Skip to main content

ESTORIES - ΕΝΘΕΤΟ 3ου ΤΕΥΧΟΥΣ EUREOPE

Page 1

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Περιεχόμενα

05 ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΥΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΣ 10 ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ 14 ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΑΚΗ 18 ΕΛΙΖΑ ΒΟΖΕΜΠΕΡΓΚ-ΒΡΥΩΝΙΔΗ 23 ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ 28 ΑΝΝΑ-ΜΙΣΕΛ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 33 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΤΣΟΣ 37 ΘΟΔΩΡΗΣ ΖΑΓΟΡΑΚΗΣ 41 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥΛΗΣ 45 ΕΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ

50 ΚΩΣΤΑΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ 54 ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ 57 ΑΛΕΞΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ 61 ΠΕΤΡΟΣ ΚΟΚΚΑΛΗΣ 65 ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ 71 ΕΥΑ ΚΑΪΛΗ 76 ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ 81 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΛΑΒΑΝΟΣ 86 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΦΡΑΓΚΟΣ

Η εκρίζωση του ελληνισμού εντός των τουρκικών συνόρων και η στάση της Ε.Ε.

ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΒΟΓΙΑΤΖΗ

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

@ The Network of EUREOPE


Χαιρετισμοί

Journal Team

ΣΥΜΕΩΝ Π. ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ

T

ο παρόν ένθετο αποτελεί μία ακόμα εξαιρετική πρωτοβουλία της Επιστημονικής Ομάδας Ευρωπαϊκών Θεμάτων, με την συμμετοχή των Ελλήνων Ευρωβουλευτών μέσω συνεντεύξεων να αποτελεί τόσο συμβολική, όσο και ουσιαστική προσφορά στον δημοκρατικό διάλογο και την ενημέρωση για την επικαιρότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ευχαριστώ θερμά όλους τους Ευρωβουλευτές μας, οι οποίοι μας τίμησαν με τον χρόνο τους και την στήριξη αυτού του εγχειρήματος, και εύχομαι καλή ανάγνωση σε όλους.

---------------------------------------

MANAGING EDITOR ΝΕΦΕΛΗ ΚΑΡΑΛΕΚΑ journal.eureope@hapsc.org

ASSOCIATE EDITOR ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΕΛΕΟΥΝΗ journal.eureope@hapsc.org

EXECUTIVE EDITORS

ΣΥΜΕΩΝ Π. ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΣ Πρόεδρος του ΕΟΠΕ

ΔΑΝΑΗ ΙΑΤΡΟΥ journal.eureope@hapsc.org

ΗΛΕΚΤΡΑ ΣΙΜΙΤΣΗ journal.eureope@hapsc.org

ΓΩΓΩ ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗ

ΜΑΡIΑ ΣΤ. ΑΡΝΑΟΥΤAΚΗ

Η

eu.affairs@hapsc.org

---------------------------------------

ΕΚΔΟΤΗΣ Ελληνικός Οργανισμός Πολιτικών Επιστημόνων Ε.Ο.Π.Ε.

---------------------------------------

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι επιμελητές και οι συντελεστές έκδοσης δε φέρουν κανενός είδους νομική ευθύνη για τυχόν λάθη ή παραλείψεις που μπορεί να υπάρξουν στην παρούσα έκδοση. Ο εκδότης δεν φέρει κανενός είδους ευθύνη για το υλικό των άρθρων, ενώ οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτά δεν εκφράζουν απαραιτήτως τον εκδότη ή τους επιμελητές. Κάθε άποψη εκφράζει τον συγγραφέα του άρθρου.

Ελλάδα γιορτάζει φέτος τα 40 χρόνια παραμονής της στην ευρωπαϊκή οικογένεια και η ομάδα του EUREOPE Magazine τιμά την επέτειο αυτή, αφιερώνοντας το παρόν ένθετο στους κατεξοχήν εκπροσώπους της χώρας μας στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Οι Ευρωβουλευτές απαντούν σε ερωτήματα σχετικά με το χαρτοφυλάκιό τους, καταθέτουν τη δική τους εκδοχή για τα επιτεύγματα της ΕΕ και σκιαγραφούν την επόμενη μέρα για τους πολίτες της Ένωσης. Η καρδιά της Ελλάδας χτυπά στην Ευρώπη … ακούστε την …»

ΜΑΡΙΑ ΣΤ. ΑΡΝΑΟΥΤΑΚΗ Γενική Διευθύντρια ΕΟΠΕ / Project Leader EUREOPE


Editorial

Τ

ο Ευρωπαϊκό πνεύμα, σημαίνει να ανήκεις συνειδητά σε μία πολιτισμική οικογένεια και να έχεις την επιθυμία να υπηρετείς αυτήν την κοινότητα με πνεύμα αμοιβαιότητας, χωρίς κανένα κρυμμένο κίνητρο, ηγεμονικές τάσεις ή εγωιστική εκμετάλλευση των άλλων. Ο Robert Schuman μιλώντας στο Στρασβούργο στις 16 Μαΐου 1949 συνόψισε όλα εκείνα που αποτελούν την κορωνίδα του Ευρωπαϊκού ιδεώδους. Νοηματοδότησε κάποιες πτυχές τις ευρωπαϊκής ταυτότητας αναδεικνύοντας την ανάγκη ανάδειξής τους μέσω μία νέας Ένωσης, που θα φέρει κοντά όλα εκείνα για τα οποία μισό αιώνα αγωνίζονταν: την ελευθερία, τη δημοκρατία και την ισότητα. Φυσικά, όπως έχει πει, η Ευρώπη θα χτιστεί μόνο εάν πρώτα καλλιεργηθεί η αλληλεγγύη μεταξύ των λαών. Μετράμε 69 χρόνια από την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), πλέον Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάνοντας μία ανασκόπηση στα χρόνια αυτά και μία αποτίμηση στη μέχρι τώρα πορεία της Ευρωπαϊκή Ένωσης τίθεται το εξής ερώτημα: έχουν όλα όσα είχε προασπιστεί ο Schuman πραγματοποιηθεί; Σίγουρα όχι πλήρως! Η Ευρωπαϊκή Ένωση έφερε κοντά λαούς που υπό άλλες συνθήκες ίσως να μην είχαν δημιουργήσει κοινό έδαφος συνεργασίας. Συνέδεσε κράτη απ’ όλα τα μέρη της ηπείρου αναπτύσσοντας ανάμεσά τους πολιτικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς και πολιτισμικούς δεσμούς. Εξασφάλισε τη βελτίωση του επιπέδου ζωής σε κάθε τομέα για εκατομμύρια πολίτες. Παράλληλα, αποτελεί κίνητρο προόδου και ανάπτυξης για εκείνα τα κράτη που για χάρη της πολυπόθητης ένταξής τους στην ΕΕ, αναμορφώνουν ολόκληρο τον κρατικό τους μηχανισμό. Κυρίως, κατάφερε σε «σκοτεινά» χρόνια να αποτελέσει έναν φάρο ελπίδας, όχι μόνο για τους ιδρυτές και αξιωματούχους της αλλά για μεγάλη μερίδα του πληθυσμού σε κάθε κ-μ. Παρόλα αυτά, ο συνεχώς αναδυόμενος ευρωσκεπτικισμός είναι παρόν και μάλλον είναι δικαιολογημένος. Διανύοντας την τρίτη μεγάλη κρίση των τελευταίων 13 χρόνων ο ρόλος και η λειτουργικότητα της ΕΕ αμφισβητείται. Η οικονομική, η προσφυγική και η υγειονομική κρίση έφεραν στο προσκήνιο κακώς κείμενα της ΕΕ τα οποία με δεξιοτεχνία είτε αποκρύπτονταν είτε αποφεύγαμε να κοιτάξουμε κατάματα. Η αλληλεγγύη στην οποία στόχευε ο 4 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

της ΝΕΦΕΛΗΣ ΚΑΡΑΛΕΚΑ

Managing Editor

Schuman είναι στο προσκήνιο και συχνά θεωρείται ελλιπής ενώ αναδύονται ηγεμονικές τάσεις κρατών έναντι άλλων. Τόσο το προσφυγικό όσο και ο αγώνας του εμβολιασμού αποτελούν δύο σημαντικές αφορμές δυσπιστίας ως προς την αποδοτικότητά της. Δεν πρέπει όμως να αγνοείται το γεγονός ότι η Ελλάδα αυτά τα 40 χρόνια έχει εξελιχθεί σε μία χώρα που κατά πάσα πιθανότητα δε θα γινόταν χωρίς την ΕΕ. Σίγουρα, τα αρνητικά δε λείπουν από καμία κατάσταση. Παρόλα αυτά, φαίνεται ότι στο ισοζύγιο θετικών και αρνητικών, η πλάστιγγα γέρνει προς τα θετικά. Η πορεία της Ελλάδας στην ΕΕ ήταν δημιουργική και κυρίως, απαραίτητη σε στιγμές κρίσης. Στο πνεύμα της αποτίμησης της 40ετούς αυτής πορείας, το παρόν ένθετο είναι αφιερωμένο σ’ αυτήν την επέτειο. Είναι μεγάλη τιμή και χαρά να φιλοξενούμε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες Ευρωβουλευτές μέσω προσωπικών συνεντεύξεων για θέματα που αφορούν τόσο την Ελλάδα στην ΕΕ όσο και το προσωπικό τους χαρτοφυλάκιο εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Είναι το πρώτο τέτοιο ελληνικό εγχείρημα συνύπαρξης των 19 Ευρωβουλευτών (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση). Ό λόγος είναι απλός. Τα 40 χρόνια της Ελλάδας στην ΕΕ είναι ένα γεγονός άνευ χρωματισμών. Οι πολίτες της Ελλάδας αξίζει να προσεγγίσουν την ΕΕ μέσω των μόνων αιρετών αντιπρόσωπών τους σε αυτή. Το παρόν ένθετο λοιπόν είναι αφιερωμένο στη φωνή των Ελληνίδων και των Ελλήνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Και αυτή η φωνή έχει καταλυτική σημασία καθώς όπως είχε αναφέρει η Simone Veil το 1982, το πεπρωμένο της Ευρώπης και το μέλλον του ελεύθερου κόσμου είναι αποκλειστικά στα δικά μας χέρια.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΥΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΣ της ΔΡ. ΗΛEΚΤΡΑΣ ΣΙΜΙΤΣH

Πολιτικός Επιστήμονας, Επισκέπτρια-Ερευνήτρια στο ΠΕΔιΣ, Υπεύθυνη διαχείρισης προγραμμάτων ΕΕ

Ο

κ. Κυμπουρόπουλος είναι Έλληνας ψυχίατρος-σεξολόγος, πολιτικός και ευρωβουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία. Μας παρουσίασε πολλά και πολυσήμαντα ζητήματα που ταλανίζουν τη χώρα μας, όπως η ανεργία, ενώ σχολίασε ζητήματα που αφορούν τη νεολαία, τη σχέση της πανδημίας του COVID με τις μορφές ευέλικτης εργασίας, τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων καθώς και την συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην μέχρι τώρα πορεία της Ελλάδας.


ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΥΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

ιστορική απόφαση του Κωνσταντίνου Καραμανλή να προσανατολίσει τη χώρα μας προς τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης αποτελεί στιγμή ορόσημο για το ελληνικό κράτος. Σε πολλούς στις μέρες μας πολλά πράγματα φαίνονται αυτονόητα εξαιτίας της ένταξής μας στην Ε.Ε., πολλά όμως από αυτά είναι κεκτημένα εκείνης της ιστορικής απόφασης. Η ένταξή μας στην Ένωση επέτρεψε στην Δημοκρατία να σταθεροποιηθεί, γεγονός όχι αυτονόητο της στιγμής της αποκατάστασή της στα 1974 λόγω του έντονα βεβαρυμμένου ιστορικού της χώρας σε συνταγματικές εκτροπές.

Η σημαντικότερη κατάκτηση της Ελλάδας από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι η Ελλάδα αναβαθμίστηκε ως επίπεδο χώρας ώστε να συμμετέχει στο κλαμπ των ισχυρών. Η χώρα μας απέκτησε, ένα ισχυρό νόμισμα, το ευρώ, που μας έδωσε οικονομική σταθερότητα και μας επέτρεψε να είμαστε λήπτες σημαντικών ποσών για αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές και επιπλέον μας βοήθησε στην αντιμετώπιση των προκλητικών στάσεων γειτονικών χωρών, όπως η Τουρκία. Ας φανταστούμε, λοιπόν, ένα σενάριο, που δεν θα ήμασταν μέλος της Ένωσης. Θα ήμασταν μια χώρα με ένα ασταθές πολιτικό σύστημα, που θα αντιμετώπιζε

την παραβατικότητα της Τουρκίας μόνη της, η Κύπρος δεν θα είχε ενταχθεί στην ΕΕ, η χώρα μας θα είχε ένα υποτιμημένο εθνικό νόμισμα και με αυτό θα έπρεπε να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση του 2008. Οι υποδομές της χώρας μας θα ήταν ανεπαρκείς και τα εισοδήματα των Ελλήνων αγροτών χωρίς τις κοινοτικές ενισχύσεις θα ήταν απαγορευτικά για το βιοπορισμό τους και τη διατήρηση κατά συνέπεια της κοινωνικής συνοχής της χώρας.

Η Ελλάδα με την ένταξη της στην Ένωση αναβαθμίστηκε σε κάθε επίπεδο και διασφάλισε την ιστορική της πορεία και σταθερότητα και όπως δήλωνε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής η χώρα μας έτσι έφυγε από την αιώνια μοναξιά της. Το 2008 η Ελλάδα βρέθηκε στον επίκεντρο των εξελίξεων λόγω της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης. Άμεση απόρροια της κρίσης ήταν η μείωση των θέσεων εργασίας και η εκτίναξη των ποσοστών ανεργίας, κυρίως για τους νέους. Πιστεύετε ότι οι μεταρρυθμίσεις στα εργασιακά ζητήματα αλλά και οι πρωτοβουλίες όπως η Εγγύηση για την Νεολαία επέφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα για την προστασία του νέου εργατικού δυναμικού; Υπάρχουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες με θετικό πρόσημο για την Ευρώπη και την Ελλάδα με ορίζοντα το 2030;

Σ

τοχευμένα προγράμματα όπως η Εγγύηση για τη Νεολαία έχουν δημιουργήσει νέες ευκαιρίες και συμβάλει προς την κατεύθυνση της μείωσης της νεανικής ανεργίας. Εκτιμάται ότι από τη θέσπισή του το 2013, το πρόγραμμα έχει βοηθήσει πάνω από 24

6 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

εκατομμύρια νέους στην εξεύρεση απασχόλησης ή στη συμμετοχή σε πρόγραμμα συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης. Ωστόσο το ποσοστό της νεανικής ανεργίας στο σύνολο της ΕΕ, παραμένει υψηλό. Πρόκειται δε για μια κατηγορία πληθυσμού που

είναι ευάλωτη στις διακυμάνσεις της αγοράς εργασίας, κι η οποία επλήγη δυσανάλογα από την πανδημία. Κατά συνέπεια, η απασχόληση των νέων θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο των πολιτικών μας.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Ωστόσο το ποσοστό της νεανικής ανεργίας στο σύνολο της ΕΕ, παραμένει υψηλό. Πρόκειται δε για μια κατηγορία πληθυσμού που είναι ευάλωτη στις διακυμάνσεις της αγοράς εργασίας, κι η οποία επλήγη δυσανάλογα από την πανδημία. Κατά συνέπεια, η απασχόληση των νέων θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο των πολιτικών μας.

Σ

’ αυτό το σημείο, αξίζει να σημειώσουμε ότι μια σειρά από δράσεις για την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων στοχεύουν στους νέους. Ήδη, τον περασμένο Οκτώβριο τα Κράτη Μέλη της ΕΕ δεσμεύτηκαν για ένα πρόγραμμα ενίσχυσης των εγγυήσεων και στήριξης της απασχόλησης των νέων («γέφυρα προς την απασχόληση για την επόμενη γενιά»). Το πρόγραμμα αναμένεται να χρηματοδοτηθεί από πόρους από το «Next Generation EU», κι από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ («ΕΚΤ+»), με το 12.5% των πόρων του τελευταίου να διοχετεύονται αποκλειστικά προς δράσεις με στόχο τη μείωση της νεανικής ανεργίας. Αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομικής πολιτικής, υπάρχει στόχευση για καλύτερο συντονισμό μέσω των ειδικών ανά χώρα συστάσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, με μια διευρυμένη Κοινή έκθεση για την απασχόληση αλλά και τη συμπερίληψη σχετικών δεικτών στον επικαιροποιημένο Κοινωνικό Πίνακα Αποτελεσμάτων, όπως το ποσοστό νέων που είναι εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs).

Eίμαι πεπεισμένος ότι το ελληνικό σχέδιο για την αξιοποίηση του Ταμείου Ανθεκτικότητας κι Ανάκαμψης, περιλαμβάνει μια σειρά από επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση, μέσω της ενίσχυσης της δημιουργίας θέσεων εργασίας, αλλά και τη διατήρησή τους σε περιόδους κρίσης.

Τ

έλος, σ’ ότι αφορά τη χώρα μας, είμαι πεπεισμένος ότι το ελληνικό σχέδιο για την αξιοποίηση του Ταμείου Ανθεκτικότητας κι Ανάκαμψης, περιλαμβάνει μια σειρά από επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση, μέσω της ενίσχυσης της δημιουργίας θέσεων εργασίας, αλλά και τη διατήρησή τους σε περιόδους κρίσης.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

<

7


ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΥΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Η

Το 2019, μαζί με όλον τον πλανήτη, η Ελλάδα ήρθε αντιμέτωπη με την υγειονομική κρίση της πανδημίας του COVID-19. Καθώς μία από τις πρώτες ενέργειες για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού ήταν και η εφαρμογή του μέτρου της απομακρυσμένη εργασίας σε κλάδους όπου αυτό είναι εφικτό, πώς πιστεύετε ότι επηρέασε τις διαδικασίες μεταρρύθμισης του Εθνικού Εργασιακού νόμου; Πώς αντιμετωπίζει η ΕΕ τα ζητήματα της ευέλικτης εργασίας, της διασύνδεσης εργασίας και έρευνας και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων;

πανδημία του Covid-19, πράγματι κατέστησε επιβεβλημένη την τηλεργασία για εκατομμύρια εργαζομένους σε όλο τον κόσμο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για ένα τρόπο εργασίας που οι εξελίξεις επιτάχυναν και ενίσχυσαν την εμφάνισή του. Η τηλεργασία έχει έρθει για να παραμείνει και ως τέτοια οφείλουμε ως ΕΕ να τη ρυθμίσουμε ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα και τα κεκτημένα των εργαζομένων ώστε να μην καταλυθούν. Η ΕΕ έχει από νωρίς εστιάσει το ενδιαφέρον της σε αυτό και έχει αποφασίσει σε πρώτη φάση να επιτρέψει στα κράτη-μέλη και στους κοινωνικούς εταίρους να αναζητήσουν αυτοί τους ιδανικούς τρόπους προσαρμογής και ένταξής της στο εργασιακό περιβάλλον των χωρών τους. Στόχος δεν είναι μέσω της τηλεργασίας να μεταρρυθμιστεί το εργασιακό δίκαιο στα κράτημέλη, αλλά να επικαιροποιηθεί ώστε να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα. 8 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Η χώρα μας, όπως προκύπτει και από το νομοσχέδιο που έχει δοθεί σε διαβούλευση από το Υπουργείο Απασχόλησης, πρόκειται να πρωτοπορήσει θεσμοθετώντας το δικαίωμα της αποσύνδεσης του εργαζομένου, την υποχρέωση του εργοδότη να καλύπτει τα κόστη που προκύπτουν από την τηλεργασία και επίσης θα αναγνωρίζει την ύπαρξη υπερωριακής απασχόλησης. Η τηλεργασία όμως δεν είναι η μόνη πρόκληση που έχουμε μπροστά μας, για αυτό το λόγο η ΕΕ προσπαθεί να διαμορφώσει συνεκτικές πολιτικές για την ευέλικτη εργασία και τη διασύνδεση της αγοράς εργασίας με την έρευνα ώστε να δοθεί η δυνατότητα της εργασίας σε εκατομμύρια εργαζομένους που μέχρι τώρα αδυνατούσαν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, λόγω κοινωνικών βαρών ή ζητημάτων προσβασιμότητας.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Όλες οι νέες μορφές εργασίας δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως απειλές αλλά ως νέες ευκαιρίες, αρκεί κάθε μία από αυτές να καθοριστεί νομοθετικά για τη διασφάλιση των εργασιακών κεκτημένων. Την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα, φαίνεται να δίνεται έμφαση στην ακόμη πιο αποτελεσματική προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων. Μάλιστα, δίνονται μεγαλύτερες αρμοδιότητες στις Περιφέρειες καθώς κρίνεται ότι βρίσκονται πιο κοντά στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Ένα μέτρο που προωθείται και σταδιακά εφαρμόζεται είναι αυτό του Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης. Ποια είναι η βασική του στόχευση και με ποιον τρόπο θα τροφοδοτεί τις Εθνικές και Ευρωπαϊκές Πολιτικές; Υπάρχει μεγάλη ανάγκη στην Ελλάδα οι Β’ Βαθμού Τοπική Αυτοδιοίκηση να ισχυροποιήσει την αυτονομία όχι μόνο στο οικονομικό και διοικητικό επίπεδο, αλλά και στις πολιτικές. Να μπορεί δηλαδή να έχει μεγαλύτερο εύρος και βάθος παρεμβάσεων σε θέματα κοινωνικά, υγείας, περιβάλλοντος, επιχειρηματικότητας και δημοσιονομικά. Αυτό θα δίνει τη δυνατότητα στην εκάστοτε Περιφέρεια να αντλεί στοχευμένα κονδύλια με μεγαλύτερο αντίκτυπο για τους πολίτες. Στις νέες

επενδυτικές προτεραιότητες της νέας πολιτικής Περιφερειακής ανάπτυξης και συνοχής της προγραμματικής 2021-2027 δίνεται έμφαση σε μια πιο κοινωνική Ευρώπη, που υλοποιεί τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και στηρίζει την ποιοτική απασχόληση, την εκπαίδευση, τις δεξιότητες, την κοινωνική ένταξη και την ίση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη. Παρά την οικονομική ευμάρεια της Ε.Ε., τα επίπεδα της φτώχειας που καταγράφονται σε αυτήν εξακολουθούν να είναι υψηλά και κυρίως στις χώρες του Νότου. Πιο συγκεκριμένα, στην Ελλάδα, η μακροχρόνια οικονομική ύφεση και η δύσκολη περίοδος της πανδημίας που διανύουμε, έχουν ως αποτέλεσμα να αυξάνεται η φτώχεια και οι συνέπειές της να εξαπλώνονται σε όλο και περισσότερους τομείς της ανθρώπινης ζωής. Το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης (Παρατηρητήριο), το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού Συντονισμού, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των Πολιτικών Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής (Ν. 4445/2016) και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο έχει ως βασική αρμοδιότητα την εκπόνηση

μελετών για τη μέτρηση της φτώχειας, τη διερεύνηση των διαστάσεων της και την εκτίμηση του αντίκτυπου των εισοδηματικών ελλείψεων στον κοινωνικό ιστό και την ποιότητα ζωής της εκάστοτε Περιφέρειας. Απώτερος σκοπός είναι η διαμόρφωση και η εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών ανακούφισης από τις συνέπειες της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, αλλά και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης. Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω πως μεγαλύτερη σημασία για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών καταπολέμησης της φτώχειας και τον σχεδιασμό κοινωνικής πολιτικής είναι η προεργασία και η συλλογή δεδομένων. Δηλαδή, να υπάρχει η δυνατότητα εντοπισμού των ατόμων που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της φτώχειας ή βρίσκονται στο κατώφλι της, καθώς και των χαρακτηριστικών αυτών των προσώπων ή των νοικοκυριών, ώστε οι παρεμβάσεις να είναι στοχευμένες και αποτελεσματικές. Δεν πρέπει να επιμένουμε στους ποσοτικούς δείκτες αξιολόγησης αλλά και στους ποιοτικούς.

Η χώρα μας, όπως προκύπτει και από το νομοσχέδιο που έχει δοθεί σε διαβούλευση από το Υπουργείο Απασχόλησης, πρόκειται να πρωτοπορήσει θεσμοθετώντας το δικαίωμα της αποσύνδεσης του εργαζομένου, την υποχρέωση του εργοδότη να καλύπτει τα κόστη προκύπτουν από την τηλεργασία και επίσης θα αναγνωρίζει την ύπαρξη υπερωριακής απασχόλησης.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

9


Συνέντευξη

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ της ΝΕΦΕΛΗΣ ΚΑΡΑΛΕΚΑ

Πολιτική Επιστήμων – Ερευνήτρια

Ο

Βαγγέλης Μεϊμαράκης είναι πολιτικός, Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ - EPP) και Ευρωβουλευτής Ελλάδας με την πολιτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα σε νεαρή ηλικία κατέχοντας την Προεδρία της ΟΝΝΕΔ. Από το 1989 επανεκλέγεται βουλευτής Β’ Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία. Έως το 2019 οπότε και εκλέγεται Ευρωβουλευτής, είχε λάβει πολλές σημαντικές θέσεις τόσο κυβερνητικές όσο και εντός κομματικής οργάνωσης. Έχει διατελέσει μέλος της Ελληνικής Αντιπροσωπείας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης και Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων. Μου έκανε τη μεγάλη τιμή να συζητήσουμε για πολύ σημαντικά τρέχοντα ζητήματα αλλά και να σχολιάσουμε διαχρονικές για την ΕΕ και την Ελλάδα θεματικές. Θεωρεί ότι η Ελλάδα κατάφερε να επιβιώσει μέσα στις δύο μεγάλες κρίσεις της εποχής μας, την οικονομική και την υγειονομική κρίση, χάρη στο ανήκειν στην Ευρωπαϊκή οικογένεια. Αναφερόμενος στην παραβατικότητα και προκλητικότητα της Τουρκίας, τονίζει ότι όλοι οι Ευρωβουλευτές Ελλάδας και Κύπρου του ΕΛΚ, κατέστησαν σαφές ότι η στάση της απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο στρέφεται ουσιαστικά εναντίον της ΕΕ. Ακόμη σχολιάζει ότι η οικειοθελής αποχώρηση του Ορμπάν από το ΕΛΚ σηματοδοτεί μία νέα περίοδο για τη Χρηστιανοδημοκρατία στην Ευρώπη, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί διαμορφωτή του ευρωπαϊκού μέλλοντος. Τέλος, υπογραμμίζει ότι η ΕΕ οφείλει να υπερασπιστεί τα συμφέροντά και τις αξίες της αναπτύσσοντας σχέσεις με ομοϊδεάτες εταίρους ενάντια σε κάθε δύναμη η οποία αμφισβητεί την παγκόσμια τάξη.

10 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από́ την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή́ οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική́ αναγκαιότητα από́ τον εμπνευστή́ της Κωνσταντίνο Καραμανλή́ και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό́ γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό́, κατά́ τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή́ στροφή́ της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Τ

α 40 χρόνια της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δικαιώνουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο, την επιλογή και διορατικότητα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος κόντρα σε όλους και σε όλα, την περίοδο εκείνη, ενέταξε τη χώρα μας στην τότε ΕΟΚ. Κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας, έχουμε αντιληφθεί το πόσο σημαντικό είναι να είσαι μέλος της Ευρωπαϊκής οικογένειας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις έκτακτων συνθηκών και πολυεπίπεδων κρίσεων. Η οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα, αλλά και η πανδημία είναι δύο περιπτώσεις που αποδεικνύουν ότι επιβιώσαμε επειδή ανήκουμε στην Ευρωπαϊκή οικογένεια. Και επιπλέον πρόκειται για δύο περιπτώσεις όπου η Νέα Δημοκρατία πρωταγωνίστησε και με την αμετακίνητη στάση της κράτησε την Ελλάδα στην Ευρώπη και στο ευρώ. Ας μην βλέπουμε λοιπόν μόνο τις παθογένειες και τις δυσκολίες. Ας αναλογιστούμε πώς θα ήταν η ζωή μας χωρίς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Χωρίς οδικούς άξονες, χωρίς εκσυγχρονισμένα μέσα μαζικής μεταφοράς, χωρίς ενισχύσεις και επιδοτήσεις των αγροτών, χωρίς μια

@The Network of EUREOPE

ανταγωνιστική οικονομία χάρη στο ευρώ, χωρίς το ευρωπαϊκό διαβατήριο που επιτρέπει την ελεύθερη μετακίνηση και εγκατάσταση. Γιατί όλα αυτά επιτεύχθηκαν χάρη στους πόρους που έλαβε και συνεχίζει να λαμβάνει η Ελλάδα μέσω των διαφόρων ευρωπαϊκών προγραμμάτων και μηχανισμών. Με αποκορύφωμα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο θα συμβάλλει στην επανεκκίνηση της οικονομίας. Σε παρέμβασή́ σας στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στις Βρυξέλλες αναφέρατε ότι «Η Ευρωπαϊκή́ λύση για το μεταναστευτικό́ δεν πρέπει να περιορίζεται σε ασαφείς υποσχέσεις και αοριστολογίες. Οι βαρύγδουπες διακηρύξεις πρέπει να γίνουν έμπρακτη αλληλεγγύη». Με δεδομένη τη διπλή́ πολιτική́ σας ιδιότητα, αυτή́ του Αντιπροέδρου του ΕΛΚ και του Έλληνα Ευρωβουλευτή́ με έντονο το συναίσθημα της ευθύνης ως Έλληνας πολίτης, ποιες θα ήταν οι προτάσεις σας, α) στο θέμα της αποκλιμάκωσης της έντασης με την Τουρκία, β) στη δημιουργία πλαισίου συνεργασίας με τη γείτονα χώρα στη διαχείριση του μεταναστευτικού́ και γ) στην από́ κοινού́ επίλυση του Κυπριακού́ ζητήματος – το οποίο θέτει στην ατζέντα του και το μεταναστευτικό́;

Η

Τουρκία, με τη συνεχιζόμενη προκλητική συμπεριφορά της και τη συνεχή απαξίωση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και των Ευρωπαϊκών αρχών και αξιών, θέτει εαυτόν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρώπη, αποτελεί παράδειγμα διεθνούς νομιμότητας, με κουλτούρα και

@political_scientists

@hapscorg

σεβασμό προς τις θεσμικές της δομές και οφείλουν όλοι όσοι κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, να σέβονται το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Παρότι είμαστε υπέρ του διαλόγου, πιστεύοντας ότι η Τουρκία μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι διαχρονικά, καταπατά κάθε κανόνα και κάθε κεκτημένο.

