ANOIKTH ΕΠΙΣΟΛΗ ΠΡΟ ΣΗΝ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΕΠΙΣΡΟΠΟ, κ. Μ. ΔΑΜΑΝΑΚΗ Θέμα: Η θξίζηκε ςεθνθνξία ηεο 6εο Μαΐνπ ζρεηηθά κε ηελ αλαζεώξεζε ηεο Ννκνζεζίαο γηα ηελ εκπνξία ζπόξσλ
Κα Γακαλάθε αο απνζηέιινπκε ηελ παξαθάησ επηζηνιή πνπ αθνξά ζηε λνκνζεζία εκπνξίαο θπηνγελεηηθνύ πιηθνύ θαη ηελ ζρεηηθή πξόηαζε ηεο Γεληθήο Δπηηξνπήο Τγείαο & Καηαλαισηώλ (DG SANCO) πνπ ζα ηεζεί ζε ςεθνθνξία ζηελ επηθείκελε πλάληεζε ησλ Δπηηξόπσλ ζηηο 6 Μαΐνπ 2013. Οη παξαθάησ νξγαλώζεηο, δίθηπα, ζύιινγνη, νκάδεο παξαγσγώλ θαη Γήκνη πνπ ζπλππνγξάθνπλ ζεσξνύκε όηη ε πξόηαζε γηα ηελ λνκνζεζία από πιεπξά ηεο DG SANCO πξνζβάιιεη βαζηθά δηθαηώκαηα ηνπ αγξνηηθνύ θόζκνπ θαη απνηειεί θίλδπλν γηα ηελ γεσξγηθή βηνπνηθηιόηεηα θαη ηελ γεσξγηθή παξάδνζε ηεο Διιάδαο. Άιισζηε, ην πεξαζκέλν Γεθέκβξην δεηήζακε γηα ην ζέκα απηό επξεία δεκόζηα δηαβνύιεπζε από ηνλ Τπνπξγό Αγξνηηθήο Αλάπηπμεο θαη Σξνθίκσλ κε όινπο ηνπο εκπιεθόκελνπο θνξείο, αίηεκα ζην νπνίν, δπζηπρώο, δελ αληαπνθξίζεθε. αο δεηνύκε ινηπόλ λα θαηαςεθίζεηε ηελ πξόηαζε πνπ ζα ηεζεί ζε ςεθνθνξία ζηελ ζπλάληεζε ησλ Δπηηξόπσλ ζηηο 6 Μαΐνπ γηα ηνπο ιόγνπο πνπ δηεμνδηθά αλαιύνπκε αθνινύζσο:
Η Εσρωπαϊκή Νομοθεζία και οι διακρίζεις ενάνηια ζηοσς ζπόροσς ποσ παράγονηαι και διαηηρούνηαι από ηοσς γεωργούς . Μέρξη ζήκεξα νη ζπόξνη παξάγνληαη παγθνζκίσο, θπξίσο από ηνπο γεσξγνύο, από ηε βηνκεραλία ζπόξσλ, αιιά θαη από δεκόζηα ηλζηηηνύηα θαη Με Κπβεξλεηηθέο Οξγαλώζεηο. Χζηόζν, ε Δπξσπατθή λνκνζεζία, ελώ ζα έπξεπε λα ππνζηεξίδεη ηελ δηάδνζε όισλ ησλ εηδώλ ζπόξσλ (εμαηξώληαο ηνπο γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλνπο), ζηεξίδεη ζπζηεκαηηθά ηνπο ζπόξνπο ηεο Βηνκεραλίαο ελώ ηαπηόρξνλα επηβάιεη παξάινγεο απαηηήζεηο ζηνπο παξαδνζηαθνύο θαη ζύγρξνλνπο ζπόξνπο πνπ παξάγνπλ νη γεσξγνί, πεξηνξίδνληαο ηελ εκπνξηθή ηνπο θπθινθνξία. Οη ζπόξνη ησλ γεσξγώλ αλήθνπλ ζηε ζθαίξα ηεο δεκόζηαο ηδηνθηεζίαο θαη απνηεινύλ Κνηλά Αγαζά. Αληίζεηα, νη ζπόξνη ηεο Βηνκεραλίαο θαιύπηνληαη από πεξηνξηζκνύο πλεπκαηηθώλ δηθαησκάησλ ή αθόκα θαη παηέληεο βηνκεραληθνύ ηύπνπ. Σα ζρεηηθά εξσηήκαηα πνπ πξνθύπηνπλ είλαη: Γηαηί ε επξσπατθή λνκνζεζία θάλεη δηαθξίζεηο ελάληηα ζε απηνύ ηνπ είδνπο Κνηλά Αγαζά;
