de taart een mooi
granulats pour les blocs de béton gris blanc, procurent un beau
lichtspel op.
jeu de lumière.
Planopbouw en organisatie
Structure du plan et organisation
In de organisatie en plannen van de woning vinden we dezelfde
On retrouve dans l’organisation et les plans de la maison la même
doordachtheid terug als in de volumes en gevels. Garage, inkom
cohérence que dans les volumes et les façades. Le garage, l’entrée
en wc geven een gesloten karakter aan de straatzijde en vormen
et les WC confèrent un caractère fermé du côté de la rue et for-
een buffer tegen de koude aan de noordkant. De leefruimten zijn
ment une zone tampon contre le froid du côté nord. Les espaces
naar de tuin en het zuiden gericht en opengewerkt met grote glas-
– séjour sont orientés vers le jardin et le sud et sont ouverts au
partijen.
moyen de grandes baies vitrées.
Achter de uitgesneden glasstrook op de verdieping in de voorgevel
Quatre chambres d’enfant identiques ont été organisées derrière
werden vier exact dezelfde kinderkamers georganiseerd. Gang en
la bande vitrée à l’étage dans la façade avant. Le hall et la salle de
badkamer scheiden de kindervertrekken van de ouderkamer zodat
bain séparent les pièces des enfants de la chambre des parents afin
Volumespel in zichtbetonmetselstenen - Les blocs de béton apparents se jouent des volumes
36
ieders privacy gerespecteerd wordt. Over de helft van zijn lengte
de respecter la vie privée de chacun. Sur la moitié de sa longueur,
vormt een verbreding van de gang een hobbyruimte die door de
un élargissement du hall forme un espace de loisir. La lumière du
kinderen zelf ingevuld kan worden. Door de gevelbrede venster-
sud pénètre généreusement à l’intérieur par la fenêtre s’ouvrant sur
opening valt het zuiderlicht gul naar binnen.
toute la largeur de la façade.
Ook hier valt de aandacht voor verhoudingen, eenvoud en de rech-
Ici aussi, le respect des proportions, la simplicité et la rectilignité
te lijn op. Architect Decruy kneedt het geheel als een boetseerwerk
sont frappants. L’architecte Decruy façonne le tout tel un modeleur
en blijft kneden tot alles in elkaar valt, tot alles klopt, tot een har-
et poursuit son façonnage jusqu’à ce que tous les éléments s’im-
monieus rustgevend geheel. Alle storende elementen worden weg-
briquent, forment un ensemble harmonieux et reposant. Tous les
gewerkt, elke overtollige hoek weggesneden. Regenwaterpijpen
éléments dérangeants sont supprimés. Les gouttières, par exem-
worden bijvoorbeeld ingewerkt zodat ze niet interfereren met het
ple, sont incorporées de façon à ne pas interférer avec le volume
zuivere volume en spel van gevel/venstervlakken.
pur et le jeu des surfaces des façades/fenêtres.
Het contrastspel wordt overal waar mogelijk uitgespeeld: gesloten
Le jeu des contrastes est mis en oeuvre partout où c’est possible :
en open gevelvlakken, geborgen straatzijde en naar buitengerichte
des pans de façade ouverts ou fermés, la façade côté rue abritée
leefruimten, strakke lijnen met het ruw oppervlak van de splitste-
et les espaces-séjour orientés vers l’extérieur, des lignes rectilignes
nen, het zweven van de massieve bovenverdieping,… Op deze
et la surface rugueuse des blocs clivés, la suspension de l’impo-
wijze krijgt het rustig geheel een zekere dynamiek mee en komt het
sant étage supérieur,… De cette manière, l’ensemble paisible reçoit
volumespel tot leven. Architectuur
une certaine dynamique et le jeu des
is voor architect Decruy een spel
volumes prend vie. L’architecture
van licht, rust en ruimte, herleid tot
est pour l’architecte Decruy un jeu
de puurste vorm: een rechthoekig
de lumière, de calme et d’espace,
prisma, of ‘de doosvorm’, zoals hij
réduit à sa forme la plus pure : un
het zelf uitdrukt.
prisme rectangulaire ou, comme il le dit lui-même, la forme d’une boîte.
Uitvoering De uitvoering van metselwerkwerk
Exécution
in zichtmetselstenen van beton
Comme le souligne l’architecte
geeft
Decruy
Decruy, l’exécution des travaux
geen bijzondere moeilijkheden. Het
de maçonnerie en blocs de béton
vermetselen bij regenweer mag iets
apparents ne présente pas de dif-
meer aandacht vragen, maar een
ficultés particulières. Le maçon-
ervaren metser kan daar weg mee.
nage en cas de pluie peut requérir
Omwille van de strakheid en vorm-
un peu plus d’attention mais un
vastheid van de betonstenen is het
maçon expérimenté devrait s’en
belangrijk om het plan uit te tekenen
tirer facilement. En raison de la rec-
in een module van 10 cm, zowel in
titude et du caractère indéformable
de lengte- als in de hoogtematen.
des blocs de béton, il est important
Het verwerken van klisoren moet
de dessiner le plan dans un module
vermeden worden.
de 10 cm, aussi bien en longueur
volgens
architect
qu’en hauteur. Il faut éviter l’utilisaDe arcaden aan de tuinzijde werden
tion de quarts de blocs.
gerealiseerd door het in de bekisting plaatsen van de zichtstenen. Door
Les arcades du côté du jardin ont
het oneffen gekliefde oppervlak
été réalisées en plaçant les blocs
gingen de stenen in alle richtingen
apparents dans le coffrage. En rai-
hellen, maar dit werd eenvoudig
son de leur surface clivée inégale,
verholpen door eerst een stevige
les blocs allaient s’incliner dans
mousse onder in de bekisting te
tous les sens. Ce problème a été
leggen, zodat ze een goed draag-
résolu de manière simple, en posant
vlak vonden en het eindresultaat
au préalable une mousse solide en
beton193 37
een mooie rechte lijn en vlak vormt. Deze zuiverheid van volume
fond de coffrage offrant une bonne surface portante. Le résultat
vraagt wel een extra inspanning en nazorg van de architect. Enkele
final forme une belle ligne et une surface droites. Cette pureté de
constructieve hoogstandjes waren nodig om de strakke vormge-
volume requiert toutefois plus d’efforts et de suivi de la part de
ving te vrijwaren, zoals de oversteek aan de voorzijde ter hoogte
l’architecte. Quelques prouesses en matière de construction ont
van de garagepoort.
été nécessaires pour préserver la forme rigide, comme la saillie à l’avant à hauteur de la porte de garage.
Elke opdracht die op het architectenbureau Decruy-D’hont aanvaard wordt, wordt van nul herdacht en van scratch uitgewerkt
Chaque mission qui est acceptée par le bureau d’architectes
volgens de gegevens van organisatie, omgeving, bezonning, func-
Decruy-D’hont est reconçue et réélaborée de zéro, selon les don-
tie, … Of het nu een woning, een nieuwbouw, een appartement,
nées de l’organisation, l’environnement, l’ensoleillement, la fonc-
verbouwing, restauratie, industriebouw of school gaat, elke keer
tion, … Qu’il s’agisse d’une nouvelle construction, d’un apparte-
wordt alles op dezelfde wijze uitgepuurd en geboetseerd tot een
ment, d’une restauration, d’une construction industrielle ou d’une
rustgevend, dynamisch en harmonieus kunstwerk.
école, tout est épuré à chaque fois de la même manière et façonné en une œuvre d’art reposante, dynamique et harmonieuse. (JM)
Bouwheer: Dhr. en Mevr. De Jonckheere
Maîtres d’ouvrage : M. et Mme De Jonckheere
Architectenbureau: DeCruy – D’hont, Roeselare
Bureau d’architectes : DeCruy – D’hont, Roeselare
Betonmetselstenen: MBI, Gent
Blocs de béton : MBI, Gand
Kanaalstraat 18 • 8470 Gistel • tel. 059 27 60 60 • fax 059 27 65 03 Route de Wallonie 140 • 7333 Baudour • tél. 065 64 11 21 • fax 065 64 11 22 www.lithobeton.be • info@lithobeton.be
NIET BETREEDBARE CABINE MS
!! NIEUW !!
NIET BETREEDBARE CABINE MS
BEPERKTE ZICHTBARE HOOGTE BEPERKT GRONDOPPERVLAK NODIG COMPACTE INSTALLATIE Monoliete, gewapende betonconstructie. Volledig geaarde wapening. Waterdichte kabelkelder. Geschikt voor: - transformatoren tot 630 kVA - diverse compacte schakelcellen (RMU) - LS-borden tot 12 vertrekken Invoeren van kabels makkelijker via schuin geplaatste inlaten.
Lithobeton nv: Ook productie van verschillende types betreedbare transformatiecabines.
Documentatie: info@lithobeton.be • tel. 059 27 60 60
Ad
F d l
Lith b t
NL i dd 1
22 10 2007 17 57 04
7 04
Beton in de agrarische sector:
40
kwaliteit en knowhow fundamenteel
Le béton dans le secteur agricole: qualité et savoir-faire prioritaires
D
e bouw van een nieuwe stal betekent voor de agrarische ondernemer een behoorlijke investering. Voor dat geld ver-
L
a construction d’une nouvelle étable représente un investissement important pour l’entrepreneur agricole. Ce dernier
wacht hij een duurzame en kwaliteitsvolle stal die met kennis van
est en droit d’exiger en contrepartie une étable durable et de
zaken gebouwd is. Een aanzienlijk gedeelte van de stalinvesterin-
qualité, construite avec savoir-faire. Une part considérable de ces
gen gaat naar betontoepassingen.
investissements est affectée à des applications en béton.
We bekijken drie praktijkvoorbeelden van kostenintensieve stalcon-
Nous examinons trois cas pratiques de constructions d’étables en
structies:
Flandre représentant un investissement important :
– een vleesvarkensstal met een geraamde kostprijs van 480.000
– une porcherie à un coût estimé à 480.000 euros pour 1200
euro voor 1200 vleesvarkens,
porcs de boucherie;
– een zeugenstal van 830.000 euro voor 300 zeugen
– une étable de 830.000 euros pour 300 truies;
– een melkveestal van 425.000 euro voor 53 stuks melkvee en 39
– une étable de 425.000 euros pour 53 vaches laitières et 39 têtes
stuks jongvee.
de jeune bétail.
De constructie wordt opgesplitst in een onderbouw en een boven-
La construction se divise en une infrastructure et une superstruc-
bouw. Betontoepassingen zoals erfverhardingen, sleufsilo’s, opslag-
ture. Des applications en béton comme le revêtement de la cour,
bunkers voor grondstoffen en omgevingswerken zijn niet inbegre-
les silos, les systèmes de stockage pour matières premières et les
pen in deze detailbespreking.
ouvrages environnants ne seront pas abordées dans le cadre de cet examen approfondi.
Aandeel beton in stallenbouw de drie stalsoorten: de mestkelders bestaan uit de vloerplaat (ter
Part du béton dans la construction d’étables
plaatse gestort beton), de keldermuren en de schuine putwanden
Les produits en béton constituent l’élément principal de l’infras-
voor emissiearme uitvoering. Deze muren en wanden bestaan uit
tructure des trois types d’étables : les fosses à lisier se composent
prefab elementen of worden opgetrokken uit ter plaatse gestort
de la dalle (béton coulé sur place), des murs et des parois incli-
beton. Een correcte wapening is hierbij zeer belangrijk.
nées pour une réalisation faible en émissions d’ammoniaque. Ces
De roosters, ligbedden, boxdekken, tussenmuren, buitenmuren en
murs et parois sont composés d’éléments préfabriqués ou sont
hokafscheidingen worden meestal voorzien in prefab elementen en
construits en béton coulé sur place. Dans ce cas, une armature
vormen de bovenbouw. De hierboven genoemde stallen zijn gelijk-
correcte est très importante.
aardig in opbouw. Kwaliteitsbewuste ontwerpers en landbouwers
Les grilles, couches, revêtements des box, murs intérieurs, murs
kiezen voor gecertificeerde (BENOR) betonproducten.
extérieurs et séparations entre les box sont généralement pourvus
Betonproducten zijn het hoofdbestanddeel van de onderbouw van
d’éléments préfabriqués et constituent la superstructure. Les étaVan de totale stalinvestering gaat er in de vleesvarkensstal zo’n
bles précitées sont comparables en termes de construction. Les
50% naar betonproducten, ofwel 240.000 euro, in de melkvee-
concepteurs et agriculteurs soucieux de la qualité optent pour des
stal zo’n 47% of 199.750 euro en in de zeugenstal zo’n 40% of
produits en béton certifiés (BENOR).
beton193 41
332.000 euro. Kortom, een belangrijke kostenpost voor de vee-
Les produits en béton représentent environ 50% – soit 240.000
houder en een belangrijke opportuniteit voor de betonfabrikant.
euros – des investissements totaux pour une porcherie; environ 47% – soit 199.750 euros- pour une étable à vaches laitières et
Betonkwaliteit en praktijkervaring cruciaal
environ 40% – soit 332.000 euros- pour une étable à truies. Bref,
Naast de prijs van de investering is de betonkwaliteit van door-
un poste de coûts important pour l’éleveur et une grande opportu-
slaggevend belang. Het gebruik van de verkeerde soort beton kan
nité pour le fabricant de béton.
namelijk leiden tot vroegtijdige veroudering van de gebouwen en de in de onderbouw. Ammoniakemissies kunnen de betonconstructies
La qualité du béton et l’expérience pratique sont cruciales
aanvreten, wanneer de verkeerde producten gebruikt worden.