Η οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα, αλλά και η πανδημία είναι δύο περιπτώσεις που αποδεικνύουν ότι επιβιώσαμε επειδή ανήκουμε στην Ευρωπαϊκή οικογένεια.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

11


ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ

Κατέχει παρανόμως το βόρειο κομμάτι της Κύπρου, παραβιάζει επανειλημμένως τον Ελληνικό εναέριο και θαλάσσιο χώρο, εργαλειοποιεί το μεταναστευτικό εκμεταλλευόμενη την ανθρώπινη απελπισία, παραβιάζει ανεξέλεγκτα την ευρωπαϊκή ΑΟΖ στη ΝΑ Μεσόγειο, στρέφεται κατά της διαθρησκευτικότητας μετατρέποντας την Αγία Σοφία σε τζαμί και ακυρώνει διεθνείς συμβάσεις, όπως αυτή της Κωνσταντινούπολης, που είχε υπογράψει. Αυτά είναι ζητήματα που αφορούν αυτή καθ’ αυτή την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πρέπει να αντιμετωπιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενιαία, συντονισμένα και άμεσα. Από την πρώτη στιγμή, οι Έλληνες και Κύπριοι Ευρωβουλευτές του ΕΛΚ καταστήσαμε σαφές σε όλους, το οποίο και έγινε αποδεκτό, ότι η παραβατική συμπεριφορά του Ερντογάν εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου, στρέφεται στην πραγματικότητα εναντίον της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι ενθαρρυντικό ότι για πρώτη φορά, οι πρωτοβουλίες και

12 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

οι ενέργειες της ευρωπαϊκής ηγεσίας στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα, ότι η Ευρώπη δεν απειλείται, δεν εκβιάζεται και παραμένει παράγοντας σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή. Οι Orban, Salvini και Morawieski δημιουργήσαν έναν νέο δεξιό́ πολιτικό σχηματισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο οποίος στοχεύει στην «Ευρωπαϊκή αναγέννηση βάσει των χριστιανικών αρχών». Ως Αντιπρόεδρος του ΕΛΚ, πιστεύετε ότι αυτή η ομάδα μπορεί να προσελκύσει υποστηρικτές και από άλλα κράτη-μέλη και να ταράξει τις ισορροπίες τόσο στο ΕΛΚ όσο και στο ευρύτερο των ευρωπαϊκών πολιτικών σχηματισμών; Είναι γεγονός ότι η οικειοθελής αποχώρηση του Ορμπάν από το ΕΛΚ σηματοδοτεί μια νέα περίοδο για τη Χριστιανοδημοκρατία στην Ευρώπη. Φαίνεται, ως ΕΛΚ, να οδηγούμαστε πλέον, σε ένα πιο ευέλικτο και συμπαγές κόμμα, το οποίο

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Από την πρώτη στιγμή, οι Έλληνες και Κύπριοι Ευρωβουλευτές του ΕΛΚ καταστήσαμε σαφές σε όλους, το οποίο και έγινε αποδεκτό, ότι η παραβατική συμπεριφορά του Ερντογάν εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου, στρέφεται στην πραγματικότητα εναντίον της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

μας επιτρέπει να είμαστε συνεπείς στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και γενικότερα των ευρωπαϊκών αρχών και αξιών αλλά και στα παραδοσιακά ζητήματα που απασχολούν τους χριστιανοδημοκράτες όπως η αγροτική πολιτική, η άμυνα και η ασφάλεια. Όλες οι προσπάθειες και οι συναντήσεις μεταξύ των Orban, Salvini και Morawieski δεν μπορούν να καταλήξουν σε έναν κοινό βηματισμό, αν και εκφράζουν τις ίδιες ακραίες, λαϊκίστικες και εθνικιστικές απόψεις, οι οποίες βρίσκονται μακριά από τις αρχές που διέπουν τη Χριστιανοδημοκρατία, η οποία αποτελεί διαμορφωτή του ευρωπαϊκού μέλλοντος. Ως ΕΛΚ αναγνωρίζουμε ότι η αλληλεγγύη ως θεμελιώδης αρχή της χριστιανικής κοινωνικής διδασκαλίας είναι η βάση κάθε ανθρώπινης κοινωνίας. Η ευημερία του ανθρώπου διαχρονικά, έχουμε αποδείξει, ότι βρίσκεται στο επίκεντρο των πρωτοβουλιών και των ενεργειών μας, τις οποίες δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να αμφισβητήσει, να προσβάλλει και να ακυρώσει. Με δεδομένη τη δραστηριότητά σας στις Επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων αλλά και Ασφάλειας και Άμυνας, πώς πιστεύετε ότι πρέπει να κινηθεί η ΕΕ ώστε να καταστεί παγκόσμιος γεωπολιτικός παίκτης με ουσιαστικό ρόλο στο συνεχώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον;

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Η Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης αποτελεί μοναδική ευκαιρία για να συζητήσουμε τα νέα δεδομένα και τις προκλήσεις των καιρών μας, ώστε να διαμορφώσουμε ένα νέο πλαίσιο συζήτησης για το πώς θα διασφαλίσουμε μια ακόμα περισσότερο ισχυρή και αποτελεσματική Ευρώπη. Ως εκ τούτου, η Ενιαία Ευρωπαϊκή Εξωτερική Πολιτική πρέπει να αποτελέσει βασικό πυλώνα συζήτησης ενόψει της Διάσκεψης. Υπάρχουν πολλές απόψεις επί του ζητήματος δεδομένου ότι ζούμε σε ένα διεθνώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, στο οποίο πλέον η κανονιστική δύναμη της ΕΕ δεν είναι δυνατό να μπορέσει να εξομαλύνει καταστάσεις. Είναι αναγκαία λοιπόν μια συζήτηση, για να κάνουμε την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική πιο αποτελεσματική, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην ασφάλεια όλων των κρατών-μελών και ιδιαίτερα αυτών που βρίσκονται σε περιοχές έντονων εντάσεων. Όταν οι ανταγωνιστικές δυνάμεις αμφισβητούν την παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες, η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα συμφέροντα και τις αξίες της και να αναπτύξει σχέσεις με συμμάχους και εταίρους που μοιράζονται τις ίδιες αρχές.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

13


Συνέντευξη

ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΑΚΗ της EΛΕΝΑΣ ΔΙΟΪΛΗ Πολιτικός Επιστήμονας

Η

Η Μαρία Σπυράκη είναι Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατία από το 2014 και ανήκει στην Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Είναι μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και της Ειδικής Επιτροπής για την Καταπολέμηση του Καρκίνου. Έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος σε πολλές εφημερίδες και τηλεοπτικούς σταθμούς ενώ έχει διατελέσει και Εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας από τον Δεκέμβριο του 2017 έως τον Μάρτιο του 2019. Για τα 40 χρόνια συμμετοχής της Ελλάδας στην ΕΕ η ίδια τονίζει την σπουδαιότητα συμμετοχής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά από τις δύο σημαντικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, την οικονομική και την πανδημική κρίση. Υποστηρίζει επίσης, ότι η πράσινη μετάβαση και η εφαρμογή νέων περιβαλλοντικών μέτρων θα επιφέρουν πολλά οφέλη σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, με την προώθηση του βιώσιμου τουρισμού και των δυνατοτήτων των ελληνικών βιομηχανιών να συμμετέχουν με αξιώσεις στην παραγωγή μπαταριών οχημάτων ηλεκτροκίνησης.


Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

πορεία της Ελλάδας στη νεότερη ιστορία της , η κοινωνική και οικονομική της εξέλιξη, καθορίστηκε από την επιλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή για την ένταξη της χώρας μας στην ΕΟΚ. Παρά την, εμφανώς ανώριμη, αντίδραση μέρους της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος η επιλογή αποδεικνύεται ιστορική. Η Δημοκρατία στην Ελλάδα εδραιώθηκε και το Κράτος Δικαίου αποτελεί πλέον αυτονόητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο συλλογικό ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Οικονομικά η Ελλάδα ωφελήθηκε πολλαπλώς από τη συμμετοχή της στην ΕΟΚ και κατόπιν στην ΕΕ. Το συνολικό ποσό που εισέρρευσε στην Ελλάδα υπολογίζεται περί τα 161,9 δις. ευρώ, από τα οποία 83,7 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν στον αγροτικό τομέα. Παράλληλα, σημαντική είναι η επίδραση της συμμετοχής μας στην ΕΕ με τη μείωση του κόστους συναλλαγών και τη διεύρυνση του εμπορίου καθώς και τον περιορισμό των αβεβαιοτήτων της επενδυτικής δραστηριότητας, τη δημιουργία νέων αγορών χωρίς συναλλαγματικό κίνδυνο και την ενίσχυση του ανταγωνισμού. Ο οικονομικός αντίκτυπος στην Ελλάδα από τη συμμετοχή στην Ένωση θα πρέπει να αποτιμηθεί όχι μόνο κατά την περίοδο των τελευταίων 40 ετών, αλλά και πιο πριν, καθώς υπήρχαν οφέλη ακόμα και κατά τη

διαδικασία εναρμόνισης και σύνδεσης, δηλαδή πριν ακόμα η χώρα ενταχθεί πλήρως στην τότε ΕΟΚ. Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με δύο σοβαρές κρίσεις που απείλησαν τη συνοχή και την πορεία της. Η συμμετοχή της πατρίδας μας στην ΕΕ και μάλιστα στην Ευρωζώνη, ήταν καταλυτικός παράγοντας για τη στήριξη της οικονομίας μας την περίοδο της κρίσης χρέους. Οι θυσίες των Ελλήνων συνέτριψαν τα στερεότυπα που είχαν καλλιεργηθεί χρόνια σε βάρος μας και απέδειξαν ότι η Ελλάδα δικαιούται να παραμείνει στο κλάμπ των ισχυρών οικονομιών του ευρώ. Η υγειονομική και οικονομική κρίση που έφερε η πανδημία αποτέλεσαν τον καταλύτη για να προχωρήσει η ΕΕ σε κοινό δανεισμό , ώστε να δημιουργηθεί το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας , και σε κοινές παραγγελίες υγειονομικού υλικού και εμβολίων. Παρά τα λάθη και τις παραλείψεις που έγιναν και στις Βρυξέλλες, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών της πρώτης ταχύτητας στην αντιμετώπιση της πανδημίας και οικονομικά και υγειονομικά. Πλέον, δεν νομίζω πως κανένας καλόπιστος μπορεί να αμφιβάλλει για το γεγονός ότι η πορεία της Ελλάδας στον 21ο αιώνα έχει ξεκάθαρο ευρωπαϊκό αποτύπωμα και είναι ευθυγραμμισμένη με τις κοινές μας ευρωπαϊκές αξίες.

Πλέον, δεν νομίζω πως κανένας καλόπιστος μπορεί να αμφιβάλλει για το γεγονός ότι η πορεία της Ελλάδας στον 21ο αιώνα έχει ξεκάθαρο ευρωπαϊκό αποτύπωμα και είναι ευθυγραμμισμένη με τις κοινές μας ευρωπαϊκές αξίες.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

<

15


ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΑΚΗ

Είναι γνωστό ότι η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η κυκλική οικονομία θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στα πλαίσια της πράσινης μετάβασης της ΕΕ με στόχο την κλιματική ουδετερότητα. Με την ιδιότητά σας ως εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη Στρατηγική της Ευρωπαϊκης Ένωσης για το μεθάνιο, θα θέλατε να μας εξηγήσετε πώς μπορούμε να εκμεταλλευτούμε το μεθάνιο για παραγωγή ενέργειας; Η εκμετάλλευση του μεθανίου μπορεί να δώσει λύση στο θέμα διαχείρισης των απορριμμάτων και των αποβλήτων στην Ελλάδα;

H

μετάβαση στην κυκλική οικονομία αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία με πολλαπλά οφέλη σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Η κυκλική οικονομία είναι παραγωγικό μοντέλο που εστιάζει στη μείωση της σπατάλης των πρώτων υλών και των πόρων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία, δίνοντας έμφαση στην αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτό σημαίνει αλλαγή στο καταναλωτικό μοντέλο με προϊόντα που επισκευάζονται, επαναχρησιμοποιούνται και

ανακυκλώνονται. Τελικά ο στόχος μας είναι να φθάσουμε σε οικονομία «zero waste» μηδενικών απορριμμάτων. Την ίδια ώρα, βασική προτεραιότητα της Ευρώπης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αποτελεί η μείωση των εκπομπών του μεθανίου. Πρόκειται για αέριο του θερμοκηπίου με ισχύ 84 φορές μεγαλύτερη από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) κατά τη διάρκεια μιας εικοσαετούς περιόδου.

Ο συγκεκριμένος στόχος είναι υψηλός και για να επιτευχθεί απαιτείται μια “ολιστική” προσέγγιση για την αντιμετώπιση του αντίκτυπου της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας λόγω του μεθανίου. Οι ετήσιες εκπομπές μεθανίου από τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της ΕΕ, έχουν βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο στο κλίμα που ισοδυναμεί με τις ετήσιες εκπομπές CO2 από 30 μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα, όπως αυτές στη Δυτική Μακεδονία, οι οποίες πλέον κλείνουν. Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, θα πρέπει να μειώσουμε το μεθάνιο που εκπέμπουμε κατά ένα τρίτο ως το 2030 με έτος αναφοράς το 2005. Ο συγκεκριμένος στόχος είναι υψηλός και για να επιτευχθεί απαιτείται μια «ολιστική» προσέγγιση για την αντιμετώπιση του αντίκτυπου της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας λόγω του μεθανίου. Ως εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη στρατηγική για το μεθάνιο, είμαι αποφασισμένη να στηρίξω την

16 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

πρόθεση της Κομισιόν ώστε να υποβάλει νομοθετική πρόταση σχετικά με την υποχρεωτική μέτρηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση όλων των εκπομπών μεθανίου που συνδέονται με την ενέργεια. Η στρατηγική της Κομισιόν για το μεθάνιο, δίνει έμφαση στη διεθνή συνεργασία πριν από τη ρύθμιση των εκπομπών σε τομείς όπως η διύλιση πετρελαίου, η μεταφορά φυσικού αερίου , η διαχείριση των απορριμμάτων και η εκτροφή ζώων. Ειδικά στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων και των αποβλήτων από την εκτροφή των ζώων προδιαγράφονται σημαντικές δυνατότητες που συνδέουν τη μείωση των εκπομπών του μεθανίου με επικερδείς επιχειρηματικές δραστηριότητες παραγωγής ενέργειας. Στην κατεύθυνση αυτή στην έκθεση που εισηγούμαι εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προτείνω τη θέσπιση κινήτρων για επιχειρηματίες και αγρότες, ώστε ο ρύπος του μεθανίου να μετατραπεί σε ευκαιρία.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Πιστεύετε ότι η Ελλάδα μπορεί να ηγηθεί στον τομέα του βιώσιμου τουρισμού εφόσον υλοποιηθεί η Στρατηγική για το «Κύμα Ανακαίνισης των Κτηρίων»;

Ω

ς εισηγήτρια στην έκθεση για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της Ευρώπης, τον προάγγελο της Στρατηγικής της Κομισιόν για το «Κύμα Ανακαίνισης των Κτιρίων» στην Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου , θεωρώ πως μετά την πανδημία ο βιώσιμος τουρισμός είναι μονόδρομος. Η ενεργειακή αναβάθμιση των καταλυμάτων μπορεί, στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, να συνδυαστεί με αντικατάσταση των συστημάτων ψύξης-θέρμανσης και αναβάθμισης της ποιότητας του εσωτερικού αέρα, με την αναβάθμιση του εξωτερικού περιβάλλοντος των χώρων φιλοξενίας αλλά και με τις βιώσιμες χαμηλής έντασης ηλεκτροκίνητες μεταφορές. Όλες αυτές οι αλλαγές χρηματοδοτούνται αφειδώς από την ΕΕ. Στην σχετική έκθεση που εισηγήθηκα στην Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έδωσα έμφαση στο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η διαδικασία της ανακαίνισης του κτιριακού αποθέματος της Ευρώπης στην τόνωση της απασχόλησης αλλά και τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων. Κατά μέσον όρο ο ευρωπαϊκός ρυθμός ανακαίνισης των κτιρίων κυμαίνεται από 0,4% έως 1.2%. Εκτιμάται πως η αύξηση των ποσοστών ανακαίνισης πανευρωπαϊκά σχεδόν στο 3% και η ανακαίνιση 210 εκατομμυρίων υπαρχόντων κτιρίων θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έως και 2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το 9% του ΑΕΠ της Ένωσης. Αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος της στρατηγικής ανάκαμψης μετά την κρίση της πανδημίας, και θα μπορούσε να συμβάλει σε μια καθαρή οικονομία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Ειδικά στην Ελλάδα ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα διατεθούν περισσότερα από 3 δις , μόνο από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, για το κύμα αναβάθμισης των κτιρίων.Η ευκαιρία, ειδικά για το βιώσιμο τουρισμό, είναι πολύ μεγάλη.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Μπορούν οι ελληνικές βιομηχανίες να είναι ανταγωνιστικές και να συμμετέχουν ενεργά στα προγράμματα έξυπνης κινητικότητας και ηλεκτροκίνησης; Πιστεύετε ότι οι Έλληνες πολίτες είναι σε θέση να υιοθετήσουν ανάλογες πρακτικές;

Ε

ξειδικευμένες ελληνικές βιομηχανίες μπορούν να συμμετέχουν με αξιώσεις στην αλυσίδα παραγωγής οχημάτων ηλεκτροκίνησης, ξεκινώντας από τις μπαταρίες. Ο στόχος της νέας νομοθεσίας για τις μπαταρίες, στην οποία συμμετέχω ως εισηγήτρια του ΕΛΚ στην Επιτροπή Βιομηχανίας (ITRE), είναι να αυξήσει δραστικά την αυτονομία της ΕΕ στην παραγωγή, ενισχύοντας τη νέα τεχνολογία, την ανακύκλωση των υλικών και την επανάχρηση στις μπαταρίες. Οι μπαταρίες είναι το «κλειδί» και για τη μείωση της τιμής των ηλεκτρικών οχημάτων που θα αυξήσει τη ζήτη Είμαστε στην εκκίνηση μιας επανάστασης στις μεταφορές και η εικόνα θα αλλάξει πολύ γρήγορα. Το μεγάλο στοίχημα για την ηλεκτροκίνηση σε όλη την Ευρώπη, όπως και στην Ελλάδα, είναι τα σημεία φόρτισης. Ο στόχος είναι να έχουμε 1 εκατομμύριο σημεία φόρτισης το 2025.Δυστυχώς, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ όσον αφορά της υποδομές φόρτισης, όπως προκύπτει από έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου. H κυβέρνηση στηρίζει με σημαντικές παρεμβάσεις την ηλεκτροκίνηση και τα υπάρχοντα μέχρι στιγμής δεδομένα καταδεικνύουν πως οι πολίτες ανταποκρίνονται με ενδιαφέρον και περιβαλλοντική ευαισθησία. Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός, ότι οι ταξινομήσεις ηλεκτρικών οχημάτων σημείωσαν σημαντική αύξηση το 2020 σε σχέση με το 2019, καθώς ταξινομήθηκαν περισσότερα από 2.100 αμιγώς ηλεκτρικά και επαναφορτιζόμενα υβριδικά αυτοκίνητα, υπερβαίνοντας κατά πολύ την πρόβλεψη του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) για ταξινόμηση 1.265 οχημάτων.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

17


Συνέντευξη

ΕΛΙΖΑ ΒΟΖΕΜΠΕΡΓΚ – ΒΡΥΩΝΙΔΗ της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΜΕΛΕΟΥΝΗ

Πολιτική Επιστήμων, Διεθνολόγος, Ερευνήτρια

18 >

ΜΑΡΤΙΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Η

Ελίζα Βόζεμπεργκ – Βρυωνίδη είναι Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, έχει σπουδάσει νομική και πολιτικές επιστήμες στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικεύεται στο ποινικό και οικογενειακό δίκαιο. Η Ευρωβουλευτής κ. Ελίζα Βόζεμπεργκ– Βρυωνίδη, μεταξύ άλλων είναι Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, μέλος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, μέλος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού καθώς και μέλος της Αντιπροσωπείας στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ - Τουρκίας. Για τη σχέση ΕΕ – Τουρκίας η ίδια αναφέρει ότι δεν πρέπει να διαφύγουν της προσοχής μας τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που συνδέουν τις δύο πλευρές ωστόσο η Κοινή Δήλωση των 27 ηγετών στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής δείχνει μια αλλαγή στάσης προς τη γείτονα. Ενώ υποστηρίζει ότι η αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης επιβεβαιώνει την οπισθοδρόμηση της Τουρκίας και αποδεικνύεται για άλλη μια φορά η απομάκρυνσή της από την ευρωπαϊκή προοπτική. Τέλος, θεωρεί ότι η ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, που γιορτάζει φέτος τα 40 χρόνια, άλλαξε τη μοίρα της πατρίδας και καθόρισε την άνοδο του βιοτικού επιπέδου καθώς οδήγησε στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

ένταξη της Ελλάδας στο κοινό ευρωπαϊκό οικοδόμημα, το οποίο αποτελεί το πιο σημαντικό εγχείρημα διακρατικής συνεργασίας στη νεώτερη ιστορία, υπήρξε μεγάλο όραμα, αλλά και προσωπική επιτυχία του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας άλλαξε τη μοίρα της πατρίδας μας και της εξασφάλισε τη μεγαλύτερη περίοδο ειρήνης, δημοκρατίας και ευημερίας στη νεώτερη ιστορία της. Παράλληλα με τους πρωτοφανείς πόρους που της προσέφερε, συνέβαλε καθοριστικά στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου, στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και στη βιώσιμη ανάπτυξη. Η συμμετοχή μας στη μεγαλύτερη εσωτερική αγορά και στο δεύτερο ισχυρότερο νόμισμα του πλανήτη, οι ελεύθερες συναλλαγές, η ελεύθερη κυκλοφορία, εγκατάσταση και εργασία, δημιούργησαν πρωτόγνωρες ευκαιρίες και άνοιξαν νέους δρόμους για τις ελληνικές επιχειρήσεις και τους Έλληνες εργαζόμενους. Παρά τα προβλήματα της προηγούμενης δεκαετίας με αφορμή την οικονομική κρίση, η πορεία της Ελλάδας στον 21ο αιώνα

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

συνεχίζεται με πίστη στο κοινό ευρωπαϊκό οικοδόμημα και με γνώμονα τις αρχές και τις αξίες της Ενωμένης Ευρώπης. Ακόμα και στη δύσκολη συγκυρία της πανδημίας ο ευρωπαϊκός μας προσανατολισμός δικαιώθηκε και πάλι, καθώς εξασφαλίσαμε την ταυτόχρονη προμήθεια εμβολίων με όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και πετύχαμε μία από τις υψηλότερες ενισχύσεις κατ’ αναλογία ΑΕΠ από το Ταμείο Ανάκαμψης και μάλιστα με την ευνοϊκότερη αναλογία δανείων και επιχορηγήσεων.

Παρά τα προβλήματα της προηγούμενης δεκαετίας με αφορμή την οικονομική κρίση, η πορεία της Ελλάδας στον 21ο αιώνα συνεχίζεται με πίστη στο κοινό ευρωπαϊκό οικοδόμημα και με γνώμονα τις αρχές και τις αξίες της Ενωμένης Ευρώπης.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

19


ΕΛΙΖΑ ΒΟΖΕΜΠΕΡΓΚ – ΒΡΥΩΝΙΔΗ

Ακόμη και οι ευρωσκεπτικιστές δύσκολα θα απαντήσουν στο ερώτημα τι θα έκανε η Ελλάδα εν μέσω μίας πρωτόγνωρης οικονομικής και υγειονομικής κρίσης εάν βρισκόταν εκτός της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η πλήρης αξιοποίηση των πόρων του πακέτου ανάκαμψης, που εάν επιτευχθεί θα οδηγήσει στην επαναφορά της ελληνικής οικονομίας σε ρυθμούς δυναμικής ανάπτυξης με

έκρηξη επενδύσεων και δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας. Η επανεκκίνηση της οικονομίας σε συνδυασμό με την επιτυχή διαχείριση του μεταναστευτικού, τη δυναμική αντίδραση στις τουρκικές προκλήσεις και το χτίσιμο διεθνών συμμαχιών με ενεργητική διπλωματία από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, ξαναφέρνουν την Ελλάδα σε ρόλο πρωταγωνιστή στα ευρωπαϊκά πράγματα και μας κάνουν ιδιαίτερα αισιόδοξους για την πορεία της πατρίδας μας στον 21ο αιώνα.

Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, η οποία υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2011, τέθηκε σε ισχύ το 2014 και υπογράφηκε από την ΕΕ το 2017, είναι το πρώτο διεθνώς νομικά δεσμευτικό κείμενο του είδους του. Τα κράτη που την επικυρώνουν πρέπει να ακολουθούν ενδελεχή, δεσμευτικά κριτήρια για την πρόληψη της έμφυλης βίας, την προστασία των θυμάτων και την τιμωρία των αυτουργών. Πρόσφατα ο πρόεδρος Erdogan απέσυρε τη χώρα του από τη Σύμβαση αυτή. Σε ποιο βαθμό, θεωρείτε ότι η απόφαση αυτή της Τουρκίας αποκαλύπτει τις βαθύτερες προθέσεις της για τη σχέση της με την ΕΕ; Η αποχώρηση της Τουρκίας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας, επιβεβαιώνει τους φόβους για συνειδητή και σκόπιμη οπισθοδρόμηση της γείτονος στον τομέα των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μάλιστα λίγες ημέρες αργότερα ακολούθησε η απαράδεκτη και απαξιωτική συμπεριφορά του Προέδρου Ερντογάν απέναντι στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο πρόσωπο της οποίας ο Τούρκος Πρόεδρος προσέβαλε την ΕΕ, αμφισβήτησε συνειδητά τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής και έθιξε τα ευρωπαϊκά ιδεώδη. Είναι προφανές ότι τόσο η αποχώρηση από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης όσο και η προσβλητική συμπεριφορά του Ερντογάν, αποκαλύπτουν όχι μόνο το πραγματικό πρόσωπο του Τούρκου Προέδρου, αλλά και τις βαθύτερες προθέσεις της Τουρκίας έναντι της Ευρώπης. Άλλωστε αποτελεί κοινό μυστικό ότι δεν

20 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

υφίσταται ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και ότι ο Τούρκος Πρόεδρος την επικαλείται προσχηματικά και υποκριτικά. Διότι η ηγεμονική και νεοοθωμανική του νοοτροπία σε συνδυασμό με την προσβλητική και προκλητική του συμπεριφορά, έχουν αποδείξει ότι ούτε αισθάνεται ευρωπαίος ούτε επιθυμεί να γίνει. Το πολυεπίπεδο χάσμα που χωρίζει την Ευρώπη από την Τουρκία καθιστά δυσχερή τη διαχείριση των μεταξύ τους σχέσεων, όμως η Ευρώπη οφείλει να αντιδρά απέναντι σε κάθε προκλητική ενέργεια, να υπερασπίζεται τις αρχές και την αξιοπρέπειά της και να πάψει να ανέχεται τέτοιες συμπεριφορές. Ιδίως όσα κράτη μέλη μέχρι σήμερα εθελοτυφλούσαν, προτάσσοντας τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που τους συνδέουν με την Τουρκία, οφείλουν να αντιληφθούν ότι είναι άλλο πράγμα η οικονομική συνεργασία και άλλο ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία σύμφωνα με πληθώρα εκθέσεων διεθνών οργανισμών καταπατώνται βάναυσα στη γείτονα, καθώς αποτελούν καθημερινό φαινόμενο η βία κατά των γυναικών, η λογοκρισία, οι δολοφονίες, τα βασανιστήρια και οι αυθαίρετες συλλήψεις πολιτικών αντιπάλων.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Από το τέλος του 2019 βιώνουμε μια αβέβαιη περίοδο εξαιτίας της θανατηφόρου πανδημίας, COVID-19, η οποία έχει επηρεάσει τη ζωή όλων μας. Οι επιπτώσεις της πανδημίας είναι εμφανείς σε όλους τους τομείς όπως και στην οικονομία. Επαγγελματικοί κλάδοι όπως είναι ο τουρισμός έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα. Ως μέλος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, καθώς και της Ειδικής Ομάδας Δράσης του Ευρωκοινοβουλίου για θέματα Τουρισμού, τον περασμένο Μάρτιο δηλώσατε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την αναγκαιότητα της άμεσης έγκρισης και εφαρμογής του Ψηφιακού Πράσινου Πιστοποιητικού. Σε τί αφορά το συγκεκριμένο πιστοποιητικό και ποιοι είναι οι όροι εφαρμογής του;

T

ο Πράσινο Ψηφιακό Πιστοποιητικό θα βεβαιώνει ότι ο κάτοχός του έχει εμβολιαστεί, έχει αρνητικό αποτέλεσμα από τεστ ή έχει αποδεδειγμένα αναρρώσει από λοίμωξη Covid 19 και θα εξασφαλίζει ότι δεν θα επιβάλλονται καραντίνα ή άλλοι περιορισμοί. Το εν λόγω πιστοποιητικό ήδη έχει ψηφιστεί με ευρύτατη πλειοψηφία από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και έχει ξεκινήσει η πιλοτική του εφαρμογή από 18 κράτη μέλη της ΕΕ προκειμένου να είναι λειτουργικό έως την 1η Ιουνίου και να ενεργοποιηθεί η ψηφιακή πύλη που θα συνδέει όλα τα εθνικά συστήματα πιστοποίησης εμβολιασμού. Η υιοθέτηση του πιστοποιητικού φέρει τη σφραγίδα του Έλληνα Πρωθυπουργού, καθώς ήταν μία προσωπική πρωτοβουλία και πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία έγινε αποδεκτή από ολόκληρη την Ευρώπη και ανοίγει το δρόμο για πιο εύκολα και πιο ασφαλή ταξίδια.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Είναι γνωστό ότι ο τουρισμός αποτελεί τη “βαριά βιομηχανία” της Ελλάδας με άμεση ή έμμεση συμμετοχή στο ΑΕΠ που ξεπερνά το 20%, όμως και για την Ευρώπη είναι η τρίτη μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα μετά το εμπόριο και τις κατασκευές, αντιπροσωπεύοντας το 10% του ΑΕΠ της ΕΕ και απασχολώντας το 12% του εργατικού της δυναμικού. Με αυτά τα δεδομένα, είναι προφανές ότι δεν υπάρχει περιθώριο για μία ακόμη χαμένη χρονιά στον τουρισμό, γι’ αυτό οι διαδικασίες στην ΕΕ για την υιοθέτηση του πιστοποιητικού ήταν ταχύτατες με στόχο να δώσουμε την αναγκαία ανάσα στον τουριστικό κλάδο, που έχει πληγεί καίρια από την πανδημία. Εν ολίγοις πιστεύω ότι το πράσινο ψηφιακό πιστοποιητικό θα γίνει ο κοινός μας δρόμος για την επανεκκίνηση των μετακινήσεων, την τόνωση του τουρισμού και την ανάκαμψη της οικονομίας.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

<

21


ΕΛΙΖΑ ΒΟΖΕΜΠΕΡΓΚ – ΒΡΥΩΝΙΔΗ

Τα ελληνοτουρκικά και το μέλλον των σχέσεων ΕΕ –Τουρκίας απασχολούν το τελευταίο διάστημα όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και την ΕΕ καθώς πρόκειται για τα ευρωπαϊκά σύνορά της. Θεωρείτε ότι η μέχρι τώρα στάση της ΕΕ έχει συμβάλει θετικά στη διαδικασία επίλυσης των διαφορών ανάμεσα στα δύο κράτη; Ποια στάση, πιστεύετε, ότι πρέπει να υιοθετήσει η ΕΕ στο προσεχές διάστημα;

Σ

ε μία γενικότερη θεώρηση της στάσης της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία, αυτό που δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής είναι τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που συνδέουν την ΕΕ και ιδίως ορισμένα ισχυρά κράτη μέλη με τη γείτονα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, δηλαδή το άθροισμα των μεταξύ τους εισαγωγών και εξαγωγών ξεπερνά σε ετήσια βάση τα 150 δις ευρώ και οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι εκτεθειμένες με δάνεια προς την Τουρκία ύψους 110 δις ευρώ. Τα ανωτέρω ενδεικτικά στοιχεία εξηγούν σε μεγάλο βαθμό γιατί ένα ισχυρό μπλόκ κρατών μελών, επιδεικνύει συστηματικά απροθυμία επιβολής αυστηρών κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας για την παραβατική της συμπεριφορά. Πάρα ταύτα, το τελευταίο διάστημα η ενεργητική διπλωματία και οι ισχυρές συμμαχίες που ανέπτυξε η ελληνική κυβέρνηση σε συνδυασμό με τις προσωπικές επαφές του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο

ανώτατο επίπεδο, κατάφεραν να μετατρέψουν τις ελληνοτουρκικές διαφορές σε ευρωτουρκικές, με αποτέλεσμα όχι μόνο η Τουρκία να υποχρεώνεται να καθίσει στο τραπέζι, αλλά και η Ευρώπη να την αντιμετωπίζει πλέον ως πρόβλημα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες στα θέματα Ελλάδας Τουρκίας καλούνται αφ’ ενός να σταθμίσουν τα νέα δεδομένα μετά την εκλογή Μπάιντεν και αφ’ ετέρου να αντιληφθούν επιτέλους ότι χωρίς μία ισχυρή Ελλάδα, η Ευρώπη και η Δύση θα βρίσκονται εκτεθειμένες απέναντι στην ηγεμονία μίας αναθεωρητικής και “αντιδυτικής” δύναμης σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή για τις γεωπολιτικές ισορροπίες, την τρομοκρατία, τα ενεργειακά και το μεταναστευτικό. Η Κοινή Δήλωση των 27 ηγετών μετά την τελευταία Σύνοδο Κορυφής δείχνει ότι κάτι αλλάζει, δοθέντος ότι ζητεί από την Τουρκία να δείξει συνέπεια στην αποκλιμάκωση και προβλέπει περιοριστικά μέτρα με κυρώσεις στην περίπτωση που η Τουρκία επανέλθει σε μονομερείς ενέργειες ή παραβατική συμπεριφορά έναντι Ελλάδας ή Κύπρου.

Σε μία γενικότερη θεώρηση της στάσης της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία, αυτό που δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής είναι τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που συνδέουν την ΕΕ και ιδίως ορισμένα ισχυρά κράτη μέλη με τη γείτονα.

22 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ της ΝΕΦΕΛΗΣ ΚΑΡΑΛΕΚΑ

Πολιτική Επιστήμων – Ερευνήτρια

Ο

Μανώλης Κεφαλογιάννης είναι πολιτικός, διανύει τη δεύτερη θητεία του ως Ευρωβουλευτής της Ελλάδας με την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας και ανήκει στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ – EPP). Ξεκίνησε την πολιτική του δράση ως μέλος της ΟΝΝΕΔ το 1974 ενώ από το 1990 ως το 2014, οπότε και εξελέγη Ευρωβουλευτής, εκλεγόταν Βουλευτής της ΝΔ στο Νομό Ηρακλείου. Διετέλεσε Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας (2014-2017) και κατά τη διάρκεια της θητείας του υλοποίησε τη συμφωνία για ιδιωτικοποίηση του λιμένα Πειραιά με την κινεζική εταιρεία Cosco. Την τρέχουσα περίοδο είναι Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Αλβανίας. Μου έκανε την τιμή να μου παραχωρήσει μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη στην οποία αναφέρεται σε κλασικά αλλά και επίκαιρα ζητήματα. Επικροτεί την επιλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή για την ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ και αναγνωρίζει την αξία της τόσο για τις τωρινές όσο και για τις επόμενες γενιές. Τονίζει ότι στόχος του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης είναι η διασφάλιση ομαλής και δίκαιης μετάβασης προς μία κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Σχολιάζει ότι η Τουρκία, ένας σημαντικός οικονομικός εταίρος της ΕΕ, απέχει πολύ από τις αρχές και της αξίες της. Σε αυτό, αντιδιαστέλλει το γεγονός ότι η Ελλάδα προχώρησε σε τις τρεις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με τρία κυριαρχικά κράτη, ένδειξη σύμπλευσης με το Διεθνές Δίκαιο.


ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας στον 21ο αιώνα;

Ο

ιστορικός του μέλλοντος όταν θα αναφέρεται στον πολιτικό Κωνσταντίνο Καραμανλή θα εστιάζει σε δύο σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία του τόπου μας. Αφενός στην καθοριστική του συμβολή στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας και στη δημιουργία σε όλη την περίοδο της Μεταπολίτευσης που ζούμε της καλύτερης δημοκρατίας που βίωσε ο τόπος μας στη σύγχρονη ιστορία του νεοελληνικού κράτους. Και αφετέρου στην προσωπική του πολιτική επιλογή να ενταχθεί η χώρα μας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα.

Κόντρα στο λαϊκισμό της εποχής του που κραύγαζε το γνωστό σύνθημα: «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο». Είμαι σίγουρος ότι 40 χρόνια μετά όλοι ομνύουν σε αυτή την επιλογή Καραμανλή. Όχι μόνο για τα κοινοτικά κονδύλια που εισέρευσαν στη χώρα για τις υποδομές και τη βοήθησαν να έχει σήμερα μία άλλη σαφώς καλύτερη εικόνα. Όχι μόνο για τις αγροτικές επιδοτήσεις που βοήθησαν τον πρωτογενή τομέα και συνέβαλλαν ώστε οι αγρότες μας να μπορούν να έχουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα κάτι που τους επέτρεψε να συνεχίσουν τη ζωή τους στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις τους.

Είμαι σίγουρος ότι 40 χρόνια μετά όλοι ομνύουν σε αυτή την επιλογή Καραμανλή.

Α

λλά κυρίως για τα πολιτικά οφέλη από αυτή την ένταξη. Νομίζω ότι όλοι μπορούμε να φανταστούμε, ιδιαίτερα σε μία περίοδο με τα πολλά ανοικτά μέτωπα στα εθνικά μας θέματα τι θα σήμαινε για τη χώρα αν βρισκόταν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και πιθανότατα κάποια άλλη χώρα εντός.

24 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Κάτι που δικαιώνει απολύτως τη ρήση Καραμανλή: «Ότι τα πολιτικά οφέλη από την ένταξη μας θα είναι σαφώς μεγαλύτερα ακόμη και από τα οικονομικά».

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Πρόσφατα σε ερώτησή σας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράσατε την ανησυχία σας για τις επιπτώσεις από τη δημιουργία του Διασυνοριακού Μηχανισμού Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Green Deal στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Ποιες άλλες επιπτώσεις θεωρείτε ότι είναι πιθανόν να υπάρξουν τόσο στη γεωργία όσο κι στην περιφερειακή ανάπτυξη από το Green Deal; Θα είναι ευκαιρία ανάπτυξης ή οπισθοδρόμησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας;

Η

Ευρώπη έχει θέσει, ως κορυφαίο στόχο της πολιτικής της, την επίτευξη μίας κλιματικά ουδέτερης Ένωσης ως το 2050 εναρμονιζόμενη πλήρως με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Σε αυτό το πλαίσιο το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης του οποίου έχω την τιμή να είμαι γενικός εισηγητής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί μία πολύ θετική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από αυτές που ασφαλώς πιστώνονται στα θετικά της Ένωσης. Το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο για τη στήριξη των περιοχών και των ανθρώπων που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα και για την αποφυγή της αύξησης των ανισοτήτων σε περιφερειακό επίπεδο. Αποτελεί ένα νέο οικονομικό πρότυπο το οποίο μέσα από σύγχρονες και καθαρές μορφές ενέργειας θα απελευθερώσει τις αναπτυξιακές προοπτικές των περιοχών που πλήττονται από την απολιγνιτοποίηση. Περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη στη χώρα μας. Το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης είναι το βασικό εργαλείο ώστε να διασφαλιστεί ότι η μετάβαση προς μία κλιματικά ουδέτερη οικονομία θα πραγματοποιηθεί με δίκαιο τρόπο χωρίς να μείνει κανείς στο περιθώριο. Με έμφαση στα δίκαια και προσεκτικά σχεδιασμένα

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

κριτήρια της κατανομής των πόρων. Για την προστασία των πολιτών που είναι περισσότερο ευάλωτοι από την κλιματική μετάβαση. Με κάλυψη της αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζόμενων που θα πληγούν και την απόκτηση νέων δεξιοτήτων από αυτούς με σκοπό αφενός την προσαρμογή σε νέες δυνατότητες απασχόλησης και αφετέρου τη συνδρομή για την αναζήτηση εργασίας. Πρώτο μέλημα ήταν από την αρχή αυτή η μεγάλη προσπάθεια να στηριχθεί με τη μέγιστη δυνατή χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και για αυτό αγωνιστήκαμε για μία σημαντική αύξηση του προτεινόμενου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτοτελούς ποσού χωρίς την επιβάρυνση των άλλων διαρθρωτικών ταμείων όπως του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την Περιφερειακή Ανάπτυξη ή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση καταρτίζει ήδη το δικό της Εθνικό Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης για να στηριχθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς (αγροτικό, μεταποιητικό και υπηρεσίες) και για να ενισχύσει δράσεις έρευνας και τεχνολογίας, επανεκπαίδευσης εργαζομένων και φυσικά επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης και ΑΠΕ. Στόχος μας, να προχωρήσουμε στην νέα πράσινη εποχή, σε μία κλιματικά ουδέτερη οικονομία χωρίς αποκλεισμούς. Χωρίς, να μείνει κανείς πίσω.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

25


ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

Στις 27-29 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η άτυπη πενταμερής συνάντηση για το Κυπριακό. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει τη λύση της δημιουργίας δύο κρατών. Πρόσφατα ο Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Γιοσέπ Μπορέλ ανέφερε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη ανέκαθεν στέκονται στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκφράζουν την αταλάντευτη αλληλεγγύη και στήριξή τους». Παρόλα αυτά η Τουρκία παραμένει ένας σημαντικός εταίρος για την ΕΕ. Η αναβάθμιση της τελωνειακής σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις συζητήσεις για το Κυπριακό ζήτημα; Πόσο καθοριστικός είναι ο παράγοντας του μεταναστευτικού στη στάση που υιοθετεί η ΕΕ για το Κυπριακό ζήτημα;

Σ

ε πλήρη αντίθεση με τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Ασφαλείας η τουρκική και η τουρκοκυπριακή πλευρά προσήλθαν στις συζητήσεις που έλαβαν χώρα στη Γενεύη υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ προτείνοντας τη λύση της δημιουργίας δύο κρατών. Υποστηρίζοντας ουσιαστικά τη διχοτόμηση και όχι την επανένωση της Κύπρου. Μία λύση που είναι αντίθετη όχι μόνο στις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ αλλά και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, δύο κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσήλθαν σε αυτή την πενταμερή με απόλυτα εποικοδομητική στάση με στόχο τη δημιουργία συνθηκών που θα οδηγούσαν στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού. Μία επίλυση εντός του πλαισίου που έχει τεθεί ρητά από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών ήτοι της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας. Ένα πλαίσιο που στηρίζει σθεναρά και η Ευρωπαϊκή Ένωση και

τα κράτη μέλη που στέκονται πάντα στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκφράζουν την αταλάντευτη αλληλεγγύη και στήριξή τους. Σας θυμίζω την απερίφραστη καταδίκη της Τουρκίας από όλους του Θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία για τις παράνομες γεωτρήσεις που πραγματοποιούσε στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Η Τουρκία παραμένει πράγματι ένας σημαντικός οικονομικός εταίρος για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι μία υπό ένταξη χώρα. Συνορεύει με την Ευρώπη. Αλλά δυστυχώς, κυρίαρχα για την τουρκική κοινωνία, με ευθύνη της πολιτικής της ηγεσίας δεν «συνορεύει» με τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης. Παραμένει μία χώρα με σαφές έλλειμμα δημοκρατίας. Μια χώρα που δεν σέβεται το Κράτος Δικαίου και τις ατομικές ελευθερίες. Δεν σέβεται το Διεθνές Δίκαιο. Μία χώρα που προσπαθεί να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό. Πρόσφατο παράδειγμα, η «επιχείρηση εισβολής» στον Έβρο πριν 15 μήνες περίπου. Και όλα αυτά δεν είναι απλώς γνωστά στην Ευρώπη. Έχουν απερίφραστα καταδικαστεί. Ρητά και κατηγορηματικά.

Η Ελλάδα και η Αλβανία έχουν προσφύγει στη Χάγη για το ζήτημα της χάραξης της μεταξύ τους ΑΟΖ. Πως αξιολογείται αυτό το γεγονός από την ΕΕ, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Αλβανίας; Μπορεί η κίνηση αυτή να αποτελέσει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για την Ελλάδα στη χάραξη της εξωτερικής της πολιτικής και σε σχέση με άλλες χώρες; Η Τουρκία με τις προκλητικές, μονομερείς και επιθετικές της ενέργειες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο συνεχίζει να κινείται εκτός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου. Το Νοέμβριο του 2019 προχώρησε σε ένα μνημόνιο συνεργασίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης με το οποίο οριοθέτησε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας. Ένα παράνομο και άκυρο μνημόνιο που δεν εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και στη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας καθώς δεν λαμβάνει υπόψη, απεμπολεί στην κυριολεξία τα κυριαρχικά

δικαιώματα της Κρήτης, του Καστελόριζου και των Δωδεκανήσων. Το άρθρο 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, μία σύμβαση που έχει υπογραφεί από πάνω από 135 κράτη και έχει καταστεί πλέον εθιμικό δίκαιο ορίζει σαφώς ότι τα νησιά που έχουν οικονομική ζωή έχουν το ίδιο δικαίωμα σε αποκλειστική οικονομική ζώνη όπως και οι ηπειρωτικές περιοχές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε από την πρώτη στιγμή το παράνομο και άκυρο αυτό μνημόνιο συνεργασίας και δήλωσε με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι απεμπολεί κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών.


Μία ηχηρή απάντηση προς αυτούς που στέκονται απέναντι στο Διεθνές Δίκαιο και επιχειρούν να διαταράξουν τη διεθνή νομιμότητα με μονομερείς προκλητικές ενέργειες και υπογραφές παράνομων και άκυρων μνημονίων.

Ενώ ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Εξωτερική Πολιτική σε απάντηση της ερώτησης που είχα καταθέσει προς αυτόν τόνισε ότι τα ελληνικά νησιά με βάση το άρθρο 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας που αποτελεί και κοινοτικό κεκτημένο καθώς έχει υπογραφεί και από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν πλήρη δικαιώματα σε αποκλειστική οικονομική ζώνη. Η χώρα μας τους τελευταίους μήνες προχώρησε σε τρεις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με τρία κυρίαρχα κράτη. Συμφωνίες που εδράζονται στη βάση του Διεθνούς

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Δικαίου και της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας. Με την Ιταλία, σε μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, και σε συμφωνία με την Αλβανία για χάραξη ΑΟΖ και προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εφόσον δεν επιτευχθεί η οριοθέτηση μέσω των διαπραγματεύσεων. Μία ηχηρή απάντηση προς αυτούς που στέκονται απέναντι στο Διεθνές Δίκαιο και επιχειρούν να διαταράξουν τη διεθνή νομιμότητα με μονομερείς προκλητικές ενέργειες και υπογραφές παράνομων και άκυρων μνημονίων. Η Ελλάδα λειτουργεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Η Τουρκία παραμένει υπόλογη και απέναντι στο Διεθνές Δίκαιο και απέναντι στη διεθνή κοινότητα.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

27


Συνέντευξη

ΑΝΝΑ-ΜΙΣΕΛ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΠΛΕΣΣΙΑ Διεθνολόγος

Η

Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου είναι οικονομολόγος, νομικός, Ελληνίδα βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Είναι αντιπρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (INTA), μέλος της ειδικής Επιτροπής Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ψηφιακή Εποχή (AIDA), μέλος της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (IMCO), μέλος της Επιτροπής Ανάπτυξης (DEVE) και συμμετέχει στην Επιτροπή για το Μέλλον της Επιστήμης και της Τεχνολογίας (STOA). Στα πλαίσια της θητείας της, η Άννα- Μισέλ Ασημακοπούλου έχει χαρακτηριστεί ως μια από τις πιο δυναμικές παρουσίες στο Ευρωκοινοβούλιο με ενεργό κοινοβουλευτικό έργο. Θεωρεί την συμμετοχή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα καταλυτική. Θα λέγαμε, πως η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (INTA) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στην οποία είναι Αντιπρόεδρος, αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές του Ευρωκοινοβουλίου, καθώς διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για τον καθορισμό της κοινής εμπορικής πολιτικής, μιας πολιτικής στην οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα. Με αφορμή λοιπόν την καίρια ιδιότητα της, μου μετέφερε τους τελευταίους παλμούς πάνω σε ζητήματα εμπορικής πολιτικής και της σύνδεσης τους με την διεθνή πολιτική. Παράλληλα, μοιράστηκε τον δικό της αγώνα για την προώθηση του ανοιχτού και ελεύθερου εμπορίου και την προάσπιση των ελληνικών προϊόντων σε ενωσιακό επίπεδο.


Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

επιρροή θα έλεγα πως υπήρξε καταλυτική. Εμείς οι Έλληνες, 40 χρόνια μετά την ένταξή μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ή να υποτιμούμε την τεράστια συνεισφορά της στην οικονομία, την κοινωνία, αλλά και τα εθνικά μας θέματα. Παρότι συχνά αμφισβητούμε την Ευρώπη για καθυστερημένες ή άτολμες αντιδράσεις, όλα αυτά τα χρόνια, η συμμετοχή μας στην Ε.Ε. μας εξασφαλίζει σε πολλά επίπεδα, δικαιώνοντας απόλυτα την επιλογή του Κ. Καραμανλή. Πρέπει να σημειώσουμε, πως υπήρξαν τα πιο ειρηνικά και με ευημερία χρόνια στη νεότερη ιστορία μας.

Η πανδημία, επίσης, απέδειξε πως, παρά κάποιες αστοχίες ή ολιγωρίες που υπήρξαν, το πρόσημο είναι θετικό για τη χώρα μας, από τη συμμετοχή μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Δε θα ήθελα καν να σκέφτομαι το ενδεχόμενο να έπρεπε να διαχειριστούμε για παράδειγμα το ζήτημα του εμβολίου μόνοι μας και όχι ως μέλος της ΕΕ. Αλλά και για την επόμενη μέρα και την ανάκαμψη από τις συνέπειες της πανδημίας, ο ρόλος της ΕΕ υπήρξε σημαντικός. Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένα σημαντικό βήμα, γι’ αυτό και η Ελλάδα κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο και εμπνευσμένο σχέδιο ανάκαμψης, που ήδη έχει κερδίσει ιδιαίτερα κολακευτικά σχόλια στην Ευρώπη. Πρόκειται για ένα σχέδιο, που μπορεί πραγματικά να αλλάξει το μέλλον της χώρας.

Η συμμετοχή μας στην Ε.Ε. μας εξασφαλίζει σε πολλά επίπεδα, δικαιώνοντας απόλυτα την επιλογή του Κ. Καραμανλή

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

29


ΑΝΝΑ-ΜΙΣΕΛ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Kατά πόσο θεωρείτε εφικτή την επαναφορά των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΕΕ-ΗΠΑ σχετικά με την Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP); Κρίνετε πως δημιουργούνται περιθώρια συνεργασίας και συνέργειας στον τομέα του εμπορίου μεταξύ των δύο εταίρων, δεδομένης της νέας προεδρίας Joe Biden;

Τα τελευταία χρόνια, ο εξωστρεφής χαρακτήρας του διατλαντικού εμπορίου και των επενδύσεων δοκιμάστηκε από διμερείς εντάσεις και οπισθοδρόμηση, σε μονομερείς πολιτικές. Οι σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ ήταν τεταμένες, κατά τη διάρκεια της προεδρίας Trump και η εμπιστοσύνη, αναπόφευκτα, κλονίστηκε. Η εκλογή του Προέδρου Biden, όμως, αναβίωσε τις θετικές προσδοκίες στην Ευρώπη, για επιστροφή στην πολυμέρεια, τη συλλογική δράση και την υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών. Ένα πρώτο θετικό βήμα είναι η κατάργηση των δασμών που είχαν επιβληθεί σε επιλεγμένα ευρωπαϊκά προϊόντα αδίκως στο πλαίσιο της διένεξης της Airbus και της Boeing. Έχουμε μια σημαντική ευκαιρία για μια ανανεωμένη εμπορική συμμαχία, στη βάση των κοινών μας δημοκρατικών αρχών και αξιών.

Όχι, δεν αναμένουμε ότι η πολιτική των ΗΠΑ θα αλλάξει δραστικά ή με αστραπιαία ταχύτητα ούτε ότι θα πιάσουμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε στις διαπραγματεύσεις, για την Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP). Έκτοτε, έχουν συντελεστεί ραγδαίες αλλαγές, παγκοσμίως και πλέον ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε οι ΗΠΑ έχουν την ίδια ατζέντα με αυτή που είχαν, πριν από 5 χρόνια. Οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αλλάξει, όπως έχει αλλάξει και η γεωπολιτική πραγματικότητα. Με δεδομένες τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Κίνας, θα πρέπει να ανανεώσουμε τη δέσμευσή μας για την ενίσχυση του ανοικτού και δίκαιου εμπορίου, να διασφαλίσουμε μαζί ισότιμους όρους διεθνούς ανταγωνισμού και να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του προστατευτισμού και της μονομέρειας.

Θα πρέπει να ανανεώσουμε τη δέσμευσή μας για την ενίσχυση του ανοικτού και δίκαιου εμπορίου.

30 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Αν και αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, η έγκριση Συμφωνιών Ελεύθερου Εμπορίου (FTAs) συχνά προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ένωσης, σχετικά με ζητήματα διαφάνειας των διαπραγματεύσεων, προστασίας της ονομασίας προέλευσης των προϊόντων, προστασίας του περιβάλλοντος και του καταναλωτή κ.α. Παράλληλα, κάποιες Συμφωνίες (π.χ. CETA) δεν έχουν εγκριθεί και σε εθνικό επίπεδο των κρατών - μελών, όπως προβλέπεται. Με ποιους τρόπους η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (INTA), στην οποία συμμετέχετε ως Αντιπρόεδρος, δύναται να διαφυλάξει τα συμφέροντα των Ευρωπαίων πολιτών και να αμβλύνει τυχόν αλγεινές εντυπώσεις;

Ο

ι Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου, έχουν ως σκοπό την απόκτηση για την Ευρώπη πρωταγωνιστικού ρόλου στην παγκόσμια οικονομία. Οι παραπάνω συμφωνίες είναι κατ’ αρχήν εμπορικές. Ενώ όμως είναι, ως προς τον κύριο σκοπό τους, εμπορικές, παράλληλα καλύπτουν και άλλους τομείς, όπως η προστασία των επενδύσεων, οι μεταφορές και η αειφόρος ανάπτυξη.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Η Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου αποτελείται από Ευρωβουλευτές, από τα κράτη μέλη της Ε.Ε., όπου έχουμε, ως επί το πλείστον, αγαστή συνεργασία μεταξύ μας, προκειμένου να εξασφαλίσουμε τα συμφέροντα της Ευρώπης, στο διεθνές εμπόριο. Διαφωνίες υπάρχουν και πάντα θα υπάρχουν. Πάντα, όμως, αναζητούμε αυτά που μας ενώνουν και βαδίζουμε με αυτά. Όσον αφορά στον όρο «αλγεινές εντυπώσεις», θα διαφωνήσω μαζί σας.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

31


ΑΝΝΑ-ΜΙΣΕΛ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Π

ροσωπικά, ως Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου και Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, έχω θέσει, ως προτεραιότητά μου, την προστασία των ελληνικών προϊόντων. Δώσαμε μάχες για την αναστολή των δασμών που είχαν επιβληθεί, επί προεδρίας Τραμπ, από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, σε ευρωπαϊκά και ελληνικά προϊόντα, όπως η φέτα, το ελληνικό γιαούρτι, τα ροδάκινα και τα μεταποιημένα ροδάκινα. Δίνουμε μάχες σε κάθε Συμφωνία Ελεύθερου

Εμπορίου, για την προστασία των ελληνικών συμφερόντων. Η εξωστρέφεια είναι ζωτικής σημασίας για τις μελλοντικές οικονομικές προοπτικές της Ε.Ε., δεδομένου ότι το 85% της παγκόσμιας ανάπτυξης θα πραγματοποιηθεί εκτός Ευρώπης, τα επόμενα 10 χρόνια. Επομένως, οι Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου αποτελούν άλλο ένα μέσο, για να κατακτήσουμε την εξωστρέφεια και να διασφαλίσουμε την εδραίωσή μας, στον τομέα του διεθνούς εμπορίου.

Θεωρείτε πιθανή την έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο της Περιεκτικής Συμφωνίας για τις Επενδύσεις (CAI) ανάμεσα σε ΕΕ και Κίνα; Κατά πόσο αυτή η αμοιβαία Συμφωνία, θα προσέλκυε επενδύσεις σε ευρωπαϊκές χώρες του «Δρόμου του Μεταξιού» (One Belt One Road - BRI) της Κίνας, όπως την Ελλάδα;

Ε

δώ και χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα είχαν μια μη ισόρροπη εμπορική και επενδυτική σχέση. Η Περιεκτική Συμφωνία για τις Επενδύσεις (CAI), είναι ένα φιλόδοξο βήμα που αποσκοπεί στο άνοιγμα νέων ευκαιριών για τις ευρωπαϊκές εταιρείες και στη διασφάλιση δικαιότερης πρόσβασης στην κινεζική αγορά. Ωστόσο, η σχέση μας με την Κίνα, το τελευταίο διάστημα, είναι γεμάτη από αντιφάσεις. Τα απαράδεκτα αντίποινα της

Κίνας εναντίον μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ευρωπαϊκών θεσμών, ως απάντηση στις νόμιμες κυρώσεις μας για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Ουιγούρων, διαβρώνει την εμπιστοσύνη και εμποδίζει τη διμερή συνεργασία. Έως ότου, λοιπόν, αρθούν οι κινεζικές κυρώσεις, η διαδικασία επικύρωσης της CAI δεν είναι εφικτή, καθώς δεν μπορεί η παραπάνω Συμφωνία να αποτελέσει ένα ξεχωριστό αντικείμενο, μη εντασσόμενο στην εξελισσόμενη δυναμική των ευρύτερων σχέσεων ΕΕ-Κίνας.

Eχω θέσει, ως προτεραιότητά μου, την προστασία των ελληνικών προϊόντων.

32 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΤΣΟΣ της ΣΤΕΦΑΝΙΑΣ ΤΖΩΡΟΥ Οικονομική Αναλύτρια

Ο

Γιώργος Κύρτσος, εκλεγμένος Ευρωβουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία από το 2014, έχει διαγράψει μια μακρά και σπουδαία πορεία σε θέματα που έχουν έχουν να κάνουν τόσο με το χώρο της διεθνούς οικονομίας όσο και με το χώρο της δημοσιογραφίας και της πολιτικής. Σημαντική ήταν και η συμμετοχή του στην πρώτη ελληνική προεδρία της ΕΟΚ σαν εμπειρογνώμονας για τα θέματα της διεύρυνσης της ΕΟΚ προς την Ισπανία και την Πορτογαλία το 1983. Πριν τη τρέχουσα θέση του, υπήρξε βασικός αρθρογράφος του «Ελεύθερου Τύπου», διευθυντής στον «Τύπο της Κυριακής» και ιδρυτής των εφημερίδων «City Press» και «Free Sunday». Υπήρξε επίσης υπεύθυνος για την ανάλυση των διεθνών οικονομικών σχέσεων του Οικονομικού Ταχυδρόμου, του οποίου αργότερα διετέλεσε και αρχισυντάκτης. Στο Ευρωκοινοβούλιο κατέχει θέση μέλους σε Επιτροπές όπως των Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων καθώς και του Προϋπολογισμού. Επιπλέον, συμμετέχει στην υποεπιτροπή Άμυνας και Ασφαλείας και είναι αντιπρόεδρος στην αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Διακοινοβουλευτική Επιτροπή του ΝΑΤΟ. Υποστηρίζει πως αναμφίβολα η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ βελτίωσε τη δυναμική της ενισχύοντας τους κρατικούς θεσμούς. Ακόμη κρίνει, ως επιτακτική ανάγκη την άμεση εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων ενώ τέλος, αναφέρει πως ο τρόπος χειρισμού θεμάτων που αφορούν τα ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα χρειάζεται ιδιαίτερο χειρισμό από το Ευρωκοινοβούλιο.


ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΤΣΟΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Δ

εν υπάρχει αμφιβολία ότι η ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ πριν από 40 χρόνια βελτίωσε τη δυναμική της χώρας. Ενίσχυσε τους δημοκρατικούς θεσμούς, μας προστάτευσε από τη βαλκανική αστάθεια και μας βοήθησε διαχρονικά να αντέξουμε στις πιέσεις της Τουρκίας. Προετοίμασε επίσης κατά διαστήματα, την αναπυξιακή απογείωση της ελληνικής

οικονομίας. Δυστυχώς όμως αυτή δεν πραγματοποιήθηκε στον βαθμό που επιθυμούσαμε λόγω δικών μας λαθών και παραλείψεων με αποτέλεσμα σήμερα το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας να είναι λίγο πάνω από τα 2/3 του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ακόμη και σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε τις αναπτυξιακές ευκαιρίες στο ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ πριν από 40 χρόνια βελτίωσε τη δυναμική της χώρας.

Κεντρικός στόχος του νέου Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» είναι να γίνουν θεμελιώδεις οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, που θα επηρεάσουν την οικονομική δραστηριότητα, τις τεχνολογίες, τις νοοτροπίες και τους θεσμούς, συνδυάζοντας την οικονομική αποτελεσματικότητα με την καινοτομία και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό με την προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική συνοχή και τη δικαιοσύνη. Ποιες μεταρρυθμίσεις θεωρείτε ότι είναι άμεσης προτεραιότητας και για ποιο λόγο;

Ό

λες οι μεταρρυθμίσεις είναι κατεπείγουσες γιατί έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο.

Ας πάρουμε για παράδειγμα τη Δικαιοσύνη. Ο εξαιρετικά βραδύς ρυθμός απόδοσης της θίγει τα δικαιώματα των πολιτών αλλά και αποθαρρύνει σημαντικές επενδύσεις. Οι σοβαροί επενδυτές δεν δέχονται να μετατραπούν όμηροι ενός δικαστικού συστήματος που μπορεί να χρειαστεί πέντε και δέκα χρόνια για να αποφασίσει για μια αστική διαφορά.

34 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Η κοινωνική συνοχή έχει εξασθενίσει εξαιτίας της κρίσης που ξεκίνησε το 2010. Είναι φανερό ότι πρέπει να ενισχύσουμε την κοινωνική αλληλεγγύη και τη συνοχή για να αξιοποιήσουμε πλήρως τις οικονομικές ευκαιρίες που προσφέρονται. Η προστασία του περιβάλλοντος με τη μορφή της πράσινης μετάβασης είναι στρατηγικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για αυτό θα απορροφήσει το 37% των κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Να βελτιωθούμε με κριτήριο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.

Η Ψηφιακή Μετάβαση θα απορροφήσει άλλο ένα 20% δηλαδή περίπου το 60% των συνολικών ευρωπαϊκών δαπανών που μας αφορούν έχουν σχέση με την οργάνωση του πράσινου, ψηφιακού μέλλοντος. Για να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που μας προσφέρονται πρέπει να αλλάξουμε ρυθμούς, να εξουδετερώσουμε το γραφειοκρατικό φαινόμενο, να παρακάμψουμε αγκυλώσεις σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, να κινηθούμε σε όλα τα θέματα πιο γρήγορα και αποτελεσματικά από τους Ευρωπαίους εταίρους και ανταγωνιστές. Δεν φτάνει να βελτιωθούμε σε σχέση με το παρελθόν μας πρέπει να βελτιωθούμε με κριτήριο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Το νέο, υπό διαμόρφωση, πολιτικό σκηνικό σε χώρες της ΕΕ, με επικείμενες συνεργασίες κομμάτων προκειμένου να σχηματιστούν κυβερνήσεις (Ολλανδία, Βουλγαρία) και αμφισβήτηση παραδοσιακών πολιτικών (του Μακρόν στη Γαλλία και της Μέρκελ στη Γερμανία) θεωρείτε πως μπορεί να προκαλέσει «αναταράξεις» στην ΕΕ την ώρα μάλιστα που προσπαθεί να ξεπεράσει την υγειονομική κρίση που τη μαστίζει; Οι πολιτικές αναταράξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατά την άποψη μου μέρος της πολιτικής ρουτίνας. Σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 είναι φανερό ότι όλα θα αλλάζουν και πως το σύστημα έχει μια εσωτερική αστάθεια.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Επιδίωξη μας είναι να της δώσουμε δημιουργική διάσταση. Θεωρώ μεγάλη επιτυχία την επικράτηση του Ντράγκι στην Ιταλία. Ο Μακρόν παρά τις δυσκολίες φαίνεται ικανός να επικρατήσει ξανά επί της Λεπέν. Στη μετά Μέρκελ εποχή της Γερμανίας θα πρωταγωνιστήσουν πιθανότατα οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Πράσινοι ίσως και οι Σοσιαλδημοκράτες, όλοι με φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό. Στην Ισπανία ο Σάντσεθ είναι δυναμικά υπέρ της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και έχει περιορίσει τους Ποδέμος σε δευτερεύοντα ρόλο. Προβλήματα Ευρωπαϊκής συνεννόησης υπάρχουν με τις κυβερνήσεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας. Στην Ολλανδία επικράτησε ο φιλελεύθερος Ρούτε, ισχυρός εκπρόσωπος των λεγόμενων “φειδωλών”. Όσο για την Βουλγαρία θα πάει υποχρεωτικά σε νέες εκλογές γιατί παρά την πρωτιά του το κόμμα του Μπορίσοφ δεν μπορεί να βρει κυβερνητικούς εταίρους ούτε υπάρχει εναλλακτικό κυβερνητικό σχήμα. Δεν προβλέπω κάποιου είδους πολιτική καταστροφή, όπως θα ήταν η επικράτηση της Λεπέν ή του Σαλβίνι, αλλά αυτή η πολύχρωμη πολιτική εικόνα επηρεάζει τη συνεννόηση για την αντιμετώπιση της πανδημίας ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη μας ότι η ΕΕ, δυστυχώς δεν έχει ούτε πρόκειται να αποκτήσει, κοινή πολιτική υγείας.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

35


ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΤΣΟΣ

Η ΕΕ έχει συμφωνίες συνεργασίας με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου και η Αντιπροσωπεία του Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με την Αραβική Χερσόνησο, στην οποία συμμετέχετε, πραγματοποιεί τακτικές διακοινοβουλευτικές συνεδριάσεις με τα γνωμοδοτικά συμβούλια της περιοχής και παρακολουθεί την εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και ΣΣΚ. Πιστεύετε ότι το Ευρωκοινοβούλιο θα μπορούσε να αναλάβει ενεργότερο ρόλο, ώστε να βελτιωθούν πολιτικές των κρατών της Αραβικής Χερσονήσου που αφορούν στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θρησκευτικών μειονοτήτων;

Τ

ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάνει ότι μπορεί για να συμβάλλει στην βελτίωση των πολιτικών των κρατών της Αραβικής Χερσονήσου σε ότι αφορά τον σεβασμό των ανθρώπινων και δημοκρατικών δικαιωμάτων και των θρησκευτικών μειονοτήτων. Στις παρεμβάσεις μας είμαστε υποχρεωτικά προσεκτικοί για δύο λόγους. Πρώτον, οι διαφορές στον πολιτισμό και στην νοοτροπία είναι εξαιρετικά σημαντικές και πρέπει να τις σεβόμαστε αν θέλουμε να συνεννοηθούμε και να επηρεάσουμε τις εξελίξεις. Δεύτερον, κινδυνεύουμε αν δεν προσέξουμε να κατηγορηθούμε για ανάμειξη στα εσωτερικά ξένων κρατών ορισμένα από τα οποία υπήρξαν στο παρελθόν ευρωπαϊκά προτεκτοράτα με ότι αυτό συνεπάγεται. Η πρόοδος στη συνεννόηση και στη βελτίωση σε ότι αφορά τα ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα είναι αργή και αρκετά ασταθής. Δεν νομίζω όμως ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο.

Κινδυνεύουμε αν δεν προσέξουμε να κατηγορηθούμε για ανάμειξη στα εσωτερικά ξένων κρατών.

36 >

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


ΘΟΔΩΡΗΣ ΖΑΓΟΡΑΚΗΣ ΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΣ ΤΖΩΡΟΥ

Οικονομική Αναλύτρια

Ο

Θοδωρής Ζαγοράκης, εξελέγη ευρωβουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία στις ευρωεκλογές του 2014 αλλά και του 2019. Αποτελεί μέλος των Επιτροπών Αλιείας, Πολιτισμού και Παιδείας καθώς και μέλος της Επιτροπής Κοινοβουλευτικής Συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας. Επιπλέον, είναι αναπληρωτήςμέλος στη Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Σερβία. Εκτός του Ευρωκοινοβουλευτικού του έργου, έχει σημειώσει μια σειρά από πολλές και σπουδαίες επιτυχίες στο χώρο του αθλητισμού με ίσως σπουδαιότερη την κατάκτηση του EURO το 2004, όπου ανακηρύχθηκε πολυτιμότερος ποδοσφαιριστής της διοργάνωσης. Έχει διατελέσει πρόεδρος της ΠΑΕ ΠΑΟΚ αλλά είναι και εκλεγμένος πρόεδρος της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Με αφορμή τη συμπλήρωση των 40 ετών από την ένταξη της Ελλαδάς στην ΕΕ και τον εορτασμό των 200 ετών από την κήρυξη του απελευθερωτικού Αγώνα τονίζει πως αποτελεί χρέος και στόχο η συνέχιση αυτής της κοινής πορείας. Τέλος, υποστηρίζει πως η παγκόσμια υγειονομική κρίση που ξέσπασε έφερε στην επιφάνεια ζητήματα ευμορφίας όπως την ενίσχυση του τομέα του αθλητισμού μέσα από μια σειρά χρηματικών ενισχύσεων και βελτίωσης υποδομών αλλά και την ανάγκη για μια ψηφιακή μετάβαση σε όλους του τομείς δραστηριότητας στην ΕΕ.