Γηαηί, έρνληαο ππόςε ην αλεπίζεκν πξνζρέδην πξόηαζεο πνπ δεκνζηνπνηήζεθε πξηλ κεξηθνύο κήλεο, ην λέν λνκνζρέδην πνπ πξόθεηηαη λα θαηαηεζεί ζηα πιαίζηα ηεο αλαζεώξεζεο ηεο ηζρύνπζαο λνκνζεζίαο αλακέλεηαη λα επηβάιιεη απμεκέλνπο πεξηνξηζκνύο θαη ππνρξεώζεηο (π.ρ. πηζηνπνίεζεο θαη εγγξαθήο) γηα ηνπο ζπόξνπο θαη ηηο παξαδνζηαθέο πνηθηιίεο πνπ παξάγεη θαη ρξεζηκνπνηεί ν απιόο γεσξγόο; Γηαηί ζην κεραληζκό ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο επηηξέπεηαη ζε ζηειέρε ηεο βηνκεραλίαο ζπόξσλ λα θαηαξηίδνπλ ην λέν λνκνζρέδην (ε αλακελόκελε πξόηαζε ηεο DG SANCO έρεη ζπληαρζεί θπξίσο από ηελ Κα Isabelle Clement-Nissou, ππάιιειν ηνπ γαιιηθνύ «ιόκπη» ηεο βηνκεραλίαο ζπόξσλ GNIS); Θεσξνύκε όηη απηό ην γεγνλόο απνηειεί έλα νινθάλεξν θαηλόκελν επηβνιήο ζπκθεξόλησλ. Δίλαη αλακελόκελν ε Βηνκεραλία ζπόξσλ λα ελδηαθέξεηαη λα απμήζεη ην κεξίδην ηεο ζηελ αγνξά εμνληώλνληαο ηελ εκπνξηθή θπθινθνξία ησλ Κνηλώλ Αγαζώλ -ησλ παξαδνζηαθώλ πνηθηιηώλ θαη όισλ ησλ ζπόξσλ ησλ γεσξγώλ. Χζηόζν, είλαη δπλαηόλ λα είλαη απηόο ν ξόινο ηεο επξσπατθήο λνκνζεζίαο θαη γεληθόηεξα ν ξόινο ησλ πνιηηηθώλ πνπ ηελ ππεξςεθίδνπλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο θαη εζάο;
Οι λόγοι ποσ η Εσρωπαϊκή νομοθεζία θα έπρεπε να ζηηρίζει ηις ηοπικές και ιδιοπαραγώμενες ποικιλίες είναι πολλαπλοί: Οη ζπόξνη ησλ γεσξγώλ έρνπλ επξύηαηε γελεηηθή βάζε. Γειαδή θάζε ζπόξνο πεξηιακβάλεη πνιύ πεξηζζόηεξα γνλίδηα από απηά πνπ έρνπλ νη πνηθηιίεο ηεο βηνκεραλίαο. Δπνκέλσο είλαη πξνζαξκόζηκνη ζηηο θιηκαηηθέο αιιαγέο, εμειίζζνληαη ζε ηζνξξνπία κε ηπρόλ αζζέλεηεο θαη αλαπηύζζνπλ γνλίδηα αληίζηαζεο, ηδηόηεηεο πνπ ηα θαηαζηνύλ πνιύηηκα γηα ηελ γεσξγηθή βηνπνηθηιόηεηα θαη επνκέλσο γηα ηελ κειινληηθή καο δηαηξνθηθή επάξθεηα θαη αζθάιεηα. Οη ζπόξνη ησλ γεσξγώλ, επηπιένλ, είλαη πνιύηηκνη