Outre le prix de l’investissement, la qualité du béton est d’une
uitrusting. Het stalmilieu is vrij agressief voor betonproducten, zeker
importance capitale. L’utilisation d’un mauvais type de béton peut De voorwaarden voor mestopslagsystemen, zijn zelfs beschreven
en effet entraîner un vieillissement prématuré des bâtiments et de
in de Vlarem-wetgeving. In bijlage 5.9 van Vlarem II wordt hoofd-
l’équipement. L’environnement d’une étable est très agressif pour
stuk 1 gewijd aan de regels van goed vakmanschap voor het bou-
les produits en béton, surtout dans l’infrastructure. Les émissions
wen van opslagplaatsen voor mengmest (mestkelders). De belang-
d’ammoniaque peuvent attaquer les constructions en béton lors-
rijkste bepalingen in verband met beton vindt u in het kader op de
que des produits inadéquats sont utilisés.
volgende bladzijde. Les conditions auxquelles doivent satisfaire les systèmes de stocUit deze voorwaarden blijkt duidelijk het belang van de juiste kwali-
kage des engrais sont même décrites dans la législation wallonne
teit van het materiaal in de constructie. Zeker bij emissiearme stal-
relative aux effluents d’élevage. Le chapitre ‘Prescriptions techni-
systemen, waar er een ophoping van ammoniak in de mestkelder
ques obligatoires pour le stockage des engrais de ferme’ énonce
kan ontstaan, is de kwaliteit van de kelder, maar ook van de roos-
un certain nombre de dispositions relatives à la construction et à
ters erboven, van cruciaal belang om de duurzaamheid van het
l’utilisation du béton. Vous trouverez les principales dispositions
materiaal te waarborgen. De Vlif-subsidies van de veehouder han-
dans le cadre à la page suivante.
gen bovendien af van de juiste toepassingen en het toepassen van de goede praktijken. Gebruik van ongeschikte materialen betekent
L’importance de la qualité du matériau de construction ressort clai-
voor hem dus niet enkel het vroegtijdig verouderen van zijn stallen,
rement de ces conditions. C’est surtout dans le cas de systèmes
maar kan eveneens het verliezen van subsidies inhouden.
d’étables pauvres en émissions où une accumulation d’ammoniaque peut se produire dans les fosses à purin que la qualité de la
Kwaliteit belangrijker dan kwantiteit
cave mais aussi des grilles au-dessus revêt une importance capita-
Om voldoende marge in te bouwen bij de betonconstructies, wordt
le pour garantir la durabilité du matériau. Les subsides de l’éleveur
vandaag soms beslist om te overdimensioneren onder het motto
dépendent par ailleurs des applications correctes et des bonnes
‘het zal zeker sterk genoeg zijn’. Uiteraard kan dat niet de bedoe-
pratiques qu’il met en œuvre. L’utilisation de matériaux inadéquats
42
Beton in de agrarische sector: kwaliteit en knowhow fundamenteel - Le béton dans le secteur agricole: qualité et savoir-faire prioritaires
Vlarem II, bijlage 5.9 (Belangrijk! De wetteksten van Vlarem dateren van enkele jaren geleden. De betonnormen en naamgeving zijn nog niet aangepast in deze teksten. Deze moeten gelezen worden naar de geest van de wet) § 1. Grondplaat De grondplaat is een betonplaat, die minstens licht gewapend moet zijn en een dikte heeft van minimum 15 cm. Zij moet worden ontworpen en uitgevoerd volgens NBN N 15-001, NBN B 15-103 en NBN B 15-104. Voor de berekening mag eveneens gebruik gemaakt worden van ENV 1992 (Eurocode 2). De ontwerper dient rekening te houden met de draagkracht en de zettingsgevoeligheid van de grond en met al de krachten, die zullen aangrijpen op de plaat. Met betrekking tot de duurzaamheid moet zij o.a. voldoen aan AL de volgende voorwaarden: 1. een cement met een hoge sulfaatbestendigheid en low alkali moet gebruikt worden; 2. het beton moet beantwoorden aan de duurzaamheidseisen met betrekking tot blootstellingsklasse 5b (matig agressieve omgeving); maximum water-cementfaktor van 0,5 en een minimum cementgehalte van 300 kg per m3; 3. het beton behoort minstens tot sterkteklasse C 25/30; 4. het beton dient nabehandeld te worden zoals voorgeschreven in hoofdstuk 10.6 van NBN B 15-001. Het beton moet drager zijn van het merk van overeenkomstigheid van BENOR. § 2. Opstaande muur 1. De dikte en de constructie zijn zodanig dat zowel aan de druk van de omliggende grond als aan deze van de mest kan worden weerstaan zonder vorming van scheuren welke infiltratie zouden toelaten. 2. De opstaande muren bestaan uit hetzij: (…) – gewapend beton: • ontwerp en uitvoering volgens NBN B 15-001, NBN B 15-103 (of EN 1992) en NBN B 15-004. Minimale dikte: 10 cm. • het beton beantwoordt aan de duurzaamheidseisen met betrekking tot blootstellingsklasse 5 b, wanneer de bewaarplaats niet afgesloten is, en 5 c, wanneer ze wel afgesloten is: • 5 b (matig agressieve omgeving): W/C < 0,5; min. 300 kg cement/m3 • 5 c (sterk agressieve omgeving): W/C < 0,45: min. 300 kg cement/m3 • het beton met betrekking tot blootstellingsklasse 5 b behoort minstens tot sterkteklasse C 25/30; dit met betrekking tot blootstellingsklasse 5 c minstens tot sterkteklasse C 30/37. • cement met een hoge sulfaatbestendigheid dient aangewend te worden. • in afgesloten bewaarplaatsen dient het beton bedekt te worden met een zuurbestendige coating. Men kan ook opteren voor een verdikking van de betondekking met 1 cm. • het beton dient nabehandeld te worden zoals voorgeschreven in hoofdstuk 10.6 van NBN B 15-001. • het beton moet drager zijn van het merk van overeenkomstigheid BENOR. 3. De aansluiting tussen de grondplaat en de opstaande muren is met een bepleistering op een aan beide delen vastgemaakt roestvrij versterkingsnet of een andere gelijkwaardige methode dichtgemaakt. 4. Binnen de beschermingszones mogen alleen mengmestkelders met bodem en opstaande muren uit gewapend beton overeenkomstig de hoger vermelde normen en voorschriften worden opgericht. Een duurzame verbinding tussen de grondplaat en de opstaande muren wordt verwezenlijkt door een aangepaste wapening.
Prescriptions techniques obligatoires pour le stockage des engrais de ferme. Béton Les engrais de ferme sont des produits agressifs pour le béton. En conséquence, le ciment utilisé doit présenter une teneur limitée en alcalis (LA) et une haute résistance au sulfate (HSR). Si le béton est commandé dans une centrale à béton, il présente les caractéristiques suivantes : – classe de résistance: C30/37, – classe d’exposition: 5b, – classe de consistance: S2 ou S3 (si recours à la poutre vibrante) / S3 ou S4 (si recours à l’aiguille vibrante), – le ciment utilisé est de type HSR LA, – la granulométrie des graviers n’excède pas 32 mm, – porteur de la marque de qualité BENOR Le ciment est conforme aux normes NBN EN 197-1, NBN B12-108 et NBN B12-109 et est de plus certifié BENOR ou équivalent. Pour faciliter la mise en œuvre, l’ajout d’un superplastifiant est autorisé. Cet ajout doit se faire sur chantier dans le camion malaxeur juste avant le déversement du béton. Tout ajout d’eau au béton sur chantier est interdit. Si le béton est réalisé par l’agriculteur, il contient au minimum 350 kg de ciment par m3 de béton. Le rapport quantité d’eau / quantité de ciment n’excède jamais 0,5. Pour faciliter la mise en œuvre, l’ajout d’un superplastifiant est autorisé. L’épaisseur du radier est d’au moins 15 cm et, au niveau des bords soumis au passage du charroi ou destinés à recevoir une paroi verticale, d’au moins 25 cm. Lors du déversement du béton, afin d’empêcher une ségrégation des granulats, aucune chute libre supérieure à 1 mètre, chute sur parois obliques ou déversement oblique n’est autorisée. Le bétonnage est interdit dans des conditions de gel, de forte chaleur (supérieure à 30 °C) ou de précipitation abondante. Vibration du béton Coulé, le béton comporte plus de 15% d’air occlus par le malaxage et le déversement; il n’est donc pas compact. De surcroît, il n’épouse pas tous les détails du coffrage et n’enrobe pas parfaitement les armatures. C’est pourquoi, on utilise des moyens de serrage (le plus courant est la vibration). La poutre vibrante et l’aiguille vibrante sont deux moyens de serrage par vibration. La poutre vibrante est actionnée à la surface de toute la dalle. L’aiguille vibrante s’introduit rapidement, se tient droite et suffisamment longtemps et est ensuite retirée lentement (Figure 1). L’intervalle entre deux points de plongée de l’aiguille est choisi en fonction de la portée de serrage (r = ± 10 fois le diamètre de l’aiguille) en veillant à ce que les intervalles se chevauchent partiellement (Figure 7). Protection du béton L’eau peut quitter le béton fraîchement coulé ou en cours de durcissement par évaporation opérant sur les surfaces à l’air libre ou fraîchement décoffrées.
§ 3. Afwerking (…) In geval van stortbeton zal het al dan niet aanbrengen van een afdichtingslaag (2 tot 6 mm) afhangen van de aanwezigheid van zichtbare scheuren en hun risico van mestdoorlatendheid.
Une protection insuffisante du béton contre l’évaporation de l’eau est souvent détectée par l’apparition de fissures de retrait plastique (la surface du béton devient comparable à une argile se desséchant photo 1).
§ 4. Leidingen Doorvoeringen van leidingen en voorzieningen voor mestbehandeling door de constructie moeten steeds zodanig zijn uitgevoerd dat: • geen lekken kunnen optreden; • doorgevoerde onderdelen steeds gemonteerd en gedemonteerd kunnen worden, tenzij deze onderdelen een verwachte levensduur hebben die tenminste gelijk is aan deze van de opslagplaats. In geval van andere materialen en uitvoeringen dient de degelijkheid van de voorgestelde uitvoering door een deskundige studie aangetoond.
Pour maintenir l’humidité en cas de forte évaporation, on couvre le béton d’une bâche de plastique ou, à défaut, on pulvérise dès que possible un produit de cure selon les quantités prescrites par le fabriquant. Cette protection est réalisée pendant au moins trois jours. Dans le cas du béton coffré, le fait de garder les coffrages en place aide à maintenir l’humidité dans le béton. En aucun cas il ne peut être procédé à la mise en service de la fumière avant un délai minimum de 8 jours après le bétonnage. Idéalement, le délai de mise en service est de 1 mois.
beton193 43
signifie pour lui non seulement le vieillissement prématuré de ses étables mais aussi la perte éventuelle de subsides.
La qualité prime sur la quantité Afin de créer suffisamment de marge lors des constructions en béton à l’heure actuelle, on a parfois tendance à surdimensionner pour ‘être sûr que ce soit suffisamment solide’. Tel ne peut être l’objectif, bien entendu. Pour l’éleveur, il suffit de faire appel à un spécialiste, qui possède aussi bien des connaissances théoriques que pratiques pour effectuer les calculs nécessaires, afin de s’assurer que les quantités et matériaux utilisés seront les bons. Ce type de calculs est courant dans l’industrie et la construction ling zijn. Met een goede berekening door een specialist, die zowel
de logements mais remporte moins de succès dans la construc-
onderlegd is in de theoretische kennis als in de praktijk, kan men
tion d’étables. À tort sans conteste, vu les montants investis! Un
er zeker van zijn dat de gebruikte materialen en hoeveelheden de
dimensionnement correct basé sur une étude sur mesure permet
juiste zijn. Dit soort berekeningen is courant in de industrie en de
des économies importantes.
woningbouw, maar heeft minder succes in de stallenbouw. Gezien de investeringsbedragen duidelijk onterecht! Een correcte dimen-
En tant qu’entrepreneur, vous devez posséder tant les connais-
sionering op basis van een studie op maat kan voor een belangrijke
sances théoriques que l’expérience pratique nécessaires. Ce n’est
kostenbesparing zorgen.
qu’ainsi que vous pourrez construire une étable de qualité, tout en respectant les conditions requises pour l’obtention des subsides.