ΘΟΔΩΡΗΣ ΖΑΓΟΡΑΚΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

ένταξη της χώρας μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις του έθνους μας και είναι συνυφασμένη με την πορεία ανάπτυξης και προόδου που έχει επιδείξει η χώρα μας στο δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα και έπειτα. Χωρίς καμία αμφιβολία, η Ελλάδα θα ήταν ένα τελείως διαφορετικό κράτος εάν δεν ήταν ενταγμένο στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Και όποιος δεν το συμμερίζεται αυτό μπορεί να δει και να συγκρίνει τη χώρα μας με τις υπόλοιπες χώρες των Βαλκανίων που βρίσκονται εκτός της ευρωπαϊκής οικογένειας. Χρέος και στόχος μας πρέπει να είναι αυτή η πορεία να ενισχυθεί και να αποτελέσει το εφαλτήριο για αυτήν την νέα περίοδο της ελληνικής ιστορίας ειδικά φέτος που σημειολογικά κλείνουν και τα 200 χρόνια από την απελευθέρωση της χώρας μας. Η Ευρώπη είναι το σπίτι μας, η Ευρώπη είναι ο χώρος που διαμορφώνονται οι πολιτικές και τα μέτρα που επηρεάζουν τη ζωή όλων των πολιτών της ευρωπαϊκής οικογένειας και στο χώρο αυτό πρέπει ως χώρα να επενδύσουμε προκειμένου να διασφαλίσουμε τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη για όλους τους πολίτες μας.

Η Ευρώπη είναι το σπίτι μας η Ευρώπη είναι ο χώρος που διαμορφώνονται οι πολιτικές και τα μέτρα που επηρεάζουν τη ζωή όλων των πολιτών της ευρωπαϊκής οικογένειας.

Στο πλαίσιο της συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, εγκαινιάστηκε το ταμείο «BlueInvest» μετοχικού κεφαλαίου ύψους 75 εκατ. ευρώ για τη γαλάζια οικονομία. Πώς, κατά την άποψή σας, μπορεί το ταμείο αυτό να αποτελέσει εργαλείο για μια βιώσιμη και ανταγωνιστική υδατοκαλλιέργεια στην ΕΕ, συμβάλλοντας παράλληλα στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας;

T

ο εργαλείο Blue Invest, το οποίο αποτελεί μία νέα δομή χρηματοδότησης σε συνεργασία της ευρωπαϊκής Επιτροπής με το ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων αποτελεί ένα κίνητρο και μία μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα μας προκειμένου να διασφαλίσει πρόσθετους πόρους και να επενδύσει σε έναν τομέα στον οποίο έχουμε τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα λόγω της ευμορφιάς του εδάφους μας. Όλο το προηγούμενο διάστημα, ως

38 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

ευρωβουλευτές πιέσαμε προκειμένου να δοθεί ένα επιπλέον κίνητρο για τις χώρες που έχουνε θαλάσσιο μέτωπο να επενδύσουν και να αξιοποιήσουν αυτές τις περιοχές όχι μόνο ως τουριστικούς προορισμούς αλλά και σε σχέση με τις λοιπές επαγγελματικές δραστηριότητες που μπορούν να αναπτύξουν. Είναι πλέον στο χέρι της ελληνικής κυβέρνησης να αξιοποιήσει στο έπακρο αυτό το εργαλείο και να βοηθήσει τους χιλιάδες ανθρώπους που δραστηριοποιούνται και ζουν από τη θάλασσα.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Στις τροπολογίες που καταθέσατε στο ψήφισμα της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας σχετικά με τον αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19 στη νεολαία και στον αθλητισμό προτείνετε την παροχή μέτρων στήριξης στους συλλόγους και τους αθλητές μικρότερων κατηγοριών. Αναφέρεστε σε μέτρα οικονομικής στήριξης ή και μέτρα στήριξης υποδομών και ποια προκρίνετε ως σημαντικότερα;

Ο

αθλητισμός, ο πολιτισμός και οι δραστηριότητες των νέων είναι τρεις κατηγορίες οι οποίες έχουν πληγεί πάρα πολύ από την πανδημία που βιώνουμε τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Για το λόγο αυτό και ως ευρωβουλευτής ζήτησα να υπάρξουν οριζόντια μέτρα από την ευρωπαϊκή Επιτροπή τα οποία θα εφαρμόσουν όλες οι χώρες μέλη προκειμένου να υποστηρίξουν αυτούς τους ανθρώπους και τους κλάδους της οικονομίας, οι οποίοι έχουν πληγεί δυσανάλογα από την υγειονομική κρίση. Τα μέτρα στήριξης, αφενός πρέπει να περιλαμβάνουν απευθείας χρηματικές ενισχύσεις για να μπορέσουν οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους κλάδους να ορθοποδήσουν, αφετέρου σε επίπεδο υποδομών πρέπει να υπάρξουν γενναίες πρωτοβουλίες προκειμένου να μπορέσουν την επόμενη μέρα της πανδημίας να αναπτύξουν ακόμα πιο ποιοτικές υπηρεσίες για όλους τους πολίτες και όλα τα παιδιά στην ΕΕ. Ένα από τα μαθήματα της πανδημίας ήταν πως η ατομική άθληση ο δημόσιος χώρος αλλά και η ενασχόληση με τις δομές πολιτισμού πρέπει να ενισχυθούν και πρέπει να υποστηρίξουμε τους ανθρώπους να στραφούν σε τέτοιες δραστηριότητες. Βασικό επιχείρημα στην υπερψήφιση, εκ μέρους σας, της έκθεσης για τη διαμόρφωση της πολιτικής για την ψηφιακή εκπαίδευση, αποτελεί η ανάγκη για την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού οικοσυστήματος ψηφιακής εκπαίδευσης. Ποιο είναι το όραμά σας για το περιεχόμενο του προτεινόμενου σχεδίου;

Το εργαλείο Blue Invest, αποτελεί ένα κίνητρο και μία μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα μας προκειμένου να διασφαλίσει πρόσθετους πόρους

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

Έ

να άλλο μεγάλο δίδαγμα του κορονοϊού είναι η ανάγκη να περάσουμε την ψηφιακή μετάβαση σε όλους τους τομείς δραστηριότητας στην ΕΕ. Οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η χώρα μας και η ελληνική κυβέρνηση έδειξαν τεράστια προσαρμοστικότητα και πολύ γρήγορα αντανακλαστικά σε αυτό τον τομέα εν μέσω πανδημίας. @hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

39


ΘΟΔΩΡΗΣ ΖΑΓΟΡΑΚΗΣ

Αυτό που χρειάζεται πλέον και όσο βαδίζουμε προς το τέλος της πανδημίας είναι να υπάρξει ένα πανευρωπαϊκό οικοσύστημα ψηφιακής εκπαίδευσης το οποίο να αφορά όλες τις δομές μάθησης αλλά και όλους τους τομείς λειτουργίας του κράτους, προκειμένου η καθημερινότητα και η ζωή των πολιτών να γίνει πιο εύκολη, βελτιώνοντας θεαματικά τους χρόνους ανταπόκρισης των δημοσίων υπηρεσιών και εξυπηρέτησης των πολιτών. Η ψηφιακή εκπαίδευση θα πρέπει να αφορά την προσαρμογή των μαθητών και των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων σ’ αυτόν το νέο κόσμο που αναδύεται μπροστά μας ειδικά με την έλευση του γρήγορού ίντερνετ, του δικτύου 5G, αλλά και των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα μας. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του σχεδίου αυτού είναι η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών ώστε να μπορέσουν να προσαρμοστούν στην

πραγματικότητα της νέας ψηφιακής εκπαίδευσης. Η ψηφιακή μετάβαση στα εκπαιδευτικά συστήματα προσφέρει ευρύ φάσμα δυνατοτήτων, ευκαιριών και εργαλείων που θα την καταστήσουν πιο καινοτόμα, συμμετοχική, και ολοένα και περισσότερο αποτελεσματική μέσω της εισαγωγής νέων εξατομικευμένων μαθησιακών μεθόδων υψηλής ποιότητας. Κίνδυνοι σαφώς και υπάρχουν. Η υλοποίηση και η χρήση της ψηφιακής εκπαίδευσης πρέπει να σέβεται πλήρως μια σειρά από θεμελιώδη δικαιώματα. Η προστασία της ιδιωτικότητας, των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η ελευθερία της έκφρασης είναι θέματα που πρέπει να συζητηθούν εκτενώς και να θεσπιστεί το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο το οποίο θα τα προστατεύει. Είμαστε μπροστά από κοσμογονικές αλλαγές. Η τεχνολογία είναι εδώ, αλλά δεν θα καθορίσει η ίδια την επιτυχία ή όχι του αποτελέσματός. Ο τρόπος που θα χρησιμοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες θα κρίνουν και την πορεία των εξελίξεων.

Αυτό που χρειάζεται πλέον και όσο βαδίζουμε προς το τέλος της πανδημίας είναι να υπάρξει ένα πανευρωπαϊκό οικοσύστημα ψηφιακής εκπαίδευσης.

40 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥΛΗΣ της ΝΕΦΕΛΗΣ ΚΑΡΑΛΕΚΑ

Πολιτική Επιστήμων – Ερευνήτρια

Ο

Δημήτρης Παπαδημούλης είναι πολιτικός, Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από το 2014 και διανύει την τρίτη θητεία του ως Ευρωβουλευτής της Ελλάδας (ΣΥΡΙΖΑ). Από το 2014 έως σήμερα είναι ο μόνος Έλληνας και ο μόνος από την πολιτική ομάδα της GUE/NGL στο Προεδρείο του Ευρωκοινοβουλίου. Είναι επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΣΥΡΙΖΑ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σημαντική διάκριση αποτελεί το γεγονός ότι μέσα στο 2020 συμπεριλήφθηκε στο Top 10 των επιδραστικότερων Ευρωβουλευτών του ΕΚ. Έχει σπουδάσει στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Μου έκανε την τιμή να μου παραχωρήσει την παρακάτω πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη. Αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η σημερινή υγειονομική κρίση λειτουργεί ως καταλύτης αλλαγών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και αποτελεί μίας εξαιρετική ευκαιρία επιβεβαίωσης της προσπάθειας ανασχηματισμού της ΕΕ σε μία Ένωση πραγματικά ενοποιημένη. Σχολιάζει ότι η διαχείριση του εθνικού σχεδίου για το Ταμείο Ανάκαμψης από τη ΝΔ δεν είναι αυτή που προβλέπεται από το ΕΚ καθώς λείπει η ουσιαστική διαβούλευση και η ευρύτερη πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Τονίζει ότι ο διαθρησκευτικός διάλογος είναι εξαιρετικά σημαντικός σε περιβάλλοντα πολυθρησκευτικά και πολυεθνικά όπως αυτό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου και ένα χρήσιμο εργαλείο και για τη διαχείριση του Κυπριακού ζητήματος. Τέλος, τονίζει ότι τώρα, περισσότερο από ποτέ οφείλουμε να προσπαθήσουμε για την εξεύρεση μίας αμοιβαία αποδεκτής και δίκαιης λύσης για τις δύο κοινότητες. @hapscorg @political_scientists @The Network of EUREOPE

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

41


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥΛΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

φετινή χρονιά σηματοδοτεί την 40ή επέτειο από την ένταξη της χώρας μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Στη διάρκεια αυτών των 40 ετών, είδαμε την Ένωση να μεγαλώνει, να αποκτά περισσότερες αρμοδιότητες, να καθορίζει ολοένα και περισσότερο σημαντικές πτυχές της καθημερινότητας αλλά και του μέλλοντός μας. Σε αυτά τα 40 χρόνια, η Ελλάδα αποκόμισε σημαντικά οφέλη. Δεν έλειψαν, βέβαια, οι κατά καιρούς κρίσεις και οι περίοδοι έντονων αμφισβητήσεων που συνδέονται κυρίως με την ικανότητα της ΕΕ να δώσει ολοκληρωμένες και πειστικές λύσεις σε κοινά, ευρωπαϊκά προβλήματα. Περιόδους που έζησε έντονα η Ελλάδα, ιδίως τα χρόνια της οικονομικής κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας με την εφαρμογή μέτρων σκληρής λιτότητας, αλλά και με την προσφυγική κρίση και την απουσία έμπρακτης αλληλεγγύης από τα λοιπά κράτη της ΕΕ.

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ και νυν ΕΕ επηρέασε καθοριστικά την πορεία της χώρας μας σε όλα τα επίπεδα. Και αξιολογώντας κανείς την 40χρονη πορεία της χώρας μας στην ΕΕ, καταλήγει σε μια θετική αποτίμηση. Επιβεβαιώνεται, επομένως, η θέση που και προσωπικά υπερασπίστηκα από την πρώτη στιγμή, ότι η ένταξη της χώρας μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια ήταν μια ορθή επιλογή - για λόγους οικονομικούς, κοινωνικούς, δημοκρατίας αλλά και γεωπολιτικούς. Συγχρόνως, η κρίση της πανδημίας λειτουργεί ως καταλύτης αλλαγών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και ανατροφοδοτεί και επιβεβαιώνει τη διαρκή προσπάθεια για τον μετασχηματισμό της ΕΕ σε μια Ευρώπη πραγματικά ενοποιημένη, κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμη, χωρίς αποκλεισμούς. Προσπάθεια που θα πρέπει να έχει στο επίκεντρό της το στοιχείο της σύγκλισης για την αντιμετώπιση των κοινωνικών, οικονομικών και περιφερειακών ανισοτήτων που εντείνονται δραματικά λόγω της πανδημίας τόσο μεταξύ όσο και στο εσωτερικό των κρατών-μελών.

Είστε μέλος της ολιγομελούς Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η οποία είναι υπεύθυνη για την εποπτεία και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο των 27 εθνικών σχεδίων σχετικών με το Ταμείο Ανάκαμψης. Ποια, κατά τη γνώμη σας, πρέπει να είναι η διαχείρισή του, έτσι ώστε να υπάρξει αποτελεσματική αξιοποίηση των κονδυλίων, σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο και ταυτόχρονα να λειτουργήσουν ενοποιητικά για την ελληνική πολιτική σκηνή και όχι διχαστικά;

Τ

ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεκδικεί από την πρώτη στιγμή ουσιαστικό ρόλο στην εποπτεία του Ταμείου Ανάκαμψης. Έχουμε ήδη συστήσει και λειτουργεί μια 27μελής επιτροπή, στην οποία και μετέχω ως τακτικό μέλος, ο μόνος από την Ελλάδα. Στην επιτροπή μετέχουν ευρωβουλευτές από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα και έχει στόχο να εξετάσουμε από κοινού με την Κομισιόν και το Συμβούλιο τα εθνικά σχέδια και να συμβάλλουμε στην αποτελεσματική αξιοποίηση τωνκονδυλίων.

42 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Με δεδομένο ότι τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης είναι συγκεκριμένα, όπως και το κανονιστικό και χρηστικό πλαίσιο, θα πρέπει να αξιοποιηθούν στο μέγιστο βαθμό και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να συμβάλλουν στη δίκαιη και βιώσιμη ανάκαμψη, αποφεύγοντας, ταυτόχρονα, λάθη του παρελθόντος. Ένα από τα βασικά σημεία στα οποία επιμένει το Ευρωκοινοβούλιο είναι ο συμπεριληπτικός χαρακτήρας της διαδικασίας διαμόρφωσης και

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


εφαρμογής των εθνικών σχεδίων, ώστε να αποτελέσουν αντικείμενο ευρύτερης πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης και τα κονδύλια να κατευθυνθούν αποτελεσματικά στις πραγματικές ανάγκες. Η ουσιαστική διαβούλευση σε όλα τα στάδια - σχεδιασμός, εφαρμογή, ενδεχόμενες αναπροσαρμογές - αποτελεί το κλειδί ώστε τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης να λειτουργήσουν ενωτικά για την κοινωνία και να δώσουν ουσιαστικές απαντήσεις στα τεράστια προβλήματα που προκάλεσε η πανδημία. Δυστυχώς, η κυβέρνηση της ΝΔ αδιαφόρησε πλήρως για το στάδιο αυτό, καταρτίζοντας το εθνικό σχέδιο πίσω από κλειστές πόρτες. Επέλεξε να

προχωρήσει σε κατ’ επίφαση διαβουλεύσεις επί μιας ολιγοσέλιδης, σε σχέση με το τελικό σχέδιο, περίληψης, ενώ μέχρι και σήμερα αρνείται να δώσει στη δημοσιότητα το σχέδιο που έχει ήδη καταθέσει στην Κομισιόν, επιχειρώντας να φέρει προ τετελεσμένου την ελληνική κοινωνία. Τέτοιους είδους μεθοδεύσεις όχι μόνο δεν σέβονται τον ελληνικό λαό και τη Βουλή και δεν καλλιεργούν κλίμα ευρύτερης συνεννόησης, αλλά τροφοδοτούν και σοβαρές υπόνοιες για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα κονδύλια καθώς και για τους τελικούς αποδέκτες τους.

Η ουσιαστική διαβούλευση σε όλα τα στάδια - σχεδιασμός, εφαρμογή, ενδεχόμενες αναπροσαρμογές - αποτελεί το κλειδί ώστε τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης να λειτουργήσουν ενωτικά για την κοινωνία και να δώσουν ουσιαστικές απαντήσεις στα τεράστια προβλήματα που προκάλεσε η πανδημία. Σε συνέντευξή σας στην εκπομπή (13/3/2021) «Προς Εκκλησιασμόν» του Παναγιώτη Ανδριόπουλου, αναφερθήκατε στο ότι σκοπεύετε να οργανώσετε ένα φόρουμ διαλόγου ανάμεσα σε εκπροσώπους διαφορετικών θρησκειών και πολιτικούς ευρέως φάσματος το οποίο θα εστιάζει σε κοινωνικά ζητήματα. Πιστεύετε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να προωθήσει μία τέτοια πρωτοβουλία, προκειμένου να υπάρξει σύμπραξη κρατών μελών ή στοχεύετε στην ενεργοποίηση και φορέων/ατόμων εκτός των αυστηρών ορίων της ΕΕ; Ο δια-θρησκευτικός διάλογος είναι εξαιρετικά σημαντικός, ειδικά σε περιβάλλοντα πολυθρησκευτικά και πολυεθνικά. Η Βαλκανική και η Ανατολική Μεσόγειος είναι τέτοιες περιοχές και για τον λόγο αυτό, εμείς και ως Έλληνες και ως Ευρωπαίοι θα πρέπει να στηρίζουμε τέτοιες πρωτοβουλίες. Πλαίσια συνεργασίας που διαπερνούν τις θρησκευτικές διαφορές έχουν αποδειχθεί πολύ χρήσιμα και με μακροχρόνια αποτελέσματα. Το ίδιο συμβαίνει, όταν με πνεύμα συναίνεσης και σύνθεσης, @The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

διαπερνάμε και τις όποιες πολιτικές διαφορές, για να ενισχύουμε κοινές ευρωπαϊκές αξίες, όπως η ειρηνική συνύπαρξη και ο σεβασμός στην διαφορετικότητα. Σε τέτοιες προσπάθειες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρέχει ένα πολύ εποικοδομητικό πλαίσιο συνεργασίας και προσωπικά έχω συμμετάσχει σε τέτοιες πρωτοβουλίες. Επίσης, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και ενδιαφερόμενων φορέων είναι στοιχείο απαραίτητο συμμετοχικής πρακτικής, που πρέπει να ενδυναμώνεται.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

43


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥΛΗΣ

Τόσο οι θρησκευτικοί ηγέτες, και εδώ πρέπει να υπογραμμίσουμε τον θετικό ρόλο του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Πάπα Φραγκίσκου, όσο και οι πολιτικοί θα πρέπει να έχουν τα κοινωνικά θέματα και τις αυξανόμενες ανισότητες, το περιβάλλον και τους κινδύνους αποκλεισμού στο κέντρο του ενδιαφέροντός τους και να μάχονται πολλές φορές μαζί για την βελτίωση των κοινωνιών μας, ανεξαρτήτου θρησκείας. Στο άρθρο το οποίο συγγράψατε με τον Νιαζί Κιζιλγιουρέκ αναφέρετε ότι «καμία κοινότητα δεν μπορεί να διασφαλίσει τα δικαιώματά της χωρίς μία αμοιβαία αποδεκτή, δίκαιη και βιώσιμη λύση». Σε πρόσφατη δημοσκόπηση στην κοινότητα των Τουρκοκυπρίων, ενώ το 25-30% υποστηρίζει την επανένωση της Κύπρου και μεγάλη μερίδα Τουρκοκύπριων φαίνεται να ανησυχεί για το τι μπορεί να επιφέρει η περαιτέρω πρόσδεση με τη γείτονα χώρα, πάνω από 30% υποστηρίζει την προσάρτηση από την Τουρκία. Είναι λοιπόν δυνατή μία αμοιβαία αποδεκτή λύση για τις δύο κοινότητες όταν ακόμα και στο εσωτερικό τους δεν υπάρχει σύμπνοια απόψεων;

Π 44 >

ερισσότερο από ποτέ θα πρέπει να προσπαθήσουμε για μια αμοιβαία αποδεκτή λύση, με τρόπο τέτοιο που

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

θα είναι και δίκαιη για τις δύο κοινότητες και βιώσιμη. Θα ήθελα να τονίσω την επικινδυνότητα των σημερινών περιστάσεων, όπου για πρώτη φορά η Τουρκία και η Τ/Κ πλευρά προτείνουν ανοικτά και επίσημα ως μόνη λύση τα δύο κράτη στη Μεγαλόνησο. Επίσης, η αστάθεια και οι εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και οι εξορύξεις δημιουργούν ένα πιο πολύπλοκο πλαίσιο. Τόσο στην Τ/Κ κοινότητα, όσο και στην Ε/Κ, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις, αλλά το πρόβλημα στην Τ/Κ πλευρά είναι ότι πρόσφατα είχαμε εκλογές, για την ορθή διαδικασία τους υπάρχουν ακόμα ερωτηματικά, που ανέδειξαν οριακά νικητή, έναν πολιτικό που δεν πιστεύει, όπως και ο Ερντογάν, στην διζωνική δικοινοτική ομοσπονδιακή λύση. Επίσης, στην Τ/Κ υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των αμιγώς Τ/Κ και των εποίκων. Όπως και να έχει, εμείς θα πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειες για την επίτευξη λύσης, μέσω των συνομιλιών στα πλαίσια του ΟΗΕ και του διαλόγου. Και αν θέλουμε να συνδέσουμε αυτό το θέμα με την προηγούμενη ερώτηση σας, πράγματι και εδώ η συνεργασία και ο διάλογος σε διαθρησκευτικό και σε πολιτικό επίπεδο με την συμμετοχή και των πολιτών μπορεί να δημιουργήσει σταδιακά τις συνθήκες για επαναπροσέγγιση και ειλικρινή διάλογο με πραγματικές προοπτικές λύσης. Το άρθρο που συνυπογράψαμε με τον αγαπητό συνάδελφο Κιζιλγιουρέκ μπορεί να ενταχθεί σε μια τέτοια προσπάθεια.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΕΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ της ΣΟΦΙΑΣ ΔΕΜΕΡΟΥΤΗ

Πολιτικός Επιστήμονας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Η

Έλενα Κουντουρά είναι Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και Συντονίστρια της πολιτικής της ομάδας στην Επιτροπή Μεταφορών & Τουρισμού (TRAN). Επιπλέον, αποτελεί μέλος των Επιτροπών Δικαιωμάτων των Γυναικών & Ισότητας των Φύλων (FEMM), Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE) αλλά και της Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ψηφιακή Εποχή (AIDA). Η Έλενα Κουντουρά εκλέχτηκε πρώτη φορά βουλευτής το 2004 και έκτοτε ασχολείται ενεργά με τον χώρο της πολιτικής ενώ διατέλεσε Υπουργός Τουρισμού της Ελλάδας από το 2016 εώς το 2019. Μέσα από αυτή την συνέντευξη – αφιέρωμα στα 40 χρόνια Ελλάδας στην ΕΕ, μου δόθηκε η ευκαιρία να της απευθύνω κρίσιμα ερωτήματα για ζητήματα που διαχειρίζεται ως Ευρωβουλευτής αλλά και ως γυναίκα στην πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, αναφερθήκαμε στο άνοιγα του τουρισμού με το Κοινό Πιστοποιητικό Covid-19, στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Οδική Ασφάλεια έως το 2030 – θέμα πάντα επίκαιρο για την χώρα μας - για την οποία υπήρξε και εισηγήτρια. Τέλος, τοποθετήθηκε για τις προσπάθειες που γίνονται σε Ευρωπαϊκό επίπεδο για την εξάλειψη της ανισότητας των φύλων και για την θέση της γυναίκας στη σύγχρονη κοινωνία.


ΕΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Σ

την κοινή αυτή πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσα από ιστορικές διαπραγματεύσεις, και ζυμώσεις, έχουν υπάρξει αμέτρητες προκλήσεις, δυσκολίες, συμβιβασμοί, κρίσεις αλλά και επιτυχίες. Πάνω από όλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφέρει πρόοδο και πραγματικά οφέλη σε όλες τις χώρες, τους λαούς και τους πολίτες, προάγοντας τις θεμελιώδες αξίες για τις οποίες δημιουργήθηκε: την Ειρήνη, τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη, την Αλληλεγγύη. Η Ελλάδα έχει στηριχθεί για την ανάπτυξή της και έχει ωφεληθεί. Όμως μην ξεχνάμε ότι έχει προσφέρει και τόσα πολλά στην Ευρώπη, με τον παγκοσμίου ακτινοβολίας πολιτισμό της, τις οικουμενικές αξίες της που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη δυτική σκέψη, τον ανθρωπισμό της, και την ξεχωριστή της ιστορική κληρονομιά, που σφράγισε την πορεία της ευρωπαϊκής ηπείρου. Η Ελλάδα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής ταυτότητας, έχει ανεκτίμητη

συμβολή στην πρόοδο του ευρωπαϊκού πολιτισμού και αποτελεί κορυφαίο τουριστικό προορισμό. Για το μέλλον, θεωρώ ότι η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει ακόμη πιο ενεργό ρόλο στους θεσμούς της ΕΕ και στα ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων. Αυτό άλλωστε επιδιώκουμε, εγώ προσωπικά αλλά και οι συνάδελφοί μου ευρωβουλευτές, με το έργο μας στην πενταετή μας θητεία σε αυτήν την πολύ κρίσιμη περίοδο για την οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη από την πανδημία και έχοντας μπροστά μας κορυφαίες προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση και η βιώσιμη ανάπτυξη. Αγωνίζομαι για το συμφέρον της Ελλάδας, για το δικαίωμά της στην δίκαιη χωρίς αποκλεισμούς βιώσιμη ανάπτυξη και ευημερία της, αλλά και ώστε η Ευρώπη να εκπληρώσει το ρόλο της, να καταστεί πιο ισχυρή, συνεκτική και αλληλέγγυα, αποφέροντας μεγαλύτερη πρόοδο, ίσες ευκαιρίες και περισσότερα οφέλη για όλους τους πολίτες και τις χώρες.

Πώς αξιολογείτε το ευρωπαϊκό πλαίσιο για το άνοιγμα του τουρισμού, με την ύπαρξη του κοινού πιστοποιητικού το οποίο προτάθηκε από τα Ευρωπαϊκά Όργανα;

Τ

ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βελτίωσε και ψήφισε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το «Πιστοποιητικό CΟVID-19», που αποτελεί την τεχνική προσέγγιση για διευκολυνθούν γραφειοκρατικά οι διασυνοριακές μετακινήσεις στην ΕΕ. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητούσαμε από πέρυσι να υπάρξει ευρωπαϊκός συντονισμός και ενιαία πρωτόκολλα για την ασφαλή επανεκκίνηση του τουρισμού. Η Κομισιόν καθυστέρησε πολύ να ανταποκριθεί στο αίτημά μας, παρότι το άναρχο άνοιγμα των συνόρων το 2020 κόστισε στη δημόσια υγεία και την οικονομία. Με το «Πιστοποιητικό COVID-19», οι ταξιδιώτες θα μπορούν να επιδεικνύουν στις

46 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

πύλες εισόδου ένα κοινά αποδεκτό έγγραφο, σε ψηφιακή ή έντυπη μορφή που να πιστοποιεί ότι - είτε έχουν ελεγχθεί με τεστ και είναι αρνητικοί στον ιό, - είτε έχουν αναρρώσει και έχουν αντισώματα - ή έχουν εμβολιαστεί. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Κομισιόν και τα κράτη-μέλη να προκρίνουν τα διαγνωστικά τεστ, που περιλαμβάνονται στο «Πιστοποιητικό COVID-19», και τα τεστ αυτά να διενεργούνται δωρεάν, ώστε να αποφευχθούν οι διακρίσεις εις βάρος των πιο αδύναμων οικονομικά πολιτών στις διασυνοριακές τους μετακινήσεις.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Τ

ο πιστοποιητικό εμβολιασμού, που είναι επίσης ένα από τα τρία στοιχεία που περιλαμβάνει το «Πιστοποιητικό COVID-19», θα μπορεί να εφαρμοστεί στα ταξίδια χωρίς περιορισμούς, αλλά και χωρίς εκπτώσεις στην ασφάλεια, όταν πλέον θα έχουν προχωρήσει οι εμβολιασμοί στον γενικό πληθυσμό και έχει επιτευχθεί το απαιτούμενο τείχος ανοσίας. Διότι με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα το εμβόλιο προστατεύει μόνο τον εμβολιασμένο. Έχει αποδειχθεί ότι οι εμβολιασμένοι μπορούν να νοσήσουν ελαφρά, να είναι ασυμπτωματικοί και να μεταδώσουν τον ιό. Από τις αρχές της χρονιάς έχω επανειλημμένα τονίσει την απόλυτη ανάγκη του αρνητικού τεστ πριν την αναχώρηση για κάθε ταξίδι στην ΕΕ, όπως και τη διενέργεια τακτικών τεστ στους χώρους φιλοξενίας, τον ταχύτερο εμβολιασμό του γενικού πληθυσμού και τον κατά προτεραιότητα εμβολιασμό των εργαζομένων στον τουρισμό και σε όλα τα επαγγέλματα που έρχονται σε επαφή με τους επισκέπτες. Μόνο έτσι μπορεί ο τουρισμός να ανοίξει με ασφάλεια, να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος διασποράς του ιού, και η τουριστική περίοδος να έχει διάρκεια, με προστασία και με οφέλη για τους ταξιδιώτες αλλά και τους προορισμούς, τους εργαζόμενους και τις τοπικές κοινωνίες. Και είναι εξαιρετικά σημαντικό, να στηριχθούν με γενναίες οικονομικές ενισχύσεις οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, για να επιβιώσουν, να αποτραπούν λουκέτα και απολύσεις, και ο κλάδος του τουρισμού να σταθεί όρθιος την επόμενη ημέρα της κρίσης.

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητούσαμε από πέρυσι να υπάρξει ευρωπαϊκός συντονισμός και ενιαία πρωτόκολλα για την ασφαλή επανεκκίνηση του τουρισμού.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

47


ΕΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ

Είστε εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην έκθεση για την Στρατηγική της ΕΕ στην Οδική Ασφάλεια 2021-2030. Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια για το όραμά σας σχετικά με τη διαμόρφωση κατάλληλου πλαισίου για ασφαλέστερους δρόμους στο μέλλον;

Έ

χω την τιμή να είμαι εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε μία εξαιρετικά σημαντική έκθεση που αφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την οδική ασφάλεια έως το 2030. Η έκθεση που κατάρτισα έγινε αποδεκτή με εγκωμιαστικά σχόλια από τα μέλη όλων των πολιτικών ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου αλλά και από τον Ευρωπαίο συντονιστή για την Οδική Ασφάλεια, Μάθιου Μπόλντγουιν ο οποίος μας συνεχάρη για την ολοκληρωμένη και φιλόδοξη αλλά απόλυτα ρεαλιστική πρόταση που καταθέσαμε. Η πρότασή μου στοχεύει στη μείωση κατά 50% των θανάτων και σοβαρών τραυματισμών στην ΕΕ έως το 2030 και περιλαμβάνει δέσμη μέτρων σε 4 στρατηγικούς πυλώνες: ασφαλή οχήματα, ασφαλείς υποδομές, ασφαλή χρήση του οδικού δικτύου και διαμόρφωση ενός πλαισίου κατάλληλου που να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές ανάγκες. Πρότεινα να μειωθεί στα 30 χλμ./ώρα το ανώτατο όριο ταχύτητας οχημάτων σε αστικές περιοχές, αλλά και τη μηδενική ανοχή στην οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών. Καλώ την Κομισιόν και τις ευρωπαϊκές χώρες, στον αναπτυξιακό τους σχεδιασμό, να στηρίξουν κατά προτεραιότητα

επενδύσεις σε υποδομές, που αποφέρουν το μεγαλύτερο όφελος για την οδική ασφάλεια. Κατέθεσα επίσης συγκεκριμένες προτάσεις για τη συστηματική αξιολόγηση και βαθμολόγηση της ασφάλειας των ευρωπαϊκών δρόμων, την ενίσχυση της νομοθεσίας για τις τεχνολογικές προδιαγραφές των οχημάτων, μέτρα για την αντιμετώπιση της κόπωσης των επαγγελματιών οδηγών και τη βελτίωση της ασφάλειας των εργαζομένων στον κλάδο του delivery. Διεκδικώ ακόμη να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός οργανισμός για τις οδικές μεταφορές, όπως αντίστοιχα υπάρχει σήμερα για τις αεροπορικές, τις θαλάσσιες και σιδηροδρομικές μεταφορές. Όπως επίσης, να υλοποιηθεί στοχευμένο πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών της ΕΕ και να καθιερωθεί Ευρωπαϊκό Έτος για την Οδική Ασφάλεια. Θεωρώ ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αποκτήσει πιο ενεργό και ηγετικό ρόλο ώστε η πολιτική της για την οδική ασφάλεια να εφαρμοστεί οριζόντια από όλα τα κράτη-μέλη, που παρουσιάζουν σήμερα ακόμη τεράστιες αποκλίσεις στις επιδόσεις τους, και σηκώνουν ένα πολύ μεγάλο βάρος σε ανθρώπινες απώλειες. Η ζωή είναι το υπέρτατο αγαθό, και οφείλουμε στην ΕΕ συνεργαστούμε ουσιαστικά, έχοντας ως βασική προτεραιότητα την ασφάλεια όλων των πολιτών στους ευρωπαϊκούς δρόμους.