γηα ηελ δεκηνπξγία λέσλ πνηθηιηώλ από ηε βηνκεραλία. Δάλ όκσο νη παξαδνζηαθέο πνηθηιίεο δελ θαιιηεξγνύληαη, θηλδπλεύνπλ λα εμαθαληζζνύλ, θαη καδί κε απηέο λα ραζεί ν γελεηηθόο πινύηνο ηεο ρώξαο καο αιιά θαη ε πνιύηηκε γλώζε θαη παξάδνζε ηεο γεσξγίαο. Οη Σξάπεδεο ζπόξσλ είλαη ρξήζηκεο, σζηόζν ρσξίο ηελ θαιιηέξγεηα ησλ παξαδνζηαθώλ πνηθηιηώλ ζηνλ αγξό, νπζηαζηηθά δελ επαξθνύλ. Απνδεδεηγκέλα, επίζεο, νη ζπόξνη ησλ γεσξγώλ είλαη θαηάιιεινη γηα κηα ήπηα κνξθή γεσξγίαο, ρακειώλ εηζξνώλ, ζε νηθνγελεηαθό, ηνπηθό αιιά θαη εζληθό επίπεδν. Η Δπξσπατθή λνκνζεζία κπνξεί λα ζηεξήζεη ηνπο πνιίηεο από ην δηθαίσκα επηινγήο κνληέινπ γεσξγίαο, αιιά θαη κνληέινπ δηαηξνθήο, θάηη πνπ αληίθεηηαη ζηελ επξσπατθέο αμίεο ηεο ειεπζεξίαο επηινγήο. ηνπο παξαπάλσ ιόγνπο εληάζζεηαη θαη ην γεγνλόο όηη ηηο ηειεπηαίεο δεθαεηίεο έρνπκε δεη ηελ ππεξβνιηθή ζπγθέληξσζε δύλακεο ηεο Βηνκεραλίαο ζπόξσλ. Γέθα κόλνλ πνιπεζληθέο εηαηξίεο θαιύπηνπλ ήδε ην 73% ηεο παγθόζκηαο εκπνξηθήο θπθινθνξίαο ζπόξσλ ηεο βηνκεραλίαο. Οη κεγάιεο αγξνρεκηθέο εηαηξίεο εμαγνξάδνπλ
ζπλερώο κηθξέο θαη κεζαίεο εηαηξίεο παξαγσγήο ζπόξσλ επηβάιινληαο έηζη κηα εληαηηθήο κνξθήο, ρεκηθή γεσξγία ρσξίο πεξηζώξηα επηινγήο γηα όζνπο θαιιηεξγεηέο επηιέγνπλ ήπηνπ ηύπνπ πνιπιεηηνπξγηθά ζπζηήκαηα γεσξγίαο. Η Δπξσπατθή λνκνζεζία σο πθίζηαηαη θαη σο πξνηείλεηαη λα εμειηρζεί, ζεσξνύκε πσο νπζηαζηηθά ππνβνεζά ηε Βηνκεραλία λα αληαγσληζηεί αζέκηηα ηνπο ζπόξνπο ησλ γεσξγώλ. Έλα επηθίλδπλν νιηγνπώιην δείρλεη λα έρεη δεκηνπξγεζεί εμαιείθνληαο ηηο δπλαηόηεηεο επηινγήο κε άκεζν επνκέλσο θίλδπλν γηα ηελ δηαηξνθηθή επάξθεηα, ηελ ειεπζεξία επηινγήο θαη εληέιεη ηε Γεκνθξαηία. ύκθσλα κε ζηνηρεία ηνπ ΟΗΔ, ζήκεξα θαιιηεξγείηαη κόλνλ ην 10% ησλ παξαδνζηαθώλ πνηθηιηώλ πνπ βξίζθνληαλ ππό θαιιηέξγεηα πξηλ 100 ρξόληα. Απηό ην γεγνλόο είλαη θαηαζηξνθηθό γηα ηε βηνπνηθηιόηεηα, δειαδή γηα ηε ζπλέρεηα ηεο δσήο. Με ηε ζσζηή αλαζεώξεζε ηεο Δπξσπατθήο λνκνζεζίαο ζεσξνύκε όηη κπνξνύκε λα ζώζνπκε απηό ην ππόινηπν 10%. Η Δπξσπατθή Έλσζε