Als aannemer heeft u dus zowel de theoretische kennis nodig als
Pour les entrepreneurs qui se spécialisent dans cette matière, il y a
de praktische ervaring, en zorgt u op die manier zowel voor een
encore de nombreuses étables à construire!
kwaliteitsvolle stal, als voor het vervullen van de juiste voorwaarden voor de Vlif-subsidies. Voor aannemers die zich specialiseren in (DLV Belgium)
deze materie, zijn er nog heel wat stallen te bouwen!
Me e r info? Plus d ’infos? www.d lv.b e info@d lv.b e
Agribex 2007. Welkom thuis. Bienvenue chez vous. 4-9/12/2007 - Brussels Expo
;`fWd`Sf[a`SS^ ES^a` haad >S`VTagi HWWfWW^f Fg[` W` 9daW`W La`We ES^a` ;`fWd`Sf[a`S^ VW ^Ä3Yd[Ug^fgdW VW ^Ä7^WhSYW Vg <SdV[` Wf VWe 7ebSUWe HWdfe Met de steun hS` / Avec le soutien de ,
A` ^[`W f[U]Wf[`Y ,
iii SYd[TWj TW
/BUJPOBMF $FOUSBMF
-"/%#068 4&37*$& "(30 4&37*$& -PPOXFSLFST &OUSFQSFOFVST EF USBWBVY BHSJDPMFT
Onze sterkte zit niet in beton alleen. Le bÊton n’est pas notre seul atout.
Prefadim Belgium nv-sa Desselgemsesteenweg 28 8540 Deerlijk tel. + 32 56 72 70 11 fax + 32 56 72 70 22 e-mail: info@prefadim.be
www.prefadim.be
NIEUWE KLEUREN VOOR DE ANTICO RECTA-REEKS: ETHNIC NOUVELLES COULEURS DE LA SÉRIE ANTICO RECTA : ETHNIC
Vulcano
Monastir
Médoc
Koppel de stijl van een interieur naadloos aan deze van het terras. Een toonbeeld van eenvoud en buitengewoon hoogwaardige kwaliteit. De natuurlijke warme kleuren maken deze terrastegels tijdloos en verrassend mooi.
Marron Assortissez votre terrasse au style de votre intérieur. Un modèle de simplicité et d’exceptionnelle robustesse. Les nuances profondes des dalles pourvoient un résultat d’une beauté intemporelle.
Ideaal voor een stijlvol, tijdloos trendy terras Mooie, diepe kleurschakeringen, subtiel te combineren Onderhoudsvriendelijk dankzij M-Coat Rechte hoeken, gestructureerd en gevlamd oppervlak Formaat: 40 x 40 cm (Vulcano en Marron ook verkrijgbaar
Dalles élégantes, intemporelles et contemporaines Teintes profondes et élégantes Entretien aisé grâce à la couche M-Coat Angles droits Surface structurée et flammée Format: 40 x 40 cm (Vulcano et Marron sont valable aussi
in 60x40 cm en in Antico Miro wildverband)
en 60x40 cm et en Antico Miro appareillage sauvage)
10 jaar garantie: vorstbestendig, geen kalkuitslag, niet vergroenend
10 ans de garantie : résistante au gel, pas d’efflorescence de chaux et pas de verdissement
Meer informatie of de gloednieuwe catalogus: / Pour plus d’info ou la catalogue nouvelle : info@marluxklaps.com - www.marluxklaps.com
e301408_mar_ad_210x297_ethn_nf_o1 1
6/6/07 11:42:14 AM
42:14 AM
ACOUSTIQUE, POUVOIR PORTANT ET ESTHÉTIQUE
ISOLATION THERMIQUE ET RAPIDITÉ DE POSE
RÉSISTANT AU FEU ET MODULAIRE
Écologique et durable! Des atouts complémentaires Activités et spécialisations XELLA est fabricant de béton cellulaire et de silico-calcaire, dont les produits les plus connus s’appellent Ytong, Hebel et Silka. Crée en janvier 2003, XELLA réunit les compétences commerciales, la longue expérience et le savoir-faire multiple de plusieurs fournisseurs de matériaux de construction. C’est la collaboration entre ces diverses divisions de XELLA qui génère la force nécessaire au développement de nouvelles solutions dans le domaine de la construction. Avec des produits innovants, un service à la clientèle sur mesure et des systèmes modulaires, XELLA donne une nouvelle impulsion à la construction. Principaux atouts Silka, Ytong et Hebel sont des matériaux de construction écologiques et durables. Le processus de fabrication n’emploie que des matières premières naturelles et des matériaux recyclés. La principale différence entre Silka d’une part, Ytong et Hebel de l’autre, en l’occurrence leur masse, est d’emblée la raison de leur forte complémentarité : Silka se charge du pouvoir porteur, de l’esthétique et de l’acoustique, tandis que Ytong et Hebel garantissent l’isolation thermique, la résistance au feu et la rapidité de pose sur chantier. Les formats très variés des produits Silka, Ytong et Hebel expliquent pourquoi XELLA est capable de donner une réponse à tous les besoins de gros oeuvre, tant dans la construction d’habitations particulières et d’appartements que de bâtiments industriels et utilitaires et des projets de rénovation. Xella BE nv/sa Kruibeeksesteenweg 24 • 2070 Burcht • tél: 03/250.47.00 • fax: 03/250.47.06 silka-be@xella.com • ytong-be@xella.com • hebel-be@xella.com • www.xella.be
CE-markering: licht op methodiek,
48
duurzaamheid en nationale aanvullingen
Marquage CE: méthodes, durabilité, compléments et annexes nationales
Z
oals in elke industriële sector het geval is, heeft ook de prefab betonindustrie de voorbije jaren sterk werk gemaakt
C
omme c’est le cas dans tout secteur industriel, l’industrie du béton préfabriqué s’est abondamment impliquée dans
van de CE-markering voor tal van haar producten. Welke impli-
le marquage CE pour nombre de ses produits. Quelles en sont
caties heeft dit voor de fabrikant? Wat moet de voorschrijver
les conséquences pour le fabricant? Que doit savoir le prescrip-
hierover weten? In BETON gaat Probeton – het beheersorganis-
teur à ce sujet? Dans la revue BETON, Probeton – l’organisme
me voor de controle van de betonproducten – regelmatig in op
de gestion pour le contrôle des produits en béton – traitera de
één of meerdere aspecten van CE-markering. In deze bijdrage
l’un des aspects du marquage CE. Dans le présent article, nous
wordt in het bijzonder ingegaan op de methoden van CE-mar-
détaillerons les méthodes du marquage CE, la manière dont
kering, op de wijze waarop bepaalde duurzaamheidsaspecten
certains aspects de durabilité sont réglés sous le marquage
onder de CE-markering geregeld zijn en op de relatie tussen de
CE et la relation entre le marquage CE et les compléments et
CE-markering en de nationale aanvullingen en bijlagen bij de
annexes nationales aux normes NBN EN.
NBN EN-normen.
Methoden
Méthodes
Zoals reeds toegelicht in het vorig nummer, zijn alle inhoudelijke
Comme nous l’expliquions dans le numéro précédent, tous les
aspecten van de CE-markering zoals de wijze en inhoud van de
aspects relatifs au contenu du marquage CE, comme la méthode
CE-labelling, de CE-conformiteitsverklaring en het CE-attesterings-
et le contenu du labelling CE, la déclaration de conformité CE et le
systeem (systeem 2+ in het geval van dragende bouwelementen),
système d’attestation CE (système 2+ en cas d’éléments structu-
vastgelegd in de Bijlage ZA van de productnormen. Die bijlage
rels porteurs), sont fixés dans l’Annexe ZA des normes produits.
onderscheidt in toepassing van Guidance Paper L van de Europe-
Cette annexe distingue 3 méthodes de marquage CE en appli-
se Commissie (EC), 3 methoden van CE-markering. De fabrikant
cation du Guidance Paper L de la Commission Européenne (CE).
kiest de methode afhankelijk van de mate waarin hij zelf verant-
Le fabricant choisit la méthode en fonction de la mesure dans
woordelijk is of de verantwoordelijkheid neemt voor het verklaren
laquelle il est lui-même responsable ou assume la responsabilité
van de mechanische sterkte en brandweerstand van de elementen
de la déclaration de la résistance mécanique et la résistance au
op basis van berekeningen, en afhankelijk van de daarbij toege-
feu des éléments sur base de calculs, et en fonction du code de
paste rekencode:
calcul utilisé:
• methode 1: onder deze methode verklaart de fabrikant alle ge-
• méthode 1: le fabricant déclare toutes les caractéristiques géo-
ometrische en materiaalkenmerken die de afnemer toelaten door
métriques et des matériaux permettant à l’acheteur d’obtenir la
berekening de mechanische sterkte en brandweerstand van de
résistance mécanique et la résistance au feu des éléments par
elementen af te leiden; hij verklaart ook de parameters waarmee
calcul; il déclare également les paramètres avec lesquels l’ache-
de afnemer de duurzaamheid (milieuklasse) kan beoordelen.
teur peut évaluer la durabilité (classe d’exposition).
• methode 2: onder deze methode verklaart de fabrikant bene-
• méthode 2: en plus des caractéristiques géométriques et
vens de geometrische en materiaalkenmerken en de milieuklas-
des matériaux et de la classe d’exposition, le fabricant déclare
se, ook zelf de mechanische sterkte en de brandweerstand van
lui-même la résistance mécanique et la résistance au feu des
de elementen die hij bepaalt volgens Eurocode 2 en de bijhoren-
éléments déterminées conformément à l’Eurocode 2 et l’ANB
de ANB van de EU-lidstaat van bestemming. Deze methode kan
correspondante de l’état membre de l’UE de destination.
voorlopig voor de Belgische markt nog niet toegepast worden
Cette méthode ne peut provisoirement pas encore être appli-
aangezien de Belgische ANB nog in voorbereiding zijn (zie vorige
quée sur le marché belge étant donné que les ANB belges sont
bijdrage).
encore en préparation (voir article précédent).
• methode 3a: de fabrikant verklaart de materiaalkenmerken en
• méthode 3a: le fabricant déclare les caractéristiques des ma-
verwijst naar geïdentificeerde ontwerpdocumenten van de afne-
tériaux et réfère au dossier de conception identifié de l’acheteur
mer die verondersteld zijn alle andere kenmerken te bevatten die
qui est censé comporter toutes les autres caractéristiques dé-
beton193 49
bepalend zijn voor de mechanische sterkte, brandweerstand en
terminantes pour la résistance mécanique, la résistance au feu
duurzaamheid van de elementen. Deze methode is dus geschikt
et la durabilité des éléments. Cette méthode convient donc pour
voor producties op maat volgens door de afnemer verstrekte
les productions sur mesure suivant des plans fournis par l’ache-
plans.
teur.
• methode 3b: de fabrikant verklaart de kenmerken zoals in het
• méthode 3b: le fabricant déclare les caractéristiques comme
geval van methode 2 met dien verstande dat de mechanische
dans le cas de la méthode 2, étant entendu que la résistance
sterkte en brandweerstand niet bepaald worden aan de hand
mécanique et la résistance au feu ne sont pas déterminées à
van Eurocode 2 maar aan de hand van de rekencode opgelegd
l’aide de l’Eurocode 2 mais à l’aide du code de calcul imposé
door afnemer. Deze methode is b.v. geschikt voor elementen
par l’acheteur. Cette méthode convient par exemple pour des
bestemd voor de Belgische markt die (nog) moeten voldoen aan
éléments destinés au marché belge qui doivent (encore) répon-
NBN B 15-002.
dre à la NBN B 15-002.
Ongeacht de toegepaste methode moeten alle door de fabrikant
Quelle que soit la méthode appliquée, toutes les caractéristiques
onder de CE-markering verklaarde kenmerken in overeenstem-
déclarées par le fabricant sous le marquage CE doivent être confor-
ming zijn met de productnorm en zijn verwijzingsnormen (zie vorige
mes à la norme produit et ses normes de référence (voir article
bijdrage), met uitzondering evenwel van de kenmerken, andere dan
précédent), à l’exception toutefois des caractéristiques, autres que
de materiaalkenmerken, vermeld in de ontwerpdocumenten ver-
les caractéristiques des matériaux, mentionnées dans le dossier
strekt door de afnemer (methode 3a) en de kenmerken bepaald
de conception fourni par l’acheteur (méthode 3a) et les caracté-
met een andere rekencode dan Eurocode 2 (methode 3b). In deze
ristiques définies avec un autre code de calcul que l’Eurocode 2
laatste gevallen verklaart de fabrikant onder de CE-markering niet-
(méthode 3b). Dans ce dernier cas, le fabricant déclare toutefois
temin de overeenstemming van de elementen met die ontwerpdo-
sous le marquage CE la conformité des éléments à ces documents
cumenten of met die rekencode.
de calcul ou ce code de calcul.
