ONDERZOEK EN PARTICIPATIE OP MAAT
MET MENSEN IN DE DIEPTE GAAN In het Red Star Line Museum (RSLM) staan participatie en gelijkwaardigheid centraal, ook in het onderzoeks- en collectiebeleid. Dit artikel geeft inzicht in hun werkwijze. Centrale boodschap? Gedegen wetenschappelijk onderzoek en een participatieve aanpak zijn niet noodzakelijk tegenstellingen. Wel integendeel: ze kunnen elkaar zelfs versterken. Bram Beelaert
H
ONDERZOEK
et RSLM is gehuisvest in de historische vertrekhallen van de Red Star Line-rederij. Die bracht tussen 1873 en 1934 bijna twee miljoen passagiers vanuit Antwerpen naar Noord-Amerika, meestal landverhuizers op zoek naar een beter leven.1 Naast collecties over de rederij, haar schepen en bemanning, verzamelt het museum ook migratie-ervaringen van vroeger en nu: de neerslag van getuigenissen, foto’s, brieven, persoonlijke reisdocumenten en andere memorabilia. Het perspectief van mensen met een migratie-ervaring wordt zo toegevoegd aan de collectieve herinnering.
54
Getuigen, bruikleengevers en schenkers beschouwen we als onderzoekspartners
Participatie loopt als een rode draad door de museumwerking, ook door ‘klassieke’ museale functies zoals het onderzoeks- en collectiebeleid. Er zijn vier onderzoeksdomeinen: de geschiedenis van de rederij en het trans-Atlantische passagiersverkeer vanuit Antwerpen, de geschiedenis van de museumsite, oral history en het onderzoek van persoonlijk migratie-erfgoed. Vooral in de laatste twee domeinen staan participatie en gelijkwaardigheid centraal. Getuigen, bruikleengevers en schenkers beschouwen we als onderzoekspartners.
ORAL HISTORY
Migratie-ervaringen verzamelen betekent oral history een centrale rol toekennen: een uitgelezen methode om informatie en een veelheid aan ervaringen te verzamelen over de impact van de vlucht of migratie op mensen. Het brengt multiperspectiviteit in de collectie en situeert zich op het snijvlak tussen onderzoek en erfgoedpraktijk. We nemen interviews af volgens de methodieken van de wetenschappelijke onderzoeksmethode, maar maken ze tegelijk geschikt voor gebruik in de museale werking.