ζα όθεηιε λα είλαη από ηνπο πξώηνπο πνπ ζα ζηακαηήζνπλ απηή ηελ άδηθε θαη εγθιεκαηηθή γηα ηελ γεσξγία θαη ηνπο θαιιηεξγεηέο πνιηηηθή. Θεσξνύκε πνιηηηθά θαη πξνζσπηθά ππεύζπλνπο ηα κέιε ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο, γηα ηε ζπλερή κείσζε ηεο γεσξγηθήο βηνπνηθηιόηεηαο θαη ηε νπζηαζηηθή δηάβξσζε ηεο Γεκνθξαηίαο πνπ ζπληειείηαη . Κα Γακαλάθε, Μπνξείηε λα ζπκβάιιεηε ζηελ απνηξνπή ηεο επηθείκελεο λνκνζεζίαο, θαηαςεθίδνληαο ην λέν λνκνζρέδην γηα ηελ εκπνξία ησλ ζπόξσλ πνπ πξόθεηηαη λα ππνβάιιεη ε DG SANCO. Η επθαηξία λα αιιάμεη ε Δπξσπατθή λνκνζεζία πξνάγνληαο ηελ ειεύζεξε θπθινθνξία ησλ ζπόξσλ ησλ γεσξγώλ θαη δηαζθαιίδνληαο ηνλ ηεξάζηην γεσξγηθό πινύην ρσξώλ όπσο ε Διιάδα, είλαη αθξηβώο ηώξα. ε θάζε πεξίπησζε, εκείο, όινη, ζα είκαζηε εδώ λα πξναζπίζνπκε απηέο ηηο αμίεο.
ΤΠΟΓΡΑΦΔ ΑΙΓΙΛΟΠΑ, Γίθηπν γηα ηε Βηνπνηθηιόηεηα θαη ηελ Οηθνινγία ζηελ Γεσξγία www.aegilops.gr ΑΡΥΙΠΔΛΑΓΟ, Ιλζηηηνύην Θαιάζζηαο Πξνζηαζίαο, www.archipelagos.gr Δλαιιαθηηθή Κνηλόηεηα ΠΔΛΙΣΙ, www.peliti.gr Γίθηπν ΟΙΚΟΚΟΙΝΟΣΗΣΑ, oikodiktyo.espivblogs.net/
Γήκνο Αξραλώλ-Αζηεξνπζίσλ, Ν. Ηξαθιείνπ Κξήηεο
Γήκνο Παξαλεζηίνπ, Ν. Γξάκαο Γήκνο Πξνζνηζάλεο, Ν. Γξάκαο
Κέληξν Πεξηβαιινληηθήο Δθπαίδεπζεο Παξαλεζηηνπ
Slow Food Θξάθεο Γαία-πλεηαηξηζκόο παξαγσγώλ νηθνινγηθώλ πξντόλησλ, Υαληά Αλεμάξηεηε Πειηνξείηηθε Οκάδα Γξάζεο (Α.Π.Ο.Γξάζεο) Παγθξήηην Γίθηπν Πεξηβαιινληηθώλ Οξγαλώζεσλ «Οηθνθξήηε»,πεξηιακβάλνληαο: o Κίλεζε Πνιηηώλ Μεζαξάο γηα ην Πεξηβάιινλ, o Οηθνινγηθή Κίλεζε Μηξακβέιινπ, o Οηθνινγηθή Οκάδα Ιεξάπεηξαο, o Οηθνινγηθή Οκάδα εηείαο, o Οηθνινγηθή Οκάδα Φεινξείηε, o Οηθνινγηθή Παξέκβαζε Ηξαθιείνπ, o Οηθνινγηθή Πξσηνβνπιία Υαλίσλ, o Πεξηβαιινληηθόο ύιινγνο Ιηάλνπ, o Πεξηβάιινληηθόο ύιινγνο Ρεζύκλνπ, o Πνιηηηζηηθή Δηαηξεία Παλόξκνπ "Δπηκελίδεο", o Πξννδεπηηθόο ύιινγνο Μπξζίλεο, o ύλδεζκνο Γνπξλώλ "Αλάπηπμε θαη Πεξηβάιινλ", Οηθνινγηθή Κίλεζε Καβάιαο Πεξηβαινληηθή Κίλεζε Θάζνπ Οηθνινγηθήο Οκάδαο Ρνδόπεο Οηθνινγηθήο Κίλεζεο Γξάκαο Οηθνινγηθή Δηαηξία Έβξνπ