De methode(n) die de fabrikant toepast moet(en) geïdentificeerd
La(les) méthode(s) appliquée(s) par le fabricant doi(ven)t être
zijn in het CE-conformiteitscertificaat van de FPC, afgeleverd door
identifiée(s) dans le certificat de conformité CE du FPC, délivré par
de genotificeerde certificatie-instelling.
un organisme de certification notifié.
Duurzaamheid
Durabilité
Voor de duurzaamheidsaspecten van bouwelementen verwijzen de
Pour les aspects de durabilité des éléments, les normes produits
productnormen in de regel naar NBN EN 13369 dat de gemeen-
réfèrent généralement à la NBN EN 13369, qui comporte les spé-
schappelijke voorschriften voor de betonproducten bevat.
cifications communes aux produits en béton.
NBN EN 13369 verwijst op zijn beurt naar de milieuklassen vol-
La NBN EN 13369 réfère quant à elle aux classes d’exposition
gens NBN EN 206-1. De fabrikant moet de duurzaamheidspres-
suivant la NBN EN 206-1. Le fabricant doit donc déclarer les per-
taties van zijn bouwelementen onder de CE-markering derhalve
formances de durabilité de ses éléments sous le marquage CE
verklaren onder de vorm van een milieuklasse.
sous forme d’une classe d’exposition.
Inzake duurzaamheid van het beton tegen agressieve invloe-
En matière de durabilité du béton contre les influences agressi-
den beperken de normatieve bepalingen van NBN EN 13369 zich
ves, la NBN EN 13369 se limite à prescrire des principes de dura-
tot algemene duurzaamheidsprincipes en beveelt deze verwij-
bilité généraux et recommande de suivre la NBN EN 206-1. Cette
zingsnorm de voorschriften van NBN EN 206-1 aan. Deze laatste
dernière prescrit que la durabilité du béton peut être démontrée
In het vorig nummer van het tijdschrift BETON werd aandacht
Dans un numéro précédent de la revue BETON (n° 192), nous
besteed aan de wettelijke CE-markering van de geprefabri-
nous sommes déjà penchés sur le marquage CE légal des élé-
ceerde bouwelementen van gewapend en van voorgespannen
ments structurels préfabriqués en béton armé et précontraint.
beton.
A l’heure qu’il est, le marquage CE est déjà obligatoire pour 4
Inmiddels is de CE-markering voor 4 soorten betonnen bouwele-
types d’éléments structurels en béton:
menten reeds een verplichting geworden:
• depuis 2007.06.01 pour les éléments spéciaux de couverture
• sinds 2007.06.01 voor bijzondere (dunwandige) dakelementen (NBN EN 13693), • sinds 2007.09.01 voor: – masten en palen (NBN EN 12843), – geribde vloer- (en dak-)elementen (NBN EN 13224), – balken, kolommen en spanten (NBN EN 13225).
(à parois minces) (NBN EN 13693), • depuis 2007.09.01 pour – les mâts et poteaux (NBN EN 12843), – les éléments de plancher (et de couverture) nervurés (NBN EN 13224), – les poutres et colonnes (NBN EN 13225).
CE-markering - Marquage CE
50
stelt dat de duurzaamheid van het beton volgens de milieuklassen
suivant les classes d’exposition sous forme d’exigences posées
kan aangetoond worden onder de vorm van eisen gesteld aan de
à la composition du béton (Annexe F) ou suivant une méthode de
betonkenmerken (Bijlage F) of op basis van prestatiegerichte ont-
formulation basée sur les performances pour le respect de la dura-
werpmethoden (Bijlage J). Deze bijlagen zijn evenwel informatief en
bilité (Annexe J). Ces annexes sont toutefois informatives et n’ont
hebben dus geen bindend karakter.
donc pas un caractère contraignant.
Inzake corrosieweerstand van het staal verwijst NBN EN 13369
En matière de résistance à la corrosion des aciers, la NBN EN
enkel naar de algemene duurzaamheidsprincipes terzake in NBN
13369 réfère uniquement aux principes de durabilité généraux en
EN 1992-1-1 en verder naar minimum betondekkingen die o.a.
la matière dans la NBN EN 1992-1-1 et ensuite aux enrobages
gerelateerd zijn aan een klassering van omgevingsinvloeden/milieu-
minimum de béton qui sont notamment liés à un classement des
klassen (Bijlage A) en verenigbaar zijn met de eisen van NBN EN
influences de l’environnement/classes d’exposition (Annexe A) et
1992-1-1. Ook deze bijlage van NBN EN 13369 is informatief en
compatibles avec les exigences de la NBN EN 1992-1-1. Cette
heeft dus geen bindend karakter.
annexe de la NBN EN 13369 a également un caractère informatif
De fabrikant moet in het kader van de CE-markering de technische
et n’est pas contraignante.
eisen documenteren die hij hanteert om de verklaarde milieuklas-
Le fabricant, dans le cadre du marquage CE, doit documenter les
se te verantwoorden. Formeel is hij evenwel niet verplicht zich te
exigences techniques qu’il utilise pour justifier la classe d’exposition
houden aan de aanbevelingen of ‘informatieve’ bepalingen inzake
déclarée. Formellement, il n’est toutefois pas obligé de s’en tenir
betonsamenstelling en/of betondekking in de hogervermelde NBN
aux recommandations ou dispositions ‘informatives’ en matière de
EN-normen. In het voorkomend geval moet hij wel rekening houden
composition de béton et/ou enrobage de béton dans les normes
met de reglementaire beschikkingen in de EU-lidstaat waar hij de
NBN EN précitées. Le cas échéant, il doit toutefois tenir compte
elementen op de markt brengt. Daardoor bestaat ook het gevaar
des dispositions réglementaires dans l’état membre de l’UE où il
dat buitenlandse fabrikanten lichtere normatieve of reglementaire
met les éléments sur le marché. Il se peut donc que des fabricants
eisen geldend in het eigen land hanteren om bouwelementen op
étrangers se basent sur les exigences normatives, voire réglemen-
de niet-gereglementeerde Belgische markt te leveren.
taires, moins rigoureuses en vigueur dans leur propre pays pour livrer des éléments sur le marché belge non réglementé.
Nationale aanvullingen en bijlagen De NBN EN-productnormen worden in de komende maanden op
Compléments et annexes nationaux
Belgisch vlak gaandeweg aangevuld met een Nationale Aanvulling.
Ces prochains mois, les normes produits NBN EN seront pro-
Ook bij de verwijzingsnormen horen nationale aanvullingen en bij-
gressivement complétées de compléments nationaux belges. Les
lagen:
normes de référence précitées disposent des compléments et annexes suivants:
• NBN B 15-001 (2004) als Nationale Aanvulling bij NBN EN 206-1, • prNBN B 21-600 (in voorbereiding) als Nationale Aanvulling bij NBN EN 13369, • prNBN EN 1992-1-1 ANB (gepubliceerd ter kritiek) als Nationale Bijlage bij NBN EN 1992-1-1, • prNBN EN 1992-1-2 ANB (in voorbereiding) als Nationale Bijlage bij NBN EN 1992-1-2.
• NBN B 15-001 (2004) comme complément national à la NBN EN 206-1, • prNBN B 21-600 (en préparation) comme complément national à la NBN EN 13369, • prNBN EN 1992-1-1 ANB (à l'enquête publique) comme annexe nationale à la NBN EN 1992-1-1, • prNBN EN 1992-1-2 ANB (en préparation) comme annexe natio-
In deze Belgische aanvullingen en bijlagen worden o.a. informatie-
nale à la NBN EN 1992-1-2.
ve bepalingen inzake duurzaamheid in de NBN EN-normen omgezet in al dan niet strengere nationale normatieve bepalingen. Zo
Ces compléments et annexes belges transposent entre autres des
worden in prNBN B 21-600 de betondekkingseisen van NBN EN
dispositions informatives en matière de durabilité dans les NBN EN
13369: Bijlage A (en dus van NBN EN 1992-1-1) genormaliseerd
en dispositions normatives nationales parfois plus rigoureuses.
en worden normatieve eisen gesteld aan de betonkenmerken in
Ainsi, les exigences d’enrobage de béton de la NBN EN 13369:
functie van de milieuklassen.
Annexe A (et donc de la NBN EN 1992-1-1) sont normalisées dans le prNBN B 21-600 et des exigences normatives sont posées aux
Met uitzondering van de bepalingen van de ANB bij Eurocode 2 die
caractéristiques du béton des éléments structurels en béton en
betrekking hebben op verwijzingen naar Eurocode 2 in NBN EN
fonction des classes d’exposition.
13369 en in de NBN EN-productnormen, hebben deze Belgische aanvullingen en bijlagen bij de NBN EN-normen geen verplicht
A l’exception des dispositions de l’ANB relative à l’Eurocode 2 qui
karakter in het kader van de CE-markering omdat ze niet opge-
ont trait aux références à l’Eurocode 2 dans la NBN EN 13369 et
legd worden in een Belgische bouwregelgeving. Ze hebben dus tot nader order het statuut van voluntaire normen maar stemmen anderzijds wel overeen met de gangbare kwaliteitsverwachtingen van de Belgische ontwerpers en bouwheren. Het is dus van het grootste belang om ongeacht de reglementaire CE-markering, de eerbiediging van deze Belgische aanvullingen en bijlagen contractueel op te leggen, b.v. door ze voor te schrijven in het bestek van
Marktleider in Europa. Nieuw in de Benelux.
de werken. De conformiteit van de bouwelementen met de nationale aanvullingen en bijlagen wordt uiteraard wél gedekt door het vrijwillig BENOR-merk. Voor meer gedetailleerde informatie over het verschil tussen de wettelijke CE-markering en het vrijwillig BENOR-merk wordt verwezen naar nummer 189 van het tijdschrift BETON.