Διεκδικώ ακόμη να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός οργανισμός για τις οδικές μεταφορές, όπως αντίστοιχα υπάρχει σήμερα για τις αεροπορικές, τις θαλάσσιες και σιδηροδρομικές μεταφορές.

48 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Ως γυναίκα που εργάζεστε σε έναν ανταγωνιστικό και ανδροκρατούμενο χώρο όπως είναι η πολιτική και προωθείτε ενεργά τα ζητήματα της ισότητας των φύλων, έχετε αντιμετωπίσει η ίδια διακρίσεις και δυσκολίες που να απορρέουν από αυτή σας την ιδιότητα; Ποιες πρωτοβουλίες προωθούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων;

Γ

νωρίζω πολύ καλά τις αλλεπάλληλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε οι γυναίκες για να αναγνωριστούν οι ικανότητές μας και το έργο μας. Σε όλη μου την επαγγελματική και πολιτική διαδρομή, αλλά και ως Υπουργός Τουρισμού της Ελλάδας, μία θέση τεράστιας εθνικής ευθύνης, αγωνίστηκα για να εξαλειφθούν οι ανισότητες και οι αποκλεισμοί λόγω φύλου. Από τη σημερινή μου θέση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχω αναλάβει εισηγήτρια σε κρίσιμους φακέλους στο πλαίσιο της στρατηγικής που καλείται να εφαρμόσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια.

Έχω ακόμη αναλάβει εισηγήτρια της πολιτικής μου ομάδας στην έκθεση για την προώθηση της ισότητας των φύλων στην εκπαίδευση και τα επαγγέλματα της επιστήμης, των τεχνολογιών, της μηχανικής και των μαθηματικών, γνωστών ως τομείς STEM που θα πρωταγωνιστήσουν τα επόμενα χρόνια, όπου όμως οι γυναίκες σήμερα υποεκπροσωπούνται.

Είμαι εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην έκθεση «Ο Αντίκτυπος της Ενδοοικογενειακής Βίας Ενδοοικογενειακής Βίας στις γυναίκες και τα παιδιά και τα δικαιώματα γονικής επιμέλειας». Επιδιώκουμε να κυρωθεί άμεσα η Σύμβαση τη Κωνσταντινούπολης από όλα τα κράτη-μέλη και την ίδια την ΕΕ ως το πρώτο διεθνώς δεσμευτικό κείμενο για την δίωξη, αντιμετώπιση και πρόληψη της ενδοοικογενειακής και ενδοσυντροφικής βίας.

Να προστατευτούν στο ακέραιο τα δικαιώματα των εργαζομένων στο καθεστώς της τηλεργασίας, όπου πλήττονται ιδιαίτερα οι γυναίκες.

Είμαι επίσης εισηγήτρια της πολιτικής μου ομάδας στον εξαιρετικά σημαντικό φάκελο για την προσχώρηση της ΕΕ στη Σύμβαση 190 του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας ILO, ώστε να θεσμοθετηθεί ως αυτοτελές ποινικό αδίκημα η σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας και να ενισχυθούν οι έλεγχοι και οι κυρώσεις.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Και φυσικά διεκδικούμε να εξαλειφθεί το απαράδεκτο μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, που έχει αντίκτυπο στους μισθούς και στις συντάξεις.

Αλλά και να εφαρμοστεί άμεσα η οδηγία Women on Boards που προβλέπει ποσόστωση τουλάχιστον 40% των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών. Αυτές είναι μόνο μερικές από τις στρεβλώσεις που επιχειρούμε να αντιμετωπίσουμε, ώστε αποκτήσουν οι γυναίκες ουσιαστική οικονομική ανεξαρτησία, μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, καλύτερες θέσεις απασχόλησης και μισθούς, αλλά και συνολικά καλύτερες συνθήκες υγείας και διαβίωσης, δίνοντας στη γυναίκα πραγματικά τη θέση που της αξίζει στην σύγχρονη κοινωνία.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

49


Συνέντευξη

ΚΩΣΤΑΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ της ΔΡ. ΗΛEΚΤΡΑΣ ΣΙΜΙΤΣH

Πολιτικός Επιστήμονας, Επισκέπτρια Ερευνήτρια στο ΠΕΔιΣ, Υπεύθυνη Διαχείρισης Προγραμμάτων ΕΕ

50 >

ΜΑΡΤΙΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Μ

ε ιδιαίτερη χαρά και τιμή συνομίλησα με τον κ. Αρβανίτη, Ευρωβουλευτή του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Προοδευτική Συμμαχία και μέλος της Ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - GUE/NGL. Ο κος Αρβανίτης έχει μια μακρά πολιτική σταδιοδρομία καθώς ασχολείται με τα κινήματα από το 1991 ενώ για πάνω από 30 χρόνια ασχολείται επαγγελματικά με την ενημέρωση και τη δημοσιογραφία. Ο λόγος του ουσιαστικός και κατανοητός μας μιλάει για την Ελλάδα και την πορεία της στην ΕΕ αλλά και για τις επιμέρους πρωτοβουλίες της σχετικά με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών αξιών, των Ελευθεριών και των Δικαιωμάτων.

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Ε

ίναι γνωστό ότι από πολύ νωρίτερα, από τα τέλη της δεκαετίας του πενήντα κιόλας, η στρατηγική του Κωνσταντίνου Καραμανλή περιελάμβανε την πολιτική σύνδεση της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Οι προοπτικές στις οποίες προσέβλεπε ήταν η πολιτική και οικονομική σταθερότητα, η ασφάλεια των συνόρων απέναντι στην Τουρκία (που φαινόταν από νωρίς ότι το ΝΑΤΟ δεν μπορούσε να εγγυηθεί - γι’ αυτό άλλωστε και ο ίδιος είχε πάρει την απόφαση αποχώρησης το 1974 μετά από τη δεύτερη εισβολή στην Κύπρο) και η εισροή επενδυτικών κεφαλαίων με ταυτόχρονη σύνδεση με μια μεγάλη, κοινή ευρωπαϊκή αγορά. Βέβαια, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν εγκατέλειψε ποτέ, στην πολιτική του πορεία, το δόγμα “Ανήκομεν εις την Δύσιν” ή τον ταξικό χαρακτήρα της παρουσίας του κεφαλαίου στις εθνικές οικονομίες. Η ανάπτυξη πολυμερών διπλωματικών και

οικονομικών σχέσεων ήταν όμως ένα πολύ σοβαρό ζήτημα γεωπολιτικών ισορροπιών για να το αντιμετωπίσει κανείς με “δορυφορική” αφοσίωση. Η ένταξή μας στην ΕΟΚ του 1981, ήταν μια νομοτελειακή πράξη. Οι ειδικές συνθήκες που τη συνόδευσαν, δεν ήταν. Πολλά θα μπορούσαν να έχουν ρυθμιστεί προς το καλύτερο. Πολλές παραχωρήσεις της Ελληνικής Δεξιάς όπως η προβληματική διαχείριση του πακέτου Ντελόρ, η γένεση μηχανισμών επιστασίας που εκφυλίστηκαν τάχιστα σε γραφειοκρατικές δομές εξυπηρέτησης ημετέρων, θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί. Αυτό είναι κάτι που διείδε από τότε η Αριστερά, γι’ αυτό και είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις. Ωστόσο, η Ελλάδα “ανήκει περισσότερο στην Ευρώπη” (την οποία “βάφτισε” κιόλας, αν θέλετε) από ό,τι οπουδήποτε αλλού. Αυτό δε χωράει αμφισβήτηση.

Η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων είναι αρμόδια για το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας και της δημοκρατικής εποπτείας όσον αφορά τις πολιτικές για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις. Καθώς όμως τέτοια ζητήματα αφορούν εθνικές αρμοδιότητες, με ποιον τρόπο καταφέρνει να εφαρμόσει κοινά αποτελέσματα στα Κράτη Μέλη της ΕΕ και ποια είναι η σχέση της με τα νέα προγράμματα «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» και «Δικαιοσύνη»;

Ε

πιτρέψτε μου να σημειώσω ότι η LIBE έχει μια λειτουργία στον πυρήνα της: το δικαίωμα του δημοκρατικού ελέγχου των πολιτών σε όλες τις διαδικασίες που στοχεύουν στην εξέλιξη του ευρωπαϊκού χώρου σε ένα χώρο όπου πρυτανεύουν η δικαιοσύνη, η ελευθερία, η ισοπολιτεία και η ασφάλεια. Αυτές οι τέσσερις αξίες είναι διαρκώς στο στόχαστρο της επιτροπής. Έχετε δίκιο. Τα ζητήματα αυτά αφορούν, κυρίως, εθνικές αρμοδιότητες, νομοθεσία και άσκηση διοικητικής εξουσίας από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών. Από αυτή την άποψη, θα μπορούσε κάποιος που βλέπει το ποτήρι μονίμως μισοάδειο να ισχυριστεί ότι το έργο της επιτροπής είναι κυρίως μια θεωρητικολογική ματαιοπονία.


ΚΩΣΤΑΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ Δεν είναι όμως. Επιτρέψτε μου μόνο να σας υπενθυμίσω τι έχουμε καταφέρει εμείς, ως Αριστερά στο Ευρωκοινοβούλιο και ως ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία στην επιτροπή LIBE, μέσα σε ένα διάστημα λιγότερο από δύο χρόνια: στρέψαμε την προσοχή του Ευρωπαίου πολίτη (δηλαδή, της δυνητικής πολιτικής πίεσης που μπορεί να ασκήσει ο ίδιος - όχι απαραίτητα μόνο με την ψήφο του) στις επιθέσεις κατά της Ελευθερίας του Τύπου, στις ωμές παρεμβάσεις στο έργο της δικαστικής εξουσίας, στην Ελλάδα και την Πολωνία, στη γενικευμένη διαφθορά της πολιτικής παρεοκρατίας. Εκθέσαμε την πραγματικότητα στο θέμα της διαχείρισης των προσφυγικών ροών, που διάφορα κέντρα εξουσίας και ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς προσπαθούν διαρκώς να σαρώσουν “κάτω από το χαλί”, εκθέσαμε τις αδυναμίες του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης, αποκαλύψαμε τι σημαίνει στην ουσία του, το “Κράτος Δικαίου” και ποιοί το αντιμάχονται διαρκώς, σημειώσαμε μια μεγάλη νίκη αποτρέποντας το ψαλίδισμα του προϋπολογισμού για τα κέντρα απεξάρτησης, φέραμε

στο φως όλες τις ανομολόγητες λεπτομέρειες για το άσυλο των προσφύγων στην Ευρώπη… Θα ήταν άδικο για όλους αυτούς τους ανθρώπους, τους συνεργάτες και συντρόφους μας, να πει κανείς ότι, εφ’ όσον “τέτοια ζητήματα αφορούν εθνικές αρμοδιότητες”, απομακρύνεται ταυτόχρονα και η δυνατότητα εφαρμογής πορισμάτων και κοινών αποτελεσμάτων στα κράτη μέλη. Τουναντίον! Η πολιτικοκοινωνική και πολιτιστική συνοχή της Ευρώπης προϋποθέτει αυτό το “επιπλέον βήμα”. Η Ένωση οφείλει να προχωρήσει στο πεδίο ελέγχου της εφαρμογής των Ατομικών και Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Και μπορεί να το κάνει, σε διοικητικό επίπεδο. Δεν μπορεί διαρκώς να “νίπτει τας χείρας της” με μόνιμη επωδό την Εθνική Νομοθεσία. Όσο για τις εθνικές κυβερνήσεις, έχει κουράσει πλέον η Δεξιά λογική των δύο μέτρων: όταν το επίσημο αφήγημα έρχεται σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές επιταγές, υπερισχύει “το δικαίωμα χάραξης εθνικής πολιτικής”. Όταν έχει αντιλαϊκό χαρακτήρα και συγκρούεται με τις αντιλήψεις της πλειοψηφίας, “μας το επιβάλλει η ευρωπαϊκή ένωση”. Θλιβερά πεπαλαιωμένη πολιτική αντίληψη…

Η Αρχή του Κράτους Δικαίου, δηλαδή η «δια του δικαίου ολοκλήρωση» στο πεδίο των παραχωρημένων, από τα κράτη μέλη, αρμοδιοτήτων σε αυτήν και των αρμοδιοτήτων που πηγάζουν από τις Συνθήκες, αποτελεί αρχή ορόσημο. Το 2018 η ΕΕ εξέθεσε τις ανησυχίες της για το ότι η Πολωνία και η Ουγγαρία δεν σέβονται το κράτος δικαίου και ενεργοποίησε τον μηχανισμό που ορίζει το άρθρο 7 για την προστασία των ευρωπαϊκών αρχών. Υπό το πρίσμα αυτό, πιστεύετε ότι η κατάρρευση της δημοκρατικής τάξης αποτελεί μια σημαντική απειλή για την ΕΕ; Ποιο ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και ποιον το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;

Π

έρυσι τέτοια εποχή, ως σκιώδης εισηγητής για λογαριασμό της GUE/NGL είχαμε παρουσιάσει ένα interim report για την Πολωνία συγκεκριμένα, μέσω της οποίας ζητούσαμε τη λήψη μέτρων κατά της κυβέρνησης που παραβιάζει συστηματικά τις δημοκρατικές αρχές πάνω στις οποίες λειτουργεί η ίδια η Ένωση. Είχαμε μάλιστα τονίσει ότι “οι θεμελιακοί όροι εισδοχής ενός μέλους στην Ε.Ε. αποτελούν και όρους παραμονής τους”. Παρόλα αυτά, και παρά τη διστακτικότητα που αντιμετωπίσαμε από την Ένωση - και εξ αιτίας του λεγόμενου “Διλήμματος της Κοπεγχάγης” - έγινε σαφές ότι τα περιθώρια ανοχής έχουν προ πολλού εξαντληθεί. Η ενεργοποίηση του μηχανισμού που ορίζει

52 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

το άρθρο 7 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης έγινε για πρώτη φορά στην ιστορία της ΕΕ, τον Δεκέμβριο του 2017 - ειδικά για την Πολωνία. Ο πολίτης θα διαβάσει ότι πρόκειται για το “πυρηνικό όπλο στο οπλοστάσιο των κυρώσεων κατά απείθαρχων μελών”, στην πραγματικότητα όμως αυτή την πραγματικότητα που ορίζεται από την αλληλοεπικαλυπτόμενη λειτουργία οργάνων, πρωτοκόλλων και αποφάσεων - οι χώρες που παραβιάζουν το Κράτος Δικαίου θα υποστούν πραγματικές κυρώσεις μόνον με ομόφωνη απόφαση των ευρωπαϊκών χωρών. Και εδώ οι καλές προθέσεις της Ε.Ε. συγκρούονται με τη σκληρή πραγματικότητα που θέλει την Πολωνία και την Ουγγαρία να αλληλοκαλύπτουν τα νώτα τους, καθιστώντας την ποινή της αναστολή του δικαιώματος ψήφου μάλλον θεωρητική.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Για να απαντήσω λοιπόν στην ερώτησή σας, ναι, πιστεύω ότι η καταπάτηση των δημοκρατικών αξιών από ένα ή περισσότερα μέλη της Ένωσης είναι μια ορατή απειλή για τη συνοχή της. Άλλωστε, η ίδια η Ένωση έχει διακηρύξει επανειλημμένως και σε διάφορες περιπτώσεις ότι η Δημοκρατία δεν είναι στατική· είναι μια δυναμική, καθημερινή κατάκτηση! Δείτε τα βέτο που άσκησαν οι δύο αυτές χώρες σε ένα κομβικό ζήτημα για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το Ταμείο Ανάκαμψης. Και μάλιστα υπό το πρόσχημα της προστασίας της “Εθνικής Κυριαρχίας”. Αυτό που φοβάμαι είναι ότι οι εξαντλητικές απόπειρες συνεννόησης θα παραμείνουν άκαρπες. Και πως η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση πρέπει να παραμείνει άρρηκτα συνδεδεμένη με το σεβασμό του Κράτους Δικαίου, υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, στο οποίο άλλωστε οι κυβερνήσεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας προσέφυγαν από μόνες τους, με καταγγελία που υπέβαλλαν πριν από περίπου δύο μήνες. Αυτό μπορεί μεν να σημαίνει ότι η εφαρμογή του νέου νόμου για τη χρηματοδότηση ίσως καθυστερήσει πολύ, προσφέροντας πολιτικά περιθώρια στις δύο κυβερνήσεις ενόψει των επερχόμενων εκλογών στις χώρες τους. Τουλάχιστον όμως θα προσφέρει μια καταληκτική κρίση και ίσως λύσει αυτόν τον γόρδιο δεσμό που έχει ξεκινήσει πάνω από πέντε χρόνια και απλώς διαιωνίζεται στο θεσμικό διηνεκές. Όσο για το Ευρωκοινοβούλιο, εξήντλησε τα περιθώρια δράσης του. Έχει ήδη καλέσει την Κομισιόν να ενεργοποιήσει τον μηχανισμό του Κράτους Δικαίου χωρίς άλλη χρονοτριβή. Θεμελιώδη δικαιώματα πηγάζουν τόσο από τις Ευρωπαϊκές Συνθήκες όπως αυτά της ελευθερίας, της δημοκρατίας (Αρ. 2 ΣΕΕ), αλλά και από το Σύνταγμα όπως η ελευθερία της κίνησης (άρθρο 5 παρ. 3 και 4), η θρησκευτική ελευθερία ως ελευθερία της λατρείας (άρθρο 13 παρ. 2), η ελευθερία στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο (9Α), η ελευθερία του συνέρχεσθαι (άρθρο 11 παρ. 1), ιδιαίτερες εκφάνσεις της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και συμμετοχής στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας όπως η επαγγελματική ελευθερία. Πιστεύετε ότι τα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου του COVID-19 περιορίζουν τα δικαιώματα αυτά; Αν ναι, σε ποιο βαθμό;

Το πραγματικό ερώτημα ίσως να μην είναι αν τα μέτρα για τον περιορισμό της πανδημίας περιορίζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα της αυτοδιάθεσης γενικότερα. Είναι σαφές ότι τα περιορίζουν. Τα ζητήματα που μας απασχολούν, από τη στιγμή που αναγνωρίσαμε ότι η πανδημία απαιτεί έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπισή της, είναι τα ακόλουθα: Αν αυτά τα μέτρα θα περιοριστούν στο φάσμα του απολύτως αναγκαίου. Αν θα έχουν εξ αρχής - και θα διατηρήσουν εκ των υστέρων - τον μετακλητό χαρακτήρα τους. Αν η εφαρμογή τους γίνεται βάσει των αρχών της Αναλογικότητας και της Αναγκαιότητας. Και αν στα απαραίτητα μέτρα θα επισυναφθούν άλλα, που, υπό το πρόσχημα της πανδημίας, θα επιδιώξουν να καταστείλουν ελευθερίες και δικαιώματα εντελώς ασύνδετα με την αναγκαιότητα αντιμετώπισης της κρίσης. Ήδη έχουμε εντοπίσει και επισημάνει, διάφορες πρωτοβουλίες ελέγχου του γενικού πληθυσμού, με αστυνομικά μέτρα που ξεπερνούν κατά πολύ τα εσκαμμένα, με κριτήρια που ακροβατούν ανάμεσα στην αυθαιρεσία και την αυταρχικότητα, με γενικότερες επιλογές που δε δικαιολογούνται από την ανάγκη προστασίας της Δημόσιας Υγείας, ούτε με την πιο ξεχειλωμένη έννοια. Για την Αριστερά στο Ευρωκοινοβούλιο, και την απαρέγκλιτη αφοσίωσή της στις ατομικές ελευθερίες, μια ανάληψη δράσης “κατόπιν εορτής” στη λογική του “να σώσουμε ό,τι σώζεται” είναι απλώς απαράδεκτη. Αντίθετα, αυτό που κάνουμε, με διαρκείς ερωτήσεις στην Κομισιόν, με παρεμβάσεις στα όργανα, με συντονισμένες δράσεις μέσα από την LIBE, περιγράφεται με μια φράση ως “διαρκής επαγρύπνηση”. Δεν είναι μόνο το ότι, ο αφορισμός “ουδέν μονιμότερον του προσωρινού” έχει πραγματική βάση στις ανθρώπινες κοινωνίες. Είναι, κυρίως, το ότι, όπως έχουμε καταλάβει πολύ καλά, μέσα από την εμπλοκή μας στα ζητήματα σεβασμού του Κράτους Δίκαίου, οι δυνάμεις που καραδοκούν για να αφαιρέσουν οριστικά, ελευθερίες που είναι το οξυγόνο της Δημοκρατίας και της ελευθερίας, είναι πραγματικές και πολύ δραστήριες. Σήμερα λοιπόν, που κατά σύμπτωση στη χώρα μου ανακοινώνεται η σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα, η δική μας δουλειά είναι αυτή η κανονικότητα να μην επιστρέψει αξιακά ελλειπτική και πάσχουσα.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

53


Συνέντευξη

ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ της ΔΑΝΑΗΣ ΙΑΤΡΟΥ

Οικονομολόγος-Διεθνολόγος ΜΑ Relations InternationalesSécurité, Paix et Conflits, Université Libre de Bruxelles

Ο

Στέλιος Κούλογλου εξελέγη πρώτη φορά Ευρωβουλευτής το 2015 και στη συνέχεια το 2019. Αν και απόφοιτος της Φαρμακευτικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, συνέχισε τις σπουδές του στο χώρο της δημοσιογραφίας στο Παρίσι και το Τόκυο. Έχει διατελέσει μεταξύ άλλων πολιτικός συντάκτης στην εφημερίδα Το Βήμα και ανταποκριτής της εφημερίδας Η Αυγή στο Παρίσι, συνεργάτης της γαλλικής Le Monde και του γαλλογερμανικού ARTE, καθώς επίσης και ειδικός απεσταλμένος της ΕΡΤ στη Μόσχα κατά τη διάρκεια της περεστρόικα, ενώ κάλυψε και τα γεγονότα του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία ως ανταποκριτής. Παράλληλα, έχει σημαντικό συγγραφικό έργο καθώς επίσης είναι παραγωγός και σκηνοθέτης πολυάριθμων ντοκιμαντέρ τα οποία έχουν αποσπάσει διεθνείς διακρίσεις και βραβεία. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο EUREOPE Magazine, ο κύριος Κούλογλου μας μιλά για τα 40 χρόνια της Ελλάδας στην ΕΕ, το ζήτημα της άρσης της ευρεσιτεχνιακής προστασίας των εμβολίων κατά της COVID-19 αλλά και την κατάσταση στη Μυανμάρ.


Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Ή

ταν πράγματι μια ιστορική απόφαση, που χρειάστηκε θάρρος. Εάν ο Καραμανλής είχε ακολουθήσει το ρεύμα του «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», τώρα μπορεί να είμασταν ακόμη στην ουρά με την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και την Β. Μακεδονία για να μπούμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι σαφές ότι η ένταξη έχει πολλαπλά ωφελήσει. Παρά τη συχνά κακή διαχείριση

τους, τα κονδύλια που έφτασαν στη χώρα βοήθησαν στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και της οικονομίας της. Η δημοκρατία σταθεροποιήθηκε, κάτι που δεν ήταν δεδομένο 40 χρόνια πριν. Σε πολιτιστικό επίπεδο, η ευρωπαϊκή ταυτότητα της χώρας ενισχύθηκε, παρά τις συνεχιζόμενες όψεις υπανάπτυξης. Αντίθετα, η συμμετοχή στο ευρώ είναι μια απόφαση που προκάλεσε σοβαρές παρενέργειες λόγω της χρεοκοπίας του 2009 και δεν έχει ακόμη κριθεί ιστορικά.

Με αφορμή τη διεθνή συζήτηση σχετικά με την άρση της ευρεσιτεχνιακής προστασίας των εμβολίων κατά του COVID-19 και τις διχαστικές τάσεις που αναπτύσσονται στο εσωτερικό της ΕΕ απέναντι στο ζήτημα, ποιες πιστεύετε ότι θα πρέπει να είναι οι εναλλακτικές επιλογές για τα κράτη μέλη στην περίπτωση μη άρσης της πατέντας;

Η

άρση της προστασίας της πατέντας των εμβολίων είναι ζήτημα ηθικό και υγειονομικό. Ηθικό γιατί πολλές φτωχές χώρες δεν έχουν προμηθευτεί ακόμη εμβόλια και θα δυσκολευτούν με αυτές τις τιμές, υγειονομικό γιατί εάν δε λύσουμε το πρόβλημα διεθνώς, αυτό θα παραμείνει με τις μεταλλάξεις να επιστρέφουν και να μας πλήττουν όλους για χρόνια. Καθώς θα πρέπει ίσως να συνηθίσουμε την ιδέα ότι ο κορονοϊός ήρθε για

να μείνει και είναι πιθανόν να χρειαζόμαστε τα εμβόλια για πολλά χρόνια ακόμα, οι εναλλακτικές των κρατών-μελών της ΕΕ είναι περιορισμένες: Ή θα κάνουν το χατήρι στις φαρμακευτικές και θα διώξουν τον κορονοϊό τώρα από την πόρτα και θα μπεί πάλι από το παράθυρο μεταλλαγμένος ή θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση μέχρι να απελευθερωθούν οι πατέντες.

Είναι σαφές ότι η ένταξη έχει πολλαπλά ωφελήσει. Παρά τη συχνά κακή διαχείριση τους, τα κονδύλια που έφτασαν στη χώρα βοήθησαν στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και της οικονομίας της. Η δημοκρατία σταθεροποιήθηκε, κάτι που δεν ήταν δεδομένο 40 χρόνια πριν.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΙΟΣ 2021

<

55


ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ

Θεωρείτε ότι η πρόσφατη κατάσταση πολιτικής αναταραχής στη Μιανμάρ, με την ανατροπή και σύλληψη της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης από το στρατό αλλά και την ανεξέλεγκτη βία κατά διαδηλωτών, ενδέχεται να διαταράξει τις σχέσεις ΕΕ-ASEAN, ιδιαίτερα μετά και τη σύσταση της Περιφερειακής Ολοκληρωμένης Οικονομικής Σύμπραξης (RCEP);

Τ

ο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμά του, αλλά και τα μέλη της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων με δήλωση μας, έχουμε ζητήσει την άμεση απελευθέρωση των δημοκρατικά εκλεγμένων μελών της κυβέρνησης της Μιανμάρ που συνελήφθησαν μετά το πραξικόπημα της 31ης Ιανουαρίου από στρατιωτικούς. Από το 2015, η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει πολιτικά και οικονομικά τη δημοκρατική μετάβαση της Μιανμάρ και έχει καταβάλει τεράστιες προσπάθειες για την προώθηση της

ειρήνης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανάπτυξης στη χώρα. Τον Οκτώβριο του 2015, η ΕΕ υπέγραψε τη διεθνή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ως διεθνής μάρτυρας. Κατά την περίοδο 2014-2020, η ΕΕ διέθεσε 688 εκατ. ευρώ για αναπτυξιακά προγράμματα στη Μιανμάρ, που επωφελείται επίσης από τις εμπορικές προτιμήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Όλα εκτός από όπλα», το οποίο επιτρέπει την αφορολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά. Δυστυχώς, όλες αυτά είναι πλέον υπό αίρεση.

Με δεδομένο ότι στις 15 Μαρτίου, ένας συνασπισμός οργανώσεων (πάνω από 450) της κοινωνίας των πολιτών και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, πραγματοποίησε συνέντευξη τύπου κατά την οποία η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι επιζήμια για τη δημόσια υγεία, τους ανθρώπους, τους εργαζόμενους, τα ζώα και το περιβάλλον, πώς θα μπορούσε αυτή η συμφωνία να βελτιωθεί ώστε να καταστεί αμοιβαία επωφελής; Πιστεύετε ότι η εμπορική συμφωνία ΕΕMercosur είναι η ευρωπαϊκή απάντηση στη διαφαινόμενη εξωστρέφεια της αμερικανικής πολιτικής Μπάιντεν;

Τ

α στοιχεία των οργανώσεων αυτών, όπως και η έκθεση της ευρωομάδας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, που παρουσιάστηκε στις 11 Μαΐου, είναι συγκλονιστικά. Θα πρέπει να κινηθούμε και

νομοθετικά αλλά και πολιτικά για να αναθεωρήσουμε αυτή την συμφωνία, τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στα κοινοβούλια των κρατών της Λατινικής Αμερικής.

Από το 2015, η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει πολιτικά και οικονομικά τη δημοκρατική μετάβαση της Μιανμάρ και έχει καταβάλει τεράστιες προσπάθειες για την προώθηση της ειρήνης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανάπτυξης στη χώρα.

56 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΑΛΕΞΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ της ΣΟΦΙΑΣ ΔΕΜΕΡΟΥΤΗ

Πολιτικός Επιστήμονας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

O

Αλέξης Γεωργούλης, έχει διαγράψει μακρά και επιτυχημένη πορεία στον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού καθώς είναι ηθοποιός, σκηνοθέτης και παρουσιαστής. Είναι εκλεγμένος Ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ από το 2019 και ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά - Βόρεια Πράσινη Αριστερά. Ανάμεσα σε άλλες, είναι μέλος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (CULT) ενώ κατά την περίοδο του Covid-19 δημιούργησε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τον Πολιτισμό σε μια προσπάθεια να συγκεντρωθούν στατιστικά δεδομένα για τους δημιουργικούς και πολιτιστικούς τομείς αλλά και για την γενικότερη υποστήριξη των ανθρώπων του χώρου. Στο πλαίσιο αυτής της συνέντευξης, είχα την δυνατότητα να συνομιλήσω μαζί του για τις προτάσεις τόσο του ίδιου όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναφορικά με την παροχή στήριξης στο πεδίο του πολιτισμού αλλά και για την άποψη του ως μέλος της Ειδικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον Καρκίνο (BECA Committee) σχετικά με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Αντιμετώπιση του Καρκίνου.


ΑΛΕΞΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

ένταξή μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, έχει παίξει έναν καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίον εξελίχθηκαν τα πράγματα για την πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας μας. Παρά τα πολύ δύσκολα χρόνια των μνημονίων, έχει πιστεύω θετικό απολογισμό. Δεν είναι μόνο τα κονδύλια που λάβαμε αυτές τις τέσσερις δεκαετίες από τότε που ενταχθήκαμε, τα οποία, δυστυχώς πρέπει να το παραδεχτούμε, δεν τα αξιοποιήσαμε πάντα όπως έπρεπε. Είναι και το γεγονός ότι η Ένωση στηρίζεται σε αρχές και αξίες που είναι η πεμπτουσία της δημοκρατίας. Οι θεσμοί της, και πρωτίστως το Ευρωκοινοβούλιο, προωθούν με τη νομοθεσία τους την ισότητα ευκαιριών όλων των πολιτών, την ισότητα των φύλων, την ελευθερία έκφρασης, το κράτος δικαίου, την πολυπολιτισμικότητα, την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Είναι μια συλλογικότητα που υπερασπίζεται ό,τι πιο πολύτιμο έχει κατακτήσει η ανθρωπότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρηνική συνεργασία. Συχνά η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πιο μπροστά από τις εθνικές νομοθεσίες σε πολλούς τομείς. Συνεπώς, συμβάλλει στη βελτίωση των πραγμάτων σε όλες τις χώρες που την υιοθετούν. Επίσης, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει λάβει αποφάσεις που δικαίωσαν ανθρώπους ή οργανώσεις που δεν είχαν βρει το δίκιο τους στη χώρα τους. Δεν θέλω να πω πως όλα είναι ρόδινα. Είναι μια διαρκής πάλη ώστε να παραμείνει η Ένωση στον σωστό δρόμο. Γιατί υπάρχουν φωνές υπέρ εθνικιστικές και μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ουσιαστικά αμφισβητούν την ανάγκη ύπαρξης της Ένωσης, που αρνούνται ότι όλοι οι κάτοικοι της Ευρώπης έχουν τα ίδια δικαιώματα. Χρειάζεται όλοι και όλες να αφυπνιστούμε. Η κοινωνία των πολιτών πρέπει να βρίσκεται σε εγρήγορση. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τον Πολιτισμό, αποτελεί μια νέα πρωτοβουλία, την οποία δημιουργήσατε κατά την περίοδο του Covid-19. Θα θέλατε να μας την παρουσιάσετε και να αναφερθείτε στους στόχους που έχετε θέσει ως προς την ανάπτυξη του Παρατηρητηρίου μελλοντικά;

Ο

τομέας του πολιτισμού είναι καθοριστικός για τις ζωές μας σε ατομικό επίπεδο αλλά και για την κοινωνία ως σύνολο, καθώς ενώνει τους ανθρώπους χωρίς όμως να τους ομογενοποιεί, αναγνωρίζοντας την ιδιαιτερότητα και την διαφορετική κουλτούρα. Έχουμε χρέος λοιπόν να τον υποστηρίξουμε όπως ο καθένας μπορεί. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τον Πολιτισμό είναι δημόσιο στην ιστοσελίδα μου www.alexisgeorgoulis.eu και έχει ως στόχο ακριβώς να υποστηρίξει τους ανθρώπους της τέχνης, παρέχοντάς τους άμεση πληροφόρηση για ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που τους αφορούν, για διαφωτιστικές έρευνες και χρηματοδοτικές ευκαιρίες. Το Παρατηρητήριο έρχεται να καλύψει ένα κενό, να διευκολύνει την ενημέρωση και την ανταλλαγή ιδεών. Η ιδέα γεννήθηκε όταν άρχισε η πανδημία 58 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

και αναζητούσα στατιστικά στοιχεία για τους τομείς του πολιτισμού, ώστε να μπορεί να γίνει μια εκτίμηση των επιπτώσεων της πανδημίας σε αυτούς. Τότε συνειδητοποίησα ότι ξέρουμε πολύ λίγα, ότι συλλέγονται πολύ περιορισμένα στοιχεία για τον κόσμο που απασχολεί κάθε κλάδος της τέχνης καθώς και για τις συνθήκες εργασίας, για τα επαγγέλματα και τις επιχειρήσεις που έμμεσα σχετίζονται με τον χώρο της τέχνης (πχ. διοργάνωση εκδηλώσεων, ηχητικές εγκαταστάσεις κτλ.) κτλ. Έτσι σκεφτήκαμε με τις συνεργάτιδες και τους συνεργάτες μου να δημιουργήσουμε έναν κόμβο δεδομένων για τους Δημιουργικούς και Πολιτιστικούς τομείς της Ευρώπης.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Τι μπορεί να βρεις κανείς στο Παρατηρητήριο; Υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες αναρτήσεων: α) Ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για τις δράσεις πολιτισμού, β) Ποσοτικά στοιχεία, γ) Μελέτες και έρευνες διεθνών και ευρωπαϊκών φορέων, δ) Πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πλαισίου στήριξης για τους Δημιουργικούς και Πολιτιστικούς τομείς. Προσφέρουμε, με λίγα λόγια, μια βάση για τη συλλογή και την επεξεργασία στοιχείων και πολιτικών με στόχο τον σχεδιασμό μιας βιώσιμης και μακροπρόθεσμης πολιτικής για τον χώρο του πολιτισμού. Φιλοδοξούμε στο μέλλον το Παρατηρητήριο να αποκτήσει πιο διαδραστικό χαρακτήρα, δηλαδή να λαμβάνει και προτάσεις από τους ανθρώπους που αγαπούν την Τέχνη ή/και εργάζονται γι’ αυτήν. Ανήκοντας ο ίδιος στον χώρο του πολιτισμού και αντιλαμβανόμενος τις δυσκολίες που έχουν ανακύψει λόγω της πανδημίας στον κλάδο αυτό, ποιες είναι οι προτάσεις σας για την στήριξή του σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ποιες είναι οι πρωτοβουλίες που προωθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τους τομείς της τέχνης και του πολιτισμού;

Δ

υστυχώς, ο καλλιτεχνικός κόσμος έχει δεχθεί πολύ σκληρό πλήγμα. Ο πολιτισμός είναι ο πρώτος που κτυπήθηκε, καθώς έκλεισαν οι ζωτικοί του χώροι, τα μουσεία, τα θέατρα, οι κινηματογράφοι, οι γκαλερί και ο τελευταίος που θα ανακάμψει. Έχει εκτιμηθεί ότι τα έσοδα των Δημιουργικών και Πολιτιστικών Τομέων της Ευρώπης μειώθηκαν κατά 80% το 2020. Και η ανάκαμψη θα είναι δύσκολη, καθώς αργεί η μετάβαση στην κανονικότητα. Ακόμα κι όταν ανοίξουν ξανά οι χώροι εκδηλώσεων, θα απαιτείται ένα μεσοδιάστημα άγνωστης διάρκειας στο οποίο, προφανώς, θα έχουν αυξημένο κόστος λειτουργίας και περιορισμένα έσοδα. Γιατί θα είναι αναγκαίο να τηρούνται κάποια μέτρα, όπως έκδοση περιορισμένου αριθμού εισιτηρίων κτλ.

Προσωπικά έχω προτείνει να επιστρατεύσουμε την Τέχνη στην προσπάθεια να τονώσουμε το ηθικό των ασθενών.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

59


ΑΛΕΞΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθούν γενναιόδωρα οι Δημιουργικοί και Πολιτιστικοί Τομείς. Είναι ενθαρρυντικό ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κέρδισε τη μάχη στη διαπραγμάτευση με το Συμβούλιο και την Επιτροπή και αυξήθηκε σημαντικά ο προϋπολογισμός του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη», που χρηματοδοτεί καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες. Παράλληλα, ασκούμε πίεση προς την Επιτροπή και τις εθνικές κυβερνήσεις για να δοθεί το 2% του Ταμείου Ανάκαμψης στον χώρο του πολιτισμού. Συγκεκριμένα, το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε σχετικό ψήφισμα με μεγάλη πλειοψηφία (598 υπέρ) τον περασμένο Σεπτέμβριο. Τον Δεκέμβριο πρωτοστάτησα στη σύνταξη επιστολής που επανέφερε το θέμα στην Επιτροπή και στις εθνικές κυβερνήσεις και υπογράφηκε από 104 μέλη του Ευρωκοινοβουλίου και πρόσφατα ακολούθησε τρίτη επιστολή που υπογράφηκε από 87 ευρωβουλευτές. Τέλος, η Ομάδα Φιλίας Πολιτιστικών Δημιουργών που ιδρύσαμε κάποιοι/ες Ευρωβουλευτές ανέδειξε το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων, ιδίως στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες και πρότεινε να δημιουργηθεί μια ομάδα εργασίας που θα μελετήσει τα εργασιακά δεδομένα και την επισφάλεια εργασίας στον καλλιτεχνικό χώρο. Θα ήθελα να προσθέσω ότι επείγει να επαναλειτουργήσουν οι χώροι του πολιτισμού κι αυτό όχι μόνο για την οικονομική επιβίωση των ανθρώπων της Τέχνης αλλά και για την ψυχική υγεία όλων μας. Η Τέχνη είναι ένα σημαντικό στήριγμα, μια απόλαυση και μια διαφυγή για την κοινωνία. Ας προσδιορίσουν οι ειδικοί συγκεκριμένα πρωτόκολλα (περιορισμένος αριθμός θεατών, τήρηση αποστάσεων κτλ.) βάσει των οποίων να λειτουργήσουν ξανά οι χώροι εκδηλώσεων. Ως μέλος της Ειδικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον Καρκίνο (BECA Committee) , ποια η άποψη σας για το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Αντιμετώπιση του Καρκίνου και ειδικότερα, για τον τέταρτο άξονα που αφορά την «ποιότητα ζωής όσων νοσούν και όσων επιβιώνουν από τον καρκίνο»;

60 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Τ

ο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου αποτελεί μια σοβαρή προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης αυτής της ασθένειας, που σύμφωνα με τις επιστημονικές προβλέψεις το 2030 θα αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου στην Ευρώπη. Οι τέσσερις άξονες του Σχεδίου καλύπτουν ολόκληρη την πορεία από το πριν έως το μετά της ασθένειας: Πρώτον, πρόληψη μέσω ενημερωτικών-εκπαιδευτικών δράσεων για την αντιμετώπιση των κύριων παραγόντων κινδύνου (κάπνισμα, διατροφή κτλ.). Δεύτερον, έγκαιρη διάγνωση με γενικευμένο έλεγχο ήδη πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Τρίτον, διάγνωση ακριβής και πρόσβαση όλων στην κατάλληλη κάθε φορά θεραπεία. Τέταρτον, βελτίωση της ποιότητας ζωής των καρκινοπαθών και των επιζώντων. Αυτός ο τελευταίος άξονας είναι πράγματι πολύ σημαντικός. Αφορά την αποκατάσταση, την ιατρική παρακολούθηση δια βίου για την περίπτωση μεταστάσεων και τη λήψη μέτρων για τη στήριξη της κοινωνικής ένταξης και της επανένταξης στον χώρο της εργασίας. Ταυτόχρονα, αφορά και την ψυχολογική στήριξη τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους, που σηκώνουν μεγάλο βάρος κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και μετά από αυτή. Προσωπικά έχω προτείνει να επιστρατεύσουμε την Τέχνη στην προσπάθεια να τονώσουμε το ηθικό των ασθενών. Η Τέχνη μπορεί να βοηθήσει να έρθει πάλι η ελπίδα στην καρδιά τους και το χαμόγελο στα χείλη τους. Θα ήθελα να προσθέσω ότι πολύ ενδιαφέρον έχει και η πρόβλεψη του Σχεδίου για δημιουργία ενός νέου Κέντρου Γνώσης για τον καρκίνο με στόχο τον συντονισμό των επιστημονικών και τεχνολογικών πρωτοβουλιών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενωμένες οι δυνάμεις μας στην έρευνα μπορούν να αποδώσουν καλύτερα. Παράλληλα, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά με τη δράση «Βοήθεια στα παιδιά με καρκίνο». Και τέλος, θα δημιουργηθεί ένα Μητρώο Ανισότητας όσον αφορά τον καρκίνο, ώστε να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται διαφορές και ανισότητες που υπάρχουν στις ευκαιρίες περίθαλψης των καρκινοπαθών. Αν λοιπόν το σχέδιο προχωρήσει όπως έχει σχεδιαστεί, θα φέρει σαφή πρόοδο στην καταπολέμηση του καρκίνου.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΠΕΤΡΟΣ ΚΟΚΚΑΛΗΣ της ΔΑΝΑΗΣ ΙΑΤΡΟΥ

Οικονομολόγος-Διεθνολόγος ΜΑ Relations Internationales-Sécurité, Paix et Conflits, Université Libre de Bruxelles

Μ

ε σπουδές στη σύγχρονη ιστορία στο πανεπιστήμιο Hampshire και μεταπτυχιακές σπουδές στη δημόσια διοίκηση στο Harvard Kennedy School of Government, ο Πέτρος Κόκκαλης εξελέγη Ευρωβουλευτής το 2019 με τον ΣΥΡΙΖΑ. Αντιπρόεδρος του Ολυμπιακού και ιδρυτικός πρόεδρος της Super League Ελλάδας, μεταπήδησε στην πολιτική αρχικά στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης, ως δημοτικός σύμβουλος Πειραιά το διάστημα 2014-2019. Το 2018 βραβεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρωτοβουλία του Blue Growth Piraeus στον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό Προώθησης της Επιχειρηματικότητας. Κατά τη χρονική περίοδο 2015-2016 δραστηριοποιήθηκε ενεργά στην ανθρωπιστική στήριξη και υποδοχή του προσφυγικού κύματος. Ακόμη, έχει ανακηρυχθεί «Άρχων Λαοσυντάκτης του Οικουμενικού Θρόνου» από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Ο κύριος Κόκκαλης συζήτησε με το EUREOPE Magazine με αφορμή τα 40 χρόνια της Ελλάδας στην ΕΕ για θέματα όπως η περιβαλλοντική προστασία και η κλιματική ουδετερότητα στην Ευρώπη, η επικαιροποιημένη Κοινή Αγροτική Πολιτική κ.ά.


ΠΕΤΡΟΣ ΚΟΚΚΑΛΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ είχε δρομολογηθεί από τα τέλη της δεκαετίας του 50, μία πορεία που ανεκόπη βίαια μαζί με κάθε άλλη εξέλιξη της χώρας από τη μαύρη επταετία της τελευταίας στρατιωτικής χούντας που επιβλήθηκε στην Ελλάδα. Η συμμετοχή μας δεν ήταν μόνο οικονομική, αλλά κυρίως πολιτική σε ό,τι αφορούσε τη γεωπολιτική θέση της χώρας, αλλά και την εσωτερική σταθερότητα. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έπραξε τα αυτονόητα στο πλαίσιο της αποστολής που του ανετέθη για την αποκατάσταση και τη σταθεροποίηση της Δημοκρατίας στη χώρα. Η διαδικασία ένταξης κράτησε πάνω από δύο δεκαετίες, από την πρώτη υποβολή αίτησης το 1959, μέχρι την πλήρη ένταξη που ήρθε τον Ιανουάριο του 1981. Συνηθίζουμε να μιλάμε για την 40ετή συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρώπη, αλλά αυτό δεν είναι ακριβές και δημιουργεί λάθος εντυπώσεις. Η Ελλάδα ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης ακόμα και πριν την επανάσταση του 1821. Απόδειξη, το

φιλελληνικό κίνημα για την απελευθέρωση της χώρας και την πολιτική επανασύνδεση της με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Η πορεία του σύγχρονου Ελληνικού κράτους ήταν παράλληλη με την πολιτική εξέλιξη του πολιτικού εγχειρήματος της ΕΕ, παρά το Βαλκανικό φίλτρο, ενώ η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστήσει ουκ ολίγες φορές στην εξέλιξη της Ένωσης. Μερικές τέτοιες στιγμές ήταν ο σχεδιασμός των μεσογειακών προγραμμάτων σύγκλισης, ο αποφασιστικός ρόλος της ελληνικής προεδρίας κατά την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ, η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, η ένταξη της Β. Μακεδονίας στο στενό ευρωπαϊκό πυρήνα αλλάζοντας τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και η κρίση χρέους της περασμένης δεκαετίας και τα μαθήματα που αντλήθηκαν από τα λάθη που μοιάζει να μην επαναλαμβάνονται στην αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Η υπογραφή του 1981 ήταν ένας ακόμα σταθμός στη μακρά ευρωπαϊκή πορεία της Ελλάδας, που μετριέται σε αιώνες και όχι δεκαετίες.

Συνηθίζουμε να μιλάμε για την 40ετή συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρώπη, αλλά αυτό δεν είναι ακριβές και δημιουργεί λάθος εντυπώσεις. Η Ελλάδα ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης ακόμα και πριν την επανάσταση του 1821. Απόδειξη, το φιλελληνικό κίνημα για την απελευθέρωση της χώρας και την πολιτική επανασύνδεση της με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

62 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Πόσο είναι πραγματικά εφικτή η μετάβαση σε μια περιβαλλοντικά και ενεργειακά ουδέτερη Ευρώπη στο πλαίσιο μιας εν πολλοίς καπιταλιστικής οικονομίας, η οποία στηρίζεται κατ’ εξοχήν σε μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ορυκτά καύσιμα, η εκμετάλλευση των οποίων αποφέρει σημαντικά περιθώρια κέρδους, σε αντίθεση με τους ανανεώσιμους πόρους; Δεν συζητείται ευρέως, αλλά η καταστροφή της Συρίας είναι απότοκο και της Κλιματικής Αλλαγής. Η μακρά ανυδρία ετών ώθησε τους γεωργούς της χώρας να αφήσουν τη γη τους και να συγκεντρωθούν στις πόλεις με κοινωνικά αιτήματα που απαντήθηκαν με βία και θάνατο. Πόσο κόστισε λοιπόν το μεταναστευτικό κύμα στην ίδια τη Συρία, στις χώρες με τις οποίες είχε οικονομικές και πολιτικές σχέσεις, πόσο κόστισε στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, πόσο στις χώρες υποδοχής και τελικά ποιος σήκωσε το οικονομικό και πολιτικό βάρος; Όταν μιλάμε για κόστος, οι δείκτες μας είναι ξεπερασμένοι, τόσο σε ό,τι αφορά την ανάλυση πεπραγμένων, όσο και την πρόβλεψη ή το σχεδιασμό για το μέλλον. Ο κόσμος έχει προχωρήσει ταχύτατα τις τελευταίες δεκαετίες, κάνοντας τον πλανήτη μικρότερο. Δείτε τι προκάλεσε σε διεθνές επίπεδο ένα μικρό χωριό στην Κίνα, τόσο σε απώλεια ζωής, όσο και οικονομικά και πολιτικά. Οι κρίσεις δρομολογούν πάντα αλλαγές. Οι συντηρητικοί, λόγω αλλεργίας σε κάθε αλλαγή και διατάραξη ακόμα και ενός αδιέξοδου status quo, συνήθως «πυροβολούν» τον αγγελιοφόρο της αλλαγής, αλλά αυτό δεν προσφέρει κάτι άλλο πέραν κάποιου περιορισμένου κομματικού οφέλους σε ειδικά κοινά. Ο αγγελιοφόρος του 2021 λέει πως ο κανιβαλιστικός καπιταλισμός, όπως διαμορφώθηκε μετά τη δεκαετία του 1990 σε όλο τον κόσμο, δεν έχει κάτι άλλο να δώσει, πέρα από φυσική και κοινωνική καταστροφή. Οι άνευ προηγουμένου ανισότητες δυναμιτίζουν τις κοινωνίες, η απώλεια της βιοποικιλότητας μας έφερε στον καιρό των πανδημιών, ενώ η Κλιματική Αλλαγή σκοτώνει ανθρώπους,

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

φυτά και ζώα με πλημύρες, πυρκαγιές και αρρώστιες. Ως εκ τούτου, προτού προχωρήσουμε στην οικονομική ανάλυση που έχει γίνει σε ΕΕ και ΗΠΑ για τη βιωσιμότητα της Πράσινης Μετάβασης, ας ξεκινήσουμε τη σκέψη μας από το αυτονόητο: πως το μέχρι σήμερα μοντέλο έχει τελειώσει, γιατί πολύ απλά δεν είναι βιώσιμο. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε συζήτηση περί οικονομικά βιώσιμων ορυκτών καυσίμων, για παράδειγμα, ανήκει στη σφαίρα της παραδοξολογίας. Με ποιους τρόπους θα μπορούσε η Ευρώπη να επιτύχει τη μετάβαση σε ένα νέο, βιώσιμο οικονομικό μοντέλο, το οποίο θα είναι σε θέση να αποσυνδέσει την οικονομική μεγέθυνση και ανάπτυξη από την ακραία εκμετάλλευση πεπερασμένων περιβαλλοντικών πόρων και τις αρνητικές εξωτερικότητες που προκαλούνται από την αλόγιστη οικονομική δραστηριότητα σε ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο; Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επανέλθει στις ιδρυτικές αρχές και αξίες της, με επίκεντρο τον άνθρωπο, όπως είχε αναλυθεί αρχικά το 1941 από τους εξόριστους Σπινέλλι και Ρόσσι στο Μανιφέστο του Βεντοτένε, όταν Μουσολίνι και Χίτλερ επιχειρούσαν τη δική τους «ενοποίηση» των κρατών της ηπείρου. Η ήττα του φασισμού μας έδωσε τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και την Ευρωπαϊκή Ένωση, δύο υπερεθνικά εργαλεία Ειρήνης, Δημοκρατίας και συνεργασίας. Δεν είναι τυχαίο πως αμφότεροι, ο ΟΗΕ και η ΕΕ, είναι πρωτοπόροι στην υπόθεση της Κλιματικής Αλλαγής και της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

63


Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη θέση μας στον πλανήτη, αλλά και τις σχέσεις μας εντός των κοινωνιών μας. Οι κοινωνικές ανισότητες δυναμιτίζουν εξίσου τη βιωσιμότητα, όσο η απώλεια της βιοποικιλότητας και η Κλιματική Αλλαγή. Αν δεν αλλάξουμε την προσέγγιση μας, αν συνεχίσουμε αλλάζοντας μόνο τα ορυκτά καύσιμα με ΑΠΕ, θα αντικαταστήσουμε τα παλιά αδιέξοδα με νέα. Η Ευρώπη πρέπει να επαναφέρει τον πολίτη στον πυρήνα των αποφάσεων. Δεν θα προχωρήσουμε αν δεν ακουστούν όλοι, αν δεν ληφθούν υπόψη όσα αντέχουν, ζουν, πιστεύουν και γνωρίζουν με διαδικασίες εκτεταμένης διαβούλευσης σε όλα τα επίπεδα. Θα πρέπει επίσης να καταργηθεί κάθε πολιτική που καταλήγει σε εργαλεία όπως το Σύμφωνο Σταθερότητας και να αντικατασταθεί από πολιτικές που θα συγκροτήσουν ένα νέο Σύμφωνο Βιωσιμότητας. Η αρχή έχει γίνει, αλλά έχουμε δρόμο ακόμα. Η ΕΕ δεν πρέπει να εγκαταλείψει το δρόμο που ξεκίνησε για ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο με τη μορφή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και τη χρηματοδότησή της μέσα από την ανάληψη κοινού δανεισμού και τη δημιουργία ιδίων πόρων. Πώς πιστεύετε ότι η επικαιροποιημένη (μετά και τη συμφωνία για τη μεταβατική περίοδο 2021-22) Κοινή Γεωργική Πολιτική (CAP) μπορεί να συμβάλει στην εξάλειψη των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων σε Ελλάδα και Ευρώπη, προωθώντας παράλληλα επενδύσεις, με στόχο αφενός την ενίσχυση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού τομέα αφετέρου την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος;

64 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Οι άνθρωποι της υπαίθρου υστερούν στην πρόσβαση τους σε βασικά κοινωνικά αγαθά, όπως είναι η Παιδεία, η Υγεία και η κοινωνική πρόνοια. Αντί να βελτιώνουμε τις συνθήκες διαβίωσής τους, το μόνο που κάνουμε, στο πλαίσιο ενός ανεξέλεγκτου καπιταλισμού του μικρότερου παρονομαστή, είναι να τους ζητάμε διαρκώς να παράγουν περισσότερα προϊόντα, σε χαμηλότερο τίμημα, με ένα κόστος που θα αναλαμβάνουν μόνοι τους, χωρίς βασικές υποδομές μεταφορών, επικοινωνίας και τεχνολογίας. Είναι μία ακραία, όσο και παράλογη απαίτηση που δεν μπορεί να συνεχιστεί, αν θέλουμε να υπάρχει ποιοτική ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή. Η νέα ΚΑΠ ως έχει, δυστυχώς, δεν απαντάει σε πολλά από τα δομικά ζητήματα που αφορούν τους παραγωγούς και τις οικογένειες τους κι ως εκ τούτου είναι προβληματική. Τα κενά της θα κληθεί να τα καλύψει η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και ο Κλιματικός Νόμος, αλλά και οι επιμέρους διαπραγματεύσεις που γίνονται κατά τη μεταβατική περίοδο. Οι παραγωγοί και όσοι εμπλέκονται στην αλυσίδα της παραγωγής, αποτελούν τους πρωταρχικούς θεματοφύλακες στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Αν δεν ληφθούν υπόψη οι ανάγκες τους, κάθε σχεδιασμός θα αποτύχει. Όσο περνάει ο καιρός, τόσο δυσκολότερο γίνεται να επιβληθούν εκ των άνω πολιτικές, χωρίς να έχει κερδηθεί η σύμφωνη γνώμη, όσων θα κληθούν να τις εφαρμόσουν, μέσα από το διάλογο και τη συμμετοχή κατά το σχεδιασμό, δηλαδή πριν τη λήψη των όποιων τελικών αποφάσεων. Οι ευρωπαϊκές πολιτικές έτσι όπως προτείνονται σήμερα μπορούν να είναι καθοριστικές για τη μετάβαση σε πραγματικά βιώσιμα συστήματα τροφίμων και γεωργίας. Χρειαζόμαστε μια ΚΑΠ που θα στηρίζει τους αγρότες, ταυτόχρονα όμως, θα παράγει ποικιλία υγιεινών και θρεπτικών τροφίμων προστατεύοντας τους φυσικούς πόρους. Μια ΚΑΠ που πρέπει να καταστεί βασικό μέσο για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» και της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, υποστηρίζοντας τη μετάβαση στην αγρο-οικολογία.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ της ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΠΛΕΣΣΙΑ Διεθνολόγος

O

Νίκος Ανδρουλάκης είναι πολιτικός μηχανικός, έλληνας Ευρωβουλευτής με το Κίνημα Αλλαγής – ΠΑΣΟΚ και Επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας Σοσιαλιστών & Δημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιο. Καθώς διανύει τη δεύτερή του θητεία στο Ευρωκοινοβούλιο, ως πιστός θιασώτης και υπηρέτης του πιο δημοκρατικού θεσμικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπενθύμισε τις αξίες που προβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση και σήμερα. Σε αυτή του τη θητεία, συμμετέχει ως Αντιπρόεδρος στην Υποεπιτροπή Ασφάλειας και Άμυνας (SEDE) και στην Αντιπροσωπεία στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση ΕΕ - Λατινικής Αμερικής (DLAT). Επιπλέον, είναι μέλος στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) και στην Αντιπροσωπεία στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ (DACP). Ο κος Ανδρουλάκης μοιράστηκε τις τελευταίες εξελίξεις και τις απόψεις του αναφορικά με τομείς που βρίσκονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας με τους οποίους ο ίδιος στα πλαίσια και των δύο θητειών του, έχει ασχοληθεί ενεργά: την πολιτική προστασία και την εξωτερική πολιτική με έμφαση στα ζητήματα Κοινής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας (ΚΠΑΑ).


ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ από την αρχή υπηρέτησε τρεις βασικούς στόχους. Ο πρώτος ήταν η ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας. Ο δεύτερος στόχος ήταν η οριστική εμπέδωση της δημοκρατίας. Τέλος, η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ δημιούργησε την ελπίδα για οικονομική και κοινωνική σύγκλιση με τις πιο ανεπτυγμένες χώρες της ηπείρου. Τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα που μετεξελίχθηκαν στην Πολιτική Συνοχής, η είσοδός μας στην ΟΝΕ, η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ αποτελούν λαμπρές στιγμές στην τεσσαρακονταετή πορεία της χώρας. Τα παραπάνω καταδεικνύουν την αναγκαιότητα να πρωτοστατούμε στις εξελίξεις που αφορούν το ευρωπαϊκό εγχείρημα, ώστε να αξιοποιούμε με τον αποτελεσματικότερο τρόπο τους πόρους, τα μέσα και τη διεθνή επιρροή που διαθέτουμε εντός της ΕΕ. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ένωση είναι πολλά παραπάνω από την οικονομική και γεωπολιτική της ισχύ. Είναι οι αξίες της: η

διασφάλιση της ειρήνης στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο, ο σεβασμός στη δημοκρατία, στα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί, παγκοσμίως, τον πρωτοπόρο σε θέματα περιβαλλοντικής προστασίας και στην αντιμετώπιση των προκλήσεων σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Αλλά και σε επίπεδο ατομικών δικαιωμάτων, η συνεισφορά της είναι μοναδική. Το έχω διαπιστώσει ως ευρωβουλευτής στις διάφορες αποστολές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς τρίτα κράτη, όπως για παράδειγμα σε χώρες της Λατινικής Αμερικής. Γι’ αυτό τον λόγο, υποστηρίζω πως τίποτα από όσα έχουμε κατακτήσει ως Ευρωπαίοι δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Η Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης που ξεκινάει τώρα με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών είναι μία πολύ καλή ευκαιρία για να δώσουμε την απαραίτητη ώθηση και διορθώνοντας τα όποια κακώς κείμενα να είμαστε έτοιμοι για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις ενός συνεχώς μεταβαλλόμενου παγκόσμιου περιβάλλοντος.

Aναγκαιότητα να πρωτοστατούμε στις εξελίξεις που αφορούν το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

66 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Η πρόσφατη έγκριση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (EPF) ανοίγει μια νέα περίοδο στην ευρωπαϊκή σκηνή για την ομαλή εφαρμογή των επιδιώξεων των αποστολών της Κοινής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας (ΚΠΑΑ). Πιστεύετε ότι ο ρόλος του θα αποβεί καθοριστικός στις προσπάθειες για αποκλιμάκωση της έντασης σε περιοχές όπως η Ουκρανία και το Σαχέλ; Πράγματι, η ΕΕ διαθέτει πλέον ένα νέο χρηματοδοτικό μέσο το οποίο θα καλύπτει όλες τις εξωτερικές της δράσεις στον τομέα της άμυνας, στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). Η απόφαση για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, ενός ταμείου εκτός προϋπολογισμού ύψους περίπου 5 δισ. € για την περίοδο 2021-2027, είναι σημαντική καθώς πλέον δεν χρειάζεται να βρίσκεται ad hoc χρηματοδότηση για κάθε αποστολή. Βέβαια, αν και βρίσκεται προς την σωστή κατεύθυνση αποτελεί ένα αρχικό βήμα σε σχέση με τα άλματα που οφείλουμε να κάνουμε ως ΕΕ στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Αναφορικά με το σήμερα, οι φόβοι για αναζωπύρωση της σύρραξης στην Κριμαία και οι εχθροπραξίες στο Σαχέλ ή στη Μέση Ανατολή χτυπούν ξανά ένα καμπανάκι για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να είναι πιο αποτελεσματική και να λαμβάνει αποφάσεις ταχύτερα. Στο πλαίσιο αυτό, η «ήπια ισχύς» της Ευρώπης θα πρέπει να ο πρωταγωνιστής. Όμως η δημιουργία αυτού του Ταμείου επιτρέπει την καλύτερη και πιο γρήγορη οργάνωση αποστολών στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ όπου και όταν χρειάζεται, ενισχύοντας τις επιχειρησιακές μας δυνατότητες. Και δεν χρειάζεται να πάμε τόσο μακριά, μη ξεχνάμε ότι αυτή τη στιγμή στην Μεσόγειο έχουμε την Επιχείρηση Ειρήνη που χρηματοδοτείται από τον Μηχανισμό αυτό. Η δημιουργία του λοιπόν είναι θετική, χρειάζονται όμως ακόμα πολλά να γίνουν.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

67


Στην Ολομέλεια του Απριλίου, ως εισηγητής του Ευρωκοινοβουλίου για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας rescEU, χαρακτηρίσατε όλες τις προσπάθειες ανάπτυξης ως συμβολικές για μια Ένωση με ισότητα και ευημερία. Ποιά είναι τα επόμενα βήματα ανάπτυξης του rescEU και κατά πόσο πιστεύετε πως μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω η ελληνική συμμέτοχη σε αυτόν; μέσων που χρειαζόμαστε. Ήδη έχουν δημιουρε το νέο πλαίσιο Πολιτικής Προσταγηθεί 9 κέντρα σε όλη την Ευρώπη, μεταξύ αυσίας, για το οποίο ήμουν ο Εισηγητών και στη χώρα μας με ιατροφαρμακευτικό τής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίεξοπλισμό όπως μάσκες, προστατευτικό εξοου, η ΕΕ ενδυναμώνει ουσιαστικά́ την πρόπλισμό, αναπνευστήρες, σε περίπτωση που μία ληψη με τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής χώρα χρειαστεί βοήθεια στην αντιμετώπιση λίστας διασυνοριακών κίνδυνων, όπως οι της πανδημίας. Το ίδιο μπορεί να γίνει με τα πανδημίες ή τα πυρηνικά́ ατυχήματα, για εμβόλια. Επίσης μην ξεχνάμε τις δασικές πυρτα οποία τα κράτη-μέλη οφείλουν να είναι καγιές και την ανάγκη ανανέωσης του στόλου προετοιμασμένα. Δίνουμε επίσης για πρώτων πυροσβεστικών αεροπλάνων με νέου τύτη φορά τη δυνατότητα στην Επιτροπή, σε που Καναντέρ. Υπάρχουν ακόμα πολλά πράγπεριπτώσεις κρίσεων, να προβαίνει η ίδια ματα να γίνουν και η χώρα μας οφείλει να συμκαι χωρίς περιττή γραφειοκρατία στην προμετάσχει ενεργά, καθώς αυτό θα μας ωφελήμήθεια μέσων που έχουν ανάγκη τα κράσει πολλαπλώς. Η πανδημία του κορονοϊού κατη μέλη μέσω της ευρωπαϊκής δεξαμενής τέδειξε ότι χωρίς συνεργασία, κανένα κράτος, rescEU. Επιπλέον, αυξήσαμε τη χρηματοόσο ισχυρό κι αν είναι, δεν μπορεί να τα βγάδότηση στο 100% για την προμήθεια και λει πέρα μόνο του. Για όσους, λοιπόν, πιστεύσυντήρηση πυροσβεστικών αεροπλάνων, ουμε στο όραμα της Ενωμένης Ευρώπης, της πράγμα εξαιρετικά σημαντικό και για τη Ευρώπης των λαών, έχουμε περισσότερο ανάχώρα μας. Με τον προϋπολογισμό να κυγκη την ενότητα και την αλληλεγγύη. Χρειαμαίνεται στα 3,1 δις ευρώ, πετύχαμε τον ζόμαστε, δηλαδή, ισχυρούς, αυτόνομους μηπενταπλασιασμό του, σε σχέση με την πεχανισμούς θεσμικής αλληλεγγύης, τόσο στον ρίοδο 2014-2020. Η σημαντική αυτή αύξητομέα της πολιτικής προστασίας, όσο και στα ση του προϋπολογισμού διασφαλίζει ότι θα κοινωνικά ζητήματα, την οικονομία και την μπορέσουμε να κάνουμε τις απαραίτητες ασφάλεια, που θα εγγυώνται τη συλλογική ευεπενδύσεις και προμήθειες εξοπλισμού και ημερία των λαών της Ευρώπης.

