ELEKTRISCHE HUISHOUDELIJKE APPARATEN IN DE GENTSE STEDELIJKE COLLECTIES
WAARDEREN OP STADSNIVEAU Design Museum Gent voerde van oktober 2017 tot oktober 2018 een pilootproject waarderen op twee sporen: elektrische huishoudelijke apparaten (waardering op stukniveau, i.s.m. Industriemuseum en Huis van Alijn) en houten (model)fragmenten (waardering op deelcollectieniveau, i.s.m. STAM). Met dit project wilde het museum de aanbevolen aanpak voor de waardering van deelcollecties onderzoeken, in functie van een ruimer, systematisch waarderingstraject voor de volledige collectie. Het museum vertrok vanuit het gedeelde besef dat er in Gent te veel naast elkaar verzameld werd. Sanne Van Bellingen en Eva Van Regenmortel
DOSSIER WAARDEREN
I
48
n zijn collectieplan formuleert Design Museum Gent de ambitie om te groeien naar een waardegebaseerd collectiebeleid, volgens het model van de collectiemanagementsdriehoek van de Nederlandse Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Die driehoek betekent dat je in alle aspecten van je werking steeds de waarde (volgens meerdere criteria) van collectiestukken voor ogen houdt en dat je inspanningen doet om die waarde (1) te behouden (m.a.w. het onvermijdelijke waardeverlies door het verstrijken van de tijd zoveel mogelijk te beperken), (2) in te zetten (m.a.w. de waarde van collectiestukken zoveel mogelijk te valoriseren, bv. via tentoonstellingen) en (3) te ontwikkelen (m.a.w. nog waarde toe te voegen, bv. via onderzoek). Met dit beleid voor ogen plannen we een doorlichting van de waarde van collectiestukken per deelcollectie,
gespreid over tien jaar. Zo’n waarderingstraject zal ons in staat stellen om op een systematische manier de achterstand weg te werken op het vlak van uitgebreide registratie (d.w.z. de inhoudelijke informatie over een object zoals titel, beschrijving, vervaardigers, datering, techniek, herkomst) en om en cours de route binnen deelcollecties prioriteiten te stellen op vlak van conservatie, onderzoek, collectievorming en ontsluiting/digitalisering. De volgorde waarin de collecties aan bod zullen komen willen we zo goed mogelijk afstemmen op de programmatie van het museum. Door de erfgoedgemeenschap rond een specifieke deelcollectie te betrekken bij het waarderen, bv. door verschillende soorten experts op te nemen in het waarderingsteam, hopen we dat zij ook na afloop van de waardering een rol willen opnemen in functie van collectievorming. Dat kan
bijvoorbeeld door het signaleren van potentiële nieuwe collectiestukken of door advies te geven over stukken die ons worden aangeboden. Ook willen we bewust niet alleen retroactief waarderen, maar ook ‘aan de deur’. Zo kan een onderbouwde inschatting gemaakt worden van de mate waarin een nieuw stuk in de collectie past.
UITDAGEND MAAR NUTTIG
Voor sommige deelcollecties van Design Museum Gent, Industriemuseum, Huis van Alijn en STAM zou een afzonderlijke waardering per museum een maat voor niets zijn. De tijd was rijp om de doorlichting van collecties op te tillen naar het niveau van de stad, ook al stelt dit ons op vlak van beheer (toegang tot elkaars collectiebeheersysteem, gezamenlijke tijdsinvestering tijdens en na afloop van het project …) voor uitdagingen. De waardering