Ankerplaten
Hijssystemen
Ankerbouten
Kolomschoenen
Consolesystemen
Balkschoen
Deltabeam
Ponswapening
Extra informatie: Probeton vzw Aarlenstraat 53, B9, 1040 Brussel Tel +32 2 237 60 20, Fax +32 2 735 63 56 mail@probeton.be
dans les normes produits NBN EN, ces compléments et annexes belges aux normes NBN EN n’ont toutefois pas un caractère contraignant dans le cadre du marquage CE parce qu’ils ne sont pas imposés dans une réglementation belge. Jusqu’à nouvel ordre, ils ont le statut de normes volontaires mais correspondent d’autre part aux attentes de qualité courantes des auteurs de projet et maîtres d’ouvrage belges. Il est donc de première importance, indépendamment du marquage CE réglementaire, de mettre contractuellement d’application le respect de ces compléments et annexes belges, p. ex. en les prescrivant dans le cahier de charges. La conformité des éléments aux compléments et annexes nationaux est bien entendu couverte par la marque volontaire BENOR. Pour une information détaillée sur la différence entre le marquage CE légal et la marque BENOR volontaire, nous vous renvoyons au numéro 189 de la revue BETON. Information supplémentaire: Probeton asbl Rue d’Arlon 53 – B9, 1040 Bruxelles Tél +32 2 237 60 20, Fax +32 2 735 63 56 mail@probeton.be
PEIKKO BENELUX B.V. Griftsemolenweg 22 - VAASSEN Telefoon: +31 578 676 345 - Fax: +31 578 560 961 Mail: info@peikko.be - Website: www.peikko.be
NORMEN / NORMES
11/2005 11/2005 05/2004 05/2005 06/2003 07/2002
05/2005
Voorschriften voor metselstenen - Deel 3: Betonmetselstenen (gewone en lichte granulaten) (inclusief A1:2005) / Spécifications pour éléments de maçonnerie - Partie 3: Eléments de maçonnerie en béton de granulats (granulats courants et légers)
Voorschriften voor metselstenen - Deel 4: Geautoclaveerde cellenbetonmetselstenen (inclusief A1:2005) / Spécifications pour éléments de maçonnerie - Partie 4: Eléments de maçonnerie en béton cellulaire autoclavé (Contient A1:2005)
Voorschriften voor metselstenen - Deel 5: Metselstenen van kunststeen / Spécifications pour éléments de maçonnerie - Partie 5: Eléments de maçonnerie en pierre reconstituée
Voorschriften voor metselstenen - Deel 5: Metselstenen van kunststeen (Amendement 1) / Spécifications pour éléments de maçonnerie - Partie 5: Eléments de maçonnerie en pierre reconstituée en béton (Amendement 1)
Voorschriften voor metselwerktoebehoren - Deel 2: Lateien / Spécification pour composants accessoires de maçonnerie - Partie 2: Linteaux
Afscheiders voor lichte vloeistoffen (bijv. olie en benzine) - Deel 1: Principes van productontwerp, prestatie en beproeving, markering en kwaliteitsbeheersing / Installations de séparation de liquides légers (par exemple hydrocarbures) - Partie 1: Principes pour la conception, les performances et les essais, le marquage et la maîtrise de la qualité
Afscheiders voor lichte vloeistoffen (bijv. olie en benzine) - Deel 1: Principes van productontwerp, prestatie en beproeving, markering en kwaliteitsbeheersing - Amendement 1 / Installations de séparation de liquides légers (par exemple hydrocarbures) - Partie 1: Principes pour la conception, les performances et les essais, le marquage et la maîtrise de la qualité (Amendement)
NBN EN 771-2 + A1
NBN EN 771-3 + A1
NBN EN 771-4 + A1
NBN EN 771-5
NBN EN 771-5/A1
NBN EN 845-2 A
NBN EN 858-1 A
NBN EN 858-1/A1 A
10/2003 01/2003
11/2005
01/2003
Betonboordstenen - Eisen en beproevingsmethoden / Eléments pour bordures en béton - Prescriptions et méthodes d’essai
Afwateringsgoten voor verkeersgebieden - Classificatie, ontwerp- en beproevingseisen, merken en conformiteitsbeoordeling / Caniveaux hydrauliques pour l’évacuation des eaux dans les zones de circulation utilisées par les piétons et les véhicules - Classification, prescriptions de conception et d’essai, marquage et évaluation de la conformité
Afwateringsgoten voor verkeersgebieden - Classificatie, ontwerp- en beproevingseisen, merken en conformiteitsbeoordeling - Amendement 1 / Caniveaux hydrauliques pour l’évacuation des eaux dans les zones de circulation utilisées par les piétons et les véhicules - Classification, prescriptions de conception et d’essai, marquage et évaluation de la conformité (Amendement 1)
Geprefabriceerde gewapende elementen van licht beton met open structuur / Produits préfabriqués armés en béton de granulats légers à structure ouverte
NBN EN 1340
NBN EN 1433 A
NBN EN 1433/A1 A
NBN EN 1520
07/2003 07/2003
Betonstraatstenen - Eisen en beproevingsmethoden / Pavés en béton - Prescriptions et méthodes d’essai
Betontegels - Eisen en beproevingsmethoden / Dalles en béton - Prescriptions et méthodes d’essai
NBN EN 1338
NBN EN 1339
09/2007
11/2005
Voorschriften voor metselstenen - Deel 2: Metselstenen van kalkzandsteen (inclusief A1:2005) / Spécifications pour éléments de maçonnerie - Partie 2: Eléments de maçonnerie en silico-calcaire (Contient A1:2005)
NBN EN 642
NBN EN 1317-5 A
1995
Buizen van spanbeton met en zonder plaatstalen kern voor drukleiding, inclusief verbindingen en hulpstukken en specifieke eisen voor voorspanstaal voor buizen / Tuyaux pression en béton précontraint, avec ou sans âme en tôle, y compris joints et pièces spéciales et prescriptions particulières relatives au fil de précontrainte pour tuyaux
NBN EN 641
09/2005
1995
Buizen van gewapend beton met plaatstalen kern voor drukleidingen, inclusief verbindingen en hulpstukken / Tuyaux pression en béton armé à âme en tôle, joints et pièces spéciales compris
NBN EN 639
Geprefabriceerde betonproducten - Holle vloerplaten / Produits préfabriqués en béton - Dalles alvéolées
1995
Algemene eisen voor betonbuizen voor drukleidingen inclusief verbindingen en hulpstukken / Prescriptions communes pour tuyaux pression en béton y compris joints et pièces spéciales
Afschermende constructies voor wegen - Deel 5: Producteisen en conformiteitsbeoordeling voor afschermende constructies voor wegvoertuigen / Dispositifs de retenue routiers - Partie 5: Exigences relatives aux produits et évaluation de la conformité pour les dispositifs de retenue pour véhicules
01/2005
Betonnen dakpannen en hulpstukken voor dakbedekking en gevelbekleding - Productspecificaties / Tuiles et accessoires en béton pour couverture et bardage - Spécifications des produits
NBN EN 490
NBN EN 1168
04/2006
Publicatie / Publication2
Lichtmasten - Deel 4: eisen voor lichtmasten van gewapend en voorgespannen beton / Candélabres d’éclairage public - Partie 4: Prescriptions pour les candélabres d’éclairage public en béton armé et en béton précontraint
Titel / Titre
NBN EN 40-4
Nummer / Numéro1
EN-norm / Norme EN
09/2004
01/2006
08/2004
02/2005
03/2005
03/2005
03/2008
09/2006
09/2006
04/2006
04/2006
04/2006
04/2006
04/2006
-B
-B
-B
09/2006
10/2007
DOW3
CE
2+ of / ou 4
3
4
4
4
1
2+
3 of / ou 4
3
2+ of / ou 4
-B
-B
-B
3 of / ou 4
1
Systeem / Système4
De normen kunnen ‘on line’ besteld worden onder http://cat.bin.be/nederlands/catalogus.htm / Les normes peuvent être commandées en ligne sur le site: http://cat.bin.be/bon de commande.asp
NBN B 21-411
NBN B 21-211
NBN B 21-311
prPTV
prNBN
prPTV
PTV 21-002 D
PTV 21-001 D
PTV 21-003 D
X
X
X
pr
pr
pr
X
X
X
X
Aanvullende NBN-norm of PTV / Norme NBN BENOR6 complémen-taire ou PTV5
I.1 GEREGISTREERDE EUROPESE PRODUCTNORMEN (NBN EN) / NORMES PRODUITS EUROPEENNES ENREGISTREES (NBN EN)
I
52
Lijst van de normen en PTV voor betonproducten Liste des normes et PTV pour produits en béton
07/2003 (09/2007) 10/2004 12/2006 08/2004 04/2006 12/2006 10/2004 09/2005 12/2006 05/2004 09/2005 05/2005 09/2004
Vooraf vervaardigde betonproducten - Straat- en tuinmeubilair / Produits préfabriqués en béton - Mobilier urbain et de jardin
Vooraf vervaardigde betonproducten - Geribde vloerelementen + Amendement 1 / Produits préfabriqués en béton Eléments de plancher nervurés + Amendement 1
Vooraf vervaardigde betonproducten - Rechtlijnige dragende delen / Produits préfabriqués en béton - Eléments de structures linéaires
Vooraf vervaardigde betonproducten - Rechtlijnige dragende delen - Corrigendum / Produits préfabriqués en béton Eléments de structures linéaires (Corrigendum)
Algemene bepalingen voor vooraf vervaardigde betonproducten / Règles communes pour les produits préfabriqués en béton
Algemene bepalingen voor vooraf vervaardigde betonproducten - Amendement 1 / Règles communes pour les produits préfabriqués en béton (Amendement 1)
Algemene bepalingen voor vooraf vervaardigde betonproducten - Corrigendum / Règles communes pour les produits préfabriqués en béton (Corrigendum)
Geprefabriceerde betonproducten - Bijzondere dakelementen / Produits préfabriqués en béton - Eléments spéciaux de couverture
Geprefabriceerde betonproducten - Breedplaten voor vloersystemen / Produits préfabriqués en béton - Prédalles pour systèmes de planchers
Geprefabriceerde betonproducten - Breedplaten voor vloersystemen - Corrigendum / Produits préfabriqués en béton Prédalles pour systèmes de planchers (Corrigendum)
Terrazzo tegels - Deel 1:Terrazzo tegels voor gebruik binnenshuis / Carreaux de mosaïque de marbre - Partie 1: Carreaux de mosaïque de marbre à usage intérieur
Terrazzo tegels - Deel 1: Terrazzo tegels voor gebruik binnenshuis - Amendement 1 / Carreaux de mosaïque de marbre - Partie 1: Carreaux de mosaïque de marbre à usage intérieur (Amendement 1)
Terrazzo tegels - Deel 1:Terrazzo tegels voor gebruik binnenshuis - Corrigendum / Carreaux de mosaïque de marbre Partie 1: Carreaux de mosaïque de marbre à usage intérieur (Corrigendum)
Terrazzo tegels - Deel 2: Terrazzo tegels voor toepassing buitenshuis / Carreaux de mosaïque de marbre - Partie 2: Carreaux de mosaïque de marbre à usage extérieur
NBN EN 13198
NBN EN 13224+A1
NBN EN 13225
EN 13225/AC
NBN EN 13369
NBN EN 13369/A1
EN 13369/AC
NBN EN 13693
NBN EN 13747
EN 13747/AC
NBN EN 13748-1
NBN EN 13748-1/A1
NBN EN 13748-1/AC
NBN EN 13748-2
10/2004
08/2001
NBN EN 12794+A1
Vooraf vervaardigde betonwaren - Betondelen voor omheiningen / Produits préfabriqués en béton - Eléments pour clôtures
09/2007
Vooraf vervaardigde betonproducten - Funderingspalen + Amendement 1 / Produits préfabriqués en béton - Pieux de fondation + Amendement 1
Geprefabriceerde betonproducten - Masten en palen / Produits préfabriqués en béton - Mâts et poteaux
10/2004
Vooraf vervaardigde betonproducten - Roostervloerelementen voor stalgebouwen / Produits préfabriquées en béton Caillebotis pour bétail
NBN EN 12737
NBN EN 12839
12/2005
Kleine afvalwaterzuiveringsinstallaties tot 50 IE - Deel 3: Vooraf en/of ter plaatse geassembleerde afvalwaterzuiveringsinstallaties voor huishoudelijk afvalwater / Petites installations de traitement des eaux usées jusqu’à 50 PTE - Partie 3: Stations d’épuration des eaux usées domestiques prêtes à l’emploi et/ou assemblées sur site
NBN EN 12566-3 A
NBN EN 12843
02/2004
Kleine afvalwaterzuiveringsinstallaties tot 50 IE - Deel 1: Geprefabriceerd septische tanks - Amendement 1 / Petites installations de traitement des eaux usées jusqu’à 50 PTE - Partie 1: Fosses septiques préfabriquées (Amendement 1)
NBN EN 12566-1/A1 A
EN 1917/AC 05/2003
12/2006
Toegangs- en verbindingsputten van ongewapend beton, van staalvezelbeton en van gewapend beton - Corrigendum / Regards de visite et boîtes de branchement en béton non armé, béton fibré acier et béton armé (Corrigendum)
NBN EN 1917
07/2002
12/2002
Toegangs- en verbindingsputten van ongewapend beton, van staalvezelbeton en van gewapend beton / Regards de visite et boîtes de branchement en béton non armé, béton fibré acier et béton armé
EN 1916/AC
Schoorstenen - Bouwdelen - Betonnen buitendelen / Conduits de fumée - Composants - Enveloppes externes en béton
12/2006
Buizen en hulpstukken van ongewapend beton, van staalvezelbeton en van gewapend beton - Corrigendum / Tuyaux et pièces complémentaires en béton non armé, béton fibré acier et béton armé (Corrigendum)
NBN EN 1916
Kleine afvalwaterzuiveringsinstallaties tot 50 IE - Deel 1: Geprefabriceerd septische tanks / Petites installations de traitement des eaux usées jusqu’à 50 PTE - Partie 1: Fosses septiques préfabriquées
12/2002
Buizen en hulpstukken van ongewapend beton, van staalvezelbeton en van gewapend beton / Tuyaux et pièces complémentaires en béton non armé, béton fibré acier et béton armé
NBN EN 1858
NBN EN 12566-1 A
10/2003
Schoorstenen - Bouwdelen - Enkelwandige en meerwandige betonkokers / Conduits de fumée simple et multiparois en béton
NBN EN 12446
10/2003
Schoorstenen - Bouwdelen - Betonnen rookgangen / Conduits de fumée - Composants - Conduits intérieurs en béton
NBN EN 1857
01/2005
Vetafscheiders - Deel 1: Ontwerp, eisen en beproeving, merken en kwaliteitscontrole / Séparateurs à graisses - Partie 1: Principes pour la conception, les performances et les essais, le marquage et la maîtrise de la qualité
Titel / Titre
Publicatie / Publication2
NBN EN 1825-1 A
Nummer / Numéro1
EN-norm / Norme EN
04/2006
10/2006
05/2008
06/2007
-B
09/2007
4
4
2+
2+
-B
2+
2+
-B
-B 09/2007
2+
4
2+
- B,C
3
3
2+
4
4
2+
2+
3 of / ou 4
Systeem / Système4
09/2007
03/2003
01/2008
- B,C
05/2007
12/2005
02/2005
01/2007
11/2004
01/2007
11/2004
05/2005
05/2005
09/2006
DOW3
CE
prNBN
prNBN
prNBN
prNBN
NBN B 21-602 D
prPTV
PTV 114
PTV 114
NBN B 21-101
NBN B 21-106
pr
pr
pr
pr
pr
pr
X
X
X
X
Aanvullende NBN-norm of PTV / Norme NBN BENOR6 complémen-taire ou 5 PTV
beton193 53
D
C
B
A
6
5
4
3
2
04/2006 01/2007
Betonstraatstenen – Toepassingsvoorschriften / Pavés en béton - Spécifications d’application
Betonboordstenen – Toepassingsvoorschriften / Bordures en béton - Spécifications d’application
Geprefabriceerde betonnen steunpalen voor bovengrondse leidingen – Toepassingsvoorschriften ter aanvulling van NBN EN 12843: Geprefabriceerde betonproducten – Masten en palen / Poteaux préfabriqués en béton supports de lignes aériennes – Spécifications d’application en complément à la NBN EN 12843 : Produits Préfabriqués en béton – Mâts et poteaux
NBN B 21-211
NBN B 21-311
NBN B 21-411
NBN B 21-602
2
zie I voor details aangaande de NBN EN-norm / voir I pour des détails relatifs à la norme NBN EN BENOR-merk: vrijwillig conformiteitsmerk gebaseerd op productcertificatie / marque BENOR: marque de conformité volontaire basée sur la certification produits
11/2004
Betontegels – Toepassingsvoorschriften / Dalles en béton - Spécifications d’application
NBN B 21-106
04/2006
04/2006
11/2004
Buizen en hulpstukken van ongewapend beton, staalvezelbeton en gewapend beton / Tuyaux et pièces complémentaires en béton non armé, béton fibré acier et béton armé
Publicatie BIN / Publication IBN
Toegangs- en verbindingsputten van ongewapend beton, staalvezelbeton en gewapend beton / Regards de visite et boîtes de branchement en béton non armé, béton fibré acier et béton armé