Μ

Αυξήσαμε τη χρηματοδότηση στο 100% για την προμήθεια και συντήρηση πυροσβεστικών αεροπλάνων.

68 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ

Η Ελλάδα παρουσιάζει πληθώρα εκπροσώπων σε έργα που αφορούν το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Ανάπτυξη της Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIDP) και τη Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO). Πώς αντικατοπτρίζεται αυτή η θετική εξέλιξη στους ευρωπαϊκούς κύκλους δεδομένων των προσπαθειών για ενίσχυση της θέσης της χώρας μας σε περιφερειακό επίπεδο και της δέσμευσης των κρατών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη μιας κοινής

Τ

ον Ιούλιο του 2018, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Προγράμματος Βιομηχανικής Ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας, με σκοπό τη συγχρηματοδότηση της από κοινού ανάπτυξης νέων αμυντικών τεχνολογιών και εξοπλισμού. Για πρώτη φορά, δηλαδή, η ΕΕ παρέχει χρηματοδότηση για τη στήριξη της άμυνας αλλά και τη δυνατότητα κοινής απόκτησης στρατιωτικού εξοπλισμού. Να υπενθυμίσω ότι η ΕΕ δαπανά το αντίστοιχο του 40% του συνολικού αμυντικού προϋπολογισμού των ΗΠΑ, αλλά κατορθώνει να κατασκευάζει μόλις το 15% του εξοπλισμού που παράγουν οι ΗΠΑ. Επομένως, η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής -κοινής- αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί βασικό παράγοντα για μια μακροπρόθεσμη πολιτική εθνικής ασφάλειας που θα διασφαλίζει αυξημένα περιθώρια αυτονομίας και για κράτη-μέλη μεμονωμένα. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι η συστηματική συμμετοχή μας σε κάθε τέτοια προσπάθεια συνιστά πυλώνα για την αύξηση της αποτρεπτικής ισχύος της Ελλάδας. Δεν μπορούμε

να μιλάμε για Κοινή Αμυντική Πολιτική με κάποιες χώρες εντός της Ένωσης να είναι οι παραγωγοί και κάποιες άλλες όπως η χώρα μας να είναι απλώς οι καταναλωτές. Θα πρέπει να πιέσουμε και να εκμεταλλευτούμε τις δυνατότητες που μας παρέχει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και η Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία ώστε να αναπτύξουμε τις παραγωγικές μας δυνατότητες. Επιπλέον, τα ενδεχόμενα οικονομικά οφέλη από τις οικονομίες κλίμακος και τις συνέργειες που δημιουργούνται θα κατανείμουν ακόμα πιο ισορροπημένα το κόστος της αμυντικής πολιτικής μεταξύ των κρατών-μελών. Ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα, με 2,68% του ΑΕΠ, έχει το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο δαπανών για την άμυνα ως ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ, ακόμα και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, ενώ άλλες Ευρωπαϊκές χώρες λίγο πάνω από 1%. Χρειαζόμαστε λοιπόν έναν καλύτερο διαμερισμό του αμυντικού κόστους καθώς τα Ελληνικά σύνορα είναι και Ευρωπαϊκά σύνορα και η προστασία τους δεν θα έπρεπε να είναι μόνο Ελληνική υπόθεση.

H ανάπτυξη της ευρωπαϊκής -κοινής- αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί βασικό παράγοντα για μια μακροπρόθεσμη πολιτική εθνικής ασφάλειας.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

69


Συνέντευξη

ΕΥΑ ΚΑΪΛΗ της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΜΕΛΕΟΥΝΗ

Πολιτική Επιστήμων, Διεθνολόγος, Ερευνήτρια

Η

Εύα Καϊλή είναι Ευρωβουλευτής του ΚΙΝ.ΑΛ., Αρχιτέκτων Μηχανικός, Διεθνολόγος και Υπ. Διδάκτωρ Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας του Παν/μιου Πειραιά. Επιπλέον, είναι Πρόεδρος στην Επιτροπή για το Μέλλον της Επιστήμης και Τεχνολογίας (STOA) και στην Αντιπροσωπεία για τις σχέσεις με την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ (2014-2019) (DNAT). Επίσης, είναι Τακτικό Μέλος αλλά και Αναπληρώτρια σε πολλές επιτροπές και αντιπροσωπείες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Εύα Καϊλή έχει διακριθεί διεθνώς για τις πρωτοβουλίες της στις πολιτικές της καινοτομίας, τις ανατρεπτικές και χρηματοοικονομικές τεχνολογίες, στις στρατηγικές επενδύσεις και σε πολλά ακόμη. Μέσα από αυτή τη συνέντευξη, μου δόθηκε η ευκαιρία να της απευθύνω επίκαιρα ερωτήματα για ζητήματα που διαχειρίζεται ως Ευρωβουλευτής. Πιο συγκεκριμένα, αναφερθήκαμε στην 4η βιομηχανική επανάσταση και πως η ΕΕ και η Ελλάδα μπορούν να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία αυτή. Επιπλέον, μας εξήγησε την τεχνολογία blockchain, τη χρησιμότητά της, αλλά και την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων. Επιπλέον, συζητήσαμε την πολιτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενώ τέλος, μας εξέφρασε τη γνώμη της για τη συμπλήρωση των 40 χρόνων από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

70 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


ΕΥΑ ΚΑΙΛΗ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Ό

ταν η Ελλάδα την 1η Ιανουαρίου του 1981 εντάσσονταν ως πλήρες μέλος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, πρόδρομο της Ευρωπαϊκής Ένωσης , η χώρα εισέρχονταν σε μια νέα εποχή – και οι Έλληνες σε μια νέα πραγματικότητα με ραγδαίες αλλαγές στην καθημερινότητα τους.

Ελλάδα τις οδηγίες και τους κανονισμούς της ΕΕ κατοχυρώνει δικαιώματα και ελευθερίες που σπάνια συναντώνται σε άλλες χώρες ακόμη και σήμερα. Η Ευρώπη μας προσφέρει ειρήνη, ασφάλεια, δημοκρατία – ενώ με την Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης, την μείζονα πανευρωπαϊκή δημοκρατική διαδικασία του διαφανή, ανοιχτού χωρίς αποκλεισμούς διαλόγου όλων των πολιτών, φαίνεται πως θα μιλάμε σύντομα για περισσότερη Ευρώπη. Στις σοβαρές προκλήσεις τις οποίες κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε, την οικονομική κρίση και προσφάτως την πανδημία, η ΕΕ τελικά στάθηκε αρωγός, αντιδρώντας αποτελεσματικά προκειμένου να προστατεύσει τους Ευρωπαίους πολίτες και τον Ευρωπαϊκό τρόπο ζωής. Ας δούμε τα αντισυστημικά κόμματα που ασκούν κριτική όχι κατά της Ευρώπης αλλά υπέρ της ανάγκης για περισσότερη Ευρώπη.

Με αφορμή το γεγονός ότι το 2021 συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ, η συνολική διαπίστωση είναι ότι η χώρα μας έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό θετικά στην πορεία της στον 21ο αιώνα.

Εν κατακλείδι, η ΕΕ είναι η σταθερή συνιστώσα σε ένα ευμετάβλητο, ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, και η Ελλάδα επωφελείται από την ιδιότητά της ως κράτος – μέλος της.

Ένας από τους βασικούς λόγους άλλωστε, για τους οποίους η Ελλάδα επέλεξε να γίνει πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, πέραν του ούτως ή άλλως ευρωπαϊκού προσανατολισμού της, είναι γιατί ακριβώς θεωρούσε την Κοινότητα ως ισχυρό παράγοντα που θα συνέβαλε στην ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Και οι προσδοκίες μας δεν διαψεύστηκαν. Η ΕΕ και το Ευρωπαϊκό κεκτημένο - οι Συνθήκες λειτούργησαν πολλές φορές καταλυτικά στην προσπάθεια της χώρας μας για ευημερία και για πρόοδο ενώ δημιουργήθηκε ένα δίχτυ εμπιστοσύνης και ασφάλειας που ενίσχυσε την ταυτότητα του Ευρωπαίου πολίτη για την πλειοψηφία των Ελλήνων. Με αδιαμφισβήτητα ορόσημα στην επίτευξη των στόχων αυτών, την Νομισματική ένωση και το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα στην απαρχή του 21ου αιώνα, την ενιαία αγορά και την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και αγαθών, η Ευρώπη θωρακίστηκε απέναντι στην νέα εποχή πραγμάτων, μαζί της και η χώρα μας. Επιπλέον, ενσωματώνοντας η

Με αφορμή το γεγονός ότι το 2021 συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ, η συνολική διαπίστωση είναι ότι η χώρα μας έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό θετικά στην πορεία της στον 21ο αιώνα.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

71


ΕΥΑ ΚΑΪΛΗ

Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση είναι προ των πυλών και δύναται να οδηγήσει σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων στο διεθνές σύστημα, κυρίως με την ανάδειξη νέων πρωταγωνιστών σε περιφερειακό επίπεδο. Πόσο έτοιμες, πιστεύετε ότι είναι η ΕΕ και η Ελλάδα να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία και να αναβαθμίσουν το γεωπολιτικό τους ρόλο;

Η

τεχνολογία υπήρξε ανέκαθεν μοχλός εξέλιξης, ενώ η τεχνολογική πρόοδος κάθε χώρας αναδεικνύει τους νέους ισχυρούς παίχτες στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα. Στην εποχή που ανοίγεται μπροστά μας, η ψηφιακή και τεχνολογική επανάσταση που επιφέρουν οι καινοτομίες και η εκθετικά αυξανόμενη υπολογιστική δύναμη, μπορούν να αποτελέσουν βασικό συστατικό γεωπολιτικής ισχύος. Από την αρχή της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενσωματώσει την γεωπολιτική οπτική στις νομοθετικές της προτάσεις, με απώτερο σκοπό την στρατηγική αυτονομία και την ψηφιακή κυριαρχία της Ένωσης σε σχέση με άλλες ηγετικές δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, που επενδύουν συστηματικά στην ανάπτυξη νέων ψηφιακών δυνατοτήτων για να ηγηθούν στην εποχή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. Οι κεντρικοί άξονες πάνω στους οποίους ΕΕ και Ελλάδα μπορούν να επενδύσουν ώστε να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία αυτή και να αναβαθμίσουν τον γεωπολιτικό τους ρόλο είναι η καινοτομία, η προσέλκυση και παραμονή των ταλέντων στην Ευρώπη αλλά και η ανθεκτικότητα των ψηφιακών υποδομών και συστημάτων σε μια ενιαία ψηφιακή αγορά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για ανάπτυξη του περιβάλλοντος καινοτομίας στην ΕΕ, σε τομείς όπως τα οικοσυστήματα δεδομένων, την τεχνητή νοημοσύνη και τους υπολογιστές υψηλών επιδόσεων αλλά και συστημάτων προσομοίωσης όπως και τις ψηφιακές υποδομές και δίκτυα. Παράλληλα, η ΕΕ αποσκοπεί στην ανάπτυξη ευνοϊκών ρυθμιστικών πλαισίων για τις ψηφιακές υπηρεσίες και αγορές ώστε να εγκαθιδρύσει ένα περιβάλλον ανταγωνισμού επί ίσοις όροις με παγκόσμιους τεχνολογικούς κολοσσούς.

72 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Στον τομέα των ψηφιακών δεξιοτήτων και των «ταλέντων» του μέλλοντος, η ΕΕ επενδύει στην καλύτερη διασύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά για να επιταχυνθεί η αμφίδρομη μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας ενώ παράλληλα προτείνει νέα μέτρα για την ανάπτυξη πολιτικών σε εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο για την ανάπτυξη μιας ενιαίας ατζέντας για ψηφιακές δεξιότητες, όπως το coding, σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Ο ρόλος των ψηφιακών κόμβων αναβαθμίζεται σε όλη την ΕΕ, δίνοντας έμφαση σε κόμβους αφοσιωμένους στην ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Στον τομέα της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των δικτύων, η ΕΕ έχει ήδη πάρει αρκετές πρωτοβουλίες που θα δώσουν την δυνατότητα στην Ελλάδα και τα άλλα Κράτη Μέλη να διασφαλίσουν την ανθεκτικότητα των ψηφιακών υποδομών τους από τους κινδύνους που ελλοχεύουν στον κυβερνοχώρο. Πρωτοβουλίες όπως η οδηγία NIS2, για την οποία είμαι εισηγήτρια των Σοσιαλδημοκρατών στην Επιτροπή Βιομηχανίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά και η οδηγία για την ανθεκτικότητα των κριτικών υποδομών της Ένωσης, αποσκοπούν στην ανάπτυξη δυνατοτήτων σε εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο. Βασιζόμενη σε επιτυχημένες πρωτοβουλίες η ΕΕ και τα Κράτη Μέλη επενδύουν δυναμικά σε πολιτικές κυβερονασφάλειας και ψηφιακής ανθεκτικότητας ώστε να προστατεύσουν δημόσιους οργανισμούς, νοσοκομεία, δημόσιες παροχές όπως το νερό και η ενέργεια, αλλά και να διασφαλίσουν την ακεραιότητα των ψηφιακών υπηρεσιών και προϊόντων σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


ΕΥΑ ΚΑΪΛΗ ΕΥΑ ΚΑΙΛΗ

Η τεχνολογία blockchain τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να γίνεται αρκετά δημοφιλής καθώς οι πρακτικές λύσεις που προσφέρει είναι απαραίτητες τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τη δημόσια διοίκηση. Ως αναπληρώτρια της Ειδικής Επιτροπής για την τεχνητή νοημοσύνη στην ψηφιακή εποχή, πιστεύετε ότι οι νέες τεχνολογίες όπως το blockchain, παρέχουν ασφάλεια για τα προσωπικά δεδομένα; Αν όχι, ποια μέτρα θεωρείτε ότι πρέπει να λάβει η ΕΕ για τη διασφάλιση αυτών;

Χ

αίρομαι ιδιαίτερα για την ερώτησή σας καθώς μου δίνετε τη δυνατότητα να αναφερθώ, συνδυαστικά, στα προσωπικά δεδομένα ως πηγή αξίας στην εποχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, στην ασφάλειά τους ως προς τον τόπο και τον τρόπο τήρησης/φύλαξής τους –βλέπετε υπεισέρχεται και εδώ η γεωπολιτική διάσταση στην οποία αναφέρθηκα προηγουμένως - και, τέλος, στις δυνατότητες που παρέχουν νέες τεχνολογίες όπως το blockchain στην επιτυχή και ασφαλή διαχείρισή τους.

για την ασφάλεια των δεδομένων, αναφέρει την «ψευδοανωνυμοποίηση» ως κατάλληλο μηχανισμό για την προστασία των προσωπικών μας δεδομένων. Δηλαδή, την επεξεργασία τους κατά τρόπο ώστε να μην μπορούν να αποδοθούν σε συγκεκριμένο πρόσωπο, στον συγκεκριμένο υποκείμενο των δεδομένων, χωρίς τη χρήση συμπληρωματικών πληροφοριών. Επιπλέον, επιβάλλεται οι εν λόγω συμπληρωματικές πληροφορίες να διατηρούνται χωριστά και να υπόκεινται σε τεχνικά και οργανωτικά μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν μπορούν να αποδοθούν σε ταυτοποιημένο ή δυνητικά ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο.

Γνωρίζοντας πως δεν υπάρχει σε παγκόσμιο επίπεδο μια ενιαία αντιμετώπιση και ένα κοινό επίπεδο «σεβασμού» ως προς τα προσωπικά δεδομένα - για να μην αναφερθώ στην παντελή απουσία σεβασμού που επιδεικνύει η Κίνα - θα πρέπει να αναγνωρίσουμε την ξεχωριστή θέση που κατέχει η Ευρώπη ως πρωτοπόρος στη νομοθέτηση του Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (GDPR), ο οποίος έμελλε τελικά να αποτελέσει πρότυπο για αντίστοιχες νομοθετικές πρωτοβουλίες παγκοσμίως. O GDPR έχοντας λάβει υπόψη την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας και την ανάγκη να είναι επίκαιρος σε ένα βάθος χρόνου - αυτό που αποκαλούμε “future-proof”-, προβλέπει ένα σύνολο ισχυρών διατάξεων που ρυθμίζουν οτιδήποτε αφορά στη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων, χωρίς ωστόσο να υποδεικνύει ή να περιορίζει το πως θα επιτευχθούν, τεχνολογικά, τα όσα ορίζει. Μολονότι, λοιπόν, δεν περιέχει λεπτομερείς τεχνικές απαιτήσεις

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

73


Η διαδικασία αυτή είναι ταυτόσημη με το tokenisation, δηλαδή την τεχνική αντικατάστασης ευαίσθητων δεδομένων (π.χ. ενός αριθμού πιστωτικής κάρτας) με μη ευαίσθητα και μη συνδεδεμένα δεδομένα (tokens), έτσι ώστε να μην είναι δυνατή η ταυτοποίηση συγκεκριμένου προσώπου. Χρησιμοποιείται μάλιστα για χρόνια στις κάρτες πληρωμών για την προστασία των ευαίσθητων πληροφοριών που απορρέουν από τις ηλεκτρονικές μας συναλλαγές. Και εδώ ακριβώς συναντούμε τη θετική συμβολή των νέων τεχνολογιών. Το blockchain διευκολύνει την ασφαλή αποθήκευση δεδομένων με την μετατροπή των πάσης φύσεως δεδομένων σε μορφή «tokens». Σε συνδυασμό, μάλιστα, με την τεχνολογία υπολογιστικού νέφους (cloud computing), αναβαθμίζει το επίπεδο ασφαλείας επιτρέποντας το cloud-based tokenization, μια πρακτική που επιτρέπει σε μια επιχείρηση να διατηρεί τα ευαίσθητα χαρακτηριστικά αναγνώρισης και ταυτοποίησης του υποκείμενου προσώπου αποθηκευμένα με ασφάλεια στο cloud, εκτός των server της και ξεχωριστά από τις ευαίσθητες συμπληρωματικές πληροφορίες που θα επέτρεπαν την ταυτοποίηση του υποκείμενου των δεδομένων. Και θα κλείσω επισημαίνοντας ότι, εάν παρατηρήσατε, αναφέρθηκα πάλι στην ανάπτυξη του περιβάλλοντος καινοτομίας στην ΕΕ σε τομείς όπως τα οικοσυστήματα δεδομένων και την ανάγκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των δικτύων. Τον Οκτώβριο του 2020 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε το Νόμο για το Κλίμα προκειμένου να καταστήσει την ΕΕ και όλα τα κράτη μέλη κλιματικά ουδέτερα έως το 2050 και έθεσε ως φιλόδοξο στόχο τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά 60% έως το 2030. Θεωρείτε ότι ο στόχος αυτός είναι εφικτός; Τα κράτη μέλη είναι έτοιμα να δράσουν από κοινού για την επίτευξη αυτού του στόχου;

Η

πολιτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι ο τομέας στον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιδείξει τη μεγαλύτερη συνεισφορά παγκοσμίως. Αυτό αποδεικνύεται έμπρακτα και στον νέο επταετή προϋπολογισμό καθώς και στο Ταμείο Ανάκαμψης όπου προβλέπεται να δαπανηθεί τουλάχιστον το 30% των 1,82 τρις ευρώ σε πολιτικές που

74 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

συνδέονται με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Επιπρόσθετα στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα Invest EU για το οποίο είμαι εισηγήτρια των Σοσιαλδημοκρατών στην Επιτροπή Ενέργειας, ζητήσαμε το 40% των χρηματοδοτήσεων να πηγαίνει σε έργα που προωθούν την πράσινη ανάπτυξη. Θα σας έλεγα με βεβαιότητα λοιπόν ότι τα κράτη μέλη είναι προσηλωμένα σε αυτή την προσπάθεια που έχει ως στόχο η ΕΕ να γίνει κλιματικά ουδέτερη έως το 2050. Τι σημαίνει αυτό; Ότι δηλαδή θα έχουμε μια οικονομία με μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου καθώς δεν θα έχουμε πλέον ορυκτά καύσιμα στο ενεργειακό μείγμα της Ένωσης. Είναι σαφές ότι η κοινή προσπάθεια για την εφαρμογή του νόμου για το κλίμα και την απόδοση των στόχων του απαιτεί και κάποιες θυσίες από ορισμένα κράτη μέλη, ιδιαίτερα από κάποια όπως η Πολωνία που παραδοσιακά βασίζεται στον γαιάνθρακα για την παραγωγή ενέργειας αλλά και η Ελλάδα η οποία δεσμεύτηκε να απομακρυνθεί από την παραγωγή λιγνίτη μέχρι το 2028. Μια ακόμα σημαντική προσθήκη της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας είναι η συμπερίληψη των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις επιχειρήσεις του τομέα της ναυτιλίας στο σύστημα ελέγχου που έχει θεσπίσει η ΕΕ, γνωστό και ως ETS (Emissions tra ding System). Αυτή η εξέλιξη παρότι κλιματικά φιλόδοξη, ζημιώνει την χώρα μας και χωρίς τη λήψη μέτρων παγκόσμιου χαρακτήρα ή την άμεση εφαρμογή της πρότασης για τον Μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, οι προσπάθειες της ΕΕ μπορεί να υπονομευτούν από τις περιορισμένες φιλοδοξίες των παγκόσμιων εταίρων μας και στην περίπτωση αυτή, δεν θα μειωθούν οι παγκόσμιες εκπομπές. Αυτό επίσης δείχνει ότι μόνο με συντονισμένη προσπάθεια απ’ όλα τα κράτη μέλη και με ισχυρή Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση που θα στηρίζει τους ενεργειακούς κλάδους που πλήττονται από την πράσινη μετάβαση, θα μπορέσουμε να πετύχουμε τους στόχους μας για το 2050. Ο συντονισμός αυτός δείχνει ήδη να αντανακλάται στις φιλόδοξες περιβαλλοντικές πολιτικές των κρατών μελών που ακολουθούν τις υποδείξεις του Ευρωπαϊκού νόμου για το κλίμα.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΠΛΕΣΣΙΑ Διεθνολόγος

Ο

Κώστας Παπαδάκης είναι Ευρωβουλευτής, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της Κεντρικής Επιτροπής του Κουμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Είναι κάτοχος τίτλου Κοινωνικής Εργασίας. Εκλέχθηκε ευρωβουλευτής για πρώτη φορά το 2014 και πραγματοποιεί τη δεύτερη του θητεία στο Ευρωκοινοβούλιο. Είναι μέλος στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων (AFET), στην Υποεπιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (DROI), όπως και στην Αντιπροσωπεία στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας (D- TR) του Ευρωκοινοβουλίου. Στη συνέντευξη που παραχώρησε, αναφέρεται στον αντίκτυπο της ένταξης της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή κοινότητα και στην προοπτική εφαρμογής του Ψηφιακού Πράσινου Πιστοποιητικού για την καταπολέμηση της πανδημίας. Μεταξύ άλλων, σχολιάζει την Στρατηγική της ΕΕ για την Εθελοντική Επιστροφή και Επανένταξη των μεταναστών αλλά και το ενδεχόμενο εισαγωγής της αρχής της αιρεσιμότητας για ανθρώπινα δικαιώματα, ώστε να επέλθει εξισορρόπηση στις ευρωτουρκικές σχέσεις. @The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

75


ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21 ο αιώνα;

Τ

α 40 χρόνια της Ελλάδας στα δεσμά της ΕΕ είναι αρκετό διάστημα για να υπολογίσει ο λαός μας ποιος τελικά κέρδισε και ποιος έχασε από τη συμμετοχή της χώρας σε αυτή τη διακρατική συμμαχία του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, που ψευδεπίγραφα επιδιώκει να εμφανιστεί ως η «Ευρώπη». Η ένταξη της χώρας στην ΕΕ δεν υπαγορεύτηκε από το λαό, αλλά από τα συμφέροντα της αστικής της τάξης. Οι ευρωενωσιακές αντιλαϊκές στρατηγικές που υλοποίησαν οι κυβερνήσεις της ελληνικής αστικής τάξης, προκειμένου να κατοχυρώσει την εξουσία της, να ενισχύσει τους μηχανισμούς και τα μέσα για το πιο αποδοτικό ξεζούμισμα της εργατικής τάξης, των λαϊκών στρωμάτων, επιδιώκοντας ταυτόχρονα, σαν μέλος της ΕΕ, να ισχυροποιήσει τη θέση της στο διεθνή ανταγωνισμό διεκδικώντας μεγαλύτερο κομμάτι από τη λεία της εκμετάλλευσης και άλλων λαών, είχαν βαριές συνέπειες για τον ελληνικό λαό. Όπως η εγκληματική διαχείριση της πανδημίας, λόγω της κατάντιας των δημόσιων συστημάτων υγείας που έχουν πληγεί από την ευρωενωσιακή πολιτική της χρόνιας υποχρηματοδότησης και εμπορευματοποίησης, με μεγάλες ελλείψεις σε υγειονομικούς, που οδήγησαν σε κατάρρευση νοσοκομείων, στην μετατροπή τους σε μονάδες «μιας νόσου», ενώ οι ιδιώτες κλινικάρχες επιδοτούνται και θησαυρίζουν. Η υψηλή ανεργία και υποαπασχόληση, το ξήλωμα εργασιακών, ασφαλιστικών δικαιωμάτων, καθήλωση των μισθών και των συντάξεων, αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ακόμα και στα 70 χρόνια, η κατάργηση του 8ωρου και επιβολή 10 ωρης δουλειάς χωρίς υπερωριακή αμοιβή, όπως επιχειρεί να κάνει η κυβέρνηση της ΝΔ, πατώντας στο αντεργατικό καθεστώς προηγούμενων κυβερνήσεων 76 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

και ευρωπαϊκών κανονισμών. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική που πλήττει τους βιοπαλαιστές αγρότες, η οικονομική ασφυξία των μικρών επαγγελματιών και εμπόρων, που στενάζουν από τον ανταγωνισμό των μονοπωλίων. Μιλάμε για βαρβαρότητα που δεν αποκρύβεται από την υποκριτική συνθηματολογία της ΕΕ για το «μέλλον της Ευρώπης», ούτε μπορεί να διασκεδαστεί από το πολυδιαφημιζόμενο από την κυβέρνηση της ΝΔ, τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΙΝΑΛ, «Σχέδιο Ανάκαμψης» και το «Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ», που μοιράζουν σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, χρήματα των λαών, στους ομίλους της «πράσινης» και «ψηφιακής» οικονομίας, φορτώνοντας υπερμνημόνια, νέους «πράσινους» και «ψηφιακούς» φόρους στους εργαζόμενους.

Τα 40 χρόνια της Ελλάδας στα δεσμά της ΕΕ είναι αρκετό διάστημα για να υπολογίσει ο λαός μας ποιος τελικά κέρδισε και ποιος έχασε.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Η Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου επιτάχυνε τις διαδικασίες υιοθέτησης του Ψηφιακού Πράσινου Πιστοποιητικού, το οποίο στοχεύει στην ασφαλή και ελεύθερη μετακίνηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο διαρκεί η πανδημία. Θεωρείτε ότι η εφαρμογή αυτού του Πιστοποιητικού ενέχει κινδύνους αναφορικά με τα προσωπικά δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών;

Τ

ο ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό και η εφαρμογή του -παρά τις απατηλές, αποπροσανατολιστικές διακηρύξεις της Κομισιόν για «ενιαία αντιμετώπιση», «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη» και «ελεύθερη κυκλοφορία»- εντάσσεται στο πλαίσιο των οξυνόμενων ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, των εσωτερικών αντιθέσεων, σχετικά με τις διακρίσεις ταξιδιωτών και εργαζομένων που έχουν εμβολιαστεί με τα εγκεκριμένα από την ΕΕ εμβόλια, σε σχέση με το ρωσικό και το κινέζικο. Συνδέεται επίσης με την επιδίωξη της ΕΕ να κερδίσει έδαφος από τους ανταγωνιστές της ΗΠΑ και Κίνα στην κούρσα για τον έλεγχο της ψηφιακής αγοράς. Το «Πιστοποιητικό» διαιωνίζει την εγκληματική πολιτική μη τήρησης των απαραίτητων υγειονομικών πρωτοκόλλων για την προστασία των εργαζομένων στους χώρους δουλειάς, στα ΜΜΜ, στα σχολεία, για τη θωράκιση του δημόσιου συστήματος Υγείας, που ευθύνεται για τις χιλιάδες θύματα της πανδημίας και στη χώρα μας. Απαλλάσσει τα κράτη από ανάλογα μέτρα προστασίας στα σύνορα προκειμένου να στηρίξει οικονομικά τους ομίλους που απαιτούν την υλοποίησή του, στις Μεταφορές, το Εμπόριο, τον Τουρισμό. Δε λαμβάνει υπόψιν τις συστάσεις του ΠΟΥ, του

Οργανισμού Ευρωπαίων Ανοσολόγων, που σημειώνουν ότι δεν έχει απαντηθεί επιστημονικά εάν το εμβόλιο εμποδίζει αποτελεσματικά τη μετάδοση του ιού. Ενώ, με τις καθυστερήσεις στους εμβολιασμούς, λόγω αντιπαραθέσεων μεταξύ των φαρμακευτικών κολοσσών και γεωπολιτικών αντιθέσεων, καθυστερεί η ανάπτυξη της ανοσίας, αφήνοντας το λαό εκτεθειμένο στην πανδημία. Η εφαρμογή του «πιστοποιητικού» σηματοδοτεί επίσης τη συγκρότηση ενός ισχυρού μηχανισμού ψηφιακού φακελώματος με μαζική καταγραφή, επεξεργασία και αξιοποίηση ιατρικών και άλλων δεδομένων από ΕΕ, κράτη, εργοδότες κι ομίλους. Η ΕΕ με δική της ψηφιακή πύλη σπεύδει να στηρίξει τα κράτη-μέλη στην ανάπτυξη λογισμικού για τον μηχανισμό του πιστοποιητικού, ο οποίος Θα παραμείνει και μετά την πανδημία. Δεν πρόκειται για μελλοντικές ανησυχίες, αντίθετα τεκμηριώνονται ήδη από καταγγελίες που υπάρχουν για συμφωνίες εμπορικής εκμετάλλευσης ιατρικών δεδομένων, ταυτοποίησης προσώπων από επιχειρηματικούς ομίλους παροχής υπηρεσιών Υγείας και ασφαλιστικές εταιρείες. Με μοχλό το πιστοποιητικό θα ενταθεί ο εκβιασμός από τη μεγαλοεργοδοσία για απολύσεις όσων εργαζομένων για διάφορους λόγους δεν το διαθέτουν ή ευπαθών ομάδων, θα ενισχυθεί και η κρατική καταστολή.