Titel / Titre
NBN B 21-101
1
05/2008
05/2007
03/2008
DOW3
CE
2+
2+ of / ou 4
2+
2+ of / ou 4
2+
3
2+
Systeem / Système4
pr
pr
pr
pr
pr
Aanvullende NBN-norm of PTV / Norme NBN BENOR6 complémen-taire ou 5 PTV
NBN EN 12843
NBN EN 1340
NBN EN 1338
NBN EN 1339
NBN EN 1916
NBN EN 1917
Aanvulling bij: / Complément à: 1
X
X
X
X
X
BENOR2
- A1 = Amendement 1 à la norme - AC = Corrigendum à la norme moment de publication en tant que norme belge enregistrée ou Amendement (NBN EN) par le NBN ou moment de libération du Corrigendum (EN) par le CEN; si un moment est mentionné entre parenthèses, il s’applique sous réserve moment où le marquage CE devient obligatoire (DOW=‘Date Of Withdrawal’ - MM/AA) et où toutes les spécifications nationales contradictoires doivent être retirées - système d’attestation selon la Directive européenne pour produits de construction imposé dans le cadre du marquage CE (voir Annexe ZA de la norme): 1:déclaration de conformité du fabricant + certificat produit délivré par un organisme de certification notifié 2+: déclaration de conformité du fabricant + certificat de contrôle de production en usine délivré par un organisme de certification notifié 3: déclaration de conformité du fabricant + exécution des essais de type dans un laboratoire notifié 4: déclaration de conformité du fabricant (pas d’intervention d’un organisme externe notifié) - si plus de 1 système est mentionné, l’Annexe ZA de la norme indique le système qui s’applique (en fonction de l’usage visé du produit, la fonction constructive, la classe ou la catégorie d’une caractéristique produit, ...) - NBN: complément national ou norme d’application dans la série de normes NBN B 21 (voir I.2) - PTV: spécification d’application (voir II) - ‘pr’ = norme ou PTV en préparation (un projet a été publié par le NBN si le numéro de la norme est mentionné) - marque BENOR: marque volontaire de conformité à la norme EN et le cas échéant la norme NBN ou le PTV complémentaire, basée sur la certification produit - pr = marque BENOR sur base de la norme EN est en préparation s’applique aux produits en béton et aux produits d’autres matériaux norme non harmonisée = pas de marquage CE un A1 est en préparation en vue de l’harmonisation de cette norme et du marquage CE de ce produit porte spécifiquement sur les poteaux pour le transport d’électricité
09/2007
09/2007
09/2007
10/2006
(09/2007)
09/2005
07/2005
Publicatie / Publication2
GEHOMOLOGEERDE BELGISCHE PRODUCTNORMEN (NBN) / NORMES PRODUITS BELGES HOMOLOGUEES (NBN)
Nummer / Numéro
I.2
D
C
B
A
6
5
4
3
2
1
Geprefabriceerde betonproducten – Brugelementen / Produits préfabriqués en béton - Eléments de ponts
- A1 = Amendement 1 bij de norm - AC = Corrigendum bij de norm publicatietijdstip als geregistreerde Belgische norm of Amendement (NBN EN) door NBN of vrijgavetijdstip van Corrigendum (EN) door CEN; een tijdstip vermeld tussen (...) geldt onder voorbehoud tijdstip waarop CE-markering verplicht wordt (DOW=‘Date Of Withdrawal’ - MM/JJ) en alle tegenstrijdige nationale voorschriften moeten ingetrokken zijn - attesteringssysteem volgens de Europese Bouwproductenrichtlijn dat opgelegd wordt in het kader van de CE-markering (zie Bijlage ZA van de norm): 1: conformiteitsverklaring fabrikant + productcertificaat afgeleverd door een genotificeerde certificatie-instelling 2+: conformiteitsverklaring fabrikant + certificaat van de fabrieksproductiecontrole afgeleverd door een genotificeerde certificatie-instelling 3: conformiteitsverklaring fabrikant + uitvoering van typeproeven in een genotificeerd laboratorium 4: conformiteitsverklaring fabrikant (geen tussenkomst van externe genotificeerde instelling) - indien meer dan 1 systeem vermeld wordt geeft Bijlage ZA van de norm aan welk systeem van toepassing is (naargelang het product afhankelijk van het bedoelde gebruik, de constructieve functie, de klasse of categorie van een productkenmerk, ...) - NBN: nationale aanvulling of toepassingsnorm in de normenreeks NBN B 21 (zie I.2) - PTV: toepassingsvoorschrift (zie II) - ‘pr’ = norm of PTV is in voorbereiding (een ontwerp is gepubliceerd door het NBN indien het normnummer toegevoegd is) - BENOR-merk: vrijwillig merk van overeenkomstigheid met de EN-norm en in het voorkomend geval, de aanvullende NBN-norm of PTV, gebaseerd op productcertificatie - pr = BENOR-merk op basis van de EN-norm wordt voorbereid geldt voor betonproducten en voor producten van andere materialen niet-geharmoniseerde norm = geen CE-markering een amendement 1 is goedgekeurd met het oog op de harmonisering van deze norm en de CE-markering van dit product heeft specifiek betrekking op palen voor electriciteitstransport
NBN EN 15050
1
Geprefabriceerde betonproducten - Funderingselementen / Produits préfabriqués en béton - Eléments de fondation
Geprefabriceerde betonproducten - Rechthoekige kokerelementen / Produits préfabriqués en béton - Cadres enterrés
NBN EN 14844
Geprefabriceerde betonproducten – Wandelementen / Produits préfabriqués en béton - Eléments de mur
Geprefabriceerde betonproducten – Trappen / Produits préfabriqués en béton - Escaliers
NBN EN 14991
Verkeerslawaaibeperkende constructies – Specificaties / Dispositifs de réduction du bruit du trafic routier - Spécifications
NBN EN 14388A
NBN EN 14843
NBN EN 14992
Geprefabriceerde betonproducten - Geprefabriceerde garages - Deel 1: Garages van gewapend beton, monolitisch of bestaande uit enkele elementen met kamerafmetingen / Produits préfabriqués en béton - Garages préfabriqués en béton - Partie 1: Exigences pour garages en béton armé et monolithiques ou composés d’éléments individuels de la dimension d’une pièce
Titel / Titre
NBN EN 13978-1
Nummer / Numéro1
EN-norm / Norme EN
54 Lijst van de normen en PTV voor betonproducten - Liste des normes et PTV pour produits en béton
2005 2004 2002 2004
2006
2005 2002 2005 1998
2002
2003
2006
1997
1997
1999
Geprefabriceerde rechthoekige kokerelementen van gewapend beton / Eléments de pertuis rectangulaires préfabriqués en béton armé
Cirkelvormige geperforeerde en poreuze buizen van ongewapend beton voor draineer- en infiltratieleidingen / Tuyaux circulaires perforés et poreux en béton non armé pour canalisations de drainage et d’infiltration
Geprefabriceerde betonnen bakken voor waterafvoer / Bacs préfabriqués en béton pour l’évacuation des eaux
Geprefabriceerde betonnen bakken voor waterafvoer - Addendum 1 / Bacs préfabriqués en béton pour l’évacuation des eaux - Addendum 1
Geprefabriceerde bekuipingen van beton voor septische tanks, zuiveringsinstallaties van huishoudelijk afvalwater en regenwaterputten / Cuves préfabriquées en béton pour fosses septiques, installations d’épuration des eaux usées domestiques et citernes d’eau de pluie
Grasbetontegels / Dalles-gazon en béton
Grasbetontegels - Addendum 1 / Dalles-gazon en béton - Addendum 1
Waterdoorlatende betonstraatstenen en -tegels / Pavés et dalles en béton perméables à l’eau
Betonnen draineer- en doorgroeiplaten voor grond- en/of taludbekleding / Dalles drainantes et ajourées en béton pour recouvrement de sol et/ou de talus
Geprefabriceerde betonnnen veiligheidsstootbanden / Barrières de sécurité préfabriquées en béton
Geprefabriceerde structuurelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton / Eléments de structure préfabriqués en béton armé et précontraint - Spécifications pour les matières premières, la fabrication, les éléments finis et le calcul
Geprefabriceerde structuurelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Addendum 1 / Eléments de structure préfabriqués en béton armé et précontraint - Spécifications pour les matières premières, la fabrication, les éléments finis et le calcul - Addendum 1
Geprefabriceerde structuurelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Addendum 2 / Eléments de structure préfabriqués en béton armé et précontraint - Spécifications pour les matières premières, la fabrication, les éléments finis et le calcul - Addendum 2
Geprefabriceerde structuurelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Addendum 3 / Eléments de structure préfabriqués en béton armé et précontraint - Spécifications pour les matières premières, la fabrication, les éléments finis et le calcul - Addendum 3
Geprefabriceerde holle vloerelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton / Eléments préfabriqués de planchers alvéolés en béton armé et précontraint - Prescriptions relatives aux matières premières, à la fabrication, aux produits finis et au calcul
Geprefabriceerde holle vloerelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Erratum 1 / Eléments préfabriqués de planchers alvéolés en béton armé et précontraint - Prescriptions relatives aux matières premières, à la fabrication, aux produits finis et au calcul - Erratum 1
Geprefabriceerde holle vloerelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Addendum 1 / Eléments préfabriqués de planchers alvéolés en béton armé et précontraint - Prescriptions relatives aux matières premières, à la fabrication, aux produits finis et au calcul - Addendum 1
PTV 102
PTV 104
PTV 105
PTV 105 - Add. 1
PTV 114
PTV 121
PTV 121 - Add. 1
PTV 122
PTV 123
PTV 124
PTV 200
PTV 200 - Add. 1
PTV 200 - Add. 2
PTV 200 - Add. 3
PTV 201
PTV 201 - Err. 1
PTV 201 - Add. 1
2005
2004
2006
Geprefabriceerde producten van ongewapend, van gewapend en van staalvezelversterkt beton voor infrastructuurwerken Addendum 1 / Produits préfabriqués en béton non armé, en béton armé et en béton renforcé de fibres d’acier pour travaux d’infrastructure - Addendum 1
PTV 100 - Add. 1
2002
Publicatie / Publication PROBETON
Geprefabriceerde producten van ongewapend, van gewapend en van staalvezelversterkt beton voor infrastructuurwerken / Produits préfabriqués en béton non armé, en béton armé et en béton renforcé de fibres d’acier pour travaux d’infrastructure
Titel / Titre
PTV 100
Nummer / Numéro
NBN EN 1168
NBN EN 13369 NBN EN 13224 NBN EN 13225 NBN EN 13693 NBN EN 13978-1 NBN EN 14991 NBN EN 15050
NBN EN 14844
NBN EN 13369
Wordt vervangen door: / Sera remplacé par: 1
NBN EN 12566-1 +A1 NBN EN 12566-3
Aanvulling bij: / Complément à: 2
de PTV zijn oplaadbaar onder http://qc.aoso.vlaanderen.be/nl/normes/index.html / les PTV peuvent être téléchargés sur le site: http://qc.met.wallonie.be/fr/normes/index.html
II TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN (PTV) / PRESCRIPTIONS TECHNIQUES (PTV)
X
X
X
X
X
X
X
X
X
BENOR3
beton193 55
2001
2003
1999
1999
2006
2001
Geprefabriceerde wandelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton / Eléments de parois préfabriqués en béton armé et en béton précontraint pour planchers mixtes composés de poutrelles en béton et d’entrevous
Geprefabriceerde wandelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Addendum 1 / Eléments de parois préfabriqués en béton armé et en béton précontraint pour planchers mixtes composés de poutrelles en béton et d’entrevous - Add. 1
Geprefabriceerde heipalen van gewapend beton en van voorgespannen beton / Pieux battus préfabriqués en béton armé et précontraint - Prescriptions pour les matières premières, la fabrication et les produits finis
Geprefabriceerde heipalen van gewapend beton en van voorgespannen beton - Addendum 1 / Pieux battus préfabriqués en béton armé et précontraint - Prescriptions pour les matières premières, la fabrication et les produits finis - Add. 1
Betonmetselstenen (gewone en lichte granulaten) / Eléments de maçonnerie en béton (granulats courants et légers)
Geautoclaveerde cellenbetonmetselstenen / Eléments de maçonnerie en béton cellulaire autoclave
Metselstenen van kalkzandsteen / Eléments de maçonnerie en silico-calcaire
Geprefabriceerde architectonische en industriële elementen van sierbeton / Eléments architectoniques et industriels préfabriqués en béton décoratif
PTV 204
PTV 212
PTV 212 - Add. 1
PTV 231
PTV 231 - Add. 1
PTV 21-001 A
PTV 21-002 A
PTV 21-003 A
PTV 21-601
A
3
2
3
2
1
2003
Geprefabriceerde balken van gewapend beton en van voorgespannen beton voor combinatievloeren van betonbalken met vulelementen / Poutrelles préfabriquées en béton armé et en béton précontraint pour planchers mixtes composés de poutrelles en béton et d’entrevous
PTV 203 - Add. 1
- na vervanging blijft een NBN-norm ten titel van Nationale Aanvulling of een PTV ten titel van toepassingsvoorschrift bij de vermelde NBN EN norm mogelijk - pr = vervangende EN-norm of CEN/TR (TR = Technical Report) is nog een ontwerp of is nog niet vrijgegeven door CEN zie I voor details aangaande de NBN EN-norm BENOR-merk: vrijwillig conformiteitsmerk gebaseerd op productcertificatie In afwachting van de publicatie van een toepassingsnorm in de reeks NBN B 21
2001
Geprefabriceerde roostervloerelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton voor stalgebouwen Addendum 1 / Caillebotis préfabriqués en béton armé et précontraint pur stabulations - Prescriptions pour les matières premières, la fabrication, les éléments finis et le calcul - Addendum 1
1
1998
Geprefabriceerde roostervloerelementen van gewapend beton en van voorgespannen beton voor stalgebouwen / Caillebotis préfabriqués en béton armé et précontraint pur stabulations - Prescriptions pour les matières premières, la fabrication, les éléments finis et le calcul
PTV 203
prCEN/TR
-
-
-
NBN EN 12794
NBN EN 14992
prEN
NBN EN 12737
NBN EN 13747
Wordt vervangen door: / Sera remplacé par: 1
-
NBN EN 771-2 + A1
NBN EN 771-4 + A1
NBN EN 771-3 + A1
-
Aanvulling bij: / Complément à: 2
- après le remplacement, un PTV reste possible à titre de spécification d’application de la norme - pr = norme NBN EN de remplacement encore en projet ou pas encore libérée par le CEN voir I pour des détails concernant la norme NBN EN marque BENOR: marque de conformité volontaire basée sur la certification produits
2006
2006
2005
Publicatie / Publication PROBETON
Breedplaten van gewapend beton en van voorgespannen beton / Prédalles en béton armé et précontraint - Prescriptions relatives aux matières premières, la fabrication, aux produits finis et au calcul
Titel / Titre
PTV 202
Nummer / Numéro
X
X
X
X
X
X
X
X
BENOR3
56 Lijst van de normen en PTV voor betonproducten - Liste des normes et PTV pour produits en béton
building for industry, inspired by people
Relax, bij Van Maercke Industriebouw zit je goed
Het bouwen zit de mensen bij Van Maercke in hart en nieren. De verregaande aanpak en de dialoogstijl van Van Maercke neemt alle zorgen bij de opdrachtgever weg. Van Maercke kan bovendien kort op de bal spelen dankzij de nauwe samenwerking met de productiebedrijven Decomo en Structo.
Maak kennis met Van Maercke op www.VANMAERCKE.com.
Van Maercke I Oudenaardebaan 60 I 9690 KLUISBERGEN I Tel. 055 39 00 40 I www.VANMAERCKE.com
News
58
Een mooi 2008… in architectonisch beton! Zat hij niet bij uw tijdschrift? Dan moeten we u met spijt meedelen dat iemand anders aan de haal is gegaan met de kalender die FEBELARCH voor u heeft gerealiseerd*. Er zijn tal van schitterende realisaties in architectonisch beton, met toepassingen in de woningbouw, kantoren, winkelcentra, ziekenhuizen of stadsmeubilair. De fabrikanten van FEBELARCH, de vereniging van fabrikanten van elementen in architectonisch beton, zetten verschillende voorbeelden in de kijker en selecteerden dertien gebouwen in België, Frankrijk en Nederland. Gezien het grote aantal mooie realisaties was het voor de fotograaf en de fabrikanten een hele opgave om er dertien uit te kiezen. Originaliteit, inventiviteit, kleur, afwerking, grootte van de elementen… architecten en bouwheren hebben zich eens te meer van hun creatiefste kant laten zien. Architectonisch beton verleent elk bouwwerk een originele stijl, een speciale en unieke look. De foto’s zijn gemaakt door Raphael Thys, bekend om zijn artistieke benadering. Raphael heeft België, Nederland en Frankrijk doorkruist om u deze prachtige beelden te laten zien. Het resultaat mag er zijn, maar oordeel vooral zelf. Wij wensen u alvast een mooi 2008 in (architectonisch) beton. www.febelarch.be www.raphael-thys.be
* Wie dat wenst, kan een nieuw exemplaar aanvragen (zolang de voorraad strekt). Stuur een e-mail naar charlotte.legein@febe.be of bel 02 738 74 40.
beton193 59
Une belle année 2008… en béton architectonique! Vous ne l’avez pas reçu avec cette revue? Il n’était plus là? Dans ce cas, nous sommes au regret de vous informer que vous vous êtes fait dérober le calendrier que FEBELARCH a réalisé pour vous*. Les splendides réalisations en béton architectonique ne manquent pas. Les applications pour les logements, bureaux, centres commerciaux, hôpitaux ou mobilier urbain sont légion. Les fabricants de FEBELARCH, le groupement des fabricants d’éléments en béton architectonique ont voulu mettre plusieurs exemples à l’honneur et ont sélectionné treize bâtiments en Belgique, France et aux Pays-Bas. Ne choisir que treize bâtiments fut plus que difficile pour le photographe et les fabricants, vu le nombre impressionnant de belles réalisations. Originalité, inventivité, couleur, finition, taille des éléments, … les architectes et maitres d’œuvre ont, une fois de plus, su faire montre de leurs talents créatifs. Pour chaque construction, le béton architectonique apporte un style original, une touche spéciale inimitable. Les photos sont l’œuvre d’un photographe connu pour son approche artistique, Raphael Thys. Raphael a sillonné la Belgique, en passant par les Pays-Bas et la France pour vous livrer ces magnifiques clichés. Nous vous laissons juger le résultat et vous souhaitons d’ores et déjà une année 2008 en béton (architectonique). www.febelarch.be www.raphael-thys.be * Si vous le souhaitez, n’hésitez pas à nous demander un nouvel exemplaire (dans la limite des stocks disponibles). Par e-mail: charlotte.legein@febe.be ou par téléphone 02/738.74.40 (CL)
News
60
Doorbraak voor waterdoorlatende betonstraatstenen
Percée des pavés drainants
Onlangs verspreidde Vlaams minister Dirk Van Mechelen, bevoegd
Récemment, le ministre flamand Dirk Van Mechelen, en charge
voor Financiën, Begroting en ruimtelijke Ordening, een omzend-
des Finances, du Budget et de l’Aménagement du territoire, a
brief die een belangrijke doorbraak voor de toepassing van water-
diffusé une circulaire qui constitue une importante percée pour
doorlatende betonstraatstenen (wbs) betekent. Concreet betekent
l’application des pavés drainants en béton. Concrètement, cela
het dat de gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake
signifie que le règlement régional d’urbanisme en matière d’eaux
hemelwater niet meer van toepassing is voor een bestrating in
pluviales ne s’applique plus aux revêtements réalisés en pavés
wbs. Voor een verharding in klassieke betonstraatstenen, wordt in
en béton drainants. Pour les revêtements en pavés en béton
het kader van de verordening de aangelegde oppervlakte slechts
classiques, selon le règlement d’urbanisme, seule la moitié de la
voor de helft in rekening gebracht.
surface pavée doit être prise en compte.
Tot voordien ging men ervan uit dat bij aanleg van bestratingen in
Jusque là, il fallait prévoir un système d’infiltration et d’évacuation
wbs nog een bijkomend infiltratie- of afvoersysteem vereist was.
des eaux supplémentaire lors de la pose de ce type de revêtement.
Recent onderzoek van het OCW, in nauwe samenwerking met de
Une étude effectuée récemment par le CRR, en étroite collabora-
betonsector en Febestral, bewijzen echter het tegendeel. In com-
tion avec le secteur du béton et Febestral, prouve toutefois qu’un
binatie met een waterdoorlatende fundering wordt bij de aanleg
tel système n’est pas nécessaire. En effet, à condition de réaliser
van verhardingen in wbs het hemelwater, zelfs bij hevige regenval,
une fondation perméable lors de la pose des revêtements en pavés
VOLLEDIG geïnfiltreerd. Buffering gebeurt in de structuur, gevolgd
drainant, l’eau de pluie s’infiltre complètement, même cas de fortes
door infiltratie of vertraagde afvoer van het hemelwater.
chutes de pluie. L’eau est stockée dans la structure avant de s’infil-
Meerdere testresultaten hebben de duurzaamheid van deze struc-
trer ou de s’écouler de façon retardée.
tuur aangetoond. De waterdoorlatendheid blijft gegarandeerd, ook
Plusieurs tests ont en outre démontré la durabilité de cette struc-
na intensief gebruik van de verharding.
ture. La perméabilité demeure garantie, même après un usage
Deze erkenning vanuit het Ministerie betekent een serieuze door-
intensif du revêtement.
braak in de verdere aanpak van de milieuproblematiek omtrent ver-
Cette reconnaissance du ministère constitue une révolution dans
traagd afvoeren van hemelwater en speelt een belangrijke rol voor
l’approche de la problématique environnementale de l’évacuation
de waterhuishouding van onze kwetsbare Belgische bodem. Een
retardée des eaux de pluie et joue un rôle important pour la gestion
waterdoorlatende bestrating in betonstraatstenen is aldus een eco-
de l’eau sur notre sol belge vulnérable. Un revêtement drainant en
logisch verantwoorde bestrating, die perfect kadert in het integraal
pavés en béton est donc une solution écologique qui cadre parfai-
waterbeleid.
tement avec la gestion intégrale de l’eau.
De betonsector heeft de voorbije jaren enorme investeringen uitge-
Ces dernières années, le secteur du béton a consenti d’énormes
voerd om deze toepassing te optimaliseren. De diverse fabrikanten
investissements en vue d’optimiser cette application. Les divers fabri-
bieden een ruim assortiment aan wbs, zowel wat kleuren, afmetin-
cants du secteur proposent un large assortiment de pavés drainants
gen als type wbs (poreus, met verbrede voegen of met drainage-
en béton, tant en ce qui concerne les couleurs et dimensions que les
openingen) betreft.
types (poreux, à joints élargis ou avec ouverture de drainage).
Recente realisaties voor winkelcentra, bedrijfsterreinen, parkeer-
De récentes réalisations pour des centres commerciaux, des ter-
plaatsen, pleinen, wandelstraten en voetpaden,.. zijn bovendien
rains industriels, des parkings, des sentiers de promenade et trot-
het bewijs dat bestratingen in wbs niet alleen technisch maar ook
toirs, … apportent en outre la preuve que ces revêtements offrent
esthetisch en budgettair een optimale oplossing bieden.
une solution optimale aussi bien d’un point de vue technique que
De overheid heeft een duidelijke oplossing geboden aan de milieu-
sur les plans esthétique et budgétaire.
problematiek omtrent het vertraagd afvoeren van hemelwater. Het
Les pouvoirs publics ont apporté une solution claire à la problé-
uitvoeringsbesluit opent nu de weg voor openbare besturen, ont-
matique environnementale de l’évacuation retardée des eaux de
werpers, particulieren,.. tot een veelvuldige toepassing van water-
pluie. L’arrêté d’exécution ouvre maintenant la voie à une large
doorlatende betonstraatstenen in de praktijk.
application des pavés drainants en béton par les administrations publiques, les concepteurs et les particuliers.
Meer i n f o / Plus d ’info: ma il@fe b e .b e , www.fe b e stra l.b e
(LVI)
beton193 61
Life needs concrete solutions
19 th BIBM International Congress and Exhibition // May 7-10, 2008
Voor zijn negentiende Congres, dat plaats heeft van 7 tot
Pour sa 19ème édition, le Congrès triennal du BIBM ( dont
10 mei 2008, trekt BIBM (Bureau International du Béton
est membre la FEBE) se tiendra dans la célèbre HOFBURG
Manufacturé, waarvan FEBE lid is) naar Wenen. Het aca-
de Vienne du 7 au 10 mai 2008. Le programme acadé-
demisch programma bevat uiteenzettingen van interna-
mique se compose d’exposés tenus par des orateurs de
tionale topsprekers over ontwikkelingen en trends in de
premier plan, traitant des développements récents et des
sector op economisch en technologisch vlak, en wat
nouveautés dans le secteur, tant sur le plan du marketing,
duurzaamheid betreft.
de la technique que de l’environnement.
Voor de deelnemers aan het Congres, is dit eveneens het
Le Congrès sera bien-sûr une opportunité unique pour
uitgelezen ogenblik voor netwerking met collega’s, klan-
développer des réseaux et des relations avec les confrè-
ten, leveranciers, decision makers... Dat kan niet alleen op
res et/ou les clients, les fournisseurs et décideurs. Outre
de beurs die bij deze gelegenheid wordt georganiseerd,
l’exposition, des événements sociaux et culturels sont
maar eveneens op de verschillende sociale en culturele
organisés pour les participants.
evenementen waaraan ze kunnen deelnemen. Fidèle à la tradition, la FEBE organisera un voyage en Volgens aloude traditie, organiseert FEBE een groepsreis
groupe pour les participants belges qui le souhaitent.
voor Belgische deelnemers. Daartoe werden een kamers-
A cet effet, elle a bloqué un contingent de chambres à
blok in het Europa Hotel**** gereserveerd, evenals een
l’Hotel EUROPA**** ainsi que des billets d’avion.
aantal vliegtuigtickets. Les personnes intéressées à participer au voyage en groupe Wie geïnteresseerd is in deelname aan deze groepsreis,
sont priées de demander la lettre explicative et le formulaire
kan gedetailleerde informatie en een inschrijvingsformulier
d’inscription à la FEBE (mail@febe.be), avant de s’enregis-
aanvragen bij FEBE (mail@febe.be), alvorens zich op de
trer sur le site web du Congrès (www.bibm2008.com).
congres-site te registreren (www.bibm2008.com).
News
62
Publicaties prefab beton Algemene info over prefab betonproducten vindt u op de diverse websites, gegroepeerd per product. Telkens vindt u er publicaties die u kunt downloaden. Op elke website worden de fabrikanten van de betreffende producten vermeld.
– modelcursus ‘Ontwerpen van constructies in prefab beton’ – productvoorstelling: betonnen paal voor verlichting – CE markering voor betonproducten – Jaarverslag 2006 van de Federatie van de Betonindustrie – Tweemaandelijks tijdschrift BETON: 5 laatste nummers
ARCHITEC G I D S
V O O R
SCH T O NEI T B ON
E C T E N A R C H I T
E N
S H R I J V E R V O O R S C
ARCHITEC
– Ledenlijst / fabrikantenlijsten
TON T O N I S C H BE
Algemene info: www.febe.be
Info over structuurelementen voor gebouwen en kunstwerken: www.febefast.be – bundel FEBEFAST – Bouwen met prefab beton (ook beschikbaar bij FEBELCEM: www.febelcem.be) Info over architectonisch beton: www.febelarch.be
Wat erdo or la te verhardingen nd e
– Gids voor architecten en voorschrijvers – Neutrale bestektekst – PTV 21-601 – Geprefabriceerde architectonische en industriële elementen van sierbeton
9: EG:
– Checklist voor aannemers
>C
– Sandwichpanelen in architectonisch beton – Memento van architectonisch beton – Gepolijst beton Info over buizen en inspectieputten: www.febelco.org – Betonbuizen overleven leven – CE markering :GH
– Richtlijnen voor het plaatsen van buizen en inspectieputten van beton
C8= EDJG EA6 EGw96AA:H J: >F C 8= I: 7GD8=JG:
– Technische doc. - Wegenisproducten - Aflevering II ‘Buizen in ongewapend en gewapend beton’ Info over straatstenen, tegels en lineaire elementen: www.febestral.be – Hoekjes en kantjes – 10 basisregels voor een correcte uitvoering van verhardingen in betonstraatstenen – Waterdoorlatende bestratingen – Position Paper – FEBESTRAL … over fietspaden – CE markering & BENOR ZaaZh &%*% 7gjm
– Fietsvoorzieningen en betonstraatstenen KdaiV &' " 9Vcd " GjZ
– Tram- en busbanen en betonproducten
:#G#/ :YYn
Info over breedplaten: www.febredal.be – Technische brochure met: • Code van goede praktijk, • Voorbeeldtekst lastenboek breedplaten / spluitplamuur op breedplaten – Technische voorschriften breedplaten (PTV 202)
'%
K 6 ? 6 6 G K : G H A 6 <
beton193 63
Publications sur le béton préfabriqué L’information générale sur le béton préfabriqué se trouve groupée par produits sur les différents sites web. Sur chaque site web se trouve un certain nombre de publications à télécharger, ainsi que la liste des fabricants du produit concerné. Information générale: www.febe.be – Liste des membres / liste des fabricants – Modèle de cours ‘Conception de constructions en béton préfabriqué’ – Présentation de produit: Candélabre d’éclairage public en béton – Le marquage CE des produits en béton – Rapport annuel 2006 de l’Industrie du Béton – Revue bimestrielle BETON: 5 derniers numéros Information sur les éléments de structure pour bâtiments et ouvrages d’art www.febefast.be – Brochure FEBEFAST – Construire en béton préfabriqué (aussi disponible à la FEBELCEM: www.febelcem.be)
9 : 7 : A < > H 8 = : E G : ;6 7 7 : I D C > C 9
J H I G > :
>C '%%+
'%%+
I G > : 7 : I D C > C 9 J H I > : K 6 C 9 : C 9 : ; : 9 : G 6 G K : G H A 6 < K 6
Information sur le béton architectonique: www.febelarch.be – Guide pour architectes et prescripteurs – PTV 21-601 – Éléments architectoniques et industriels préfabriqués en béton décoratif – Cahier des charges neutre – Checklist pour entrepreneurs – Panneaux sandwiches en béton architectonique – Mémento du béton architectonique – Le béton poli Information sur les tuyaux et chambres de visite: www.febelco.org – Les tuyaux en béton sauvegardent la vie – Le marquage CE – Recommandations pour le placement de tuyaux et de chambres de visites en béton – Doc. technique – Produits de voirie - Cahier II «Tuyaux en béton armé et non-armé» Information sur les pavés, carreaux et éléments linéaires: www.febestral.be – Le pavé en béton sous toutes ses formes – 10 règles de base pour une bonne réalisation de revêtements en pavés en béton – Les revêtements drainants – Position Paper – FEBESTRAL … à propos des pistes cyclables – Le marquage CE & BENOR – Pistes cyclables en pavés en béton – Voies de tram et de bus en béton préfabriqué Information sur les prédalles: www.febredal.be – Brochure technique incluant : • Code de bonne pratique • Modèle de cahier de charges pour les prédalles / pour les enduits à projeter sur les prédalles – Prescriptions techniques pour les prédalles (PTV 202)
News
64
Onderzoeksrapporten FIB
Rapports de recherche FIB
Betonnen structuren en brandweerstand
Structures en béton et résistance au feu
Brandweerstand van betonnen structuren kreeg de afgelopen
La résistance au feu des structures en béton a fait l’objet de beau-
jaren veel aandacht, zowel bij het grote publiek als bij experten. De
coup d’attention ces dernières années, aussi bien auprès du grand
recente belangstelling is voor een groot
public que des experts. Ce récent intérêt est dû en grande partie
deel te wijten aan de grote schade die
aux sérieux dégâts occasionnés par de grands incen-
een aantal tunnels opgelopen hebben
dies dans un certain nombre de tunnels ainsi qu’aux très
na zware branden, en anderzijds ook
nombreuses recherches qui ont été menées à l’échelon
aan het feit dat er wereldwijd volop onderzoek gebeurd is. De task Group
mondial. Le Task Group ‘Fire design of concrete structures’ de la FIB
‘fire design of concrete structures’
(Fédération internationale du béton) a dès lors élaboré un
van het FIB (Fédération internationale
bulletin afin de communiquer les résultats de ces recherches
du béton) heeft daarom een bulletin op punt gesteld om de resultaten
internationales à un plus grand groupe de professionnels. Le rapport ne donne pas un aperçu exhaustif de tous les
van dit internationaal onderzoek
effets du feu sur le béton et les structures en béton. Il vise
bekend te maken bij een grotere
plutôt à mettre en lumière les tendances et développements les
groep professionelen. Het rapport geeft geen volledige samenvatting over alle effecten van vuur op beton en betonnen structuren. Het
plus récents, afin de rassembler des thèmes certes différents mais néanmoins liés dans un court document et de souligner les défauts actuels en vue d’améliorer les techniques futures. Les principes de base de codes basés sur la performance et le
werk is wel bedoeld om de meest recente trends en ontwikkelin-
fire engineering sont également expliqués car on suppose que le
gen aan het licht te brengen, om de verschillende maar aan elkaar
lecteur n’est pas un spécialiste dans ce domaine.
verwante onderwerpen in één kort document onder te brengen, en om de huidige tekortkomingen aan het licht te brengen voor de
Conception sismique des ponts
toekomst. De basisprincipes van performantie–gebaseerde codes
Les structures des ponts peuvent donner l’impression d’être des
en fire engineering zijn ook uitgelegd omdat wordt aangenomen
systèmes structurels assez simples, dont la réaction sismique peut
dat de lezer geen specialist is in het veld.
être facilement calculée. Or rien n’est moins vrai, de nombreux ponts n’ayant pas affiché une très bonne tenue
Seismisch ontwerp van bruggen
lors de récents tremblements de terre. Il est
Brugstructuren kunnen dan wel vrij eenvoudige struc-
clair qu’il faut intensifier les recherches sur
turele systemen lijken, waarvan de seismische respons
les différents problèmes potentiels et les
gemakkelijk berekend kan worden, maar niets is echter
mécanismes d’écroulement. Ces derniers
minder waar, en veel bruggen presteerden niet goed bij
temps, des progrès ont néanmoins été
recente aardbevingen. Er is dus duidelijk nood aan meer
réalisés dans les méthodes de concep-
onderzoek naar de verschillende mogelijke problemen en
tion au niveau mondial, entraînant ainsi
instortingsmechanismen. De laatste tijd is er inderdaad
le changement de nombreux usages.
vooruitgang gemaakt in ontwerpmethodieken op globaal
Le rapport de la FIB compare d’une
niveau, waardoor vele gebruiken veranderd zijn.
manière critique les différentes solu-
Dit FIB-rapport vergelijkt op een kritische manier de verschil-
tions structurelles qui ont été déve-
lende structurele oplossingen voor seismisch ontwerp van
loppées pour la conception sismique
bruggen die ontworpen zijn en gebruikt worden op globaal
des ponts et qui sont désormais uti-
niveau. Het is het resultaat van het werk van een internationaal
lisées de par le monde. C’est le fruit
team van experts dat gedurende 3 jaar intensief rond dit onderwerp heeft samengewerkt.
du travail d’une équipe internationale d’experts qui ont collaboré intensivement sur ce thème durant 3 ans. (AH)
Beide bulletins zijn verkrijgbaar bij het FIB.
Les deux bulletins sont disponibles à la FIB.
Ze kunnen worden besteld via de website van de federatie:
Ils peuvent être commandés sur le site web de la fédération:
www.fib-international.org/publications/order
www.fib-international.org/publications/order
AVAILABLE NOW TTT roof slabs Wall Panels
02%&!"3425#452%. ). 30!."%4/.
ONTWERP \ PRODUCTIE \ TRANSPORT \ MONTAGE
3425#452%3 02³&!"2)15³%3 %. "³4/. 02³#/.42!).4
CONCEPTION \ PRODUCTION \ TRANSPORT \ MONTAGE
NV %RGON SA \ -ARNIXDREEF \ " ,IER TEL \ FAX \ E MAIL INFO ERGON BE \ WWW ERGON BE
• Hollow Core Slabs • TT floor slabs • Prestressed beams • Precast building structures
www.structo.be
Adv Ergon Beton 09/2005 DEF
1
29-09-2005, 11:07
Parkeergarages Complexe constructies, prefab oplossingen
Parkings Constructions complexes, solutions préfabriquées
NOVEMBER - NOVEMBRE 2007 tijdschrift van de Federatie van de Betonindustrie revue de la Fédération de l’Industrie du Béton
Communicerende publieke banken voor Cityscape Bancs publics obliques pour Cityscape afgiftekantoor Gent x - P2a9256
Beton 193 november - novembre 2007
Verschijnt 5 keer per jaar: in januari, maart, juni, september en november Paraît 5 fois par an: en janvier, mars, juin, septembre et novembre
193
Structuurbeton: vakwerk, maatwerk, prefab werk Béton structurel: les atouts de la préfabrication Volumespel in zichtbetonmetselstenen Les blocs de béton apparents se jouent des volumes