Προσφάτως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε την πρώτη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης,για Εθελοντική Επιστροφή και Επανένταξη, με στόχο την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης μεταναστευτικής διαχείρισης, στα πλαίσια του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Κατά πόσο πιστεύετε ότι μια τέτοια στρατηγική μπορεί να βελτιώσει την συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες, αλλά και να βοηθήσει ουσιαστικά στην επανένταξη των μεταναστών;

Η

Στρατηγική της ΕΕ για την Εθελοντική Επιστροφή και Επανένταξη, αλλά και ολόκληρο το Νέο Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο, έρχονται να διαιωνίσουν και να επιδεινώσουν την απαράδεκτη κατάσταση που αντιμετωπίζουν πρόσφυγες και μετανάστες στην ΕΕ. Δεν αναιρεί, αλλά ενισχύει την πολιτική εγκλωβισμού τους στα κράτη πρώτης εισόδου της ΕΕ, όπως η Ελλάδα, ενσωματώνοντας κι επεκτείνοντας το σύμφωνο ΕΕ-Τουρκίας του 2016, αφήνοντας άθικτο τον Κανονισμό του Δουβλίνου. Το @The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

«Σύμφωνο» ψευδεπίγραφα βαφτίζει «αλληλεγγύη» τον διαμοιρασμό της καταστολής και των απελάσεων ανάμεσα στα κράτη μέλη. Σηματοδοτεί μία πολιτική εγκλωβισμού και καταστολής που προδιαγράφει νέες Μόριες και κλειστές φυλακές, όπως αυτές που δρομολογούνται ήδη στα νησιά του Αιγαίου, χωρίς καν την απαιτούμενη κρατική υγειονομική μέριμνα και μέτρα για την προστασία από την πανδημία, μετατρέποντας τις δομές σε υγειονομικές βόμβες, αφήνοντας πρόσφυγες, μετανάστες, αλλά και τους εργαζομένους εκτεθειμένους στον κορονοϊό. ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

77


ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

Πρόκειται για «πακέτο» που προμηνύει νέες μεγάλες δοκιμασίες και βάσανα για δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες, που είναι θύματα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και πολέμων της ΕΕ σε χώρες της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας και Κεντρικής Αφρικής. Συνδυάζεται με την ενίσχυση της επιθετικότητας της ΕΕ, κύρια απέναντι στους ανταγωνιστές της Κίνα και Ρωσία, όπως εκφράζεται μέσα από την «παγκόσμια στρατηγική» της, όπως αποτυπώνεται στις αναθεωρήσεις της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), συμμετέχει οργανικά στους ΝΑΤΟικούς σχεδιασμούς. Διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο σε αυτούς, τόσο αυτοτελώς μέσω της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας, της PESCO, όσο και των άλλων στρατιωτικών μηχανισμών της. Λύση του οξυμένου προβλήματος του εγκλωβισμού προσφύγων και μεταναστών βρίσκεται στα αιτήματα για κανένα νέο ΚΥΤ στα νησιά, ούτε κλειστό ούτε ανοιχτό, στο κλείσιμο τώρα όλων των ΚΥΤ. Για απεγκλωβισμό τους και μεταφορά τους σε ανθρώπινες δομές φιλοξενίας στην ηπειρωτική χώρα, προσκειμένου στη συνέχεια, με γρήγορες διαδικασίες, να μεταβούν στις χώρες προορισμού τους, ώστε να μπορούν εκεί να αιτηθούν άσυλο. Η απόφαση της Τουρκικής Κυβέρνησης να αποχωρήσει από την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης αλλά και το διπλωματικό επεισόδιο “sofagate” έπληξαν περισσότερο την εικόνα της Τουρκίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην τελευταία έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (AFET) για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης Τουρκίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλείται να εισάγει την αιρεσιμότητα για ανθρώπινα δικαιώματα για κάθε πιθανή σχέση με την Τουρκία. Πώς κρίνετε αυτές τις προσπάθειες από την πλευρά του Ευρωκοινοβουλίου για την διασφάλιση του κράτους δικαίου στην Τουρκία; Το ΚΚΕ καταδικάζει τις απαράδεκτες διώξεις βουλευτών, δημάρχων, στελεχών αντιπολιτευόμενων κομμάτων από την Κυβέρνηση Ερντογάν. Εκφράζει την αλληλεγγύη του στο ΚΚ Τουρκίας, στο εργατικό-λαϊκό και νεολαιίστικο κίνημα της Τουρκίας, ενάντια

78 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

στην καταστολή, στις φυλακίσεις στελεχών συνδικάτων και φοιτητικών συλλόγων, ιδιαίτερα γυναικών, απαιτεί την απελευθέρωσή τους. Βεβαίως, η δήθεν όξυνση της κριτικής της ΕΕ προς την Τουρκία για τα «ανθρώπινα δικαιώματα», συνοδεύεται και από την κατοχύρωση της σταθερής της θέσης, που αντιμετωπίζει την Τουρκία ως “στρατηγικής σημασίας εταίρο” από άποψη πολιτική, οικονομική και εξωτερικής πολιτικής, που είναι καίριας σημασίας για τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής, και έναν σύμμαχο με τον οποίο η ΕΕ επιθυμεί να επιδιώξει τις καλύτερες δυνατές σχέσεις συμπεριλαμβανομένων και των σχέσεων εντός του ΝΑΤΟ. Οι όποιες επικριτικές αναφορές σε εκθέσεις ή ψηφίσματα του Ευρωκοινοβουλίου λειτουργούν εντός του πλαισίου των παζαριών των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ με την Τουρκία, προκειμένου αυτή «να επαναδεσμευθεί πλήρως στο ΝΑΤΟ, να ενισχύει την πρόσδεση της στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο στο έδαφος των σφοδρών ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών με Ρωσία και Κίνα. Στην πραγματικότητα οι σχέσεις της ΕΕ και των ισχυρότερων καπιταλιστικών κρατών-μελών της με την Τουρκία, καθορίζονται από τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών μονοπωλιακών ομίλων. Αυτά τα συμφέροντα είναι που επιβάλλουν και την υπόθαλψη της Τουρκικής επιθετικότητας από την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, τις εξόφθαλμες αμφισβητήσεις και παραβιάσεις της Τουρκίας ενάντια στα κυριαρχικά δικαιώματα του Ελληνικού και άλλων λαών. Προσπαθούν να δικαιολογήσουν στη συνείδηση των λαών την στάση της ΕΕ, που χαϊδεύει την Τουρκική αστική τάξη σαν «στρατηγικό εταίρο», ενθαρρύνοντας τις τουρκικές διεκδικήσεις και στρώνοντας το τραπέζι της συνεκμετάλλευσης του Αιγαίου και της ΝΑ Μεσογείου που προωθούν. Αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν εξωραΐζεται. Η ΕΕ είναι αντίπαλος των λαών και δεν μπορεί να εγγυηθεί για τα σύνορα. Μόνη λύση για τους λαούς της Ελλάδας και της Τουρκίας, για τους άλλους λαούς, είναι η κοινή πάλη ενάντια στις ευρωατλαντικές στρατιωτικές βάσεις, για την απεμπλοκή από τα επικίνδυνα ιμπεριαλιστικά σχέδια, για αποδέσμευση από την ΕΕ, το ΝΑΤΟ, με την εξουσία και την οικονομία στα δικά τους χέρια. Με αυτούς τους όρους μπορούν να προκύψουν αμοιβαίως επωφελείς συμφωνίες για τους λαούς, με σεβασμό των διεθνών συνθηκών που έχουν καθορίσει τα σύνορα.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Συνέντευξη

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΛΑΒΑΝΟΣ της ΣΟΦΙΑΣ ΔΕΜΕΡΟΥΤΗ

Πολιτικός Επιστήμονας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Ο

Λευτέρης Νικολάου Αλαβάνος, είναι Ευρωβουλευτής του ΚΚΕ από το 2019, μέλος της Οικονομικής και Νομισματικής Επιτροπής (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Αντιπροσωπείας στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Βόρειας Μακεδονίας (D – MK). Επιπλέον, είναι μέλος της Αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με την Παλαιστίνη (DPAL), της Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (EMPL), των Αναφορών (PETI) και των Νομικών Θεμάτων (JURI). Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, μίλησε για τις ενστάσεις του αναφορικά με την Ευρωπαϊκή διαχείριση του συντονισμού των εμβολίων κατά του Covid-19, για την Τουρκική προκλητικότητα αλλά και για τις σχέσεις που διατηρεί η Ευρωπαϊκή Ένωση με την γείτονας μας χώρα. Ακόμη, αναφέρθηκε στους προβληματισμούς του για την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις , ενώ σχολίασε ότι η επέτειος των 40 χρόνων της ένταξης της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή οικογένεια ταυτίζεται με «40 χρόνια μέσα στη “φυλακή των λαών” της ΕΕ».


ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΛΑΒΑΝΟΣ

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

4

0 χρόνια μέσα στη “φυλακή των λαών” της ΕΕ, ο ελληνικός λαός έχει πλέον πολύτιμη συσσωρευμένη πείρα που δείχνει ότι η ΕΕ ήταν, είναι και θα είναι ξένη κι αντίπαλη με τα συμφέροντά του. Όσο κι αν προσπαθούν οι κυβερνήσεις κι επιτελεία να ωραιοποιήσουν την ΕΕ, το αποκρουστικό - αντιλαϊκό πρόσωπό της φανερώνεται σε κάθε καμπή:

Ελλήνων καπιταλιστών. Γιατί η ΕΕ από τις απαρχές της σαν Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα, μέχρι σήμερα, ήταν και είναι ένωση των μονοπωλίων και υπάρχει για να εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους. Όχι μόνο δεν έφαγε ο Ελληνικός λαός “με χρυσά κουτάλια” όπως έλεγαν, αλλά επιδεινώθηκε η ζωή και τα δικαιώματά του. Σήμερα γίνεται μάρτυρας τεράστιων επιτευγμάτων της επιστήμης και της τεχνολογίας, ενώ αδυνατεί να ικανοποιήσει βασικές ανάγκες στη μόνιμη και σταθερή δουλειά, την κοινωνική ασφάλιση, την υγεία και την παιδεία. Το μέλλον των λαών δεν είναι η ΕΕ που πρεσβεύει το παλιό, το σάπιο, το παρωχημένο: Την καπιταλιστική εκμετάλλευση, τη φτώχεια, τις κρίσεις και τους πολέμους. Το μέλλον βρίσκεται στο δρόμο για την Ευρώπη του σοσιαλισμού.

- Στην διαχείριση της πανδημίας σε βάρος των εργαζομένων, όπου σε όλα τα κράτη -μέλη κυβέρνηση και μεγαλοεργοδοσία απαλλάχθηκαν από την υποχρέωση λήψης μέτρων στους χώρους δουλειάς, στα ΜΜΕ, στα σχολεία, με αποτέλεσμα ο λαός να θρηνήσει χιλιάδες θύματα. - Στην αξιοποίηση της πανδημίας σαν ευκαιρία να φορτώσουν τη νέα καπιταλιστική κρίση στις πλάτες των λαών. Γιατί τα μέτρα “μπουκώματος” με χρήμα των μεγαλοεπιχειρηματιών σε όλο το διάστημα της πανδημίας οδήγησαν σε κορύφωση της ανεργίας και της υποαπασχόλησης των εργαζομένων. Συνοδεύονται από ξήλωμα εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων, καθήλωση των μισθών και των συντάξεων, αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ακόμη και στα 70 χρόνια. Εξάλλου, το αντεργατικό τερατούργημα της κυβέρνησης της ΝΔ που καταργεί το 8ωρο, έχει τη σφραγίδα των κανονισμών της ΕΕ, όσο και των νόμων προηγούμενων κυβερνήσεων. Ο Ελληνικός λαός δεν ρωτήθηκε ποτέ για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ. Ερήμην του οι αστικές κυβερνήσεις υπέγραψαν τις συμφωνίες, με κριτήριο τα συμφέροντα των

80 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

Το μέλλον βρίσκεται στο δρόμο για την Ευρώπη του σοσιαλισμού.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Η πανδημία του COVID-19, έχει αποδείξει ότι τα προβλήματα γίνονται όλο και περισσότερο παγκοσμιοποιημένα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) παρείχε βοήθεια στα κράτη – μέλη μέσω των προγραμμάτων στήριξης που θέσπισε κατά τη διάρκεια αυτής της δοκιμασίας. Πως κρίνετε τις προσπάθειες της ΕΕ για την καταπολέμηση της πανδημίας;

Α

υτή τη στιγμή, καταγράφονται 31,5 εκατομμύρια κρούσματα και πάνω από 700 χιλιάδες θύματα της πανδημίας στην ΕΕ. Αντιμετωπίζουμε απαράδεκτες καθυστερήσεις στον εμβολιασμό. Και οι οι ευθύνες της ΕΕ και των κυβερνήσεων είναι εγκληματικές. Το βαρύ τίμημα που πληρώνουν οι λαοί είναι αποτέλεσμα των αποψιλωμένων δημόσιων συστημάτων υγείας, που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζουν την υποχρηματοδότηση και την εμπορευματοποίηση, που αποτελούν ευρωενωσιακές πολιτικές με βάση τη στρατηγική “κόστους-οφέλους”. Σε αυτό οφείλονται οι μεγάλες ελλείψεις σε υγειονομικούς, σε κλίνες ΜΕΘ, σε ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό που οδήγησαν στην κατάρρευση και στη μετατροπή των νοσοκομείων σε μονάδες “μίας νόσου” με ανυπολόγιστες συνέπειες, ενώ οι ιδιώτες τις υγείας θησαυρίζουν. Με το «άνοιγμα» της οικονομίας, χωρίς ουσιαστικά μέτρα σε τόπους δουλειάς, σχολεία, ΜΜΜ και με σχεδόν διαλυμένα τα δημόσια συστήματα Υγείας ξαναδημιουργούνται όροι κινδύνου της υγείας και της ζωής του λαού.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

Η παραγωγή των εμβολίων πληρώθηκε μεν με χρήματα των λαών της Ευρώπης, αλλά γίνεται με κριτήριο την ανταγωνιστικότητα, το μέγιστου κέρδους και καλύπτονται από πατέντες, πράγματα που αποτελούν ευρωενωσιακή πολιτική. Φανερώνεται ότι η ΕΕ, οι αστικές κυβερνήσεις, οι φαρμακευτικοί κολοσσοί στοχεύουν σε μεγαλύτερα μερίδια «αγοράς» και κερδών, στην αξιοποίηση των εμβολίων για γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς, παίζοντας την ζωή των λαών στα “ζάρια” της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Επιπλέον, οι όροι και οι ρήτρες των συμβάσεων που υπέγραψε η Κομισιόν με τις φαρμακευτικές εταιρείες -και επέλεξε να μη δημοσιοποιήσει προστατεύοντας την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία τους- βάζουν εμπόδια στον εμβολιασμό, φράζουν το δρόμο στην αξιοποίηση όλων των ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων ανεξάρτητα από τη χώρα παραγωγής τους, καθυστερούν την ανοσία του πληθυσμού.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

81


ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΛΑΒΑΝΟΣ

Έχετε αναφέρει ότι η ΕΕ θεωρεί την Τουρκία στρατηγικό εταίρο της και οι κυρώσεις που της επιβάλλονται ανά διαστήματα είναι ήπιες. Ποια θα έπρεπε να είναι κατά τη γνώμη σας η στάση της Ένωσης απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα;

Η

στάση της ΕΕ σε σχέση με την Τουρκία καθορίζεται από τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών μονοπωλιακών ομίλων στην περιοχή και από τις στενές οικονομικές, πολιτικές, στρατιωτικές σχέσεις που έχουν ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, μαζί της. Το ζητούμενο για τα μονοπώλια της ΕΕ είναι να προχωρήσει πάση θυσία η συνεκμετάλλευση κοιτασμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, για τα οποία εκφράζεται σφοδρή αντιπαράθεση με τους Ρώσους και Κινέζους ανταγωνιστές τους. Στη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου, στη συνάντηση των Προέδρων της Κομισιόν και του Συμβουλίου με τον Ερντογάν, στο επίκεντρο τέθηκε η λεγόμενη “θετική ευρωτουρκική ατζέντα” -που αποδέχονται κι επικροτούν η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ- η οποία επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία είναι “αναντικατάστατος σύμμαχος” των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο, στη συνεκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Συζητήθηκε η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, επικυρώθηκε η συνέχιση της απαράδεκτης συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας για το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό, που δημιουργεί τις απάνθρωπες συνθήκες εγκλωβισμού στη χώρα μας δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, θύματα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Όποιες επικριτικές αναφορές ή απειλές κυρώσεων λειτουργούν στο πλαίσιο των παζαριών με την Τουρκία, για να δεθεί πιο γερά στο ΝΑΤΟ στο έδαφος των σφοδρών ανταγωνισμών με Ρωσία – Κίνα. Αξιοποιούνται σαν στοιχείο εφησυχασμού του λαού, τη στιγμή που η αναγόρευση της Τουρκίας σε “αναντικατάστατου εταίρου” της ΕΕ και του ΝΑΤΟ αποθρασύνει την επιθετικότητα και την προκλητικότητά της. Ταυτόχρονα, η

82 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

βαθύτερη εμπλοκή της ελληνικής αστικής τάξης στα ιμπεριαλιστικά σχέδια αποδεδειγμένα οδηγεί στην διεύρυνση της ατζέντας αμφισβητήσεων κυριαρχικών δικαιωμάτων, το ΝΑΤΟ εξάλλου θεωρεί το Αιγαίο “ενιαίο επιχειρησιακό χώρο”, σε πιθανότητες νέας ανάφλεξης στην περιοχή, στην προώθηση επικίνδυνων σχεδιασμών. Ο σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων, η οικοδόμηση σχέσεων αμοιβαίου οφέλους, περνά μέσα από την απεμπλοκή από τα ιμπεριαλιστικά σχέδια, το κλείσιμο των ξένων στρατιωτικών βάσεων, την αποδέσμευση από ΝΑΤΟ - ΕΕ, με την εξουσία και την οικονομία στα χέρια των λαών και στις δύο πλευρές των συνόρων.

Η παραγωγή των εμβολίων πληρώθηκε μεν με χρήματα των λαών της Ευρώπης, αλλά γίνεται με κριτήριο την ανταγωνιστικότητα, το μέγιστου κέρδους και καλύπτονται από πατέντες, πράγματα που αποτελούν ευρωενωσιακή πολιτική.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Κατά τη διαβούλευση της νέας Ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (“A new strategy for European SMEs”) εκφράσατε τη διαφωνία σας, ότι η στρατηγική αφορά τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που συνδέονται με ομίλους. Με ποιον τρόπο αυτή η επιλογή της ΕΕ επηρεάζει την κοινωνική συνοχή και ποια είναι η δική σας πρόταση για τη στήριξη και ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων;

Ό

λοι παραδέχονται πλέον ότι στην ΕΕ “τζάμπα γεύμα” δεν υπάρχει, πάντοτε κάποιος πληρώνει το λογαριασμό. Άρα το θέμα δεν είναι το ύψος της χρηματοδότησης και ποιος θα την λάβει, αλλά και που στοχεύει. Η λεγόμενη στρατηγική στήριξης των “μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων” (ΜμΕ) δεν έχει σχεδιαστεί για να δώσει διέξοδο στους βιοπαλαιστές αυτοαπασχολούμενους από τα πιεστικά αδιέξοδα. Ο σχεδιασμός της ΕΕ αφορά τη στήριξη μεγαλύτερων επιχειρήσεων, που η δραστηριότητά τους είναι σημαντική κυρίως επειδή συνδέεται με τα σχέδια επιχειρηματικών ομίλων της “πράσινης” και “ψηφιακής” οικονομίας, όπου και κατευθύνεται η “μερίδα του λέοντος” του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ.

Οι βιοπαλαιστές αυτοπασχολούμενοι, όπως και οι μισθωτοί, θα κληθούν με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με το υπερμηνόνιο “Ελλάδα 2.0” δηλαδή, με νέους αντιλαϊκούς “πράσινους και ψηφιακούς φόρους” να πληρώσουν το λογαριασμό μιας στρατηγικής που τους οδηγεί στο λουκέτο και ταυτόχρονα τους αφαιρεί στοιχειώδη δικαιώματα και κοινωνικές υπηρεσίες που υποβαθμίζονται και εμπορευματοποιούνται διαρκώς στο όνομα της ανταγωνιστικότητας της καπιταλιστικής οικονομίας. Το ΚΚΕ με συνέπεια προωθεί συγκεκριμένες προτάσεις για την άμεση ανακούφιση των αυτοαπασχολούμενων, την επιβολή αφορολόγητου ορίου και τη μείωση της φορολογίας τους, τη διαγραφή τμήματος των χρεών τους, μεταξύ άλλων, και τους καλεί σε κοινή δράση και συμμαχία με την εργατική τάξη για την ανατροπή αυτής της πολιτικής, για να βρεθούν και οι δικές τους ανάγκες στο προσκήνιο με άλλη οργάνωση της οικονομίας και της κοινωνίας.

Οι μικρότερες αντιμετωπίζονται κυρίως ως διαρθρωτικό πρόβλημα, καθώς στην Ελλάδα τα “μη εξυπηρετούμενα δάνεια” χτυπούν “κόκκινο” ξεπερνώντας το 20%, πράγμα που δημιουργεί προβλήματα στην κερδοφορία των ομίλων. Γι’ αυτό η ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά και η κυβέρνηση της ΝΔ, με διάφορα σχέδια (πχ. Ηρακλής), με τον νέο απαράδεκτο “Πτωχευτικό Κώδικα”, με τους “ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς” που ξεκίνησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ζητούν “εξυγίανση” του τραπεζικού συστήματος και απαιτούν να “βγει στο σφυρί” η λαϊκή περιουσία, οι κατοικίες, να δεσμευθούν λογαριασμοί λαϊκών οικογενειών και οι κόποι μίας ολόκληρης ζωής για να αποπληρωθούν οι τράπεζες ή τα ιδιωτικά funds που θα αναλάβουν τη διαχείρισή τους.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

83


Συνέντευξη

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΦΡΑΓΚΟΣ της ΔΑΝΑΗΣ ΙΑΤΡΟΥ

Οικονομολόγος-Διεθνολόγος ΜΑ Relations InternationalesSécurité, Paix et Conflits, Université Libre de Bruxelles

Ο

Εμμανουήλ Φράγκος γεννήθηκε στη Χίο το 1993. Απόφοιτος του Τμήματος Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εξελέγη Ευρωβουλευτής στις εκλογές του 2019 με την Ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών , αντικαθιστώντας τον πρόεδρο του κόμματος Ελληνική Λύση Κυριάκο Βελόπουλο. Στο Ευρωκοινοβούλιο είναι μέλος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (INTA), της Επιτροπής Αναφορών (PETI) και της Αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή CARIFORUM-EΕ, ενώ είναι Αναπληρωματικό Μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) και της Αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Μαζί συζητήσαμε για τα 40 χρόνια της Ελλάδας στην ΕΕ, τη στήριξη του ελληνικού αγροτικού τομέα εν μέσω πανδημικής κρίσης και το ακανθώδες ζήτημα των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Κίνας.

84 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη χαρακτηρίστηκε ως ιστορική αναγκαιότητα από τον εμπνευστή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και η ένωση της Ευρώπης ως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός στην ιστορία της ηπείρου. Σε ποιο βαθμό, κατά τη γνώμη σας, η ευρωπαϊκή στροφή της Ελλάδας το 1981 έχει επηρεάσει την πορεία της χώρας μας στον 21ο αιώνα;

Η

συμμετοχή στην ΕΕ πρέπει να κριθεί δίκαια, ρεαλιστικά και ψύχραιμα, όχι με πνεύμα ελιτίστικου ρομαντισμού.

Πρέπει να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα που θα βοηθήσουν στην περαιτέρω πορεία μας. Από οικονομικής άποψης, η συμμετοχή στην ΕΕ έχει αναλογίες με τη συμμετοχή σε προετοιμασία μαραθωνίου. Οι εκπρόσωποι της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, στη παρουσία τους στις Βρυξέλλες, δεσμεύονταν για «καλή διατροφή και προπόνηση», όμως επιστρέφοντας στην Ελλάδα έκαναν «ανθυγιεινές» επιλογές. Δυστυχώς, οι «μεσάζοντες» της μεταπολίτευσης μας έδωσαν λεφτά για καταχρήσεις. Όχι για βελτίωση. Για άμεση κατανάλωση. Όχι για αυτοδυναμία, αυτοκυριαρχία και καλό μέλλον, όπως έκαναν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ορθώνοντας ανάστημα. Η ΕΕ δεν είναι αποκλειστικά μια κακή ή καλή λέσχη. Είναι μια λέσχη κρατών με συμφέροντα που αλλού συγκρούονται, κι αλλού ταυτίζονται. Δυστυχώς, το ότι οι πονηροί πολιτευτές ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ δεν έκαναν τίποτα για

να βοηθήσουν τον αθλητή-Ελλάδα στο μαραθώνιο, σημαίνει ότι σχεδόν το σύνολο του παραγωγικού τομέα της οικονομίας μας, τα «ασημικά», μας πέρασαν σταδιακά σε ξένα χέρια, καθώς χάναμε τον έναν αγώνα μετά τον άλλο και ο διεθνής ανταγωνισμός κέρδιζε. Οι ελληνικές εταιρίες βάλαν λουκέτο, καθώς κανείς δεν τις προστάτεψε και οι δημόσιες συχνά «ιδιωτικοποιήθηκαν» αγοραζόμενες από δημόσιες εταιρίες άλλων κρατών (π.χ. ΟΤΕ). Άραγε φταίνε οι Βρυξέλλες που δε προπονηθήκαμε; Μάλλον φταίει το μεταπολιτευτικό μας σύστημα. Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, η μέθοδος των ελληνικών ηγεσιών, ευνόησε τα συμφέροντα των άλλων κρατών που «αγόρασαν Ελλάδα» φθηνά. Ιδίως ο σταδιακός αφελληνισμός των Ελληνικών τραπεζών μας έβλαψε σε πολλά επίπεδα. Βεβαίως, οφείλουμε να κρατήσουμε κατά νου ότι υπάρχει, ουσιαστικά, Ειρήνη, με όσα προβλήματα και ευημερία σε σύγκριση με το παρελθόν, ενώ οφείλουμε να θυμόμαστε ότι η Ελλάδα λαμβάνει περισσότερα απ’ όσα δίνει (net surplus) κάθε έτος συμμετοχής της στην ΕΕ. Καθώς η ΕΕ δεν έχει στρατιωτικό σκέλος, ενώ ουσιαστικά μας λέει ότι καλύπτεται από το ΝΑΤΟ, η Ελλάδα οφείλει να βλέπει προς κάθε κατεύθυνση για την υποστήριξη των συμφερόντων της.

Oφείλουμε να κρατήσουμε κατά νου ότι υπάρχει, ουσιαστικά, Ειρήνη, με όσα προβλήματα και ευημερία σε σύγκριση με το παρελθόν, ενώ οφείλουμε να θυμόμαστε ότι η Ελλάδα λαμβάνει περισσότερα απ’ όσα δίνει (net surplus) κάθε έτος συμμετοχής της στην ΕΕ.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

85


ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΦΡΑΓΚΟΣ

Πέραν της άρσης του μακροχρόνιου ρωσικού εμπάργκο και των κυρώσεων της ΕΕ προς τη Ρωσία, ποια άλλα μέτρα, πέρα από τα κονδύλια που θα δοθούν από την Κομισιόν, θεωρείτε ότι θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη στήριξη των Ελλήνων αγροτών εν μέσω πανδημίας;

Π

ρώτον, η στήριξη που δίνεται στους Έλληνες αγρότες πρέπει να ανταπεξέρχεται στις ανάγκες τους και να συγκρίνεται με τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους οι Ευρωπαίοι συνάδελφοί τους, ώστε να μπορούν να επιβιώσουν στα πλαίσια της ενιαίας αγοράς. Δεύτερον, χρειαζόμαστε έναν πραγματικά ανεξάρτητο και λειτουργικό Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ). Δυστυχώς ο σημερινός ΕΛΓΑ έχει πολλούς «διορισμένους», είναι γραφειοκρατικός και δε πετυχαίνει το στόχο του. Δυστυχώς, βλέπουμε ότι η παρούσα κυβέρνηση συμβιβάστηκε με το κομματικό κράτος που παρέλαβε, συνεχίζοντας στο γνωστό φαύλο κύκλο της μεταπολίτευσης. Τρίτον, χρειαζόμαστε καθετοποίηση της παραγωγής. Δηλαδή, επιπλέον της αναγνωρισμένα ποιοτικής πρωτογενούς παραγωγής, χρειαζόμαστε τη μεταποίηση, αλλά και τις τουριστικές δυνατότητες που μπορούν να προκύψουν. Χρειάζεται να φτιάξουμε αυτό που λέγεται «κοινότητες καινοτόμου γνώσης» γύρω από όσα μας έχει χαρίσει απλόχερα η ελληνική φύση. Για παράδειγμα, δίπλα στην παραγωγή ελιάς, χρειαζόμαστε υψηλών προδιαγραφών επεξεργασία, συσκευασία και προώθηση, μέσα από τη δημιουργική βιομηχανία, αλλά και να εντοπίσουμε τις τουριστικές δυνατότητες που διατίθενται, σχεδόν παντού, αν λάβουμε υπόψη τη διαφοροποίηση της αγοράς.

εργαλεία ή να κυνηγήσουν καλύτερα νέες ευκαιρίες. Όλα αυτά διότι, πρέπει να μεγιστοποιήσουμε και να διαφοροποιήσουμε το εισόδημα των αγροτών. Πρέπει το σύνολο της κοινότητας να απολαμβάνει προσόδους από μια παραγωγική δραστηριότητα. Πέμπτον, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε τον μεγάλο κίνδυνο για τους αγρότες και τα προϊόντα μας που είναι οι παράνομες εισαγωγές και ελληνοποιήσεις (ναι, και στα προϊόντα!). Για να καταλάβετε, αν κερδίσουμε τη μάχη της αναγνώρισης του εξαιρετικού Ελαιόλαδου Καλαμάτας Π.Ο.Π. διεθνώς και έπειτα έχουμε ελληνοποίηση τουρκικού ελαιόλαδου, αυτό θα πλήξει τη δική μας παραγωγή, καθιστώντας την επιτυχία μας δώρον-άδωρον άμεσα και μακροπρόθεσμα. Βασίζουμε τις ελπίδες μας σε εξονυχιστικούς ελέγχους στα σύνορα αλλά και σε προγράμματα όπως το TRACES. Σκεφτείτε ότι τώρα βασική συζήτηση στις Βρυξέλλες είναι τα ακόμα υψηλότερα πρότυπα στη παραγωγή, γεγονός που θα την καταστήσει ακριβότερη, άρα θα κάνει τις (παντοειδείς) εισαγωγές ελκυστικότερες.

Δυστυχώς, ο ΠΟΕ πρέπει να μεταρρυθμιστεί για να λειτουργεί αποτελεσματικά.

Τέταρτον, χρειαζόμαστε οργανώσεις παραγωγών. Όχι οργανώσεις σφραγίδες, ούτε μεμονωμένους παραγωγούς, καθώς δεν μπορούν να επωφεληθούν από τα διατιθέμενα

86 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Στα πρότυπα της αμοιβαίας αναστολής πρόσθετων δασμών μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, ποια άλλα μέτρα θα μπορούσε να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την ενίσχυση και καλή λειτουργία των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού στο πλαίσιο της υγειονομικής κρίσης που διανύουμε;

Δ

Οφείλουμε να δημιουργήσουμε υψηλό εμπορικό πλεόνασμα για να βγούμε από την άσχημη κατάσταση της οικονομίας μας και πρωτίστως να μειώσουμε δραστικά την ανεργία.

υστυχώς, ο ΠΟΕ πρέπει να μεταρρυθμιστεί για να λειτουργεί αποτελεσματικά.

Βεβαίως χαρήκαμε με την επιτυχία (στην οποία συμβάλλαμε και εμείς, με τις δυνάμεις μας) της αναστολής πρόσθετων δασμών, μεταξύ ΕΕ-ΗΠΑ. Σήμερα, συζητάμε για τις σημάνσεις, οι οποίες θεωρούνται ένα αξιόλογο εργαλείο, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές έχουν διαρκώς υψηλότερες απαιτήσεις. Χρειαζόμαστε παραγωγή σε κράτη τα οποία ανταπεξέρχονται στις απαιτήσεις μας, τηρούν το διεθνές δίκαιο και σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δε μπορούμε να ανταμείβουμε την Τουρκία με εισαγωγές της παραγωγής της, την ώρα που κατέχει το 1/3 της Κυπριακής Δημοκρατίας ή ενώ παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα και την κυριαρχία της Ελλάδας. Στην Επιτροπή Διεθνούς εμπορίου έχουμε συζητήσει για το re-shoring και το nearshoring. Εμείς θέλουμε να μεταφέρουμε όσο γίνεται την παραγωγή μας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αυτό δηλαδή που κάνει η Κίνα, αλλά και οι ΗΠΑ, ασχέτως Προέδρου. Δυστυχώς στην ΕΕ φερόμαστε πάρα πολύ αφελώς, με αποτέλεσμα να μένουν οι πολίτες μας άνεργοι. Και όπως γνωρίζουμε καλά α(νε)ργία μήτηρ πάσης κακίας. Τί πρέπει να κάνουμε εμείς; Να σχεδιάσουμε. Να εξειδικευτούμε. Να ξανασχεδιάσουμε. Να δούμε το μέλλον και να επαν-ειδικευτούμε σε κάτι καινούριο.

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

<

87


ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΦΡΑΓΚΟΣ

Το επίπεδο της οικονομικής διείσδυσης της Κίνας (η οποία αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της ΕΕ) στην Ευρώπη έχει κατά καιρούς εγείρει συζητήσεις περί αθέμιτων εμπορικών τακτικών και ανταγωνισμού που βλάπτουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Θεωρείτε ότι είναι εφικτή η ομαλοποίηση των εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Κίνας ώστε να μπορούμε να κάνουμε λόγο για αυτονομία της Ευρωπαϊκής οικονομίας στο άμεσο μέλλον;

Η

Κίνα είναι μια κυψέλη. Η οργάνωση της είναι άρτια και, βεβαίως, υπάρχει σχεδιασμός ως προς τον τρόπο που ξεδιπλώνονται τα επενδυτικά της σχέδια διεθνώς. Βεβαίως κάποιες πρακτικές είναι οφθαλμοφανείς. Τασσόμαστε με τη ρεαλιστική σχολή σκέψης στις σχέσεις μας με τη Κίνα και προτάσσουμε τη συζήτηση επί του εμπορίου και των επενδυτικών θεμάτων. Χρειαζόμαστε σχέση ισοτιμίας, ξεκάθαρους κανόνες και βεβαίως αποτελεσματικούς δικαιοδοτικούς μηχανισμούς. Το ερώτημα είναι αν μπορεί η ΕΕ να οργανωθεί καλύτερα για να πετύχει αντίστοιχη διείσδυση σε τρίτες χώρες, επίσης. Δυστυχώς, για κάποιο λόγο δεν το πετυχαίνουμε ούτε στη γειτονιά μας.

Σε πολλές χώρες της Αφρικής, η ΕΕ έχει χάσει το πάνω χέρι και η Τουρκία έχει σπεύσει να αναλάβει δράση. Την ίδια στιγμή η Κίνα, πέραν της στρατηγικής «Μια ζώνη, ένας δρόμος», προχωράει σε πολυ-επίπεδη επέκταση ουσιαστικά σε κάθε κράτος διεθνώς. Για την ομαλοποίηση των σχέσεων ΕΕ-Κίνας, πρέπει να δούμε τι έκανε η Κίνα και να το κάνουμε ακόμα καλύτερα, στηριζόμενοι στα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα.

Για την ομαλοποίηση των σχέσεων ΕΕ-Κίνας, πρέπει να δούμε τι έκανε η Κίνα και να το κάνουμε ακόμα καλύτερα, στηριζόμενοι στα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα.

Η ΕΕ δείχνει να χάνει έδαφος στα δυτικά Βαλκάνια. Δείτε τη Σερβία, την Αλβανία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, πόσο μάλλον τον Καύκασο που η ΕΕ είναι παντελώς ανύπαρκτη. Δείτε πως η Λιβύη έχει φύγει από τα χέρια της Ευρώπης και έχει περάσει, εν πολλοίς, στην Τουρκία.

88 >

ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ 2021

@The Network of EUREOPE

@political_scientists

@hapscorg


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook