Page 1

Πρακτικός οδηγός αντιγήρανσης και

Αντιμετώπισης του στρες

5 +1

απλοί κανόνες ζωής με αναλυτικές οδηγίες εφαρμογής τους Από την γιατρό Δρ Ελένη Τσουκαλή


Το βιβλίο αυτό αφιερώνω στον γιο μου, ευχαριστήριο δώρο για τη τόσο μεγάλη αγάπη που μου έστειλε κάποτε, μέσα σε ένα τόσο δα μικρό…. email! Το αφιερώνω επίσης στη νύφη μου μαζί με τις ευχαριστίες μου, για τα τρισχαριτωμένα εγγόνια που μου χάρισε, καθώς και σε αυτά τα γλυκύτατα εγγόνια μου, για την ευτυχία που έφερε η παρουσία τους στη ζωή μου.


ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ο ΣΩΣΤΟΣ ΓΟΝΙΟΣ φροντίζει το παιδί του πριν αυτό γεννηθεί…

Θα μπορούσε να είναι αυτός ο τίτλος του βιβλίου που κρατάτε στα χέρια σας. Γιατί αυτό απευθύνεται μεν σε όλους όσους θέλουν να γλυτώσουν από τις καταστροφικές επιδράσεις του τρόπου ζωής που η σημερινή πολιτισμένη κοινωνία μας έχει επιβάλει και να γεράσουν αργότερα και καλύτερα, θα ήθελα όμως πολύ να διαβαστεί κυρίως από νέους ανθρώπους. Αυτούς μέσα από τους οποίους η σημερινή κοινωνία με τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντά της σιγά-σιγά καταστρέφει και τις επόμενες γενεές…. Καταστρέφει δηλαδή όχι μόνον την δική τους υγεία, αλλά και την υγεία των παιδιών που αυτοί θα φέρουν μελλοντικά στον κόσμο. Και όσο απίθανο και αν σας φανεί, και την υγεία των παιδιών των παιδιών τους!!! Οι επιστημονικές ενδείξεις είναι στον τομέα αυτόν σαφείς. Η «κακή» ζωή των γονέων έχει άσχημη επίδραση όχι μόνον στα παιδιά τους αλλά και στα εγγόνια και τα δισέγγονά τους. Βλαβερή διατροφή, επαφή με πλαστικά και άλλους χημικούς παράγοντες καθώς και ακτινοβολίες επηρεάζουν τα γονίδια όχι μόνον των ίδιων, αλλά και των επόμενων και μεθεπόμενων γενεών. Δεν είναι τυχαία η μεγάλη αύξηση των καρκίνων στα παιδιά, ο αυτισμός, η δυσλεξία. Πρέπει να καταλάβουν οι νέοι άνθρωποι την ευθύνη που έχουν τόσο για την ίδια τους την υγεία όσο και για αυτή των παιδιών που θα φέρουν στον κόσμο, αλλά και των παιδιών των παιδιών τους…. Δεν πρέπει να επαναπαύονται. Γύρω τους παίζονται παιχνίδια εκπληκτικά από τους «ισχυρούς» αυτής της γης. Παιχνίδια που στόχο έχουν τη μείωση του πληθυσμού μέσα από τρόπους ανίερους και ηθικά απαράδεκτους. Μία μικρή γεύση μπορεί να πάρει όποιος το επιθυμεί από το μικρό φιλμάκι που πρόσφατα παίζεται στο διαδίκτυο (http://www.youtube.com/watch?v=gEVv2Sqc1uU&feature=play) Όμως ακόμη και αν τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι, αν όσα γίνονται δεν γίνονται σκόπιμα, αλλά απλώς κανείς δεν ενδιαφέρεται για το μέλλον των ανθρώπων επάνω σε αυτή τη γη, ακόμη και αν όσα καταστρέφουν τη ζωή μας (τρόφιμα, ποτά, ακτινοβολίες, χημικά κ.λ.π.) προέρχονται μόνον και μόνον από την ανάγκη κάποιων να αποκτήσουν οικονομικά οφέλη από τις διάφορες εταιρείες που ιδρύουν με σκοπό την κατασκευή πραγμάτων που κανένας δεν ελέγχει αν ωφελούν ή καταστρέφουν το ανθρώπινο είδος, πάλι το αποτέλεσμα δεν αλλάζει. Έχουμε κατακλειστεί από είδη που μας βλάπτουν όταν τα τρώμε, ή τα φορούμε (π.χ καλλυντικά), ή τα μυρίζουμε, ή απλώς τα κρατάμε επάνω μας (κινητά τηλέφωνα) και όμως κανείς δεν νοιάζεται…. Αυτό το αποτέλεσμα μετράει. Λίγη σημασία έχει το αν αυτό γίνεται σκόπιμα ή όχι. Στο προηγούμενο βιβλίο μου «Πώς να νικήσετε το στρες, πέντε απλοί κανόνες για υγεία και ευεξία.» Εκδ. ΑΡΧΕΤΥΠΟ (1), έχω αναφερθεί αναλυτικά στα στρες της


ζωής, ποιά είναι, και πώς μπορεί κανείς να προστατευθεί από αυτά. Αυτά τα στρες μας γερνάνε, καταστρέφοντας τα κύτταρά μας νωρίτερα απ’ ότι θα έπρεπε. Πιστεύω πως οι νέοι άνθρωποι πρέπει να το διαβάσουν με προσοχή και να προσπαθήσουν να εφαρμόσουν τις συμβουλές που θα βρουν στις σελίδες του, προκειμένου να γεννήσουν γερά παιδιά αφενός, αλλά να προστατέψουν και την δική τους υγεία αφετέρου, αυξάνοντας έτσι το προσδόκιμο επιβίωσής τους. Θυμίζω εδώ με λίγα λόγια, πως στρες δεν είναι μόνον η ψυχική ταλαιπωρία, όπως οι περισσότεροι νομίζουν, αλλά κάθε τι που αποδιοργανώνει την κανονική λειτουργία του οργανισμού (χημικά στις τροφές και το περιβάλλον, ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες, θόρυβοι κ.λ.π.). Όλοι αυτοί οι παράγοντες (ανάμεσά τους είναι και τα αρνητικά συναισθήματα), αποδιοργανώνοντας την λειτουργία του οργανισμού, οδηγούν στη δημιουργία κάποιων βλαβερών μορίων, που λέγονται ελεύθερες ρίζες οξυγόνου ( ή ελεύθερες ρίζες , για συντομία). Αυτές οι ελεύθερες ρίζες είναι μόρια, που περιέχουν ένα άτομο οξυγόνου που του λείπει ένα ηλεκτρόνιο. Αυτή η έλλειψη ηλεκτρονίου, κάνει αυτά τα μόρια βλαβερά για τον οργανισμό, γιατί προσπαθώντας να γίνουν και πάλι ηλεκτρικά ουδέτερα, κλέβουν ή χρησιμοποιούν ηλεκτρόνια γειτονικών μορίων τα οποία έτσι καταστρέφονται (οξειδώνονται, αφού κολλάει επάνω τους το οξυγόνο), πράγμα που οδηγεί σε αρρώστιες και γήρανση του οργανισμού. Η σωστή αντιμετώπιση των στρες της ζωής επομένως, όπως καταλαβαίνετε είναι απαραίτητο να γίνεται από την νεαρή ηλικία, γιατί μεταξύ των άλλων βλάπτονται από αυτά και τα γονίδιά μας και όσο νωρίτερα αντιμετωπίζει αυτά τα στρες κανείς, τόσο καλύτερα γονίδια θα μεταφέρει στα παιδιά του. Εδώ πρέπει να σας μεταφέρω και πάλι κάποιες από τις πληροφορίες που υπάρχουν στο πρώτο βιβλίο μου (1) αναφορικά με τα γονίδια. Πληροφορίες που τις θεωρώ πολύ σημαντικές για να καταλάβετε τη σημασία της έγκαιρης αντιμετώπισης των στρες της ζωής με τους τρόπους που πολύ αναλυτικά θα βρείτε πιο κάτω σε αυτό εδώ το βιβλίο. Τα γονίδια λοιπόν (κομματάκια του DNA μας που περιέχουν μία πλήρη εντολή για κάποια λειτουργία του κυττάρου), δεν είναι κάτι σταθερό που το κληρονομούμε από τους γονείς μας και με τις δικές του προδιαγραφές ζούμε την υπόλοιπη ζωή μας, όπως οι επιστήμονες πίστευαν επί πολλά χρόνια. Κάθε άλλο. Τώρα ξέρουμε πως τα γονίδια μπορούν να «μιλούν», να δίνουν δηλαδή εντολές στο κύτταρο, αλλά μπορούν και να …. «σιωπούν». Να μένουν ανενεργά δηλαδή. Και ανάμεσα σε αυτές τις δύο ακραίες περιπτώσεις, υπάρχουν 30.000 !....περίπου διαβαθμίσεις της ικανότητάς τους αυτής να δίνουν εντολές στο κύτταρο. Μπορούν δηλαδή να μιλούν πολύ δυνατά, ή λιγότερο, ή ακόμη λιγότερο ή καθόλου. Έτσι, ακόμη και αν έχει κάποιος κληρονομήσει κάποια καρκινικά γονίδια από τους γονείς του, δεν σημαίνει πως θα νοσήσει οπωσδήποτε από αυτήν τη νόσο και αυτός. Είναι στο χέρι του, να αλλάξει την «έκφραση» (τον τρόπο ομιλίας, δηλαδή) αυτών των γονιδίων. Αυτό είναι το αντικείμενο της έρευνας της νέας επιστήμης που λέγεται Επιγενετική. Μελετάει δηλαδή αυτή η επιστήμη τις επιδράσεις που το περιβάλλον, με πολλούς τρόπους ασκεί στα γονίδια. Η λέξη «περιβάλλον» περιλαμβάνει και τον ψυχισμό μας. Έχουν και τα συναισθήματά μας δηλαδή επίδραση στα γονίδιά μας. Και το καλό, αλλά και το κακό συγχρόνως, είναι πως τα αλλαγμένα από διάφορους παράγοντες γονίδια μεταφέρονται κληρονομικά στις επόμενες γενεές. Έτσι τα


παιδιά αυτού που κληρονόμησε καλά γονίδια από τους γονείς του αλλά με τις συνθήκες της ζωής του τα έβλαψε, θα γεννηθούν με ευπάθειες σε νοσήματα ή και με εκδηλωμένη νόσο. Ενώ τα παιδιά αυτού που κατάφερε να αλλάξει τα νοσηρά γονίδια που κληρονόμησε εκείνος από τους γονείς του, θα κληρονομήσουν γονίδια από τα οποία δεν θα κινδυνεύουν να αρρωστήσουν. Δεν είναι σπουδαίο αυτό; Γι αυτό επιμένω πως οι νέοι άνθρωποι πρέπει να ενημερωθούν έγκαιρα για όλα αυτά. Οι μέθοδοι που λεπτομερειακά θα σας αναλυθούν σε αυτό το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας, οδηγούν σε αυτή τη βελτίωση των γονιδίων, όπως έχει αποδειχθεί επιστημονικά. Το επόμενο που θα πρέπει στη συνέχεια οι νέοι γονείς να προσέξουν, είναι να διδάξουν εγκαίρως στα παιδιά τους πώς να διαχειρίζονται τα αρνητικά τους συναισθήματα και πώς να ηρεμούν και να χαλαρώνουν και εκείνα, ώστε να μεγαλώσουν υγιή χωρίς άγχη και να μην αποκτήσουν φοβίες, πανικούς αλλά και νοσήματα όπως οι καρδιοπάθειες, που όπως έχει αποδειχθεί από πρόσφατες ιατρικές έρευνες, εμφανίζονται αρκετές δεκαετίες μετά από καταστάσεις άγχους. (2) Προσέξτε λοιπόν. Αν δεν μπορέσετε να καταστείλετε τα άγχη που η ανταγωνιστική κοινωνία μας δημιουργεί στα παιδιά σας χωρίς εκείνα να το καταλαβαίνουν και τους προσθέτετε και εσείς άλλα με την συμπεριφορά σας, να είσαστε σίγουροι σαν γονείς πως μεγαλώνετε τους μέλλοντες νεαρούς και νεαρές καρδιοπαθείς!.... Αυτή είναι η αλήθεια δυστυχώς. Θα αφιερώσω κάποιες σελίδες στο τέλος αυτού του βιβλίου για να σας δώσω μερικές απλές τεχνικές, όπως τις έχουν περιγράψει γνωστοί ψυχολόγοι που έχουν ασχοληθεί με το θέμα, με τις οποίες θα μπορέσετε εσείς οι νέοι γονείς να βοηθήσετε τα παιδιά σας να μεγαλώσουν πιο υγιεινά και με λιγότερο άγχος, απ’ ότι εσείς στην εποχή σας. Ελπίζω πολλοί από εσάς να τις εφαρμόσετε. Το βιβλίο αυτό που κρατάτε τώρα στα χέρια σας γράφτηκε βέβαια για να σας δώσει τέτοιες πρακτικές συμβουλές και τεχνικές, ώστε να μπορέσετε να εφαρμόσετε σωστά τους πέντε κανόνες αντιγήρανσης μέσα από την σωστή αντιμετώπιση των στρες της ζωής που αναφέρονται στο προηγούμενο βιβλίο μου τόσο εσείς όσο και τα παιδιά σας, ωστόσο, οι επιστήμονες συνεχώς ερευνούν, νέες ανακαλύψεις γίνονται και πολλές καινούργιες γνώσεις προσθέτονται καθημερινά στις παλαιότερες. Γι αυτό, θεώρησα σκόπιμο στην αρχή του κάθε κεφαλαίου να σας παραθέτω όσες καινούργιες επάνω στο θέμα αυτό απόψεις έχω στο μεταξύ ανακαλύψει στη διεθνή βιβλιογραφία, συνενώνοντας έτσι το προηγούμενο βιβλίο μου με αυτό εδώ που έχετε στα χέρια σας και ολοκληρώνοντάς το. Ένα καινούργιο κεφάλαιο όμως έχει προστεθεί στο βιβλίο ετούτο που κρατάτε στα χέρια σας. Ένας νέος κανόνας υγείας και ευεξίας, ο έκτος. Αυτός είναι η «γείωση». Η ανακάλυψη αυτή, ότι δηλαδή για την καλή μας υγεία είναι απαραίτητη η επαφή μας με τη γη (πράγμα που όλο και λιγότερο συμβαίνει στην μοντέρνα ζωή μας), έγινε πολύ πρόσφατα και τελείως τυχαία, από έναν ηλεκτρονικό τηλεοράσεων στην Αμερική και ερευνάται επιστημονικά από πολλές ιατρικές ειδικότητες τα τελευταία χρόνια. Τα αποτελέσματα των ερευνών, όπως θα διαπιστώσετε και μόνοι σας διαβάζοντας το αντίστοιχο κεφάλαιο, είναι πολύ ενδιαφέροντα και τον έκτο αυτόν κανόνα θα πρέπει να τον περιλάβετε οπωσδήποτε στους υπόλοιπους κανόνες που θα αλλάξουν τη ζωή και την υγεία σας προς το καλύτερο, βοηθώντας σας να καθυστερήσετε έτσι τη γήρανση του οργανισμού σας.


Εύχομαι στα δύο αυτά βιβλία να βρείτε ερεθίσματα για να αλλάξετε τον τρόπο ζωής σας, και να μπορέσετε έτσι να γευθείτε όλη τη μαγεία που υπάρχει επάνω σε αυτόν τον πλανήτη. Εύχομαι ακόμη, όσο και αν ακούγεται αυτό ουτοπιστικό, εσείς οι νέοι, κυρίως, άνθρωποι να μετατρέψετε σιγά-σιγά αυτόν τον πλανήτη, από κόλαση που είναι τώρα, σε πραγματικό παράδεισο όπως μας τον παρέδωσε κάποτε το σύμπαν, πριν εμείς τα «λογικά» ζώα καταντήσουμε, με τις …πολιτιστικές μας επεμβάσεις, τόσο δύσκολη την επιβίωσή μας επάνω του. Εύχομαι τέλος αυτές οι ευχές μου να μην μείνουν μόνον ….ευχές!


ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι πέντε κανόνες για να αντιμετωπίσει κανείς τα στρες της ζωής και να μην αφήσει αυτά να τον αρρωστήσουν, όπως αναφέρονται στο βιβλίο μου «Πώς να νικήσετε το στρες» εκδ. ΑΡΧΕΤΥΠΟ, (1) είναι η σωστή διατροφή, η άσκηση, η διαχείριση των συναισθημάτων μας, η χαλάρωση μαζί με την εναρμόνιση των ενεργειών του σώματός μας, και τέλος το γέλιο. Τα στρες της ζωής βλάπτουν τα κύτταρά μας και μας γερνούν με δύο τρόπους: Ο ένας είναι η παραγωγή από τα ίδια μας τα κύτταρα ( από το τμήμα του κυττάρου που λέγεται μιτοχόνδριο) αυτών των βλαπτικών μορίων που λέγονται ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Οι ελεύθερες ρίζες, περιέχουν ένα άτομο οξυγόνου που του λείπει ένα ηλεκτρόνιο, και γι αυτό, όπως σας είπα και στον πρόλογο αυτού του βιβλίου, κολλούν σε άλλα γειτονικά μόρια προκειμένου να χρησιμοποιήσουν ένα ηλεκτρόνιο από αυτά για να ισορροπήσουν ηλεκτρικά. Η ένωση αυτή όμως των ελευθέρων ριζών με άλλα μόρια ( όπως π.χ. με τη χοληστερίνη ) βλάπτει αυτά τα μόρια γιατί τα οξειδώνει. Προσθέτει δηλαδή επάνω τους ένα άτομο οξυγόνου που επηρεάζει την δική τους λειτουργία και πολλές φορές την κάνει βλαπτική για τον οργανισμό, όπως συμβαίνει με την «κακή» μας χοληστερίνη (LDL). Ο δεύτερος τρόπος με τον οποίο τα στρες βλάπτουν τα κύτταρά μας είναι η παραγωγή ορμονών (αδρεναλίνης και κορτιζόνης). Κατά τα μικρής διάρκειας στρες η κύρια ορμόνη που εκκρίνεται στον οργανισμό μας είναι η αδρεναλίνη, η οποία αυξάνει την ενέργεια και τις καύσεις μας. Τα μικρής διάρκειας στρες μας βοηθούν και μας εκπαιδεύουν να αντιμετωπίζουμε τα διάφορα ερεθίσματα στη ζωή μας. Οι νευρικές οδοί που χρησιμοποιούνται γι αυτό τον σκοπό, με την επανάληψη γίνονται «λεωφόροι», όπως λέει ο νευροβιολόγος Gerald Huther στο μικρό και πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του με τον τίτλο «Βιολογία του φόβου» και μπορούμε έτσι να αντιμετωπίζουμε το ερέθισμα πολύ πιο εύκολα. (64) Όλοι θυμόμαστε πώς νιώσαμε την πρώτη φορά που προσπαθήσαμε να οδηγήσουμε αυτοκίνητο ή το πρώτο μας ποδήλατο με δύο ρόδες. Πώς ιδρώναμε, πώς χτυπούσε η καρδιά μας, πώς γινόταν γρήγορη η αναπνοή μας. Αυτά είναι τα συμπτώματα του στρες μικρής διάρκειας. Ύστερα όμως από πολλές επαναλήψεις οι δρόμοι που ο εγκέφαλός μας χρησιμοποιεί για να τα καταφέρουμε με αυτή την οδήγηση έγιναν λεωφόροι και εμείς φτάσαμε στο σημείο να οδηγούμε χωρίς καλά –καλά να καταλαβαίνουμε πώς, καπνίζοντας το τσιγάρο μας (κακό!...) μιλώντας στο κινητό


μας (ακόμη πιο κακό!...) ή ακόμη και φιλώντας τον ή την συνοδηγό μας (ολέθριο!...). Τα μικρής διάρκειας στρες λοιπόν μας εκπαιδεύουν στη ζωή, εκτός από την περίπτωση που αυτά προέρχονται από αρνητικά συναισθήματα. Δυστυχώς αυτά τα τελευταία δεν λειτουργούν επάνω μας εκπαιδευτικά, αλλά καταστροφικά, γιατί η ενέργεια που παράγεται με την έκκριση των ορμονών δεν μπορεί να εκτονωθεί με εκπαίδευση, πάλη με κάποιο εχθρό ή δημιουργία, και γι αυτό βλάπτει τον οργανισμό μας δημιουργώντας φοβίες και πανικούς. Όταν τα στρες τώρα έχουν μεγάλη διάρκεια, πράγμα που συμβαίνει συνέχεια στον καιρό μας, ο οργανισμός παράγει κυρίως κορτιζόνη, μία ορμόνη που δυστυχώς επηρεάζει αρνητικά όλες σχεδόν τις λειτουργίες του, βλάπτοντας όλα τα συστήματα (γαστρεντερικό, καρδιαγγειακό, ορμονικό, ανοσοποιητικό κ.λ.π). Η κατηγοριοποίηση του στρες σε μικρής ή μεγάλης διάρκειας όμως δεν στηρίζεται στον χρόνο, όπως θα νόμιζε κανείς. Εξαρτάται, όπως δείχνουν οι τελευταίες έρευνες, από τον χαρακτήρα του ατόμου και από την αντίληψη που αυτό έχει για τα πράγματα. Τα όρια δηλαδή μεταξύ του μικρής διάρκειας στρες και του μεγάλης διάρκειας στρες είναι διαφορετικά για τον καθένα μας και εξαρτώνται από την προσωπικότητά μας. Όσο πιο πολύ πιστεύουμε αυτό που κάνουμε, όσο πιο σίγουροι είμαστε για τον εαυτό μας, τόσο πιο πολύ αντέχουμε το αντίστοιχο στρες. Οι πέντε κανόνες αντιμετώπισης του στρες που σας ανέφερα προηγουμένως εξουδετερώνουν αυτούς τους τρόπους με τους οποίους τα στρες βλάπτουν τον οργανισμό μας. Προστατεύουν έτσι τα κύτταρά μας και μας προφυλάσσουν από αρρώστιες και γρήγορη γήρανση. Είναι επομένως και κανόνες αντιγήρανσης. Από αυτούς τους πέντε κανόνες, η σωστή διατροφή είναι αυτή που, με τα αντιοξειδωτικά που παρέχει στον οργανισμό, βοηθάει την εξουδετέρωση των βλαπτικών ελευθέρων ριζών που υπερπαράγονται από τα στρες. Οι υπόλοιποι κανόνες αντιρροπούν κυρίως τις βλαπτικές επιδράσεις της κορτιζόνης. Όπως σας είπα όμως στον πρόλογο αυτού του βιβλίου, μέσα από τις έρευνες της τελευταίας πενταετίας, ένας ακόμη πολύ σημαντικός κανόνας προστίθεται στις μέρες μας για την εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών. Η γείωση. Για αυτόν τον κανόνα, που είναι καινούργιος και δεν υπήρχε στο προηγούμενο βιβλίο μου, θα αφιερώσω ένα ολόκληρο κεφάλαιο σε ετούτο το βιβλίο, προκειμένου να σας μεταφέρω όλες τις πληροφορίες που υπάρχουν από την διεθνή βιβλιογραφία και που είναι πολύ ενδιαφέρουσες πραγματικά. Τις βάσεις των υπολοίπων κανόνων σας τις έχω δώσει στο προηγούμενο βιβλίο μου. Εκτός όμως από το γέλιο και την άσκηση για τα οποία δεν μπορώ μέσα από


αυτές εδώ τις σελίδες να σας πως πολλά περισσότερα από όσα σας έχω ήδη πει στο προηγούμενο εκείνο βιβλίο, για τους υπόλοιπους κανόνες υπάρχουν πολλές πρακτικές συμβουλές που μπορώ να σας δώσω για να αντιμετωπίσετε καλύτερα τα στρες της ζωής σας, προκειμένου να αποφύγετε ασθένειες και να καθυστερήσετε τα γηρατειά. Αυτό σκοπεύω λοιπόν να κάνω μέσα από ετούτο εδώ το καινούργιο βιβλίο που έχετε στα χέρια σας. Να σας οδηγήσω σε μια καλύτερη και πιο υγιεινή ζωή μέσα από πρακτικές και εύκολα εφαρμόσιμες συμβουλές. Ωστόσο κρίνω σκόπιμο να σας υπενθυμίσω πως η άσκηση είναι απαραίτητη και καθόλου μη την υποτιμάτε. Χωρίς άσκηση, όσο και αν προσπαθήσετε με τους υπόλοιπους κανόνες να αντιμετωπίσετε τα στρες, δεν θα τα καταφέρετε. Η ενέργεια που παράγεται από τις ορμόνες με τις οποίες το στρες γεμίζει το κορμί μας (κορτιζόλη και αδρεναλίνη), πρέπει οπωσδήποτε κάπου να διοχετευθεί, για να μη καταστρέψει τα κύτταρά μας. Και η λύση είναι η γυμναστική, είτε αεροβική (γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι), είτε γιόκα, τάι-τσι, πιλάτες ή ότι άλλο. Τις λεπτομέρειες που αφορούν τη διάρκεια και τα είδη της άσκησης θα σας τις παραθέσω εδώ σε αυτό το βιβλίο για άλλη μια φορά, στο αντίστοιχο κεφάλαιο, για όσους δεν έχουν διαβάσει το προηγούμενο βιβλίο μου. Ωστόσο νέες ιατρικές έρευνες έδειξαν, πως πιο σημαντικό από την καθημερινή άσκηση είναι για την υγεία μας η αποφυγή της καθιστικής ζωής.(2) Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως είναι πολύ καλύτερο να σηκώνεται κανείς κάθε λίγο και να κάνει κάποια έστω και μικρή δουλειά, από το να κάθεται τις περισσότερες ώρες σε μία καρέκλα στη δουλειά και στη τηλεόραση και να πηγαίνει μία ώρα την ημέρα στο γυμναστήριο. Η πολύωρη ακινησία δηλαδή είναι καταστροφική και δεν μπορεί να την αντιρροπήσει η γυμναστική, ακόμη και καθημερινή. Όταν μένετε πολλή ώρα καθισμένοι, πέφτει η ηλεκτρική ενέργεια των μυών σας. ΟΙ μυς σας γίνονται τόσο σιωπηλοί, όσο ενός ψόφιου αλόγου, λέει χαρακτηριστικά ο Μαρκ Χάμιλτον, ερευνητής στο Βιοϊατρικό Ερευνητικό Κέντρο του Πέννινκτον, πράγμα που οδηγεί σε ένα καταρράκτη από βλαπτικά μεταβολικά αποτελέσματα. Πέφτει ο ρυθμός με τον οποίο καίτε θερμίδες, στο ένα τρίτο περίπου απ ότι εάν σηκωνόσασταν να περπατήσετε. Μέσα σε μία ημέρα, πέφτει η αποτελεσματικότητα της δράσης της ινσουλίνης στον οργανισμό σας, πράγμα που σας οδηγεί σιγά-σιγά σε διαβήτη τύπου 2 (τον διαβήτη των ενηλίκων), ενώ δεν λειτουργούν καλά τα ένζυμα που βοηθούν την αποβολή των λιπών από το σώμα σας, με αποτέλεσμα να μειώνεται η «καλή» σας χοληστερίνη (HDL). Το παρατεταμένο κάθισμα, κατέληξαν οι ερευνητές, είναι μία θανατηφόρα συνήθεια.


Φροντίστε λοιπόν να κινείστε μέσα στην ημέρα όσο περισσότερο μπορείτε. Σηκωθείτε για να πιείτε λίγο νερό, να ανεβοκατεβείτε μερικά σκαλιά, να πεταχτείτε να πάρετε μία εφημερίδα κ.λ.π. Μην μένετε πολλές ώρες ακίνητοι σε μία καρέκλα. Οι δουλειές του σπιτιού, ακόμη και οι πιο ελαφριές, μπορούν να σας βοηθήσουν σε αυτό. Δεν σημαίνει όμως αυτό πως δεν χρειάζεται και η κανονική άσκηση (γυμναστική, ποδήλατο, περπάτημα, κολύμπι κ.λ.π) τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα, για να καταφέρει ο οργανισμός να αντιρροπήσει τις βλάβες που του κάνουν τα στρες της ζωής. Μη παρεξηγήσετε τα όσα σας ανέφερα πιο πάνω και νομίσετε πως δεν χρειάζεται να ασκείστε εάν τα καταφέρετε να αποφύγετε την πολύ καθιστική ζωή. Χρειάζονται και τα δύο. Η συνηθισμένη δικαιολογία «δεν έχω χρόνο» είναι κάτι που ακούω συνέχεια από τους ανθρώπους με τους οποίους έρχομαι σε πρώτη επαφή όταν έρχονται για να τους βοηθήσω να αντιμετωπίσουν τα στρες τους. Σας βεβαιώνω όμως πως όλοι ανεξαιρέτως, όσοι έχουν πάρει στα σοβαρά την απόφαση να νικήσουν τα στρες (και να δουν εκτός από το δέρμα τους που γίνεται φωτεινότερο, την πίεση ή την χοληστερίνη τους να μειώνονται δραματικά), μετά από λίγες επαφές μαζί μου και συζήτηση επάνω στο θέμα αυτό, βρίσκουν χρόνο να κάνουν όχι μόνον αυτά που τους συστήνω σαν ελάχιστο όριο, αλλά πολύ περισσότερα. Και όχι μόνον βρίσκουν χρόνο για τις ασκήσεις τους, αλλά αυτό τους κάνει και πολύ πιο ευτυχείς, το ότι μπορούν δηλαδή να διαφεντεύουν τη ζωή και το χρόνο τους αντί αυτός το τελευταίος να φεύγει μέσα από τα χέρια τους, χωρίς να μπορούν να κάνουν τίποτα ουσιαστικό και χρήσιμο για τον εαυτό τους. Στο κάτω-κάτω δεν ζούμε μόνον για να εργαζόμαστε ή για να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας και να τρέχουμε μαζί τους από μάθημα σε μάθημα και από απασχόληση σε απασχόληση. Θα’ πρεπε να ζούμε και για να απολαμβάνουμε τα όσα γενναιόδωρα μας έχει χαρίσει η φύση, για να βοηθούμε όσους μας χρειάζονται -ανθρώπους (όχι μόνον τους στενούς συγγενείς μας) και ζώα- και για να βελτιωθούμε σαν άτομα, ανεβάζοντας τον πήχη της πνευματικότητας για το ανθρώπινο είδος. Αυτό το τελευταίο είναι απαραίτητο όχι μόνον για το καλό της ανθρωπότητας, αλλά και για τη σωτηρία αυτού του πλανήτη. Χρειαζόμαστε έλεγχο του χρόνου μας, χρειαζόμαστε πρόγραμμα. Ο προγραμματισμός βοηθάει να μοιράζουμε τον χρόνο μας σωστά, όπως εμείς έχουμε επιλέξει. Θυμάμαι όταν ήμουν παιδί, ο παππούς μου, ο άνθρωπος που μου δίδαξε τα πρώτα μου γράμματα, τις πρώτες μου μουσικές νότες και τους πρώτους κανόνες ευγένειας και κοινωνικής συμπεριφοράς, με είχε υποχρεώσει να έχω ένα «ωρολόγιον πρόγραμμα» όπως το έλεγε. Με έβαζε κάθε Δευτέρα να γράφω με καλλιγραφικά γράμματα σε μία σελίδα τετραδίου το πρόγραμμα της εβδομάδας, το οποίο


κρεμούσα πίσω από τη πόρτα του δωματίου μου, και το οποίο έπρεπε να ακολουθώ κατά γράμμα. Επάνω –επάνω με μεγάλα γράμματα έγραφα «ωρολόγιον πρόγραμμα Ελένης Τσουκαλή» και από κάτω αναλυτικά την απασχόληση που θα είχα την κάθε ώρα. Π.χ. 8-9 πρωϊνό, 9 -10 μελέτη πιάνου, 10 -11 παιγνίδι, κ.ο.κ. Και αυτό είχε ξεκινήσει στα πέντε μόλις χρόνια μου…. Πρόσφατα, οι πολλές υποχρεώσεις μου, με είχαν κάνει να νοιώθω πως δεν προλαβαίνω να κάνω όσα έπρεπε να κάνω μέσα στην ημέρα μου. Δεν εύρισκα χρόνο για πολλά μικρά και μεγάλα πράγματα που ήθελα να κάνω, όπως το πολύ απλό να ράψω ένα κουμπί που μου είχε κοπεί…. Ένοιωθα παγιδευμένη και συζητώντας το με φίλες , έπαιρνα την εύκολη απάντηση «είναι φυσικό αφού ασχολείσαι με τόσα πολλά πράγματα». Και τότε ….θυμήθηκα ξαφνικά το «ωρολόγιον πρόγραμμα» του παππού μου. Αποφάσισα να το εφαρμόσω και πάλι. Και ω του θαύματος !…. η μέρα μου μεγάλωσε ξαφνικά. Χώρεσε πολύ περισσότερα πράγματα, σας βεβαιώ. Όχι μόνον προλαβαίνω να κάνω αυτά που ήθελα, αλλά μου περισσεύει και χρόνος να προσθέσω και άλλα επι πλέον. Δοκιμάστε το, θα εκπλαγείτε. Βάλτε πρόγραμμα στις μέρες σας και φροντίστε να το τηρείτε. Φτιάξτε το δικό σας «ωρολόγιον πρόγραμμα» και θα με θυμηθείτε. Δεν θα σας προσθέσει άγχος, όπως πολλοί νομίζουν. Αντίθετα, θα λιγοστέψει κατά πολύ το άγχος σας και θα μπορέσετε να απολαύσετε πολύ περισσότερο τη ζωή σας. Γιατί μη ξεχνάτε πως δεν έχετε υποχρέωση μόνον απέναντι σε όσους σας χρειάζονται, αλλά και απέναντι στον εαυτό σας. Στο κάτω-κάτω είσαστε και εσείς παιδιά κάποιων άλλων γονιών που θα ήθελαν και εκείνοι, όπως ακριβώς εσείς για τα παιδιά σας, να σας δουν γερούς και ευτυχισμένους. Ταυτόχρονα, μόνον ένας γερός και ευτυχισμένος γονιός μπορεί να μεγαλώσει σωστά τα παιδιά του και όχι ένας άνθρωπος διαλυμένος από το στρες και το άγχος. Συμπέρασμα; Κάντε κάτι για να βελτιώσετε τη ζωή σας. Προγραμματίστε τις ασχολίες σας, βρείτε λίγο χρόνο και για τον εαυτό σας, για να κάνετε πράγματα που σας ευχαριστούν αλλά και για να εφαρμόσετε τους έξι κανόνες υγείας και ευεξίας, που θα συζητήσουμε αναλυτικά αμέσως πιο κάτω, βελτιώνοντας έτσι κατά πολύ τη ζωή και την υγεία σας. Μην περιμένετε να τελειώσετε πρώτα κάποιες δουλειές (μεγάλωμα παιδιών, χτίσιμο σπιτιού, απόκτηση χρημάτων…. κ.ο.κ) για να ζήσετε. Η ζωή δεν περιμένει. Φεύγει μέσα από τα χέρια σας με κάθε ανάσα σας. Φροντίστε να την ζείτε παράλληλα με τις δουλειές που έχετε να κάνετε. Ή ακόμη καλύτερα φροντίστε να ζείτε κάνοντας τις διάφορες δουλειές σας. Μην τις κάνετε με άγχος. Ακόμη και το σφουγγάρισμα μιας σκάλας μπορεί να χρησιμεύσει σαν άσκηση γυμναστικής αν το κάνετε σωστά και δεν θα λειτουργήσει επάνω σας σαν στρες, όπως θα γίνει εάν το νιώθετε σαν μία αγγαρεία που δεν βλέπετε την ώρα να τελειώσει. Μην ξεχνάτε πως το νόημα στις πράξεις το δίνουμε εμείς με τη συνείδησή μας. Με λίγη προσπάθεια


και λίγη φιλοσοφική διάθεση, πολλά από τα στρες της ζωής μπορούν να πάψουν να λειτουργούν επάνω μας σαν στρες. Αυτό βέβαια, αφορά τα ψυχολογικά στρες. Τα άλλα, (περιβαλλοντολογικά κ.λ.π.) χρειάζονται αντιμετώπιση με τους έξι κανόνες που θα περιγράψουμε αναλυτικά στη συνέχεια. Μία πολύ απλή λύση για εξοικονόμηση χρόνου, είναι να αποφασίσετε να ξυπνάτε μία ώρα νωρίτερα κάθε πρωί. Θα μπορείτε έτσι να αφιερώσετε μισή ώρα στην χαλάρωση και την ενεργειακή σας εναρμόνιση και μισή ώρα σε λίγες ασκήσεις γυμναστικής, δίνοντας με αυτό τον τρόπο στον εαυτό σας τη δυνατότητα να είναι ακμαίος, ήρεμος και πολύ πιο αποδοτικός σε ότι κάνει, όλη την υπόλοιπη ημέρα. Μπορεί στην αρχή να σας φαίνεται δύσκολο, αλλά προσπαθήστε να το δοκιμάσετε και να το συνηθίσετε. Είναι μαγική η αίσθηση της ανατολής της καινούργιας ημέρας. Η ώρα αυτή από μόνη της χαρίζει αισιοδοξία. Ξυπνήστε μια ώρα νωρίτερα λοιπόν, ανοίξτε το παράθυρό σας, τεντώστε τα χέρια ψηλά χαιρετίζοντας την καινούργια μέρα και ευχαριστείστε τη ζωή που σας έδωσε την ευκαιρία να απολαύσετε το θαύμα της ακόμη μία φορά!.... Ύστερα ασχοληθείτε λίγο με την ενεργειακή σας εναρμόνιση και τελειώστε με μερικές ασκήσεις γυμναστικής που θα σας κάνουν να νοιώθετε δύναμη και αισιοδοξία όλη την υπόλοιπη ημέρα. Ένα τέτοιο πρωινό ξύπνημα καθημερινά, έχει τη δύναμη να αλλάξει τελείως τον τρόπο που βλέπετε τα πράγματα στη ζωή σας αλλά και την ίδια τη ζωή σας, όσο και αν σας φαίνεται αυτό παράξενο. Μία αλυσίδα είναι οι καταστάσεις της ζωής μας και κάθε κρίκος της είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον προηγούμενο και τον επόμενο. Έτσι, ένας χαλαρός νους παίρνει πολύ καλύτερες αποφάσεις και κάνει πολύ καλύτερες επιλογές από έναν στρεσαρισμένο νου, οι σχέσεις μας με τους γύρω μας βελτιώνονται γιατί είμαστε πιο ήρεμοι και πιο αισιόδοξοι ….. και οι κρίκοι της αλυσίδας συνεχίζουν, αλληλοεπιδρώντας, να δημιουργούν μεγάλες αλλαγές στη ζωή σας. Και επειδή η δική μας ευτυχία και ηρεμία μεταδίδεται και στους γύρω μας, όχι μόνον στους πολύ κοντινούς μας αλλά και στους αρκετά απομακρυσμένους από εμάς, όπως με τις έρευνές τους απέδειξαν οι δύο κοινωνιολόγοι που έγραψαν τον βιβλίο «Συνδεδεμένοι» (3), οι συστάσεις που σας δίνω, αν τις εφαρμόσετε θα βελτιώσουν τη ζωή όχι μόνον τη δική σας και των στενών σας συγγενών αλλά και των φίλων ….. των φίλων σας!!! Μάλιστα πρέπει να το πιστέψετε. Το βιβλίο που σας ανέφερα είναι πολύ απλά γραμμένο και ευκολοδιάβαστο, ωστόσο περιέχει αποτελέσματα κοινωνιολογικών ερευνών που αποδεικνύουν περίτρανα τα πιο πάνω. Ο ένας από τους δύο συγγραφείς του είναι Έλληνας και σας προτρέπω να το διαβάσετε αμέσως μόλις τελειώσετε αυτό εδώ που κρατάτε τώρα στα χέρια σας. Θα εκπλαγείτε με το πόσους ανθρώπους μπορείτε να βοηθήσετε απλά και μόνον βοηθώντας τον εαυτό σας…..


Και τώρα στα δικά μας. Ας αναλύσουμε τους έξι κανόνες υγείας και ευεξίας και ας τους κάνουμε όσο γίνεται πιο κατανοητούς και εφαρμόσιμους, στα κεφάλαια που ακολουθούν. Κάθε κεφάλαιο αρχίζει με τον αντίστοιχο κανόνα που σας είχα προτείνει στο προηγούμενο βιβλίο μου, για να ενημέρωση όσων δεν έχουν διαβάσει το προηγούμενο βιβλίο, αλλά και για την εμπέδωσή τους από όσους τους έχουν ήδη διαβάσει, δεν τους έχουν όμως (δυστυχώς) εφαρμόσει ακόμη…..


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Τα… ΠΡΕΠΕΙ της σωστής διατροφής 1. ….να έχουμε καθημερινά στη διατροφή μας δύο σαλάτες και τρία τουλάχιστον φρούτα, και να χρησιμοποιούμε όσο γίνεται μεγαλύτερη ποικιλία ειδών 2. …. να προτιμάμε τα λευκά κρέατα (κοτόπουλο κ.λ.π.) αλλά και αυτά όχι περισσότερο από μία φορά την εβδομάδα και να φροντίζουμε να είναι βιολογικά ή ελεύθερης βοσκής 3. ….να καταναλώνουμε δύο τουλάχιστον φορές την εβδομάδα ψάρι, κατά προτίμηση από αυτά που είναι πλούσια σε ω3 λιπαρά οξέα (μπακαλιάρος, τόνος, σκουμπρί, σολομός, σαρδέλες, ρέγγα) 4. ….να αποφεύγουμε όσο μπορούμε τις τροφές με ψηλό Γλυκαιμικό Δείκτη (που δημιουργούν απότομη αύξηση του σακχάρου στο αίμα μας δηλαδή), όπως το άσπρο αλεύρι και τα προϊόντα του, η μπύρα, οι πατάτες, η ζάχαρη και οι βρασμένες ρίζες λαχανικών. Να χρησιμοποιούμε αντίθετα όσο περισσότερο μπορούμε τροφές με αναποφλοίωτους σπόρους (ρύζι, δημητριακά και τα προϊόντα τους). 5.….να καταναλώνουμε οπωσδήποτε όσπρια 1-2 φορές την εβδομάδα 6….να έχουμε καθημερινά στη διατροφή μας μία χούφτα ανάλατους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, καρύδια, φιστίκια Αιγίνης, κάσιους). 7.…. να παίρνουμε απαραίτητα, όσοι έχουν ηλικία μεγαλύτερη των 50 ετών, συμπληρώματα διατροφής (μία πολυβιταμίνη ή ακόμη καλύτερα σπιρουλίνα, ένα ιχθυέλαιο (ω3) και το συνένζυμο Q10)

Πίστευα πως το θέμα της διατροφής το είχα εξαντλήσει στο προηγούμενο βιβλίο μου, όμως η ανταπόκρισή σας στα θέματα με διατροφικές συμβουλές που έχω βάλει στη ιστοσελίδα μου (www.lenahealth.blogspot.com) με έκανε να καταλάβω πως εκτός από τους βασικούς κανόνες σωστής διατροφής που σας παραθέτω πιο πάνω, και όσα σας ανέλυσα στο προηγούμενο βιβλίο μου, είναι σκόπιμο να σας δώσω μερικές ακόμη πρακτικές συμβουλές όσον αφορά τη διατροφή. Ειδικότερα, να σας ξεκαθαρίσω αντικρουόμενες πληροφορίες που υπάρχουν για κάποια τρόφιμα, όπως η σοκολάτα και ο καφές, να σας αποτρέψω από το να χρησιμοποιείτε κάποια που είναι καταστροφικά για την υγεία σας αλλά και να σας


επισημάνω άλλα που μπορούν να την βοηθήσουν, κατεβάζοντας π.χ. τη πίεση ή τη χοληστερίνη σας. Είναι να απορεί κανείς, πως γίνεται η κοινωνίας μας να είναι τόσο ανοργάνωτη, ως προς την διαφύλαξη της ανθρώπινης υγείας και ζωής. Το φαινόμενο της ίδρυσης εταιρειών και εργοστασίων παγκοσμίως, που παράγουν τρόφιμα τα οποία όχι μόνον δεν βοηθούν την υγεία μας αλλά τη καταστρέφουν κιόλας, είναι πραγματικά τουλάχιστον…. αξιοπερίεργο. Τα περισσότερα από τα τρόφιμα που βρίσκει κανείς στα ράφια των σούπερ μάρκετ είναι βλαβερά για την υγεία. Κάθε τι που είναι συσκευασμένο σε σακουλάκι ή κουτάκι, από τα πατατάκια μέχρι τα δημητριακά ολικής άλεσης για το πρωινό, κρύβουν κινδύνους, για τους οποίους κανένας δεν μας ενημερώνει επίσημα, αλλά και δεν μπορεί, όπως φαίνεται να τους αποτρέψει. Πολύ πρόσφατα λόγω της μεγάλης εξάπλωσης της παχυσαρκίας και όλων των οικονομικών προβλημάτων που ανακύπτουν εξ αιτίας της (επιβαρύνσεις ασφαλιστικών ταμείων, συστημάτων υγείας κ.λ.π.) στο Ευρωκοινοβούλιο συζητήθηκε το θέμα να αναγράφεται επάνω στις συσκευασίες των προϊόντων η περιεκτικότητά τους σε αλάτι, ζάχαρη και λίπη. Το θέμα καθόλου δεν άρεσε, όπως φαντάζεστε στους υπεύθυνους βιομηχάνους…. και άρχισαν οι αντιδράσεις. Ποιος θα νικήσει τελικά; Μένει να δούμε…. Κι ενώ ο Francesco Paolo Fulci,πρόεδρος της εταιρείας ζαχαροπλαστικής Ferrero, που παράγει προϊόντα όπως η Nutella, και το Kinder Penguin, αντέδρασε έντονα στο Ευρωπαϊκό αυτό σχέδιο, η εταιρεία Pepsico στην Αμερική, ανακοίνωσε πρόσφατα πως αποφάσισε να λάβει μέτρα έτσι ώστε να μειώσει το αλάτι που περιέχουν τα προϊόντα της κατά 25% μέχρι το 2015, τα κορεσμένα λίπη κατά 15% μέχρι το 2020 και τη ζάχαρη από τα αναψυκτικά της κατά 25% μέχρι το 2020. Σχεδιάζει επίσης να προσθέσει περισσότερα φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και αναποφλοίωτους σπόρους στα προϊόντα της, ενώ μέχρι το 2012 δεσμεύθηκε να αποσύρει όλα τα γλυκά αναψυκτικά της από τα δημοτικά σχολεία των Ηνωμένων Πολιτειών και να τα αντικαταστήσει με γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά, νερό και χυμούς χωρίς ζάχαρη.(3) Είναι λυπηρό που οι αλλαγές αυτές γίνονται εξ αιτίας οικονομικών συμφερόντων και πάλι. Αυτή τη φορά πρόκειται για το σύστημα υγείας της Αμερικής που καταρρέει εξ αιτίας της παχυσαρκίας και των νοσημάτων που την συνοδεύουν. Γιατί είναι τόσο δύσκολο άραγε οι άνθρωποι να σκεφτούν με αγάπη για το είδος τους και να βελτιώσουν τα παρεχόμενα προϊόντα μόνον από σεβασμό προς τον συνάνθρωπο και ενδιαφέρον για τη βελτίωση της υγείας και της ζωής; Είναι απορίας άξιο…. Αλλά έστω και έτσι, θα υπάρξει κάποιο όφελος.


Το άσχημο είναι όμως, πως η πιο πάνω εταιρεία δήλωσε πως ερευνά το ενδεχόμενο να αντικαταστήσει το αλάτι και τη ζάχαρη στα προϊόντα της με νέες χημικές ουσίες, για τις οποίες θα χρειαστεί και πάλι πολύς χρόνος νέων ερευνών για να βεβαιωθούμε εμείς οι καταναλωτές πως δεν είναι εξ ίσου βλαπτικές, όπως έχει γίνει με πολλές ανάλογες ουσίες στο παρελθόν (ασπαρτάμη, κ.λ.π.). Πρέπει να είμαστε πάντα σε επιφυλακή, αφού δυστυχώς τα διάφορα οικονομικά συμφέροντα δεν αφήνουν περιθώρια στις κυβερνήσεις να ελέγχουν τα προϊόντα που παράγονται για κατανάλωση, με την υπευθυνότητα και την σοβαρότητα που αρμόζει σε πολιτισμένους ανθρώπους. Στη Μ. Βρετανία, πολύ πρόσφατα, στις 27 Ιουνίου του 2010, στην εφημερίδα The Observer δημοσιεύθηκε άρθρο με τον τίτλο «Τροφή και υγεία: Ποιός έχει το σθένος να πάρει επάνω του το βάρος του ακατάλληλου φαγητού;». Στο άρθρο αναφέρεται πως το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας της Μ. Βρετανίας (NICE) πρότεινε στη κυβέρνηση να παρθούν μέτρα ως προς την εκπαίδευση των καταναλωτών σχετικά με το τι να τρώνε, αλλά και να υποχρεωθούν οι κατασκευαστικές εταιρείες να αφαιρέσουν κάποια βλαβερά συστατικά από τα προϊόντα τους. Αυτό είναι κάτι που η προηγούμενη κυβέρνηση του Τόνυ Μπλαιρ δεν το έκανε λόγω αντιδράσεων των παραγωγών. Το NICE όμως επιμένει πως πρέπει να υποχρεωθούν οι εργοστασιάρχες να μειώσουν πολλά από τα λιπαρά στις τροφές που παρασκευάζουν, όπως και πολύ από το αλάτι και τις γλυκαντικές ουσίες. Επίσης προτείνει οι πιο υγιεινές αυτές τροφές που θα παραχθούν με αυτόν τον τρόπο να είναι πιο φθηνές, να έχουν εμφανή ετικέτα στο πακέτο που να τις χαρακτηρίζει, και να καταργηθούν όλες οι διαφημίσεις για ανθυγιεινές τροφές πριν από τις 9μ.μ. από την τηλεόραση, ώστε να μην τις βλέπουν τα παιδιά. Ισχυρίστηκε ο επικεφαλής του Ινστιτούτου πως οι πιο πάνω αλλαγές θα μπορούσαν να έχουν σαν αποτέλεσμα 40.000 λιγότερους θανάτους τον χρόνο από καρδιακά νοσήματα και εγκεφαλικά επεισόδια (!), πράγμα που θα ανακούφιζε πολύ το σύστημα υγείας της χώρας. Οι εργοστασιάρχες της Βρετανίας βέβαια αντέδρασαν αρνητικά στο σχέδιο αυτό, λέγοντας πως αυτοί θα αλλάξουν εθελοντικά την περιεκτικότητα σε αλάτι, λιπαρά και ζάχαρη τα προϊόντα τους και πως δεν χρειαζόταν να γίνει τέτοιο νομοσχέδιο. Και το Υπουργείο Υγείας της μ. Βρετανίας όπως, ίσως, το περιμένατε, δεν αποδέχθηκε τα μέτρα…. ισχυριζόμενο πως δεν είναι ακόμη καιρός για να παρθούν τέτοιες αποφάσεις, παρ ότι φαίνονται σωστές…. Τα οικονομικά συμφέροντα δεν μπορεί να τα πολεμήσει εύκολα, κανείς, όπως είναι γνωστό. Δεν μένει λοιπόν παρά όσοι από εμάς έχουμε κάποια φωνή που μπορεί να ακουστεί, είτε γράφοντας σε βιβλία, εφημερίδες ή το διαδίκτυο, είτε μέσα από την τέχνη, ή με όποιον άλλο τρόπο μπορεί ο καθένας, να ενημερώνει τον κόσμο για την ακαταλληλότητα των τροφών που περιέχονται μέσα σε πακέτα και πακετάκια


καθώς και για τα φαγητά των τόσο διαδεδομένων, και στην χώρα μας, Fast Food. Και εσείς οι καταναλωτές από την άλλη, να μην είσαστε ανυποψίαστοι, πρέπει να ενδιαφέρεστε για το τι περιέχεται μέσα στις διάφορες τροφές που χρησιμοποιείτε και πολύ περισσότερο σε αυτές που δίνετε στα παιδιά σας. Διαβάζετε με προσοχή τις ετικέτες. ΖΑΧΑΡΗ και υπόλοιπες γλυκαντικές ουσίες Ίσως αναρωτιέστε όμως γιατί άραγε να θέλουν όλοι, όσοι ενδιαφέρονται για την υγεία μας, να αναγράφεται στις ετικέτες των προϊόντων εκτός από την περιεκτικότητά τους σε αλάτι και λίπη και η περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη, αφού οι διαβητικοί ακόμη και μικρή αν είναι αυτή η ποσότητα, θα πρέπει να τα αποφεύγουν. Ο λόγος είναι πως η ζάχαρη αποδείχθηκε από σχετικά πρόσφατες ιατρικές έρευνες πως δεν μας βλάπτει μόνον ανεβάζοντας το ζάχαρό μας. Ευθύνεται για πολλά προβλήματα υγείας. Τα πιο σημαντικά από αυτά είναι τα εξής: 1. Αυξάνοντας το ζάχαρο του αίματος, προκαλεί την έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας και μαζί με αυτήν και την έκκριση ενός άλλου μορίου που ονομάζεται ινσουλινοειδής αυξητικός παράγοντας, του οποίου ο ρόλος είναι να διεγείρει την κυτταρική ανάπτυξη. Αυτή η ιδιότητά του μαζί με την προαγωγή της φλεγμονής που προκαλεί τόσο ο ίδιος όσο και η ινσουλίνη στον οργανισμό, οδηγεί σε καρκινογένεση. (4) 2. Επηρεάζει δυσμενώς τα λιπίδια του αίματος. Αυξάνει δηλαδή τα τριγλυκερίδια και μειώνει την «καλή»(HDL) χοληστερίνη. Αυτό το αποτέλεσμα, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, το έχει όχι μόνον η ζάχαρη αλλά και οι χημικές γλυκαντικές ουσίες. Συσχετίστηκε δε αυτό με μεγαλύτερα ποσοστά εγκεφαλικών και καρδιακών επεισοδίων (5) Μην ησυχάζετε δηλαδή εάν έχετε κόψει τη ζάχαρη και βάζετε ζαχαρίνη στον καφέ σας. Το ίδιο κακό σας κάνει και αυτή…. 3. Αυξάνει την αρτηριακή πίεση. Το αποτέλεσμα αυτό δεν οφείλεται μόνον στην αύξηση του βάρους που προέρχεται από την κατανάλωση ζάχαρης (γιατί η αυξημένη ινσουλίνη που εκκρίνεται οδηγεί σε αύξηση το λίπους), αλλά και σε άλλους παράγοντες. Υπάρχουν πρόσφατες έρευνες που έχουν αποδείξει πως η αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε όσους καταναλώνουν πολλή ζάχαρη είναι ανεξάρτητη από την αύξηση του βάρους. Δεν έχει νόημα όμως σε ένα βιβλίο σαν αυτό να σας αναλύσω τους βιολογικούς μηχανισμούς με τους οποίους η μεγάλη κατανάλωση ζάχαρης οδηγεί σε υπέρταση, αρκεί να ξέρετε πως αυτό συμβαίνει και να το λάβετε σοβαρά υπ’ όψιν σας, ιδιαίτερα όσοι από εσάς είστε υπερτασικοί. Λιγοστεύοντας τη ποσότητα της ζάχαρης που καταναλώνετε, κατεβάζετε την πίεσή σας.


Η γνωστή μας τώρα φρουκτόζη, το ζάχαρο που περιέχεται στα φρούτα δηλαδή, ερευνήθηκε και αυτή πρόσφατα ως προς την επίδρασή της στον οργανισμό, από Αμερικανούς επιστήμονες. Το ζάχαρο αυτό είναι σαφώς πιο υγιεινό από τη γνωστή μας ζάχαρη, επειδή δεν μπαίνει από το έντερο κατευθείαν στο αίμα μας κατά την πέψη, αλλά αποθηκεύεται στο συκώτι μας και από εκεί βγαίνει λίγο –λίγο στο αίμα μας ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού, πράγμα που δεν αυξάνει απότομα την έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας. Έχει δηλαδή χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη (ΓΔ). Όπως αποδείχθηκε όμως στην έρευνα αυτή, η φρουκτόζη όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες προκαλεί και αυτή αύξηση της αρτηριακής πίεσης! (6) Το νέο αυτό δεν αφορά, όπως καταλαβαίνετε, τη φρουκτόζη που περιέχεται στα τρία, τέσσερα φρούτα ημερησίως που προτείνεται παγκόσμια να καταναλώνονται, για να παίρνουμε τα απαραίτητα αντιοξειδωτικά που χρειάζεται ο οργανισμός μας προκειμένου να αντιμετωπίσει τα στρες. Το κακό είναι, πως οι διάφοροι βιομήχανοι, για λόγους οικονομίας, χρησιμοποιούν εδώ και αρκετό καιρό γλυκαντικές ουσίες με μεγάλη περιεκτικότητα σε φρουκτόζη, όπως το σιρόπι καλαμποκιού με μεγάλη ποσότητα φρουκτόζης, για τη κατασκευή αναψυκτικών και αρτοσκευασμάτων κυρίως, αλλά και πολλών άλλων τροφών, γι αυτό πρέπει να είμαστε υποψιασμένοι και να διαβάζουμε πάντα τις ετικέτες των τροφίμων που αγοράζουμε. Επιστήμονες λοιπόν Αμερικανοί ερεύνησαν τη συσχέτιση της αυξημένης κατανάλωσης τέτοιων προϊόντων με την αυξημένη αρτηριακή πίεση που παρατήρησαν πως όλο και περισσότεροι Αμερικανοί εμφανίζουν τα τελευταία χρόνια και τα αποτελέσματα της έρευνάς τους που δημοσιεύθηκαν στο ιατρικό περιοδικό J Am Soc Nephrol είναι τα εξής: Καθημερινή κατανάλωση ποσότητας φρουκτόζης ίση με αυτή που περιέχεται σε 2,5 αναψυκτικά καθημερινά, συσχετίζεται με αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε άτομα που δεν είχαν κανένα ιστορικό υπέρτασης. Και όσο πιο ψηλή η τιμή της αρχικής πίεσης του ατόμου τόσο περισσότερη ήταν η αύξηση της πίεσής του που προκαλούσε η πιο πάνω κατανάλωση. Καταλαβαίνετε λοιπόν φίλοι μου πόσο απαραίτητο είναι να διαβάζετε στις ετικέτες των προϊόντων που καταναλώνετε όχι μόνον τη περιεκτικότητά τους σε αλάτι και λίπη, αλλά και σε γλυκαντικές ουσίες ακόμη και αν δεν είσαστε διαβητικοί. Και αποφύγετε τα γλυκά όσο μπορείτε, γενικώς. Ακόμη και τα πιο υγιεινά. Μη τα χρησιμοποιείτε σε καθημερινή βάση στη διατροφή τόσο τη δική σας όσο και των παιδιών σας. Το ίδιο ισχύει και για τα αναψυκτικά. Προτιμείστε για να …. γλυκαθείτε, τα ξερά ή φρέσκα φρούτα και τους φρέσκους χυμούς και ξεδιψάστε με καθαρό νερό. Είναι ότι καλύτερο μπορείτε να κάνετε για την υγεία σας. Αφήστε τα


γλυκά για τις γιορτινές ημέρες ή τις συνεστιάσεις με τους φίλους σας. Έτσι δεν γινόταν παλιότερα άλλωστε; Αποφύγετε να τα καταναλώνετε καθημερινά. Πρόσφατη έρευνα έδειξε μάλιστα, πως πέρα από τις γενικές αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, κάποια από τα φρούτα, τα πυρηνόκαρπα συγκεκριμένα, κυρίως τα ροδάκινα και τα δαμάσκηνα, χάρις σε κάποιο είδος φαινολών που περιέχουν (χλωρογενείς και νεοχλωρογενείς ενώσεις) έχουν και σημαντικές αντικαρκινικές ιδιότητες, με αποτελέσματα εξ ίσου καλά ακόμη και στους πιο επιθετικούς τύπους καρκίνου του μαστού που ερευνήθηκαν σε πειραματόζωα. (7) Προτιμείστε λοιπόν φρέσκα ή ξερά φρούτα αντί για γλυκά και συσκευασμένα σνακ και φροντίστε να μεταδώσετε αυτή την τακτική και στα παιδιά σας αν νοιάζεστε πραγματικά για την υγεία όλων σας. Και ενώ οι έρευνες αποδίδουν αντικαρκινικές ιδιότητες σε φρούτα, μία πρόσφατη έρευνα απέδειξε πως η επεξεργασμένη μορφή του σακχάρου τους (επεξεργασμένη φρουκτόζη), αποτελεί τροφή για τα καρκινικά κύτταρα. Οι ερευνητές, σε Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες, απέδειξαν πως τα καρκινικά κύτταρα αγαπούν ιδιαίτερα την επεξεργασμένη φρουκτόζη και τη χρησιμοποιούν για να πολλαπλασιαστούν γρήγορα. Στη μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Research, οι ερευνητές λένε πως και τη γλυκόζη αγαπούν τα καρκινικά κύτταρα, αλλά η επεξεργασμένη φρουκτόζη φαίνεται να τα βοηθάει περισσότερο στον πολλαπλασιασμό τους. Γι αυτό εκτός από το διάβασμα των ετικετών για να ελέγξετε αν υπάρχει το ενισχυμένο σε φρουκτόζη σιρόπι καλαμποκιού που σας προανέφερα στα προϊόντα που αγοράζετε, μη προτιμάτε ούτε την καθαρή επεξεργασμένη μορφή της φρουκτόζης, που υπάρχει στα καταστήματα τροφίμων, θεωρώντας την υγιεινότερη από την κοινή ζάχαρη. Ένα καινούργιο είδος ζάχαρης, όμως, αρχίζει να αποκτά όλο και περισσότερους φανατικούς χρήστες παγκοσμίως και όχι άδικα. Λέγεται φοινικοζάχαρη (palm sugar) και αρχικά προερχόταν από το νέκταρ των λουλουδιών ενός είδους φοινικόδεντρου που έχει το επιστημονικό όνομα Phoenix sylvestris, συνηθισμένο στο Πακιστάν, την Ινδία και το Μπαγκλαντές, αλλά τώρα παράγεται και από το νέκταρ των λουλουδιών του δέντρου της ινδικής καρύδας. Η καινούργια αυτή ζάχαρη έχει το μεγάλο πλεονέκτημα να έχει πολύ χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (ΓΔ), απορροφάται δηλαδή πολύ αργά από το πεπτικό μας σύστημα και δεν αυξάνει απότομα τη γλυκόζη του αίματός μας, όπως γίνεται με τη συνηθισμένη μας ζάχαρη, πράγμα που δεν κουράζει το πάγκρεάς μας αναγκάζοντάς το να βγάζει απότομα ινσουλίνη.


Η καινούργια γλυκαντική ουσία είναι πολύ καλύτερη από το νέκταρ αγαύης που πολλοί χρησιμοποιούν σας υποκατάστατο της ζάχαρης, στη προσπάθειά τους να αποφύγουν τα δικά της άσχημα αποτελέσματα στον οργανισμό, και πολύ πιο εύγευστη. Η γεύση της μοιάζει με τη μαύρη ζάχαρη και είναι ακόμη καλύτερη από αυτήν, διαλύεται δε και χρησιμοποιείται ακριβώς όπως η μαύρη ζάχαρη, σε ροφήματα και γλυκά. Με τόσα πλεονεκτήματα, αλλά και εξ αιτίας του τρόπου παραγωγής της, η καινούργια αυτή ζάχαρη είναι πολύ πιο ακριβή από τη κοινή μας ζάχαρη. Θα πρέπει να την αναζητήσει κανείς σε καταστήματα βιολογικών τροφίμων, αλλά πρέπει να σας επισημάνω κάτι. Ο δαίμων του κέρδους έχει βάλει και εδώ το χεράκι του όπως διάβασα στην ιστοσελίδα http://www.NaturalNews.com στις 15/6/2010 και πολλές συσκευαστικές εταιρίες ανακατεύουν το προϊόν με άλλα είδη ζάχαρης, γι αυτό να είστε προσεκτικοί και να διαβάζετε καλά στη συσκευασία τι περιέχει το πακέτο που αγοράζετε…. Ακόμη και το νέκταρ αγαύης κάποιοι …επιτήδειοι το αραιώνουν με σιρόπι καλαμποκιού πλούσιο σε φρουκτόζη, που όπως σας είπα είναι ανθυγιεινό, γι αυτό συνηθίστε να διαβάζετε τις ετικέτες των προϊόντων που αγοράζετε και ενημερωθείτε για το τι ακριβώς περιέχουν αυτά. Ένα ακόμη φυτό όμως, προκαλεί ραγδαίες ανακατατάξεις στην αγορά γλυκαντικών ουσιών στην εποχή μας. Λέγεται στέβια (Stevia rebaudiana bertoni) και έχει γραφτεί ήδη ένα βιβλίο στα Ελληνικά σχετικά με το προϊόν αυτό, το οποίο απευθύνεται κυρίως σε γεωπόνους και αγρότες.(8) Η στέβια έχει θαυμαστές φυσικές ιδιότητες. Είναι ένα ισχυρό γλυκαντικό της φύσης χάρις στα γλυκοζίδια που περιέχει (Steviocide και Rebaudiocide-A), 300 φορές πιο γλυκό από τη ζάχαρη, αλλά χωρίς καθόλου θερμίδες και είναι ασφαλές για την ανθρώπινη υγεία, χωρίς ενδείξεις ανεπιθύμητης δράσης στον ανθρώπινο οργανισμό. Έχει θαυμάσιες αντιδιαβητικές, αντιυπογλυκαιμικές, αντιυπερτασικές, αντισηπτικές, επουλωτικές, αντιοξειδωτικές, αντιβακτηριδιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Ενισχύει την άμυνα του οργανισμού και προστατεύει από τους ιούς και από ιογενείς καρκίνους, αλλά και από βλάβες του DNA. Επίσης έχει αντιγηραντική δράση στο δέρμα, ωφελεί στην υγιεινή του στόματος, προστατεύει από την ουλίτιδα και προλαμβάνει την οδοντική πλάκα και την τερηδόνα των δοντιών. Γενικά συμβάλλει στην αντιμετώπιση διαφόρων διατροφικών προβλημάτων, όπως η παχυσαρκία και ο σακχαροδιαβήτης και αποφεύγεται με την χρήση στέβιας η υπογλυκαιμία που προκαλείται από τα αντιδιαβητικά φάρμακα. Με τέτοιες ιδιότητες εύκολα καταλαβαίνει κανείς γιατί το φυτό αυτό απασχολεί τόσο πολύ τους διεθνείς Ιατρικούς, Εμπορικούς, Επιχειρηματικούς , αλλά και τους Γεωπονικούς κύκλους, στις μέρες μας. Ήδη στην Ιαπωνία κατέχει σήμερα μερίδιο αγοράς πάνω από 40% της συνολικής κατανάλωσης ζάχαρης και γλυκαντικών.


Το φυτό αυτό αρχικά φύτρωνε στα δάση της Βραζιλίας και της Παραγουάης και το χρησιμοποιούσαν οι αυτόχθονες ως γλύκισμα για τα φαγητά τους. Το 1931, στη Γαλλία, για πρώτη φορά επιστήμονες απομόνωσαν και μελέτησαν τη χημική σύσταση των δύο γλυκοζιτών της στέβιας, που είναι υπεύθυνοι για τη γλυκιά της γεύση. Μόλις όμως τον Ιούνιο του 2008 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε τελικά την έγκριση για την χρήση της στην διατροφή μας. Τα διάφορα οικονομικά συμφέροντα των άλλων γλυκαντικών ουσιών πιθανολογείται πως είναι η αιτία για την «μικρή» αυτή καθυστέρηση! Μεγάλοι διεθνείς κολοσσοί, όπως η PEPSI cola και η Coca-cola, η NESTLE, η LIPTON tea, η GARGIL και πολλές άλλες βιομηχανίες τροφίμων και ποτών κυκλοφορούν ήδη προϊόντα τους με γλυκαντική ουσία τη στέβια. Η διεθνής κατανάλωσή της αυξάνει με εκρηκτικούς ρυθμούς και έχει σαν αποτέλεσμα η διεθνής επέκταση της καλλιέργειας της στέβιας να μην προλαβαίνει να καλύψει τη διεθνή ζήτησή της. Το ευχάριστο είναι πως το φυτό φαίνεται να μπορεί να ευδοκιμήσει και στην Ελλάδα και μπορεί σταδιακά να αντικαταστήσει τις καλλιέργειες καπνών στη χώρα μας, μια που η καλλιέργειά της έχει πολλά κοινά στοιχεία με εκείνης του καπνού. Έχουν ήδη δημιουργηθεί αγροί δοκιμαστικής καλλιέργειας του φυτού έξω από τα Γιαννιτσά, υπό την επίβλεψη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (9) Προς το παρόν η μεγαλύτερη χώρα παραγωγός του φυτού είναι η Κίνα και η χώρα με την μεγαλύτερη κατανάλωση της στεβιοζάχαρης είναι η Ιαπωνία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπεται από το 2005 η χρήση της στέβιας και εκχυλισμάτων της σε ποσοστό έως 2%στα σιτηρέσια (ως αρωματικό συστατικό) και στα καλλυντικά και έχει ορισθεί από το 2008 σαν Ημερήσια Αποδεκτή Λήψη(ΗΑΛ) η ποσότητα των 10 mg στεβιοσίδης/kg βάρους σώματος. Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να αγοράσουν το προϊόν και στο διαδίκτυο (10) Τελειώνοντας το θέμα αυτό το γλυκαντικών ουσιών θα πρέπει να μιλήσουμε λίγο και για το σχετικό με αυτές θέμα των αναψυκτικών. Γιατί είναι αυτά, μία από τις πιο άχρηστες και βλαβερές τροφές. Σας το επεσήμανα αυτό και στο προηγούμενο βιβλίο μου. Πρόσφατα στο διαδίκτυο, στη θέση της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης, παρουσιάστηκε προς εκπαίδευση των γιατρών, στις 16 Φεβρουαρίου 2010, εργασία η οποία είχε πριν λίγο δημοσιευθεί στο ιατρικό περιοδικό Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. Σύμφωνα με την εργασία αυτή άτομα που καταναλώνουν 2 ή περισσότερα γλυκά αναψυκτικά την εβδομάδα βρέθηκε ότι έχουν 85% περισσότερες πιθανότητες να πάθουν καρκίνο του παγκρέατος από αυτούς που δεν τα περιλαμβάνουν στη διατροφή τους. Οι συγγραφείς μελέτησαν και τη κατανάλωση φρέσκων φυσικών χυμών και δεν βρήκαν καμία συσχέτιση μεταξύ αυτών και του καρκίνου του παγκρέατος. Κατέληξαν λοιπόν πως για το πρόβλημα αυτό ευθύνονται μάλλον οι γλυκαντικές ουσίες που περιέχονται στα


αναψυκτικά σε αντίθεση με το σάκχαρο που περιέχεται στα φρούτα (τη φρουκτόζη) το οποίο δεν είναι βλαπτικό για τον οργανισμό και βέβαια πρότειναν να μελετηθούν αυτές περισσότερο μελλοντικά. (9) Ως προς τα «light» τώρα αναψυκτικά με τις άλλες χημικές γλυκαντικές ουσίες που αυτά περιέχουν (ασπαρτάμη κ.λ.π.) τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα, κι ας μη το γνωρίζουν πολλοί από εμάς. Τα θεωρούν «διαίτης» και αυτά βλάπτουν και παχαίνουν πολύ περισσότερο από τα κανονικά εξ αιτίας των γλυκαντικών ουσιών που περιέχουν, για τις οποίες θα σας μιλήσω αμέσως πιο κάτω. Με την χρήση βέβαια τώρα πια των νέων γλυκαντικών ουσιών που πιο πάνω σας ανέφερα, τα αποτελέσματα της επίδρασης των αναψυκτικών στην υγεία μας προφανώς θα διαφοροποιηθούν, αφού οι νέες αυτές γλυκαντικές ουσίες αποδεικνύονται όλο και περισσότερο πως όχι μόνον δεν είναι βλαπτικές αλλά έχουν και θεραπευτικές ιδιότητες για τον οργανισμό. Μένει να περιμένουμε τις νέες έρευνες λοιπόν. Έως τότε όμως, προτιμείστε φίλοι μου τους φρέσκους χυμούς στο σπίτι ή στη βόλτα σας ή το απλό νεράκι, αν θέλετε να προασπίσετε την υγεία σας. Μη γίνεστε πιόνια άβουλα αυτής της υπερκαταναλωτικής κοινωνίας μας. Μη γεμίζετε το σπίτι σας άχρηστα και καταστροφικά για την υγεία σας μπουκάλια και κουτάκια αναψυκτικών. Αν δεν υπάρχουν στα ντουλάπια σας, δεν θα τα βρίσκετε εσείς και τα παιδιά σας, σαν την εύκολη και νόστιμη λύση για να ξεδιψάσετε και θα έχετε και μεγάλο όφελος στο …. πορτοφόλι σας….. Μη ξεχάσετε αυτή τη συμβουλή μου όταν θα ξαναπάτε στο σούπερ μάρκετ. Και για να σας βοηθήσω σε αυτό θα σας παραθέσω μερικές πληροφορίες που αναφέρονται στις συνθετικές γλυκαντικές ουσίες που περιέχονται μέχρι τώρα στα ….light αναψυκτικά αλλά και στη ζαχαροπλαστική, δυστυχώς, και όχι μόνον. Περισσότερα μπορείτε, όποιοι θέλετε, να διαβάσετε στην αντίστοιχη ιστοσελίδα που σας παραπέμπει η βιβλιογραφία.(12) 1. Ασπαρτάμη Η γλυκαντική αυτή ουσία είναι 200 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη και είναι η πιο αποδοτική σε κέρδη συνθετική γλυκαντική ουσία που φτιάχτηκε ποτέ. Υπολογίζεται πως πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι στην Αμερική, συμπεριλαμβανομένων παιδιών και εφήβων, πίνουν σε σταθερή βάση αναψυκτικά και σόδες που την περιέχουν. Χρησιμοποιείται επίσης σε τροφές διαίτης, σε παιδιατρικά φάρμακα και άλλα προϊόντα. Ειδικά στο θέμα των παιδιών, όπως αναφέρουν οι ειδικοί, η κατανάλωση ασπαρτάμης για λόγους διαίτης, είναι τεράστιο λάθος γιατί οδηγεί σε υπερδιέγερση, ευερεθιστότητα, επιθετικότητα και όγκους του εγκεφάλου! Η


εμφάνιση όγκων στο εγκέφαλο έχει συσχετισθεί με την ασπαρτάμη και στους ενήλικες, ενώ ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που προκαλεί σε αυτούς είναι οι ημικρανίες, καθώς και η βλάβη των νεφρών. Ενημερωθείτε….. και συνηθίστε να διαβάζετε τις ετικέτες στα προϊόντα που αγοράζετε (δεν θα κουραστώ να σας το υπενθυμίζω), μη τα καταναλώνετε χωρίς να ξέρετε τι περιέχουν. Πολλές φορές, όμως, στις ετικέτες των προϊόντων που περιέχουν ασπαρτάμη κρύβεται αυτή κάτω από την πληροφορία πως το προϊόν περιέχει φαινυλαλανίνη, ουσία η οποία μαζί με το ασπαρτικό οξύ και την μεθανόλη συνθέτουν την ασπαρτάμη. Πάντα βρίσκουν όπως βλέπετε τρόπους οι επιτήδειοι να μας κοροϊδεύουν και πετυχαίνουν το στόχο τους, που δεν είναι άλλος από το οικονομικό όφελος. 2. Νεοτάμη Προσθέτοντας μία ακόμη χημική ουσία (που θεωρείται καταστροφική για το περιβάλλον) στην ασπαρτάμη, λίγα χρόνια αργότερα οι επιστήμονες, έφτιαξαν την νέα αυτή γλυκαντική ουσία που είναι 30 φορές γλυκύτερη από την ασπαρτάμη και 7000 – 13000 φορές γλυκύτερη από τη ζάχαρη. Το άσχημο με αυτήν είναι πως μπορεί εύκολα πια να εμπεριέχεται σε τροφές χωρίς να αναγράφεται στις ετικέτες τους, επειδή η ποσότητά της, χάρις στη μεγάλη γλυκαντική της δύναμη, είναι πολύ μικρή (κάτω του 1%)!!!... 3. Σιρόπι καλαμποκιού με μεγάλη περιεκτικότητα φρουκτόζης Η γλυκαντική αυτή ουσία περιέχεται πολύ συχνά σε φρουτοχυμούς, έχει όμως πολλές, άγνωστες στους περισσότερους, παρενέργειες. Σε αυτές περιλαμβάνονται έλλειψη σιδήρου, μαγνησίου, ψευδαργύρου, χαλκού και χρωμίου αλλά και επεμβαίνει η πιο πάνω γλυκαντική ουσία στη χρησιμοποίηση του μαγνησίου από τη καρδιά. Έχει επίσης συσχετισθεί αυτή με παχυσαρκία. 4. Ζαχαρίνη Είναι η πιο γνωστή σε όλους γλυκαντική ουσία. Το 1977 μία ερευνητική εργασία σε ποντίκια έδειξε πως αυτή προκαλεί καρκίνο της ουροδόχου κύστης και όσο και αν οι έρευνες σε ζώα δεν οδηγούν σε βεβαιότητα πως θα υπάρχει η ίδια επίδραση και στους ανθρώπους, το Εθνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο της Αμερικής, δήλωσε μετά από έρευνα που διεξήγαγε, πως αυτοί που χρησιμοποιούν πολλή ζαχαρίνη (πάνω από 6 δόσεις την ημέρα) μπορεί να εμφανίσουν καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Παρ ότι όμως είχε επιβληθεί παλαιότερα να αναγράφεται στη συσκευασία των προϊόντων που περιέχουν ζαχαρίνη η προειδοποίηση αυτού του κινδύνου, μετά το 2000 αυτό καταργήθηκε και η ζαχαρίνη παραμένει να περιέχεται σε πολλά από τα αναψυκτικά, γλυκά, μαρμελάδες, κονσερβοποιημένα φρούτα, σάλτσες και γλυκά, χωρίς καμιά ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού για τον κίνδυνο αυτόν.


Κάθε χημική ουσία που προστίθεται στις τροφές μας, θα έπρεπε πρώτα απ όλα να περνάει από εξονυχιστικό έλεγχο σε ανεξάρτητα εργαστήρια και όχι αυτά των κατασκευαστών της, ώστε να βεβαιώνεται η ασφαλής χρήση της. Δυστυχώς όμως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, λόγω πολιτικοοικονομικών συμφερόντων, όπως σας έχω ξαναπεί και καταλήγουμε εμείς και τα ανύποπτα παιδιά μας να γινόμαστε πειραματόζωα. Πρέπει λοιπόν να φροντίζουμε να ενημερωνόμαστε και να μην εμπιστευόμαστε ότι με ελαφριά καρδιά μας …. πασάρουν για «υγιεινό» οι διάφορες βιομηχανίες. Υπάρχουν τώρα και άλλες χημικές γλυκαντικές ουσίες, άλλες περισσότερο και άλλες λιγότερο βλαπτικές για τον οργανισμό μας. Δεν θέλω όμως να σας κουράσω περισσότερο αναλύοντάς τες όλες. Όσοι θέλετε να διαβάσετε πληροφορίες για όλες, μπορείτε να βρείτε πολλές στο διαδίκτυο και στην ιστοσελίδα που θα βρείτε στην βιβλιογραφία (12). Το γενικό όμως συμπέρασμα που θα ήθελα να μείνει μετά από όλα αυτά που σας ανέλυσα είναι πως θα πρέπει να αποφεύγετε και εσείς και περισσότερο τα παιδιά σας τις γλυκές τροφές του εμπορίου και τα αναψυκτικά. Όσο και αν τα υπερφορτωμένα ωράριά μας δεν μας αφήνουν περιθώρια για πολύωρη ενασχόληση με τη κουζίνα, πρέπει να πάρουμε στα χέρια μας την λύση της ανάγκης για γλυκό, των παιδιών μας, αλλά και τη δική μας, αν θέλουμε να εξασφαλίσουμε την υγεία μας. Γλυκά του κουταλιού με μαύρη ζάχαρη φτιαγμένα, κέικ με αλεύρι ολικής άλεσης και χουρμάδες ή μαύρη ζάχαρη, φρέσκοι φρουτοχυμοί και γρανίτες είναι ότι καλύτερο μπορούμε να γευτούμε με ασφάλεια, ολόκληρη η οικογένεια. ΣΟΚΟΛΑΤΑ αυτή η παρεξηγημένη γλυκιά αγαπημένη…. Για τη σοκολάτα τώρα, αυτή τη γλυκιά αγαπημένη μικρών και μεγάλων, υπάρχουν αρκετά πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα και θα ήθελα να τα μοιραστώ μαζί σας για να είστε ενημερωμένοι. Θεωρείται από πολλούς απαγορευμένη τροφή, γιατί ανεβάζει τη χοληστερίνη μας και μας χαρίζει πολλές θερμίδες…. Όλα τα πράγματα όμως, όπως θα ξέρετε, έχουν πάντα δύο όψεις. Το ίδιο ισχύει και για την πολυσυζητημένη αυτή μαύρη καλλονή…. Η σοκολάτα, δηλαδή το κακάο από το οποίο αποτελείται αυτή, περιέχει πολύ ωφέλιμα για την υγεία μας συστατικά. Γι αυτό και το επιστημονικό του όνομα είναι «theobroma cacao», θεόβρωμα κακάο δηλαδή. (13) Μάλιστα, έτσι ακριβώς λέγεται επιστημονικά το κακάο. Ελληνικότατη η προέλευση της λέξης, και σημαίνει όπως οι πιο πολλοί αναγνωρίζετε, «γεύμα των θεών»!.... Η καλλιέργεια του φυτού έχει τις ρίζες της στον πολιτισμό των Μάγια, ενώ οι Αζτέκοι αργότερα φαίνεται να έδωσαν το όνομα στη γνωστή μας σοκολάτα, μια που ονόμασαν έτσι το ρόφημα που έφτιαχναν με τη σκόνη του κακάο, όπως αναφέρεται στην πιο πάνω πηγή. Ονόμασαν λοιπόν το ρόφημα «xocolati» που σήμαινε «πικρό νερό» ( xocoli =πικρό. Ati= νερό) και θεωρούσαν ότι αυτό έδινε σε όσους το έπιναν ενέργεια και σοφία.


Στις μέρες μας εδώ και πολύ καιρό η επιστημονική κοινότητα βρίσκεται σε διχασμό όσον αφορά τη θέση της σοκολάτας στη υγιεινή διατροφή. Τα τελευταία νέα όμως είναι ενθαρρυντικά. Ήδη από το 1996 στο Έγκυρο ιατρικό περιοδικό Lancet δημοσιεύθηκε εργασία στην οποία αναφέρεται πως το κακάο περιέχει φαινόλες, και ειδικότερα φλαβονοειδή,(ουσίες που περιέχονται και στο κρασί) που έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. (14,15) Η χοληστερίνη ξέρετε είναι ουσία απαραίτητη στον οργανισμό. Με αυτή φτιάχνονται οι διάφορες ορμόνες μας καθώς και οι εξωτερικές μεμβράνες των κυττάρων μας. Αλλά προκειμένου να μεταφερθεί με το αίμα μας στα διάφορα μέρη του σώματος, πρέπει αυτή να ενωθεί με λίπη και πρωτεΐνες φτιάχνοντας κάποια μόρια που λέγονται «λιποπρωτεϊνες». Oι χαμηλής πυκνότητας λοιπόν λιποπρωτεϊνες, (Low Density Lipoproteins, LDL) είναι η γνωστή μας κακή χοληστερίνη, ενώ οι υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνες (High Density Lipoproteins. HDL) είναι αυτό που αποκαλούμε καλή χοληστερίνη, επειδή αυτή, μεταφέρει την χοληστερίνη από το αίμα στο ήπαρ για να απεκκριθεί. Η κακή χοληστερίνη όμως είναι αρκετά παρεξηγημένη, όπως σας έχω ήδη πει στο προηγούμενο βιβλίο μου. Η ίδια δεν είναι βλαβερή, γίνεται όμως τέτοια, εάν οξειδωθεί και τότε βλάπτει τα αγγεία μας, δημιουργώντας στα τοιχώματά τους τις πλάκες της αρτηριοσκλήρυνσης. Η οξείδωση αυτή της LDL, οφείλεται στα διάφορα στρες της ζωής, που κάνουν τα κύτταρά μας να παράγουν τις γνωστές «ελεύθερες ρίζες οξυγόνου», οι οποίες βλάπτουν, οξειδώνοντας,(σκουριάζοντας δηλαδή) όλα μας τα κύτταρα και τα μόρια του σώματός μας, και μαζί με αυτά και την κακή μας χοληστερίνη. Ο μόνος υγιεινός τρόπος λοιπόν για να μειώσουμε τις βλαβερές επιδράσεις της κακής χοληστερίνης στον οργανισμό μας, πέρα από το να διατηρούμε τα επίπεδά της όσο πιο χαμηλά γίνεται, είναι να παίρνουμε όσο το δυνατόν περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες από τις τροφές μας από την μία, αλλά και να φροντίσουμε να αντιμετωπίσουμε σωστά τα στρες της ζωής μας, ώστε να μειώσουμε την οξείδωσή της αφετέρου. Η σοκολάτα όπως σας είπα πιο πάνω βρέθηκε να περιέχει τέτοιες αντιοξειδωτικές ουσίες, χάρη στο κακάο που περιέχει. Παρόμοιες ουσίες υπάρχουν στα μήλα, τα κεράσια και το μαύρο και πράσινο τσάι, όμως η σοκολάτα φαίνεται να είναι η πιο πλούσια πηγή τους. (16) Αυτό είναι ένα από τα καλά της…. Όπως είπαμε οι βασικές της ιδιότητες οφείλονται κυρίως στο κακάο που αυτή περιέχει και τα δικά του συστατικά. Μιλήσαμε πιο πάνω για τα φλαβονοειδή που αυτό περιέχει και την ευνοϊκή επίδρασή τους στην οξείδωση της κακής μας χοληστερίνης (LDL).


Εκτός όμως από αυτή τη δράση τους, τα φλαβονοειδή έχουν ευνοϊκή επίδραση και στη κατάσταση του ενδοθηλίου των αρτηριών μας, όπως έχουν διαπιστώσει ερευνητές από όλο τον κόσμο. Το ενδοθήλιο είναι το λεπτό εσωτερικό στρώμα του τοιχώματος των αρτηριών μας. Αυτό είναι υπεύθυνο να παράγει νιτρικό οξύ, μία χημική ουσία που χαλαρώνει και διευρύνει τα αγγεία μας και κρατάει μαλακό το εσωτερικό τους. Τη λειτουργία αυτή του ενδοθηλίου φαίνεται να βοηθάει η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας, ενώ τα φλαβονοειδή του κακάο, βρέθηκε πως μπορούν ακόμη και να αναστρέψουν τη βλάβη του ενδοθηλίου που προκαλεί το κάπνισμα, σύμφωνα με Γερμανούς επιστήμονες, αλλά και τη βλάβη που προκαλεί το γήρας, σύμφωνα με ερευνητές του Χάρβαρντ (17, 18, 19, 20,21). Αυτό είναι κάτι που ωφελεί, όπως καταλαβαίνετε τους καρδιοπαθείς, αλλά και τους υπερτασικούς από εμάς. Γιατί η αυξημένη πίεση στο αίμα μας προέρχεται από τη στένωση των αρτηριών μας. Ίδια ποσότητα υγρού (στη προκειμένη περίπτωση αίματος) όταν περνάει μέσα από στενότερους σωλήνες (όπως οι στενεμένες από αρτηριοσκληρωτικές πλάκες, αρτηρίες μας) έχει μεγαλύτερη πίεση, από ότι αν περνάει μέσα από φαρδύτερους σωλήνες, όπως ξέρουμε από τη φυσική. Τα φλαβονοειδή που υπάρχουν στο κακάο, με τη δράση τους στο ενδοθήλιο, φαίνεται να βοηθούν επομένως και το χαμήλωμα της αρτηριακής μας πίεσης, παρ ότι οι σχετικές ιατρικές ερευνητικές εργασίες είναι προς το παρόν αντικρουόμενες (άλλες δηλαδή καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η προσθήκη σοκολάτας στη δίαιτα βοηθάει στο χαμήλωμα της πίεσης και άλλες δεν βρίσκουν καμία επίδραση). Παρ όλα αυτά έχουν ήδη κυκλοφορήσει στο εμπόριο φακελάκια που περιέχουν σε σκόνη εκχύλισμα κακάο που αναλογεί σε 350mg φλαβονοειδών για να το προσθέτει όποιος θέλει σε χυμούς ή τσάι..(αντιστοιχούν περίπου σε 750 mg σκόνης κακάο), γιατί μία πρόσφατη έρευνα έδειξε πως τα φλαβονοειδή του κακάο σε ποσότητα 213-500 mgr/ημέρα μπορούν να κατεβάσουν περίπου 5 mm Hg την συστολική πίεση και περίπου 3 mm Hg την διαστολική. (63) Οι πλούσιοι σε αυτά τα φλαβονοειδή σπόροι του κακάο, όχι όμως και οι κοινές σοκολάτες που περιέχουν λιγότερο από 70% κακάο, βρέθηκε πως έχουν και φωτοπροστατευτική δράση. Μας βοηθούν δηλαδή να αποφεύγουμε τη κακή επίδραση που έχει για το δέρμα μας η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία, (19) ενώ έχει βρεθεί σε άλλη ερευνητική εργασία πως μέτρια (20 γρ. κάθε τρίτη ημέρα) και συνεχής κατανάλωση σοκολάτας (περιεκτικότητας σε κακάο =ή >70%) έχει και αντιφλεγμονώδη δράση για τον οργανισμό. (22) Πολύ πρόσφατα, τώρα, τον Αύγουστο του 2010, στο περιοδικό Annals of Epidemiology δημοσιεύθηκε εργασία στην οποία οι ερευνητές καταλήγουν πως η σοκολάτα μπορεί να βοηθήσει την υπέρταση της κύησης αλλά και την προεκλαμψία (κατάσταση κατά την οποία εμφανίζεται ψηλή αρτηριακή πίεση και πρωτεϊνουρία μετά την 20ή εβδομάδα κύησης, που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο).


Η έρευνα που χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αμερικής περιλάμβανε 2.567 γυναίκες και διεξήχθη από δύο Αμερικανικά Πανεπιστήμια. (23) Το κακάο όμως, εκτός από τα ωφέλιμα για την υγεία μας φλαβονοειδή που αναφέραμε, περιέχει και λίπος, το γνωστό βούτυρο του κακάο. Το λίπος αυτό περιέχει κατά το ένα τρίτο του ολεϊκό οξύ, αυτό το γνωστό και τόσο ωφέλιμο για την υγεία μας μονοακόρεστο λίπος που περιέχεται στο λάδι της ελιάς, ενώ σε ποσοστό 28-45% περιέχει στεαρικό οξύ (stearic acid, από την Ελληνικότατη λέξη στέαρ που σημαίνει λίπος), ένα κορεσμένο λίπος που βρίσκεται πιο συχνά στα ζωικά παρά στα φυτικά λίπη. Αυτό το στεαρικό οξύ όμως, παρ ότι ανήκει στα κορεσμένα λίπη, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα παρόμοια λίπη, δεν είναι βλαβερό για την υγεία μας γιατί ο οργανσιμός μας το μεταβολίζει σε ολεϊκό οξύ και πάλι. To υπόλοιπο τώρα τρίτο της περιεκτικότητας σε λίπος του κακάο, αποτελείται από ένα ακόμη κορεσμένο λίπος, το παλμιτικό οξύ το οποίο αυξάνει την χοληστερίνη. Ερευνητικές όμως μελέτες έχουν δείξει πως η σοκολάτα δεν αυξάνει τελικά την χοληστερίνη στον οργανισμό μας, πιθανώς λόγω του συνδυασμού των διαφόρων συστατικών που περιέχει. Ένα άλλο τώρα απαραίτητο για την υγεία μας συστατικό που περιέχει η σοκολάτα είναι τα αμινοξέα.Η σοκολάτα είναι πλούσια σε τρυπτοφάνη, φαινυλαλανίνη και τυροσίνη, αμινοξέα που αποτελούν τα δομικά συστατικά των πρωτεϊνών του οργανισμού μας. Δύο όμως από αυτά τα αμινοξέα έχουν και μία άλλη μοναδική ιδιότητα. Είναι πρόδρομοι της αδρεναλίνης ( βασικής ορμόνης για την αντιμετώπιση του στρες) καθώς και της ντοπαμίνης, ενός νευρομεταβιβαστή που μεταφέρει σήματα μεταξύ των νεύρων και του εγκεφάλου. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως η ντοπαμίνη δημιουργεί αισθήματα ευχαρίστησης, αλλά αυτές οι χημικές ουσίες ευθύνονται και για κάποιες από τις δυσάρεστες επιπτώσεις της σοκολάτας στον οργανισμό, όπως είναι οι ημικρανίες που εμφανίζουν κάποια άτομα, όταν την καταναλώνουν. Μία άλλη τέλος ωφέλιμη για τον οργανισμό δράση της σοκολάτας είναι πως αυτή εμποδίζει τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων, εμποδίζοντας έτσι τη δημιουργία θρόμβων. Βοήθεια πολύ σημαντική όπως καταλαβαίνετε για την αποφυγή καρδιακών αλλά και εγκεφαλικών επεισοδίων. (17) Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά τα καλά, αλλά πάνω από όλα η απολαυστική γεύση της σοκολάτας, για να θέλει να την απολαμβάνει κανείς τακτικά, Σουηδοί επιστήμονες διαπίστωσαν σε πολύ πρόσφατη έρευνά τους, πως η τακτική μέτρια κατανάλωση σοκολάτας βοηθάει πολύ και την καρδιακή ανεπάρκεια!....(24) Στην έρευνα, στην οποία έγινε εννεαετής παρακολούθηση άνω των 30.000 γυναικών, παρατηρήθηκε μείωση των περιστατικών εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας κατά 26% σε αυτές που ανέφεραν πως έτρωγαν σοκολάτα 1-3 φορές


την μήνα, ενώ σε αυτές που ανέφεραν κατανάλωση σοκολάτας 1-2 φορές την εβδομάδα το ποσοστό ανέβηκε σε 32%. Στην έρευνα ελέγχθηκαν βέβαια και άλλοι παράγοντες εμφάνισης της νόσου, όπως η κατανάλωση άλλων τροφών, ο δείκτης μάζας σώματος, ο βαθμός άσκησης, το οικογενειακό ιστορικό κ.ά. Οι γυναίκες όμως που έτρωγαν σοκολάτα πιο συχνά από 2 φορές την εβδομάδα, δεν εμφάνισαν μείωση των περιστατικών καρδιακή ανεπάρκειας. Οι ερευνητές το απέδωσαν αυτό στο ότι επειδή στην έρευνα υπήρχε συγκεκριμένος αριθμός θερμίδων που οι πιο πάνω γυναίκες κατανάλωναν, η μεγαλύτερη κατανάλωση σοκολάτας οδηγούσε προφανώς σε μείωση άλλων θρεπτικών τροφίμων, όπως λαχανικών και φρούτων, και αυτό καταργούσε τα ωφέλιμα αποτελέσματα της κατανάλωσης σοκολάτας. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε όπως βλέπετε τους σοφούς προγόνους μας και το λακωνικό τους «παν μέτρον άριστον». Θα πρέπει να μιλήσουμε όμως και για τις αρνητικές δράσεις της σοκολάτας στον οργανισμό μας. Αυτές οφείλονται στις ουσίες θεοβρωμίνη και καφεΐνη που περιέχει η σοκολάτα. Οι ουσίες αυτές ανήκουν στην ομάδα χημικών ουσιών που λέγονται μεθυλοξανθίνες και είναι υπεύθυνες για τη ταχυκαρδία που μπορεί να προκαλέσει σε πολλούς η σοκολάτα, όπως και το αίσθημα επιγαστρικού καύσους, που οφείλεται στη χαλάρωση του μυός που βρίσκεται μεταξύ του στομάχου και του οισοφάγου μας, πράγμα που οδηγεί σε παλινδρόμηση των οξέων του στομάχου προς τον ευαίσθητο σε αυτά οισοφάγο. Λίγα όμως τα αρνητικά και πολλά τα οφέλη της παρεξηγημένης φίλης μας, όπως βλέπετε, για τον οργανισμό. Οφέλη που τα περισσότερα έχουν να κάνουν με την καλύτερη κατάσταση των αγγείων μας και τη προστασία μας από καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια. Δυστυχώς θα πρέπει να γίνουν και μεγαλύτερες και περισσότερο μακροχρόνιες μελέτες επάνω στα θέματα αυτά όμως, για να θεωρηθούν αυτά τα συμπεράσματα απόλυτα αληθή. Παρ΄όλα αυτά, από τις έρευνες διαφαίνεται πως η σοκολάτα μπορεί να βοηθήσει την υγεία μας. Το θέμα είναι ποιά σοκολάτα. Σίγουρα όχι η λευκή (περιέχει μόνον το βούτυρο του κακάο) και όχι η σοκολάτα γάλακτος. Τα οφέλη προέρχονται από την κατανάλωση μαύρης σοκολάτας, περιεκτικότητας 70 % ή περισσότερο, σε κακάο. Αυτό δεν σημαίνει όμως πως πρέπει και αυτή να την καταναλώνουμε ανεξέλεγκτα, γιατί υπάρχει και το πρόβλημα των θερμίδων. Σε μία ισορροπημένη και προσεγμένη διατροφή όμως, η προσθήκη καθημερινά ενός κομματιού μαύρης σοκολάτας (περίπου 2Χ2 εκατ.) μόνον καλό μπορεί να προσφέρει. Ας το έχουμε αυτό υπ’ όψιν μας λοιπόν. ΤΣΑΪ ΚΑΙ ΚΑΦΕΣ τα αγαπημένα μας ροφήματα


Μετά τη σοκολάτα, σκέφτηκα να σας δώσω πληροφορίες για δύο ακόμη συστατικά της διατροφής μας που καταναλώνονται ευρέως και για τα οποία πολλές αντικρουόμενες απόψεις έχουν ακουστεί. Το τσάι και τον καφέ. Για τον δεύτερο, οι ιατρικές οδηγίες ήταν σαφώς αρνητικές μέχρι πρότινος, τόσο που στο βιβλίο Prescription for nutritional healing του Balch Ph.A. που εκδόθηκε το 2006 αναφέρεται κατηγορηματικά πως ανήκει στις απόλυτα απαγορευμένες τροφές. Οι απόψεις όμως άλλαξαν με τον καιρό και καινούργιες ιατρικές έρευνες έδειξαν πως είναι πολλά τα οφέλη του καφέ, τόσα που όχι μόνον δεν πρέπει να θεωρείται απαγορευμένη τροφή αλλά αντίθετα πρέπει να τη καταναλώνουμε για όφελος της υγείας μας. Είναι γνωστό από παλιά πως η καφεΐνη που υπάρχει στον καφέ, είναι ουσία που βελτιώνει τη διάθεση και την φυσική μας απόδοση, επειδή είναι ουσία διεγερτική για τον νευρικό μας σύστημα. Τα αποτελέσματα αυτά είναι απόλυτα συνδεδεμένα με τη ποσότητα του καφέ που καταναλώνουμε (25). Αυτή η διεγερτική δράση της καφεΐνης στο νευρικό μας σύστημα είναι η αιτία καρδιακών αρρυθμιών, και αυτές οι τελευταίες είναι με τη σειρά τους η αιτία που το ρόφημα θεωρείτο μέχρι πρόσφατα απαγορευμένο για λόγους υγείας, από τα ιατρικά βιβλία. Τα τελευταία νέα επάνω στο θέμα αυτό, είναι πολύ ενθαρρυντικά για τους φανατικούς του καφέ. Μεγάλη 13ετής ιατρική έρευνα στην Ολλανδία σε 40.000 άτομα, έδειξε, πως αυτοί που καταναλώνουν 2-4 φλιτζάνια καφέ ημερησίως έχουν μειωμένες κατά 20% πιθανότητες να πάθουν καρδιακό νόσημα, με την προϋπόθεση βέβαια πως ο καφές δεν συνοδεύεται και από ένα ….τσιγαράκι, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές. (26) Η ίδια ποσότητα κατανάλωσης καφέ, σύμφωνα με άλλη ιατρική έρευνα μειώνει και την εμφάνιση της Νόσου Πάρκινσον κατά 25% στους άνδρες και 14% στις γυναίκες. (27) Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για το τσάι, είναι ακόμη καλύτερα. Η έρευνα έδειξε πως σε αυτούς που έπιναν πάνω από έξι φλιτζάνια τσάι την ημέρα, ο κίνδυνος για καρδιακό νόσημα μειώθηκε στο 1/3. Τη προστατευτική αυτή δράση του τσαγιού στη καρδιά φαίνεται να εξαφανίζει όμως η προσθήκη γάλατος στο τσάι, όπως έδειξε η έρευνα, ενώ δεν αναφέρεται κάτι παρόμοιο για τον καφέ. Το τσάι σαν ρόφημα, φαίνεται να υπερτερεί του καφέ σε ωφέλιμη δράση στον οργανισμό, γιατί εκτός από καφεΐνη περιέχει και φλαβονοειδή (οι γνωστές κατεχίνες με σημαντικότερη την EGCG (epigallocatechin gallate), ουσίες που έχει


αποδειχθεί πως εμποδίζουν την αρτηριοσκλήρωση, βοηθώντας το εσωτερικό στρώμα του τοιχώματος των αγγείων, το ενδοθήλιο δηλαδή (28,29). Και είναι αυτή η δράση των φλαβονοειδών που εμποδίζεται από τη προσθήκη γάλατος στο ρόφημα και καταργούνται έτσι τα οφέλη του ροφήματος στη καρδιά(30). Από τα είδη τσαγιού, (μαύρο, πράσινο, άσπρο) το πράσινο είναι αυτό που φαίνεται να έχει τις περισσότερες ωφέλιμες ιδιότητες. Προέρχεται από φυτό Camelia sinensis και έρευνες δείχνουν πως εκτός των άλλων έχει και σημαντικές αντικαρκινικές ιδιότητες , εμποδίζοντας το οξειδωτικό στρες, για το οποίο σας έχω μιλήσει αναλυτικά στο προηγούμενο βιβλίο μου και τις βλάβες του DNA αλλά και επηρεάζοντας τον μεταβολισμό της καρκινογένεσης. (31) Πιείτε λοιπόν το καφεδάκι και τα τσαγάκια σας χωρίς τύψεις φίλοι μου, ιδιαίτερα αν είναι πράσινα, αλλά προσέξτε να μη τα πίνετε πολύ καυτά γιατί όπως έχει αποδειχθεί τα καυτά ροφήματα ευθύνονται για καρκίνους του οισοφάγου! (32) Προσοχή λοιπόν…. ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ η λέξη …βραχνάς, για πολλούς ανάμεσά μας Το θέμα της χοληστερίνης θέλει πολλή συζήτηση αγαπημένοι μου αναγνώστες. Τα πράγματα δεν είναι καθόλου απλά, όπως νομίζουν πολλοί. Η λύση δεν είναι να προσέχεις τα λιπαρά στη διατροφή σου και να παίρνεις τακτικά το χαπάκι σου, όπως νομίζουν οι περισσότεροι, πολλών γιατρών συμπεριλαμβανομένων…. Δυστυχώς τα φάρμακα έχουν πάντα και ανεπιθύμητες ενέργειες στο σώμα μας (παρενέργειες). Οι γνωστές στους περισσότερους λοιπόν στατίνες, που δίνονται για τη μείωση της χοληστερίνης, αποδείχθηκε με πρόσφατες έρευνες πως μπορεί να προκαλέσουν σακχ. διαβήτη σε αυτούς που τις παίρνουν. (33) Τα ποσοστά δεν είναι μεγάλα, ωστόσο ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και γι αυτό καλό είναι όσοι από εσάς παίρνεται τέτοια φάρμακα, να ελέγχετε τακτικά το ζάχαρό σας, και στην περίπτωση που το βρείτε έστω και λίγο αυξημένο να συζητήσετε το θέμα με τον γιατρό σας. Πολύ πρόσφατα, μάλιστα το FDA (ο οργανισμός που είναι υπεύθυνος για τα φάρμακα στην Αμερική) για μία από αυτές τις στατίνες, την σιμβαστατίνη (το γνωστό στην Ελλάδα Zocor),στηριγμένος σε αποτελέσματα πρόσφατων ιατρικών ερευνών, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου πως μπορεί να κάνει σοβαρή βλάβη στους μυς και στη συνέχεια στα νεφρά. Οι επιπλοκές εμφανίζονται στα άτομα που παίρνουν μεγάλες δόσεις του φαρμάκου (80 mg), αλλά αυτές μπορεί να εμφανιστούν και σε μικρότερες δόσεις (ακόμη και στα 20mg), εάν τα άτομα που παίρνουν το φάρμακο, παίρνουν συγχρόνως, για άλλο πρόβλημα υγείας και κάποιο από τα πιο κάτω φάρμακα: αμιοδαρόνη (angoron), τιλντιαζέμη (tildiem), βεραπαμίλη (isoptin). (34,35)


Αλλά και οι υπόλοιπες στατίνες δεν φαίνεται να είναι απαλλαγμένες παρενεργειών. Στην ιστοσελίδα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters (36) δημοσιεύθηκε πριν λίγο καιρό σχετική ιατρική ερευνητική εργασία που έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Νόττινγχαμ σε δύο εκατομμύρια άτομα που έπαιρναν στατίνες για μείωση της χοληστερίνης τους ηλικίας 30 – 84 ετών. Τα αποτελέσματα της έρευνας που δημοσιεύθηκαν στο έγκυρο ιατρικό περιοδικό BMJ (British Medical Journal) ήταν παρόμοια για όλα τα αντιχοληστεριναιμικά φάρμακα (Zocor, Lipitor, Pravachol, crestor, lescol) και εξ ίσου βλαβερά για την υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως αρκετά από τα άτομα που έπαιρναν τα πιο πάνω φάρμακα εμφάνισαν καταρράκτη, ηπατική βλάβη, νεφρική ανεπάρκεια και μυοπάθεια. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας δηλαδή, για κάθε 10.000 γυναίκες που παίρνουν κάποιο από τα φάρμακα αυτά, 23 θα εμφανίσουν οξεία νεφρική ανεπάρκεια, 39 θα εμφανίσουν μυοπάθεια, 74 θα εμφανίσουν ηπατική δυσλειτουργία και 309 θα εμφανίσουν καταρράκτη, ενώ στους άντρες τα ποσοστά εμφάνισης μυοπάθειας ήταν ακόμη μεγαλύτερα. Οι υπόλοιπες παρενέργειες είχαν την ίδια συχνότητα στους άνδρες όπως και στις γυναίκες. Οι ερευνητές βρήκαν πως μετά τη διακοπή των φαρμάκων, οι διαταραγμένες λειτουργίες του οργανισμού επανήλθαν στη φυσιολογική τους κατάσταση κατά τη διάρκεια 1 – 3 ετών. Τα φάρμακα αυτά όμως παρά τις παρενέργειές τους, και πρέπει να το τονίσω αυτό, μειώνουν σε μεγάλο ποσοστό τον κίνδυνο για καρδιακά επεισόδια σε όσους έχουν υψηλή χοληστερίνη. Δεν μπορεί κανείς επομένως να αμφισβητήσει την βοήθεια που προσφέρουν σε όσους δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν με άλλον τρόπο την υπερλιπιδαιμία τους. Εγώ όμως αγαπητοί μου αναγνώστες με όσα σας ανέπτυξα πιο πάνω, θέλω μέσα από αυτές τις σελίδες να σας επισημάνω, πως είναι πολύ σωστότερο να αντιμετωπίζετε την ψηλή χοληστερίνη σας τρώγοντας σωστά παρά να τρώτε λάθος τροφές και να παίρνετε το… χαπάκι σας, πιστεύοντας πως έτσι έχετε τακτοποιήσει το πρόβλημά σας. Αυτό είναι ένα μεγάλο λάθος που κάνουν οι περισσότεροι. Και βέβαια λίγο –πολύ όλοι ξέρετε ότι πρέπει να μην τρώτε λιπαρές τροφές όταν έχετε ψηλή χοληστερίνη ή τριγλυκερίδια. Η πληροφορία όμως που εγώ με τις πρακτικές συμβουλές ετούτου εδώ του βιβλίου θα προσθέσω για την αντιμετώπιση της χοληστερίνης σας είναι πως εκτός από το τι πρέπει να μην τρώτε, πρέπει να ξέρετε και το τι πρέπει να τρώτε, γιατί υπάρχουν τροφές που βοηθούν στο κατέβασμα της χοληστερίνης, αλλά και άλλες που βοηθούν στο να γίνει η χοληστερίνη λιγότερο επικίνδυνη για τον οργανισμό μας, μειώνοντας έτσι την ανάγκη για φάρμακα.


Η πολύ μεγάλη μείωση του λίπους στη διατροφή μας από την άλλη, στην οποία καταφεύγουν πολλοί από φόβο, μπορεί τελικά να γυρίσει μπούμερανγκ, γιατί θα κατεβάσει τα επίπεδα και της «καλής» χοληστερίνης (HDL), με αποτέλεσμα εξ ίσου βλαπτικό για το καρδιαγγειακό μας σύστημα όσο και η αυξημένη «κακή» χοληστερίνη την οποία προσπαθούμε να μειώσουμε. Γιατί ξέρετε, μεγαλύτερη σημασία από την τιμή της «κακής» χοληστερίνης, έχει ο λόγος της «καλής» χοληστερίνης προς την «κακή» χοληστερίνη (LDL/HDL). Αν λοιπόν μειωθούν και οι δύο τιμές και ο μεταξύ τους λόγος παραμείνει ίδιος, τότε υπάρχουν οι ίδιες με πριν πιθανότητες βλάβης του καρδιαγγειακού μας συστήματος. Γι αυτό για άλλη μια φορά σας συστήνω να μη ξεχνάτε το σοφό «παν μέτρον άριστον»….. Επειδή το θέμα αυτό της χοληστερίνης ενδιαφέρει πολλούς, θα προσπαθήσω να σας δώσω έναν σύντομο αλλά ολοκληρωμένο οδηγό διατροφής αμέσως πιο κάτω. Θα αρχίσω με μία καταγραφή των βασικών στόχων αυτής της διατροφής και στη συνέχεια θα σας παραθέσω τις τροφές που οδηγούν στην επίτευξη αυτών των στόχων. Τα στοιχεία προέρχονται από το βιβλίο «Food. Your miracle medicine» (37) Οι στόχοι λοιπόν μιας σωστής αντι-χοληστεριναιμικής διατροφής είναι: 1ον. Αύξηση της «καλής» χοληστερίνης. 2ον. Μείωση της «κακής» χοληστερίνης» και 3ον.Προσπάθεια να γίνει η «κακή» χοληστερίνη όσο το δυνατόν λιγότερο τοξική για τον οργανισμό, με τη λήψη αντιοξειδωτικών τροφών (σελ. 14). 1. Τροφές που οδηγούν σε αύξηση της «καλής» χοληστερίνης (HDL) Λάδι ελιάς Κρεμμύδια (ωμά) Σκόρδο Σολομός. Σαρδέλες, σκουμπρί, τόνος, ρέγκα, μπακαλιάρος Στρείδια και μύδια Αμύγδαλα Αβοκάντο Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη c (πορτοκάλια, πιπεριές, μπρόκολο) Τροφές πλούσιες σε β-καρωτίνη (καρώτα, σπανάκι, μπρόκολο) Κρασί και μπύρα και γενικά αλκοόλ σε μικρή ποσότητα 2. Τροφές που οδηγούν σε μείωση της «κακής χοληστερίνης» (LDL) Εκτός από τη μείωση της κατανάλωσης κρέατος, κυρίως μοσχαρίσιου και χοιρινού, και των προϊόντων τους (βούτυρο, τυρί και γάλα πλήρη σε λιπαρά) που είναι απαραίτητη προκειμένου να μειωθεί η «κακή» χοληστερίνη, καλό είναι επίσης να αποφεύγονται οι μαργαρίνες και γενικά τα λεγόμενα τρανς λιπαρά που περιέχονται


στις έτοιμες τροφές. Οι διαλυτές ίνες από την άλλη, που περιέχονται σε πολλές τροφές, κυρίως σε φρούτα, λαχανικά και όσπρια, είναι ο πιο σημαντικός παράγων μείωσης της «κακής» χοληστερίνης. Ανάμεσα σε αυτές, η διαλυτή ίνα β-γλυκάνη που συναντάται κυρίως στα κυτταρικά τοιχώματα των δημητριακών σπόρων, αλλά και στα όσπρια, τα λαχανικά και τα φρούτα, είναι από τις πιο σημαντικές, γιατί έχει τις εξής ιδιότητες: 1. Δημιουργεί μέσα στο έντερο ένα είδος ζελατίνης, που δεσμεύει την χοληστερίνη και δεν επιτρέπει την απορρόφησή της από το έντερο. 2. Δεσμεύει τα χολικά οξέα στο λεπτό έντερο με αποτέλεσμα την μείωση της χοληστερίνης στο αίμα. 3. Συμβάλλει στην μείωση της ζύμωσης από τα βακτήρια του παχέος εντέρου, με αποτέλεσμα να αναστέλλεται η σύνθεση χοληστερίνης. Και όπως αναφέρεται στο βιβλίο απ’ όπου έχουν παρθεί οι πληροφορίες αυτές (37), κάποιες από τις τροφές αυτές είναι σοβαρή πηγή διαλυτών φυτικών ινών και θα τις αναφέρουμε αμέσως πιο κάτω. Συνιστά ο συγγραφέας την κατανάλωση τουλάχιστον 6 γραμ. τέτοιων ινών την ημέρα, προκειμένου να μειωθεί η «κακή» χοληστερίνη. Λαχανικά

Ποσότητα διαλυτών ινών σε γραμ/ 1/2 φλ

Λαχανάκια Βρυξ.

2.0

Μπάμιες φρέσκες

1.8

Αρακάς μαγειρεμένος

1.3

Μπρόκολα μαγειρεμένα

1.2

Κρεμμύδια μαγειρεμένα

1.1

Καρώτα μαγειρεμένα

1.1

Φρούτα Πορτοκάλια (με το δέρμα, όχι χυμός)

1.8

Βερίκοκα φρέσκα (4)

1.8

Μάγκο (1/2)

1.7

Δημητριακά Βρώμης (κουάκερ) πίτουρα μαγειρ. ¾ φλ Όσπρια μαγειρ. ½ φλ

2.2


Φασόλια ξερά Ρεβίθια

2.6 1.3

3. Τροφές που περιέχουν αντιοξειδωτικά που μειώνουν την τοξικότητα της «κακής» χοληστερίνης. Φρούτα και λαχανικά πλούσια σε βιταμίνη C και β-καρωτίνη Σπόροι αναποφλοίωτοι και φύτρα, όπως του σιταριού, που περιέχουν βιταμίνη Ε Σαρδέλες και σκουμπρί (περιέχουν το συνένζυμο Q10) Λάδι ελιάς, αμύγδαλα, αβοκάντο (πλούσια σε μονοακόρεστα λιπαρά) Προκειμένου να μειώσετε την οξείδωση της «κακής» χοληστερίνης που την κάνει όπως είπαμε τοξική για τον οργανισμό, φροντίστε να λιγοστέψετε από τη διατροφή σας και τα λάδια που οξειδώνονται εύκολα, όπως το καλαμποκέλαιο και το ηλιέλαιο. Προτιμήστε το ελαιόλαδο, που όχι μόνον έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αλλά έχει αποδειχθεί πως αυξάνει και την «καλή» χοληστερίνη. Πρέπει να επισημάνουμε εδώ, πως δεν αντιδρούν όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο στις τροφές που προανέφερα. Σε άλλους δηλαδή έχουν αυτές μεγαλύτερο και σε άλλους μικρότερο αποτέλεσμα. Πρόσφατες όμως έρευνες έχουν αποδώσει αντιχοληστεριναιμικές ιδιότητες και σε άλλες τροφές. Μία από αυτές είναι τα φιστίκια Αιγίνης. Στο συνέδριο της Πειραματικής Βιολογίας που έγινε τον Απρίλιο του 2007 στην Ουάσιγκτον ανακοινώθηκε εργασία στην οποία οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα φιστίκια Αιγίνης (1-2 χούφτες ημερησίως) μαζί με μία υγιεινή δίαιτα, κατεβάζουν τα επίπεδα της «κακής» χοληστερίνης και προστατεύουν τα αγγεία και τη καρδιά μας, όπως δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό τον Μάιο του 2007.(38) Έναν χρόνο αργότερα εμφανίστηκε και άλλο σχετικό άρθρο με παρόμοια αποτελέσματα (Σεπτ. 2008). Το νέο άρθρο αφορούσε έρευνα από Αμερικανούς και Άγγλους ερευνητές που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό American Journal of Clinical Nutrition και στις 30 Νοεμβρίου του 2009 στο διαδίκτυο στη θέση Αbout.com δημοσιεύτηκε άλλη μία μελέτη στην οποία βρέθηκε πως η κατανάλωση αυτών των φιστικιών ανεβάζει τα επίπεδα της «καλής» χοληστερίνης και βοηθάει τη καρδιακή λειτουργία, χωρίς όμως να βρεθεί σε αυτήν μεγάλη μείωση της «κακής» χοληστερίνης.(39,40) Ο λιναρόσπορος επίσης, σπόρος που προέρχεται από το γνωστό σε όλους μας φυτό «λινάρι» (lineum usitissimoum). Το φυτό αυτό καλλιεργούσαν και οι αρχαίοι Αιθίοπες και Αιγύπτιοι. Ο σπόρος του είναι πλούσιος σε άλφα-λινολεϊκό οξύ, από το οποίο παράγονται τα πολύ ωφέλιμα για την υγεία μας ω3- λιπαρά οξέα, αλλά και σε φυτοοιστρογόνα που είναι ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες. Προκειμένου να απορροφηθούν όμως από το έντερό μας τα σημαντικά αυτά θρεπτικά συστατικά


του λιναρόσπορου, πρέπει να τον καταναλώνουμε σπασμένο σε σκόνη. Τη σκόνη αυτή μπορούμε να τη προσθέτουμε στις σαλάτες ή τις φρουτοσαλάτες μας, στο πρωινό μας ή στο ψωμί που ζυμώνουμε. Άλλες τροφές που έχει βρεθεί πως βοηθούν τη μείωση της χοληστερίνης είναι το σουσάμι (και το ταχίνι, φυσικά), καθώς και η πολύ γνωστή μας αρωματική κανέλα. Κρίνω σκόπιμο να διευκρινίσω στο σημείο αυτό κάποια πράγματα που αφορούν και το θέμα των γαρίδων (των θαλασσινών γενικότερα), στη διατροφή των ατόμων που έχουν αυξημένη χοληστερίνη. Νομίζω πως και οι τροφές αυτές είναι παρεξηγημένες από πολλούς. Η συσχέτιση αυτών των τροφών με τη ψηλή χοληστερίνη είναι μάλλον λανθασμένη, όπως φαίνεται από τις έρευνες. Πράγματι οι γαρίδες περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα χοληστερίνης από τα άλλα κρέατα, ωστόσο αυτό που έχει σημασία για την τιμή της δικής μας χοληστερίνης είναι η περιεκτικότητα των τροφών σε κορεσμένα λίπη, από τον μεταβολισμό των οποίων ο οργανισμός φτιάχνει την δική του χοληστερίνη, και όχι τόσο η περιεκτικότητά τους σε χοληστερίνη. Επομένως οι γαρίδες δεν πρέπει να μας φοβίζουν, εκτός και αν τις μαγειρεύουμε με βούτυρο ή άλλα λίπη, ή αν τις τρώμε πολύ συχνά. Αποτελούν άλλωστε αυτές τροφή που όπως και τα ψάρια, περιέχει τα πολύ ωφέλιμα για τον οργανισμό μας ω3 λιπαρά οξέα, αλλά και βιταμίνη Β12, σίδηρο, ιώδιο, κάλλιο, σελήνιο, και φώσφορο καθώς και μικρές ποσότητες ασβεστίου, μαγνησίου και νατρίου. Βιταμίνες και μέταλλα δηλαδή που είναι πολύ σημαντικά για το δέρμα, τα δόντια και τα κόκαλά μας. (41,42) Τα μύδια από την άλλη, μαγειρεμένα χωρίς λίπος (προτιμήστε να τα τρώτε αχνιστά με κρασί, σκόρδο και μαϊντανό), είναι τροφή πλούσια σε ωφέλιμα ω3 λιπαρά οξέα, πρωτεΐνες και σίδηρο. Είναι μία πολύ καλή πηγή σιδήρου, καλύτερη από αυτή του κόκκινου κρέατος και πολύ πιο υγιεινή από αυτό. 100 γρ. μύδια δίνουν στον οργανισμό περίπου 10 χιλ.γρ. σίδηρο. Ποσότητα δηλαδή μεγαλύτερη από τις μισές γυναικείες ημερήσιες ανάγκες σε σίδηρο. Μη φοβάστε λοιπόν να καταναλώνετε μύδια, αρκεί να μην είναι μαγειρεμένα με λίπη (σαγανάκια κ.λ.π) Εκτός όμως από τις γαρίδες και τα θαλασσινά γενικότερα, άλλη μία τροφή που είναι παρεξηγημένη ως προς το λίπος της από πολλούς, ημών των γιατρών συμπεριλαμβανομένων, είναι το αβοκάντο, το οποίο όπως θα είδατε πιο πάνω ανήκει στις τροφές που αυξάνουν την καλή χοληστερίνη (HDL), σύμφωνα με τον συγγραφέα του βιβλίου που προανέφερα. Παρ όλα αυτά έχω ακούσει πολλούς γιατρούς να το θεωρούν λιπαρή τροφή και σαν τέτοια να συστήνουν την αποφυγή της στους ασθενείς τους. Είναι γεγονός πως το αβοκάντο περιέχει λίπος, είναι όμως το λίπος αυτό μονοακόρεστο και τα μονοακόρεστα όπως και τα πολυακόρεστα λίπη είναι ωφέλιμα για την υγεία μας σε αντίθεση με τα κορεσμένα λίπη που ανεβάζουν την χοληστερίνη μας και είναι βλαβερά.


Πρόσφατη έρευνα έδειξε πως μεσήλικες γυναίκες που έκαναν δίαιτα με χαμηλά λιπαρά σε σχέση με άλλες που έκαναν δίαιτα με αβοκάντο είχαν μικρότερη πτώση στη τιμή της χοληστερίνης τους (5% και 8% αντίστοιχα) ενώ εκείνες που κατανάλωναν αβοκάντο, πέρα από τη μεγαλύτερη μείωση της κακής τους χοληστερίνης (είχαν και μία αύξηση στη τιμή της καλής τους χοληστερίνης (HDL) της τάξης του 15%. Η ποσότητα αβοκάντο που χρησιμοποιήθηκε ήταν 1,5 την ημέρα για τις μεγαλόσωμες γυναίκες και μόνον ½ την ημέρα για τις μικρόσωμες. Τα πιο πάνω αποτελέσματα μεταφράζονται σε μείωση των καρδιακών επεισοδίων, όπως λένε οι ερευνητές, σε ποσοστά από 10 έως 20% και των επικείμενων θανάτων κατά 4-8% μέσα σε 3 με 5 χρόνια. (43) Ο λόγος που το αβοκάντο έχει τόσο καλά αποτελέσματα στα λιπίδια του αίματός μας είναι πως εκτός από το μονοακόρεστο λίπος, περιέχει και βήτα-σιτοστερόλη (beta- sitosterol) σε πολύ μεγαλύτερη ποσότητα από άλλους καρπούς. Αυτή η ουσία εμποδίζει την απορρόφηση της χοληστερίνης από τις τροφές. Το αβοκάντο λοιπόν με τον συνδυασμό αυτών των δύο ουσιών που περιέχει πρέπει να έχει, όπως καταλαβαίνετε, μία σημαντική θέση στη αντιχοληστεριναιμική διατροφή. Ελπίζω με τις πληροφορίες που σας έδωσα σχετικά με το θέμα της χοληστερίνης, να είσαστε πια σε θέση να διαμορφώσετε μία δίαιτα που θα κάνει όσο γίνεται λιγότερο απαραίτητα τα φάρμακα, προκειμένου να αντιμετωπίσετε την ψηλή σας χοληστερίνη, αποφεύγοντας έτσι τις παρενέργειές τους. Και μη ξεχνάτε πως η συνολική αντιμετώπιση του στρες στη ζωή σας, σύμφωνα με τους πέντε χρυσούς κανόνες που σας έχω αναλύσει στο βιβλίο μου «Πώς να νικήσετε το στρες» εκδ. Αρχέτυπο 2010, είναι αυτή που θα βοηθήσει να αντιμετωπίσετε ολιστικά το πρόβλημα της χοληστερίνης σας, όπως και όλα γενικά τα νοσήματα, όχι μόνον η σωστή διατροφή. Το θέμα της διατροφής είναι ένα μόνον κομμάτι της «πίττας» που λέγεται υγεία. Απαραίτητο βέβαια κομμάτι, αλλά όχι ικανό να αντικαταστήσει ολόκληρη την …πίττα. Εάν όμως δεν ασχοληθείτε σοβαρά με την αντιμετώπιση του στρες στην ζωή σας και δεν καταφέρετε να μειώσετε τελικά την «κακή» σας χοληστερίνη και να αυξήσετε την «καλή», θα πρέπει οπωσδήποτε να καταφύγετε αγαπητοί μου σε φάρμακα, γιατί αλλιώς τα αγγεία σας θα βλαφτούν με αποτελέσματα άσχημα τόσο για την καρδιά, όσο και τον εγκέφαλό σας. Παρ ότι όμως, αυτό το κεφάλαιο αφορά τη διατροφή, αγαπητοί μου αναγνώστες, θεωρώ πως στο σημείο αυτό πρέπει να σας μεταφέρω μερικές γνώσεις επάνω στο θέμα «χοληστερίνη», ώστε να σας γίνει πιο κατανοητό το πρόβλημα και να μπορέσετε μόνοι σας πια να καταλαβαίνετε τι σας βλάπτει και τι όχι. Γιατί οι βλάβες στο καρδιαγγειακό μας σύστημα δεν εξαρτώνται μόνον από την τιμή της «κακής» και της «καλής» μα χοληστερίνης, όπως συμφέρει τις φαρμακευτικές εταιρείες να μας αφήνουν να πιστεύουμε…. Αν διαθέτετε την απαραίτητη υπομονή θα


προσπαθήσω να σας αναλύσω πιο κάτω το πρόβλημα όσο πιο απλά μπορώ, για να το καταλάβετε. Λοιπόν: Το 85 – 99% της χοληστερίνης του οργανισμού μας προέρχεται από τον μεταβολισμό μας (την κατασκευάζει ο οργανισμός μας δηλαδή), και μόνον το 1 – 15% προέρχεται από την χοληστερίνη των τροφών που καταναλώνουμε. (36) Ο λόγος που την παράγει το σώμα μας είναι γιατί η χοληστερίνη είναι ένα πολύ χρήσιμο λίπος για τον οργανισμό. Χρησιμεύει στην παραγωγή πολλών ορμονών, στη δημιουργία της μεμβράνης των κυττάρων, ενώ επίσης συμμετέχει και στη λειτουργία του νευρικού συστήματος, του καρδιακού μυός κ.λ.π. Η αιτία που κάνει τη «κακή» χοληστερίνη βλαπτική για τα αγγεία μας είναι ότι αυτή εναποτίθεται στο εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων όταν αυτό παρουσιάσει τραυματισμό, για να βοηθήσει στην επούλωση της βλάβης. Στο σημείο αυτό του τραυματισμού, συσσωρεύονται επίσης και άλλα συστατικά του αίματος (αιμοπετάλια κ.λ.π.) και τελικά το εσωτερικό τοίχωμα του αγγείου παχαίνει, δημιουργείται δηλαδή η λεγόμενη αρτηριοσκληρωτική πλάκα που στενεύει τον αυλό του αγγείου, εμποδίζοντας έτσι την ομαλή ροή του αίματος μέσα σε αυτό. Η πιο πάνω ανακάλυψη χάρισε μάλιστα, το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής στους Brown και Goldstein το 1985.

Όσον αφορά την «καλή»(HDL) μας χοληστερίνη τώρα, αυτή βγάζει την «κακή» (LDL) μας χοληστερίνη από τα τοιχώματα των αγγείων και την μεταφέρει στο συκώτι μας, προς αποθήκευση. Καθαρίζει, με λίγα λόγια δηλαδή, τα αγγεία μας. Επί πλέον έχει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και αντιθρομβωτικές ιδιότητες. Όπως καταλαβαίνετε λοιπόν, ψηλές τιμές «καλής» χοληστερίνης λειτουργούν προστατευτικά για τα καρδιακά και τα εγκεφαλικά επεισόδια. Το πρόβλημα λοιπόν όπως καταλαβαίνετε δεν είναι τόσο το ποσό της «κακής» χοληστερίνης που υπάρχει στο αίμα μας, όσο το ποσόν της «καλής» μας χοληστερίνης και η καλή κατάσταση των αγγείων μας. Κατάσταση που επηρεάζεται από το στρες, γιατί αυτό εκτός από την αύξηση της αρτηριακής πίεσης που προκαλεί, η οποία βλάπτει το τοίχωμα των αγγείων, διαταράσσει και τη λειτουργία των κυττάρων του ανοσοποιητικού μας συστήματος με αποτέλεσμα αυτά να παράγουν ουσίες που προάγουν την φλεγμονή στα αγγεία μας. Συγχρόνως, το στρες, οξειδώνοντας την «κακή» μας χοληστερίνη την κάνει και αυτή περισσότερο βλαπτική για τα αγγεία μας. Αποτελεί δηλαδή ουσιαστικά το στρες, τη ρίζα όλου του κακού της αρτηριοσκλήρυνσης, και όχι η χοληστερίνη μας, όπως μας έχουν πείσει να πιστεύουμε. Γι αυτό, όπως σας είπα στην αρχή οι στόχοι της σωστής διατροφής στην υπερχοληστεριναιμία είναι τρεις, και σας τους επαναλαμβάνω: 1. Μείωση της «κακής» χοληστερίνης


2. Αύξηση της «καλής» χοληστερίνης 3. Ελάττωση της οξείδωσης της «κακής» χοληστερίνης που προκαλεί το στρες Ανάμεσα στις αντιοξειδωτικές τροφές μάλιστα υπάρχουν και κάποιες που βοηθούν ιδιαίτερα στο να διατηρηθούν τα αγγεία μας σε καλή κατάσταση. Οι τροφές αυτές, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα ερευνητικά, είναι τα βατόμουρα (άσπρα, κόκκινα, μαύρα) και οι φράουλες. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε σε επιστημονικό περιοδικό (44). Σύμφωνα με τους συγγραφείς, τα πιο πάνω φρούτα είναι πηγή πλούσια σε πολυφαινόλες, ιδιατίτερα ανθοκυανίνες, καθώς και σε ίνες και μικροστοιχεία. Αυτά τα συστατικά έχει αποδειχθεί σε κλινικές και επιδημιολογικές μελέτες πως σχετίζονται με βελτίωση της λειτουργίας του καρδιαγγειακού συστήματος. Έρευνες που χρησιμοποίησαν αυτά τα φρούτα είτε φρέσκα, είτε κατεψυγμένα ή ξερά ή σε μορφή χυμού, κατέληξαν πως αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα βελτίωση της οξείδωσης της «κακής»(LDL) χοληστερίνης και της γενικής αντιοξειδωτικής ικανότητας του οργανισμού, καθώς και σε βελτίωση του μεταβολισμού της γλυκόζης, πράγμα σημαντικό για τους διαβητικούς φίλους. Οι ερευνητές συγγραφείς καταλήγουν λοιπόν, πως τα πιο πάνω στοιχεία, αν και περιορισμένα, ενισχύουν την άποψη πως τα φρούτα αυτά πρέπει να αποτελούν μία σημαντική ομάδα φρούτων της διατροφής όσων ενδιαφέρονται για μία δίαιτα που ωφελεί το καρδιαγγειακό τους σύστημα. Πολύ πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2010 στον γνωστό ιατρικό δικτυακό τόπο Medscape, στη σελίδα της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης, (45) αναρτήθηκε μάθημα για την αντιμετώπιση της χοληστερίνης. Εκεί συστήνεται στους γιατρούς να συμβουλεύουν τους ασθενείς με υπερλιπιδαιμία πρώτα να αλλάζουν τον τρόπο της ζωής τους και μετά να τους χορηγούν φάρμακα, στη περίπτωση που οι ασθενείς δεν συμμορφώνονται ή δεν μπορούν να αλλάξουν τις συνήθειές τους. Οι συμβουλές που πρέπει να δίνονται προς τους ασθενείς από τους θεράποντες γιατρούς, σύμφωνα με τους εκπαιδευτές αυτού του μαθήματος, πριν την χορήγηση φαρμάκων, είναι άσκηση και σωστή διατροφή. Αναλυτικότερα η άσκηση θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 2 ώρες ή περισσότερο την εβδομάδα αεροβική, δηλαδή γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο, γυμναστική κ.λ.π. και η διατροφή να είναι χαμηλή σε κορεσμένα λίπη, πλούσια σε μονοακόρεστα λίπη (λάδι ελιάς, αμύγδαλα, αβοκάντο) και πολυακόρεστα (λιπαρά ψάρια, λιναρόσπορος), φυτικές ίνες, ξηρούς καρπούς, λαχανικά και φρούτα, προτίμηση της σόγιας αντί του κρέατος και κατανάλωση μετρημένης ποσότητας αλκοόλ καθημερινά (1 ποτήρι του κρασιού για τις γυναίκες και 2 για τους άνδρες). Όπως βλέπετε δεν διαφέρουν αυτές οι συμβουλές σε τίποτα από αυτές που και στο προηγούμενο βιβλίο μου αλλά και σε αυτό σας έδωσα από την αρχή. Δεν πρόκειται για μία διατροφή που αντιμετωπίζει ειδικά τις υπερλιπιδαιμίες, πρόκειται για τη


σωστή διατροφή, αυτή δηλαδή που μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε τα στρες της ζωής. Αυτή αποτελεί ένα από τα σκέλη, αρκετά σημαντικό, της αντιμετώπισης κάθε ασθένειας. Αλλά όπως θα προσέξατε, δεν αρκεί μόνον η σωστή διατροφή για την αντιμετώπιση της υπερχοληστεριναιμίας, χρειάζεται και η άσκηση, συνεχής και σταθερή. Άλλος ένας τρόπος αντιμετώπισης του στρες, δηλαδή. Θα κλείσω το θέμα της χοληστερίνης μεταφέροντάς σας μία ακόμη πληροφορία. Έχει σχετικά πρόσφατα αποδειχθεί πως η ορμόνη γκρελίνη που ρυθμίζει την πείνα μας και παράγεται τόσο στο στομάχι και το πάγκρεας όσο και στον εγκέφαλό μας, είναι αυτή που ρυθμίζει την ποσότητα χοληστερίνης που κυκλοφορεί μέσα στο αίμα μας βγαίνοντας από τι συκώτι μας ανά πάσα στιγμή. Δεν είναι επομένως μόνον διατροφικό το θέμα της υπερχοληστεριναιμίας, όπως καταλαβαίνετε. Έχει να κάνει και με τη σωστή λειτουργία του νευρικού μας συστήματος. Ο οργανισμός είναι ένα ενιαίο σύνολο και σαν τέτοιο πρέπει και εμείς να τον αντιμετωπίζουμε. Δεν αρκεί να του ρίχνουμε μέσα του από ένα χαπάκι γα κάθε σύμπτωμα που έχουμε, για να είναι καλά. Πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε με την υπευθυνότητα που αξίζει σε ένα τέτοιο εκπληκτικό σύνολο. Και η σωστή αντιμετώπιση σας το επαναλαμβάνω είναι η άσκηση, η σωστή διατροφή, η συναισθηματική ισορροπία, η χαλάρωση και το χαμόγελο ή το γέλιο. Όλες οι μέθοδοι αντιμετώπισης των στρες της ζωής, δηλαδή.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της νόσου Έχουν γραφεί ολόκληρα βιβλία επάνω στο θέμα αυτό, και δεν νομίζω πως από ετούτες εδώ τις σελίδες θα μπορέσω να σας διαφωτίσω εγώ περισσότερο. Ωστόσο κάποιες γραμμές σχετικές θεώρησα απαραίτητο να γράψω, με σκοπό να σας διευκολύνω να βάλετε σε τάξη τα όσα έχετε μέχρι τώρα διαβάσει, όσοι από εσάς ενδιαφέρεστε άμεσα. Σαν γιατρός από την άλλη, ακούω δυστυχώς τους περισσότερους συναδέλφους να συμβουλεύουν τους καρκινοπαθείς ασθενείς τους να τρώνε καλά και μάλιστα αρκετό κρέας, για να αντέξουν την νόσο και τις χημειοθεραπείες. Γι αυτό και σαν συνάδελφος νομίζω πως μέσα από αυτές τις σελίδες οφείλω να τους αντικρούσω, όπου χρειάζεται, με επιχειρήματα αδιάσειστα, επιστημονικά. Με τον τρόπο αυτό θα καταλάβετε και εσείς οι μη γιατροί τι πρέπει να τρώτε και τι να αποφεύγετε, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα που αναφέρονται στον ρόλο της διατροφής στον καρκίνο. Η απόδοση ξέρετε του καρκίνου σε κληρονομούμενα γονίδια έχει αποδειχθεί ερευνητικά πως είναι ένας μύθος, όπως πολύ πρόσφατα δημοσίευσε σε άρθρο της η Daily Telegraph.(46) Στο άρθρο αυτό αναφέρεται πως μόνον το 5-10% όλων των καρκίνων οφείλονται σε κληρονομικούς παράγοντες. Το υπόλοιπο 90% οφείλεται σε


άλλους παράγοντες που συνεχώς ερευνώνται. Στο μεταξύ, έχει ήδη αποδειχθεί πως το 39% των πιο συχνά απαντώμενων καρκίνων, όπως αυτοί του παχέος εντέρου και του μαστού, μπορούν να αποφευχθούν με σωστή διατροφή, άσκηση και έλεγχο του βάρους του σώματος. Σύμφωνα με τους πιο πάνω ερευνητές, όσοι έχουν κληρονομήσει γονίδια καρκινικά, βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως θα εμφανίσουν οπωσδήποτε τη νόσο. Μπορούν και αυτοί να λιγοστέψουν τις πιθανότητες νόσησής τους καταναλώνοντας πολλά φρούτα, λαχανικά, και αναποφλοίωτους σπόρους, μειώνοντας το αλάτι, το αλκοόλ και τα επεξεργασμένα κρέατα στη διατροφή τους και προσθέτοντας σε όλα αυτά συχνή άσκηση και διακοπή καπνίσματος. Πολύ ενθαρρυντικά τα ερευνητικά αυτά αποτελέσματα δεν νομίζετε; Μία γενική αρχή για τον καρκίνο, που έχει άμεση συσχέτιση με τη διατροφή, είναι πως τα καρκινικά κύτταρα δεν αγαπούν το αλκαλικό περιβάλλον. Προτιμούν ένα όξινο περιβάλλον. Εύκολα μπορεί κανείς να μετρήσει πόσο αλκαλικό ή όξινο είναι το περιβάλλον στον οργανισμό του, με ειδικά χαρτάκια που μετρούν το pΗ, που πουλιούνται στα φαρμακεία. Το pΗ (προφέρεται πε-χα) είναι δείκτης των ιόντων υδρογόνου που περιέχονται σε ένα υδατικό διάλυμα. Συγκεκριμένα, είναι ο αρνητικός λογάριθμος του αριθμού των ιόντων υδρογόνου του διαλύματος. Μπορούμε λοιπόν με αυτά τα χαρτάκια να μετρήσουμε το pΗ στο σάλιο μας, ως εξής: δύο ώρες τουλάχιστον μετά από ένα γεύμα μας, αφήνουμε το στόμα μας να γεμίσει σάλιο. Το καταπίνουμε και επαναλαμβάνουμε το ίδιο άλλες δύο φορές, για να είμαστε σίγουροι πως το σάλιο μας είναι καθαρό. Στη συνέχεια βάζουμε λίγο σάλιο επάνω σε ένα χαρτάκι μέτρησης pΗ. Ανάλογα με το χρώμα που θα πάρει το χαρτάκι, διαβάζουμε το αντίστοιχο pΗ συγκρίνοντάς το με τα χρώματα που υπάρχουν για τον σκοπό αυτό επάνω στο κουτάκι. Το φυσιολογικό pΗ του σώματός μας πρέπει να είναι ελαφρά αλκαλικό, γύρω στο 7,4 όπως αναφέρεται σε όλα τα βιβλία ιατρικής και βιολογίας. Οι τιμές αυτές αφορούν όμως κυρίως το αίμα μας. Μετρήσεις κάτω από 7,2 δείχνουν πως το περιβάλλον στο σώμα μας είναι όξινο, πράγμα που δεν βοηθάει όχι μόνον την απαλλαγή από καρκινικά κύτταρα, αλλά γενικότερα την υγεία μας. Στο σάλιο μας όμως οι τιμές μέτρησης αξιολογούνται διαφορετικά. Μέχρι 6,8, το pH του σάλιου θεωρείται φυσιολογικό. Μέτρηση γύρω στο 6,5 δείχνει σχετική οξύτητα ενώ πολύ σοβαρή οξύτητα δείχνουν οι τιμές κάτω από 4,5. Στις περιπτώσεις αυτές, περιμένουμε δύο ακόμη ώρες και επαναλαμβάνουμε τη δοκιμασία, για να βεβαιωθούμε για την πραγματική κατάσταση του οργανισμού μας. (47) Το όξινο περιβάλλον του οργανισμού μας δεν σχετίζεται μόνον με τον καρκίνο αλλά και με τις καρδιοπάθειες, την οστεοπόρωση, τις αρθρίτιδες, ακόμη και τις πέτρες νεφρών και χοληδόχου κύστης. Γιατί το σώμα προκειμένου να διατηρήσει σε φυσιολογικά επίπεδα το pΗ του, μετακινεί αφαιρώντας ή αποθέτοντας μέταλλα σε


διάφορες περιοχές του σώματος, όπως τα κόκκαλα, τους μαλακούς ιστούς, τα υγρά του σώματος και το σάλιο, δημιουργώντας έτσι διάφορα προβλήματα στον οργανισμό μας. Οξύτητα στον οργανισμό μας προκαλούν διάφορες ασθένειες. Εκτός όμως από αυτές, σημαντικό ρόλο στην οξύτητα ή την αλκαλικότητα του οργανισμού παίζει και η διατροφή μας. Η μεγάλη κατανάλωση κρέατος είναι μία από τις αιτίες δημιουργίας όξινου περιβάλλοντος στο σώμα μας και είναι αυτός ένας σοβαρός λόγος για να συστήνεται στους καρκινοπαθείς να αποφεύγουν αυτή την τροφή, και όχι το αντίθετο, όπως συμβαίνει συχνά. Άλλωστε οι ιατρικές ερευνητικές εργασίες που καταλήγουν πως η κατανάλωση κρέατος συσχετίζεται με διάφορες μορφές καρκίνου, ολοένα και πληθαίνουν. Ωστόσο οι ογκολόγοι συνάδελφοι δεν συστήνουν προς το παρόν αποφυγή αυτής της τροφής στους καρκινοπαθείς, τουλάχιστον στον τόπο μας. Αναρωτιέμαι γιατί. Σίγουρα αδικώ κάποιους συναδέλφους λέγοντας κάτι τέτοιο, όμως ας με συγχωρέσουν, γιατί αυτό έχω διαπιστώσει από την εμπειρία μου με καρκινοπαθείς ασθενείς έως τώρα. Οι έρευνες αναφέρουν και άλλους λόγους συσχέτισης της κατανάλωσης κρέατος και καρκίνου, πλην της οξύτητας που δημιουργεί αυτή στο οργανισμό, όπως χημικές ενώσεις που παράγονται κατά το ψήσιμο του κρέατος κ.λ.π. Δεν θα σας ζαλίσω με λεπτομέρειες, όσοι θέλουν να διαβάσουν περισσότερες πληροφορίες μπορούν να ανατρέξουν στα άρθρα της βιβλιογραφίας (48,49,50,51,52,53). Σημασία πάντως φαίνεται να έχει όχι μόνον η ποσότητα κατανάλωσης κρέατος, αλλά και η αναλογία της με την αντίστοιχη ποσότητα λαχανικών και φρούτων που καταναλώνει κάποιος. Όπως εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς, αυτό σημαίνει ότι όσο πιο πολλά είναι τα λαχανικά σε μια διατροφή τόσο καλύτερα. Αυτό όμως δεν ισχύει μόνον για τον καρκίνο. Είναι το κλειδί της υγιεινής διατροφής γενικότερα, όπως πολλές φορές έως τώρα σας έχω επισημάνει. Βελτίωση της οξύτητας του οργανισμού μπορεί να επιτευχθεί επίσης, με την αποφυγή ζάχαρης και γενικά γλυκαντικών ουσιών κα την κατανάλωση λεμονιού και μηλόξυδου (οργανικού, που παράγεται από μήλα που μένουν και σαπίζουν σε ξύλινα βαρέλια). Τέτοια μηλόξυδα μπορεί να βρει κανείς σε καταστήματα που πουλούν βιολογικά προϊόντα. Τα κοινά μηλόξυδα προέρχονται από απόσταξη και δεν περιέχουν τα ίδια θρεπτικά συστατικά. Μπορεί να φαίνεται παράξενο, όμως το λεμόνι και το μηλόξυδο, αν και όξινες τροφές δημιουργούν αλκαλικό pH στον οργανισμό, βοηθούν δηλαδή την αλκαλοποίησή του. Πέντε με έξι λεμόνια (χυμός) σε ένα μπουκάλι νερό (1,5 κιλό) που πίνει κανείς λίγολίγο στη διάρκεια της ημέρας, αντί για σκέτο νερό, φαίνεται να είναι αρκετό για την αλκαλοποίηση του οργανισμού, πράγμα που βοηθάει εκτός από τον καρκίνο και όσους υποφέρουν από κωλικούς νεφρών (πέτρες ή άμμο).


Σε γενικές γραμμές τα φρούτα και τα λαχανικά καθώς και οι αναποφλοίωτοι σπόροι θεωρούνται αλκαλικές τροφές ενώ το κρέας, τα γαλακτοκομικά, οι γλυκαντικές ουσίες, τα αναψυκτικά, η μπύρα, τα σπορέλαια, όπως και το λευκό αλεύρι, θεωρούνται όξινες τροφές και πρέπει να αποφεύγονται. Και πάλι όπως βλέπετε, μπορεί να γράφονται βιβλία ολόκληρα για τη διατροφή που βοηθάει τους καρκινοπαθείς, όμως η διατροφή αυτή συνολικά, όπως και η διατροφή της υπερλιπιδαιμίας που ανέφερα πιο πάνω, δεν είναι άλλη από την υγιεινή διατροφή που σας έχω συστήσει για την αντιμετώπιση του στρες. Ωστόσο κάποια από τα λαχανικά, ειδικά αυτά που με ένα όνομα ονομάζουμε «σταυρανθή» (κουνουπίδι, μπρόκολο, λάχανο, λαχανάκια Βρυξελλών, ρόκα, σινάπι, άγριο γογγύλι κ.α.) έχουν ιδιαίτερες αντικαρκινικές ιδιότητες, όπως δείχνουν οι έρευνες. Τα λαχανικά αυτά είναι πλούσια σε ίνες, βιταμίνες και μέταλλα, αλλά και σε κάποιες αντιοξειδωτικές ουσίες (σουλφοραπάνη, ινδολο 3 καρμπινόλη, και κραμπίνη) που προστατεύουν ιδιαίτερα από τον καρκίνο. Υπάρχουν πολλές έρευνες που έχουν αποδείξει την αντικαρκινική δράση των λαχανικών αυτών και γι αυτό καλό είναι οι καρκινοπαθείς φίλοι να καταναλώνουν δύο κούπες από αυτά ημερησίως είτε ωμά (σαλάτες ή χυμοί) είτε βρασμένα, κατά προτίμηση στον αχνό, για να διατηρούνται όλα τα συστατικά τους. (54, 55) Τα πιο πάνω λαχανικά έχει βρεθεί πως ελαττώνουν σε σημαντικό βαθμό το οξειδωτικό στρες (22%) μετά από τρεις μόλις εβδομάδες κατανάλωσης, πράγμα που εκτός από την αντιμετώπιση του καρκίνου βοηθάει και στην πρόληψη της αρτηριοσκλήρυνσης και των καρδιοπαθειών. Αναλυτικότερα για τον καρκίνο που διαπραγματευόμαστε σε αυτή την ενότητα, έχει αποδειχθεί πως αυτή η ουσία ή ινδολο 3 καρμπινόλη που αναφέρθηκε πιο πάνω, η οποία για συντομία αναφέρεται σαν 13C στις αντίστοιχες μελέτες, εμποδίζει τα καρκινικά κύτταρα να πολλαπλασιαστούν. Πιο συγκεκριμένα η αντιοξειδωτική αυτή ουσία καταστρέφει κάποια μόρια που ονομάζονται Cdc25A, τα οποία είναι σημαντικά για την υποδιαίρεση των κυττάρων και τον πολλαπλασιασμό τους και τα οποία έχει βρεθεί πως βρίσκονται σε μεγάλη ποσότητα στις μισές περίπου περιπτώσεις καρκίνου του μαστού και συνδυάζονται με άσχημη πρόγνωση ως προ την εξέλιξη της νόσου, όπως αναφέρεται σε έρευνα που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Prevention Research. ΟΙ ερευνητές χορήγησαν από το στόμα την ουσία 13C (χρησιμοποιώντας συστατικά από μπρόκολο και λαχανάκια Βρυξελλών) σε ποντίκια με καρκίνο μαστού και παρατήρησαν ελάττωση των όγκων σε ποσοστό 65% ! (56) Αλλά και οι άλλες δύο ουσίες που αναφέρθηκε πως περιέχονται στα «σταυρανθή» λαχανικά έχουν μελετηθεί ερευνητικά ως προς τις αντικαρκινικές τους ιδιότητες σε καρκίνους όπως του προστάτη και του παχέος εντέρου. Δεν κρίνω σκόπιμο να σας αναφέρω όλες τις παρόμοιες ερευνητικές μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα


γιατί θα σας ζαλίσω χωρίς λόγο. Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να ανατρέξει και να τις αναζητήσει στο διαδίκτυο. Δεν πρέπει όμως να πιστέψει βέβαια κανείς πως σε αυτά τα λαχανικά ή και σε διάφορες άλλες τροφές που προτείνονται από διάφορα βιβλία, θα στηριχθεί αποκλειστικά η θεραπεία του. Η σωστή διατροφή όπως έχουμε πολλές φορές πει, είναι ένα μόνον κομμάτι της σωστής αντιμετώπισης της ζωής μας. Πολύ σημαντικό κομμάτι, αλλά δεν μπορεί αυτή από μόνη της να μας σώσει. Χρειάζονται και οι πέντε τρόποι αντιμετώπισης του στρες για να βοηθηθεί η υγεία μας και γενικότερα η ζωή μας.(57) Δεν θα κουραστώ να σας το λέω. Το θέμα της κατανάλωσης κρέατος όμως, όχι μόνον όσον αφορά τη δίαιτα του καρκίνου, αλλά γενικότερα την υγιεινή διατροφή, θα ήθελα να συζητήσω μαζί σας λίγο περισσότερο και πέρα από τα πρακτικά θέματα με τα οποία μέχρι τώρα ασχοληθήκαμε (pH, οξύτητα, αλκαλικότητα κ.λ.π). Θα ήθελα το θέμα να το δούμε και από την ενεργειακή του διάσταση, παρ ότι ξέρω πως αυτό θα κάνει πολλούς από εσάς να χαμογελάσετε και να θελήσετε ίσως να αλλάξετε σελίδα. Δεν πειράζει, καταλαβαίνω πως είναι αρκετά νωρίς, τα θέματα αυτά βρίσκονται ακόμη υπό έρευνα, άγνωστη προς το παρόν στους περισσότερους, και είναι συνηθισμένο φαινόμενο να αντιδρούμε εμείς οι άνθρωποι στις καινούργιες ιδέες. Αν και δε νομίζω πως ιδέες σαν και αυτές που θα σας αναπτύξω αμέσως πιο κάτω είναι καινούργιες. Απ όσο ξέρω, πολιτισμοί πολύ παλιοί τις γνώριζαν και τις πίστευαν εδώ και χρόνια. Στο προηγούμενο βιβλίο μου σας είχα μιλήσει για τον πολύ γνωστό Γερμανό βιοφυσικό Fritz Popp (Πανεπιστήμιο του Marburg, Γερμανία) και την ανακάλυψή των βιοφωτονίων. Σας θυμίζω πως ο πιο πάνω βιοφυσικός θεωρεί πως η τροφή, εκτός από χημική ενέργεια μεταφέρει στο σώμα μας και κραδασμούς με την μορφή βιοφωτονίων, οι οποίοι ελαττώνουν την εντροπία του οργανισμού, την τάση του δηλαδή για αποδιοργάνωση και καταστροφή. («Πώς να νικήσετε το στρες» εκδ. ΑΡΧΕΤΥΠΟ, σελ 100). Όσο πιο καλό είναι ένα τρόφιμο, τόσο λιγότερα βιοφωτόνια εκπέμπει, κατά τον Popp. Με το μηχάνημα μάλιστα που εκείνος εφεύρε το Squid, που μπορούν να μετρηθούν τώρα αυτά τα βιοφωτόνια, έχουν αρχίσει και ελέγχονται τροφές, ως προς την καταλληλότητά τους. Έχουν ήδη ελεγχθεί σπόροι και έχει βρεθεί πως όσο λιγότερα είναι τα βιοφωτόνια που αυτοί εκπέμπουν τόσο μεγαλύτερη η βλαστική τους ικανότητα. Μία σκέψη μου λοιπόν σχετική με όσα ανέφερα πιο πάνω είναι, πως το κρέας ζώων ταλαιπωρημένων και κακομεταχειρισμένων δεν θα πρέπει να εκπέμπει την ίδια ποσότητα βιοφωτονίων που εκπέμπουν ζώα που ζουν μία καλή και ήρεμη ζωή. Αυτό εφ όσον αποδειχθεί θα πείσει βέβαια όλους, πως τα σωστά μεγαλωμένα ζώα (βιολογικά) αποτελούν μία πολύ πιο σωστή τροφή, σε αντίθεση με τα άλλα που μεγαλώνουν με τις γνωστές πανάθλιες συνθήκες, συνωστισμένα σε μικρούς χώρους


για να παχαίνουν ευκολότερα, μη μπορώντας να κινηθούν!!!... Όμως ακόμη και αν κάτι τέτοιο δεν τεκμηριωθεί τελικά, είναι βέβαιο, και αυτό έχει ήδη αποδειχθεί, πώς τα κακομεταχειρισμένα ζώα έχουν στο κρέας τους πολύ περισσότερες τοξίνες σε σχέση με εκείνα που μεγαλώνουν φυσιολογικά, για να μην υπολογίσουμε και τα φάρμακα (ορμόνες και αντιβιοτικά) με τα οποία τα πρώτα είναι φορτωμένα, για να ενισχυθεί η γρήγορη ανάπτυξή τους αφενός και να αντιμετωπισθούν οι μολύνσεις αφετέρου που προκαλούντα από τις άθλιες συνθήκες διαβίωσής τους. Από τα πιο πάνω εύκολα κανείς συμπεραίνει πως το κρέας που ο περισσότερος κόσμος χρησιμοποιεί για τροφή, από ζώα μεγαλωμένα με τις απαράδεκτες συνθήκες που συνηθίζονται στην εποχή μας, είναι γεμάτο τοξίνες, αντιβιοτικά και ορμόνες. Επί πλέον πιθανότατα (αυτό όμως μένει ακόμη να αποδειχθεί) το κρέας αυτό προσφέρει στον οργανισμό μας πολύ λιγότερη ενέργεια (βιοφωτόνια) από αυτή που προσφέρει το κρέας ενός σωστά μεγαλωμένου ζώου. Η κατανάλωση επομένως τέτοιου κρέατος είναι φανερό πως δεν βοηθάει την υγεία μας, αλλά αντίθετα την βλάπτει κιόλας. Το ίδιο ισχύει και για τα γαλακτοκομικά προϊόντα που προέρχονται από τα ζώα αυτά. Η αμιγώς χορτοφαγική διατροφή έχει πολλούς υποστηρικτές, όμως προσωπικά πιστεύω πως ο άνθρωπος δεν είναι ζώο μόνον χορτοφαγικό. Είναι ζώο με αυξημένες ικανότητες επιβίωσης και μπορεί γι αυτό να τραφεί με οτιδήποτε βρεθεί μπροστά του, από σπόρους και καρπούς μέχρι ζώα και φυτά. Από την άλλη, δεν πιστεύω πως η λύση της αμιγούς χορτοφαγίας είναι αυτή που θα γλυτώσει τα ζώα του πλανήτη από την ανθρώπινη κακομεταχείριση. Πρώτα από όλα είναι θέμα παιδείας. Πρέπει οι άνθρωποι να μάθουν να σέβονται και να αγαπούν όσο τον εαυτό τους, κάθε άλλη μορφή ζωής στον πλανήτη. Στη συνέχεια είναι θέμα πολιτείας. Θα έπρεπε να θεσπιστούν ανάλογοι νόμοι και να ελέγχονται από το κράτος όλοι οι εκτροφείς ζώων για τις καλές ή όχι συνθήκες που παρέχουν στα ζώα που εκτρέφουν. Νομίζω πως το πολιτισμικό επίπεδο ενός κράτους φαίνεται περισσότερο στις συνθήκες εκτροφής και σφαγής των ζώων στις διάφορες κτηνοτροφικές του μονάδες, παρά στον αριθμό των πανεπιστημίων ή των λυρικών θεάτρων που αυτό διαθέτει. Και τέλος θέλω να προσθέσω, πως αν ο άνθρωπος συμπεριλάμβανε το κρέας ισορροπημένα στη διατροφή του, το πρόβλημα της κακομεταχείρισης των ζώων δεν θα είχε φτάσει στα επίπεδα που έχει φτάσει στην εποχή μας. Οι άνθρωποι όμως από τη μία για λόγους ευκολίας (μία μπριζόλα ψήνεται ευκολότερα και γρηγορότερα απ ότι μαγειρεύεται ένα πλήρες φαγητό) μέσα στους γρήγορους ρυθμούς της μοντέρνας ζωής και από την άλλη για λόγους «διαίτης» μια που οι περισσότεροι λόγω κακής διατροφής παχαίνουν όλο και περισσότερο, έφτασαν να περιλαμβάνουν το κρέας με τις διάφορες μορφές του, σχεδόν καθημερινά στη διατροφή τους. Αυτό οδηγεί αναπόφευκτα στη μεγάλη ζήτησης κρέατος, την ανάγκη γρήγορης ανάπτυξης των ζώων, που με τη σειρά της οδηγεί στις άθλιες συνθήκες ζωής και διατροφής τους, λόγω της ανυπαρξίας


κρατικής μέριμνας και πολιτικής. Το θέμα βέβαια είναι ακόμη πιο πολύπλοκο, αν θελήσουμε να το αναλύσουμε κι άλλο. Γιατί πίσω από αυτή τη πολιτική κρύβονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα, αλλά θα σταματήσω εδώ για να μη σας κουράσω περισσότερο. Πρέπει όμως να ολοκληρώσω τις απόψεις μου για την κρεατοφαγία με κάποιες σκέψεις μου που δεν έχουν να κάνουν με την ύλη αλλά με τις ενέργειες που κρύβονται μέσα σε αυτήν και μας συνδέουν με την συνεχή ροή τους όλους, ανθρώπους, ζώα, φυτά. Εδώ είμαι βέβαιη πως έφτασε η ώρα που πολλοί από εσάς θα χαμογελάσετε, όμως εγώ θα συνεχίσω και θα ολοκληρώσω τους συλλογισμούς μου, ακόμη και αν κινδυνεύω να θεωρηθώ από κάποιους ….. ψυχασθενής. Άλλωστε υπάρχουν σοβαροί ερευνητές που ασχολούνται με το θέμα αυτό, όπως αναφέρεται και σε άρθρο του Ινστιτούτου HeartMath της Αμερικής και καλό θα είναι να ανατρέξουν στη βιβλιογραφία όσοι από τους αναγνώστες με το τεχνοκρατικό μυαλό τους θεωρήσουν τρελά ή ίσως γραφικά τα όσα θα σας αναλύσω αμέσως πιο κάτω. Φοβάμαι λοιπόν, πως όσο και αν δεν το καταλαβαίνουμε, η ταλαιπωρία που υφίστανται τα ζώα στην εποχή μας σε όλη τη γη, επηρεάζει τον ψυχισμό μας, γιατί τα μηνύματα τα ενεργειακά που εκπέμπονται από αυτά μας έχουν κυκλώσει, έτσι που έχουν τόσο πολύ πληθύνει γύρω μας τα εκτροφεία ζώων με τις απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης. Μπορεί λογικά οι περισσότεροι να μην το αντιλαμβάνονται, κάτι μέσα μου όμως μου λέει πως ενεργειακά, τα κύτταρά μας επικοινωνούν με τα ταλαιπωρούμενα κύτταρα εκείνων των ζώων και τα μηνύματα επηρεάζουν τον ψυχισμό και τα συναισθήματά μας. Γίνονται όλο και περισσότερο αγχώδεις, κακόκεφοι, απογοητευμένοι και καταθλιπτικοί οι άνθρωποι στην εποχή μας. Είναι πολλοί οι λόγοι βέβαια που τους σπρώχνουν σε αυτή την κατάσταση, κυρίως πολιτικοοικονομικοί, που οδηγούν σε πολέμους, πείνα και εξαθλίωση εκατομμύρια ανθρώπους επάνω στη γη, εγώ όμως πιστεύω πως ένα μικρό μέρος ευθύνης έχει και η κακομεταχείριση των ζώων με τον μηχανισμό που σας ανέλυσα πιο πάνω, και ας κινδυνεύω να θεωρηθώ, όπως σας ξαναείπα, το λιγότερο…. γραφική. Δεν χρειάζεται να συμφωνήσει όμως κανείς μαζί μου σε αυτό για να υπάρξει μια βελτίωση της κατάστασης. Αρκεί να καταλάβουμε όλοι, ακόμη και οι πιο ορθολογιστές από εμάς, πως η φύση δεν βρίσκεται γύρω μας για να την ταλαιπωρούμε αλλά για να μας εξυπηρετεί. Αν δείχναμε τον απαιτούμενο σεβασμό στη ζωή, σε όλες της τις μορφές, τα πράγματα θα ήταν για όλους καλύτερα. Δεν χρειάζεται να γίνουμε όλοι χορτοφάγοι, αν και αυτό είναι αποδεδειγμένα πολύ καλό για την υγεία μας, ωστόσο μπορούμε να τρώμε πολύ πιο αραιά το κρέας σε όλες του τις μορφές και να προτιμάμε τα βιολογικής εκτροφής ζώα και τα προϊόντα τους, ώστε να ασκηθεί έτσι μία πίεση προς την καλύτερη μεταχείριση των ζώων αυτών στον πλανήτη. Κάτι τέτοιο θα ωφελούσε την υγεία μας με πολλούς τρόπους, σύμφωνα με όσα σας ανέλυσα πιο πάνω και θα ωφελούσε και γενικότερα τον


πλανήτη μας, στον οποίο όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία η κατανάλωση κρέατος πρόκειται να διπλασιαστεί μέχρι το 2020!.... Για να το καταλάβετε αυτό, θα πρέπει ίσως εδώ να σας δώσω κάποια στοιχεία που πιθανότατα οι περισσότεροι δεν ξέρετε όσον αφορά την κτηνοτροφία. Η περισσότερη λοιπόν παραγωγή κρέατος θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη πείνα τους κατοίκους της γης, γιατί πάνω από το ένα τρίτο των δημητριακών της γης ξοδεύεται για την τροφή των ζώων αυτών, ενώ συγχρόνως θα οδηγήσει και σε υπερκατανάλωση των πόρων νερού της γης, γιατί χρειάζεται εξαπλάσια ποσότητα νερού για να παραχθεί ένα μεγάλο μπιφτέκι απ ότι ένα μεγάλο κομμάτι συμπυκνωμένης σόγιας (τοφού, το υποκατάστατο του κρέατος στις χορτοφαγικές δίαιτες). Και το χειρότερο είναι πως αυτή η εντατικοποίηση της κτηνοτροφίας οδηγεί και σε υπερθέρμανση της γης, λόγω της μεγάλης ποσότητας μεθανίου που παράγεται από τα κόπρανα των ζώων!... Πολλά τα κακά της υπερκατανάλωσης κρέατος όπως βλέπετε και κανένα το όφελος στην υγεία μας. Μήπως πρέπει όλοι να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε σοβαρά την ελάττωση της κατανάλωσής του στην διατροφή μας; Και εννοώ όλες του τις μορφές (λουκάνικα, σαλάμια, ζαμπόν κ.λ.π.) Θα ήθελα όμως να ενημερώσω τους πιο δύσπιστους από τους αναγνώστες πως όσα ανέφερα πιο πάνω σχετικά με την ενεργειακή διασύνδεση όλων των ζώντων οργανισμών και ιδιαίτερα την συναισθηματική, δεν είναι λόγια ενός άρρωστου μυαλού αλλά σκέψεις που τις έχει προκαλέσει η μελέτη αποτελεσμάτων από μακρόχρονες και πολύ ενδιαφέρουσες έρευνες. Σε άρθρο του Ινστιτούτου HeartMath (www. heartmath.org) με τον τίτλο «Energetic Interactions Between People and the Environment» αναφέρεται πως ο ερευνητής Cleve Backster έχει κάνει πρωτοπόρες έρευνες που αποδεικνύουν πως οι άνθρωποι είμαστε διασυνδεδεμένοι με τους υπόλοιπους ζώντες οργανισμούς (ζώα και φυτά) με σημαντικούς τρόπους που προκαλούν έκπληξη.(58) Ο Backster είναι ο πρώτος που απέδειξε πως τα φυτά και άλλοι ζώντες οργανισμοί ανταποκρίνονται σε αλλαγές των ανθρωπίνων συναισθημάτων και έχει αποδείξει επίσης επικοινωνία μεταξύ κυττάρων που βρίσκονται σε αρκετή απόσταση. Ο πιο πάνω ερευνητής συνεχίζει τις έρευνές του στο ερευνητικό κέντρο Backster Research Foundation στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας, όπου εργάζεται από το 1992. Το Ινστιτούτο HeartMath στην Αμερική, αναπαρήγαγε αρκετά από τα πειράματα του πιο πάνω ερευνητή στα δικά του εργαστήρια και κατέληξε να δημιουργήσει μία πρωτότυπη συσκευή για το σπίτι που επιτρέπει να δουν οι άνθρωποι μόνοι τους πώς τα φυτά και άλλα βιολογικά συστήματα απαντούν στις συναισθηματικές τους ενέργειες.


Όπως βλέπετε λοιπόν, οι ιδέες που σας ανέπτυξα λίγο πριν με κίνδυνο να θεωρηθώ γραφική, δεν είναι απλή φαντασία μου. Προέκυψαν από την μελέτη πληροφοριών όπως οι πιο πάνω, μέσα από την λογική σκέψη που έκανα συνειρμικά, πως αν τα φυτά και τα ζώα αντιδρούν στα δικά μας συναισθήματα (όπως έχει πια αποδειχθεί) είναι πολύ πιθανό και εμείς να αντιδρούμε στα δικά τους. Μένει να αποδειχθεί αν αυτός ο συλλογισμός πράγματι ισχύει. Ελπίζω κάποιοι από τους ερευνητές αυτών των θεμάτων να μελετούν ήδη αυτή την πιθανότητα. Μήπως τώρα σας φαίνομαι κάπως λογικότερη; Εύχομαι ναι, για να συνεχίσετε το διάβασμα αυτού του βιβλίου μέσα στο οποίο θα βρείτε πολλές και χρήσιμες πληροφορίες που θα βελτιώσουν τη ζωή και την υγεία σας καθώς και πρακτικές συμβουλές. Άλλωστε ο μεγάλος C.G. Jung είχε κάποτε πει : Δεν θα κάνω την ανοησία που είναι της μόδας, να θεωρώ κάθε τι που δεν μπορώ να ερμηνεύσω σαν «απάτη». Ή σαν «τρέλα», θα πρόσθετα εγώ. Θα ήθελα πριν κλείσω όμως αυτό το κεφάλαιο που αναφέρεται στην σωστή διατροφή, να σας δώσω 12 πρακτικές συμβουλές που βρήκα σε έγκυρη ιστοσελίδα η οποία αναφέρεται στις αρθρίτιδες και την υγιεινή διατροφή (59). Οι 12 αυτές συμβουλές θα σας βοηθήσουν να αλλάξετε σιγά-σιγά την διατροφή σας και να την κάνετε υγιεινότερη χωρίς να πιεστείτε πολύ και είναι οι εξής: -----------------------------1. Κοιτάξετε το τι τρώτε τώρα Φτιάξτε ένα ημερολόγιο διατροφής και αρχίστε να καταγράφετε εκεί ότι τρώτε κάθε μέρα. Να είσαστε τίμιοι με τον εαυτό σας. Γράφοντας και βλέποντας τι και πόσο τρώτε μπορείτε να συνειδητοποιήσετε σιγά-σιγά τις αλλαγές που πρέπει να κάνετε. 2. Αρχίστε με μικρές αλλαγές Αυτό που θέλετε να πετύχετε είναι ένας υγιεινός τρόπος ζωής διαρκείας, γι αυτό αρχίστε με μικρές αλλαγές, γιατί αυτές είναι που αντέχουν στον χρόνο. 

Για να φάτε περισσότερα λαχανικά π.χ. αρχίστε να προσθέτετε περισσότερα λαχανικά σε φαγητά που ήδη αγαπάτε, όπως λίγα μπουκετάκια μπρόκολο στη πίτσα ή τις σούπες σας. Για να αρχίσετε να τρώτε αναποφλοίωτους σπόρους χρησιμοποιείστε ολικής άλεσης ζυμαρικά ή αναποφλοίωτο ρύζι στις σούπες σας κατ αρχήν.

Επίσης αντικαταστήστε ότι αγαπάτε να τρώτε με την υγιεινότερη μορφή του.


  

Αν αγαπάτε τα σάντουιτς με ζαμπόν, δοκιμάστε το ζαμπόν με χαμηλά λιπαρά Αν σας αρέσουν τα έτοιμα κατεψυγμένα φαγητά, προτιμήστε αυτά με το λιγότερο αλάτι Αν αγαπάτε το κεμπάπ ή τα σουβλάκια δοκιμάστε να τα συνοδεύσετε με μία χορταστική σαλάτα αντί για τηγανητές πατάτες

Αρχίστε με μία ή δύο αλλαγές. Όταν αυτές οι αλλαγές γίνουν συνήθεια, πράγμα που συμβαίνει μέσα σε δύο έως τέσσερες εβδομάδες, μετά προσπαθήστε να προσθέσετε μία ή δύο ακόμη αλλαγές. Μέσα σε έξι με δώδεκα μήνες θα διαπιστώσετε πως έχετε κάνει σημαντικές αλλαγές στη διατροφή σας. 3. Μελετήστε τις ετικέτες ως προς την ποσότητα των θρεπτικών συστατικών στα προϊόντα που αγοράζετε και συγκρίνετέ τις. Δείτε τη στήλη με το ποσοστό ημερήσιας αξίας (Daily Value, %DV).Ο γενικός κανόνας είναι πως 5% ή λιγότερο θεωρείται χαμηλό ενώ 20% και πάνω θεωρείται υψηλό. Με αυτό το σκεπτικό προσπαθήστε με τα προϊόντα που αγοράζετε να κρατάτε τα ποσοστά των κορεσμένων λιπών, χοληστερόλης και Νατρίου (αλάτι) χαμηλά, ενώ τα ποσοστά ινών, καλίου, σιδήρου, ασβεστίου και βιταμινών A και C ψηλά. Το μέγεθος της μερίδας που θα φάτε επηρεάζει, μην ξεχνάτε, τις θερμίδες, τη ποσότητα του κάθε θρεπτικού στοιχείου και το ποσοστό ημερήσιας αξίας. Αυτό το τελευταίο είναι υπολογισμένο για μία δίαιτα 2000 θερμίδων. Μπορείτε όμως να το χρησιμοποιήσετε σαν μέτρο, άσχετα με το αν καταναλώνετε εσείς 2000 θερμίδες ημερησίως ή όχι. 4. Ελέγχετε το μέγεθος της μερίδας που τρώτε Προσπαθήστε να μειώσετε σταδιακά τις μερίδες που καταναλώνετε, χρησιμοποιώντας στην ανάγκη και μικρότερα πιάτα. Γιατί αν υπάρχει μπροστά σας περισσότερο φαγητό θα το καταναλώσετε.   

Αν τρώτε έξω, προτιμήστε να μοιραστείτε τη μερίδα με φίλο ή φίλη σας Ζητήστε να σας φέρουν χωριστά τις σάλτσες ή το λάδι της σαλάτας σας για να βάλετε λιγότερο. Ζητήστε να σας βάλουν λίγο από το γεύμα σας σε σακουλάκι για τον σκύλο ή την γάτα σας (!!!)

5. Ελέγξτε τις θερμίδες και πάρτε περισσότερα θρεπτικά συστατικά. Πρέπει να μένετε μέσα στις αναγκαίες για τον καθένα σας θερμίδες, ιδιαίτερα αν προσπαθείτε να χάσετε βάρος. Πρέπει όμως συγχρόνως να παίρνετε τα αναγκαία


θρεπτικά συστατικά, πράγμα που σημαίνει πως πρέπει να διαλέγετε θρεπτικές τροφές. Τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες πρέπει να φροντίζουν να παίρνουν τις απαραίτητες ποσότητες ασβεστίου, καλίου, ινών, μαγνησίου και βιταμινών Α,C, E. 6. Γνωρίστε τα λίπη Το λίπος δίνει γεύση και σας χορταίνει. Σας δίνει επίσης ενέργεια, και βοηθάει την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών Α, D, Ε και Κ. Αλλά το λίπος έχει εννέα θερμίδες ανά γραμμάριο, σε σχέση με 4 θερμίδες ανά γραμμάριο που έχουν οι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες. Εκτός όμως από το θέμα των πολλών θερμίδων που σας παχαίνουν, τα λίπη οδηγούν σε υψηλά επίπεδα την χοληστερίνη στο σώμα σας, πράγμα που έχει κινδύνους για την υγεία σας. Γι αυτό θα πρέπει το μεγαλύτερο μέρος των λιπών που καταναλώνετε να είναι μονο- και πολύ-ακόρεστα λιπαρά οξέα, σαν αυτά που περιέχουν    

Το ελαιόλαδο και άλλα φυτικά λάδια Οι ξηροί καρποί Η σόγια Τα ψάρια (ιδιαίτερα ο σολομός, ο σαρδέλες, ο τόνος, το σκουμπρί και ο μπακαλιάρος)

Ενώ καλό είναι να αποφεύγετε τα κορεσμένα λίπη (κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα) και τα τρανς λιπαρά (μπισκότα, κρακεράκια, μαργαρίνες και γενικότερα σνακς που βρίσκονται μέσα σε σακκουλάκια).

7. Διαλέξτε άπαχες τροφές ή με χαμηλά λιπαρά Όταν αγοράζετε κρέας, πουλερικά ή προϊόντα τους φροντίστε να είναι άπαχα ή με λίγο λίπος. Μερικοί ακόμη τρόποι για να μειώσετε τα κορεσμένα λίπη από τη διατροφή σας είναι:    

Προτιμήστε το λάδι για μαγείρεμα αντί για βούτυρο ή λίπος Φάτε περισσότερα ψάρια Ψήστε στον φούρνο ή στο γκριλ ή βράστε την τροφή σας αντί να την τηγανίσετε, γιατί στο τηγάνισμα απορροφάται περισσότερο λίπος. Δοκιμάστε για ορεκτικά, πιάτα λαχανικών αντί για επεξεργασμένα κρέατα (σαλάμια, ζαμπόν, λουκάνικα κ.λ.π.)

8. Επικεντρωθείτε στα φρούτα Οι διατροφικές κατευθυντήριες γραμμές είναι να καταναλώνει κανείς δύο φλιτζάνια φρούτα ημερησίως στην δίαιτα των 2000 θερμίδων. Αυτό αντιστοιχεί


σε τρία μετρίου μεγέθους φρούτα την ημέρα. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι μία μικρή μπανάνα, ένα μεγάλο πορτοκάλι και ¼ φλιτζανιού ξερά βερίκοκα ή δύο – τρία φρέσκα. Προτιμείστε φρέσκα ή ξερά ή κατεψυγμένα ή κονσερβοποιημένα φρούτα παρά χυμούς, γιατί τα ολόκληρα φρούτα έχουν περισσότερες ίνες, είναι πιο χορταστικά και είναι και γλυκά από τη φύση τους. Τρόποι για να προσθέσετε φρούτα στη διατροφή σας είναι:   

Προσθέστε τα στα δημητριακά του πρωινού σας Φάτε τα σαν σνακ σε γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά Φτιάξτε ένα επιδόρπιο αναμειγνύοντας γάλα με χαμηλά λιπαρά με φρέσκα ή κατεψυγμένα φρούτα και χτυπώντας τα στο μίξερ.

Αφήνοντας επίσης τα φρούτα σε κοινή θέα επάνω στο τραπέζι της κουζίνας βοηθάτε την οικογένειά σας να πάρει κάποιο και να το φάει. 9. Χρησιμοποιείστε αναποφλοίωτους σπόρους. (Οι μισοί από τους σπόρους που καταναλώνετε καθημερινά θα πρέπει να είναι αναποφλοίωτοι). Μην συγχέετε το σκούρο χρώμα του ψωμιού ή την ονομασία «πολύσπορο» με την περιεκτικότητα σε αναποφλοίωτους σπόρους. Χρησιμοποιείστε αλεύρι ολικής άλεσης για τις συνταγές σας από σιτάρι, καλαμπόκι, βρώμη, σίκαλη ή κριθάρι (ή συνδυασμό τους), άγριο ρύζι μπεζ, κόκκινο ή μαύρο, και πλιγούρι. 10. Φάτε λαχανικά Οι διατροφικές κατευθυντήριες γραμμές είναι δυόμισι φλιτζάνια λαχανικά την ημέρα για μία δίαιτα 2000 θερμίδων. Προσπαθήστε να ενσωματώσετε λαχανικά σε τροφές όπως:    

Το ρολό από κιμά ή οι κεφτέδες και τα μπιφτέκια Τα λαζάνια Οι ομελέτες Οι διάφορες σάλτσες για μακαρόνια ή ραγκού

Ή φτιάξτε χορτόσουπες με απομεινάρια λαχανικών από σαλάτες και μαγειρέματα. 

Προσθέστε επίσης μαρούλι στα σάντουιτς.

Βοηθάει το να πάρετε μαζί σας στον μανάβη τα παιδιά σας και να τα βάλετε να διαλέξουν λαχανικά από όλα τα χρώματα, μαθαίνουν έτσι την αξία τους σε θρεπτικά συστατικά.


Κάντε ότι σας φαίνεται ευκολότερο προκειμένου να βάλετε περισσότερα λαχανικά στη διατροφή σας. Χρησιμοποιείστε τις έτοιμες κομμένες σαλάτες που υπάρχουν σε σακουλάκια, αν δεν έχετε χρόνο, αν και διατηρούν τα λαχανικά περισσότερες βιταμίνες όταν είναι φρεσκοκομμένα. *Το ξέρετε πως μπορείτε να πλύνετε τις σαλάτες σας, να τις στραγγίσετε καλά και στη συνέχεια να τις τυλίξετε σε μία πετσέτα κουζίνας και μετά μέσα σε μία νάιλον σακούλα να τις φυλάξετε στο ψυγείο για μία περίπου εβδομάδα χωρίς να μαραθούν και να αλλοιωθεί η εμφάνισή τους; Έτσι θα έχετε καθαρά και τραγανά φύλλα όποτε τα θελήσετε χωρίς πρόσθετο κόπο. Ισχύει το ίδιο και για τα αρωματικά σας (μαϊντανό, άνηθο). 11. Λιγοστέψτε το νάτριο και αυξήστε το κάλιο στη διατροφή σας Το αλάτι είναι γνωστό πως οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης πράγμα που ενέχει κινδύνους για εγκεφαλικά και καρδιακά επεισόδια όπως και νεφρική βλάβη. Οι διατροφικές κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν 2,3 χιλ.γραμ. (περίπου ένα κουτ. γλυκού αλάτι) την ημέρα, ενώ η ποσότητα αυτή μειώνεται ακόμη περισσότερο στις μεγαλύτερες ηλικίες, στους υπερτασικούς και τη μαύρη φυλή. Το περισσότερο αλάτι που καταναλώνει ο κόσμος προέρχεται από τις επεξεργασμένες τροφές. Προσέξτε και πάλι τις ετικέτες. 5% DV ή λιγότερο νάτριο σημαίνει πως η τροφή είναι χαμηλή σε νάτριο ενώ 20% ή περισσότερο σημαίνει πως είναι πλούσια σε νάτριο. Συγκρίνετε παρόμοια προϊόντα και προτιμήστε αυτά με την μικρότερη περιεκτικότητα σε νάτριο. Οι περισσότεροι δεν βρίσκουν καμία διαφορά στην γεύση. Αλλά και αν δείτε διαφορά, καταναλώνοντας προϊόντα με λιγότερο αλάτι σύντομα συνηθίζετε την γεύση και θα απολαμβάνετε αυτές τις τροφές εξ ίσου ή και περισσότερο από τις αντίστοιχε με το πολύ αλάτι. Προτιμήστε να ενισχύετε την γεύση των φαγητών σας αντί για το αλάτι με:    

Βότανα Μπαχαρικά Λεμόνι Ξύδι

Συμβουλευτείτε το γιατρό σας εάν μπορείτε να αυξήσετε το κάλιο στη διατροφή σας, γιατί έτσι μπορείτε να αντισταθμίσετε κάποιες από τις βλαβερές επιδράσεις του νατρίου στην πίεσή σας. Τροφές πλούσιες σε κάλιο είναι:  

Οι γλυκοπατάτες Τα πορτοκάλια


   

Οι μπανάνες Το σπανάκι Η κολοκύθα Οι ντομάτες

12. Μειώστε τη ζάχαρη Οι διατροφικές κατευθυντήριες οδηγίες συστήνουν την αποφυγή τροφών με πρόσθετες γλυκαντικές ουσίες. Τέτοιες τροφές είναι τα αναψυκτικά, οι καραμέλες, τα κέϊκ, τα μπισκότα, οι τάρτες και γενικά τα γλυκά του ζαχαροπλαστείου και οι φρουτοχυμοί σε κουτάκια. Προσέξτε τις ετικέτες για την περιεκτικότητα σε ζάχαρη των προϊόντων που αγοράζετε. Αντί για αναψυκτικά προτιμείστε νερό ή φυσικούς φρουτοχυμούς και αντί για γλυκά προτιμείστε όσο μπορείτε φρούτα, νωπά ή ξερά. Μπορούν κάλλιστα να ικανοποιήσουν την διάθεσή σας για κάτι γλυκό. Μην έχετε στην κατάψυξη του ψυγείου σας παγωτό, για να μην το βρίσκετε εύκολα να το φάτε. Εάν πρέπει να πάτε έξω για να το αγοράσετε μπορεί και να το μετανιώσετε και να φάτε κάτι άλλο, θρεπτικότερο και υγιεινότερο…. -----------------------------Δεν νομίζω πως οι δώδεκα πιο πάνω συμβουλές είναι διαφορετικές από τις συμβουλές για υγιεινή διατροφή που σας έχω δώσει τόσο στο προηγούμενο βιβλίο μου όσο και σε αυτές τις σελίδες που έχετε διαβάσει μέχρι τώρα. Ελπίζω όμως, να πρόσθεσαν κάποιες μικρές πινελιές που θα βοηθήσουν πρακτικά όσους από εσάς είχατε συνηθίσει να τρώτε ανθυγιεινά, να τα καταφέρετε να αλλάξετε σιγά-σιγά τη διατροφή σας προς ένα υγιεινότερο πρότυπο. Θεωρώ χρήσιμο εδώ να προσθέσω για άλλη μία φορά, πως η υγιεινή διατροφή στο σύνολό της, βοηθάει τον οργανισμό μας, ως προς όλες του τις λειτουργίες. Έτσι ένα άτομο που τρέφεται γενικά υγιεινά, δεν χρειάζεται να κάνει ιδιαίτερες προσπάθειες για να μειώσει τη χοληστερίνη του ή την πίεσή του. Γι αυτή την τελευταία μάλιστα, υπάρχει πρόσφατη έρευνα που την συσχετίζει με την υγιεινή διατροφή, όχι μόνον ως προς τη μειωμένη πρόσληψη αλατιού αλλά και ως προς την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες. Αναλυτικότερα, σε μία έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Clinical Nutrition, μελετήθηκαν 233 υγιείς μεσήλικες γυναίκες και παρακολουθήθηκαν αρχικά επί τέσσερες εβδομάδες ως προς την διατροφή τους. Στη συνέχεια μοιράστηκαν αυτές τυχαία, σε τρεις ομάδες: μία ομάδα ελέγχου, μία ομάδα που έτρωγε ψωμί σταρένιο ολικής άλεσης και μία ομάδα που έτρωγε ψωμί από σιτάρι ολικής άλεσης και βρώμη επί 12 εβδομάδες. Οι ερευνητές μελέτησαν τους παράγοντες που επηρεάζουν τη καρδιακή λειτουργία,


όπως δείκτες φλεγμονής, ευαισθησία στην ινσουλίνη, επίπεδα χοληστερίνης και αρτηριακή πίεση. Στις 205 γυναίκες που ολοκλήρωσαν την έρευνα, οι ερευνητές βρήκαν πως υπήρξε μία σημαντική μείωση της αρτηριακής πίεσης (6mgHg) στις ομάδες που έτρωγαν προϊόντα από δημητριακά ολικής άλεσης, πράγμα που, όπως επισημαίνουν οι πιο πάνω επιστήμονες, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο για καρδιακή νόσο. Συστήνουν λοιπόν σε όλους, διατροφή με λίγες θερμίδες και πλούσια σε ολικής άλεσης δημητριακά, ώστε να προλαμβάνεται η καρδιακή βλάβη. Για άλλη μια φορά λοιπόν σας προτείνω αγαπητοί μου αναγνώστες σαν μία γενική διατροφική συμβουλή, να βάλετε στη διατροφή σας τους αναποφλοίωτους σπόρους και τα προϊόντα τους, όχι μόνον τα δημητριακά και τα προϊόντα τους (ψωμί, ζυμαρικά), αλλά και το ρύζι και να καταργήσετε όλα τα άσπρα. Άσπρη ζάχαρη, άσπρο ρύζι, άσπρο ψωμί, άσπρα ζυμαρικά. Θα δείτε τότε και την πίεσή σας να πέφτει, και τη χοληστερίνη σας αλλά και το βάρος σας. Τελειώνοντας όμως αυτό το κεφάλαιο των πρακτικών συμβουλών διατροφής θέλω να σας επισημάνω πως πέρα από το τι τρώμε, σημασία για την υγεία μας έχει και το πόσο τρώμε. Γιατί υπάρχουν έρευνες σοβαρές που καταλήγουν πως μειώνοντας την ποσότητα τροφής που καταναλώνουμε μπορούμε να επιμηκύνουμε τη ζωή μας έως και 50%. Οι έρευνες μέχρι τώρα αφορούσαν μικρά ζώα (ποντίκια, συνήθως), αλλά το περασμένο Ιούλιο μία μεγάλη μελέτη σε πιθήκους, (ζώα πολύ πιο κοντά στο είδος μας) που έγινε από το Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν στην Αμερική, έδειξε πως τα ζώα που έμειναν πεινασμένα είχαν πολύ λιγότερες περιπτώσεις διαβήτη, καρδιοπαθειών, εγκεφαλικών επεισοδίων και καρκίνων, απ’ ότι τα καλοθρεμμένα ζώα. (60) Είναι φυσικό, όπως καταλαβαίνετε η δίαιτα να οδηγεί σε μείωση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερίνης καθώς και όλων των νοσημάτων που εξαρτώνται από αυτές όπως και της πιθανότητας εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη. Όλα αυτά μεταφράζονται βέβαια σε αύξηση του χρόνου επιβίωσης. Όμως με μείωση των θερμίδων που καταναλώνουμε κατά 25 -30%, χωρίς να μειωθούν τα προσλαμβανόμενα θρεπτικά συστατικά, φαίνεται να συμβαίνει και κάτι άλλο που αυξάνει τη διάρκεια της ζωής μας. Αυτό το κάτι άλλο οι επιστήμονες με μία καινούργια μεγάλη έρευνα σε ανθρώπους, θα προσπαθήσουν τώρα να βρουν. Η καινούργια αυτή έρευνα έχει ονομαστεί CALERIE και σε αυτήν οι επιστήμονες θα προσπαθήσουν να βρουν αν οι διάφορες μεταβολικές αλλαγές που είδαν να συμβαίνουν στα ζώα που μέχρι τώρα παρατήρησαν, συμβαίνουν και στους ανθρώπους. Μία θεωρεία που διατυπώθηκε από τις μέχρι τώρα έρευνες είναι πως η ελαφριά πείνα δρα σαν μικρό στρες που κάνει τον οργανισμό δυνατότερο και ανθεκτικότερο στη γήρανση. Θεωρείται πως το φαινόμενο θα μπορούσε να είναι δηλαδή ένα είδος εξελικτικής προσαρμογής ώστε τα ζώα να μπορούν να επιβιώνουν σε περιόδους έλλειψης τροφής. Καταναλώνοντας λιγότερες θερμίδες χαμηλώνει επίσης ο μεταβολισμός μας και κάποιες από τις πληροφορίες δείχνουν πως άτομα με


χαμηλότερο μεταβολισμό ζουν περισσότερο. Ακόμη όμως και αν οι πιο πάνω θεωρίες είναι σωστές, οι φαρμακευτικές εταιρείες που βοηθούν και χρηματοδοτούν τέτοιες έρευνες, δεν ενδιαφέρονται τόσο για τις ίδιες τις θεωρίες, όπως καταλαβαίνετε, όσο για τους δρόμους που υπάρχουν πίσω από αυτές τις παρατηρήσεις, σε μοριακό επίπεδο. Γιατί μία τέτοια ανακάλυψη θα τους έδινε την δυνατότητα να φτιάξουν φαρμακευτικές ουσίες που θα μπορούσαν να μιμηθούν αυτούς του μοριακούς δρόμους. Το κέρδος και το χρήμα κρύβονται πάντα πίσω από κάθε προσπάθεια ερευνητική, όπως βλέπετε. Αυτό όμως δεν λιγοστεύει βέβαια την αξία των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Πολύ φοβάμαι όμως πως σε λίγο οι φαρμακευτικές εταιρίες θα μας λένε : φάτε όσο θέλετε και πάρτε και αυτό το χαπάκι για να έχετε τα ευεργετικά αποτελέσματα μιας νηστείας!!!.... Όμως ξεχνούν ή δεν θέλουν να δουν τα τεχνοκρατικά μυαλά, πως πίσω από κάθε μεταβολικό φαινόμενο σε μοριακό επίπεδο οι παραγόμενες χημικές ουσίες δεν προέρχονται από απλές αντιδράσεις δύο ή περισσότερων συστατικών που έρχονται σε επαφή, αλλά από μία ανεπανάληπτη αλληλοεπίδραση διαφόρων ενεργειών, απολύτως ειδική για την συγκεκριμένη στιγμή. Απολύτως ειδική, γιατί εξαρτάται από τόσους πολλούς παράγοντες (συναισθηματικούς, πνευματικούς, φυσικούς κ.λ.π.) που είναι αδύνατον να αναπαραχθούν από ένα χαπάκι….. Σε ένα άρθρο που διάβασα πρόσφατα ωστόσο (61), αναφέρονται κάποιοι τρόποι με τους οποίους μπορεί να νοιώθει χορτάτος κανείς, χωρίς να παίρνει πολλές θερμίδες. Έτσι μπορεί να …..κοροϊδέψει τον οργανισμό του, κερδίζοντας τα οφέλη της μειωμένης διατροφής, χωρίς να πεινάει πολύ. Ένας από τους τρόπους αυτούς είναι να πίνετε αρκετό νερό. Το νερό καταλαμβάνοντας χώρο στο στομάχι σας, βοηθάει να νοιώθετε χορτάτοι και να τρώτε έτσι λιγότερο. Όσοι λοιπόν θέλετε να αδυνατίσετε, πίνετε πάντα ένα ποτήρι νερό πριν από το φαγητό σας. Είναι αυτός ένας σίγουρος τρόπος αδυνατίσματος, όπως επίσης και η κατανάλωση ενός μήλου ή ενός πιάτου σαλάτας πριν από το κύριο γεύμα σας, φτιαγμένης από λαχανικά με πολύ λίγες θερμίδες, όπως λάχανο, μαρούλι, σπανάκι, αντίδι, ρόκα, σέλερι, αγγούρι. Προσοχή χρειάζεται μόνο να μη παρασυρθείτε και βάλετε στη σαλάτα αυτή πολύ λάδι, αυξάνοντας έτσι τις θερμίδες της. Μία έξυπνη λύση είναι να φτιάξετε στο μούλτι ένα πολύ νόστιμο και υγιεινό «ντρέσινγκ» σαλάτας χτυπώντας μία-δύο κουταλιές λάδι, με ένα κουταλάκι του γλυκού ξύδι ή λεμόνι και ένα μικρό κρεμμύδι (ίσως και λίγη μουστάρδα αν σας αρέσει). Θα έχετε έτσι και τα σημαντικά για την υγεία σας οφέλη το κρεμμυδιού στη σαλάτα σας, χωρίς να σας ενοχλεί η μυρωδιά του. Και τέλος προσθέστε στη διατροφή σας γκρέιπφρουτ. Το φρούτο αυτό περιέχει την ουσία (naringenin), ουσία που του προσδίνει την πικρή του γεύση, που είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό και βοηθάει τη διάσπαση του λίπους στο συκώτι, ενώ συγχρόνως είναι τροφή χαμηλή σε θερμίδες (74 θερμίδες/ φλιτζάνι).


Δεν θέλω όμως να σας κουράσω περισσότερο και θα κλείσω το κεφάλαιο αυτό των πρακτικών συμβουλών για υγιεινή διατροφή με μία πληροφορία που δημοσίευσε η Γαλλική εφημερίδα Le Monde πριν λίγους μήνες και την οποία θεωρώ υποχρέωσή μου να σας μεταφέρω για να ενημερωθείτε, χωρίς αυτό να σημαίνει πως σας συστήνω να στραφείτε σε αυτή τη τροφή, έστω και αν είναι, όπως λένε, υγιεινή. Πρόκειται για την εντομοφαγία. Ο ΟΗΕ εξετάζει αυτήν, σαν μία από τις λύσεις για την αντικατάσταση του κρέατος και του ψαριού στη διατροφή, εν όψει της ανάγκης να διατραφούν περίπου 9 δισ. ανθρώπων στον ορίζοντα του 2050. (62) Η εντομοφαγία παρουσιάζει, σύµφωνα µε τους διαφηµιστές της, πολλαπλά πλεονεκτήματα. Τα έντοµα είναι πολύ θρεπτικά. Περιέχουν πρωτεΐνες, λιπίδια, ιχνοστοιχεία (ψευδάργυρο, σίδηρο), βιταμίνες, μερικές φορές σε μεγαλύτερες ποσότητες από ότι το κρέας ή το ψάρι. Επίσης, η εκτροφή τους είναι πολύ αποδοτικότερη από την παραδοσιακή κτηνοτροφία. «Χρειάζονται 10 κιλά φυτική τροφή για να παραχθεί 1 κιλό µμοσχάρι», εξηγεί ο Αρνολντ Βαν Χάις, εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Βαγκενίνγκεν (Ολλανδία). «Χρειάζονται όµως µόνο ένα ή δύο για να παραχθεί η ίδια ποσότητα βρώσιµων εντόµων». Και µια διατροφική πληροφορία: 100 γραµµάρια ακρίδες δίνουν 26,3 γραµµάρια πρωτεϊνών. Η αντίστοιχη ποσότητα μοσχαρίσιου κρέατος δεν προσφέρει παρά 20,2 γραµµάρια μόνον. Μπορεί να βρίσκετε οι περισσότεροι την ιδέα αυτή της εντομοφαγίας πολύ απωθητική, ωστόσο αυτή η απώθηση που προκαλούν τα έντοµα δεν είναι πανανθρώπινη. Περίπου 1.400 είδη εντόµων θεωρούνται βρώσιµα και καταναλώνονται στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αµερική: κάµπιες κολεόπτερων, μυρμήγκια, σκουλήκια, ακρίδες, χρυσαλλίδες μεταξοσκωλήκων, σκαθάρια, τζιτζίκια, γρύλοι, αράχνες, σκορπιοί… Οι Κινέζοι, οι Ιάπωνες, οι Ταϊλανδοί, οι Νοτιοαφρικανοί, οι Μεξικανοί περιλαμβάνονται μεταξύ των κυριότερων καταναλωτών. «Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα έντοµα προσφέρονται σαν εορταστικά πιάτα ή σαν μεζέδες που οι καλοφαγάδες εκτιµούν πολύ», υπογραμμίζει ο Νικολά Σεζάρ, εθνολόγος, ειδικός στις σχέσεις μεταξύ εντόµων και ανθρώπων. Οι ειδικοί λένε πως είναι θέµα ψυχολογίας. «Αρκεί να δοκιμάσεις για να ξαναδοκιμάσεις», υποστηρίζουν οι λάτρεις του είδους. Συχνά η γεύση τους συγκρίνεται µε αυτή των θαλασσινών ή των φουντουκιών. Στην αρχαιότητα, οι Ρωµαίοι εκτιμούσαν τις κάµπιες. Στη Βρετανία, η Εdible (www.edible. com) προσφέρει ζαχαρωτά µε σκορπιούς, φρυγανισμένα γιγάντια μυρμήγκια, ταραντούλες στον φούρνο κ.ά.!!!... Θα χρειαστούν ωστόσο αρκετές έρευνες επιστημονικές, για να μπορέσουμε να μιλήσουμε με βεβαιότητα για τα οφέλη μιας τέτοιας διατροφής.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΣΚΗΣΗ Η άσκηση και τα οφέλη της 1. Η άσκηση είναι απαραίτητη για την υγεία μας (ηλικιωμένων και ασθενών συμπεριλαμβανομένων) 2. Δυόμιση ώρες μέτριας έντασης αεροβικής άσκησης (γρήγορο περπάτημα ή κολύμπι, ποδήλατο, γυμναστική) μοιρασμένες σε τρεις φορές την εβδομάδα είναι το λιγότερο που μπορεί να κάνει κανείς για να έχει οφέλη στην υγεία του. 3. Περισσότερη άσκηση συνοδεύεται από περισσότερα οφέλη. 4. Προσθήκη ασκήσεων μυϊκής ενδυνάμωσης (βάρη κ.λ.π.)ωφελεί ακόμη περισσότερο και δυναμώνει τους μυς, κάνοντάς μας ανθεκτικότερους σε πεσίματα και χτυπήματα. 5. Ασκήσεις Γιόγκα ή Τάϊ – τσι, αν προστεθούν βοηθούν την ισορροπία, τη χαλάρωση και την αρμονία νου- σώματος.

Τον συγκεντρωτικό αυτό πίνακα αγαπητοί αναγνώστες σας είχα δώσει στο τέλος του κεφαλαίου της άσκησης, στο προηγούμενο βιβλίο μου με τον τίτλο «Πώς να νικήσετε το στρες». Εκεί σας είχα μιλήσει εκτενώς για τα οφέλη της άσκησης στην υγεία μας καθώς και για την αναγκαιότητα της άσκησης στην καταπολέμηση των στρες της ζωής. Δεν έχουν αλλάξει τα δεδομένα από τότε μέχρι σήμερα, γι αυτό δεν θα σας κουράσω πολύ επαναλαμβάνοντας τα ίδια και τα ίδια. Θεώρησα απαραίτητο όμως να αναφερθώ στην άσκηση έστω και για λίγο μέσα από τις σελίδες και αυτού του βιβλίου, για να σας θυμίσω πως δεν πρέπει να την ξεχνάτε, αν θέλετε να είστε υγιείς, οποιαδήποτε ηλικία και αν έχετε. Βάλτε την άσκηση στην καθημερινότητά σας με μικρές αλλαγές στο τρόπο της ζωής σας, ακόμη και αν για οποιονδήποτε λόγο είστε αναγκασμένοι να μένετε μόνιμα μέσα στο σπίτι σας. Π.χ.: -Αντί να κάθεστε μπροστά στην τηλεόραση με τις ώρες, δοκιμάστε να σηκωθείτε και να ξανακαθίσετε στην πολυθρόνα σας καμιά δεκαριά φορές χωρίς να κρατιέστε από τα μπράτσα της πολυθρόνας. Με αυτόν τον τρόπο ενδυναμώνετε αρκετά τους μυς των μηρών σας. Μετά από λίγη ώρα επαναλαμβάνετε τη διαδικασία. -Την ώρα που παρακολουθείτε τηλεόραση και πάλι, σηκωθείτε και κάνετε για πέντε λεπτά επί τόπου τροχαδάκι, παρακολουθώντας συγχρόνως και την αγαπημένη σας


εκπομπή. Ο χρόνος εξαρτάται από την αντοχή σας, Δεν χρειάζεται να ζορίζεστε. Με τον καιρό και την εξάσκηση θα διαπιστώσετε πως αντέχετε όλο και περισσότερο. -Φορέστε βαράκια στα πόδια σας και καθώς κάθεστε στην πολυθρόνα αρχίστε να ανασηκώνετε πότε το ένα και πότε το άλλο πόδι από το έδαφος και στη συνέχεια και τα δύο πόδια μαζί. Κάντε την άσκηση τουλάχιστον 12 φορές με κάθε πόδι και αν αντέχετε επαναλάβετε άλλες τόσες. Γυμνάζονται έτσι και πάλι οι μηροί αλλά και οι γάμπες σας. -Μπορείτε να συνεχίσετε την άσκηση γυμνάζοντας περισσότερο τους μυς των ποδιών σας, αν σηκωθείτε από την πολυθρόνα σας, κρατηθείτε από την πλάτη της και αρχίσετε να ανασηκώνετε τα πόδια σας στο πλάι τεντωμένα, μία το ένα και μία το άλλο. -Πάρτε βαράκια του 1,2 κιλού ή από ένα μεγάλο πλαστικό μπουκάλι νερό στο κάθε χέρι σας ή ένα κουτί μεγάλο φρουτοχυμό και κάντε ασκήσεις που θα δυναμώσουν τα χέρια σας, καθώς παρακολουθείτε και πάλι τηλεόραση. (Κάμψεις των πήχεων προς το στήθος με τα χέρια κολλημένα στο θώρακα, σήκωμα και κατέβασμα των χεριών τεντωμένων στο πλάι του σώματος ή ανεβοκατέβασμα των δύο τεντωμένων ψηλά χεριών σας προς τα πίσω στην πλάτη σας). -Μπορείτε επίσης να αγοράσετε αντί για βαράκια το ειδικό λάστιχο που υπάρχει στα καταστήματα ειδών γυμναστικής με το οποίο θα γυμνάσετε και τα χέρια και τα πόδια σας σύμφωνα με τις φωτογραφίες που σε δίνει ο κατασκευαστής του. -Βάλτε να παίξει το αγαπημένο σας χορευτικό cd και χορέψτε μόνοι σας μέσα στο σπίτι. Κινηθείτε όσο μπορείτε στους ήχους της μουσικής και απολαύστε το…. Μη νοιώθετε αστείοι ή αστείες. Έχετε αυτοπεποίθηση, όποια ηλικία και αν έχετε. Χορεύοντας κάνετε κάτι καλό για το σώμα αλλά και για την ψυχή σας. Και αν σας φαίνεται υπερβολή πως με την άσκηση κάνετε καλό στην ψυχή σας, σας ενημερώνω πως αρκετά χρόνια πριν δημοσιεύθηκε ιατρική μελέτη (1) στην οποία οι ερευνητές μελέτησαν την επίδραση της άσκησης στον ψυχισμό φοιτητών που είχαν αναφέρει αρνητικά γεγονότα στη πρόσφατη ζωή τους και την συνέκριναν με την επίδραση μεθόδων χαλάρωσης. Μελετήθηκαν με ψυχολογικά τεστ αυτοί οι φοιτητές τόσο πριν αρχίσει η δοκιμασία όσο και στη μέση και στο τέλος της δοκιμασίας (μετά από 11 εβδομάδες άσκησης ή χαλάρωσης). Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η άσκηση είχε καλύτερα αποτελέσματα στην καταπολέμηση της κατάθλιψης στους φοιτητές αυτούς σε σχέση με τις ασκήσεις χαλάρωσης, και μάλιστα μέσα στις 5 πρώτε εβδομάδες, γι αυτό και οι ερευνητές κατέληξαν πως η αεροβική άσκηση μπορεί να ελαττώσει τόσο τη βαρύτητα όσο και την διάρκεια των καταθλιπτικών συμπτωμάτων που προκαλούνται από στρεσογόνα γεγονότα της ζωής.


Μία άλλη πιο πρόσφατη μελέτη αναφέρει πως υπάρχουν αποδείξεις πως η άσκηση βελτιώνει την πνευματική υγεία. Ελαττώνει το άγχος, την κατάθλιψη και την αρνητική διάθεση, ενώ βελτιώνει την αυτοεκτίμηση και την γνωστική λειτουργία. Η άσκηση, σύμφωνα με την πιο πάνω μελέτη σχετίζεται και με βελτίωση της ποιότητας ζωής και των ατόμων που πάσχουν από σχιζοφρένεια. (2) Σημαντική η επίδραση της άσκησης στην ζωή μας λοιπόν, αυτό έχει πια αποδειχθεί. Πρέπει να πεισθείτε να την περιλάβετε στη καθημερινότητά σας σαν κάτι απολύτως απαραίτητο. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να γυμναστείτε αγαπητοί μου, αρκεί να το θελήσετε και να το αποφασίσετε. Ιδιαίτερα όσοι κινείστε ελεύθερα έξω, προτιμείστε να περπατήσετε γρήγορα μερικές στάσεις αντί να περιμένετε ορθοστασία να έρθει το λεωφορείο, μην παίρνετε το αυτοκίνητό σας για κοντινές αποστάσεις, προτιμείστε τις σκάλες αντί για το ασανσέρ. Αν μάλιστα έχετε και λίγη έκταση γης, το να την καλλιεργείτε είτε με λουλούδια είτε με λίγα λαχανικά είναι μια πολύ καλή άσκηση, γιατί σας βοηθάει διπλά λόγω της επαφής με τα φυτά και τη φύση γενικότερα. Το σώμα μας είναι μια περίτεχνη μηχανή που έχει όμως και νοημοσύνη. Μην την αφήνετε λοιπόν να σκουριάσει. Προσπαθείτε να την κινείτε όσο περισσότερο μπορείτε και να είστε βέβαιοι πως αυτή θα σας το ανταποδώσει χαρίζοντάς σας υγεία και ευεξία. Πρόσφατη ιατρική ερευνητική εργασία που δημοσιεύθηκε σε έγκυρη ιατρική ιστοσελίδα (3) αναφέρει πως μία φορά την εβδομάδα άσκηση στο σπίτι ηλικιωμένων γυναικών που είχαν οστεοπενία, με ασκήσεις ισορροπίας και ενδυνάμωσης των μυών των άκρων, είχε σαν αποτέλεσμα σημαντική ελάττωση στα κατάγματα του ισχύου και τους θανάτους κατά συνέπεια που οφείλονται σε αυτά, αυτών των γυναικών σε σχέση με γυναίκες αντίστοιχης ηλικίας που δεν έκαναν άσκηση. Αν τώρα σας πω πως με την άσκηση γλυτώνετε και από τον καρκίνο, σίγουρα πολλοί θα με θεωρήσετε υπερβολική. Και όμως σε Αγγλική ιστοσελίδα (4) δημοσιεύθηκε τον περασμένο Αύγουστο άρθρο στο οποίο αναφέρεται αυτό ακριβώς, αλλά και όσα σας είπα πιο πάνω. Πως δηλαδή γυμναστική δεν σημαίνει πως πρέπει κανένας να ιδρώνει μέσα σε ένα γυμναστήριο. Στο άρθρο αναφέρεται πως στην Αγγλία, επιστήμονες από το WCRF (World Cancer Research Fund) ανέφεραν πως 45 λεπτά μέτριας άσκησης την ημέρα μπορούν να εμποδίσουν την εμφάνιση 5.500 καινούργιων περιπτώσεων καρκίνου του στήθους ετησίως, ενώ επίσης 4.600 περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου μπορούν να αποσοβηθούν ετησίως εάν οι άνθρωποι γυμνάζονται 30 λεπτά την ημέρα. Αυτό σημαίνει πως θα μπορούσαν με αυτό τον τρόπο να μειωθούν οι θάνατοι από τους δύο αυτούς καρκίνους κατά 1.500 και 1.900 αντίστοιχα, ετησίως.


Οι Βρετανοί επιστήμονες πιστεύουν πως μόνον το ένα τρίτο του πληθυσμού στη χώρα τους γνωρίζουν πως η άσκηση κατεβάζει τη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, γι αυτό και ήθελαν να γίνει γνωστή η μελέτη τους. Στη χώρα μας πόσοι άραγε το γνωρίζουν; Και ποιος θα μας το κάνει γνωστό, όταν ακόμη και στα σχολεία μας η γυμναστική που θα έπρεπε να είναι καθημερινό μάθημα, έχει καταντήσει να γίνεται μόνον 1-2 φορές την εβδομάδα; Πώς θα πείσουμε τα παιδιά μας να γυμνάζονται στη ζωή τους αν δεν το μάθουν αυτό και δεν το αγαπήσουν από την παιδική τους ηλικία; Αν δεν μάθουν πως η καθημερινή άσκηση είναι απαραίτητη για τη ζωή και την υγεία τους; Εδώ θα πρέπει να πως σε πολλούς γονείς που με ευκολία ζητούν χαρτιά από γιατρούς για να αποφύγουν τα παιδιά τους τη γυμναστική στο σχολείο (μου έχει συμβεί επανειλημμένα στα χρόνια που εργαζόμουν στα νοσοκομεία) πως κάνουν ένα μεγάλο λάθος, βοηθώντας τα παιδιά τους να αποφύγουν την άσκηση. Πολύ μεγάλο λάθος, που θα το πληρώσουν με την υγεία τους στην μετέπειτα ζωή τους, δυστυχώς. Εύχομαι να μην υπάρχουν πολλοί τέτοιοι γονείς ανάμεσά σας, αγαπητοί μου αναγνώστες, ή τουλάχιστον όσοι από εσάς το κάνετε να συνειδητοποιήσετε τώρα το λάθος σας και να φροντίσετε να αλλάξετε νοοτροπία. Σε έγκυρη ιατρική ιστοσελίδα πριν κάποιους μήνες, όπου δίνονται οδηγίες προς τους γιατρούς για το πώς πρέπει να γράφονται οι συνταγές για την άσκηση ανάλογα με τα προβλήματα υγείας του κάθε ατόμου, αναφέρεται ακριβώς αυτό. Πως δηλαδή η άσκηση πρέπει να αρχίζει από τα πρώτα σχολικά χρόνια και τα σχολεία πρέπει να είναι προγραμματισμένα γι αυτό, παρέχοντας αεροβικές δραστηριότητες από τις πρώτες σχολικές τάξεις, όπως γυμναστική, τρέξιμο, χορό, κολύμπι. Στους γονείς από την άλλη προτείνεται να φροντίζουν να έχουν τα παιδιά τους φυσικές δραστηριότητες ώστε να συνηθίζουν να ζουν υγιεινά. (5) Στο ίδιο άρθρο, αναφέρεται πως η άσκηση ενισχύοντας την οξυγόνωση των ιστών βοηθάει στα πιο κάτω: Βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη Βελτιώνει τον έλεγχο του σακχάρου στα άτομα που πάσχουν από διαβήτη τύπου 2 και ελαττώνει έτσι την θνητότητα Ελαττώνει την αρτηριακή πίεση Χαμηλώνει τις τιμές της κακής χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων Αυξάνει την τιμή της καλής χοληστερίνης Επισημαίνεται από τους συγγραφείς του άρθρου επίσης, ότι υπάρχουν σημαντικές πληροφορίες πως η άσκηση μειώνει τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και της μήτρας, ενώ βοηθάει επίσης στην οστεοαρθρίτιδα, την παχυσαρκία και τις ημικρανίες. Παραθέτοντας δε βιβλιογραφία με πληθώρα ερευνητικών


εργασιών οι συγγραφείς δηλώνουν επίσης στο άρθρο αυτό, πως η άσκηση (ελεγχόμενη και υπό ιατρική εποπτεία) ελαττώνει τους ρυθμούς θανάτων από στεφανιαία νόσο. Πολύ πρόσφατες ιατρικές δημοσιεύσεις αναφέρουν επίσης πως η άσκηση μειώνει σε σημαντικό ποσοστό την εμφάνιση κατάθλιψης, καθώς και την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας στις μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς και νόσου Αλτσχάιμερ, ενώ ενισχύει συγχρόνως την μνήμη και την ικανότητα για δύσκολους συνειρμούς. (6,7,8) Σας τα έχω ξαναπεί στο προηγούμενο βιβλίο μου όλα αυτά και δεν θέλω να σας κουράζω περισσότερο. Σας τα υπενθυμίζω απλά γιατί από ένα βιβλίο σαν αυτό με πρακτικές συμβουλές για υγεία και ευεξία δεν θα μπορούσε να λείπει η συμβουλή «να μην ξεχνάτε να ασκείστε όσο μπορείτε περισσότερο», γιατί αυτό θα βοηθήσει την υγεία σας τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική. Πρέπει να σας θυμίσω επίσης πως αν χρησιμοποιείτε βάρη για μυϊκή ενίσχυση ή το ειδικό λάστιχο, θα πρέπει να επαναλαμβάνετε την κάθε άσκηση 12, ή κατ’ άλλους 15, φορές και να κάνετε 2-3 σετ τέτοιων ασκήσεων, συνεχόμενα. Αν τα βάρη με τα οποία ασκείστε μπορείτε να τα σηκώνετε άνετα 20 -25 φορές, αυτό σημαίνει πως έχετε κάνει πρόοδο και μπορείτε να αυξήσετε ελαφρά το βάρος τους. (5) Φροντίστε γενικά να διαλέγετε άσκηση που σας ευχαριστεί ώστε να μη την αποφεύγετε. Διαλέξτε όποια άσκηση ταιριάζει στον χαρακτήρα σας, αρκεί να μην αφήνετε ακίνητο το κορμί σας αραγμένο σε πολυθρόνες και καρέκλες. Κολυμπήστε, κάντε ποδήλατο, χορέψτε, παίξτε τένις ή μπάσκετ μπολ και προπαντός περπατήστε (γρήγορο περπάτημα) όσο περισσότερο μπορείτε. Φροντίστε να ασκείστε, με όποιον τρόπο εσείς διαλέξετε, όσο πιο συχνά μπορείτε, ½ -1 ώρα την ημέρα ή έστω πέντε ημέρες την εβδομάδα. Και μην ξεχνάτε πως η απασχόληση με τις διάφορες δουλειές του σπιτιού είναι και αυτή, αν και παρεξηγημένη, μία καλή αεροβική άσκηση για γυναίκες και άνδρες. Βάλτε μια ωραία μουσική και κάντε τις δουλειές του σπιτιού σας με κέφι. Είναι βέβαιο πως τρίβοντας τα τζάμια σας στον ρυθμό ενός …. μάμπο, θα βελτιωθεί η διάθεσή σας. Δοκιμάστε το…. Μην τις θεωρείτε αγγαρεία. Βρείτε τρόπο να τις κάνετε ευχαρίστηση. Τα πράγματα όλα έχουν το νόημα που εμείς τους δίνουμε. Μην το ξεχνάτε. Αεροβική λέγεται κάθε άσκηση στην οποία οι μυϊκές ομάδες που ασκούνται χρησιμοποιούν για ενέργεια αέρα, δηλαδή οξυγόνο. Αυτό γίνεται όταν οι μυς εργάζονται ρυθμικά για μεγάλο διάστημα (20 -30 λεπτά) χωρίς όμως μεγάλη ένταση. Κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας άσκησης οι πνεύμονες και η καρδιά μας δουλεύουν περισσότερο για να εξασφαλίσουν στους μυς αυτό το απαραίτητο οξυγόνο. Στις αεροβικές ασκήσεις ανήκουν το γρήγορο περπάτημα, το ελαφρύ


τρέξιμο, το κολύμπι, η κηπουρική, ο χορός, το ποδήλατο και γενικά όσες ασκήσεις αυξάνουν την αντοχή μας. Στις αναεροβικές αντίθετα ασκήσεις, η μυϊκή προσπάθεια είναι μεγαλύτερης έντασης και μικρότερης διάρκειας και οι μυς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια για την κίνησή τους από άλλες μεταβολικές οδούς που δεν χρειάζονται οξυγόνο. Τέτοιες ασκήσεις είναι το πολύ γρήγορο τρέξιμο, το ποδόσφαιρο, η άρση βαρών, το σκι κ.λ.π. Το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ σε πρόσφατο άρθρο του με συμβουλές για την υγεία, δίνει μία σειρά από εύκολες ασκήσεις που μπορεί να κάνει κανείς ακόμη και όταν βρίσκεται σε ταξίδι προκειμένου να μη μένει ούτε μία ημέρα αγύμναστος. Θα μου πείτε τώρα, γιατί τέτοιες υπερβολές; Κι όμως αγαπητοί μου αναγνώστες, δεν είναι καθόλου υπερβολή το γεγονός πως πρέπει να ασκούμαστε όσο το δυνατόν περισσότερο αν θέλουμε να έχουμε υγεία. Οι έρευνες επάνω στο θέμα αυτό δείχνουν σταθερά τα μεγάλα οφέλη της άσκησης για την υγεία και τη μακροζωία μας και γίνονται μάλιστα όλο και πιο ειδικές, ερευνώντας όλο και πιο βαθιά την επίδραση της άσκησης στον οργανισμό μας στα επί μέρους όργανα και τα κύτταρά μας, ακόμη και σε ειδικά τμήματα των κυττάρων μας. Πολύ πρόσφατα δημοσιευμένη ερευνητική εργασία έδειξε πως ποντίκια που ασκούντο με τρέξιμο, επί 45 λεπτά τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα είχαν μετά από 5 μήνες άσκησης καλύτερη λειτουργία στα μιτοχόνδριά τους (τα τμήματα εκείνα του κυττάρου όπου παράγεται η απαραίτητη ενέργεια για τις λειτουργίες του οργανισμού μας) και απέφυγαν την βλάβη του DNA των μιτοχονδρίων τους που συνήθως γίνεται με την ηλικία. Το αποτέλεσμα ήταν αυτά τα ποντίκια να έχουν πολύ καλύτερη εμφάνιση από τα αδέρφια τους που δεν ασκήθηκαν σε αυτό το διάστημα, με καλύτερους μυς, καλύτερο τρίχωμα και καλύτερη γενικά υγεία.(9) Πολύ πρόσφατη ερευνητική εργασία έδειξε όμως, πως χειρότερη από την έλλειψη άσκησης είναι για τον οργανισμό η πολύωρη ακινησία.(10) Άτομα δηλαδή που επί πολλές ώρες την ημέρα βρίσκονται ακίνητα σε μία καρέκλα είτε για λόγους εργασίας ή από τεμπελιά, και γυμνάζονται στη συνέχεια μία ώρα την ημέρα στο γυμναστήριο, έχουν πολύ χειρότερη υγεία από τα άτομα που δεν γυμνάζονται μεν καθημερινά, αλλά κινούνται κάθε λίγο για διάφορους λόγους. Το σώμα μας δεν είναι φτιαγμένο για να στέκεται ακίνητο πολλές ώρες, λένε οι ερευνητές. Γι αυτό θα πρέπει να φροντίζουμε να σηκωνόμαστε κάθε λίγο από τη καρέκλα μας τόσο στην εργασία μας όσο και στο σπίτι μας, είτε για να πιούμε λίγο νερό, είτε για να κάνουμε κάποια μικροδουλειά, είτε για να ανεβοκατεβούμε λίγα σκαλιά κ.λ.π. Η πολύωρη ακινησία βλάπτει τον οργανισμό ακόμη και αν στη συνέχεια ασκηθεί κανείς σε κάποιο γυμναστήριο, γι αυτό δεν πρέπει να τεμπελιάζουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας με τη σκέψη πως θα ασκηθούμε κάποια άλλη στιγμή.


Για όσους πάσχουν από αρθρίτιδες τώρα, που συνήθως παραιτούνται λόγω του πόνου από κάθε κίνηση, πρόσφατο άρθρο με σχετικές οδηγίες από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και πάλι, λέει πως ο καλύτερος τρόπος να τις προλάβουμε αλλά και να τις αντιμετωπίσουμε, είναι η άσκηση.(11) Μάλιστα αγαπητοί μου. Ακόμη και αν φλεγμαίνει μία άρθρωση πρέπει κανείς να την κινεί, χωρίς υπερβολές βέβαια, αλλά πρέπει να την κινεί, προκειμένου να μην αγκυλωθεί αυτή και να λιγοστέψει ο πόνος. Όπως λένε οι συγγραφείς του άρθρου, η κόπωση που εμφανίζει κάποιος που πάσχει από αρθρίτιδα οφείλεται εν μέρει στη φλεγμονή και τα φάρμακα, αλλά δημιουργείται επίσης και από την αδυναμία των μυών και γενικότερα την μειωμένη αντοχή του ασθενούς. Γιατί εάν ένας μυς δεν χρησιμοποιείται, μπορεί να χάνει 3% της λειτουργικότητάς του την ημέρα και 30% του όγκου του μόλις σε μία εβδομάδα! Οι οδηγίες λοιπόν που το άρθρο αυτό δίνει στους πάσχοντες από αρθρίτιδα είναι οι εξής: 1. Αυξήστε το εύρος της κίνησης της άρθρωσης. Προκειμένου να αυξήσετε το εύρος της κίνησης της άρθρωσής σας, κινείστε την άρθρωση όσο μπορείτε και στη συνέχεια προσπαθήστε να την κινήσετε λίγο περισσότερο ακόμη. Αυτή την άσκηση μπορείτε να την κάνετε και όταν είναι πρησμένη και φλεγμαίνει η άρθρωσή σας, αρκεί να την κάνετε μαλακά (χωρίς υπερβολική πίεση). 2. Δυναμώστε τους μυς σας. Ο καλύτερος τρόπος για να υποστηρίξει κανείς καλύτερα μία άρθρωση που πονάει είναι να δυναμώσει του μυς που τη περιτριγυρίζουν. Αυτές οι ασκήσεις ενδυνάμωσης χρησιμοποιούν αντίσταση για να δυναμώσουν του μυς. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το ίδιο σας το βάρος σαν αντίσταση. Ένα παράδειγμα: Καθίστε σε μία καρέκλα. Τώρα γείρετε προς τα εμπρός και σηκωθείτε στηριζόμενοι μόνον στους μυς των μηρών σας χωρίς να στηρίζεστε με τα χέρια σας και σε λίγο ξανακαθίστε πάλι χωρίς να στηριχθείτε στα χέρια σας (χρησιμοποιείστε τα μόνον για ισορροπία). Αυτή η απλή άσκηση αποφορτίζει τα γόνατά σας, δυναμώνοντας τους μυς των μηρών σας. Οι έρευνες έχουν δείξει πως η ενδυνάμωση των μυών των μηρών είναι εξ ίσου αποτελεσματική όσο και η αεροβική άσκηση και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα στο να λιγοστεύουν τον πόνο και την δυσκινησία των γονάτων. Μόνον που αυτή την άσκηση δεν πρέπει να την κάνετε όταν φλεγμαίνει η άρθρωσή σας, αλλά όταν η φλεγμονή βρίσκεται σε ύφεση. 3. Αυξήστε την αντοχή σας. Οι αεροβικές δραστηριότητες όπως το περπάτημα, το κολύμπι και το ποδήλατο μπορούν να βοηθήσουν την καρδιακή και πνευμονική σας λειτουργία οι οποίες αυξάνουν την αντοχή σας και βελτιώνουν γενικότερα την υγεία σας. Μόνον φροντίστε να διαλέξετε δραστηριότητες που θα έχουν μικρή επίπτωση στις αρθρώσεις σας και αποφύγετε έντονες δραστηριότητες όπως το τζόκινγκ. Και


αυτές τις ασκήσεις όμως θα τις κάνετε αφού υποχωρήσει η φλεγμονή. Αν έχετε την δυνατότητα να κάνετε ασκήσεις μέσα στο νερό, ή Τάι –τσι, οι έρευνες δείχνουν πως θα έχετε πολύ καλά αποτελέσματα, γιατί με αυτούς τους δύο τρόπους άσκησης οι αρθρώσεις ταλαιπωρούνται πολύ λιγότερο. Γενικά θα πρέπει να συνεννοηθεί όποιος πάσχει από αρθρίτιδα με τον γιατρό του ή τον φυσιοθεραπευτή του για να διαλέξει την καλύτερη για την περίπτωσή του άσκηση. Το βέβαιο είναι πάντως πως πρέπει να ασκείτε προκειμένου να βελτιώσει την κατάστασή του. Η άσκηση είναι απαραίτητη για τους νέους και τους μεσήλικες, είναι όμως απόλυτα απαραίτητη και για τους ηλικιωμένους, όπως έχουμε πει και στο προηγούμενο βιβλίο μου. Πολύ πρόσφατη μάλιστα έρευνα που έγινε σε ηλικιωμένες γυναίκες κατέληξε στο συμπέρασμα πως εκείνες που ασκήθηκαν στο σπίτι τους με ασκήσεις ισορροπίας και ενδυνάμωσης των μυών, είχαν πολύ λιγότερα κατάγματα ισχίου και πολύ λιγότερες νοσοκομειακές νοσηλείες από εκείνες που δεν ασκήθηκαν. (12) Φροντίστε λοιπόν ώστε οι ηλικιωμένοι της οικογένειάς σας αγαπητοί μου αναγνώστες να ασκούνται όσο το δυνατόν περισσότερο. Μην τους αφήνετε καθισμένους συνεχώς σε μία πολυθρόνα. Όσο περισσότερο εκείνοι κινούνται και ασκούνται τόσο λιγότερο θα ταλαιπωρηθούν από αρθρίτιδες και κατάγματα και μαζί με αυτούς και εσείς που θα τους φροντίζετε. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως η άσκηση δεν βοηθάει μόνον την σωματική αλλά και τη ψυχική μας ισορροπία. Και αυτό δεν έχει σχέση με την ηλικία. Αφορά όλες τις ηλικίες. Πρόσφατη μάλιστα ιατρική έρευνα, που διενεργήθηκε από Νορβηγούς επιστήμονες σε 40.000 άτομα, κατέληξε στο συμπέρασμα πως όταν ασκείται κάποιος στον ελεύθερο χρόνο του, έχει πολύ λιγότερες πιθανότητες να πάθει κατάθλιψη. Το εντυπωσιακό στην έρευνα είναι πως ίδιας έντασης και διάρκειας άσκηση στον χώρο της εργασίας δεν είχε τα ίδια αποτελέσματα. Γι αυτό οι ερευνητές καταλήγουν πως κοινωνικοί λόγοι περισσότερο παρά βιολογικοί ευθύνονται για το αποτέλεσμα που βρήκαν στην έρευνά τους. Βγείτε έξω λοιπόν και ασκηθείτε σε κάποια αυλή ή κάποιο γυμναστήριο ή αθληθείτε. Παίξτε ποδόσφαιρο, βόλεϊ, τένις ή ότι άλλο προτιμάτε με φίλους και γνωστούς, ή περπατήστε γρήγορα μέσα σε ένα πάρκο ή κάποιο δασάκι αν υπάρχει κοντά σας. Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, είναι ότι χρειάζεται για να φτιάξει η διάθεσή σας και να παραμείνετε ακμαίοι (ες) και γεροί (ές) σωματικά και ψυχικά. Μην μένετε μέσα, καθισμένοι μπροστά στην τηλεόραση παρακολουθώντας τις άσχημες και τραγικές παγκόσμιες ειδήσεις. Μη σπαταλάτε τόσο άσχημα τον ελεύθερο χρόνο σας. Και αν μπορείτε αυτή την ώρα να έχετε μαζί και τα παιδιά σας να ασκούνται και αυτά, ακόμη καλύτερα για όλους σας.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΑΛΑΡΩΣΗ – ΥΠΝΩΣΗ – ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

1. Όλες οι μορφές χαλάρωσης, αναπνευστική , μυϊκή και πνευματική βοηθούν πολύ την υγεία και θα πρέπει να τις χρησιμοποιούμε καθημερινά. 2. Η ύπνωση βοηθάει τα αποτελέσματα των θεραπευτικών οραματισμών. 3. Ο διαλογισμός και η νοερά προσευχή διαφέρουν από τη ύπνωση κατά το ότι με τη βοήθεια των ηχητικών δονήσεων ενός μάντρα ή του συναισθηματικού περιεχομένου μιας μικρής προσευχής ή και τα δύο, επηρεάζουν τη καρδιακή λειτουργία και το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς, πράγμα που οδηγεί σε εναρμόνιση τόσο τις λειτουργίες καρδιάς και εγκεφάλου αλλά και άλλους βιολογικούς ρυθμούς με σημαντικά οφέλη στην υγεία. 4. Η επίδραση αυτής της εναρμόνισης στην μαγνητοευαίσθητη επίφυση ευθύνεται πιθανά για τις διάφορες εμπειρίες που βιώνουν οι ασκούμενοι στον διαλογισμό ή την «νοερά προσευχή». 5. Πριν ασχοληθεί συστηματικά κάποιος με το διαλογισμό ή τη νοερά προσευχή θα πρέπει να έχει ασκηθεί στη διαχείριση των συναισθημάτων του, ώστε να μην αντιμετωπίσει καταστάσεις οι οποίες μπορεί να τον φοβίσουν ή να διαταράξουν την ψυχική του ισορροπία. Σημαντική είναι η βοήθεια ενός πνευματικού δασκάλου.

Με τον πιο πάνω πίνακα είχα κλείσει το αντίστοιχο κεφάλαιο στο προηγούμενο βιβλίο μου (1). Τον παραθέτω εδώ λοιπόν για να ενημερωθούν, έστω και μερικώς, όσοι από τους αναγνώστες δεν το έχουν διαβάσει. Νομίζω όμως πως η ανάγνωση του πρώτου εκείνου βιβλίου είναι απαραίτητη για να κατανοήσει κανείς την σοβαρότητα των μεθόδων που θα σας δείξω αμέσως πιο κάτω, να τις εκτιμήσει όσο πρέπει και να αποφασίσει να τους δώσει τον σημαντικό ρόλο που τους αξίζει στη ζωή του, βοηθώντας την υγεία του, σωματική και ψυχική. Παλαιότερα η ιατρική επιστημονική κοινότητα είχε απαξιώσει τις πιο πάνω μεθόδους και τις είχε ονομάσει «εναλλακτικές». Σήμερα όμως λέγονται «συμπληρωματικές» και θεωρούνται παγκοσμίως απαραίτητες για την σωστή θεραπεία όλων σχεδόν των νοσημάτων. Παρά τον πόλεμο των φαρμακευτικών εταιρειών που βλέπουν τα οικονομικά τους συμφέροντα να βλάπτονται από αυτές τις μεθόδους, (χρήση λιγότερων φαρμάκων, λιγότερο κέρδος), η επιστημονική έρευνα σε αυτόν τον τομέα, ευτυχώς, γίνεται όλο και πιο εντατική τα τελευταία


χρόνια και οδηγεί όλο και σε μεγαλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτές βελτιώνουν την υγεία. Ο καινούργιος όρος νευροπλαστικότητα (neuroplasticity) που από άλλους ονομάζεται φλοιϊκή αναχαρτογράφιση (cortical re-mapping) είναι ιατρικός όρος που πρόσφατα έχει ανακαλυφθεί για να δείξει την πλαστικότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου, την ικανότητα δηλαδή μεταβολής του, με πρόσθεση ή αφαίρεση νευρικών συνάψεων ή πρόσθεση νέων κυττάρων ανάλογα με την εμπειρία. Αυτό είναι κάτι που πριν λίγα χρόνια οι επιστήμονες το θεωρούσαν ανέφικτο. Πίστευαν πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος στο μεγαλύτερο μέρος του έμενε αμετάβλητος μετά την παιδική ηλικία και μόνον κάποια σημεία του στην περιοχή του ιπποκάμπου είχαν την δυνατότητα να αλλάζουν στην ενήλικη ζωή. (2) Οι έρευνες όμως των τελευταίων δεκαετιών έδειξαν πως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ουσιαστικές αλλαγές μπορούν να γίνουν στον νεοφλοιό του εγκεφάλου, που επηρεάζουν την νευρική λειτουργία ανάλογα με την εμπειρία. Σύμφωνα δηλαδή με την θεωρεία της νευροπλαστικότητας η εμπειρία μπορεί να αλλάξει και την ανατομία αλλά και την φυσιολογία ολόκληρου του εγκεφάλου. Έτσι οι επιστήμονες είναι υποχρεωμένοι να συμφιλιωθούν πια με την άποψη πως ο εγκέφαλος μπορεί να αλλάξει. Αυτό σίγουρα θα βοηθήσει την επιστήμη να κατανοήσει, με νέες και καλά συντονισμένες έρευνες, το πώς οι πρακτικές σαν αυτές που θα αναλύσουμε αμέσως πιο κάτω επηρεάζουν την υγεία μας, σωματική και ψυχική. Στο βιβλίο του με τίτλο The brain That Changes Itself ο συγγραφέας Νόρμαν Ντόϊτζ εξηγεί τη θεωρεία αυτή της νευροπλαστικότητας και λέει πως ο εγκέφαλος είναι ικανός για δραματικές αλλαγές ακόμη και στις μεγάλες ηλικίες, πως οι διάφορες συνήθειες μπορεί να έχουν θετικές ή αρνητικές επιδράσεις στον εγκέφαλο και πως ασκήσεις μπορούν να ενισχύσουν τις πνευματικές ικανότητες. (3) Σύμφωνα με αυτές τις νεότερες απόψεις λοιπόν, συνεχής άσκηση του εγκεφάλου με διάφορες τεχνικές, μπορεί να δυναμώσει ασθενικές περιοχές του. Έτσι, παθήσεις όπως η κατάθλιψη, η σχιζοφρένια, οι αγχώδεις διαταραχές, η νόσος Αλτσχάϊμερς, ή το σύνδρομο ανεπαρκούς προσοχής, παρ ότι έχει βρεθεί να έχουν και βιολογική βάση, δεν σημαίνει απαραίτητα πως έχουν σαν καλύτερη θεραπεία τους την ιατρική, γράφει σε σχετικό της άρθρο η συγγραφέας Ντανιέλ Μπατς τον Δεκέμβριο του 2009. Γιατί άλλωστε, όπως λέει η συγγραφέας, κάποιες ψυχοθεραπείες, έχει ήδη από παλαιότερα αποδειχθεί, πως μπορούν να αλλάξουν την χημική κατάσταση του εγκεφάλου. Και αν οι ασθενείς συνειδητοποιήσουν πως έχουν την προσωπική δύναμη να υπερνικήσουν το γνωστό δόγμα πως πάσχουν από ψυχολογική διαταραχή, μπορούν στη συνέχεια να αυτοθεραπευθούν και να διορθώσουν τις περιοχές του εγκεφάλου τους που πάσχουν, μέσω επανεκπαίδευσης και ενθάρρυνσης από τον θεραπευτή τους, ο οποίος θα πρέπει να έχει εκπαιδευθεί στις


τεχνικές που έχει δειχθεί πως προλαμβάνουν και θεραπεύουν τέτοια ψυχολογικά προβλήματα.(4) Από την προσωπική μου εμπειρία τώρα στα θέματα άγχους, φοβίας και κρίσεων πανικού, τα αποτελέσματα με τις τεχνικές σαν αυτές που θα σας εκθέσω αμέσως πιο κάτω είναι εντυπωσιακά. Κάποιοι απαλλάχθηκαν από φοβίες και κρίσεις πανικού μετά από 6-8 συνεδρίες της μίας ώρας. Κάποιοι, με σοβαρότερο πρόβλημα, χρειάστηκαν πολύ περισσότερο διάστημα, όλοι όμως τελικά θεραπεύθηκαν χωρίς φάρμακα. Και όσοι έπαιρναν ήδη φάρμακα για τους λόγους αυτούς, σιγά-σιγά τα διέκοψαν. Δεν υπήρξε μέχρι σήμερα καμία θεραπευτική αστοχία σε προβλήματα σαν αυτά που σας ανέφερα. Όλοι όσοι ασκήθηκαν μαζί μου σε ανάλογες τεχνικές θεραπεύθηκαν. Αυτό είναι πολύ παρήγορο και εύχομαι οι συνάδελφοι νευρολόγοι και ψυχίατροι να ερευνήσουν το θέμα προκειμένου να πεισθούν, γιατί είναι άδικο σε νέους ιδιαίτερα ανθρώπους να λένε πως δεν υπάρχει άλλη λύση στο πρόβλημά τους, εκτός από την λήψη ηρεμιστικών και αγχολυτικών φαρμάκων. Όταν μάλιστα ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ του Καναδά διαπίστωσαν σε πρόσφατη έρευνά τους πως τα ηρεμιστικά και τα υπνωτικά φάρμακα συνδέονται με αυξημένο κατά 36% κίνδυνο θανάτων! (5) Και το κακό είναι αγαπητοί μου αναγνώστες πως ο αριθμός των νέων που εμφανίζουν κρίσεις φοβίας, άγχους και πανικού ολοένα και μεγαλώνει, όπως διαπιστώνω. Προφανώς αυτό οφείλεται στη μεγάλη πίεση που αυτοί έχουν υποστεί από τους γονείς αλλά και την κοινωνία γενικότερα στην νεαρή τους ηλικία, πολλά μαθήματα, έλλειψη επαρκούς άσκησης και ικανοποιητικής χαλάρωσης, με αποτέλεσμα ένα συνεχές (μεγάλης διάρκειας) στρες, που δεν είχαν την δυνατότητα να το διαχειριστούν σωστά και γι αυτό μετατράπηκε σε φοβίες και πανικούς. Όσοι έχετε διαβάσει το προηγούμενο βιβλίο μου θα καταλαβαίνετε ακριβώς τι εννοώ, γιατί εκεί σας έχω εξηγήσει αναλυτικά πώς και πότε το στρες λειτουργεί καταστροφικά για τον οργανισμό και πότε βελτιωτικά. Με λίγες λέξεις όμως σας θυμίζω εδώ, πως όταν βλέπετε το παιδί σας να αφαιρείται την ώρα της μελέτης, να τεντώνεται, να χασμουριέται κ.λ.π. ένα δεκαπεντάλεπτο διάλειμμα για εκτόνωση του στρες του με κάποιο παιχνίδι, ένας φρουτοχυμός και ένα χάδι θα βοηθήσουν πολύ το παιδί να συνεχίσει, μετά από λίγο, μια αποδοτική μελέτη. Αντίθετα η πίεση και οι φωνές για να συνεχίσει το διάβασμα, το μόνο που θα κάνουν είναι να αυξήσουν στο παιδί το ήδη υπάρχον στρες, πράγμα που θα το πληρώσει στη μετέπειτα ζωή του με φοβίες και πανικούς. Τα βιβλία μου αυτά, τόσο το προηγούμενο όσο και αυτό που κρατάτε στα χέρια σας, όπως σας ξαναείπα, πιστεύω πως πρέπει οπωσδήποτε να διαβαστούν από τους νέους ανθρώπους. Η δική τους καλύτερη αντιμετώπιση του στρες θα προφυλάξει όχι μόνον τους ίδιους αλλά και τα παιδιά τους από μελλοντικές


αρρώστιες και θα καθυστερήσει τα γηρατειά τους. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως το στρες που έγκυες γυναίκες μπορεί να έχουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης οδηγεί σε διάφορες διαταραχές της υγείας των παιδιών που θα γεννηθούν από αυτές. Μία εργασία δημοσιευμένη στο διαδίκτυο στις 18 Μαρτίου του 2010 στο περιοδικό American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine έδειξε πως το μητρικό στρες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης επιφέρει αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα του εμβρύου και τα παιδιά που γεννιούνται εμφανίζουν συχνότερα βρογχικό άσθμα. Αλλού αναφέρεται πως το στρες είναι μία «σιωπηρή νόσος» και οι μέλλουσες μητέρες πρέπει να εκπαιδευτούν στο να αναγνωρίζουν το στρες και τις επιπτώσεις που αυτό θα έχει στο παιδί που θα γεννήσουν .(6) Όπως λένε οι συγγραφείς του πιο πάνω άρθρου και όπως και εγώ σας ανέλυσα διεξοδικά στο προηγούμενο βιβλίο μου, η παλιά ιδέα πως τα παιδιά κουβαλούν τα γονίδια που κληρονομούν από τους γονείς τους, χωρίς τίποτα να μπορεί να τα επηρεάσει αυτά, δεν ισχύει πλέον. Η καινούργια επιστήμη η Επιγενετική, έχει φέρει τα πάνω-κάτω. Τώρα ξέρουμε πως τα γονίδιά μας επηρεάζονται από το περιβάλλον και αλλάζουν ανάλογα με αυτό την έκφρασή τους. Το αν δηλαδή αυτά θα «μιλήσουν» (θα δώσουν δηλαδή εντολές στα διάφορα τμήματα των κυττάρων για την παραγωγή των απαραίτητων πρωτεϊνών) ή όχι και πόσο. (1) Σε κάθε στάδιο της ζωής του λοιπόν, το έμβρυο προσπαθεί χρησιμοποιώντας στοιχεία από το περιβάλλον του να φτιάξει όσο καλύτερα μπορεί τον εαυτό του μέσα από τις δυνατότητες των γονιδίων του. Έτσι, όταν η μητέρα έχει στρες, πολλές βιολογικές αλλαγές συμβαίνουν όπως η αύξηση των ορμονών του στρες (αδρεναλίνη και κορτιζόλη) στο αμνιακό υγρό, αλλά και αυξημένος κίνδυνος ενδομητριακών φλεγμονών. Πρόωρες γεννήσεις και μικρό βάρος των νεογέννητων παιδιών είναι από τις πιο συχνές επιπτώσεις του στρες της εγκύου. (6) Είναι επίσης γνωστό πως τα πρόωρα γεννημένα παιδιά είναι ευπαθή σε διάφορες επιπλοκές της υγείας τους αργότερα, όπως σε χρόνια πνευμονικά νοσήματα, καθυστέρηση ανάπτυξης, διαταραχές μάθησης και εμφανίζουν επίσης μεγαλύτερα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας. Από την άλλη υπάρχουν και έρευνες που δείχνουν πως ψυχολογικό στρες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά που θα γεννηθούν σε χρόνια προβλήματα υγείας στην ενήλικη ζωή τους, όπως τα καρδιακά νοσήματα, η υπέρταση και ο διαβήτης και όπως είναι εύκολα κατανοητό τα νοσήματα αυτά επιταχύνουν την γήρανση του οργανισμού. Και ακόμη δεν υπάρχουν έρευνες ανάλογες που να δείχνουν πιθανές αλλαγές στο σπέρμα των νέων ανδρών λόγω του στρες. Πράγμα που θα επηρεάζει και πάλι τα γονίδια του παιδιού που από αυτό το σπέρμα θα έρθουν στον κόσμο. Καταλαβαίνετε αγαπητοί αναγνώστες και αναγνώστριες λοιπόν πόσο σημαντικό είναι να μάθουν οι νέοι άνθρωποι έγκαιρα να αντιμετωπίζουν σωστά τα στρες της ζωής. Και καθώς αυτά τα στρες είναι η αιτία που τα κύτταρα βλάπτονται και το


σώμα μας γερνάει, η αντιμετώπιση του στρες, όπως γίνεται κατανοητό, είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αντιγήρανση. Και βέβαια, όπως στο πρώτο βιβλίο μου σας έχω εξηγήσει, στρες δεν είναι μόνον το ψυχολογικό, όπως νομίζει ο περισσότερος κόσμος. Στρες είναι κάθε τι που διαταράσσει την ισορροπία του οργανισμού μας, όπως τα χημικά στις τροφές και το νερό που πίνουμε, η μόλυνση της ατμόσφαιρας, οι διάφορες ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες κ.λ.π. (1) Στην μοντέρνα ζωή μας τα στρες μας κατακλύζουν και δεν είμαστε, δυστυχώς, προετοιμασμένοι κατάλληλα γι αυτό. Αυτός είναι ο λόγος που γράφτηκε το βιβλίο αυτό που κρατάτε στα χέρια σας. Να σας βοηθήσει με πρακτικές οδηγίες να αντιμετωπίσετε αυτά τα στρες, ώστε να καθυστερήσετε τις βλάβες των κυττάρων σας που οδηγούν στη γήρανση του οργανισμού. Με τις τεχνικές χαλάρωσης που αμέσως πιο κάτω θα σας παραθέσω, ίσως να μη μπορέσετε όλοι γρήγορα, να πετύχετε θεαματικά αποτελέσματα, γιατί είναι δύσκολο να καταφέρει κανείς μόνος του να κάνει τις ασκήσεις το ίδιο καλά όσο με τη βοήθεια κάποιου δασκάλου, όμως εάν επιμείνετε, σίγουρα θα καταφέρετε κάτι. Και όσο νοιώθετε τη βελτίωση της κατάστασής σας, τόσο περισσότερο θα πιστεύετε στη τεχνική και θα την εμπιστεύεστε, και τόσο καλύτερα αποτελέσματα θα έχετε. Εύχομαι σε όλους καλή επιτυχία στους στόχους σας. Πρέπει όμως πριν αρχίσετε να διαβάζετε τις διάφορες ασκήσεις και τεχνικές του κεφαλαίου αυτού, να σας πω ότι σε αυτό το βιβλίο θα αλλάξει για λόγους καθαρά πρακτικούς η σειρά με την οποία θα ολοκληρωθούν τα κεφάλαια 3 και 4 του προηγούμενου βιβλίου μου (1). Στο 3ο δηλαδή κεφάλαιο θα εξηγηθούν οι ασκήσεις χαλάρωσης, ύπνωσης και οραματισμών. Στο επόμενο, 4ο κεφάλαιο, θα περιγραφούν οι ασκήσεις διαχείρισης των συναισθημάτων. Και στη συνέχεια σε ένα 5ο κεφάλαιο θα περιγραφούν οι ασκήσεις πλήρους ενεργειακής εναρμόνισης. Οι τελευταίες δηλαδή δεν θα δοθούν στο 3ο κεφάλαιο, γιατί δεν είναι εύκολο να καταφέρει να φτάσει κανείς σε ενεργειακή εναρμόνιση* εάν πρώτα δεν έχει απαλλαγεί από τα αρνητικά συναισθήματα που μπορεί να υπάρχουν βαθιά μέσα του. Για καθαρά πρακτικούς λόγους λοιπόν, σε ετούτο το βιβλίο το 3ο κεφάλαιο θα ολοκληρωθεί μετά το 4ο σε ένα ξεχωριστό 5ο κεφάλαιο. Η σειρά με την οποία θα σας δοθούν εδώ δηλαδή οι ασκήσεις συνολικά, είναι ακριβώς αυτή με την οποία πρέπει να μάθετε να τις κάνετε, προκειμένου να έχετε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, ανεξάρτητα από το αν έχετε ή όχι διαβάσει το πρώτο μου βιβλίο. Ωστόσο θεωρώ πως είναι καλύτερο να διαβάσει κανείς ολόκληρο ετούτο το βιβλίο πρώτα, ή τουλάχιστον τις εισαγωγές όλων των κεφαλαίων, ώστε να πάρει μια ιδέα για το τι ακριβώς περιέχει και στη συνέχεια να ασχοληθεί με τις προτεινόμενες ασκήσεις. Νομίζω πως έτσι θα μπορέσει να καταλάβει καλύτερα τι πρέπει να κάνει και γιατί.


*

Ενεργειακή εναρμόνιση είναι η εναρμονισμένη (coherent) λειτουργία όλων των ενεργειών που

παράγονται στο σώμα μας, η οποία οδηγεί αφενός σε σωστότερη λειτουργία των κυττάρων και ολόκληρου του οργανισμού, αφετέρου δε, μέσω της διέγερσης της λειτουργίας της επίφυσης (αδένα που βρίσκεται στον εγκέφαλο και παράγει ορμόνες που βοηθούν στην αντιμετώπιση του στρες, καθώς και παραισθησιογόνα), μπορεί να οδηγήσει κάποιους σε διευρυμένα επίπεδα συνείδησης.(1) ο Περισσότερα για την ενεργειακή εναρμόνιση θα διαβάσετε στο αντίστοιχο 5 κεφάλαιο.

Α. Χ Α Λ Α Ρ Ω Σ Η Α 1. ΧΑΛΑΡΩΣΗ αναπνευστική Η χαλάρωση με τη βοήθεια της αναπνοής είναι μία πολύ εύκολη μέθοδος αντιμετώπισης του στρες και μία μέθοδος που εύκολα μπορεί κανείς να την χρησιμοποιήσει οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Στην αρχή είναι καλό να ασκηθείτε σε αυτή ξαπλωμένοι. Όταν όμως κατανοήσετε και μάθετε την τεχνική, ευκολότατα θα μπορείτε να κάνετε το είδος αυτό της αναπνοής και καθιστοί και όρθιοι όποτε το επιθυμείτε. Έτσι μπορείτε να βοηθηθείτε με τη μέθοδο αυτή να ξεπερνάτε δύσκολες στρεσογόνες καταστάσεις όπου και αν βρίσκεστε. Α1.α Αναπνοή «μπαλόνι» ή «κοιλιακή αναπνοή» Ξαπλώστε στο κρεβάτι ή σε ένα καναπέ, τοποθετείστε το ένα χέρι σας στην κοιλιά σας, λίγο πιο κάτω από τον αφαλό σας, και το άλλο στο στήθος σας και κλείστε τα μάτια σας για να μπορέσετε να επικεντρωθείτε καλύτερα στην αναπνοή σας. Καθώς αναπνέετε ήρεμα από τη μύτη νοιώστε πως ο αέρας που εισπνέετε πάει κατευθείαν στη κοιλιά σας και την γεμίζει, σαν να υπάρχει εκεί ένα μπαλόνι που φουσκώνει με τον αέρα που εισπνέετε. Το χέρι που βρίσκεται στη κοιλιά σας θα κινηθεί έτσι προς τα πάνω, ενώ το χέρι που βρίσκεται στο στήθος σας πρέπει να μείνει ακίνητο (με τον τρόπο αυτό, αναγκάζετε το διάφραγμα να κατέβει προς την κοιλιά σας και να εκπτυχθούν έτσι οι πνεύμονες). Εκπνέετε στη συνέχεια, πάντα από την μύτη, αδειάζοντας όλον τον αέρα από την κοιλιά σας, υποβοηθώντας το άδειασμα αυτό και με το χέρι σας που βρίσκεται εκεί. Φροντίστε ήρεμα- ήρεμα να αδειάσετε όσο περισσότερο μπορείτε τον αέρα από την κοιλιά σας, χωρίς να ακούγεται κάποιος ήχος. Ασκηθείτε σε αυτό τον τρόπο αναπνοής τόσο ώστε να μπορείτε να τον κάνετε αβίαστα ακόμη και όρθιοι ή καθιστοί. Όταν θα το έχετε καταφέρει αυτό, θα έχετε στα χέρια σας ένα πρώτο και πολύ καλό εργαλείο αντιμετώπισης του στρες στη ζωή


σας. Χρησιμοποιώντας αυτή την αναπνοή όποτε σας πιέζουν άνθρωποι ή καταστάσεις θα νοιώθετε μεγάλη ανακούφιση. Όσοι θέλετε τώρα να προχωρήσετε ακόμη περισσότερο, αφού έχετε κάνει κτήμα σας την πιο πάνω άσκηση, μπορείτε να ασκηθείτε στη συνέχεια στην πλήρη χαλαρωτική αναπνοή, όπως συνηθίζεται να λέγεται αυτό το είδος της αναπνοής. Α1 β. Πλήρης χαλαρωτική αναπνοή Ξαπλωμένοι και πάλι με το ένα χέρι στη κοιλιά, το άλλο στο στήθος και τα μάτια κλειστά, εισπνέετε κατεβάζοντας τον αέρα κατευθείαν στη κοιλιά (το χέρι στην κοιλιά ανεβαίνει, ενώ το χέρι σον θώρακα μένει ακίνητο), όπως μάθατε στην προηγούμενη άσκηση. Στη συνέχεια γεμίζετε με αέρα και τον θώρακα, φροντίζοντας να μην σηκώσετε ψηλά τους ώμους, αλλά να ανοίξετε όσο μπορείτε περισσότερο τον θώρακά σας, πιέζοντας τη πλάτη σας στο στρώμα επάνω στο οποίο βρίσκεστε ξαπλωμένοι, ώστε να ανοίξουν καλά οι πλευρές και να εκπτυχθούν ακόμη περισσότερο οι πνεύμονες (το χέρι στον θώρακα τώρα ανεβαίνει και αυτό). Εκπνέετε μετά από τη μύτη, αδειάζοντας πρώτα τον θώρακα ( το χέρι στον θώρακα κατεβαίνει πρώτο) και στη συνέχεια την κοιλιά πιέζοντάς την λίγο με το χέρι σας που βρίσκεται εκεί για να αδειάσει και αυτή τελείως. Αυτή είναι η ολοκληρωμένη αναπνευστική χαλάρωση. Και οι δύο αναπνευστικές αυτές ασκήσεις κάνουν το σώμα μας να οξυγονώνεται καλύτερα, πράγμα που βοηθάει τις λειτουργίες του και βελτιώνει την υγεία μας. Συγχρόνως εάν γίνουν σωστά και αργά, οδηγούν τον εγκέφαλό μας, λόγω της ελάττωσης του αριθμού των αναπνοών ανά λεπτό, να λειτουργήσει στα α κύματα, στην λεγόμενη «κατάσταση τρανς» δηλαδή, προσφέροντάς μας ηρεμία καθώς και όλα τα υπόλοιπα οφέλη αυτής της κατάστασης που θα συζητήσουμε λίγο πιο κάτω.

Α2. ΧΑΛΑΡΩΣΗ μυϊκή Κατά την μυϊκή χαλάρωση, μαθαίνουμε να διακρίνουμε τη διαφορά μεταξύ ενός μυός που βρίσκεται σε σύσπαση και αυτού που βρίσκεται σε χαλάρωση, συσπώντας πρώτα και στη συνέχεια χαλαρώνοντας διαδοχικά όλους τους μυς μας. Έτσι εάν ασκηθούμε σε αυτό αρκετά, θα είμαστε σε θέση στη συνέχεια, να αντιλαμβανόμαστε πότε κάποιοι από τους μυς μας βρίσκονται σε σύσπαση (συνήθης αντίδραση στο στρες) και εκούσια να τους χαλαρώνουμε, αποφεύγοντας έτσι πονοκεφάλους, πόνους στον αυχένα, στη μέση κ.λ.π. Πιστέψτε με, αυτή η άσκηση είναι το καλύτερο φάρμακο για το γνωστό «αυχενικό σύνδρομο» που ταλαιπωρεί τόσο κόσμο εξ αιτίας του στρες, καθώς και της οσφυαλγίας ή της οσφυοϊσχυαλγίας, όταν αυτές δεν οφείλονται σε μόνιμες οστικές


βλάβες. Ο λόγος είναι πως τα συμπτώματα σε αυτές τις περιπτώσεις οφείλονται σε σύσπαση των μυών της περιοχής που προκαλείται από το στρες. Γι αυτό ή λύση της ακινησίας του λαιμού με τα ειδικά κολάρα ή της μέσης με ξεκούραση, όπως και της λήψης μυοχαλαρωτικών φαρμάκων είναι πρόσκαιρη αφού η σύσπαση των μυών θα επανέλθει μετά τη λήξη της θεραπείας εφόσον το στρες συνεχίζεται. Όσοι υποφέρετε από κάποιο από τα δύο αυτά σύνδρομα, αν προσέξετε θα διαπιστώσετε πως τα συμπτώματά σας χειροτερεύουν όταν έχετε κάποιο ψυχικό στρες. Αν ασκηθείτε λοιπόν τόσο στην αναπνευστική όσο και την μυϊκή χαλάρωση, θα δείτε τα συμπτώματά σας να εξαφανίζονται, όσο και αν αυτό ακούγεται περίεργο. Στη μυϊκή χαλάρωση μπορείτε να ασκηθείτε είτε καθιστοί είτε ξαπλωμένοι. Βοηθάει να έχετε τα μάτια σας κλειστά για να μπορείτε να επικεντρώνεστε καλύτερα στην αίσθηση της σύσπασης και της χαλάρωσης των μυών σας. 

Αρχίζετε από τα πόδια σας. Σφίγγετε γερά τα δάχτυλα και τα πέλματα των ποδιών σας και στη συνέχεια τα χαλαρώνετε. Νοιώστε τη διαφορά από τη σύσπαση στη χαλάρωση…. Επαναλάβετε τρεις τουλάχιστον φορές την άσκηση. Ανεβάζετε την προσοχή σας στις γάμπες σας. Σφίγγετε γερά τις γάμπες σας και στη συνέχεια τις χαλαρώνετε. Νοιώστε την διαφορά…. Επαναλάβετε τρεις τουλάχιστον φορές την άσκηση Κάνετε το ίδιο με τους μηρούς σας. Τους σφίγγετε γερά, στη συνέχεια τους χαλαρώνετε και αισθάνεστε τη διαφορά…. Επαναλαμβάνετε τρεις τουλάχιστον φορές την άσκηση. Ελέγχετε τώρα ολόκληρα τα πόδια σας για να βεβαιωθείτε πως είναι τελείως χαλαρά. Εάν νομίζετε πως σε κάποιο σημείο είναι ακόμη σφιγμένα δοκιμάστε να τα χαλαρώσετε περισσότερο…. Ανεβάζετε τη προσοχή στη συνέχεια στη κοιλιά σας. Σφίγγετε καλά τη κοιλιά σας και στη συνέχεια τη χαλαρώνετε, επαναλαμβάνοντας την άσκηση τρεις τουλάχιστον φορές. Συγκεντρωθείτε να νοιώστε τη διαφορά…. Ανεβάζετε τη προσοχή σας στο στήθος σας. Το σφίγγετε καλά και στη συνέχεια το χαλαρώνετε τρεις τουλάχιστον φορές και συγκεντρωμένοι σε αυτό που κάνετε, αισθάνεστε τη διαφορά…. Στη συνέχεια οδηγείτε τη προσοχή σας στα χέρια σας. Σφίγγετε καλά τα χέρια σας (γροθιές, πήχεις, μπράτσα)και στη συνέχεια τα χαλαρώνετε, τρεις τουλάχιστον φορές συνεχόμενα, συγκεντρωμένοι ώστε να νοιώθετε τη διαφορά μεταξύ της σύσπασης και της χαλάρωσης των μυών σας…. Συγκεντρώνετε στη συνέχεια την προσοχή σας στο λαιμό σας. Σφίγγετε όσο μπορείτε τη περιοχή του λαιμού σας και στη συνέχεια τη χαλαρώνετε. Επαναλαμβάνετε την άσκηση τρεις τουλάχιστον φορές με τον νου σας συγκεντρωμένο στη διαφορά μεταξύ του σφιγμένου και του χαλαρού λαιμού


σας. Κουνήστε ελαφρά το κεφάλι σας δεξιά και αριστερά για να νοιώσετε αυτή τη διαφορά…. Ανεβάζοντας τη προσοχή σας στο κεφάλι σας, σφίγγετε τα δόντια και τους μυς του προσώπου σας, καθώς και το δέρμα του κρανίου σας. Στη συνέχεια χαλαρώνετε το πρόσωπό και το δέρμα του κρανίου σας. Επαναλαμβάνετε την άσκηση τρεις τουλάχιστον φορές, συγκεντρωμένοι στη διαφορά μεταξύ της σύσφιξης και της χαλάρωσης των μυών του κεφαλιού σας….

Αφού τελειώσετε και τις ασκήσεις της σύσπασης και χαλάρωσης του κεφαλιού σας, ελέγχετε ολόκληρο το σώμα σας για να βεβαιωθείτε πως είναι τελείως χαλαρό, από το κεφάλι μέχρι τα πόδια. Αν κάπου νοιώθετε να υπάρχουν σφιγμένοι μυς, προσπαθήστε με μία ήρεμη βαθιά αναπνοή να τους χαλαρώσετε. Μείνετε στη συνέχεια έτσι τελείως χαλαροί για λίγα λεπτά με τα μάτια κλειστά και απολαύστε τη ολοκληρωμένη χαλάρωση του σώματός σας. Νοιώθετε πως το σώμα σας βουλιάζει σιγά-σιγά όλο και πιο βαθιά υπό την επίδραση της βαρύτητας στην πολυθρόνα σας ή στο κρεβάτι σας αν είσαστε ξαπλωμένοι…

Α3. ΧΑΛΑΡΩΣΗ πνευματική Η πνευματική χαλάρωση ταυτίζεται με τον χαλαρωτικό οραματισμό. Οι οραματισμοί, για τους οποίους θα μιλήσουμε αμέσως πιο κάτω, είναι εικόνες φανταστικές τις οποίες φτιάχνουμε με τον νου μας είτε για να χαλαρώσουμε είτε για να πετύχουμε διάφορους στόχους. Προκειμένου να χρησιμοποιήσετε οραματισμό για να πετύχετε πνευματική χαλάρωση χρειάζεται να κάνετε τα εξής:   

Κάθεστε ήρεμα σε μία αναπαυτική θέση Με κλειστά τα μάτια, κατευθύνετε το βλέμμα σας στο εσωτερικό του μετώπου σας. Χρησιμοποιώντας το εσωτερικό του μετώπου σας σαν μια οθόνη τηλεόρασης, βλέπετε εκεί μία εικόνα που να σας χαρίζει γαλήνη και ηρεμία.

Πιο κάτω σας δίνονται τρεις εικόνες για να διαλέξετε όποια ταιριάζει περισσότερο στα γούστα σας. Μπορείτε βέβαια να φτιάξετε και μία δική σας φανταστική ή πραγματική εικόνα (από μία όμορφη ανάμνηση). Τα πιο κάτω παραδείγματα όμως θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε πώς πρέπει να επεξεργαστείτε κατά τον οραματισμό σας την εικόνα, όποια και αν είναι αυτή. Τα αποσιωπητικά δείχνουν πως θα πρέπει να μείνετε λίγο περισσότερο στην αίσθηση που σας δίνει αυτή η εικόνα πριν προχωρήσετε στην επόμενη.


Εικόνα 1η Βλέπετε τον εαυτό σας να περπατάει σε ένα καταπράσινο λιβάδι μια ηλιόλουστη ημέρα….. Τριγύρω σας υπάρχουν αγριολούλουδα, θάμνοι, στο βάθος διακρίνετε μερικά δέντρα…. Παρατηρείτε γύρω σας όλες τις λεπτομέρειες. Τα χρώματα στο χορτάρι, στα λουλούδια, τα φυλλώματα των θάμνων, τους κορμούς των δέντρων στο βάθος…. Παρατηρείτε αν πετούν τριγύρω σας μέλισσες….. πεταλούδες…. πουλιά…. Όταν το αποφασίσετε, ξαπλώνετε πάνω στο δροσερό χορτάρι ανάσκελα, με τα χέρια ανοιχτά και νοιώθετε την υγρασία του κάτω από το κορμί σας….. Νοιώθετε την μυρωδιά του στα ρουθούνια σας….. Νοιώθετε ένα απαλό αεράκι να χαϊδεύει το πρόσωπό σας…. Κοιτάτε ψηλά τον ουρανό και παρατηρείτε το χρώμα του, αν υπάρχουν σύννεφα, αν πετούν πουλιά…. Νοιώθετε τη ζεστασιά του ήλιου να σας τυλίγει…… Νοιώθετε να αδειάζετε από σκέψεις….. Να μη σκέφτεστε τίποτε άλλο εκτός από το φως και τη ζεστασιά που σας τυλίγει…. Απολαύστε αυτή τη γαλήνη που αισθάνεστε….. Απολαύστε το φως και τη ζεστασιά του, κοιτώντας κατάματα τον ήλιο …..

Εικόνα 2η Βλέπετε τον εαυτό σας να περπατάει σε μια αμμουδιά μια ηλιόλουστη ημέρα. Παρατηρείτε τα χρώματα της άμμου καθώς περπατάτε με τα πόδια γυμνά, αν υπάρχουν βότσαλα, ξερόκλαδα….. Ατενίζετε τη θάλασσα και παρατηρείτε τα χρώματά της…. το παιχνίδισμα που κάνουν οι ηλιαχτίδες στο νερό…. Νοιώθετε την θαλάσσια αύρα να σας χαϊδεύει το πρόσωπο..... Παρατηρείτε γύρω σας το τοπίο….. αν υπάρχουν βράχια, θάμνοι, δέντρα…. σπίτια…. Παρατηρείτε όλα τα χρώματα και όλες τις λεπτομέρειες…..


Όταν το αποφασίσετε, ξαπλώνετε πάνω στη ζεστή άμμο ανάσκελα με τα χέρια ανοιχτά κάτω από τον ήλιο, με τα πόδια σας να βρέχονται από το νερό. Νοιώθετε τη δροσιά του νερού που χαϊδεύει τα πόδια σας….. νοιώθετε τη ζέστη του ήλιου στο κορμί σας….. νοιώθετε τη μυρωδιά της θάλασσας στα ρουθούνια σας… τα αυτιά σας χαϊδεύει ο ήρεμος παφλασμός του νερού…. Κοιτάτε ψηλά τον ουρανό και παρατηρείτε το χρώμα του, αν υπάρχουν σύννεφα, αν πετούν πουλιά…. Απολαμβάνετε αυτή τη ζεστασιά και τη χαλάρωση δίχως σκέψεις….. Νοιώθετε να σας νανουρίζει ο χαμηλός ήχος της κίνησης του νερού που χαϊδεύει τα πόδια σας…. Νοιώθετε ένα με τη φύση γύρω σας…. Είσαστε απόλυτα ξέγνοιαστοι και χαλαροί –ές…..

Εικόνα 3η Βρίσκεστε ολομόναχοι πάνω σε ένα καΐκι, μια μικρή βάρκα ή ένα κότερο (ανάλογα με τις προτιμήσεις σας), καταμεσής στη θάλασσα, μια ηλιόλουστη ημέρα….. Παρατηρείτε τα χρώματα της θάλασσας…. το λαμπύρισμα που κάνουν οι ηλιαχτίδες στο νερό…. Κοιτάτε τριγύρω αν υπάρχουν βουνά, παραλίες, ή μικρά νησιά….. Ξαπλώνετε στο ξύλινο κατάστρωμα ανάσκελα με τα χέρια ανοιχτά….. Νοιώθετε στα ρουθούνια σας τη μυρωδιά του θαλασσινού νερού….. Παρατηρείτε τον ουρανό….. το χρώμα του, αν υπάρχουν σύννεφα, αν πετούν πουλιά… Νοιώθετε τον ήλιο από ψηλά να σας ζεσταίνει…… Νοιώθετε το θαλασσινό αεράκι να χαϊδεύει το πρόσωπό σας….. Νοιώθετε να σας νανουρίζει ο ήχος του νερού που σκάει πάνω στο σκάφος σας…. Καθώς το πλεούμενό σας λικνίζεται ελαφρά, νοιώθετε να χαλαρώνετε όλο και περισσότερο…… απολαύστε το….. Είσαστε ζεστοί-ές, ξέγνοιαστοι –ες, και απόλυτα χαλαροί –ές, καταμεσής στη θάλασσα…… κάτω από τον ζεστό και φωτεινό ήλιο….. επάνω στο πλεούμενό σας…..


Όταν αποφασίσετε πως χαλαρώσατε αρκετά, πείτε στον εαυτό σας νοερά: τώρα θα μετρήσω από το 1 έως το 5, στο 3 θα ανοίξω τα μάτια μου και όταν φτάσω στο 5 θα είμαι στην κανονική μου κατάσταση, απόλυτα ήρεμος (ή ήρεμη) και χαλαρός (ή). Και αρχίστε νοερά το μέτρημα….1… 2… 3… τώρα λέτε «ανοίγω τα μάτια μου» και τα ανοίγετε…. 4…. 5….Τώρα λέτε «έχω ξυπνήσει και είμαι πολύ πιο ήρεμος–η, χαλαρός–ή και ευτυχισμένος–η από πριν» και είσαστε έτοιμοι–ες να συνεχίσετε τις δραστηριότητες της ημέρας σας.

Κάθε μία από τις τρεις μεθόδους χαλάρωσης που σας περιέγραψα (αναπνευστική, μυϊκή και πνευματική) βοηθάει να χαλαρώσετε από τα στρες της ζωής. Μπορείτε να κάνετε όποια σας βολεύει κάθε φορά, ανάλογα με την περίσταση ή και όλες μαζί. Μπορείτε να τις χρησιμοποιήσετε όσες φορές επιθυμείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πρέπει όμως να τις κάνετε τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα και τις τρεις μαζί, αν θέλετε να δείτε αποτελέσματα που θα σας βοηθήσουν να φθάσετε στην ενεργειακή σας εναρμόνιση, λεπτομέρειες για την οποία θα βρείτε στο αντίστοιχο 5ο κεφάλαιο. Και μόνες τους όμως, σας βοηθούν πολύ να αντιμετωπίσετε τα στρες της ζωής σας, προασπίζοντας την υγεία σας.

Β. Υ Π Ν Ω Σ Η (κατάσταση «τρανς») Κατ’ αυτήν ο εγκέφαλός μας λειτουργεί συνήθως σε συχνότητες από 7 έως 14 κύκλους το δευτερόλεπτο (Hertz). Αυτά είναι τα λεγόμενα «α κύματα» του εγκεφάλου. Σε βαθιά ύπνωση μπορεί ο εγκέφαλος να οδηγηθεί να λειτουργήσει και στα «θ κύματα». Τα εγκεφαλικά κύματα είναι παλλόμενα, πολύ ασθενικά ηλεκτρικά δυναμικά, μόλις λίγων χιλιοστών του Volt, που παράγονται συνεχώς στον εγκέφαλο και καταγράφονται στο ΗΕΓ (Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα). Ανάλογα με τις συχνότητές τους τα κύματα που καταγράφονται στο εγκεφαλογράφημα μπορεί να είναι β (14 – 21 Hz), α (7 – 14 Hz), θ (4 -7 Hz) και δ (0 -4 Hz). (εικ. 1) Υπάρχουν και άλλα είδη ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο, αλλά τα τέσσερα αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω είναι τα βασικά και αυτά που συνιστούν την σταθερή σύνθεση της ΗΕΓ δραστηριότητας του εγκεφάλου. Τα κύματα αυτά μπορούν να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται ανάλογα με τις διάφορες λειτουργίες του εγκεφάλου. Π.χ. στον βαθύ ύπνο όπως και σε έντονο φόβο ή θυμό, δεν καταγράφονται α κύματα. Τα δ κύματα εμφανίζονται μόνον στα πιο βαθιά επίπεδα του ύπνου. Τα θ κύματα εμφανίζονται στον ελαφρύ ύπνο και στην υπνηλία. Τα α κύματα εμφανίζονται όταν βρισκόμαστε σε εγρήγορση, αλλά χαλαροί και σε μία χωρίς προσπάθεια ετοιμότητα, ενώ τα β κύματα εμφανίζονται όταν βρισκόμαστε σε στρες με δυσκολία συγκέντρωσης.(6) Όπως λέει ο Dr. Hans Berger, πρωτοπόρος στη μελέτη των α κυμάτων, το κάθε είδος εγκεφαλικού ηλεκτρικού κύματος συνδέεται με διαφορετικό επίπεδο συνείδησης. Γι αυτό και υπάρχει πρόβλημα όταν δεν μπορεί κανείς να γυρίσει τη λειτουργία του εγκεφάλου του στα αντίστοιχα για την κάθε περίπτωση κύματα. Π.χ. εάν δεν


μπορούμε να λειτουργήσουμε στα θ ή δ κύματα, εκτός των άλλων θα υποφέρουμε από αϋπνίες. Ο πιο πάνω επιστήμονας παρομοιάζει τις τέσσερες αυτές μορφές εγκεφαλικών κυμάτων με τις τέσσερες ταχύτητες ενός αυτοκινήτου. Τα δ κύματα (τα πιο αργά) με την πρώτη ταχύτητα. Τα θ κύματα με τη δεύτερη ταχύτητα, τα α κύματα με την τρίτη ταχύτητα και τα β κύματα με την τέταρτη. Όπως η ίδια ταχύτητα δεν είναι πάντα η καλύτερη για όλες τις στιγμές της οδήγησης, έτσι και κανένα είδος εγκεφαλικού κύματος δεν είναι το καλύτερο για όλες τις καταστάσεις της ζωής. Χρειάζονται όλα, ανάλογα με τη περίπτωση. Όπως θα αντιμετωπίσουμε προβλήματα με το αυτοκίνητό μας αν καταργήσουμε την δεύτερη και την τρίτη ταχύτητα και προσπαθούμε να οδηγούμε περνώντας από τη πρώτη κατευθείαν στη τέταρτη, έτσι και με τον εγκέφαλό μας θα έχουμε προβλήματα (χαμηλή παραγωγικότητα και ασθένειες) αν δεν χρησιμοποιούμε τα κατάλληλα για κάθε περίπτωση κύματα. Και οι γρήγοροι ρυθμοί της ζωής μας δυστυχώς δεν μας βοηθούν σε αυτό. Η πολύ στρεσογόνα μοντέρνα ζωή, μας κάνει να ξεχνούμε πώς παράγουμε τα θ και τα α κύματα. Και γι αυτό πέφτουμε θύματα των ασθενειών που συνδέονται με το στρες. Ενώ οι άνθρωποι που έχουν περισσότερα α κύματα στη λειτουργία του εγκεφάλου τους έχουν λιγότερο άγχος και δυνατότερο ανοσοποιητικό σύστημα, πράγμα που βοηθάει την υγεία τους. Κατά την ύπνωση λοιπόν φίλοι αναγνώστες, ο εγκέφαλος λειτουργεί, όπως είπαμε, σε αυτά τα α ή θ κύματα, πράγμα που, όπως καταλαβαίνετε, είναι πολύ καλό για την καταπολέμηση του άγχους και του στρες, με συνέπεια τη βελτίωση της υγείας. Αυτό είναι το ένα από τα οφέλη της ύπνωσης. Επί πλέον κατά την ύπνωση καταργείται η λειτουργία ενός τμήματος του εγκεφάλου που λέγεται RAS (Reticular Activating System). Αυτό είναι το δεύτερο σημαντικό όφελος της ύπνωσης και θα σας εξηγήσω αμέσως γιατί. Σας έχω ήδη μιλήσει και αναλύσει τον ρόλο του RAS (στο προηγούμενο βιβλίο μου (1). Δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω λεπτομερειακά τη λειτουργία αυτού του τμήματος του εγκεφάλου σε αυτόν εδώ τον πρακτικό οδηγό, εκτός μόνον από το ότι αυτό το τμήμα εκτός των άλλων λειτουργιών του, ενισχύει εκλεκτικά τα σήματα που παίρνουμε από το περιβάλλον και θεωρούμε σημαντικά, ενώ καταστέλλει τα μη σημαντικά, μη αφήνοντάς τα να φθάσουν στον φλοιό του εγκεφάλου, ώστε να τα επεξεργασθεί αυτός και να δώσει τις απαραίτητες εντολές στο υπόλοιπο σώμα μας. Κατά τη διάρκεια της ύπνωσης όμως η λειτουργία του RAS καταργείται, πράγμα που κάνει ευκολότερη την είσοδο νέων ιδεών και ερεθισμάτων στον εγκέφαλο. Π.χ. Οι καπνιστές θεωρούν, λόγω συνήθειας, σημαντική τη χαλάρωση που τους προσφέρει το κάπνισμα και δεν θεωρούν σημαντικό το ότι το κάπνισμα καταστρέφει την υγεία τους. Γι αυτό και δεν μπορούν με τη λογική να κόψουν αυτή τη καταστροφική συνήθεια. Στην ύπνωση όμως, έχοντας τη λειτουργία του RAS καταργημένη, που ορίζει το ποια είναι σημαντικά και ποια όχι, εύκολα μπορούν να οραματισθούν και να αντιληφθούν τις καταστροφικές συνέπειες του καπνίσματος, πράγμα που μπορεί να τους οδηγήσει σε απαλλαγή από αυτό. Αυτό είναι που κάνει πολύ πιο αποτελεσματικούς τους διάφορους θεραπευτικούς αλλά και δημιουργικούς οραματισμούς, όταν βρισκόμαστε σε ύπνωση. Γίνονται δηλαδή εύκολα αποδεκτές οι νέες εικόνες από τον εγκέφαλο, χωρίς να περνούν από τον έλεγχο και την πιθανή απόρριψη του RAS. Ένας λοιπόν ακόμη λόγος λοιπόν για


τον οποίο αξίζει να οδηγήσει κανείς τον εγκέφαλό του στην ύπνωση και τα α κύματα, είναι η αποτελεσματικότερη άσκηση θεραπευτικών ή δημιουργικών οραματισμών προς επίτευξη στόχων και οι αλλαγές άσχημων συνηθειών. Σε αυτό το RAS κρύβεται, με λίγα λόγια, η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Και μοιάζει αυτό το RAS να είναι η γέφυρα μεταξύ του συνειδητού μας νου και του υποσυνειδήτου, χωρίς αυτό να έχει αποδειχθεί ακόμη επιστημονικά. Η λογική μας δηλαδή, ο συνειδητός νους, δεν μπορεί να δώσει οδηγίες στον υπόλοιπο εγκέφαλο, ή στο υποσυνείδητό μας, χωρίς αυτές να περάσουν από τον έλεγχο του RAS. Και αυτό γιατί το RAS από τις χιλιάδες ερεθίσματα που φτάνουν κάθε στιγμή στον εγκέφαλό μας θα διαλέξει αυτά που ταιριάζουν με την εικόνα που εκείνο έχει σχηματίσει για τον εαυτό μας με τα χρόνια, μέσα από τις συνθήκες της ζωής μας και τα συναισθήματά μας, και μόνον αυτά που θεωρεί συμβατά θα αφήσει να περάσουν στον εγκέφαλό μας. Έτσι, ερεθίσματα από το περιβάλλον που πιθανότατα θα μας οδηγούσαν στον στόχο μας αν τα είχαμε προσέξει και αξιοποιήσει, περνούν απαρατήρητα από τον νου μας εξ αιτίας του RAS, επειδή αυτό δεν τα θεωρεί συμβατά με την εικόνα που έχει ήδη φτιάξει για τον εαυτό μας. Η λογική μας δηλαδή δεν μπορεί να μας οδηγήσει εύκολα στο στόχο μας, αν αυτός δεν είναι απόλυτα συμβατός με αυτά που έχουμε ζήσει μέχρι τώρα. (7) Το υποσυνείδητό μας δηλαδή, συνεχίζει να μας οδηγεί σε πράξεις και επιλογές που είναι έξω από τους στόχους που έχουμε θέσει με τη λογική μας. Οι αλλαγές πορείας στη ζωή μας και η επίτευξη καινούργιων στόχων, με λίγα λόγια, μπορεί να γίνουν πολύ πιο εύκολα αν βρεθεί τρόπος να υπερπηδηθεί η δράση του RAS, στον εγκέφαλό μας. Και σε αυτό μπορεί να βοηθήσει η ύπνωση. Δεν είναι τυχαίο αυτό που είπε κάποτε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ : «συνάντησα τον εχθρό και ….. ήμουν εγώ!» Βέβαια υπάρχει άλλος ένα τρόπος να καταφέρετε να υπερνικήσετε τις αντιστάσεις του RAS στις αλλαγές που θέλετε να κάνετε στη ζωή σας, και να πετύχετε τους καινούργιους στόχους σας και πρέπει να σας ενημερώσω γι αυτό. Ο τρόπος για να το πετύχετε αυτό είναι να φτιάξετε μία συγκεκριμένη εικόνα για τον καινούργιο σας στόχο και να την οραματίζεστε όσο πιο συχνά μπορείτε με πίστη και επιμονή. Στο βιβλίο του που εκδόθηκε το 1960 με τον τίτλο «Psychocybernetics» (από τις Ελληνικές λέξεις ψυχή και κυβερνήτης» ο συγγραφέας και γιατρός με την ειδικότητα του πλαστικού χειρουργού Dr Maxwell Maltz έχοντας προβληματισθεί με τους ασθενείς που χειρουργούσε για αισθητικούς λόγους και παρ όλα αυτά δεν γινόντουσαν πιο ευτυχισμένοι από πριν, και ψάχνοντας τις επιδράσεις που έχουν επάνω στη δράση του εγκεφάλου μας οι σκέψεις και οι εικόνες που σχηματίζονται στο νου μας, δίνει τέτοιες συμβουλές με τις οποίες μπορεί κανείς να αναπρογραμματίσει τη λειτουργία του εγκεφάλου του. (8,9) Κάπως έτσι λειτουργούν και οι διαφημίσεις που με τη συχνή τους επανάληψη λειτουργούν σαν πλύση εγκεφάλου, επάνω μας. Μόνον που ο τρόπος αυτός επίτευξης νέων στόχων και αλλαγής ζωής, είναι πολύ περισσότερο χρονοβόρος σε σύγκριση με τη χρήση δημιουργικών οραματισμών κατά την διάρκεια ύπνωσης. Και ας μη ξεχνάμε πως με την ύπνωση και την καθοδήγηση του εγκεφάλου σε λειτουργία στα α κύματα έχει κανείς παράλληλα και τα οφέλη της γενικευμένης χαλάρωσης, της καλύτερης αντίστασης στα στρες της ζωής, της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού και της βελτίωσης της υγείας γενικότερα.


Όσοι από εσάς έχετε πεισθεί, με όλα αυτά που σας ανέλυσα πιο πάνω, για τα οφέλη της ύπνωσης, μπορείτε να δοκιμάσετε να ασκηθείτε σε αυτήν με τις οδηγίες που ακολουθούν. Θα βοηθήσετε έτσι την υγεία σας και θα μπορέσετε να πετύχετε ευκολότερα τους στόχους σας, χρησιμοποιώντας στη συνέχεια εικόνες και οραματισμούς τους οποίους θα αναλύσουμε στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο. Για να ασκηθείτε στην πιο κάτω άσκηση, θα πρέπει πρώτα όμως να έχετε ασκηθεί αρκετά στις ασκήσεις χαλάρωσης (αναπνευστικής, μυϊκής, πνευματικής) του προηγούμενου κεφαλαίου και να τις έχετε κάνει κτήμα σας. Γιατί η άσκηση της ύπνωσης δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά ένας συνδυασμός των τριών ασκήσεων χαλάρωσης με μικρές διαφοροποιήσεις, που γίνονται όμως σε καθιστή θέση, για να μην αποκοιμηθείτε. Δεν πρέπει να αποκοιμηθείτε γιατί το ζητούμενο με την ύπνωση είναι όπως είπαμε πιο πάνω, να μπορέσετε μέσω αυτής να κάνετε οραματισμούς που θα βοηθήσουν τη ζωή και την υγεία σας. Η ύπνωση διαφέρει από τον ύπνο, αλλά αυτό παρ ότι είναι διαπιστωμένο, δεν έχει ακόμη εξηγηθεί επιστημονικά, ούτε έχει βρεθεί η διαφορά που υπάρχει στη λειτουργία του εγκεφάλου ανάμεσα στις δύο καταστάσεις. Αν όμως έχετε αϋπνίες, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτή την άσκηση ξαπλωμένοι στο κρεβάτι σας για να σας βοηθήσει να κοιμηθείτε. Είναι πολύ καλύτερη από τα υπνωτικά χάπια, πιστέψτε με. Θέση του σώματος : Η θέση του σώματος παίζει σημαντικό ρόλο στην ύπνωση. Δεν είναι όμως απαραίτητο να μπορεί κανείς να καθίσει στη γνωστή στάση του Βούδα με τα πόδια σταυρωμένα. Για πολλούς αυτή η θέση δεν είναι καθόλου αναπαυτική και το ζητούμενο για να χαλαρώσετε και να υπνωτιστείτε είναι να είσαστε καθισμένοι σε μία αναπαυτική θέση. Έχει όμως σημασία να κρατάτε ίσια την σπονδυλική σας στήλη, (να μη καμπουριάζετε) και για να μην εμποδίζετε τις ενέργειες του σώματός σας να κυκλοφορούν ελεύθερα αλλά και για να μην κοιμηθείτε. Η επίγνωση της σωστής στάσης του σώματός σας βοηθάει να μην αποκοιμηθείτε. Όσοι όμως θέλετε να δοκιμάσετε τη θέση του Βούδα, καθίστε στο δάπεδο, επάνω σε κάποιο μεγάλο και φουσκωτό μαξιλάρι (ή δύο μαξιλάρια), έτσι ώστε τα ισχία σας να βρίσκονται ψηλότερα από τα γόνατά σας. Η θέση γίνεται με αυτόν τον τρόπο πιο αναπαυτική. Αν μάλιστα τοποθετήσετε τα χέρια σας τεντωμένα μπροστά από τα γόνατά σας, η πλάτη σας θα μένει όρθια και δεν θα καμπουριάζετε. Οι υπόλοιποι, διαλέξτε κάποια καρέκλα αναπαυτική ή μία πολυθρόνα που να μη βουλιάζει, με ύψος τέτοιο που να επιτρέπει στα πόδια σας να πατούν καλά στο έδαφος, και καθίστε εκεί με τα χέρια επάνω στους μηρούς σας και τις παλάμες στραμμένες προς τα κάτω ή επάνω. Μία πολυθρόνα ή καρέκλα γραφείου, αποτελεί μία καλή λύση, γιατί και δεν βουλιάζει και μπορείτε να κανονίσετε το ύψος της σύμφωνα με τα δικά σας μέτρα. Αν τώρα νοιώθετε καλύτερα κάποιοι από εσάς με τα χέρια ακουμπισμένα στα μπράτσα της πολυθρόνας σας, μπορείτε να τα αφήσετε εκεί, να αναπαύονται. Φροντίστε πάντα όμως, η στάση του κορμού σας να είναι τέτοια, που να μην εμποδίζει την ελεύθερη κίνηση του αέρα στους πνεύμονές σας. Μη καμπουριάζετε και μη γέρνετε τον κορμό σας προς τα εμπρός. Φροντίστε να έχετε μια σταθερή θέση στον χώρο σας ( το σπίτι ή το γραφείο σας) για την άσκησή σας στην ύπνωση, πάντα την ίδια και να μην την αλλάζετε, γιατί αυτό θα βοηθάει τον εγκέφαλό σας να πηγαίνει ευκολότερα στα α κύματα κάθε


φορά που θα βρίσκεστε καθισμένοι εκεί και θα επαναλαμβάνετε την άσκηση. Η μνήμη των προηγούμενων εμπειριών σας θα οδηγεί όλο και ευκολότερα τον εγκέφαλό σας στα α κύματα, κάνοντας έτσι ην ύπνωσή σας όλο και ευκολότερη υπόθεση. Στην ύπνωση βοηθάει πολύ η νοερή επανάληψη του μάντρα «σοοο χααααμμμμμμ» με τον τρόπο που θα σας υποδείξω αμέσως πιο κάτω. Μάντρα είναι μία λέξη ή μία φράση που βοηθάει την εναρμόνιση, όπως σας έχω εξηγήσει στο προηγούμενο βιβλίο μου. Άλλοτε έχει και κάποιο νόημα συναισθηματικό (θρησκευτικό) και άλλοτε όχι, όπως το πιο πάνω που λειτουργεί κυρίως σαν ήχος ο οποίος δημιουργεί δονήσεις μέσα μας καθώς τον απαγγέλουμε. Όπως αναφέρεται στο βιβλίο «Οι θεραπευτικές δυνάμεις της μουσικής» εκδ. Fagotto, ο πιο πάνω ήχος βοηθάει το ενεργειακό κέντρο της καρδιάς και όπως σας έχω αναλυτικά εξηγήσει στο βιβλίο μου «Πώς να νικήσετε το στρες» (1) η συμφωνία ή εναρμόνιση της λειτουργίας της καρδιάς μας είναι αυτή που οδηγεί στη συνέχεια τον εγκέφαλο και όλον τον οργανισμό μας σε εναρμόνιση. Γι αυτό ακριβώς σας συμβουλεύω να χρησιμοποιήσετε αυτόν τον ήχο στις ασκήσεις της ύπνωσης που θα δείτε αμέσως πιο κάτω. Το νόημά του ( «σο-χαμ» σημαίνει «είμαι αιωνιότητα») έχει και συναισθηματική επίδραση σε όσους βρίσκονται σε ένα τέτοιο πνευματικό επίπεδο ώστε να το απολαμβάνουν. Δοκιμάστε πρώτα να πείτε το ήχο χααααααμμμμμμ μερικές φορές δυνατά και αισθανθείτε τις δονήσεις που ο ήχος αυτός προκαλεί στο στήθος σας, στο μέρος της καρδιάς σας. Στη συνέχεια επαναλάβετε τον ήχο νοερά και προσπαθήστε να νιώσετε και πάλι τις δονήσεις αυτές. Με λίγες επαναλήψεις θα το καταφέρετε. Μετά προχωρήστε στις ασκήσεις ύπνωσης που σας δίνονται πιο κάτω. Β1. Άσκηση ύπνωσης 1ο στάδιο : - Κάθεστε σε μία άνετη θέση (όχι ξαπλωμένοι) με κλειστά τα μάτια και το βλέμμα στραμμένο στο εσωτερικό του μετώπου σας. - Ανασαίνετε ήρεμα από τη μύτη. - Καθώς εισπνέετε λέτε νοερά τον ήχο «σοοο…..» και καθώς εκπνέετε λέτε, νοερά και πάλι, τον ήχο «χααααμμμμμμμμ….». Νιώθετε πως καθώς εισπνέετε και λέτε τον ήχο «σοοο….» η ενέργεια στο σώμα σας ανεβαίνει προς το λαιμό σας και καθώς εκπνέετε λέγοντας τον ήχο «χααααμμμμμμ…..» η ενέργεια στο σώμα σας κατεβαίνει προς τα κάτω καθώς βγάζετε τον αέρα ήρεμα και αργά από τη μύτη σας. Παρακολουθείτε τις δονήσεις που ο ήχος αυτός κάνει μέσα στο στήθος σας καθώς τον απαγγέλετε νοερά με την έξοδο του αέρα. Φροντίστε να βγάλετε όσο περισσότερο αέρα μπορείτε έξω με την εκπνοή σας, ήρεμα όμως, χωρίς να πιέζεστε και χωρίς να ακούγεται δυνατά η ανάσα σας. Φροντίστε η διάρκεια του ήχου «χααααμμμμμμ…..» να είναι αρκετά μεγαλύτερη από τη διάρκεια του ήχου «σοοο….». - Αν στον νου σας μπαίνουν διάφορες άλλες σκέψεις, χωρίς να πιέζεστε να τις διώξετε, τις κάνετε ήρεμα και ύστερα τις αφήνετε να φύγουν σαν συννεφάκια μακριά και γυρίζετε πάλι τη προσοχή σας στη κίνηση του αέρα και τους ήχους «σοοο…» και «χααααμμμμμμ…».


- Επιμένοντας και γυρίζοντας πάντα ήρεμα μετά από κάθε σκέψη τον νου σας στην παρακολούθηση της αναπνοής και των δονήσεων που ο ήχος «χαααμμμμμμ….» κάνει μέσα στο στήθος σας κατά την εκπνοή σας, θα αναγκάσετε τελικά τον εγκέφαλό σας να παραιτηθεί και να πάψει να «πιθηκίζει» (έτσι λέμε στην ιατρική την ιδιότητα του εγκεφάλου να πηδάει συνεχώς από τη μία σκέψη στην άλλη, ασταμάτητα). Αυτό δεν είναι κάτι εύκολο και δεν πρέπει γι αυτό να απογοητευθείτε εύκολα και να παραιτηθείτε από την προσπάθεια. Επιμένοντας, είναι βέβαιο πως θα…. νικήσετε τον εγκέφαλό σας και θα τον αναγκάσετε να χαμηλώσει τη συχνότητά του στα α κύματα. Όσοι βρίσκετε δυσκολία να συγκεντρωθείτε στον ήχο χααααμμμμμ….. χωρίς σκέψεις, δοκιμάστε να μετράτε ανάποδα με κάθε αναπνοή σας από το 50 μέχρι το 0. Π.χ. σοοο…… χαααμμμμμμμ…… 50, σοοο……. Χαααμμμμμμμ….. 49, κ.λ.π. Αν χάσετε το μέτρημα εξ αιτίας κάποιας σκέψης, αρχίζετε πάλι από το 50. Αυτό θα βοηθήσει τον νου σας να συγκεντρωθεί περισσότερο στους ήχους που λέτε συνοδεύοντας την αναπνοή σας. Με υπομονή και επιμονή θα τα καταφέρετε. Όταν νιώσετε πως ελέγχετε έστω και μερικώς τις σκέψεις σας, συνεχίστε με το επόμενο στάδιο της άσκησης: 2ο στάδιο: - Με τα μάτια πάντα κλειστά και το βλέμμα σας στραμμένο εσωτερικά στο μέτωπό σας, επικεντρώστε την προσοχή σας στα πόδια σας (πέλματα και δάχτυλα).Προσπαθήστε να νιώσετε εκεί τη κυκλοφορία του αίματός σας, είτε σας ζεστασιά, είτε σαν μυρμήγκιασμα, ή όπως αλλιώς νομίζετε εσείς. Συγκεντρωθείτε απόλυτα, για λίγα λεπτά, στα πόδια σας και προσπαθήστε να νιώσετε το αίμα σας να κινείται και να τα ζεσταίνει…… Στη συνέχεια χαλαρώστε τελείως τα πόδια σας (εάν έχετε ασκηθεί αρκετά στην άσκηση της μυϊκής χαλάρωσης που σας έδωσα σε προηγούμενη παράγραφο, θα μπορέσετε να το κάνετε με ευκολία) - Ανεβάστε μετά τη προσοχή σας στις γάμπες σας. Προσπαθήστε να νιώσετε εκεί τη κυκλοφορία του αίματός σας. Συγκεντρωθείτε απόλυτα για λίγα λεπτά στις γάμπες σας, και προσπαθήστε να νιώσετε το αίμα σας να κινείται εκεί και να τις ζεσταίνει…. Στη συνέχεια χαλαρώστε τελείως τις γάμπες σας….. - Ανεβάστε τη προσοχή σας στους μηρούς σας. Προσπαθήστε να νιώσετε τη κυκλοφορία του αίματος στους μηρούς σας. Συγκεντρώνετε όλη τη προσοχή στους μηρούς σας και προσπαθείτε για λίγα λεπτά να νιώσετε το αίμα σας να κυκλοφορεί εκεί και να τους ζεσταίνει…… Στη συνέχεια χαλαρώνετε τελείως και τους μηρούς σας…. - Ελέγξετε τώρα τα πόδια σας από πάνω μέχρι κάτω, μηρούς, γάμπες, πέλματα και δάχτυλα και βεβαιωθείτε πως είναι απόλυτα χαλαρά. Αν όχι συγκεντρωθείτε στο σημείο που νομίζετε σφιγμένο και χαλαρώστε το…. - Ανεβάστε τώρα τη προσοχή σας στη κοιλιά σας. Συγκεντρωθείτε στη κοιλιά σας και προσπαθήστε για λίγα λεπτά να νιώσετε εκεί τη κίνηση και τη ζεστασιά της κυκλοφορίας σας σε αυτή τη περιοχή…. Στη συνέχεια χαλαρώστε τελείως τη κοιλιά σας….


- Ανεβάστε μετά τη προσοχή σας στο θώρακα και το στήθος σας. Συγκεντρωθείτε και προσπαθήστε να νιώσετε για λίγα λεπτά την κίνηση και τη ζεστασιά της κυκλοφορίας σας σε αυτή τη περιοχή του κορμιού σας….. - Επικεντρώστε τώρα τη προσοχή σας στα χέρια σας. Από τους ώμους μέχρι τα δάχτυλα νιώστε το αίμα σας να κινείται και να ζεσταίνει τα χέρια σας…. Συγκεντρωθείτε για λίγα λεπτά στα χέρια σας, προσπαθώντας να νιώσετε τη κυκλοφορία σας σε αυτή τη περιοχή του σώματός σας…… και στη συνέχεια χαλαρώστε τα τελείως…. - Συγκεντρωθείτε τώρα στο λαιμό και το κεφάλι σας. Προσπαθήστε να νιώσετε σε αυτή τη περιοχή του σώματός σας τη κίνηση και τη ζεστασιά της κυκλοφορίας σας. Επικεντρωθείτε για λίγα λεπτά στο αίμα που κινείται και ζεσταίνει τον λαιμό και το κεφάλι σας ….. και στη συνέχεια χαλαρώστε και αυτά τα σημεία του κορμιού σας τελείως…. - Ελέγξετε τώρα ολόκληρο το σώμα σας. Από τη κορυφή μέχρι τα δάχτυλα των ποδιών σας και βεβαιωθείτε πως είναι όλα τα σημεία του τελείως χαλαρά…. Αν κάπου νιώθετε σφιγμένοι, συγκεντρωθείτε και χαλαρώστε το σημείο αυτό, όσο μπορείτε….. - Μένετε έτσι τελείως χαλαροί –ές, για όση ώρα εσείς το επιθυμείτε. - Νιώθετε να βουλιάζετε στο κάθισμά σας όλο και πιο βαθιά από τη βαρύτητα…. απόλυτα χαλαροί (ές)….. Όταν νιώσετε αρκετά χαλαροί προχωρήστε στο επόμενο στάδιο της άσκησης. 3ο στάδιο: - Με τα μάτια κλειστά πάντα και το βλέμμα σας στραμμένο εσωτερικά στο μέτωπό σας (μην το ξεχνάτε αυτό γιατί βοηθάει πολύ στην όλη διαδικασία), οραματισθείτε εκεί την εικόνα που είχατε διαλέξει για τη πνευματική σας χαλάρωση όταν ασκηθήκατε σε αυτήν ( παράγραφος Α3). - Μείνετε να επεξεργάζεστε την εικόνα που σας χαλαρώνει, όσο εσείς επιθυμείτε…. Παρατηρείστε κάθε λεπτομέρεια στην εικόνα αυτή….. Προσπαθήστε να μεταφερθείτε μέσα της…. Παρατηρείστε τα χρώματα, ακούστε τους ήχους….. νοιώστε τις μυρωδιές….. νοιώστε το αεράκι….. τη ζεστασιά του ήλιου….. - Στη συνέχεια δείτε στην οθόνη του μετώπου σας το φως του ήλιου και νοιώστε πως τον κοιτάτε κατάματα….. πως το μέτωπό σας γεμίζει από αυτό το φως….. - Απαλλαγμένοι-ες από κάθε σκέψη αφήστε τον εαυτό σας να απορροφηθεί από αυτό το φως….. αν έρχονται σκέψεις, τις κάνετε χωρίς να πιέζεστε να τις διώξετε, και ύστερα ήρεμα στρέφετε τη προσοχή σας και πάλι στο φως στο μέτωπό σας και αφήνετε τον εαυτό σας να ….. χαθεί μέσα σε αυτό. - Αν σας είναι ακόμη πολύ δύσκολο να μην σας αποσπούν την προσοχή διάφορες σκέψεις, δοκιμάστε να λέτε και πάλι νοερά τον ήχο «σοοο….» καθώς εισπνέετε και τον ήχο «χααααμμμμμμμ….» καθώς εκπνέετε, ενώ έχετε εστιασμένη τη προσοχή σας στο φως του ήλιου στο εσωτερικό του μετώπου σας….. Με τον καιρό και την συνεχή άσκηση θα σας είναι πολύ ευκολότερο να μείνετε μερικά λεπτά χωρίς σκέψεις και με τον νου …άδειο να απολαμβάνετε απλά το φως στο μέτωπό σας με το οποίο σιγά – σιγά θα νοιώθετε να γίνεστε ένα…. Όποτε νοιώσετε την ανάγκη να γυρίσετε στη κανονική σας κατάσταση, λέτε νοερά στον εαυτό σας: «τώρα θα μετρήσω αργά από το 1 έως το 5. Στο 3 θα ανοίξω τα


μάτια μου και στο 5 θα είμαι απόλυτα ξύπνιος –α, και πολύ πιο ήρεμος-η , γερός-ή και ευτυχισμένος-η από πριν». Στη συνέχεια αρχίζετε να μετράτε νοερά….1....2….3….. Στο 3 λέτε «τώρα θα ανοίξω τα μάτια μου» και τα ανοίγετε….. 4…. 5…. Στο 5 έχετε ξυπνήσει και λέτε «είμαι ξύπνιος-α, πολύ πιο ήρεμος-η, γερός-ή, και ευτυχισμένος-η από πριν». Στο ερώτημα που σίγουρα έχετε τώρα αγαπητοί μου να μου κάνετε «πώς θα ξέρω ότι έχω υπνωτισθεί» η απάντηση είναι πως θα το καταλάβετε. Θα το νοιώσετε. Θα αντιληφθείτε πως βρίσκεστε σε μία κατάσταση όπου το σώμα σας είναι τελείως χαλαρό και μοιάζει να κοιμάται, τόσο που σχεδόν δεν αντιλαμβάνεστε πως υπάρχει, ενώ ο νους σας είναι ήρεμος αλλά διαυγής. Και όσο περισσότερο ασκείστε τόσο πιο πολύ θα απολαμβάνετε αυτή την κατάσταση και τόσο πιο πολύ θα επιδιώκετε να βρεθείτε σε αυτή. Ωστόσο πρέπει να σας τονίσω πως κατά τη διάρκεια της άσκησης αν νοιώθετε την ανάγκη να βήξετε, να αλλάξετε θέση γιατί μούδιασε κάποιο μέλος σας, ή θελήσετε να διορθώσετε οτιδήποτε άλλο σας ενοχλεί επάνω σας ή γύρω σας, κάντε το χωρίς να φοβάστε πως θα χαλάσετε την άσκηση. Στη συνέχεια καθίστε και πάλι στη θέση σας, κλείστε ήρεμα τα μάτια σας, ελάτε πάλι στην προηγούμενη κατάσταση που βρισκόσασταν πριν τη διακοπή και συνεχίστε την άσκησή σας. Αν αντίθετα προσπαθήσετε να πιέσετε τον εαυτό σας να αντέξει κάποια ενόχληση, δεν θα μπορέσετε να χαλαρώσετε και να πετύχετε να οδηγήσετε τον εγκέφαλό σας στα α κύματα. Καλό θα είναι επίσης κατά τη διάρκεια της άσκησης να φροντίσετε να μην ενοχληθείτε όσο είναι δυνατόν από θορύβους, ιδιαίτερα τον πρώτο καιρό. Πείτε στους συγκατοίκους σας να μη σας ενοχλήσουν για λίγο, βγάλτε το τηλέφωνο από τη πρίζα, κλείστε το κινητό σας κ.λ.π. Αργότερα όταν με τη συνεχή άσκηση η μετάβαση της εγκεφαλικής σας λειτουργίας στα α κύματα γίνει εύκολη υπόθεση και συνήθεια, οι θόρυβοι δεν θα σας ενοχλούν. Αντίθετα θα μπορείτε να ηρεμείτε και να μπαίνετε σε αυτό το στάδιο του νου, όποτε εσείς το θελήσετε, ακόμη και όταν βρίσκεστε ανάμεσα σε ένα πολύβουο πλήθος και μάλιστα θα μπορείτε να το καταφέρετε αυτό με τα μάτια ανοικτά! Πιστέψτε με. Όπως θα παρατηρήσατε, προκειμένου να εκπαιδευθείτε στην ύπνωση με την άσκηση που σας έδωσα, θα πρέπει πρώτα να έχετε μάθει να χαλαρώνετε καλά, με τις ασκήσεις της αναπνευστικής, μυϊκής και πνευματικής χαλάρωσης του προηγούμενου κεφαλαίου. Μη προσπαθήσετε λοιπόν να παρακάμψετε τις πρώτες αυτές ασκήσεις γιατί είναι σημαντικές και σε αυτές στηρίζονται όλες οι υπόλοιπες ασκήσεις ύπνωσης, οραματισμών και ενεργειακής εναρμόνισης, που θα βρείτε πιο κάτω σε αυτό το βιβλίο. Προκειμένου να πετύχετε ένα σωστό αποτέλεσμα και να εκμεταλλευθείτε όλες τις συμβουλές και τις ασκήσεις αυτού του βιβλίου θα πρέπει να αφιερώσετε χρόνο, υπομονή και επιμονή στις ασκήσεις του πρώτου κεφαλαίου. Αυτές θα σας ανοίξουν το δρόμο για όλα τα υπόλοιπα.

Β2. Άσκηση ύπνωσης 1ο στάδιο : Αυτό είναι όμοιο με αυτό της προηγούμενης άσκησης.


- Κάθεστε σε μία άνετη θέση (όχι ξαπλωμένοι) με κλειστά τα μάτια και το βλέμμα στραμμένο στο εσωτερικό του μετώπου σας. - Ανασαίνετε ήρεμα από τη μύτη. - Καθώς εισπνέετε λέτε νοερά τον ήχο «σοοο…..» και καθώς εκπνέετε λέτε νοερά και πάλι, τον ήχο «χααααμμμμμμ….». Νοιώθετε πως καθώς εισπνέετε και λέτε τον ήχο «σοοο….» η ενέργεια στο σώμα σας ανεβαίνει προς το λαιμό σας και καθώς εκπνέετε λέγοντας τον ήχο «χαααμμμμμμ…..» η ενέργεια στο σώμα σας κατεβαίνει προς τα κάτω καθώς βγάζετε τον αέρα ήρεμα και αργά από τη μύτη σας. Παρακολουθείτε τις δονήσεις που ο ήχος αυτός κάνει μέσα στο στήθος σας καθώς τον απαγγέλετε νοερά με την έξοδο του αέρα. Φροντίστε να βγάλετε όσο περισσότερο αέρα μπορείτε έξω με την εκπνοή σας, ήρεμα όμως, χωρίς να πιέζεστε και χωρίς να ακούγεται δυνατά η ανάσα σας. - Αν στον νου σας μπαίνουν διάφορες άλλες σκέψεις, χωρίς να πιέζεστε να τις διώξετε, τις κάνετε ήρεμα και ύστερα τις αφήνετε να φύγουν σαν συννεφάκια μακριά και γυρίζετε πάλι τη προσοχή σας στη κίνηση του αέρα και τους ήχους «σοοο…» και «χαααμμμμμμ…». - Επιμένοντας και γυρίζοντας πάντα ήρεμα μετά από κάθε σκέψη τον νου σας στην παρακολούθηση της αναπνοής και των δονήσεων που ο ήχος «χαααμμμμμμ….» κάνει μέσα στο στήθος σας κατά την εκπνοή σας, θα αναγκάσετε τελικά τον εγκέφαλό σας να παραιτηθεί και να πάψει να «πιθηκίζει» (έτσι λέμε στην ιατρική την ιδιότητα του εγκεφάλου να πηδάει συνεχώς από τη μία σκέψη στην άλλη, ασταμάτητα). Αυτό δεν είναι κάτι εύκολο και δεν πρέπει γι αυτό να απογοητευθείτε εύκολα και να παραιτηθείτε από την προσπάθεια. Επιμένοντας, είναι βέβαιο πως θα…. νικήσετε τον εγκέφαλό σας και θα τον αναγκάσετε να χαμηλώσει τη συχνότητά του στα α κύματα. Όσοι βρίσκετε δυσκολία να συγκεντρωθείτε στον ήχο χαααμμμμμμ….. χωρίς σκέψεις, δοκιμάστε να μετράτε ανάποδα με κάθε αναπνοή σας από το 50 μέχρι το 0. Π.χ. σοοο……50, χαααμμμμμμ…… 50, σοοο…….49, Χαααμμμμμμ….. 49, κ.λ.π. Αν χάσετε το μέτρημα εξ αιτίας κάποιας σκέψης, αρχίζετε πάλι από το 50. Αυτό θα βοηθήσει τον νου σας να συγκεντρωθεί περισσότερο στους ήχους που λέτε με την αναπνοή σας. Με υπομονή και επιμονή θα τα καταφέρετε. Όταν νοιώσετε πως ελέγχετε έστω και μερικώς τις σκέψεις σας, συνεχίστε με το επόμενο στάδιο της άσκησης: 2ο. στάδιο: - Ανασαίνοντας ήρεμα και αβίαστα τώρα, με τα μάτια πάντα κλειστά, ελέγξτε με τον νου σας αν είναι χαλαρά όλα τα τμήματα του σώματός σας και αν κάπου νοιώθετε ένταση, συγκεντρώστε εκεί τη προσοχή σας και φροντίστε να χαλαρώσετε το σημείο. - Ελέγξτε με τη σειρά, αργά και ήρεμα, τη χαλάρωση (και αποκαταστήστε την όπου χρειάζεται), στα πέλματα και τα δάχτυλά σας, στις γάμπες σας, στους μηρούς σας, στη κοιλιά σας, στο στήθος σας, στα χέρια σας ολόκληρα, στο λαιμό σας, στο πρόσωπό σας, στο κρανίο σας. - Όταν νιώσετε απόλυτα χαλαροί, προχωρήστε στο επόμενο στάδιο της άσκησης.


3ο στάδιο: (10) διασκευασμένο Έχοντας τα μάτια κλειστά, κατευθύνετε το βλέμμα σας στο μέτωπό σας και οραματίζεστε εκεί έναν δρόμο που οδηγεί στο βάθος σε κάτι σπίτια….. - Παίρνετε το δρόμο αυτό και περπατάτε αργά-αργά προς τα σπίτια….. περπατάτε…. περπατάτε….. - Όσο πλησιάζετε, σας φαίνονται όλα, όλο και περισσότερο γνώριμα….., όλο και πιο γνώριμα…. - Πλησιάζετε πολύ και βλέπετε πως τα σπίτια έχουν επάνω τους γραμμένα ονόματα…. - Προχωράτε μέχρι να βρείτε το σπίτι που έχει επάνω του το δικό σας όνομα….. είναι το δικό σας σπίτι….. το σπίτι των ονείρων σας….. το σπίτι που πάντα θέλατε να έχετε…. - Στέκεστε εμπρός στη πόρτα του….. - Όταν νοιώσετε έτοιμοι (ες), βγάζετε το κλειδί από τη τσέπη σας και ανοίγετε τη πόρτα….. - Μπαίνετε μέσα και κλείνετε πίσω σας τη πόρτα…. - Βρισκόσαστε τώρα μέσα στο σπίτι των ονείρων σας….. το σπίτι που πάντα επιθυμούσατε να έχετε…… κοιτάζετε γύρω όλες τις λεπτομέρειες στο χώρο….. τα χρώματα στους τοίχους, τα έπιπλα και τις ταπετσαρίες τους….. τα δάπεδα….. τα αντικείμενα που υπάρχουν μέσα εκεί….. - Νιώθετε τις μυρωδιές του χώρου….. τα συναισθήματα που σας προκαλεί….. - Τριγύρω σας βλέπετε πως υπάρχουν πολλές πόρτες που οδηγούν σε δωμάτια….. μία από αυτές έχει επάνω της το δικό σας όνομα…… οδηγεί στο δικό σας δωμάτιο….. - Ανοίγετε αυτή τη πόρτα….. μπαίνετε μέσα στο δικό σας δωμάτιο….. και κλείνετε πίσω σας την πόρτα…… - Βρισκόσαστε τώρα μέσα στο δικό σας, κατάδικό σας δωμάτιο…… εδώ δεν μπορεί να μπει κανένας άλλος εκτός από εσάς τους ίδιους….. νοιώθετε απόλυτα ήρεμοι, γαλήνιοι και ασφαλείς μέσα σε αυτό το δωμάτιο….. απολαύστε τη γαλήνη και την ασφάλεια που σας προσφέρει αυτός ο χώρος….. - Κοιτάζετε γύρω σας και περιεργάζεστε το δωμάτιο και όλα τα πράγματα που υπάρχουν μέσα εκεί….. - Παρατηρείτε όλες τις λεπτομέρειες…… τα χρώματα στους τοίχους…… τα έπιπλα….. τα αντικείμενα…. το δάπεδο….. - Βρίσκετε μέσα σε αυτό το δωμάτιο την αγαπημένη σας γωνιά και πηγαίνετε και κάθεστε εκεί….. μπορεί να βρίσκεται εκεί η αγαπημένη σας πολυθρόνα, το αγαπημένο σας μαξιλάρι ή κάποια αγαπημένη (παιδική ίσως….) κουβέρτα….. - Κάθεστε ή ξαπλώνετε στην αγαπημένη αυτή γωνιά του δωματίου σας και χαλαρώνετε απόλυτα….. απολαμβάνετε γαλήνη και ασφάλεια….. - Έτσι όπως είσαστε απόλυτα γαλήνιοι (ες) και ασφαλείς, παρακολουθείτε χωρίς άλλες σκέψεις, τη καρδιάς σας που χτυπάει ήρεμα και αργά μέσα στο στήθος σας…… - Νιώθετε ευγνωμοσύνη για αυτό το «έξυπνο» όργανο που με τους χτύπους του σας κρατάει στη ζωή….. νοιώθετε να το αγαπάτε και να το ευγνωμονείτε….. - Μένετε σε αυτή τη κατάσταση όσο εσείς το επιθυμείτε….. παρακολουθείτε απλά τους χτύπους της καρδιάς σας με ευγνωμοσύνη και αγάπη, χωρίς άλλες σκέψεις …..


Μπορείτε αν θέλετε να επαναλαμβάνετε νοερά λέξεις όπως «καρδιά μου», «καρδούλα μου», «αγάπη μου» ή και το γνωστό «σοοο… χαααμμμμμμ…» - Όποτε νιώσετε την ανάγκη να γυρίσετε στη κανονική σας κατάσταση, σηκώνεστε και βγαίνετε ήρεμα από το δωμάτιό σας κλείνοντας πίσω σας τη πόρτα, αφού ρίξετε πρώτα μια τελευταία ματιά στο χώρο αυτό που σας προσφέρει γαλήνη και ηρεμία….. - Ρίχνετε μια τελευταία ματιά και στο σπίτι των ονείρων σας…… και βγαίνετε έξω και από αυτό κλείνοντας πίσω σας τη πόρτα…. - Παίρνετε σιγά-σιγά το δρόμο του γυρισμού…… - Όταν έχετε απομακρυνθεί αρκετά από τα σπίτια, λέτε νοερά στον εαυτό σας: «τώρα θα μετρήσω αργά από το 1 έως το 5. Στο 3 θα ανοίξω τα μάτια μου και στο 5 θα είμαι απόλυτα ξύπνιος-α και πολύ πιο ήρεμος-η, γερός-ή και ευτυχισμένος-η από πριν». Στη συνέχεια αρχίζετε να μετράτε νοερά….1....2….3….. Στο 3 λέτε «τώρα θα ανοίξω τα μάτια μου» και τα ανοίγετε….. 4…. 5…. Στο 5 έχετε ξυπνήσει και λέτε «είμαι τελείως ξύπνιος-α τώρα και πολύ πιο ήρεμος-η, γερός-ή, και ευτυχισμένος-η από πριν». Δοκιμάστε αγαπητοί μου αναγνώστες και τις δύο ασκήσεις ύπνωσης για να βρείτε με ποια νοιώθετε εσείς πιο άνετα, με ποιά φθάνετε ευκολότερα στα α κύματα. Μη ξεχνάτε πως πριν δοκιμάσετε τις ασκήσεις ύπνωσης, θα πρέπει να έχετε ασκηθεί για αρκετό καιρό στις ασκήσεις χαλάρωσης που σας δόθηκαν στο προηγούμενο κεφάλαιο της χαλάρωσης. Σας το επαναλαμβάνω για άλλη μία φορά γιατί είναι απαραίτητο να έχετε μάθει να χαλαρώνετε το σώμα σας πριν προσπαθήσετε να υπνωτισθείτε. Αλλιώς θα παιδεύεστε, δεν θα τα καταφέρνετε και θα πιστεύετε πως είναι η ύπνωση κάτι δύσκολο και ανέφικτο για σας, πράγμα που δεν είναι αλήθεια. Είναι μια απλή υπόθεση, αρκεί να ακολουθήσετε τα σωστά βήματα. Και καθώς μπορεί να σας προσφέρει πολλά οφέλη ψυχικά και σωματικά αν τη συνδυάσετε με κατάλληλους οραματισμούς και μπορεί ακόμη και να αλλάξει τη ζωή σας, αξίζει, πιστέψτε με, να προσπαθήσετε.

Γ. ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ Οι οραματισμοί, εικόνες φανταστικές που δημιουργούμε με τον νου μας, όπως λένε οι ειδικοί, λειτουργούν και χωρίς ύπνωση. Χρειάζονται σε αυτή την περίπτωση όμως πολλές και συχνές επαναλήψεις, προκειμένου να υπάρξει αποτέλεσμα. Όταν όμως, όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο, μέσω της ύπνωσης καταργείται η λειτουργία του RAS, καταργούνται οι αντιστάσεις του νου μας που προέρχονται από παλιότερες εμπειρίες μας. Η γνώση αυτή οδηγεί, όπως είναι κατανοητό, στο συμπέρασμα πως οι οραματισμοί όταν γίνονται μέσω ύπνωσης έχουν μεγαλύτερο αποτέλεσμα γιατί μπορούν να επιδράσουν στον εγκέφαλό μας χωρίς κανένα εμπόδιο. Η προσωπική μου συμβουλή είναι λοιπόν να κάνετε τους οραματισμούς σας, αφού προηγουμένως έχετε μάθει να υπνωτίζεσθε, σύμφωνα με τις οδηγίες που σας έχω δώσει μέχρι τώρα. Θα πετύχετε έτσι πολύ πιο γρήγορα τα αποτελέσματα που επιθυμείτε.


Θα κάνετε τους οραματισμούς σας, στη διάρκεια που βρίσκεστε απορροφημένοι-ες από το φως που νοιώθετε στο μέτωπό σας (3ο στάδιο της 1ης άσκησης ύπνωσης), ή την ώρα που βρίσκεστε τελείως χαλαροί-ές μέσα στο δωμάτιό σας, καθισμένοι στο πάτωμα και παρακολουθείτε τους χτύπους της καρδιά σας (3ο στάδιο 2ης άσκησης ύπνωσης), ανάλογα με την άσκηση που έχει διαλέξει ο καθένας ή η καθεμία από εσάς για να υπνωτίζεται. Όλοι οι οραματισμοί γίνονται με τα μάτια κλειστά, με το βλέμμα στραμμένο εσωτερικά στο μέτωπό σας. Σαν να παρακολουθείτε εκεί, όπως σε οθόνη, μία κινηματογραφική ταινία. Δοκιμάστε τους όλους, όσους αναφέρονται στο θέμα που σας ενδιαφέρει και διαλέξτε όποιον ταιριάζει περισσότερο στον δικό σας ψυχισμό. Από την πληθώρα των οραματισμών που υπάρχουν στη βιβλιογραφία, έχω διαλέξει να σας δώσω σε αυτό το βιβλίο, κάποιους από αυτούς που εγώ γνωρίζω, έχω κάποια εμπειρία ως προς το αποτέλεσμά τους και θεωρώ πιο εύκολους να γίνουν από εσάς, χωρίς την βοήθεια ενός ειδικού στο πλάι σας. Υπάρχουν ωστόσο πιθανόν κάποιοι ανάμεσά σας που αναρωτιούνται ακόμη, τι ακριβώς σημαίνει «οραματίζομαι» και κάποιοι άλλοι ίσως στενοχωριούνται γιατί δεν μπορούν να «δουν» κάποια εικόνα όταν κλείνουν τα μάτια τους. Μην σας προβληματίζει όμως αυτό. Το ρήμα «βλέπω» το χρησιμοποιούμε στους οραματισμούς με τη μεταφορική του έννοια. Με τα μάτια κλειστά αφήστε ελεύθερο τον εαυτό σας να «νοιώσει» τις εικόνες όπως εσείς μπορείτε, αφήστε τη φαντασία σας ελεύθερη. Όσο πιο πολύ εξασκείστε, τόσο πιο καθαρά θα «βλέπετε» ή θα «αισθάνεστε» τους οραματισμούς. Για κάποιους οραματισμούς που έχουν σχετικά μεγάλη διάρκεια, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη μέθοδο του μαγνητοφώνου. Μαγνητοφωνήστε τον εαυτό σας καθώς θα διαβάζει με ήρεμη χαμηλή φωνή τον οραματισμό που θέλετε να δοκιμάσετε, κάνοντας παύσεις μερικών δευτερολέπτων όπου υπάρχουν αποσιωπητικά. Στη συνέχεια βάλτε το μαγνητόφωνο να παίζει στην ένταση που προτιμάτε και κάνετε με την καθοδήγησή της φωνής σας τον οραματισμό. Μετά από δύο-τρεις φορές θα τον έχετε μάθει, δεν θα χρειάζεστε πια την καθοδήγηση και θα είσαστε έτοιμοι –ες να κάνετε τον οραματισμό σας αφού πρώτα βρεθείτε στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας, όπως σας είπα στην αρχή του κεφαλαίου.

Γα. Θεραπευτικοί οραματισμοί Σίγουρα πολλοί θα αντιμετωπίζετε με δυσπιστία τη πιθανότητα να θεραπευτεί κάποιος με οραματισμούς. Ωστόσο υπάρχουν έρευνες σοβαρές όπως σας έχω ήδη αναφέρει στο προηγούμενο βιβλίο μου (1) που αποδεικνύουν μεγάλη βελτίωση του πόνου με την χρήση οραματισμών, μείωση της απώλειας μαλλιών σε ασθενείς που κάνουν χημειοθεραπείες κ.λ.π. Υπάρχει πλούσια βιβλιογραφία επάνω στο θέμα αυτό. Το πώς δρα όμως ο θεραπευτικός οραματισμός, δεν είναι ακόμη απόλυτα ξεκαθαρισμένο. Είναι βέβαια αποδεδειγμένο πια ερευνητικά πως η σωματική μας υγεία είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα συναισθήματα και γενικότερα την νοητική ή πνευματική κατάστασή μας. Μυαλό και σώμα βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία. Κάθε σωματική διαταραχή λοιπόν είναι συνδεδεμένη με κάποια διαταραχή σε βαθύτερο συναισθηματικό ή πνευματικό επίπεδο. Σε αυτή τη νοητική διαταραχή στοχεύει ο θεραπευτικός οραματισμός. Θεωρείται πολύ πιθανό δηλαδή πως


καταργώντας τη δράση του RAS με βαθιά χαλάρωση-ύπνωση, μπορούμε στη συνέχεια με εικόνες φανταστικές να αλλάξουμε αντιλήψεις και πεποιθήσεις που έχουν από χρόνια παγιωθεί στο υποσυνείδητό μας και ορίζουν τις αντιδράσεις μας τόσο τις συναισθηματικές όσο και τις σωματικές. Ο πρώτος στη σειρά θεραπευτικός οραματισμός είναι ένας γενικός οραματισμός που βελτιώνει τη λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού, γιατί τα συναισθήματα αγάπης συμπόνιας και εκτίμησης, έχει αποδειχθεί ερευνητικά πως είναι τα συναισθήματα αυτά που οδηγούν τις ενέργειες του σώματός μας σε εναρμόνιση (coherence), μέσω της εναρμόνισης της λειτουργίας της καρδιάς μας, του μεγαλύτερου ενεργειακού κέντρου του κορμιού μας, όπως σας έχω εξηγήσει στο πρώτο μου βιβλίο (1). Από την άλλη, πολλοί από εμάς έχουμε προβλήματα με την εμφάνισή μας ή τη συμπεριφορά μας, συναισθήματα δηλαδή αρνητικά απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό, πράγμα που επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία των κυττάρων μας. Μέσα από αυτόν τον πρώτο θεραπευτικό οραματισμό λοιπόν, στέλνουμε μηνύματα θετικά σε όλα μας τα κύτταρα, μηνύματα αγάπης και εκτίμησης, πράγμα που βελτιώνει τη λειτουργία τους γενικά.

Γα1. ΓΕΝΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ (10) διασκευασμένος - Στη οθόνη του μετώπου σας βλέπετε έναν μεγάλο καθρέφτη και φαντάζεστε τον εαυτό σας να καθρεφτίζεται σε αυτόν….. - Παρατηρείτε όλες τις λεπτομέρειες του κορμιού σας στον καθρέφτη με αγάπη και εκτίμηση…. Παρατηρείτε με αγάπη και εκτίμηση το σώμα σας στον καθρέφτη γιατί γνωρίζετε πως είναι μοναδικό….. Κανένας άλλος δεν έχει τα μαλλιά σας, το πρόσωπό σας, και όλα τα χαρακτηριστικά του εαυτού σας….. Κάθε λεπτομέρειά σας είναι μοναδική γι αυτό αξίζει την αγάπη και την εκτίμησή σας….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Παρατηρείστε λοιπόν με αγάπη ένα-ένα τα σημεία του κορμιού σας: τα μαλλιά σας….. το πρόσωπό σας…. τον λαιμό σας…. το στήθος σας…. τα χέρια σας….. την κοιλιά σας….. τα όργανά σας…… τους γλουτούς σας….. τους μηρούς σας…… τις γάμπες σας….. τα πόδια και τα δάχτυλά σας….. - Και τώρα νιώστε και συνειδητοποιείστε πως αυτό που βλέπετε δεν είναι μόνον ένα κομμάτι κρέας…. Είναι ένα εκπληκτικό σύνολο, τρισεκατομμυρίων πανέξυπνων κυττάρων που εργάζονται ακούραστα για χάρη σας, παράγοντας ενέργειες και χημικά που ανεβοκατεβαίνουν μέρα-νύχτα στο κορμί σας και σας κρατούν στη ζωή….. - Νιώστε αυτά τα κύτταρα, αυτόν τον στρατό τρισεκατομμυρίων εργατών που εργάζονται ακατάπαυστα για χάρη σας…. Προσπαθήστε να τους νοιώσετε καθώς εργάζονται σε όλο το κορμί σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………... - Νιώστε αυτή την εργασία και την παραγωγή ενεργειών μέσα στο σώμα σας….. Νιώστε την είτε σαν ζέστη…. είτε σαν μυρμήγκιασμα….. είτε σαν κίνηση….. είτε σαν φως…. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Παρατηρείστε αν σε κάποιο σημείο του σώματός σας βρίσκετε αυτή την αίσθηση διαφορετική….. λιγότερη ή περισσότερη….. με μικρότερη ή μεγαλύτερη ένταση….. - Εάν συμβαίνει κάτι τέτοιο, κατευθύνετε στο σημείο αυτό την αναπνοή σας (νοιώθετε ο αέρας να μπαίνει και να βγαίνει από αυτό το σημείο του σώματός σας), τη προσοχή και την αγάπη σας….. Ή στείλτε νοερά εκεί του εργάτες σας, να αποκαταστήσουν την βλάβη…. μέχρι να νοιώσετε πως όλα εκεί έχουν ομαλοποιηθεί….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια αγκαλιάστε το σώμα αυτό που βλέπετε στον καθρέφτη, με αγάπη και αφήστε αυτό το αγκάλιασμα να κρατήσει όσο το χρειάζεστε…. Νιώστε πως αγαπιέστε και κρατήστε αυτή την αίσθηση μέσα σας για πάντα….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Σκεφθείτε τέλος, αν υπάρχουν λόγια που θα θέλατε να έχετε ακούσει στη ζωή σας να σας τα λένε, αλλά κανείς δεν σας τα έχει πει μέχρι τώρα και πείτε τα εσείς στον εαυτό σας στον καθρέφτη….. Πείτε του ότι θα θέλατε να έχετε ακούσει να σας λένε στη ζωή σας…. - Κοιτάξετε στη συνέχεια άλλη μια φορά με προσοχή τον εαυτό σας στον καθρέφτη και σκεφθείτε αν υπάρχει κάτι ακόμη που θα θέλατε να του πείτε ή να σας….. πει….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ολοκληρώστε την άσκηση αγκαλιάζοντας πάλι τον εαυτό σας και λέγοντάς του άλλη μια φορά ότι θα ήθελε να ακούσει, με αγάπη….

Γα2. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Γα2.1. Οραματισμός αντιμετώπισης του πόνου - Βλέπετε στην οθόνη του μετώπου σας τη περιοχή που πονάει και φαντάζεστε πως υπάρχει εκεί μία αναμμένη φωτιά, ή αναμμένα κάρβουνα που σας δημιουργούν τον πόνο. - Μένετε για λίγη ώρα και παρατηρείτε όλα τα χαρακτηριστικά του πόνου σας. Την έντασή του, αν λιγοστεύει έστω και για λίγο και ξαναδυναμώνει στη συνέχεια, αν μοιάζει πιο πολύ σαν κάψιμο ή σαν τσούξιμο, την εξάπλωσή του στη γύρω περιοχή, κ.λ.π. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια βλέπετε τους εργάτες του κορμιού σας (τα πανέξυπνα κύτταρά σας) να μαζεύονται σε αυτή την περιοχή και να ρίχνουν κρύο νερό, ή παγάκια, στη φωτιά και να τη σβήνουν….. - Οραματιστείτε τον καπνό που βγαίνει από τη σβησμένη φωτιά, να ανεβαίνει ψηλά και να διαλύεται στον ουρανό…. - Νοιώθετε την αλλαγή της θερμοκρασίας και τον καπνό από τους υδρατμούς που σηκώνεται ψηλά, να παρασύρει μαζί και τον πόνο σας….. - Παρατηρείτε τη διαφορά στην αίσθηση που έχετε για την περιοχή που πάσχει….. Παρατηρείτε και τις πιο μικρές διαφορές…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Όσο βελτιώνεστε ως προς τη νοητική σας συμμετοχή στους οραματισμούς, τόσο μεγαλύτερη διαφορά θα αισθάνεστε. Γα2.2. Οραματισμός αντιμετώπισης του πόνου


- Βλέπετε στην οθόνη του μετώπου σας τη περιοχή του σώματός σας που πονάει, σαν ένα μεγάλο κρατήρα από πτώση βόμβας. Παρατηρείστε την έκταση της βλάβης, τις φλόγες που ανάβουν ακόμη εδώ και εκεί. Παρατηρείστε όλα τα χαρακτηριστικά του πόνου που η βλάβη αυτή σας προκαλεί…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Εξερευνήστε με προσοχή τον πόνο σας….. τι έκταση έχει…., προς τα πού επεκτείνεται ….. Πόσο δυνατός είναι αν το κατατάξετε σε μία κλίμακα από το 0 έως το 10….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια δείτε πως αρχίζει να χιονίζει…… Νοιώστε το χιόνι να κατεβαίνει και να καλύπτει αργά-αργά όλη τη περιοχή….. Νοιώστε την σταδιακή αλλαγή της θερμοκρασίας….. Νοιώστε την αργή, βουβή, χιονόπτωση να συνεχίζεται μέχρι που καλύπτει με τα ολόλευκα πέπλα της όλη τη περιοχή που πάσχει….. - Παρατηρείστε κάθε αλλαγή στην αίσθηση του πόνου που έχετε, όσο το χιόνι σκεπάζει όλο και περισσότερο αυτή τη περιοχή…. - Νοιώστε την κρύα λευκότητα του χιονιού να ηρεμεί όλη τη περιοχή….. και να μειώνει την αίσθηση του πόνου σας…. - Παρατηρείστε κάθε μεταβολή….. αν άλλαξε η έκτασή του….. αν άλλαξε η κατάταξή του στη κλίμακα από το 0 έως το 10…. Γα2.3α Οραματισμός αντιμετώπισης του πόνου (11) διασκευασμένος - Καθώς είσαστε τελείως χαλαρωμένοι, παρακολουθείτε στην οθόνη του μετώπου σας την περιοχή του πόνου, απλά την παρακολουθείτε για λίγο….. - Παρατηρείτε πόσο δυνατός είναι ο πόνος σας αν θα έπρεπε να τον κατατάξετε σε μία κλίμακα από το 0 έως το 10…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Αν ο πόνος σας είχε ένα σχήμα…. Τι σχήμα θα του δίνατε;….. Και πόσο μεγάλο θα ήταν αυτό το σχήμα;….. - Και αν αυτό το σχήμα μπορούσε να κρατήσει νερό μέσα του, πόσο νερό θα κρατούσε;…. ένα φλιτζάνι;…. λιγότερο;…… μία κουταλιά της σούπας;…… απλά παρατηρείστε…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Και αν είχε ένα χρώμα, ποιο χρώμα θα ήταν αυτό;….. - Καθώς παρατηρείτε τον πόνο σας και όλα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά του, νιώστε πως η αναπνοή σας μπαίνει και βγαίνει από αυτή τη περιοχή. Και καθώς αναπνέετε ήρεμα νιώθετε με κάθε εισπνοή και εκπνοή, η περιοχή όλη αυτή να συρρικνώνεται σιγά-σιγά…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Πάρτε τώρα μερικές βαθύτερες αναπνοές και νιώστε πως με κάθε εκπνοή σας φεύγει και λίγο από το χρώμα της περιοχής….. Νιώστε με κάθε εισπνοή και εκπνοή σας, το χρώμα αυτό να ξεθωριάζει όλο και περισσότερο….. - Και μετά από μερικές βαθιές εισπνοές και εκπνοές, αφήστε πάλι την αναπνοή σας να γίνει κανονική και παρατηρείστε ξανά την περιοχή του πόνου….. Παρατηρείστε πως νιώθετε τώρα…. Αν υπάρχει κάποια διαφορά….. Πόσο μεγάλη είναι τώρα η περιοχή;….. Πόσο νερό χωράει;…… Αν έχει αλλάξει το χρώμα της…… Αν έχει αλλάξει η κατάταξη της έντασης στη κλίμακα από το 0 έως το 10….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Και τώρα φανταστείτε πως είσαστε ξαπλωμένοι (ες) ανάσκελα και παρακολουθείτε ένα μικρό συννεφάκι που εμφανίζεται στη μία μεριά του ορίζοντα και προχωράει αργά – αργά προς την άλλη….. Απλά το παρατηρείτε, καθώς κινείται αργά και αλλάζει σχήματα….. - Και καθώς φτάνει επάνω από το κεφάλι σας, παρατηρείστε το να παίρνει σιγάσιγά το χρώμα και το σχήμα του πόνου σας, να μοιάζει όλο και περισσότερο με τον πόνο σας καθώς απομακρύνεται αργά και χάνεται όλο και πιο μακριά….. μέχρι που δεν το βλέπετε πλέον…… - Αν νοιώθετε την ανάγκη, δείτε και άλλο ένα μικρό παρόμοιο συννεφάκι να εμφανίζεται στη μία άκρη του ορίζοντα….. να φτάνει σιγά-σιγά επάνω από το κεφάλι σας…… να παίρνει σχήμα και χρώμα από τον πόνο σας …… και να εξαφανίζεται και πάλι αργά-αργά μακριά στον ορίζοντα…. - Έχετε όλο τον χρόνο να επαναλάβετε τη διαδικασία όσες φορές εσείς επιθυμείτε, μέχρι να νοιώσετε καλύτερα…..

Αν η ένταση του πόνου σας έχει μειωθεί μπορείτε να σταματήσετε εδώ τον οραματισμό σας. Αν όχι συνεχίστε και με τον επόμενο. Γα2.3β Οραματισμός αντιμετώπισης του πόνου (11) - Καθώς είσαστε τελείως χαλαρωμένοι, εισπνέετε και εκπνέετε ήρεμα μέσα στην περιοχή του πόνου σας….. και συγκεντρώνετε τη προσοχή σας σε μία μικρή περιοχή του εγκεφάλου σας, ένα σημείο που βρίσκεται στο κέντρο του κρανίου σας στο ύψος των φρυδιών σας ….. - Με τα μάτια κλειστά, κατευθύνετε το βλέμμα σας στη περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στα δύο σας φρύδια. Πίσω από εκεί ακριβώς, στο κέντρο του εγκεφάλου σας βρίσκεται ένας μικρός αδένας (λέγεται επίφυση) ο οποίος παράγει φυσικές χημικές ουσίες που είναι πολύ ισχυρά αναλγητικά….. Κάποια από αυτά είναι πολύ ισχυρότερα και από την μορφίνη…. Είναι τόσο ισχυρά που μερικές σταγόνες τους μπορούν να σας απαλλάξουν από τον πόνο σας για ώρες πολλές…. - Φανταστείτε τώρα λοιπόν, πως μία τέτοια σταγόνα γεμάτη από αυτές τις παυσίπονες ουσίες δημιουργείται εκεί στη βάση αυτού του αδένα, στη μέση του εγκεφάλου σας, πίσω από το σημείο που βρίσκεται ανάμεσα στα δύο σας φρύδια….. Φανταστείτε αυτή τη σταγόνα να γίνεται όλο και βαρύτερη….. όλο και βαρύτερη….. σαν μία σταγόνα νερό που κρέμεται στη άκρη μίας βρύσης….. στο τέλος αυτή η σταγόνα γίνεται τόσο μεγάλη και βαριά που πέφτει κάτω και μπαίνει μέσα στα αγγεία που υπάρχουν εκεί τριγύρω και διακλαδίζονται μέσα σε ολόκληρο τον εγκέφαλό σας…. Ανακατεύεται με το αίμα σας…… και ταξιδεύει τώρα πια σε ολόκληρο το κορμί σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Η σταγόνα αυτή γεμάτη με τις δυνατές παυσίπονες ουσίες φτάνει στη περιοχή του πόνου σας και καθώς το σκέφτεστε αυτό, αφήνετε τον εαυτό σας να χαλαρώσει όλο και πιο πολύ….. Νοιώθετε την αλλαγή στην ένταση του πόνου σας…. - Μπορείτε να κανονίσετε την πτώση σταγόνων με παυσίπονες ουσίες με όποιο ρυθμό εσείς επιθυμείτε, μέχρι να νοιώσετε όλο και περισσότερο άνετα…. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Και τώρα φανταστείτε πως είσαστε ξαπλωμένοι (ες) ανάσκελα και παρακολουθείτε και πάλι ένα μικρό συννεφάκι που εμφανίζεται στη μία μεριά του ορίζοντα και προχωράει αργά – αργά προς την άλλη….. Απλά το παρατηρείτε, καθώς κινείται αργά και αλλάζει σχήματα….. - Και καθώς φτάνει επάνω από το κεφάλι σας, παρατηρείστε το να παίρνει σιγάσιγά το χρώμα και το σχήμα του πόνου σας, να μοιάζει όλο και περισσότερο με τον πόνο σας καθώς απομακρύνεται αργά και χάνεται όλο και πιο μακριά….. μέχρι που δεν το βλέπετε πλέον…… - Αν νιώθετε την ανάγκη, δείτε και άλλο ένα μικρό παρόμοιο συννεφάκι να εμφανίζεται στη μία άκρη του ορίζοντα….. να φτάνει σιγά-σιγά επάνω από το κεφάλι σας…… να παίρνει σχήμα και χρώμα από τον πόνο σας …… και να εξαφανίζεται και πάλι αργά-αργά μακριά στον ορίζοντα…. - Έχετε όλο τον χρόνο να επαναλάβετε τη διαδικασία όσες φορές εσείς επιθυμείτε, μέχρι να νιώσετε καλύτερα…. Γα2.4 Οραματισμός αντιμετώπισης του πόνου(12) - Καθώς είσαστε καθισμένοι –ες στην πιο αναπαυτική για τον πόνο σας θέση, και έχετε ασχοληθεί με την αυτο-ύπνωσή σας, όπως στην αρχή αυτού του κεφαλαίου των οραματισμών σας έχω πει, με το βλέμμα σας εσωτερικά στραμμένο στο μέτωπό σας, παρατηρείτε όλες τις λεπτομέρειες του μέρους στο οποίο βρίσκεστε με τη φαντασία σας. Παρατηρείτε όλες τις λεπτομέρειες και αναγνωρίζετε τα συναισθήματα που αυτή την ώρα νοιώθετε…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Τα αναγνωρίζετε και τα αφήνετε στη συνέχεια ήρεμα να φύγουν μακριά σας με κάθε εκπνοή σας…. Νοιώθετε με κάθε εισπνοή και εκπνοή σας τα συναισθήματά σας, θετικά ή αρνητικά, να εγκαταλείπουν το σώμα σας και να χάνονται μακριά σας…. αφήνοντάς σας σε μία συναισθηματική ηρεμία, σαν να έχετε σιγά-σιγά αδειάσει από κάθε συναίσθημα…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια στρέφετε πάλι τη προσοχή σας στον χώρο στον οποίο έχετε διαλέξει να βρίσκεστε…. Ακούστε όλους του ήχους που υπάρχουν εκεί…. Ίσως το αεράκι που φυσάει, ή τα πουλιά που τιτιβίζουν, ή τις μέλισσες να βουίζουν, ή τον ήχο της θάλασσας που κυματίζει πλάι σας….. - Νιώστε τώρα και τις μυρωδιές του χώρου στον οποίο βρίσκεστε….. τον αλατισμένο θαλασσινό αέρα που μυρίζει φύκια, ή τη μυρωδιά του χορταριού ή την μυρωδιά από το ξύλινο πάτωμα του δωματίου στο οποίο βρίσκεστε…. (ανάλογα με την άσκηση που έχετε διαλέξει για την ύπνωσή σας). - Σιγά-σιγά νιώθετε να γίνεστε ένα με τον χώρο στον οποίο βρίσκεστε….. Νιώθετε την γαλήνη του χώρου και τις ενεργειακές του δονήσεις να λειτουργούν επάνω στο σώμα σας θεραπευτικά…. Νιώθετε αυτή την θεραπευτική ενέργεια να μπαίνει μέσα στο κορμί σας, να φτάνει στους μυς, στα κόκαλά σας, σε κάθε κύτταρό σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Την νοιώθετε να φτάνει στο σημείο του πόνου σας, στα σημεία που είναι σφιγμένα, πονεμένα, και να τα χαλαρώνει….. - Καθώς ανασαίνετε, νιώθετε την ανάσα σας να μπαίνει μέσα στον πόνο σας…. και καθώς εκπνέετε, νιώθετε η κάθε εκπνοή σας να παίρνει μαζί της λίγο από τον πόνο σας και να τον βγάζει έξω από το κορμί σας…..


- Συνεχίστε να ανασαίνετε έτσι, νιώθοντας κάθε εισπνοή σας να βάζει θεραπευτική ενέργεια μέσα στη περιοχή του πόνου σας, από τον χώρο στον οποίο βρίσκεστε, να ζεσταίνει, να χαϊδεύει και να χαλαρώνει όλη αυτή την περιοχή του πόνου σας…. - Και αν το θέλετε και το βρίσκετε καλό, βάλτε εάν μπορείτε τα χέρια ή το χέρι σας επάνω στην περιοχή που πονάει και νιώστε τη ζέστη του χεριού σας να μπαίνει ήρεμα και εύκολα στο κορμί σας και να φτάνει στην περιοχή του πόνου…. Νιώστε αυτή η ζεστασιά να μαλακώνει, να χαλαρώνει όλη την περιοχή, απαλύνοντας τον πόνο…. - Νιώστε τη ζέστη και την δονούμενη ενέργεια των χεριών σας να λύνει τις εντάσεις και τη σύσπαση της περιοχής….. Νοιώστε αυτή την ζέστη να φτάνει όλο και πιο βαθιά μέσα στον πόνο σας και να τον ελαφραίνει, καθώς διαλύεται και απορροφιέται σιγά-σιγά από ολόκληρο το κορμί σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Παρακολουθείστε στη συνέχεια την διάνοια του σώματός σας, που τώρα έχει ενεργοποιηθεί, καθώς κινείται γύρω από την περιοχή του πόνου και την ανοίγει, χαλαρώνοντας τους γύρω ιστούς, κάνοντας τα όρια του πόνου να χάνονται και να διαλύονται σιγά-σιγά μέσα στο υπόλοιπο κορμί σας…. - Συνεχίζοντας να ανασαίνετε αργά και ήρεμα, νιώστε μια γλυκύτητα για τον εαυτό σας….. συμπόνια για κάθε πόνο σας, για κάθε σημείο του κορμιού σας που υποφέρει…. ευγνωμοσύνη για το σταθερό σας κουράγιο να αντιμετωπίζετε έτσι τον πόνο…. και ικανοποιημένοι -ες…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ικανοποιημένοι-ες γιατί έχετε την ικανότητα να είστε παρόντες (παρούσες) σε αυτές τις συνθήκες, εστιασμένοι-ες και απόλυτα ζ ω ν τ α ν ο ί –έ ς!.... Πάντα ικανοίές να επικοινωνείτε με τη ειρηνική ηρεμία του κέντρου σας…. χωρίς να κοντράρεστε πια με τα διάφορα σημεία του κορμιού σας, αλλά αντίθετα να τα παρατηρείτε…. να τα αποδέχεστε…. και να αφήνετε το σώμα σας να τα συντονίζει με την δική του θεραπευτική ενέργεια…. - Και νιώθοντας έτσι…. ξέρετε πως μπορείτε πάλι όποτε το θελήσετε να βρεθείτε σε αυτόν τον χώρο και να νοιώσετε τη θεραπευτική του ενέργεια, όπως και αυτήν της αναπνοής σας και των χεριών σας…. - Και γνωρίζοντάς το αυτό, χαιρετίστε το αγαπημένο σας μέρος για την ώρα… νιώστε πως είσαστε και πάλι καθισμένοι –ες μέσα στο δωμάτιό σας….. Γα2.5. οραματισμός αντιμετώπισης του πόνου (15) - Αφού βρεθείτε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας, φαντάζεστε πως βλέπετε στην οθόνη του μετώπου σας μία μικρή σφαίρα μα λαμπερό φως διαμέτρου περίπου 15 εκατοστών. Στη συνέχεια νοιώθετε αυτή τη σφαίρα να μεγαλώνει σιγά-σιγά και να καταλαμβάνει όλο το πεδίο του μετώπου σας….. Όταν αυτό το νιώσετε καλά, αρχίζετε και νοιώθετε πως η σφαίρα μικραίνει πάλι σιγά-σιγά μέχρι που φτάνει και πάλι το αρχικό της μέγεθος…. Όταν το νιώσετε καλά αυτό, φαντάζεστε πως η σφαίρα μικραίνει τώρα ακόμη περισσότερο….. η διάμετρός της φτάνει τα 2 εκατοστά….. και τελικά εξαφανίζεται τελείως….. Όταν νιώσετε πως καταφέρατε καλά αυτόν τον οραματισμό, τον επαναλαμβάνετε, νοιώθοντας πως το σφαιρικό αυτό φως είναι ο ίδιος ο πόνος σας…..


Γα3. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑΣ Όπως λέει στο βιβλίο του ο γιατρός William Lowe Mundy (13), έχει ανακαλυφθεί πια πως οι υποδοχείς πρωτεϊνών που υπάρχουν στα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας είναι όμοιοι με αυτούς που υπάρχουν στα νευρικά μας κύτταρα. Αυτό δίνει επιστημονική βαρύτητα στην άποψη πως το μυαλό μας επικοινωνεί με τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας, τα λευκά μας αιμοσφαίρια δηλαδή, και μπορεί έτσι η σκέψη μας να επηρεάσει τον αριθμό αλλά και την λειτουργία τους. Και έχει ήδη αποδειχθεί στην εποχή μας πειραματικά, πως αφού δώσουμε σε ένα ζώο για αρκετές φορές ένα φάρμακο που του δημιουργεί δυσάρεστη εμπειρία, ώστε το ζώο να συνδέσει το συγκεκριμένο φάρμακο με αυτήν, αν στη συνέχεια του δώσουμε ένα τελείως ακίνδυνο φάρμακο που να έχει όμως την ίδια εμφάνιση και γεύση με το προηγούμενο, αν και τελείως ακίνδυνο το δεύτερο αυτό φάρμακο θα προκαλέσει τα ίδια δυσάρεστα συμπτώματα στο ζώο, όμοια με αυτά που του προκαλούσε το αρχικό φάρμακο. Με άλλα λόγια τα συμπτώματα τη δεύτερη φορά τα προκαλεί αποκλειστικά στο σώμα του, ο νους του ζώου…. Είναι άλλωστε σε όλους γνωστό το φαινόμενο πλασέμπο (placebo). Το φαινόμενο δηλαδή κατά το οποίο άτομα που παίρνουν κάποια ουσία που δεν περιέχει κανένα φάρμακο, νομίζοντας πως η ουσία αυτή είναι πραγματικό φάρμακο, γιατρεύονται. Οι έρευνες στον τομέα αυτόν συνεχίζονται και πιστεύω πως θα συνεχίζονται για πολύ αφού το σώμα μας είναι, στην ουσία, ένα τεράστιο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο σε στενή σύνδεση και αλληλοεπίδραση όχι μόνον με όλα τα υπόλοιπα, έμβια ή μη, όντα επάνω στη γη, αλλά και με ολόκληρο το σύμπαν….. Οι επιστημονικές ανακαλύψεις πάντως έχουν αρχίσει σιγά-σιγά να πείθουν και τα πιο τεχνοκρατικά μυαλά πως ο νους και τα συναισθήματά μας παίζουν έναν σημαντικό ρόλο στην υγεία και την ευτυχία μας και εύχομαι αρκετοί από τους αναγνώστες αυτού του βιβλίου να εκμεταλλευθείτε τις ασκήσεις αυτές που σας δίνω και να δοκιμάσετε να τις εφαρμόσετε. Δεν έχετε άλλωστε να χάσετε τίποτα. Μπορεί όμως και να κερδίσετε πολλά….. Οι αλλεργίες όπως και τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι γνωστό πως οφείλονται σε κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Είναι διαταραγμένη δηλαδή η λειτουργία των διαφόρων ειδών λευκών αιμοσφαιρίων που υπάρχουν μέσα στο αίμα μας. Οι πιο κάτω λοιπόν οραματισμοί στοχεύουν στην επικοινωνία του νου μας με τα λευκά μας αιμοσφαίρια και την μετάδοση προς αυτά εντολών που θα βελτιώσουν την διαταραγμένη λειτουργία τους. Ας εξηγήσουμε με λίγα απλά λόγια τι ακριβώς συμβαίνει και αποκτούμε τα συμπτώματα μια αλλεργίας. Έτσι θα κατανοήσετε καλύτερα πώς θα μπορέσετε με τον νου σας να επηρεάσετε αυτή την αντίδραση του οργανισμού σας: Αλλεργιογόνα, λέμε τα διάφορα πολύ μικρά σωματίδια όπως η γύρη, που κυκλοφορούν μέσα στο αίμα μας είτε γιατί τα αναπνεύσαμε είτε γιατί τα κατάπιαμε, είτε γιατί ήρθαν σε επαφή με το δέρμα μας, και στα οποία είμαστε αλλεργικοί. Κανονικά αυτά τα μικρά άκακα για τον οργανισμό σωματίδια, κατακρατούνται στους λεμφαδένες μας και εκεί αντιμετωπίζονται από κάποιο είδος λευκών αιμοσφαιρίων, τα μακροφάγα, και διαλύονται. Αν όμως στο παρελθόν είχαμε κάποιο κρυολόγημα ή κάποια άλλη, έστω και πολύ ελαφριά λοίμωξη από μικρόβιο


ή ιό, τα λευκά μας αιμοσφαίρια, διεγερμένα από την ύπαρξη των εχθρών αυτών, και πιστά στο καθήκον τους να μας προστατεύουν, πιθανόν να είδαν και τα μικρά άκακα αυτά σωματίδια σαν εχθρούς, ιδιαίτερα αν κάποιος στρεσογόνος παράγοντας όπως το ψυχικό ή το περιβαλλοντολογικό στρες, έχει επιδράσει επάνω μας εκείνη την περίοδο, επειδή το στρες έχει αποδειχθεί πως διαταράσσει την λειτουργία του ανοσοποιητικού μας. Με λίγα λόγια τα λευκά μας αιμοσφαίρια σε αυτή την περίπτωση, περνούν και τους τουρίστες για τρομοκράτες και τους χαρακτηρίζουν σαν «τρομοκράτες». Με τον τρόπο τους δηλαδή, στιγματίζουν αυτά τα άκακα σωματίδια, (σαν να τους βάζουν μία κόκκινη σημαία π.χ.) και έτσι όταν στη συνέχεια ο οργανισμός με τη βοήθεια κάποιων άλλων λευκών αιμοσφαιρίων θα φτιάξει αντισώματα, τα οποία κολλώντας επάνω στον εχθρό (ιό, μικρόβιο) θα τον απενεργοποιήσουν, φτιάχνει αντισώματα και εναντίον αυτών των μη εχθρικών μικρών σωματιδίων, θεωρώντας τα και αυτά εχθρούς. Από εδώ και πέρα, όποτε τα άκακα αυτά σωματίδια μπαίνουν στον οργανισμό μας, αυτός θα τα θυμάται, και θα φτιάχνει αμέσως τέτοια αντισώματα. Τα αντισώματα αυτά σκοπό έχουν τον στιγματισμό των ενωμένων με αυτά εχθρών. Τους κάνουν δηλαδή αναγνωρίσιμους από τα λευκά αιμοσφαίρια που τρώνε ή καταστρέφουν εχθρούς στη μάχη που ακολουθεί προς εξολόθρευση αυτών των τελευταίων. Στην μάχη αυτή όμως, συμμετέχει και μία ομάδα λευκών αιμοσφαιρίων που λέγονται μαστοκύτταρα. Τα κύτταρα αυτά περιέχουν ισταμίνη και η έξοδος αυτής της ουσίας από τα μαστοκύτταρα όταν καταστρέφονται, είναι υπεύθυνη για τα συμπτώματα της αλλεργίας. Η όλη διαδικασία επιδεινώνεται και πάλι από το στρες κάθε είδους (ψυχικό, περιβαλλοντολογικό) γιατί αυτό υπερδιεγείρει τα μαστοκύτταρα. Καταλαβαίνετε λοιπόν πως ασκούμενοι στη χαλάρωση και την αυτούπνωση βελτιώνετε ήδη την αλλεργία σας, λιγοστεύοντας τη διέγερση των κυττάρων που συμμετέχουν στην όλη διαδικασία που οδηγεί στα συμπτώματα σας. Με την προσθήκη δε και ενός κατάλληλου οραματισμού, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τα λευκά σας αιμοσφαίρια νοερά, και να τα κάνετε να καταλάβουν πως κάνουν λάθος, χαρακτηρίζοντας τα άκακα αλλεργιογόνα σας σαν εχθρούς προς εξόντωση. Δεν χάνετε τίποτα να δοκιμάσετε. Όσο πιο πολύ το πιστεύετε πως μπορείτε να το πετύχετε, τόσο πιο σωστό θα είναι το μήνυμα που θα στέλνει ο νους σας στα κύτταρά σας. Τα μικρά παιδιά, που έχουν λιγότερες αντιστάσεις και αθροισμένες εμπειρίες στο υποσυνείδητο που καθυστερούν το αποτέλεσμα τέτοιων οραματισμών, τα καταφέρνουν πολύ καλύτερα. Μπορείτε να δοκιμάσετε να τα καθοδηγήσετε με βάση το πιο πάνω κείμενο και ήρεμη χαμηλή φωνή, έχοντας τα μάτια τους κλειστά, στον παραμυθένιο κόσμο των πιο κάτω οραματισμών. Γα3.1. Οραματισμός βελτίωσης συμπτωμάτων αλλεργίας(13) - Αφού βρεθείτε στο 3ο στάδιο της άσκησης με την οποία έχετε συνηθίζει να υπνωτίζεστε, (όπως έχουμε πει στην αρχή αυτού του κεφαλαίου), χρησιμοποιείστε την οθόνη του μετώπου σας σαν κινηματογραφική οθόνη και δείτε εκεί να εξελίσσονται τα πιο κάτω: - Δείτε τον εαυτό σας να ζωγραφίζει αυτά τα μικρά άκακα αλλεργιογόνα που δημιουργούν το πρόβλημά σας, σαν να τα βλέπετε με μεγεθυντικό φακό.


- Φανταστείτε πως είσαστε ένας σκιτσογράφος ή πως μπορείτε να τα φτιάξετε τρισδιάστατα….. Πώς μοιάζουν;….. τι χρώμα έχουν;…. Παρατηρείστε καλά την εικόνα που έχετε φτιάξει…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Τώρα φανταστείτε πως βάζετε μπροστά σας ένα χοντρό πλεξιγκλάς, που σας προστατεύει σαν ένας χοντρός τοίχος…. - Κοιτάξτε καλά μέσα από αυτόν τον διαφανή τοίχο και δείτε στην άλλη μεριά του τοίχου τον εαυτό σας…. - Καθώς παρατηρείτε τον εαυτό σας πίσω από τον τοίχο, δείτε τον να παθαίνει μία αλλεργική κρίση, σαν αυτές που γνωρίζετε, καθώς είναι περιστοιχισμένος από αυτά τα μικρά αλλεργιογόνα που έχετε ζωγραφίσει….. Πολύ καλά…… - Τώρα αλλάξτε την εικόνα που βλέπετε πίσω από το πλεξιγκλάς. Κάντε την πιο ευχάριστη. Δείτε πως βρίσκεστε στο αγαπημένο σας μέρος, όποιο και αν είναι αυτό…. αγαπημένο δωμάτιο, λιβάδι, δάσος, βουνό, θάλασσα…, όπου εσείς έχετε νοιώσει υγιείς και ευτυχισμένοι…. - Δείτε τον εαυτό σας σε αυτό το ιδιαίτερο για σας μέρος….. παρατηρείστε όλες τις λεπτομέρειες του χώρου αυτού…. νοιώστε τις μυρωδιές… …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Καθώς βρίσκεστε εκεί χαλαροί (ές) και γαλήνιοι (ες), νιώστε να υπάρχουν τριγύρω σας στον αέρα μικρά, πολύ μικρά μόρια που μπαίνουν μέσα στο κορμί σας με κάθε εισπνοή από την μύτη ή το στόμα σας…. Νιώστε αυτά τα μικρά μόρια να μυρίζουν ωραία…. να έχουν ωραία γεύση…. να σας ευχαριστεί η παρουσία τους…. - Και τώρα, σαν σκιτσογράφοι και πάλι, ζωγραφίστε αυτά τα νέα, ενδιαφέροντα για σας μικρά μόρια…. καθώς αισθάνεστε πολύ γαλήνιοι και ευτυχείς με την παρουσία τους, σε αυτό το υπέροχο μέρος…. - Και τώρα κάντε κάτι ενδιαφέρον….. Φανταστείτε πως λίγο μακρύτερα από εκεί που βρίσκεστε εσείς γαλήνιοι και ευτυχείς, βρίσκεται ο άλλος εαυτός σας, αυτός που έχει την αλλεργική κρίση…. Δείτε τον να περιστοιχίζεται από ένα σύννεφο από αυτά τα αλλεργικά μόρια που είχατε ζωγραφίσει στην αρχή…. - Και σαν να έχετε μαγικές ικανότητες, απλώστε το χέρι σας, πάρτε μία χούφτα από αυτά τα αλλεργικά μόρια και φέρτε τα στο μέρος που εσείς κάθεστε γαλήνιοι και ευτυχείς….. - Δείτε αυτά τα αλλεργικά μόρια να διαλύονται και να εξαφανίζονται ανάμεσα στα καινούργια ευχάριστα μόρια που έχετε τριγύρω σας σε αυτό το γαλήνιο μέρος… σαν καπνός στον ουρανό, ή ένα μικρό σύννεφο που το διαλύει ο αέρας, ή σαν μία ανάσα σας μια χειμωνιάτικη μέρα….. απλά εξαφανίζονται και δεν υπάρχουν πια… - Επαναλάβετε αυτή την κίνηση και φέρτε άλλη μία χούφτα από αυτά τα αλλεργικά σας μόρια κοντά σας και δείτε τα εξαφανίζονται ανάμεσα στα ευχάριστα για εσάς μόρια και πάλι…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Τέλος πάρτε την απόφαση και φέρτε όλα αυτά τα αλλεργικά μόρια κοντά σας…. νοιώστε πόση ευχαρίστηση αισθάνεστε που δεν αποτελούν πια πρόβλημα για εσάς…. νοιώστε τα να εξαφανίζονται και να χάνονται μέσα στα ευχάριστα για εσάς μόρια που σας περιτριγυρίζουν… - Και τώρα δείτε τον εαυτό σας στην άλλη πλευρά του πλεξιγκλάς, τον εαυτό σας που δεν έχει πια πρόβλημα με τα αλλεργικά μόρια, που είναι γαλήνιος και ευτυχής


περιτριγυρισμένος από τα ευχάριστα γι αυτόν μόρια, να βρίσκεται μέσα σε μία μεγάλη σαπουνόφουσκα…. - Φανταστείτε και τον πραγματικό σας εαυτό, αυτόν που τώρα κάθεται στην καρέκλα σας, να βρίσκεται και αυτός μέσα σε μία παρόμοια σαπουνόφουσκα…. - Νιώστε τον τοίχο από το πλεξιγκλάς να τραβιέται από μπροστά σας…. και τις δύο σαπουνόφουσκες να κινούνται η μία προς την άλλη και σιγά-σιγά να γίνονται ένα…. μία μεγάλη σαπουνόφουσκα με εσάς μέσα…. - Βρίσκεστε μέσα σε αυτή την σαπουνόφουσκα, ευτυχείς, γαλήνιοι και πολύ ευχαριστημένοι που είσαστε πια ελεύθεροι από πράγματα που σας απασχολούσαν και σας ενοχλούσαν…. Γα3.2 Οραματισμός βελτίωσης συμπτωμάτων αλλεργίας (12) - Καθώς βρίσκεστε στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας, φαντάζεστε ένα λευκό φως (ή το φως του ήλιου αν χρησιμοποιείτε για την ύπνωσή σας μία εικόνα στην ύπαιθρο) να κατεβαίνει από ψηλά και να σας τυλίγει σιγά-σιγά, γεμίζοντας τον αέρα τριγύρω σας με μία παλλόμενη ενέργεια….. που σας προστατεύει…. κρατάει μακριά σας κάθε τι που μπορεί να σας ερεθίσει…, έτσι ώστε να παραμένετε απόλυτα ασφαλείς, γαλήνιοι –ες και άνετοι –ες, παρακολουθώντας το φως αυτό να δίνει λάμψη και χρώμα σε ότι αγγίζει….. κάνοντας τα πάντα γύρω σας να μοιάζουν πιο φρέσκα και όμορφα…. - Νιώθετε τον αέρα γύρω σας να λάμπει και να δονείται από αυτή την παλλόμενη ενέργεια…. και νοιώθετε σιγά-σιγά αυτή την παλλόμενη ενέργεια του φωτός να μπαίνει μέσα στο κορμί σας….. να κατεβαίνει από το κεφάλι σας στον λαιμό σας…. και ακόμη πιο κάτω μέσα στο στήθος σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νιώθετε αυτή τη ζεστασιά και το φως να χαλαρώνει καθώς κατεβαίνει μέσα σας, κάθε σημείο του σώματός σας…. να φθάνει στη σπονδυλική σας στήλη και ακόμη πιο κάτω….. να μπαίνει και να χαλαρώνει κάθε ιστό… κάθε όργανο…. να λύνει κάθε σφίξιμο που νοιώθετε σε οποιοδήποτε σημείο του κορμιού σας…. - Νιώθετε αυτό το φως και τη ζεστασιά να κάνει ένα ήρεμο μασάζ και να ανοίγει ότι μέσα στο σώμα σας βρίσκεται σε σύσπαση…. να το γεμίζει φως και χαλαρή ζεστασιά… - Καθώς αυτό το φως και η ζεστασιά κατεβαίνει κάτω προς τα πόδια σας και φθάνει μέχρι τα δάχτυλά σας, νοιώθετε κάθε τι που συναντάει μέσα σας να το χαλαρώνει και να το επιδιορθώνει….. να ξεπρήζει τα πρησμένα σημεία…. να ανοίγει βρόγχους που ίσως είναι στενεμένοι…. να ηρεμεί σημεία του δέρματός σας που πιθανόν είναι ερεθισμένα…. - Νιώθετε αυτό το θεραπευτικό φως και τη ζεστασιά να φθάνει σε κάθε σημείο που φλεγμαίνει ή βρίσκεται σε δυσλειτουργία και να το χαλαρώνει…. να το ηρεμεί…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νιώθετε επίσης αυτό το φως να φτάνει στα κύτταρά σας, αυτά που είναι σε διέγερση και δημιουργούν μέσα σας αυτή την φλεγμονή και να τα φωτίζει….. να τα μεγεθύνει….. να τους στέλνει ένα σαφές μήνυμα πως πρέπει να ηρεμήσουν….. πως πρέπει να φυλάξουν τη δύναμη και την ενέργειά τους για τους πραγματικούς εχθρούς του οργανισμού σας και όχι για αυτά τα ουδέτερα μόρια που δεν βλάπτουν σε τίποτα το σώμα σας….


- Νιώστε αυτό το μήνυμα να φθάνει σε όλα τα κύτταρα που προστατεύουν τον οργανισμό σας….. στα κύτταρα του ανοσοποιητικού σας που βρίσκονται σε όλα τα σημεία του κορμιού σας…. στους πνεύμονες…. στο έντερο….. στο δέρμα….. οπουδήποτε υπάρχει ανάγκη…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Και καταλαβαίνετε πως δεν φτάνει μόνον αυτά τα κύτταρά σας να ηρεμήσουν….. σιγά-σιγά ηρεμείτε και εσείς…. αντιδράτε λιγότερο στο περιβάλλον…. φυλάτε τις δυνάμεις σας για τους πραγματικούς σας εχθρούς… νοιώθετε πιο ασφαλείς…. πιο γαλήνιοι –ες…. πιο δυνατοί –ές…. σε επαφή με το κέντρο του εαυτού σας…. καθώς σας περιτριγυρίζει, σας τυλίγει το φως και η ενέργεια…. - Όταν νιώσετε αρκετά ασφαλείς και γαλήνιοι –ες και άνετοι –ες, γεμάτοι –ες από το φως και τη θεραπευτική του ενέργεια, νιώθετε το φως σιγά-σιγά να διαλύεται….. να χάνεται προς το σημείο απ όπου ξεκίνησε να κατεβαίνει προς εσάς…. ξέροντας πως είναι στο χέρι σας να το ξαναφέρετε κοντά σας όποτε το εσείς το αποφασίσετε και πάλι….. - Μετρώντας στη συνέχει αργά από το 1 έως το 5 γυρίζετε στην κανονική σας κατάσταση.

Γα4. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΑΝΟΣΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Στην περίπτωση των αυτοανόσων νοσημάτων, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας θεωρούν εχθρούς και φτιάχνουν αντισώματα εναντίον φυσιολογικών κυττάρων του ίδιου μας του οργανισμού. Κάποιες στρεσογόνες καταστάσεις του παρελθόντος πιθανόν να ευθύνονται για αυτή την αποδιοργάνωση του ανοσοποιητικού μας συστήματος και τη λανθασμένη πληροφόρησή του, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην περίπτωση των αλλεργιών, που σας περιέγραψα πιο πάνω. Ο προηγούμενος οραματισμός λοιπόν της αντιμετώπισης της αλλεργίας του William Mundy μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για κάθε αυτοάνοσο νόσημα. Το σημαντικό σε αυτή την περίπτωση είναι να ξέρει ο ασθενής ποια ακριβώς είναι η διαταραχή, σε κυτταρικό επίπεδο, που αυτός έχει. Μπορείτε να ζητήσετε από τον γιατρό σας να σας το εξηγήσει αυτό. Π.χ. στην σκλήρυνση κατά πλάκας το ανοσοποιητικό μας φτιάχνει αντισώματα και στιγματίζει με αυτά σαν εχθρούς τα κύτταρα της μυελίνης. Της ουσίας που καλύπτει και προστατεύει τα νευρικά μας κύτταρα και βοηθάει στην μετάδοση των ηλεκτρικών σημάτων των νεύρων. Ξέροντας ποια κύτταρά σας θεωρεί εχθρούς το ανοσοποιητικό σας, μπορείτε στη συνέχεια να προσπαθήσετε με οραματισμούς να αλλάξετε αυτή την κατάσταση, επικοινωνώντας νοερά με τα κύτταρα του ανοσοποιητικού σας και βοηθώντας τα να καταλάβουν τον λάθος τους, όπως ακριβώς δείχνει ο προηγούμενος οραματισμός αντιμετώπισης των αλλεργιών (στη θέση των μικρών αλλεργιογόνων που προκαλούν την αλλεργία, θα βάλετε τα κύτταρα του οργάνου σας που έχει το πρόβλημα) ή μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον επόμενο οραματισμό: Γα4.1. Οραματισμός βελτίωσης συμπτωμάτων αυτοανόσων νοσημάτων - Αφού βρεθείτε στο 3ο στάδιο της ύπνωσης, όπως πάντα, με τα μάτια κλειστά και το βλέμμα στραμμένο στο μέτωπό σας, βλέπετε εκεί τον εαυτό σας, φορώντας στολή δύτη, να καταδύεται μέσα στον οργανισμό σας….. σαν να καταδύστε στα


βάθη ενός ωκεανού…… τριγύρω σας κολυμπούν διάφορα μόρια, μικρότερα και μεγαλύτερα και κύτταρα ολόκληρα….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Κολυμπώντας φθάνετε στο όργανό σας που υποφέρει….. Το κοιτάτε με προσοχή…. Βλέπετε μέσα εκεί τα κύτταρα που ζουν σε αυτό και που τα έχει χαρακτηρίσει το ανοσοποιητικό σας σαν εχθρούς….. - Τα παρατηρείτε καλά…… σαν να θέλετε να αποτυπώσετε στη μνήμη σας την εικόνα τους για να τα ζωγραφίσετε….. με τι μοιάζουν;…… τι χρώμα έχουν;….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια παίρνετε ένα μεγάλο πινέλο και γράφετε επάνω στο σώμα τους το όνομά σας με μεγάλα γράμματα….. - Στέκεστε λίγο παράμερα και περιμένετε ήρεμα και γαλήνια….. - Βλέπετε τον στρατό των λευκών σας αιμοσφαιρίων, τους υπερασπιστές της υγείας σας, να έρχεται και να πλησιάζει σιγά-σιγά το όργανό σας αυτό…. Με τι μοιάζουν οι στρατιώτες σας;….. πώς θα τους απεικονίζατε αν σας έβαζαν να τους ζωγραφίσετε;…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Παρακολουθείτε αυτούς τους στρατιώτες σας….. Τους βλέπετε να κοιτούν τα κύτταρα του οργάνου σας που γράφουν το όνομά σας και να σταματούν σιγάσιγά….. - Νιώθετε πως επικοινωνείτε μαζί τους νοερά και πως σας καταλαβαίνουν….. Τους εξηγείτε πως τα κύτταρα αυτά δεν είναι εχθροί σας…. πως είναι δικά σας κύτταρα…. - Τους νιώθετε να σας ακούν και να σας καταλαβαίνουν…. Τους νιώθετε σιγά-σιγά να γίνονται όλο και πιο φιλικοί…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Τέλος βλέπετε τους στρατιώτες σας να απομακρύνονται αργά-αργά από το όργανό σας, χωρίς να το αγγίζουν….. - Νιώθετε ήρεμοι –ες και ευτυχισμένοι –ες που βλέπετε το όργανό σας να γράφει το όνομά σας και να είναι προστατευμένο…. - Αισθάνεστε χαρά και ευγνωμοσύνη που νοιώθετε πως επικοινωνείτε με τον στρατό που υπερασπίζεται την υγεία σας…. - Βλέπετε τώρα την κοινωνία των κυττάρων μέσα στο όργανό σας να ζει κανονικά….. Την παρακολουθείτε σαν να βλέπετε μέσα από έναν μεγάλο μεγεθυντικό φακό…. Βλέπετε αυτά τα κύτταρά σας να εργάζονται, να γεννούν τα παιδιά τους, να χαίρονται, να γελούν ευτυχισμένα….. - Μείνετε για λίγο και παρακολουθείστε αυτή την εικόνα με τα κύτταρα του οργάνου σας να ζουν ήρεμα και ευτυχισμένα…. Έχοντας πάντα επάνω τους γραμμένο το όνομά σας…. - Νιώθετε και εσείς πολύ ήρεμοι –ες και ευτυχισμένοι –ες….. Στον επόμενο οραματισμό η ψυχοθεραπεύτρια συγγραφέας Belleruth Naparstek, ζητάει να βάλετε τις παλάμες σας την μία στο τέλος του λαιμού σας εκεί που αρχίζει το στέρνο σας, και την άλλη στη κοιλιά σας, κάνοντας τον οραματισμό που σας προτείνει, στο βιβλίο της (12). Ο λόγος είναι πως στις θέσεις αυτές βρίσκονται δύο όργανα (αδένες) που ευθύνονται για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, ο θύμος αδένας και οι «Παυέριες πλάκες» του λεπτού εντέρου, που είναι ομάδες λεμφοζιδίων που


βρίσκονται κάτω από τον βλεννογόνο του εντέρου. Η κίνηση αυτή της τοποθέτησης των χεριών σε αυτές τις θέσεις, δημιουργεί μία σύνδεση κινητικο-αισθητική («άγκυρα» κατά τους ψυχοθεραπευτές) ανάμεσα στον νου και τον οραματισμό, έτσι ώστε αυτός να είναι πιο αποτελεσματικός, μια που οδηγεί τον νου να συγκεντρώνεται περισσότερο στα πιο πάνω σημεία. Η σύνδεση όμως αυτή («άγκυρα») χρησιμεύει επίσης στο ότι μελλοντικά, έπειτα από μερικές φορές που θα κάνετε τον πιο πάνω οραματισμό με αυτόν τον τρόπο, όποτε βάζετε τα χέρια σας σε αυτές τις θέσεις, ολόκληρος ο μηχανισμός αντίδρασης του οργανισμού θα ενεργοποιείται και πάλι, χωρίς να χρειάζεται να κάνετε όλο τον οραματισμό από την αρχή, επειδή ο νους θα έχει συνδέσει αυτή την «άγκυρα» με την αντίστοιχη λειτουργία. Δοκιμάστε τον λοιπόν. Γα4.2 Οραματισμός βελτίωσης συμπτωμάτων αυτοανόσων νοσημάτων (12) - Χαλαρώνετε και φθάνετε όπως έχουμε πει στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας…. - Τοποθετείτε τα χέρια σας, το ένα στη βάση του λαιμού σας εκεί που αρχίζει το στέρνο σας και το άλλο στο κέντρο της κοιλιάς, με τις παλάμες να κοιτούν προς τα κάτω…. - Συγκεντρώνετε τον νου σας στα χέρια σας, όπως είναι αυτά απαλά ακουμπισμένα στα δύο σημεία του σώματός σας και στη θεραπευτική δύναμη που αυτά έχουν…. - Νοιώθετε σιγά – σιγά μία θεραπευτική ζεστασιά να βγαίνει από τα χέρια σας….. να μπαίνει μέσα στο κορμί σας…. στιβάδα – στιβάδα…. όλο και πιο βαθιά…. και να φτάνει μέχρι τους αδένες σας αυτούς (τον θύμο στο λαιμό σας και τις «Παυέριες πλάκες» στο έντερό σας)…. να τους αναζωογονεί….. και να διεγείρει τη λειτουργία τους….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Αισθάνεστε μεγάλη ευγνωμοσύνη και εκτίμηση για αυτά τα όργανα που με τη λειτουργία τους σας προστατεύουν από μικρόβια και ιούς και σας κρατούν γερούς…. - Νιώθετε τα δύο αυτά όργανά σας να λειτουργούν θαυμάσια…. βλέπετε τον θύμο αδένα σας ροδαλό και γεμάτο…. σαν ένα ροδάκινο που ωριμάζει κάτω από τον ήλιο…. και τις Παυέριες πλάκες σας σαν μικρά σακουλάκια, γεμάτα και φουσκωτά…. να σφύζουν από ζωή και ενέργεια…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νιώθετε τώρα πως κάτω από την παλάμη σας που βρίσκεται στον λαιμό σας, στρατιές ολόκληρες λευκών αιμοσφαιρίων, (τα κύτταρα του ανοσοποιητικού σας) βγαίνουν από τον θύμο αδένα σας και μεταφέρονται σε ολόκληρο το κορμί σας….. όπου χρειάζεται….. για να υπερασπιστούν την υγεία του….. να το προστατέψουν από κάθε εχθρό…. ξέροντας καλά τη δουλειά τους…. να ξεχωρίζουν δηλαδή τους εχθρούς από τα δικά σας υπόλοιπα κύτταρα…. - Δείτε αυτά τα κύτταρα να αναγνωρίζουν αμέσως τα κύτταρά σας που κάποιος ιός ή μικρόβιο τα έκανε σπίτι του….. να τα πλησιάζουν….. να τα αναγνωρίζουν από τα σημάδια που οι εχθροί έχουν αφήσει επάνω τους ….. και να τα καταστρέφουν….. σεβόμενα απόλυτα τα υπόλοιπα δικά σας κύτταρα….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Παρακολουθείστε τη δύσκολη αυτή δουλειά του στρατού του ανοσοποιητικού σας, με τις διάφορες ομάδες λευκών αιμοσφαιρίων, κάθε μία από τις οποίες έχει και έναν ιδιαίτερο ρόλο, στο όλο στρατηγικό σχέδιο της καταστροφής του εχθρού…. - Νοιώθετε ευγνωμοσύνη για αυτή την συνεχή υπεράσπιση του οργανισμού σας από αυτόν τον πανέξυπνο αποτελεσματικό στρατό που υπερασπίζεται το σώμα σας μέρα και νύχτα ασταμάτητα…. καταστρέφοντας μόνον ότι είναι εχθρικό….. και ξέροντας καλά τι πρέπει να αφήσει απείραχτο…. - Καθώς ανασαίνετε ήρεμα και αργά νιώθοντας εκτίμηση για αυτούς τους πανέξυπνους προστάτες σας, βγαίνετε σιγά-σιγά από την ύπνωσή σας μετρώντας αργά από το 1 έως το 5, όπως πάντα.

Γα5 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΦΟΒΙΑΣ και ΑΓΧΟΥΣ Και ενώ πολλοί ανάμεσά μας τρέμουν από φόβο μπροστά σε ένα μικρό ποντικάκι ή στο άγγιγμα μιας αράχνης, ο πολύ γνωστός ψυχολόγος Ρίτσαρντ Μπάντλερ, πατέρας του Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού (NLP) στο βιβλίο του «Get the life you want» λέει πως στην πραγματικότητα δεν φταίνε τα αντικείμενα που μας προκαλούν τον φόβο. Φταίει ο εγκέφαλός μας. Το θέμα είναι να μάθουμε να σκεφτόμαστε τον φόβο μας με διαφορετικό τρόπο. Όταν σκεφτόμαστε με διαφορετικό τρόπο, αντιδρούμε με διαφορετικό τρόπο και νοιώθουμε επίσης διαφορετικά. Όλες οι ασκήσεις που περιέχονται μέσα σε αυτό το βιβλίο του περιέχουν τρόπους που κάνουν κάποιον να σκέφτεται διαφορετικά επάνω σε διάφορα προβλήματα που τον απασχολούν. Από μαθησιακά προβλήματα έως την βελτίωση αθλητικών επιδόσεων κ.λ.π. Για να γίνει αυτό όσο το δυνατόν καλύτερα, θα πρέπει να ασκηθεί κανείς καλά στην αναγνώριση των στοιχείων που χαρακτηρίζουν την εικόνα που έχει οραματισθεί. Τα χρώματα (και την έντασή τους) που έχει αυτή, αν είναι τρισδιάστατη ή επίπεδη, την απόσταση που την χωρίζει από τον ίδιο, τα συναισθήματα που του δημιουργεί και την κατεύθυνση προς την οποία κινούνται αυτά μέσα στο σώμα του, τους ήχους που πιθανόν συνοδεύουν την εικόνα, τις μυρωδιές κ.λ.π. Στη συνέχεια αλλάζοντας αυτές τις παραμέτρους της εικόνας, μπορεί κανείς να κάνει τον εγκέφαλό του να αισθάνεται διαφορετικά απέναντι σε αυτή την εικόνα. Όσον αφορά το θέμα του φόβου, εξετάζοντας πλειάδα ατόμων με υψοφοβία, ανακάλυψε, όπως λέει ο ίδιος, πως οι άνθρωποι ξεπερνούσαν τη φοβία τους όταν έφταναν να έχουν βαρεθεί να φοβούνται!.... Αυτό τον έκανε να φτιάξει αυτόν τον οραματισμό (μεθόδου NLP), στον οποίο σας προτείνει να θυμηθείτε πέντε επεισόδια φοβίας που είχατε στο παρελθόν (όποιο και αν είναι το αντικείμενο του φόβου σας). Θυμηθείτε πέντε επεισόδια που στη συνέχεια (όταν τελείωσαν) σας έκαναν να νοιώσετε πραγματικά ανόητοι με τον εαυτό σας. Δείτε με τη φαντασία σας ένα-ένα τα επεισόδια αυτά στη σειρά, το ένα μετά το άλλο, πολλές φορές συνεχόμενα, σαν να παίζετε ξανά και ξανά την ίδια ταινία. Κάθε φορά κάντε την εικόνα μεγαλύτερη και πιο έντονη και πιο λαμπερή. Σας προτείνει να ξαναδείτε αυτά τα επεισόδια στη σειρά, τόσες φορές, μέχρι να πείτε στον εαυτό σας: φτάνει πια… αυτό είναι γελοίο…. Γα5.1. Οραματισμός αντιμετώπισης φοβίας(14)


Όπως σε όλους τους οραματισμούς, είναι καλό να ασχοληθείτε πρώτα με την αυτούπνωσή σας. Όταν βρεθείτε στο 3ο στάδιο, παρακολουθείστε στην οθόνη του μετώπου σας να εξελίσσονται τα εξής: 1. Θυμηθείτε πέντε φορές που νοιώσατε ενοχλημένοι με τη φοβία σας…. 2. Φτιάξτε μία μικρή ταινία για κάθε ένα από τα επεισόδια αυτά της φοβίας σας, και παρακολουθείστε τα να συμβαίνουν με όλες τους τις λεπτομέρειες, θυμηθείτε τα καλά …. 3. Φτιάξτε στη συνέχεια μία ταινία με όλα αυτά τα επεισόδια φοβίας που να σας κάνει να νοιώθετε ανόητοι -ες, όπως τα βλέπετε να συμβαίνουν το ένα μετά το άλλο, συνεχόμενα…. 4. Δείτε αυτήν την ταινία ξανά και ξανά βλέποντας τις εικόνες αυτές που σας κάνουν να φαίνεστε τόσο ανόητοι –ες να γίνονται όλο και πιο έντονες, πιο λαμπερές με πιο δυνατά χρώματα. 5. Δείτε αυτή την ταινία με τον εαυτό σας να νοιώθει ανόητος –η, τόσες φορές μέχρι να πείτε μέσα σας «Φτάνει πια. Αυτό είναι γελοίο»…..

Γα5.2. Οραματισμός αντιμετώπισης φοβίας(14) Στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας, όπως πάντα, νοιώθοντας απόλυτα χαλαροί και ασφαλείς στον χώρο που εσείς έχετε επιλέξει, παρακολουθείτε στην οθόνη του μετώπου σας τα εξής: 1. Βρίσκεστε σε μία αίθουσα κινηματογράφου….. κάθεστε άνετα σε μία πολυθρόνα…. 2. Στην οθόνη παρακολουθείτε τον εαυτό σας να βιώνει (σαν να παίζει σε ταινία) ένα επεισόδιο φοβίας από αυτά που θυμάστε….. από την αρχή που ήσασταν καλά πριν αρχίσει η φοβία, μέχρι το τέλος που ηρεμήσατε και πάλι…. 3. Τώρα φανταστείτε πως βρίσκεστε ψηλά, μέσα στον χώρο του κινηματογράφου όπου υπάρχει ο προτζέκτορας που προβάλλει την ταινία…… Κοιτάτε κάτω και βλέπετε τον εαυτό σας να κάθεται στην πολυθρόνα και να παρακολουθεί στην οθόνη τον εαυτό σας να παίζει στην ταινία του φόβου σας που προβάλλεται στο πανί…. 4. Βλέπετε την ταινία μέχρι το τέλος, όταν νοιώσατε και πάλι καλά που επιβιώσατε μετά το επεισόδιο αυτό….. Στη συνέχεια, φανταστείτε πως πετάτε και μπαίνετε μέσα στον εαυτό σας που βρίσκεται στο τέλος της ταινίας….. 5. Καθώς βρίσκεστε μέσα στον εαυτό σας στο τέλος αυτής της τρομαχτικής ταινίας, φανταστείτε πως την ξαναπαίζετε, ανάποδα αυτή τη φορά….. Περπατάτε ανάποδα…. Μιλάτε ανάποδα…. Κινείστε ανάποδα….. ενώ ακούτε νοερά μία μουσική τσίρκου να παίζει…. Μέχρι να φτάσετε στην αρχή της ταινίας….. 6. Σκεφθείτε τώρα πόσο διαφορετική σας φαίνεται η φοβία σας…. 7. Επαναλάβετε την όλη διαδικασία μία έως πέντε φορές…. Νοιώστε πόσο διαφορετικά αισθάνεστε τώρα…. Στο ίδιο βιβλίο ο πατέρας αυτός της NLP, δίνει και μία τελείως διαφορετική άσκηση αντιμετώπιση της φοβίας, η οποία είναι εξ ίσου καλή για την αντιμετώπιση του άγχους που πολλοί εμφανίζουν όταν πρόκειται να μιλήσουν μπροστά σε κοινό, ή με σημαντικούς πελάτες κ.λ.π. Η άσκηση αυτή στηρίζεται στην συνειδητοποίηση του αρνητικού συναισθήματος (φόβου, άγχους) και στην ανακάλυψη του κέντρου


παραγωγής του μέσα στο σώμα. Στη συνέχεια με τη βοήθεια της άσκησης ο ψυχολόγος οδηγεί το άτομο σε αλλαγή αυτής της συμπεριφοράς του. Μπορεί να φαίνονται περίεργα τα όσα σας ζητάει να κάνετε και εξωπραγματικά, αλλά μη ξεχνάτε πως στην ύπνωση δεν λειτουργεί η λογική μας όπως όταν είμαστε στη φυσιολογική μας κατάσταση. Αυτό το ξέρουμε άλλωστε όλοι, από τα όνειρά μας. Ελάχιστες φορές τα όνειρα που βλέπουμε στον ύπνο μας έχουν κάποια λογική. Συνήθως είναι περίεργα και τελείως παράλογα. Κι όμως κρύβουν μέσα τους κάποιο νόημα που δύσκολα μπορεί να το συλλάβει η λογική μας. Γι αυτό και οι περισσότερες ασκήσεις – οραματισμοί στην μέθοδο NLP γίνονται πάντα μέσα από ύπνωση, πράγμα που, όπως και εγώ σας εξήγησα στην αρχή του κεφαλαίου αυτού, κάνει όλους τους οραματισμούς να λειτουργούν καλύτερα. Κάντε λοιπόν την άσκηση, αφού βρεθείτε, όπως επανειλημμένα έχουμε πει, στο τρίτο στάδιο της ύπνωσής σας, και εμπιστευθείτε τον ψυχολόγο Richard Bandler. Αφήστε τον με τις οδηγίες του να πάρει από πάνω σας το βάρος της φοβίας ή του άγχους που σας προκαλούν διάφορες καταστάσεις.

Γα5.3. Οραματισμός αντιμετώπιση φοβίας ή άγχους(14) Βρίσκεστε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας 1. Σκεφθείτε κάτι που σας προκαλεί άγχος….. 2. Νιώστε προς ποια κατεύθυνση το άγχος στριφογυρίζει μέσα στο σώμα σας…. (αν παρατηρήσετε με υπομονή τον εαυτό σας καθώς βρίσκεστε στην ύπνωση θα το καταφέρετε) και φανταστείτε πως επάνω του υπάρχουν κόκκινα βέλη που δείχνουν την κατεύθυνση προ της οποία αυτό στριφογυρίζει…. 3. Τώρα φανταστείτε πως βγάζετε έξω από το σώμα σας αυτό το συναίσθημα, το γυρίζετε ανάποδα, του βάζετε μπλε βέλη και το ξαναβάζετε στη συνέχεια στη θέση του μέσα στο σώμα σας, έτσι ώστε να στριφογυρίζει ανάποδα τώρα, προς την αντίθετη κατεύθυνση μέσα στο σώμα σας…. Συνεχίστε να το νοιώθετε να στριφογυρίζει όλο και πιο γρήγορα μέσα στο σώμα σας και παρατηρείστε πως αρχίζετε να νοιώθετε διαφορετικά…. 4. Σκεφθείτε τώρα κάποια κατάσταση στην οποία νοιώθετε πολύ άνετα…. Παρατηρείστε και πάλι το συναίσθημά σας…. Προς ποια κατεύθυνση στριφογυρίζει τώρα αυτό;…. 5. Στριφογυρίστε πιο γρήγορα αυτό το ωραίο συναίσθημα καθώς οραματίζεστε σε αυτή την εμπειρία σας όλα να πηγαίνουν τόσο καλά… 6. Και καθώς κάνετε αυτό, ανοίξτε σιγά –σιγά τα μάτια σας και κοιτάξτε τι βλέπετε μπροστά σας, τώρα στη παρούσα στιγμή, τι ακούτε και γενικά ποια είναι όλα αυτά τα πράγματα στον πραγματικό κόσμο που μπορείτε να προσέξετε…

Γβ. Δημιουργικοί οραματισμοί Με τον όρο «δημιουργικοί οραματισμοί» εννοούμε την φανταστική δημιουργία εικόνων, με σκοπό την απαλλαγή του νου μας από σκέψεις και εμμονές, οι οποίες οδηγούν σε συνήθειες που λειτουργούν ανασταλτικά για την υγεία ή την πρόοδο στη ζωή μας, ή την εκπαίδευσή του στην παραγωγή νέων σκέψεων που θα βοηθήσουν στη βελτίωση της υγείας και της ζωής μας γενικότερα. Οι δημιουργικοί οραματισμοί, για τους οποίους έχουν γραφτεί ολόκληρα βιβλία, μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της πολυφαγίας ή του καπνίσματος,


καθώς και άλλων βλαβερών για την ζωή και την υγεία μας συνηθειών, να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, να αυξήσουν την διαίσθησή μας, και γενικά να κάνουν ευκολότερη και πιο παραγωγική τη ζωή μας. Όπως λέει η ψυχολόγος συγγραφέας ενός τέτοιου βιβλίου με δημιουργικούς οραματισμούς, Shakti Gawain (16) η σκέψη είναι μία μορφή ενέργειας, γρήγορη, ελαφριά και ευέλικτη. Εκδηλώνεται στιγμιαία, αντίθετα με τις πυκνότερες μορφές της ύλης. Προκειμένου να δημιουργήσουμε κάτι, πάντα το δημιουργούμε πρώτα με την μορφή της σκέψης. Η ιδέα είναι σαν το προσχέδιο: δημιουργεί πρώτα την εικόνα, η οποία στη συνέχεια μαγνητίζει και καθοδηγεί την φυσική ενέργεια να εισχωρήσει μέσα της και τελικά να την εμφανίσει στο φυσικό της επίπεδο. Π.χ. «θέλω ένα καινούργιο φόρεμα» είναι η σκέψη που προηγείται της αγοράς του, «χρειάζομαι δουλειά» είναι η σκέψη που προηγείται της εύρεσής της κ.λ.π. Ο καλλιτέχνης πρώτα συλλαμβάνει την αρχική έμπνευση ή ιδέα και μετά δημιουργεί το γλυπτό ή τον πίνακά του. Ο αρχιτέκτονας πρώτα φτιάχνει το σχέδιο στο μυαλό του και μετά χτίζει το σπίτι. Η ίδια αυτή αρχή, της ιδέας που προηγείται της υλοποίησης, ισχύει και όταν δεν κάνουμε εμείς τις συγκεκριμένες ενέργειες για να υλοποιήσουμε την ιδέα μας, λέει η συγγραφέας. Η σύλληψη απλά μιας ιδέας ή μιας σκέψης που τη κρατάμε στο μυαλό μας για κάποιο διάστημα είναι μία ενέργεια η οποία έχει την τάση να έλκει και να εκφράζει αυτήν την ιδέα σε υλικό επίπεδο. Αν σκέφτεται κανείς συνέχεια την αρρώστια, είναι πολύ πιθανόν πως τελικά θα αρρωστήσει. Αν πιστεύει αντίθετα πως μπορεί να κάνει κάτι που επιθυμεί, είναι πολύ πιθανόν να το καταφέρει. Η διαδικασία αυτή της αλλαγής όμως, όπως λέει η πιο πάνω συγγραφέας και συμφωνώ απόλυτα μαζί της, δεν εμφανίζεται σε επιπόλαια επίπεδα μέσα από την απλή «θετική σκέψη» όπως πολλοί νομίζουν. Έχει μέσα της την αναζήτηση, την ανακάλυψη και την αλλαγή της πιο βαθιάς και της πιο βασικής στάσης μας απέναντι στη ζωή. Γι αυτό και η διαδικασία εκμάθησης του δημιουργικού οραματισμού μπορεί να γίνει μια πράξη βαθιάς και ουσιαστικής ανάπτυξης. Γιατί κατά την διάρκεια αυτής της διαδικασίας συχνά ανακαλύπτει κανείς τρόπους με τους οποίους συγκρατούσε τον εαυτό του και τον μπλόκαρε, έτσι ώστε να μην μπορεί να επιτύχει την ικανοποίηση και την πληρότητα στη ζωή του, εξ αιτίας των φόβων και των αρνητικών πεποιθήσεών του. Στη συνέχεια, όταν τα δει όλα αυτά καθαρά, αυτές οι περιοριστικές συμπεριφορές μπορεί να εξαφανιστούν αφήνοντας τον ελεύθερο να ανακαλύψει και να βιώσει τη φυσική κατάσταση της ευτυχίας, της πληρότητας και της αγάπης. Σε αυτό που όλοι οι συγγραφείς βιβλίων σχετικών με δημιουργικό οραματισμό συμφωνούν αγαπητοί μου αναγνώστες είναι πως, όσο πιο δυνατή και ξεκάθαρη είναι η θέλησή σας, όσο πιο πολύ πιστεύετε στον στόχο που βάζετε και την δυνατότητα να τον πετύχετε τόσο πιο σίγουρη είναι η πραγματοποίησή του. Και για να πούμε τα πράγματα πιο πρακτικά και επιστημονικά, σύμφωνα με όσα σας έχω πει μέχρι τώρα σε αυτό το βιβλίο αλλά και στο προηγούμενο (1), σας ξαναθυμίζω πως, όσο και αν θέλετε λογικά να αλλάξετε συμπεριφορές που γίνονται αυτόματα μέσα από τη λειτουργία του υποσυνειδήτου σας, δεν θα τα καταφέρετε, γιατί υπάρχει η αντίσταση του RAS σας. Με την λογική δεν μπορείτε να περάσετε καινούργια μηνύματα μέσα από το RAS στο υποσυνείδητό σας.


Όπως λέει και ο πολύ γνωστός βιολόγος Bruce Lipton σε μία συνέντευξή του (17), το υποσυνείδητο είναι μία ταινία μαγνητοφώνου που γράφτηκε σιγά-σιγά με τις εμπειρίες της ζωής μας, από την στιγμή της σύλληψής μας και της εγκατάστασής μας στη μήτρα της μητέρας μας. Οι εμπειρίες που έχουν καταγραφεί στο τμήμα αυτό του εγκεφάλου μας σε όλο το διάστημα της μέχρι τώρα ζωής μας καθορίζουν τις πράξεις μας, γιατί το υποσυνείδητο έχει χιλιάδες φορές μεγαλύτερη δύναμη από τη λογική μας. Έτσι όσο και αν πιστεύουμε λογικά πως μπορούμε να αλλάξουμε συμπεριφορά και να αντιμετωπίσουμε διαφορετικά τις καταστάσεις στη ζωή μας, το υποσυνείδητό μας θα μας οδηγεί πάντα στους ίδιους δρόμους και στις ίδιες συμπεριφορές, αυτές που οδήγησαν και έφτιαξαν μέχρι τώρα τη ζωή μας. Δεν μπορείς να γράψεις επάνω σε μία γραμμένη μαγνητοταινία, λέει ο πιο πάνω βιολόγος, αν δεν πατήσεις το κατάλληλο κουμπί της εγγραφής στο μαγνητόφωνο. Και το κουμπί αυτό δεν είναι άλλο από την ύπνωση, που καταργεί όπως τόσες φορές σας έχω πει τη λειτουργία του RAS και έτσι οι καινούργιες ιδέες περνούν στο υποσυνείδητο και καταγράφονται, αλλάζοντας σιγά-σιγά τις συμπεριφορές μας. Δοκιμάστε λοιπόν, τους πιο κάτω οραματισμούς, αφού πρώτα βρεθείτε στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας όπως σας έχω συστήσει να κάνετε πάντα, για να έχετε καλύτερα αποτελέσματα και πιστέψτε το, με τον καιρό θα δείτε τη συμπεριφορά σας να αλλάζει και να καταφέρνετε πολύ πιο εύκολα να φθάνετε στους στόχους σας.

Γβ1. ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΣ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ (20) Ο οραματισμός αυτός, βοηθάει την ροή της ενέργειας μέσα στο σώμα, και την ισορροπία μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας. Μία ισορροπία που αυξάνει την αίσθηση της ευεξίας και της δύναμης για έκφραση, σε οποιονδήποτε τομέα. Βρίσκεστε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας. Καθώς εισπνέετε οραματίζεστε ένα μεγάλο φως να μπαίνει από το κεφάλι σας μέσα στο σώμα σας και να κυλάει σαν ένα φωτεινό ποτάμι προς τα κάτω, όλο και πιο βαθιά μέσα σας…. να φτάνει μέχρι τα δάχτυλα των ποδιών σας…. να βγαίνει έξω και από αυτά και να χύνεται μέσα στη γη…. Νιώθετε σας να βγάζετε ρίζες βαθιές φωτεινές, που σας ριζώνουν μέσα στη γη…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Καθώς εκπνέετε, νιώθετε όλες τις ενέργειες της γης, σαν ποτάμια με όλα τα χρώματα της ίριδας, να έρχονται προς τα πόδια σας…. να ενώνονται σε ένα σκοτεινό, μαύρο ποτάμι, που μπαίνει μέσα από τα πόδια σας…. ανεβαίνει στον κόκκυγά σας…. στην σπονδυλική σας στήλη ….. και βγαίνει έξω από το κεφάλι σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Καθώς εισπνέετε και εκπνέετε, παρακολουθείτε αυτή την κίνηση των δύο ενεργειών μέσα στο σώμα σας, για όση ώρα εσείς επιθυμείτε. Είναι πολύ ωφέλιμο να το κάνετε επί 20 λεπτά. Μπορείτε να κάνετε τον οραματισμό αυτόν και στο κρεβάτι σας όταν ξυπνάτε το πρωί και πριν κοιμηθείτε το βράδυ.


Γβ2. ΑΛΛΑΓΗ ΑΣΧΗΜΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑΣ (ΚΑΠΝΙΣΜΑ, ΠΟΛΥΦΑΓΙΑ) Οι διάφορες συνήθειες από τις οποίες ενώ ξέρουμε πως μας βλάπτουν είναι πολύ δύσκολο να απαλλαγούμε, είναι τόσο καλά στεριωμένες μέσα μας, επειδή με τα χρόνια έχει πεισθεί το RAS μας ότι μας χαλαρώνουν ή ότι είναι απαραίτητες για τη ζωή μας. Αυτό μέχρι τώρα πιστεύαμε και αυτό του έχουμε δώσει να καταλάβει. Το να απαλλαγούμε λοιπόν από αυτές τις συνήθειες με τη λογική μας και μόνον δεν είναι ευκολοκατόρθωτο, όπως πολλές φορές μέχρι τώρα σας έχω πει. Μέσω της ύπνωσης όμως, καταργώντας τον έλεγχο του RAS μπορούμε να περάσουμε στο υποσυνείδητο τις καινούργιες απόψεις μας, πως οι συνήθειες αυτές είναι δηλαδή βλαπτικές για τον οργανισμό μας. Έτσι, μετά από κάποιες επαναλήψεις παρόμοιων οραματισμών σε κατάσταση ύπνωσης, γίνεται δυνατή η απαλλαγή από τις καταστροφικές αυτές συνήθειες. Δοκιμάστε να δείτε ποιος από όλους είναι ο πιο αποτελεσματικός για εσάς. Όλοι οι πιο κάτω οραματισμοί γίνονται αφού βρεθείτε όπως πάντα, στο τρίτο στάδιο της ύπνωσης, με τον τρόπο που εσείς έχετε επιλέξει. Γβ2.1 Οραματισμός αλλαγής άσχημης συνήθειας (κάπνισμα, πολυφαγία κ.λ.π.) - Στην οθόνη του μετώπου σας παρατηρείτε τον εαυτό σας να ασχολείται με την βλαπτική αυτή συνήθεια….. - Παρατηρείτε όλα τα αρνητικά στοιχεία αυτής της εικόνας….. την εμφάνισή σας….. ή την άσχημη μυρωδιά του τσιγάρου στα ρούχα και τα μαλλιά σας…. την άσχημη γεύση του στο στόμα σας…. την ανόητη εικόνα του εαυτού σας καθώς βάζει και βγάζει ένα τυλιγμένο χαρτάκι στο στόμα του με κίνηση ρομπότ…. ή την εικόνα του εαυτού σας με το στόμα μπουκωμένο να πηγαινοέρχεται στο ψυγείο από ανία και εκνευρισμό, χωρίς να πεινάτε πραγματικά…. ή τον εαυτό σας να γεμίζει με λαιμαργία το στόμα του σε ένα τραπέζι…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Αφού παρατηρήσετε αρκετή ώρα με υπομονή αυτή την αρνητική εικόνα του εαυτού σας, αφήστε την να φύγει σιγά-σιγά προς τα δεξιά, από την οθόνη του μετώπου σας και φέρτε από αριστερά μία άλλη τελείως αντίθετη εικόνα…. Τον εαυτό σας απαλλαγμένο από την βλαπτική σας συνήθεια….. ήρεμο…. χαμογελαστό…. γαλήνιο….. να κάθεται ήρεμα και να συζητάει ή να διαβάζει ένα βιβλίο ή να κάνει κάποια ενδιαφέρουσα για εσάς απασχόληση, με τα χέρια ελεύθερα χωρίς τσιγάρο….. νοιώστε πόσο ωραία αναπνέετε, πόσο μοσχοβολάνε τα ρούχα σας και το στόμα σας….. ή νοιώστε πόσο ωραία αισθάνεστε που δεν τρέχετε συνέχεια στο ψυγείο….. ούτε έχετε γεμάτο με φαγητό το στόμα σας….. - Δείτε τον εαυτό σας όπως τον επιθυμείτε….. το σώμα σας όπως το επιθυμείτε….. όπως έχετε χρόνια να το δείτε…. νοιώστε πόσο ανάλαφρα περπατάτε είτε γιατί αναπνέετε καλύτερα τώρα, είτε γιατί έχετε λιγότερο βάρος…. - Μείνετε αρκετά να βιώσετε τα συναισθήματα που σας προκαλεί η ωραία αυτή εικόνα σας…. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Στη συνέχεια δείτε τον εαυτό σας στο μέλλον να περπατάει…. να κινείται…, να εργάζεται….. με την καινούργια αυτή εικόνα σας…. - Στο σημείο αυτό, καθώς απολαμβάνετε την όμορφη εικόνα του εαυτού σας, τρίψτε λίγο τον δείκτη με τον αντίχειρά σας (ψυχοκινητική άγκυρα) και πείτε νοερά στον εαυτό σας : από εδώ και στο εξής όποτε κάνω αυτή την κίνηση με τα χέρια


μου, θα βρίσκομαι σε αυτό το επίπεδο του νου που βρίσκομαι τώρα και θα πετυχαίνω πάντα τον στόχο μου…. - Στη συνέχεια βγαίνετε όπως πάντα από την ύπνωσή σας μετρώντας αργά από το 1 έως το 5. Τις επόμενες ημέρες, δοκιμάστε να τρίψετε τον δείχτη με τον αντίχειρά σας κάποιες στιγμές της ημέρας. Όταν δείτε πως αυτή η κίνηση σας φέρνει πολύ κοντά στην αίσθηση που έχετε στον οραματισμό σας, σημαίνει πως ο οραματισμός σας έχει αρχίσει να σας επηρεάζει και μπορείτε με την κίνηση αυτή και μόνον να θυμίζετε στον εαυτό σας, όποτε το επιθυμείτε, την αίσθηση του οραματισμού σας, ενισχύοντας έτσι τη δράση του. Γβ2.2. Οραματισμός αλλαγής άσχημης συνήθειας (10) - Ελάτε στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας όπως πάντα. - Στην οθόνη του μετώπου σας βλέπετε πως βρίσκεστε μέσα σε ένα δωμάτιο όπου υπάρχουν τρεις τηλεοράσεις….. - Η πρώτη τηλεόραση δείχνει τον εαυτό σας να κάνει αυτό που δεν βοηθάει την ζωή και την υγεία σας και που θέλετε να αλλάξετε. - Η δεύτερη τηλεόραση σας δείχνει να μαθαίνετε…. και να φέρεστε με τον τρόπο που εσείς επιθυμείτε. - Η Τρίτη τέλος τηλεόραση σας δείχνει στο μέλλον…. Να χαίρεστε τη ζωή με διαφορετικό τρόπο, χάρη στην αλλαγή της συμπεριφοράς σας. Κοιτάξτε την πρώτη τηλεόραση τώρα…. Δείχνει τη συμπεριφορά που θέλετε να αλλάξετε….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Αφού αναγνωρίσετε ποια συμπεριφορά σας θέλετε να αλλάξετε, σβήστε αυτή την τηλεόραση…. - Ανάψτε την δεύτερη τηλεόραση τώρα….. Στην οθόνη βλέπετε τον εαυτό σας να μαθαίνει και να φέρεται με ένα νέο τρόπο καλύτερο για την ζωή σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Όταν νιώσετε πως μάθατε αρκετά για αυτή την νέα συμπεριφορά σας…. σβήστε και αυτή την τηλεόραση….. - Ανάψτε τέλος την τρίτη τηλεόραση…. Σας δείχνει στο μέλλον….. να απολαμβάνετε διαφορετικά τη ζωή σας χάρη στην αλλαγή της συμπεριφοράς σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Καθώς παρακολουθείτε αυτή την ταινία πηδήξτε μέσα στην τηλεόραση….. μέσα στην ταινία….. και νιώστε πώς είναι να έχετε πετύχει αυτό που επιθυμείτε…. να έχετε αλλάξει τον εαυτό σας και να έχετε έναν πολύ πιο υγιεινό και ευχάριστο τρόπο ζωής….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Τώρα βγείτε από την οθόνη και κλείστε και αυτή την τηλεόραση….. - Αισθανθείτε την θαλπωρή και την ασφάλεια που σας προσφέρει ο χώρος που έχετε διαλέξει να βρεθείτε σε αυτό το 3ο στάδιο της ύπνωσής σας…. Στη συνέχεια μετρώντας αργά από το 1 έως το 5 ανοίγετε τα μάτια σας και επανέρχεστε στην κανονική σας κατάσταση. Γβ2.3. Οραματισμός αλλαγής άσχημης συνήθειας (14)


Ο ψυχολόγος Richard Bandler πατέρας της μεθόδου NLP (Neuro-Linguisting Programming) πιστεύει πως εάν συνδέσει κανείς την επιθυμία του για την άσχημη συνήθεια με την εικόνα της απαλλαγής από αυτήν ο οραματισμός είναι πιο αποτελεσματικός, λόγω των συνδέσεων στις νευρικές οδούς του εγκεφάλου. Γι αυτό προτείνει παραλλαγμένο τον προηγούμενο οραματισμό, ως εξής: 1. Στη οθόνη του μετώπου σας βλέπετε σε οθόνη τηλεόρασης τον εαυτό σας να βιώνει κάποιο ερέθισμα που σας οδηγεί στην άσχημη συνήθεια….. 2. Φαντασθείτε πως μόλις αρχίσει να παίζει αυτή η ταινία στην οθόνη, μόλις νοιώσετε την επιθυμία για την άσχημη συνήθειά σας, αλλάζετε αμέσως κανάλι και….. 3. Στο καινούργιο κανάλι βλέπετε ταινία με τον εαυτό σας απαλλαγμένο από την άσχημη συνήθεια, ήρεμο και ευτυχισμένο…. 4. Επαναλαμβάνετε τα πιο πάνω βήματα μερικές φορές και παρατηρείστε πόσο διαφορετικά αισθάνεστε. Γβ2.4 Οραματισμός αλλαγής άσχημης συνήθειας (14) Σο ίδιο βιβλίο ο ψυχολόγος συγγραφέας, προτείνει και έναν άλλο οραματισμό για την απαλλαγή από άσχημες συνήθειες (τσιγάρο, πολυφαγία, κ.λ.π.) Υπάρχουν όπως λέει, επιθυμίες τις οποίες για λόγους διάφορους (κοινωνικούς, πεποιθήσεων κ.λ.π.) δεν πραγματοποιούμε. Π.χ. πολύ θα θέλαμε να βάλλουμε τις φωνές ή ακόμη και να χαστουκίσουμε τον υπάλληλο κάποιας υπηρεσίας που μας κάνει να περιμένουμε άδικα, ή μας μιλάει με μεγάλη αυθάδεια αλλά δεν το κάνουμε…. Δεν ικανοποιούμε πάντα τις ορέξεις μας όπως πολύ καλά όλοι γνωρίζουμε και αυτό μας κάνει κοινωνικά όντα. Το ίδιο ακριβώς μπορεί να συμβεί και με τις άσχημες συνήθειές μας. Μπορεί να νοιώθουμε την επιθυμία γι αυτές αλλά να μείνουμε απαλλαγμένοι από αυτές αν ξέρουμε πως είναι καταστροφικές για την υγεία και τη ζωή μας. Πιστεύει ο πιο πάνω ψυχολόγος πως μπορούμε να το πετύχουμε αυτό κάνοντας τον νου μας να συσχετίσει την εικόνα της επιθυμίας για την βλαπτική συνήθεια με την εικόνα των εμπειριών μας από καταστάσεις κατά τις οποίες αν κα επιθυμούσαμε κάτι δεν το πράξαμε. Από την άλλη, όπως λέει ο πιο πάνω ψυχολόγος, όσο πιο μικρή κάνει κανείς την εικόνα που θέλει να απαλείψει από την μνήμη του, όσο πιο μακριά την πάει, τόσο απαλλάσσεται ο νους του από αυτήν, αλλά καλό είναι να την αντικαθιστά με κάτι καλύτερο, γιατί δεν αρκεί να σβήνει κανείς το παρελθόν, πρέπει και να αρχίσει να κοιτάει προς αυτό που επιθυμεί για το μέλλον, ενώ από την άλλη, το παίξιμο των σκηνών της ζωής ανάποδα, αλλάζει τα συναισθήματα που οι σκηνές αυτές προκαλούν. Ο σχετικός οραματισμός που προτείνει είναι ο εξής: Αφού έρθετε όπως πάντα στο 3ο επίπεδο της ύπνωσής σας 1. Σκεφθείτε ένα δυνατό σας πιστεύω και παρατηρείστε στην οθόνη του μετώπου σας όλες τις λεπτομέρειες της εικόνας αυτής (κάποιας στιγμής της ζωής σας που αντιπροσωπεύει αυτό το πιστεύω). Την καθαρότητα της εικόνας….. το μέγεθός της…. την απόστασή της από εσάς…. τα χρώματα και την έντασή τους… τα μεγέθη.... τους ήχους και την έντασή τους…. τον ρυθμό των ήχων (γρήγοροι ή αργοί)…. τις μυρωδιές αν υπάρχουν και την έντασή τους….. τις αντιδράσεις του κορμιού σας


καθώς παρατηρείτε την εικόνα (τους χτύπους της καρδιάς σας, την αναπνοή σας, τις κινήσεις σας). 2. Σκεφθείτε μετά τον εαυτό σας να επιθυμεί κάτι αλλά να μην το πραγματοποιεί για κάποιους λόγους και περιεργαστείτε και πάλι την καινούργια εικόνα, με όλες τις λεπτομέρειες, όπως ακριβώς κάνατε με την προηγούμενη εικόνα. 3. Σκεφθείτε τώρα πως βρίσκεστε μελλοντικά σε κατάσταση που μπορείτε να διαλέξετε να καπνίσετε αν το επιθυμείτε (ή να φάτε κάτι με λαιμαργία ή όποια άλλη συνήθεια επιθυμείτε να αλλάξετε). Σπρώξτε αυτή την εικόνα μακριά και στη συνέχεια τραβήξτε την και φέρτε την στις ίδιες ακριβώς συνθήκες με την εικόνα που είχατε πιο πριν, στη σκηνή που θέλατε κάτι, αλλά δεν το πραγματοποιήσατε (την ένταση των χρωμάτων και όλες γενικά τις λεπτομέρειες). 4. Πάρτε τώρα αυτή την εικόνα του εαυτού σας να θέλει κάτι αλλά να μη το πραγματοποιεί και να είναι ευτυχής και υγιής, σπρώξτε την μακριά και ση συνέχεια φέρτε τη επάνω στην πρώτη εικόνα σας, του δυνατού σας πιστεύω. Δείτε την τώρα με όλες τις λεπτομέρειες αυτής της αρχικής σας εικόνας. 5. Επαναλάβετε τα βήματα 1-4 γρήγορα αρκετές φορές. Γβ2.5 Άσκηση για την απαλλαγή από άσχημες συνήθειες (20) Ο Osho, γνωστός Ινδός γκουρού και ψυχολόγος, συνιστά σε ένα από τα βιβλία του ένα άλλον τρόπο απαλλαγής από ανεπιθύμητες συνήθειες. Την παρατήρηση. Δεν πρόκειται για οραματισμό και η θέση αυτής της άσκησης δεν είναι ανάμεσα στους οραματισμούς, όμως αποφάσισα να σας την δώσω εδώ, επειδή σε αυτές τις σελίδες θα καταφύγουν όσοι από τους αναγνώστες θέλουν να προσπαθήσουν να απαλλαγούν από κάποιες ενοχλητικές συνήθειες. Προτείνει λοιπόν ο Οsho αντί να προσπαθεί κανείς να αποφύγει την ανεπιθύμητη συνήθειά του, να την κάνει με πλήρη συναίσθηση, παρατηρώντας τον εαυτό του με προσοχή και απόλυτη αυτοσυγκέντρωση. Να μην κάνει δηλαδή κανείς κινήσεις ασυναίσθητα χωρίς να έχει πλήρη επίγνωση του τι κάνει ανά πάσα στιγμή. Παρατηρώντας με προσοχή κάθε λεπτομέρεια στις κινήσεις μας καθώς ασχολούμαστε με κάποια ανεπιθύμητη συνήθειά μας, είναι βέβαιο, λέει ο Osho, πως θα μας κάνει να δούμε καθαρά πως η συνήθεια αυτή είναι ανόητη και μετά από κάποιο διάστημα θα απαλλαγούμε από αυτή χωρίς καμία προσπάθεια. Γι αυτό και συστήνει να αφήσει κανείς να φύγει ο αυτοματισμός από κάθε καθημερινή δραστηριότητά του. Η πιο πάνω συμβουλή, έχει δοθεί κατά καιρούς και από άλλους πολλούς συγγραφείς και φιλοσόφους, όχι μόνον για να μπορέσει να απαλλαγεί κανείς από ανεπιθύμητες συνήθειες, αλλά για να ζει περισσότερο συνειδητά και να απολαμβάνει τη ζωή του.

Γβ3. ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΑΠΟ ΑΣΧΗΜΕΣ ΜΝΗΜΕΣ (14) Η αντιμετώπιση νέων και άγνωστων καταστάσεων είναι κάτι πολύ δύσκολο για τους περισσότερους ανθρώπους, γι αυτό γυρίζουν και αναμασούν καταστάσεις της ζωής τους άσχημες και δύσκολα απαλλάσσονται από αυτές. 1. Σκεφθείτε μία ανάμνηση που θέλετε να πάψετε να σκέφτεστε, δείτε την στην οθόνη του μετώπου σας σαν ταινία που παίζεται σε μία τηλεόραση. 2. Παρατηρείστε όλες τις λεπτομέρειες της εικόνας (το μέγεθος, την απόσταση, την ένταση των χρωμάτων, την ένταση των ήχων, τον ρυθμό των ομιλιών, τις κινήσεις,


τον ρυθμό της αναπνοής σας, τους χτύπους της καρδιάς σας….).Παρατηρείστε και τα συναισθήματά σας προς ποια κατεύθυνση στριφογυρίζουν μέσα σας…. 3.Φανταστείτε πως βρίσκεστε στο τέλος αυτού του επεισοδίου και πως με το κοντρόλ σας ακινητοποιείτε την ταινία και στη συνέχεια με το τηλεκοντρόλ σας χαλάτε όλο και περισσότερο την εικόνα, την ξασπρίζετε τόσο, μέχρι που χάνεται εντελώς. 4. Επαναλαμβάνετε τα στάδια 1-3 τρεις φορές. 5. Δείτε τώρα τον εαυτό σας στο τέλος της ταινίας και παίξτε την ταινία ανάποδα, δείτε όλα να κινούνται προς τα πίσω, και τα συναισθήματά σας να στριφογυρίζουν προς την αντίθετη κατεύθυνση…. 6. Αντιλαμβάνεστε πώς γίνεται όλο και πιο δύσκολο να θυμηθείτε την άσχημη αυτή ανάμνησή σας…

Γβ4. ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ (το Κέρας της Αμάλθειας)(15) Ο οραματισμός αυτός θα βοηθήσει όσους τους κρατούν δέσμιους στη μετριότητα, πεποιθήσεις όπως «η ζωή είναι πόνος, ή είναι ανήθικο και εγωιστικό να έχω πολλά ενώ άλλοι πεινούν κ.λ.π.», επειδή δεν πιστεύουν αρκετά στο οικουμενικό καλό, λέει η ψυχολόγος συγγραφέας. Δεν πιστεύουν ότι το σύμπαν είναι ένας χώρος μεγάλης αφθονίας και πως ο πλανήτης μας είναι ένα άπειρα πλούσιο και πολύ όμορφο μέρος για να ζήσει κανείς. Συστήνει λοιπόν να κατανοήσουν όλοι βαθιά πως έχοντας αυτά που επιθυμούν στη ζωή, συμβάλλουν στη γενική κατάσταση της ανθρώπινης ευτυχίας και έτσι στηρίζουν και τους άλλους για να δημιουργήσουν τη δική τους ευτυχία και προτείνει τον πιο κάτω οραματισμό: - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο επίπεδο της ύπνωσής σας…. - Με το βλέμμα στραμμένο στο μέτωπό σας δείτε μέσα εκεί, σαν σε οθόνη τηλεόρασης, τον εαυτό σας να περιπλανιέται στη γη και να ανακαλύπτει όμορφα μέρη….. - Δείτε πως διασχίζετε ένα χωράφι με σπαρτά ή πως κολυμπάτε σε μια όμορφη λίμνη…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Συνεχίστε την περιπλάνηση και την εξερεύνηση ανακαλύπτοντας συνέχεια όλο και πιο όμορφα μέρη μεγάλης ποικιλίας….. βουνά…. δάση….. ερήμους….. όπου σας οδηγεί η φαντασία σας…. - Μη βιαστείτε να τα εγκαταλείψετε….. απολαύστε τα αρκετά…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Φαντασθείτε ύστερα τον εαυτό σας να παίρνει ένα πλοίο για έναν τροπικό παραδεισένιο τόπο με απίθανα φρούτα πάνω στα δέντρα του….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Δείτε τον εαυτό σας να μπαίνει σε ένα πελώριο κάστρο….. να σας υποδέχονται σε μια υπέρλαμπρη γιορτή με μουσική και χορό….. να σας οδηγούν σε μία απέραντη αίθουσα με θησαυρούς…. - Εκεί σας χαρίζουν αμύθητα κοσμήματα….. πολύτιμα αντικείμενα….. πανέμορφα ρούχα…. περισσότερα από όσα θα μπορούσατε ποτέ να χρησιμοποιήσετε στη ζωή σας….


…………………………………………………………………………………………………………………………………… - Χρησιμοποιώντας την φαντασία σας, κάντε τον γύρο του κόσμου….. όπου πάτε βρίσκετε ή σας χαρίζουν ότι θα μπορούσατε ποτέ να επιθυμήσετε σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από όσες θα μπορούσατε ποτέ να χρειαστείτε…. - Φαντασθείτε τον κόσμο σαν έναν απέραντο παράδεισο, όπου όποιον και αν συναντάτε βιώνει την ίδια αφθονία και πληρότητα με εσάς…. - Απολαύστε το αυτό όσο μπορείτε…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Πηγαίνετε ακόμα και σε άλλους πλανήτες αν θέλετε και ανακαλύψτε και εκεί πράγματα θαυμαστά…. Υπάρχουν άπειρες δυνατότητες…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια γυρίστε στο σπίτι σας ευτυχισμένοι -ες και ικανοποιημένοι –ες και σκεφθείτε πως το σύμπαν είναι στ’ αλήθεια ένα απέραντο μέρος γεμάτο με απίστευτα θαύματα και πλούτη….. - Μετρώντας τέλος από το 1 έως το 5, όπως πάντα, ξαναγυρνάτε στην κανονική σας κατάσταση.

Γβ5. ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ (15) - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας. - Στην οθόνη του μετώπου σας δείτε τον εαυτό σας σε μία καθημερινή κατάσταση και κάποιον (που γνωρίζετε ή όχι) να σας κοιτάει με μεγάλη αγάπη και πολύ θαυμασμό και να σας μιλάει για κάτι που πραγματικά του αρέσει επάνω σας….. - Φαντασθείτε τώρα πως έρχονται και άλλοι άνθρωποι και συμφωνούν όλοι μαζί πως είσαστε ένας υπέροχος άνθρωπος (ακόμη και αν αυτό σας φέρνει σε δύσκολη θέση, εσείς μείνετε σε αυτή την εικόνα)…… - Δείτε πως στη συνέχεια έρχονται και άλλοι…. Και πως όλοι σας κοιτούν με απέραντη αγάπη και σεβασμό στα μάτια….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Φανταστείτε μετά τον εαυτό σας να παίρνει μέρος σε μία παρέλαση ή σε ένα θεατρικό έργο επάνω σε μία σκηνή με ένα πλήθος ανθρώπινο γύρω που σας χειροκροτούν….. σας θαυμάζουν…. σας αγαπούν.… - Ακούστε πως ηχούν στα αυτιά σας τα χειροκροτήματά τους…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Σηκωθείτε όρθιοι –ες, κάντε μια υπόκλιση και ευχαριστήστε τους για τη συμπαράσταση και την εκτίμηση που σας δείχνουν. Μείνετε για λίγο και απολαύστε αυτή την εικόνα…. - Στη συνέχεια ξαναγυρίζετε στην κανονική σας κατάσταση μετρώντας όπως πάντα από το 1 έως το 5.

Γβ6. ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ (12) Τον οραματισμό αυτόν μπορείτε να τον χρησιμοποιήσετε για να βελτιώσετε την απόδοσή σας στον αθλητισμό, τη μελέτη, τον τρόπο ομιλίας σας μπροστά σε κοινό, ή όπου αλλού νομίζετε πως υστερείτε και χρειάζεστε βελτίωση. Παρόμοιες τεχνικές χρησιμοποιούν και οι προπονητές των αθλητών προκειμένου να τους κάνουν να αυξήσουν τις επιδόσεις τους.


- Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο επίπεδο της ύπνωσής σας….. - Στην οθόνη του μετώπου σας βλέπετε τον εαυτό σας να ασχολείται με τη δραστηριότητα στην οποία θέλετε να βελτιώσετε την απόδοσή σας…. - Έρχεστε με τη σκέψη σας στον τόπο της δραστηριότητας….. - Παρατηρείτε γύρω σας όλες τις λεπτομέρειες του χώρου…. τα χρώματα….. ακούτε τους θορύβους….. νιώθετε τις μυρωδιές….. νοιώθετε ακόμη και την αίσθηση που έχουν τα ρούχα επάνω στο κορμί σας…. - Νιώθετε να παρατηρείτε αυτόν τον χώρο με όλες τις αισθήσεις σας….. κάθε του λεπτομέρεια….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Παρατηρείστε στη συνέχεια, πως νοιώθετε το σώμα σας….. πώς χτυπάει η καρδιά σας…. πώς αναπνέετε…. - Οραματιστείτε τον εαυτό σας να πραγματοποιεί τη δραστηριότητα που θέλετε να βελτιώσετε με όση άνεση εσείς θα επιθυμούσατε να έχετε…. - Αφήστε τον εαυτό σας να απορροφηθεί από αυτό που κάνει…. τόσο που να χάσει κάθε αίσθηση τόπου και χρόνου….. νιώστε σαν χορευτές που γίνατε ένα με τον χορό…. Όλα κυλούν αβίαστα, χωρίς να καταβάλετε καμία προσπάθεια….. το σώμα σας είναι άνετο…. Οι κινήσεις σας άνετες…. η ομιλία σας το ίδιο…. - Απολαμβάνετε την απόλυτη αρμονία του νου και του κορμιού σας….. νιώθετε την ευλογία του να μπορείτε να είσαστε τόσο συγκεντρωμένοι και συνάμα μαλακοί και χαλαροί…. - Απολαμβάνετε την ευφυΐα του κορμιού σας που ξέρει τόσο καλά να κάνει αυτό που πρέπει χωρίς κανείς να του το έχει πει…. χωρίς προσπάθεια….. αβίαστα…. σαν να αιωρείται στον χώρο και τον χρόνο….. σαν ένα όμορφο πουλί που το κατευθύνει ο άνεμος….. - Κρατήστε την αίσθηση αυτή της στιγμής….. την ευχαρίστηση του να είσαστε ζωντανοί…. και να κάνετε με άνεση αυτό που επιθυμείτε…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νιώστε ευγνωμοσύνη που απλά υπάρχετε…. - Νιώστε πως από εδώ και εμπρός μπορείτε να βρίσκεστε όποτε το επιθυμείτε σε αυτή τον χώρο και να απολαμβάνετε την ευχαρίστηση αυτής της εμπειρίας…. - Όταν νιώσετε έτοιμοι –ες, μετρώντας αργά από το 1 έως το 5 ξαναγυρίζετε στην κανονική σας κατάσταση.

Γβ 7. ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΙΣΘΗΣΗΣ Γβ7.1 Οραματισμός αύξησης της διαίσθησης - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας - Κάνετε τον οραματισμό διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων που σας δίνεται στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο με τον αριθμό 4β3. Αυτόν στον οποίο ανοίγετε το πορτάκι της καρδιάς σας και αφήνετε το αρνητικό σας συναίσθημα να βγει από τη καρδιά σας είτε σας καπνός, είτε σαν περιστέρια που πετούν αργά και χάνονται σιγά-σιγά ψηλά μέσα στο φως του ήλιου…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Όταν νιώσετε πως η καρδιά σας άδειασε από αυτό το αρνητικό συναίσθημα, μπαίνετε εσείς μέσα της και κλείνετε το πορτάκι της…..


- Είσαστε τώρα μέσα στο κέντρο της σοφίας και της αγάπης του κορμιού σας…. Απολαύστε την γαλήνη, την ασφάλεια και την ενεργειακή δύναμη αυτού του χώρου…. - Καθίστε κάτω χαλαρά και νοιώστε γύρω σας να πάλλει η σοφία και η αγάπη…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ζητήστε εδώ όποια συμβουλή επιθυμείτε…. Και κοιτάξετε στην οθόνη του μετώπου σας μήπως δείτε εκεί γραμμένη την απάντηση…. Ή αφουγκραστείτε με προσοχή μήπως ακούσετε κάποια φωνή να σας την σιγοψιθυρίζει μέσα στ’ αυτιά σας…. Ή ίσως δείτε να προβάλλει σιγά-σιγά μέσα στον χώρο, η φιγούρα ενός συμβούλου σας…. Μπορεί να είναι πρόσωπο γνωστό ή άγνωστο, υπαρκτό ή όχι, φιγούρα που σας εμπνέει απόλυτη εμπιστοσύνη…. Δείτε αυτή τη φιγούρα να φτάνει δίπλα σας…. να κάθεται κοντά σας….. και περιμένετε να δείτε τι έχει να σας πει…. Αν η φιγούρα που έχει έρθει κοντά σας δεν σας εμπνέει εμπιστοσύνη, μην της ζητήσετε καμία συμβουλή. Πέστε της απλά να φύγει και να μη ξαναέρθει και δοκιμάστε ξανά τον οραματισμό μια άλλη ημέρα. - Όταν νοιώσετε έτοιμοι –ες, μετρώντας αργά από το 1 έως το 5 γυρίστε και πάλι στην κανονική σας κατάσταση. Να είστε βέβαιοι –ες, πως ακόμη και αν δεν πήρατε την απάντηση που περιμένατε μέσα στον οραματισμό σας, θα την πάρετε μέσα από τις πράξεις και τις αποφάσεις σας τις επόμενες ημέρες, αρκεί να εμπιστευθείτε απόλυτα τη σοφία της καρδιάς σας. Και όσοι από εσάς δεν έχετε διαβάσει το προηγούμενο βιβλίο μου, δεν θα ξέρετε πιθανότατα πως έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά η διαισθητική ικανότητα της καρδιάς μας. Έχει αποδειχθεί πρόσφατα πειραματικά, πως η καρδιά μας διαισθάνεται και πως στις γυναίκες αυτή η ικανότητα της καρδιάς είναι πιο ενισχυμένη απ’ ότι στους άντρες. (1) Γβ7.2 Οραματισμός αύξησης της διαίσθησης (19) Διασκευασμένος - Φθάνετε στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας - Βλέπετε στην οθόνη του μετώπου σας τον εαυτό σας να βρίσκεται μπροστά σε ένα ανοικτό παράθυρο και να αγναντεύει έξω τον ουρανό…. - Καθώς κοιτάζετε τον ουρανό και παρακολουθείτε τα σύννεφα που κινούνται αργά….. συνειδητοποιείτε ένα πρόβλημα που θέλετε να λύσετε… …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ένα τεράστιο πουλί, πλησιάζει σιγά-σιγά το παράθυρό σας…. έρχεται μπροστά σας και σας παίρνει επάνω στις φτερούγες του…. σας ταξιδεύει στον ουρανό….. - Ταξιδεύετε πάνω από στεριές και θάλασσες κρατώντας αγκαλιασμένο με εμπιστοσύνη το τεράστιο πουλί…. Νοιώθετε πολύ όμορφα…. Απόλυτα ήρεμοι (ες) και ασφαλείς…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Καθώς το κρατάτε αγκαλιασμένο ακούτε κάτι να σας ψιθυρίζει το πουλί αυτό…. Σκύβετε και ακούτε τι έχει να σας πει…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Κρατώντας στη μνήμη σας τα λόγια του πουλιού, μετράτε αργά από το 1 έως το 5, ανοίγετε τα μάτια σας και επανέρχεστε στην κανονική σας κατάσταση.


Γβ7.3. Οραματισμός αύξησης της διαίσθησης (10) - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας - Στην οθόνη του μετώπου σας βλέπετε τον εαυτό σας επάνω σε μια βάρκα, στην πιο όμορφη για εσάς ώρα της ημέρας….. Παρατηρείστε το μέγεθος της βάρκας… το σχήμα της… τα χρώματά της…. - Καθώς οδηγείτε τη βάρκα σας, παρατηρείτε τα χρώματα στο νερό και το λαμπύρισμα που κάνει επάνω τους το φως του ήλιου…. - Σε απόσταση μακριά βλέπετε να προβάλλει η φιγούρα ενός μικρού νησιού και οδηγείτε τη βάρκα σας προς τα εκεί… καθώς πλησιάζετε, βλέπετε πως το νησί είναι γεμάτο λουλούδια…. Η βάρκα σας φθάνει στην όχθη του και κατεβαίνετε στο νησί…. - Παρατηρείτε γύρω σας καθώς περπατάτε τα χρώματα και τα μεγέθη των πανέμορφων λουλουδιών… Νιώθετε στη μύτη σας το άρωμά τους… …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Καθώς περιεργάζεστε αυτόν τον παραδεισένιο κήπο, βλέπετε να ανοίγεται εμπρός σας ένα μονοπάτι…. Νιώθετε μια ανάγκη στην οποία δεν μπορείτε να αντισταθείτε, να προχωρήσετε στο μονοπάτι αυτό και το κάνετε…. - Καθώς προχωράτε, φτάνετε σε ένα ξέφωτο και συνειδητοποιείτε πως βρίσκεστε στην είσοδο ενός γαλήνιου ιερού χώρου…. - Μπαίνετε σε αυτό τον χώρο και νιώθετε μια απερίγραπτη γαλήνη και ηρεμία…. σαν να ανήκετε εδώ…. αισθάνεστε ένα θεϊκό συναίσθημα…. - Κάθεστε κάτω χαλαρά και βλέπετε κάποιον να εμφανίζεται σιγά-σιγά στην είσοδο του ιερού αυτού χώρου… ίσως κάποιος που γνωρίζετε ή γνωρίζατε κάποτε, ή ένας καινούργιος φίλος…. - Νιώθετε σαν να γνωρίζετε αυτό το πρόσωπο πολύ καλά… Νιώθετε απόλυτα άνετα και σε αρμονία με τον χώρο γύρω σας και αυτόν τον αγαπημένο φίλο…. - Ο φίλος αυτός σας ρωτάει αν είσαστε έτοιμοι και ανοιχτοί για να ακούσετε ένα σημαντικό μήνυμα, ίσως μια απάντηση σε κάποιο ερώτημα που πιθανόν έχετε, ίσως κάποια σοφή συμβουλή που θα σας ωφελήσει…. Αν συμφωνείτε, κουνήστε καταφατικά το κεφάλι σας… - Καθώς ακούτε το μήνυμά σας, νιώθετε ένα αίσθημα ενότητας μεταξύ του μηνύματος αυτού, του φίλου και του εαυτού σας… …………………………………………………………………………………………………………………………………… - ευχαριστείστε στη συνέχεια τον φίλο αυτό και βγείτε έξω από τον ιερό χώρο…. προχωρήστε αργά πίσω στο μονοπάτι που οδηγεί στη βάρκα σας…. - Όταν νιώσετε έτοιμοι ξυπνήστε μετρώντας όπως πάντα από το 1 έως το 5 και ξαναγυρίστε στη κανονική σας κατάσταση. Γβ7.4 Οραματισμός αύξησης της διαίσθησης - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας…. - Βλέπετε μπροστά σας ένα πυκνό δάσος και ένα όμορφο μονοπάτι να ξεκινάει μπροστά σας που οδηγεί μέσα στο δάσος αυτό…. - Αρχίζετε να περπατάτε σε αυτό το μονοπάτι, παρατηρώντας τα πάντα γύρω σας…. - Τα χρώματα στο χορτάρι…. αν υπάρχουν λουλούδια και τα χρώματά τους…. αν υπάρχουν θάμνοι…. τα χρώματα και τα σχήματά τους… τους κορμούς και τα φυλλώματα των δέντρων…. - Παρατηρείτε αν πετάνε μέλισσες…. πεταλούδες…. πουλιά…..


…………………………………………………………………………………………………………………………………… - Καθώς συνεχίζετε να περπατάτε….. διακρίνετε στο βάθος έναν μεγάλο πύργο….. - Πλησιάζετε και βλέπετε μπροστά σας μία γέφυρα που οδηγεί στον πύργο αυτό…. - Την διασχίζετε αργά…. και φθάνετε στη μεγάλη πύλη του πύργου…. - Την σπρώχνετε απαλά και αυτή ανοίγει….. νοιώθετε πως σας περιμένουν…. νοιώθετε πως μπαίνετε σε ένα οικείο περιβάλλον….. - Μπαίνοντας μέσα στον πύργο βλέπετε μπροστά σας έναν μακρύ διάδρομο κα αρχίζετε να περπατάτε σε αυτόν…. - Ο διάδρομος έχει πολλές διακλαδώσεις…. διαλέγετε να πάτε σε όποιες από αυτές νοιώθετε καλύτερα…. και συνεχίζετε να περπατάτε αργά…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Μέχρι που φθάνετε σε μία πόρτα…. την ανοίγετε και μπαίνετε σε ένα μικρό δωμάτιο…. - Νοιώθετε πολύ ήρεμα και άνετα μέσα εδώ….. Νοιώθετε μια γαλήνη και ασφάλεια…. - Στο δωμάτιο αυτό σας περιμένει καθισμένη στη γωνία μία φιγούρα….. μπορεί να είναι κάποιο άτομο γνωστό σας ή άγνωστο….. υπαρκτό πρόσωπο ή φανταστικό…. μυθικό…. θρησκευτικό….. ή οτιδήποτε άλλο….. είναι όμως ένα πρόσωπο που σας εμπνέει απόλυτη εμπιστοσύνη και ασφάλεια…..- Αν το πρόσωπο αυτό σας εμπνέει πράγματι εμπιστοσύνη και ασφάλεια, ρωτήστε το ότι εσείς επιθυμείτε…. Βρίσκεται εκεί, το νοιώθετε, για την δική σας βοήθεια… Ζητήστε απάντηση σε όποιο πρόβλημα σας παιδεύει και περιμένετε να ακούστε την απάντησή του…. Μπορεί αυτή να είναι προφορική ή να σας δώσει κάποιο γράμμα στο οποίο θα την βρείτε γραμμένη…. Περιμένετε με υπομονή….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… *Προσέξετε όμως. Αν το πρόσωπο που θα εμφανιστεί μπροστά σας δεν σας εμπνέει εμπιστοσύνη, μην του απευθύνετε καμία ερώτηση. Πείτε του απλά να μην ξαναέρθει κοντά σας και επαναλάβετε τον οραματισμό μια άλλη ημέρα. - Στη συνέχεια μετρώντας αργά από το 1 έως το 5 ξαναγυρίζετε στην κανονική σας κατάσταση, όπως πάντα. Όπως θα παρατηρήσατε ήδη αγαπητοί μου αναγνώστες, οι οραματισμοί που προέρχονται από τους ψυχολόγους που ασχολούνται με τον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό (NLP) είναι αρκετά πιο μικροί στη διάρκειά τους, με ξεκάθαρα στάδια (1,2,3…) και η αποτελεσματικότητά τους στηρίζεται στις πολλές και γρήγορες επαναλήψεις τους. Με αυτόν τον μηχανισμό έχουν δει εκείνοι στις έρευνές τους πως έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα, αλλάζοντας την ροή των ερεθισμάτων στον εγκέφαλο. Αν ασχοληθείτε λοιπόν με αυτούς, μη παραλείψετε να κάνετε όσες γρήγορες επαναλήψεις του οραματισμού σας ζητούν, γιατί αλλιώς δεν θα έχετε το αποτέλεσμα που επιθυμείτε. Στους υπόλοιπους οραματισμούς, είναι καλό να αφήνετε λίγο χρόνο ανάμεσα στα διάφορα στάδια, δίνοντας έτσι στον νου σας την ευκαιρία να βιώσει όσο καλύτερα γίνεται τα διάφορα συναισθήματα που οι εικόνες των οραματισμών του προκαλούν. Για τον σκοπό αυτό, σας έχω σημειώσει τις φάσεις στις οποίες θα πρέπει να κάνετε μικρές παύσεις, με αποσιωπητικά (….) Όπου υπάρχει ολόκληρη σειρά από τελείες, θα πρέπει να κάνετε μία μεγαλύτερη παύση.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Σημείαπου που πρέπει πρέπει να Σημεία ναθυμόμαστε θυμόμαστε 1. Πρέπει να καταλάβουμε ότι τα αρνητικά συναισθήματα βλάπτουν σοβαρά την υγεία μας. 2. Πρέπει να μάθουμε να τα αναγνωρίζουμε και να τα αντιμετωπίζουμε. 3. Τα πιο πάνω αφορούν κυρίως τους νέους ανθρώπους, γιατί αυτοί είναι πιο ευάλωτοι στα αρνητικά συναισθήματα και βλάπτουν με αυτόν τον τρόπο τα γονίδιά τους, επηρεάζοντας την υγεία τόσο τη δική τους, όσο και των παιδιών που θα φέρουν στον κόσμο.

Με τον πίνακα αυτόν έκλεισε το αντίστοιχο κεφάλαιο της διαχείρισης των συναισθημάτων στο προηγούμενο βιβλίο μου, για όσους δεν το έχετε διαβάσει. Η αναγνώριση και διαχείριση των συναισθημάτων μας όχι μόνον οδηγεί στην αυτογνωσία και μπορούμε έτσι να καταλάβουμε καλύτερα τι ακριβώς θέλουμε από τη ζωή μας και να το διεκδικήσουμε, βοηθάει επίσης όπως βλέπετε στον πίνακα την υγεία μας. Γιατί τα αρνητικά συναισθήματα αποτελούν ένα από τα πιο δυνατά στρες για τον οργανισμό. Και το κακό είναι πως αυτά δεν παράγονται πάντα από εξωτερικούς παράγοντες. Αρκετές φορές πολλοί ανάμεσά μας, χωρίς κανένα εξωτερικό ερέθισμα, βιώνουν αρνητικά συναισθήματα όπως ανησυχία, άγχος, δυστυχία, ανασφάλεια, ενοχές, αυτοαμφισβήτηση κ.λ.π. Τα αρνητικά αυτά συναισθήματα διεγείρουν τους μηχανισμούς του στρες στον οργανισμό, τους οποίους σας έχω περιγράψει λεπτομερειακά στο προηγούμενο βιβλίο μου (1), με αποτέλεσμα την συνεχή παραγωγή των ορμονών του στρες, που καταστρέφουν αργά αλλά σταθερά όλα μας τα όργανα, μας οδηγούν σε ασθένειες και μας γερνούν. Τα άτομα δηλαδή που βασανίζονται από παρόμοια αρνητικά συναισθήματα, επειδή δεν υπάρχει ένα εξωτερικό ερέθισμα που να τους τα έχει προκαλέσει, ενώ βρίσκονται σε ένα συνεχές στρες, τις περισσότερες φορές δεν το αντιλαμβάνονται, για να κάνουν κάτι για την αντιμετώπισή του και να γλυτώσουν την υγεία τους. Αυτός είναι όπως αναφέρουν κάποιοι ειδικοί και ο λόγος που η γνωσιακήσυμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία (CBT), που εφαρμόζεται από πολλούς ψυχολόγους για την αντιμετώπιση του στρες, έχει αποτύχει (2). Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην άποψη πως τα συναισθήματα είναι αποτέλεσμα σκέψεων και πως αν καταφέρει κανείς να αλλάξει τις σκέψεις του θα απαλλαγεί και από τα αρνητικά του συναισθήματα. Την τελευταία δεκαετία ωστόσο οι επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει πως τα συναισθήματα τρέχουν μέσα στο σώμα μας με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ότι οι σκέψεις μας και επιπλέον, παρ ότι αυτά πολλές φορές μπορεί να είναι αποτέλεσμα σκέψεων, μπορούν επίσης να προκληθούν και από μη συνειδητές συσχετίσεις που έχουν έναυσμα εξωτερικά ή εσωτερικά συμβάντα. Με άλλα λόγια


δηλαδή, όλα τα συναισθήματα δεν ακολουθούν πάντα κάποιες σκέψεις, ώστε να μπορεί κανείς να απαλλαγεί από αυτά, μαθαίνοντας απλώς να σκέφτεται διαφορετικά. Τα «νευροπεπτίδια», μικρές πρωτεΐνες που θεωρούνται υπεύθυνες για την μεταφορά των συναισθημάτων μας, ανακαλύφθηκε εδώ και κάποια χρόνια πως παράγονται από διάφορα κύτταρά μας και δρουν σε όλα μας τα κύτταρα, όπου υπάρχουν ειδικοί υποδοχείς γι αυτά. (1) Τα συναισθήματά μας δεν έχουν σαν βάση τους δηλαδή μόνον τον εγκέφαλό μας, όπως νομίζαμε παλαιότερα. Όλα μας τα κύτταρα τα αισθάνονται και αντιδρούν σε αυτά. Αλλά και οι νευρικές συνδέσεις που μεταφέρουν πληροφορίες από τα συναισθηματικά κέντρα του εγκεφάλου προς τα γνωσιακά κέντρα είναι δυνατότερες και πολύ πιο πολλές από αυτές που μεταφέρουν πληροφορίες αντίστροφα (από τα γνωσιακά κέντρα προς τα συναισθηματικά). Αυτό εξηγεί την δυνατή επίδραση του συναισθήματος σε όλα τα στάδια της γνωσιακής διαδικασίας που συμμετέχει σε λειτουργίες όπως η προσοχή, η αντίληψη και η μνήμη από την μία, και την δυσκολία από την άλλη, να ελέγξει κανείς τα συναισθήματά του μόνον με την σκέψη του. Η διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων λοιπόν, βοηθάει τον οργανισμό να λειτουργεί καλύτερα και όπως πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει μπορεί να μειώσει ακόμη και την αίσθηση του πόνου σε άτομα που πάσχουν από χρόνιους πόνους λόγω κάποιας νόσου.(6) Εκτός όμως από αυτό, κάνει και πολύ πιο αποδοτικούς τους θεραπευτικούς και δημιουργικούς οραματισμούς που σας πρότεινα στο προηγούμενο κεφάλαιο. Όπως είδατε εκεί αγαπητοί αναγνώστες, η ύπνωση και οι οραματισμοί που μπορείτε να κάνετε όσο βρίσκεστε σε αυτή, δεν είναι κάτι τόσο δύσκολο ή ακατόρθωτο. Χρειάζεται μόνον υπομονή και επιμονή και ο καθένας μπορεί να τα καταφέρει. Σας συμβουλεύω άλλη μια φορά, να εφαρμόσετε τις συμβουλές αυτού του βιβλίου με τη σειρά από την αρχή για να έχετε αποτέλεσμα όσο γίνεται γρηγορότερα. Ωστόσο κάποιοι από εσάς, ακόμη και αν έχετε ακολουθήσει τις συμβουλές μου σωστά και με την ανάλογη σειρά, μπορεί να διαπιστώσετε πως σας είναι δύσκολο να δείτε αποτελέσματα με τον δημιουργικό ή θεραπευτικό οραματισμό που έχετε επιλέξει. Μην απογοητεύεστε όμως φίλοι μου. Πολλοί, αν όχι οι περισσότεροι, κουβαλούν πολλών χρόνων αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα, που οδηγούν τις συμπεριφορές που καθορίζουν τη ζωή τους. Δεν είναι εύκολο να απαλλαγούν από αυτά. Χρειάζεται κάποιος χρόνος. Χρειάζεται επίσης άσκηση στη διαχείριση των συναισθημάτων, με τους τρόπους που θα διαβάσετε αμέσως πιο κάτω, έτσι ώστε να μπορέσετε με καθαρότερο νου να ασχοληθείτε με οραματισμούς που θα βελτιώσουν την υγεία και τη ζωή σας αλλά και να καταφέρετε στη συνέχεια να πετύχετε την ενεργειακή εναρμόνιση του οργανισμού σας. Εναπόκειται στη κρίση σας να διαλέξετε ποια μέθοδο διαχείρισης συναισθημάτων προτιμάτε, αφού προηγουμένως, πειραματιζόμενοι –ες, διαπιστώσετε ποια λειτουργεί καλύτερα για εσάς. Μετά από λίγο καιρό άσκησης σε μεθόδους διαχείρισης των συναισθημάτων, προσπαθήστε και πάλι να ασκηθείτε σε δημιουργικούς ή θεραπευτικούς οραματισμούς. Είναι βέβαιο πως θα έχετε καλύτερα αποτελέσματα. Αυτό είναι κάτι


που θα πρέπει να κάνετε συχνά, γιατί αρνητικά συναισθήματα δημιουργούνται καθημερινά στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Νομίζω πως η καλύτερη σύσταση είναι κάθε φορά που ασχολείστε με τη χαλάρωση και την ύπνωσή σας, αφού φτάσετε στο 3ο στάδιο της ύπνωσης, να ασχολείστε για λίγο με οραματισμούς διαχείρισης συναισθημάτων και στη συνέχεια, μόλις νοιώσετε αρκετά ανακουφισμένοι, να συνεχίζετε με κάποιο δημιουργικό ή θεραπευτικό οραματισμό. Οι ειδικοί συστήνουν η διαχείριση των συναισθημάτων να γίνεται δύο φορές την ημέρα, για καλύτερα αποτελέσματα. Δεν είναι τόσο χρονοβόρο όσο νομίζετε. Δεν χρειάζονται περισσότερα από 5-10 λεπτά για την όλη διαδικασία, αν έχετε ασκηθεί να φτάνετε εύκολα στο 30 στάδιο της ύπνωσης και αν δεν θέλετε να ασχοληθείτε στη συνέχεια με δημιουργικούς ή θεραπευτικούς οραματισμούς. Είναι βέβαιο πως θα αποζημιωθείτε, πιστέψτε με. Αλλά και αν ακόμη συνεχίσετε με δημιουργικούς ή θεραπευτικούς οραματισμούς, η όλη διαδικασία δεν ξεπερνάει σε χρόνο τα 15 -20 λεπτά, ενώ συγχρόνως η εικοσάλεπτη αυτή χαλάρωση ισοδυναμεί με δύο περίπου ώρες ύπνου για τον οργανισμό σας. Η ψυχολόγος Shakti Gawain συστήνει μάλιστα για καλύτερα αποτελέσματα, την συμμετοχή σας σε ομάδες ατόμων με αντίστοιχα ενδιαφέροντα αλλά και το διάβασμα σχετικών βιβλίων, όπως βιβλία αυτογνωσίας, φιλοσοφικά κ.λ.π. ή να επισκέπτεστε ανάλογες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο, ώστε να ενδυναμώνεται το ενδιαφέρον σας για αυτές τις μεθόδους. Το δικό της βιβλίο, μεταφρασμένο στα Ελληνικά, με τον τίτλο «Δημιουργικός οραματισμός» είναι πολύ ενδιαφέρον και κατατοπιστικό.(3) Εκτός όμως από τους οραματισμούς, αρκετούς από τους οποίους θα σας περιγράψω πιο κάτω, υπάρχει και άλλος ένας τρόπος διαχείρισης των συναισθημάτων που μπορεί κανείς να χρησιμοποιεί παράλληλα με εκείνους. Ο τρόπος αυτός δεν χρειάζεται χαλάρωση ή ύπνωση. Για να ασκηθείτε σε αυτόν χρειάζεστε μόνον ένα μολύβι και ένα τετράδιο ή μερικές κόλλες χαρτί. Πρόκειται για τις λεγόμενες «θετικές δηλώσεις».

4.α ΓΡΑΠΤΕΣ ΘΕΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ Έχει διαπιστωθεί πως το να γράφει κάποιος μία θετική δήλωση πολλές φορές, έχει μεγαλύτερο αποτέλεσμα στο νου του από το να την σκέφτεται μόνον. Και αυτό γιατί με τον πρώτο τρόπο συμμετέχουν περισσότερες αισθήσεις (όραση, αφή) και έτσι η θετική αυτή σκέψη περνάει από περισσότερους δρόμους μέσα στον εγκέφαλο. Αν μάλιστα διαβάζουμε και δυνατά τις δηλώσεις που γράφουμε (προσθήκη της αίσθησης της ακοής) το αποτέλεσμα ενισχύεται ακόμη περισσότερο. (4) Για να έχουν αποτέλεσμα οι θετικές δηλώσεις, όπως λένε οι ειδικοί, πρέπει να γίνονται σε χρόνο ενεστώτα και να μην περιέχουν την λέξη «δεν» γιατί όσο και αν σας φαίνεται παράξενο, δεν μπορεί να την χρησιμοποιήσει σε αυτή τη περίπτωση σωστά ο εγκέφαλός μας. Ο λόγος είναι πως η δήλωση που κάνουμε, είναι μία σκέψη, η οποία μεταφράζεται σε εικόνα στο μυαλό μας και η εικόνα αυτή προκαλεί συναισθήματα που ξεκινούν σειρά αντιδράσεων τόσο στον εγκέφαλό μας, αλλά και στην καρδιά μας και σε όλα μας τα κύτταρα, σύμφωνα με τα καινούργια δεδομένα της ιατρικής και της βιολογίας. Η λέξη «δεν» όμως δεν μπορεί να μετατραπεί σε εικόνα, σκεφθείτε το… και έτσι τελικά μένει σαν εικόνα στο μυαλό μας η σκέψη που κάναμε χωρίς το «δεν»


η οποία θα φέρει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα στον οργανισμό μας από αυτό που εμείς επιθυμούμε. Π.χ. αν επιθυμώ να λιγοστέψω τον θυμό μου και κάνω τη δήλωση «δεν είμαι θυμωμένος –η» στο νου μου θα προβάλει η εικόνα του εαυτού μου θυμωμένου, πράγμα που θα έχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιθυμώ. Η σωστή δήλωση σε αυτή την περίπτωση είναι «είμαι πολύ ευχαριστημένος –η» ή «χαλαρός –ή» ή «ήρεμος –η» κ.λ.π. Οι γραπτές αυτές θετικές δηλώσεις δεν χρειάζεται να αναφέρονται στα συναισθήματά μας, μπορεί να είναι απλά δηλώσεις τέτοιες ώστε οι εικόνες που δημιουργούνται στον εγκέφαλό μας να δημιουργούν τα συναισθήματα που επιθυμούμε και πρέπει να τις γράφουμε 20-30 φορές. Να γεμίζουμε μία σελίδα τετραδίου δηλαδή. Η ψυχολόγος που σας προανέφερα Shakti Gawain, στο βιβλίο της «Δημιουργικός οραματισμός» (3) προτείνει οι δηλώσεις να γράφονται και στο πρώτο και στο δεύτερο και στο τρίτο πρόσωπο. Π.χ. «Εγώ η Ελένη είμαι χαρούμενη και ευτυχισμένη. Εσύ Ελένη είσαι χαρούμενη και ευτυχισμένη. Αυτή η Ελένη είναι χαρούμενη και ευτυχισμένη». Προτείνει επίσης να μην γράφουμε τις δηλώσεις αυτές μηχανικά. Πρέπει να τις γράφουμε συνειδητά και κάθε φορά που νοιώθουμε κάποιον αρνητισμό γράφοντας μία δήλωση ή αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο μπορούμε να πετύχουμε αυτό που επιθυμούμε, σε μία άλλη σελίδα να γράφουμε τις αρνητικές μας σκέψεις, την αιτία για την οποία νομίζουμε πως η δήλωση αυτή δεν μπορεί να λειτουργήσει. Έτσι σιγά-σιγά στην καινούργια αυτή σελίδα θα μπορούμε να δούμε καταγεγραμμένους, όλους τους λόγους που μας εμποδίζουν να πετύχουμε αυτό που επιθυμούμε. Στη συνέχεια, μπορούμε να βρούμε και να αρχίσουμε να τις γράφουμε, θετικές δηλώσεις που θα μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε αυτές τις αρνητικές αντιλήψεις μας, με τον ίδιο τρόπο που κάναμε στην αρχή. Αυτή την τεχνική, μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε όχι μόνον για την διαχείριση των συναισθημάτων σας αλλά και για δηλώσεις που έχουν σχέση με αλλαγές θετικές που θέλετε να κάνετε στη ζωή σας, και που σκέψεις και πεποιθήσεις σας αρνητικές τις εμποδίζουν. Η ψυχολόγος λέει στο βιβλίο της πως από την εμπειρία της, τα αποτελέσματα μιας τέτοιας διαδικασίας εκδηλώνονται μέσα σε λίγες ημέρες. Δεν έχετε παρά να δοκιμάσετε φίλες και φίλοι μου. Θα προσθέσω τέλος πως πολλοί πιστεύουν πως είναι καλύτερο το αποτέλεσμα των θετικών δηλώσεων, όταν αυτές γράφονται το βράδυ, λίγο πριν πάμε για ύπνο, επειδή στη συνέχεια τις επεξεργάζεται ο εγκέφαλος κατά τη διάρκεια του ύπνου. Πολλοί ψυχολόγοι και σύμβουλοι προτείνουν επίσης να κρεμάμε τις γραπτές δηλώσεις μας σε διάφορα σημεία του σπιτιού μας ώστε να τις βλέπουμε και να τις θυμόμαστε συχνά. (4) Αμέσως πιο κάτω, θα σας παραθέσω μερικές θετικές δηλώσεις που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για τη διαχείριση των συναισθημάτων σας, μπορείτε όμως να φτιάξετε και άλλες, σύμφωνα με τις δικές σας ανάγκες. Γραπτές θετικές δηλώσεις που θα βοηθήσουν να ενισχύσετε τα θετικά σας συναισθήματα: -Είμαι καλά, πολύ καλά και κάθε μέρα γίνομαι όλο και καλύτερα και στην υγεία μου και σε όλους τους τομείς της ζωής μου.


-Είμαι χαρούμενος –η και ευτυχισμένος –η και απολαμβάνω το ίδιο τόσο τη λιακάδα όσο και τη βροχή. -Συγχωρώ τους άλλους γιατί πιστεύω πως κατά βάθος όλοι είναι όπως και εγώ καλοί. Είναι οι συνθήκες της ζωής τους που τους οδηγούν σε λάθος συμπεριφορές. -Αγαπώ τη ζωή και τους ανθρώπους. -Είμαι καλά προστατευμένος –η από αρνητικές σκέψεις και δυνάμεις και αγαπώ και εκτιμώ τον εαυτό μου. -Κάθε τι που η ζωή μου φέρνει, είναι μια χρήσιμη εμπειρία που με κάνει δυνατότερο -η, σοφότερο –η και πιο ανθεκτικό –ή. -Συμπονώ και βοηθώ όποιον χρειάζεται βοήθεια. Ζώα και ανθρώπους. -Ευγνωμονώ το σύμπαν για το δώρο της ζωής που μου έχει χαρίσει, παρά τις όποιες δυσκολίες έχω να αντιμετωπίσω. -Κάθε αποτυχία μου με κάνει σοφότερο -η και πιο ικανό -ή. Με ανεβάζει ένα σκαλί πιο κοντά στην επιτυχία. -Πιστεύω στον εαυτό μου και πετυχαίνω πάντα αυτό που επιθυμώ. -Μέσα από τις πράξεις μου αναγνωρίζω τον σκοπό της ζωής μου και κάθε μέρα προσπαθώ να τον υπηρετώ όσο καλύτερα μπορώ. -Αντιμετωπίζω με χιούμορ τις δύσκολες καταστάσεις γιατί ξέρω πως όλα έχουν ένα τέλος και θα έρθουν καλύτερες μέρες.

4β ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΑΣΙΘΗΜΑΤΩΝ 4β1. Γενικός οραματισμός διαχείρισης συναισθημάτων (5) - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας. Με κλειστά μάτια, στην οθόνη του μετώπου σας βλέπετε τον εαυτό σας να βρίσκεται σε ένα μέρος έξω στη φύση, όπου νοιώθετε απόλυτα ήρεμοι και γαλήνιοι –ες…. - Νοιώστε τις μυρωδιές…. Δείτε τα χρώματα…. Ακούστε τους ήχους…. Ψηλαφήστε με τα χέρια σας το χορτάρι ή τους θάμνους …. Τα λουλούδια ή τους κορμούς των δέντρων και νοιώστε βαθιά μέσα σας τη γαλήνη που η ένωσή σας αυτή με τη φύση σας χαρίζει…. - Βρείτε ένα μέρος όπου μπορείτε να ξαπλώσετε….. ξαπλώστε και απολαύστε τον εαυτό σας μόνο του μέσα στη φύση σε απόλυτη ηρεμία….. ακούστε τους χτύπους της καρδιάς σας…. - Βλέπετε από μακριά να σας πλησιάζει ένα μικρό παιδί…. Όσο το παρατηρείτε νοιώθετε πως σας είναι γνωστό…. Καθώς πλησιάζει περισσότερο διαπιστώνετε πως αυτό το παιδί είσαστε εσείς….. το παιδί που ζει μέσα σας….. - Κοιτάζοντας το πρόσωπο αυτού του μικρού παιδιού….. νοιώθετε πολύ καλά τι χρειάζεται αυτό το παιδί…. Τι περιμένει…. Νοιώθετε πως γνωρίζετε καλά τις φυσικές του ανάγκες….. τις συναισθηματικές του ανάγκες….. τις πνευματικές του ανάγκες…. τις κοινωνικές του ανάγκες…. - Βλέπετε αυτό το παιδί τόσο καθαρά…. και αναγνωρίζετε τις ανάγκες του….. - Καθώς το μικρό παιδί σας πλησιάζει, το παίρνετε στα χέρια σας. Το κανακίζετε με τον τρόπο που πάντα ήθελε να κανακιστεί….


- Λέτε στο μικρό παιδί ότι θα ήθελε να ακούσει….. το συγχωρείτε…. του δίνετε την άδεια να σας πει ελεύθερα ότι θα ήθελε να σας πει…. - Μείνετε έτσι μερικά λεπτά κανακίζοντας το μικρό παιδί που κρύβετε μέσα σας…. και μετά από 1 -2 λεπτά…. - Κοιτάξτε στα μάτια αυτό το μικρό παιδί και δώστε του μία υπόσχεση που θα κρατήσετε….(όποια θέλετε εσείς) - Αφήστε στη συνέχεια αυτό το μικρό παιδί να ενσωματωθεί μαζί σας…. να γίνει ένα με εσάς…. Γιατί αυτό το μικρό παιδί ζει μαζί σας, μέσα σας, μέρα και νύχτα…. Είστε ο-η τροφός αυτού του παιδιού…. - Μείνετε ήρεμοι –ες για λίγο ακόμη παρακολουθώντας την αναπνοή σας και όταν νοιώσετε έτοιμοι –ες, μετρείστε αργά από το 1 έως το 5 και ξυπνήστε όπως πάντα, γυρνώντας ξανά στην κανονική σας κατάσταση.

4β2. Οραματισμοί διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων 4β2.1. Οραματισμός διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων - Φθάνετε στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας - Οραματίζεστε στην οθόνη του μετώπου σας ένα όμορφο μονοπάτι μέσα σε ένα δάσος και τον εαυτό σας να περπατάει σε αυτό….. - Κοιτάζετε δεξιά και αριστερά και παρατηρείτε όλες τις λεπτομέρειες του τοπίου γύρω σας…. τα χρώματα στο χορτάρι…. αν υπάρχουν λουλούδια…. αν πετούν μέλισσες….. πεταλούδες…. πουλιά…. τους κορμούς των δέντρων…. τα φυλλώματα…. - Προχωρώντας αργά-αργά φθάνετε σε ένα ξέφωτο…. εκεί υπάρχει μία μικρή λίμνη με ένα μικρό καταρράκτη στη μέση…. - Στέκεστε στις όχθες της λίμνης και νοιώθετε τους υδρατμούς να σας τυλίγουν…. Νοιώθετε πως το νερό έχει την ιδανική για σας θερμοκρασία…. Και βγάζετε σιγάσιγά τα ρούχα σας….. - Γυμνοί –ές, μπαίνετε μέσα στη λίμνη και στέκεστε κάτω από τον μικρό καταρράκτη με το πρόσωπο στραμμένο ψηλά…. - Νοιώθετε το νερό καθάριο να πέφτει στο πρόσωπό σας…. να κυλάει στο κορμί σας…. και να χύνεται μέσα στη λίμνη, παρασύροντας από επάνω σας κάθε τι αρνητικό….. αρνητικές μνήμες…. αρνητικές σκέψεις….. αρνητικά συναισθήματα…. τα νοιώθετε να κυλούν όλα από πάνω σας και να χύνονται μέσα στη λίμνη….. καθώς καθάριο το νερό του καταρράκτη σας ξεπλένει από ψηλά…. σας καθαρίζει….. σας ξελαφρώνει…. σας ελευθερώνει…. - Απολαμβάνετε αυτή τη κάθαρση σώματος και ψυχής για όση ώρα εσείς το επιθυμείτε….. Στη συνέχεια ξυπνάτε αργά όπως πάντα μετρώντας από το 1 έως το 5 και ξαναγυρίζετε στην κανονική σας κατάσταση. 4β2.2. Οραματισμός διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων (5) Ο οραματισμός αυτός, που προτείνει η ψυχολόγος Patricia A. McPartland, μπορεί να σας βοηθήσει να απαλλαγείτε όχι μόνον από αρνητικά συναισθήματα αλλά και από έγνοιες που σας παιδεύουν, χαρίζοντάς σας εσωτερική γαλήνη καθώς σας κάνει να αισθάνεστε ενωμένοι –ες με το σύμπαν.


-Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο επίπεδο της ύπνωσής σας - Στην οθόνη του μετώπου σας οραματίζεστε έναν όμορφο ωκεανό…. παρατηρείστε τα χρώματα στο νερό…. νοιώστε την μυρωδιά του…. - Δώστε προσοχή στον ήχο του ήρεμου κυματισμού του νερού…. και καθώς ακούτε αυτόν τον ήρεμο παφλασμό, νοιώθετε απόλυτα σε ειρήνη με τον εαυτό σας…. - Τώρα οραματιστείτε μια μακριά….. ατέλειωτη αμμώδη παραλία δίπλα σε αυτό τον ωκεανό…. - Περπατάτε σε αυτή την παραλία με τα πόδια γυμνά και νοιώθετε τη ζεστασιά της άμμου στις πατούσες σας… αισθάνεστε να γειώνεστε….. να ενώνεστε με κάθε τι άλλο μέσα στο σύμπαν και αυτό σας κάνει να νοιώθετε δύναμη και ηρεμία… - Καθώς περπατάτε στην άμμο και νοιώθετε δυνατοί –ές και σε επαφή με τη γη και το σύμπαν, βρίσκετε μπροστά σας ένα ξεφούσκωτο μπαλόνι…. φανταστείτε το σε όποιο χρώμα θέλετε εσείς…. - Παίρνετε το μπαλόνι στα χέρια σας και καθώς το κρατάτε, έρχεστε σε επαφή με ότι σας απασχολεί και αρχίζετε να γεμίζετε με αυτά τα προβλήματα ή τα αρνητικά συναισθήματα το μπαλόνι σας…. - Όταν το μπαλόνι σας γεμίσει με ότι σας απασχολεί, αφήστε το να πετάξει μέσα στο σύμπαν…. Παρατηρείστε το γεμάτο με τις έγνοιες σας ή τα αρνητικά σας συναισθήματα να πετάει ψηλά στον ουρανό…. να γίνεται όλο και μικρότερο καθώς χάνεται σιγά-σιγά μέσα στο σύμπαν…. - Είσαστε βέβαιοι –ες, πως το σύμπαν ξέρει καλά πώς να αντιμετωπίζει το κάθε τι…. νοιώθετε τώρα ελεύθεροι –ες από τα προβλήματά σας…. αισθάνεστε ελαφρύτεροι –ες, πιο ευτυχισμένοι –ες και γεμάτοι –ες χαρά και αυτοεκτίμηση…. - Καθώς συνεχίζετε να περπατάτε στην άμμο νοιώθετε ενωμένοι –ες με κάθε τι που υπάρχει μέσα στο σύμπαν… είστε σε ειρήνη με τον εαυτό σας και με τους άλλους…. Και αισθάνεστε εσωτερική δύναμη και χαρά που ξέρετε καλά πως μπορείτε να ξαναβρεθείτε όποτε εσείς το θελήσετε σε αυτό το υπέροχο μέρος…. Μετρώντας στη συνέχει αργά όπως πάντα από το 1 έως το 5 ανοίγετε και πάλι τα μάτια σας και επανέρχεστε στην κανονική σας κατάσταση. 4β2.3. Οραματισμός διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας - Παρακολουθείτε με προσοχή την καρδιά σας να χτυπάει μέσα στο στήθος σας και νοιώθετε ευγνωμοσύνη γι αυτό το πανέξυπνο όργανο που με τους χτύπους του σας κρατάει στη ζωή…. Μένετε σε αυτό το στάδιο για λίγη ώρα, παρακολουθώντας αυτούς τους χτύπους με αγάπη και εκτίμηση και συνειδητοποιώντας τη νοημοσύνη της καρδιάς σας και τα όσα αυτό το όργανο σας προσφέρει …. - Συνειδητοποιείτε αν μέσα της υπάρχει κάποιο αρνητικό συναίσθημα…. - Αν ναι, το αναγνωρίζετε και το λέτε νοερά με το όνομά του…. - Στη συνέχεια, ανοίγετε (νοερά και πάλι) με το χέρι σας το πορτάκι της καρδιάς σας και αφήνετε αυτό το αρνητικό συναίσθημα να εγκαταλείψει σιγά-σιγά τη καρδιά σας είτε σαν καπνός που ανεβαίνει αργά ψηλά στον ουρανό και χάνεται μέσα στο φως του ήλιου, είτε σαν μια σειρά από πουλιά που βγαίνουν και πετούν αργά-αργά το ένα πίσω από το άλλο όλο και πιο ψηλά μέχρι που χάνονται μέσα στο φως του ήλιου…. - Όταν νοιώσετε πως η καρδιά σας έχει αδειάσει και ξελαφρώσει αρκετά από αυτό το αρνητικό συναίσθημα, κλείνετε πάλι ήρεμα το πορτάκι της και αφήνοντας νοερά


το χέρι σας επάνω της, την χαϊδεύετε με αγάπη, νοιώθοντας ευτυχία και ικανοποίηση που την βοηθήσατε να γαληνέψει…. - Μένετε για λίγο σε αυτή την εικόνα και απολαύστε αυτό το συναίσθημα της ευχαρίστησης και της γαλήνης…. Μετρώντας στη συνέχεια αργά από το 1 έως το 5 ανοίγετε τα μάτια σας και επανέρχεστε στην κανονική σας κατάσταση. 4β2.4. Οραματισμός διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας. - Στην οθόνη του μετώπου σας οραματίζεστε πως βρίσκεστε επάνω σε μία βάρκα, στη μέση μια γαλήνιας θάλασσας, ένα καλοκαιρινό πρωινό. - Είσαστε ξαπλωμένοι –ες ανάσκελα κάτω από τον ζεστό ήλιο και νοιώθετε το φως και τη ζεστασιά του να φθάνουν κατευθείαν στη καρδιά σας, να τη φωτίζουν και να τη ζεσταίνουν…. - Συνειδητοποιείστε αν μέσα της υπάρχει κάποιο αρνητικό συναίσθημα…. - Αν ναι, αναγνωρίστε το και πείτε το (νοερά) με το όνομά του…. - Σηκωθείτε, στη συνέχεια, και βουτήξετε στο νερό, που έχει την ιδανική για εσάς θερμοκρασία…. -Καθώς βουτάτε στο νερό νοιώθετε το αρνητικό σας συναίσθημα να σας εγκαταλείπει και να χάνεται μέσα στο θαλασσινό νερό….. να διαλύεται….. να εξαφανίζεται… - Κολυμπάτε ήρεμα και νοιώθετε όλο και πιο ξελαφρωμένοι –ες μέσα στην αγκαλιά του θαλασσινού νερού….. - Μείνετε για λίγο σε αυτή την εικόνα, απολαμβάνοντας αυτή τη κάθαρση της ψυχής σας…. Όταν νοιώσετε αρκετά ξελαφρωμένοι –ες, επανέρχεστε στην κανονική σας κατάσταση αφού μετρήσετε αργά, όπως πάντα, από το 1 έως το 5. 4β2.5. Οραματισμός διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων ( NLP,18) 1. Φέρτε στη μνήμη σας μία εμπειρία που σας προκάλεσε λύπη, δυσαρέσκεια ή άλλο αρνητικό συναίσθημα και ξαναζήστε την με όσο περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε, σαν να συμβαίνει τώρα. Νοιώστε όλα τα συναισθήματα στο σώμα σας και δώστε ιδιαίτερη προσοχή στους ήχους. Τι σας είπαν, τι είπατε εσείς, ακόμη και τι σκεφτόσασταν εκείνη τη στιγμή και διαπιστώστε το βαθμό που αυτή η κατάσταση σας προκαλεί ακόμη πόνο. ……………………………………………………………………………………………………………………….. 2. Τώρα φανταστείτε πως βγαίνετε έξω από την εικόνα, ώστε να μπορείτε να βλέπετε τον εαυτό σας εκεί, σαν να τον βλέπετε να παίζει σε κινηματογραφική ταινία. Σπρώξτε ολόκληρη την εικόνα όλο και πιο μακριά σας, παρατηρώντας, όσο την σπρώχνετε, πώς τα χρώματα αρχίζουν να ξεθωριάζουν και οι λεπτομέρειες να σβήνουν…. Σπρώξτε την εικόνα όσο μακριά εσείς θέλετε και διαπιστώστε τον τρόπο που τώρα αισθάνεστε παρατηρώντας τα γεγονότα απομακρυσμένα…. ………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. Τέλος σπρώξτε την εικόνα ακόμη μακρύτερα και νοιώστε την να εκρήγνυται και να χάνεται μέσα στον ήλιο…. Νιώστε την ανακούφιση που αισθάνεστε τώρα….


Διαλέξτε δύο –τρεις από τους πιο πάνω οραματισμούς, όποιους σας ανακουφίζουν περισσότερο και χρησιμοποιείτε τους εναλλάξ κάθε φορά που ασχολείστε με την ύπνωση ή την ενεργειακή σας εναρμόνιση, μαζί με έναν από τους οραματισμούς που θα σας δώσω αμέσως πιο κάτω που ενισχύουν τα θετικά συναισθήματα. Μετά από αρκετή εξάσκηση θα διαπιστώσετε πως όλο και λιγότερα αρνητικά συναισθήματα νοιώθετε την ανάγκη να διώξετε από τη καρδιά σας, αλλά και πολύ πιο εύκολα απαλλάσσεστε από όσα καινούργια δημιουργούνται μέσα σας. Στην αρχή ίσως σας φανεί δύσκολο να ξεκαθαρίσετε τα αρνητικά σας συναισθήματα. Μπορεί να νοιώθετε μπερδεμένοι –ες, να νοιώθετε πως υπάρχουν πολλά και διάφορα αρνητικά συναισθήματα μέσα σας. Μην ανησυχείτε. Δεν είστε οι μόνοι…. Το να μπορούμε να αναγνωρίζουμε και βιώνουμε τα συναισθήματά μας χωρίς κρητική και καταδίκες οδηγεί τελικά στην αυτογνωσία. Μόνον εάν ξέρουμε τι ακριβώς αισθανόμαστε μπορούμε να προστατέψουμε τους εαυτούς μας και να φυλάξουμε την ενέργειά μας για το καλό του οργανισμού μας αντί να την καταναλώνουμε κρατώντας βαθιά μέσα μας αρνητικά συναισθήματα που οδηγούν το σώμα μας στη φθορά. Όσο πιο πολύ ασχολείστε με την αυτούπνωσή σας και την αναγνώριση αρνητικών συναισθημάτων μέσα σας, τόσο πιο εύκολο θα σας είναι να τα ανακαλύπτετε όσο βαθιά και αν είναι κρυμμένα στο υποσυνείδητό σας. Δεν είναι αυτή μια εύκολη διαδικασία. Θέλει πολλή υπομονή, επιμονή και αγάπη για τον εαυτό σας για να μπορέσετε σιγά-σιγά να ξεφλουδίσετε το κρεμμύδι όλων αυτών των εμπειριών μαζί με τα συναισθήματα που σας προκάλεσαν, από τότε που γεννηθήκατε και ίσως και πριν ακόμη γεννηθείτε, όταν συμμετείχατε στα συναισθήματα της μητέρας σας, κολυμπώντας σαν έμβρυα μέσα στη μήτρα της, στο αμνιακό υγρό. Θα πρέπει να πάρετε λοιπόν όλη αυτή τη διαδικασία πολύ στα σοβαρά, για να καταφέρετε να καθαρίσετε συναισθηματικά και να λευτερωθείτε από μνήμες που ούτε καν γνωρίζετε και που όμως καθορίζουν την υγεία σας και ακόμη και το μέλλον σας, μέσα από συμπεριφορές που εξ αιτίας τους έχετε. Στη περίπτωση λοιπόν που αισθάνεστε πολλά και μπερδεμένα αρνητικά συναισθήματα, διαλέξτε το πρώτο που θα σας έρθει στο νου, αυτό που νοιώθετε να είναι το πιο δυνατό εκείνη τη στιγμή, πείτε νοερά το όνομά του και ασχοληθείτε με τον καθαρισμό του. Ασχοληθείτε μόνο με αυτό το συναίσθημα για αρκετές ημέρες και όταν νοιώσετε κάπως ανακουφισμένοι, διαλέξτε το επόμενο σε ένταση αρνητικό σας συναίσθημα, ασχοληθείτε και πάλι μόνο με αυτό για λίγες ημέρες κ.ο.κ. Στην αρχή θα καθαρίζετε συναισθήματα που βρίσκονται επάνω-επάνω στη ψυχή σας και εύκολα τα αναγνωρίζετε. Επιμένοντας όμως, θα καταφέρετε να φτάσετε αρκετά βαθιά και να ανακαλύπτετε συναισθήματα που ούτε καν τα φαντάζεστε. Όσο και αν σας παραξενέψουν κάποια από αυτά, δεχθείτε τα με κατανόηση, και αφήστε τα στη συνέχεια με όποια από τις μεθόδους που σας έδωσα έχετε επιλέξει, να φύγουν ήρεμα από τη ψυχή σας ελευθερώνοντάς την. Δεν ευθυνόμαστε για συναισθήματα που οι συμπεριφορές των άλλων μας έχουν προκαλέσει, γι αυτό και θα πρέπει να τα αποδεχόμαστε με κατανόηση και αγάπη για τον εαυτό μας. Χρειάζεται κόπο και χρόνο για να φτάσει κανείς στην αυτογνωσία. Πιστέψτε με όμως, θα εκπλαγείτε με το πόσο ποιο ανάλαφρη θα νοιώθετε σε λίγο καιρό την καρδιά σας και πόσο πιο αισιόδοξα θα βλέπετε τα πράγματα. Σε αυτό το


τελευταίο θα βοηθήσουν και οι πιο κάτω οραματισμοί που δυναμώνουν τα θετικά συναισθήματα και προσφέρουν αισιοδοξία και χαρά.

4β3. Οραματισμοί ενίσχυσης των θετικών συναισθημάτων Εκτός από το να μπορούμε να διαχειριζόμαστε τα αρνητικά μας συναισθήματα, ώστε να μην επιδρούν αυτά σαν στρες στον ψυχισμό μας, ο οργανισμός μας έχει ανάγκη και από θετικά συναισθήματα. Τα θετικά συναισθήματα, όπως εκείνα της αγάπης, της ευγνωμοσύνης, της εκτίμησης, της συμπόνιας, είναι αυτά που οδηγούν τη λειτουργία της καρδιάς μας σε εναρμόνιση (coherence), όπως έχει διαπιστωθεί ερευνητικά, πράγμα που είναι όπως πολλές φορές έχουμε πει απαραίτητο για την καλή μας υγεία. Είναι όμως δύσκολο για κάποιους, να αισθάνονται παρόμοια συναισθήματα συχνά, μέσα στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Γι αυτό οι πιο κάτω οραματισμοί μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμοι. Όλοι έχουμε κάποιες φορές στη ζωή μας νοιώσει θετικά συναισθήματα. Οι οραματισμοί αυτής της ομάδας, φέρνουν ξανά στη επιφάνεια του νου τέτοια ξεχασμένα θετικά συναισθήματα και τα ενισχύουν, ξεγελώντας έτσι τα κύτταρά μας και κάνοντάς τα να πιστεύουν πως τα ξαναζούν αληθινά. Έχει πρόσφατα βρεθεί πως από τα συναισθήματά μας παράγονται στα κύτταρά μας τα λεγόμενα «νευροπεπτίδια» (τμήματα πρωτεϊνών), τα οποία στη συνέχεια πηγαίνουν σε όλα μας τα κύτταρα και ενώνονται με ειδικούς γι αυτά υποδοχείς, που υπάρχουν εκεί. (1) Όλα μας τα κύτταρα δηλαδή αντιλαμβάνονται αμέσως τα συναισθήματά μας και όχι μόνον ο εγκέφαλός μας όπως νομίζαμε παλαιότερα. Με τους οραματισμούς λοιπόν αυτούς της ενίσχυσης των θετικών συναισθημάτων κάνουμε όλα μας τα κύτταρα να «κολυμπούν» μέσα σε θετικά συναισθήματα, και αυτό είναι πολύ καλό όχι μόνον για την ψυχική αλλά και για την σωματική μας υγεία. Έχει πια αποδειχθεί επιστημονικά πως αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα. Όπως λέει και στο βιβλίο του ο «πατέρας» της NLP ψυχολόγος Richard Bandler (18) αν κάποιος πιστεύει πως τα πράγματα είναι δύσκολα, αυτά θα είναι πράγματι δύσκολα… αν όμως αρχίσει να ψάχνει τι είναι αυτό που κάνει κάποια πράγματα δύσκολα, θα το ανακαλύψει…. Ένας από τους καλύτερους τρόπους, λέει λοιπόν ο ψυχολόγος, για να ξεπεράσει κανείς ένα δυστυχισμένο παρελθόν και να εξασφαλίσει στα σίγουρα ένα επιτυχημένο μέλλον είναι να ασκείται στο να νοιώθει όλο και καλύτερα χωρίς κανέναν ειδικό λόγο. Αν ξυπνάτε το πρωί και αισθάνεστε ωραία, αυτό θα σας κάνει να πάρετε καλύτερες αποφάσεις για τη ζωή σας. Βάλτε λοιπόν αγαπητοί μου αναγνώστες και αναγνώστριες τους πιο κάτω οραματισμούς στη καθημερινότητά σας και δεν θα χάσετε. Δοκιμάστε ποιος λειτουργεί μέσα σας καλύτερα και χρησιμοποιείστε τον στην ύπνωσή σας μετά από τον οραματισμό διαχείρισης των αρνητικών συναισθημάτων που έχετε επιλέξει.

4β3.1 Οραματισμός ενίσχυσης θετικών συναισθημάτων (11) Διασκευασμένος - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο επίπεδο της ύπνωσής σας. - Σκεφθείτε λίγο ποιες ιδιότητες (δύναμη, ενεργητικότητα, δεξιοτεχνία, δημιουργικότητα κ.λ.π.) και ποια συναισθήματα θέλετε να ενισχύσετε στον εαυτό σας…. θυμηθείτε κάποια περίοδο της ζωής σας που είχατε αυτές τις ιδιότητες ή


βιώνατε αυτά τα συναισθήματα…. ή οραματιστείτε ένα άτομο που πιστεύετε πως έχει αυτές τις ιδιότητες ή τα συναισθήματα που θέλετε να ενισχύσετε μέσα σας…. και παρατηρείστε το καλά…. Πώς φέρεται, πώς κινείται, πώς μιλάει…. - Νοιώστε καλά τώρα, πώς είναι να έχετε εσείς αυτές τις ιδιότητες και αυτά τα συναισθήματα…. οραματιστείτε τον εαυτό σας να ζει με αυτές τις ιδιότητες και αυτά τα συναισθήματα στο παρόν…..(στη δουλειά σας, στη προσωπική σας ζωή) - Παρατηρείστε με προσοχή πού τα νοιώθετε πιο δυνατά μέσα στο κορμί σας…. παρατηρείστε αν αυτά τα συναισθήματα μοιάζει να έχουν ένα κέντρο απ όπου ξεκινούν, μέσα στο κορμί σας…. στο κεφάλι σας;…. στη καρδιά σας;…. στο στομάχι σας;…. στη λεκάνη σας;….. κάπου αλλού;….. - Και καθώς οραματίζεστε τον εαυτό σας με τα συναισθήματα αυτά, παρατηρείστε πώς αλλάζει η στάση του σώματός σας, πώς αλλάζει η έκφραση στο πρόσωπό σας…. πώς φαντάζεστε πως θα μιλάτε ή θα κινείστε με τα συναισθήματα αυτά μέσα σας…. - Καθώς εξοικειώνεστε με την καινούργια αυτή κατάσταση του εαυτού σας, νοιώστε πως αυτά τα συναισθήματα σιγά-σιγά δυναμώνουν μέσα σας και ακτινοβολούν από το κέντρο τους προς όλες τις πλευρές του κορμιού σας…. - Νοιώστε όλο σας το σώμα να γεμίζει από αυτά τα ωραία συναισθήματα…. όπως εμφανίζεται σιγά-σιγά μία φωτογραφία μέσα στα φωτογραφικά υγρά…. Πώς κάθε κύτταρό σας τέλος, κολυμπάει μέσα τους…. - Νοιώστε, αν το επιθυμείτε να δυναμώνουν και να ακτινοβολούν αυτά τα ωραία σας συναισθήματα ακόμη περισσότερο….. να απλώνουν έξω από εσάς και να γεμίζουν ολόκληρο το δωμάτιο μέσα στο οποίο βρίσκεστε….. ή και ολόκληρο το σπίτι, αν νοιώθετε εσείς καλά με αυτό…. - Μείνετε έτσι, με αυτά τα συναισθήματα μέσα σας και γύρω σας για όσο εσείς επιθυμείτε….. Όταν νοιώσετε έτοιμοι –ες ξυπνήστε αργά μετρώντας όπως πάντα από το 1 έως το 5 και ελάτε στην κανονική σας κατάσταση. 4β3.2 Οραματισμός ενίσχυσης θετικών συναισθημάτων (14) Ο ψυχολόγος Richard Bandler στο δικό του βιβλίο (NLP), δίνει λίγο διαφορετικό τον πιο πάνω οραματισμό. - Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας 1. Σκεφθείτε κάποια στιγμή της ζωής σας που είχατε νοιώσει υπέροχα….. 2. Όπως έχετε έτσι τα μάτια σας κλειστά, οραματισθείτε αυτή την στιγμή με κάθε λεπτομέρεια…. Ακούστε τους ήχους….. νοιώστε ακόμη και τις μυρωδιές….. αισθανθείτε τα συναισθήματα που είχατε νοιώσει τότε….. 3. Φανταστείτε να μπαίνετε μέσα σε αυτή την εμπειρία τώρα ξανά….. να την ξαναζείτε με όλες σας τις αισθήσεις…. Ακούστε καθαρά όσα ακούγατε, νοιώστε όσα νοιώθατε…. παρατηρείστε πώς αναπνέατε τότε και αναπνεύστε με τον ίδιο τρόπο τώρα…. ………………………………………………………………………………………………………………………………. 4. Δώστε προσοχή στο υπέροχο συναίσθημα που υπάρχει στο σώμα σας και νοιώστε που ξεκινάει μέσα σας και προς ποια κατεύθυνση κινείται …. Φανταστείτε πως έχετε εσείς τον έλεγχο αυτού του συναισθήματος και αρχίστε να το κινείτε όλο και πιο γρήγορα και πιο δυνατά μέσα στο κορμί σας…. νοιώστε πώς αυτό το υπέροχο συναίσθημα δυναμώνει συνεχώς…..


………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. Τώρα σκεφθείτε κάποια στιγμή στο μέλλον που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτό το συναίσθημα ξανά….. Στριφογυρίστε μέσα σας όλο και με μεγαλύτερη ταχύτητα και δύναμη αυτό το συναίσθημα καθώς σκέφτεστε το μέλλον και τα πράγματα που έχετε να κάνετε τις επόμενες εβδομάδες…. Στη συνέχεια ξυπνήστε όπως πάντα μετρώντας από το 1 -5 και ελάτε στην κανονική σας κατάσταση. 4β3.3 Οραματισμός ενίσχυσης θετικών συναισθημάτων Βρίσκεστε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας - Με τα μάτια κλειστά, οραματίζεστε στην οθόνη του μετώπου σας ότι ο καθένας σας αγαπάει περισσότερο από κάθε τι στον κόσμο (πρόσωπα, ζώα ή πράγματα)…. - Βλέπετε τα αντικείμενα της αγάπης σας στην οθόνη του μετώπου σας και νοιώθετε πόσο πολύ τα αγαπάτε….. - Νοιώθετε τη καρδιά σας να ξεχειλίζει από αγάπη γι αυτά…. - Μένετε για λίγα λεπτά σε αυτή την εικόνα και απολαμβάνετε την αίσθηση αυτή της αγάπης…. - Νοιώθετε αυτή την αγάπη να ζεσταίνει τη καρδιά σας….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στη συνέχεια νοιώθετε αυτή η ζεστασιά να απλώνει….. να απλώνει…. Να γεμίζει ολόκληρο το σώμα σας….. - Νοιώθετε πως κάθε κύτταρό σας, σε κάθε σημείο του σώματός σας κολυμπάει σε αυτή τη ζεστασιά…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Και ύστερα νοιώθετε πως αυτή η ζεστασιά απλώνει ακόμη περισσότερο…. βγαίνει έξω από το σώμα σας…. και ζεσταίνει όσους βρίσκονται γύρω σας…. - Μένετε για λίγο σε αυτή την αίσθηση…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Στη συνέχεια ξυπνήστε όπως πάντα μετρώντας από το 1 έως το 5 και ελάτε στην κανονική σας κατάσταση. 4β3.4 Οραματισμός ενίσχυσης θετικών συναισθημάτων (18) Φθάνετε όπως πάντα στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας. 1. Σκεφθείτε κάποια σκηνή στη ζωή σας (τόπο και χρόνο) που είχατε νοιώσει πολύ μεγάλη ευχαρίστηση…. 2. Παρατηρείστε κάθε λεπτομέρεια της σκηνής αυτής…. Στη συνέχεια, προσπαθήστε να αυξήσετε την ένταση όλων των στοιχείων αυτής της σκηνής, όσο περισσότερο μπορείτε…. ένα προς ένα: τα χρώματα, τους ήχους, τις κινήσεις, τις μυρωδιές… Όταν θα έχετε κάνει όσο πιο έντονη μπορείτε αυτή την ευχάριστη ανάμνηση της ζωής σας φτιάξτε ένα κύκλο στο κέντρο αυτής της σκηνής και ανοίξτε τον γρήγορα, σαν να ανοίγετε απότομα τον φακό μιας φωτογραφικής μηχανής, έτσι ώστε η ευχαρίστηση που σας προκαλεί αυτή η σκηνή να διπλασιαστεί…. Νοιώστε αυτή την ευχαρίστηση να φτάνει σε κάθε κύτταρο του κορμιού σας …. Ουάου!!!.... 3. Τρίψτε τώρα ελαφρά τον δείκτη με τον αντίχειρά σας, για να μπορείτε να ξανανιώσετε αυτή την ευχαρίστηση κάθε φορά που θα επαναλαμβάνετε αυτή την κίνηση… (κινητικοαισθητική άγκυρα)


4. Επαναλάβετε το στάδιο 2, δυο-τρεις φορές αφού σπρώξετε τα συναισθήματα της ευχαρίστησης μακριά, μετά από την σύνδεσή τους με την κίνηση των δαχτύλων σας. 5. Ενώ βρίσκεστε την τελευταία φορά μέσα σε αυτό το συναίσθημα της μεγάλης ευχαρίστησης, με τον δείκτη και τον αντίχειρα ενωμένους, παρατηρείστε προς τα πού αυτό κινείται μέσα στο σώμα σας και ενώστε, νοερά, τις δύο του άκρες… Στη συνέχεια ξεκινήστε να το στριφογυρίζετε μέσα σας καθώς σκέφτεστε καταστάσεις του παρόντος ή του μέλλοντος στη ζωή σας που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από αυτή την αλλαγή που γίνεται μέσα σας…. 6. Μπείτε τώρα μέσα σε μία από αυτές τις καταστάσεις του μέλλοντος, ελευθερώστε τα δάχτυλά σας, και βιώστε αυτή την κατάσταση όσο πιο ζωντανά μπορείτε…. Νιώστε πώς επωφελείστε βιώνοντας αυτή την κατάσταση με όλη αυτή την ευχαρίστηση μέσα σας…. 7. Επαναλάβετε αυτή την τελευταία άσκηση (6) με δύο ακόμη σενάρια από σκηνές του μέλλοντος και μετά αφήστε το μυαλό σας να αρχίσει να γενικεύει τη κατάσταση και να βρίσκει καταστάσεις όπου αυτή η ευχαρίστηση μπορεί να σας φανεί χρήσιμη. Καταστάσεις που δεν τις είχατε μέχρι τώρα φανταστεί…. αλλά που είναι σωστές και χρήσιμες…. Στη συνέχεια μετρώντας όπως πάντα από το 1 έως το 3 βγαίνετε από την ύπνωσή σας.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ Έχουν πάρα πολλά γραφτεί για τη προσευχή και τον διαλογισμό. Βιβλία ολόκληρα έχουν αφιερωθεί στην ανάλυσή τους και τα αποτελέσματα που έχουν στην υγεία και τη ζωή μας. Όλες οι θρησκείες του κόσμου στηρίζονται σε αυτές τις δύο μεθόδους για την υποστήριξη τη ψυχική αλλά και τη σωματική των λαών. Οι σοφοί ιδρυτές των θρησκειών ήξεραν πολύ καλά πως οι μέθοδοι αυτές μέσα από την ψυχική ανάταση και δύναμη που προσφέρουν στους ανθρώπους ενισχύουν και την σωματική τους υγεία. Ήξεραν πολύ καλά πως δεν είναι διαχωρισμένος ο νους από το σώμα, ούτε η Θεϊκή ενέργεια από τη ζωή, όπως δυστυχώς αιώνες τώρα επιστημονικά μυαλά με αποκορύφωμα τις ιδέες του Καρτέσιου (17ος αιώνας) προσπάθησαν να μας επιβάλλουν. Η φιλοσοφία του δυϊσμού καταρράκωσε την ανθρωπότητα, γιατί οδήγησε σε διαχωρισμό εθνών, θρησκειών και κοινωνικών τάξεων, πράγμα που στη συνέχεια είχε σαν αποτέλεσμα πολέμους και καταστροφές με σκοπό την επικράτηση του ενός εναντίον του άλλου. (1) Είναι γνωστό όμως πως η ζωή κάνει κύκλους…. Έτσι παλαιότερα (6ος π.Χ. αιώνας) οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, οι Μιλήσιοι, δεν έκαναν διάκριση μεταξύ θρησκείας, φιλοσοφίας και επιστήμης. Η σκέψη τους αναζητούσε την φύση των πραγμάτων, εξ ου και ο όρος «φυσική». Δεν έκαναν διάκριση ανάμεσα στο πνεύμα και την ύλη. Τους είχαν ονομάσει οι μεταγενέστεροι «υλοζωιστές» υπονοώντας πως πίστευαν ότι η ύλη είναι ζωντανή. Μιλούσαν δηλαδή για μία και μόνη Θειική συνειδητότητα που αποτελεί τη βάση κάθε ύπαρξης. (2) Δυστυχώς αργότερα την ιδέα της ενότητας των αντιθέσεων και του μη διαχωρισμού της ύλης από το πνεύμα υπερκέρασαν οι φιλόσοφοι της Ελεατικής Σχολής (Παρμενίδης) και η σκέψη τους οδήγησε στην έννοια ενός παντοδύναμου και μοναδικού θεού ( «Ον») που είναι αμετάβλητος και όχι μόνο είναι ανώτερος από τον κόσμο αλλά και ασκεί εξουσία επάνω του. Ακολούθησε η ιδέα του «ατόμου» ( Δημόκριτος) σαν βασικό δομικό συστατικό της ύλης, όριο διαχωρισμού της ύλης από το πνεύμα δηλαδή, που οδήγησε τη δυτική φιλοσοφική σκέψη και τη φυσική μέχρι τις ημέρες μας. Και αρχίζει έτσι η καθοδική πορεία προς τον διαχωρισμό πνεύματος και ύλης ( δυϊσμός ) στον οποίο στηρίχθηκε η δυτική φιλοσοφία μέχρι σήμερα. Ακραίος εκφραστής του δυϊσμού, όπως προαναφέρθηκε, υπήρξε ο Καρτέσιος, του οποίου το περίφημο «σκέπτομαι άρα υπάρχω» οδήγησε τον δυτικό άνθρωπο να εξισώσει την ταυτότητά του με το μυαλό του, αγνοώντας τον οργανισμό του σαν ένα αδιάσπαστο σύνολο. Και με την ίδια αυτή οπτική το φυσικό περιβάλλον θεωρήθηκε σύμπλεγμα ξεχωριστών τμημάτων που προσφέρονται για εκμετάλλευση από διαφορετικές ομάδες συμφερόντων και η κοινωνία ολόκληρη μένει έτσι διασπασμένη σε έθνη, φυλές, θρησκευτικές και πολιτικές ομάδες…(1) Η πρόοδος όμως της επιστήμης τον τελευταίο αιώνα έχει οδηγήσει και πάλι τα πράγματα εκεί που οι αρχαίοι Μιλήσιοι τα είχαν τοποθετήσει. Ο Ράδερφοντ βομβαρδίζοντας άτομα με σωματίδια «άλφα» απέδειξε ότι αυτά δεν είναι συμπαγή, αλλά μεγάλες περιοχές του χώρου όπου κινούνται τα υποατομικά σωματίδια (πυρήνες και ηλεκτρόνια) με μεγάλες μεταξύ τους αποστάσεις. Αυτά τα


υποατομικά σωματίδια (πρωτόνια, νετρόνια και γλουόνια, μέσα στον πυρήνα και ηλεκτρόνια που περιστρέφονται γύρω από τον πυρήνα) είναι μονάδες ύλης με πολύ αφηρημένη οντότητα και δυικό χαρακτήρα. Ονομάζονται με ένα όνομα «κβάντα». Τα κβάντα όπως μας λέει η σημερινή φυσική (κβαντική), συμπεριφέρονται άλλοτε σαν σωματίδια και άλλοτε σαν κύματα (ηλεκτρομαγνητισμός). Έχει ταυτισθεί δηλαδή η ύλη με το φως!!! Ο λόγος που στα μάτια μας η ύλη μοιάζει συμπαγής είναι γιατί οι ταχύτητες κίνησης των ηλεκτρονίων γύρω από τον πυρήνα του ατόμου φθάνουν στα 960 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Οι εκπληκτικές αυτές ταχύτητες των ηλεκτρονίων κάνουν το άτομο να μοιάζει με μία στερεή και σκληρή σφαίρα , όπως ακριβώς μια περιστρεφόμενη προπέλα μοιάζει με ένα δίσκο. Είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολο να συμπιεσθούν ακόμη περισσότερο τα άτομα, λόγω των δυνάμεων που ασκούνται ανάμεσα στα κβάντα που περιέχονται σε αυτά. Γι αυτό το λόγο μας δίνει η ύλη την αίσθηση της γνωστή στερεής μορφή της. (1) Η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν εξ άλλου, απέδειξε ότι η μάζα δεν είναι ουσία, αλλά μία μορφή ενέργειας. Και έτσι όλα άλλαξαν και πάλι….. Η καινούργια (κβαντική) φυσική αποδεικνύει επιστημονικά πια, πως οι Μιλήσιοι φιλόσοφοι ήταν σωστοί, όταν τόσους αιώνες πριν υποστήριζαν την ενότητα πνεύματος και ύλης. Μόνον που οι πιστοί της θεωρίας του δυϊσμού που έθρεψε επί αιώνες πολλές οικονομικές τάξεις δεν είναι εύκολο να παραδώσουν τα όπλα…. Έναν αιώνα τώρα η κβαντική φυσική προοδεύει, θαυμαστά αποτελέσματα προκύπτουν από τις σχετικές έρευνες και όμως όλα στη γη συνεχίζουν να λειτουργούν Νευτώνεια. Όλα εξακολουθούν να λειτουργούν με βάση τους νόμους της παγκόσμιας μηχανικής των σωμάτων, θεμέλια της κλασσικής φυσικής, που διατύπωσε ο Νεύτωνας την εποχή του Καρτέσιου. Όλα εκτός από την τεχνολογία. Αυτή τρέχει με «κβαντικούς» ρυθμούς και τα επιτεύγματά της, όπως όλοι γνωρίζουμε είναι θαυμαστά. Όσον αφορά την ιατρική τώρα που μας ενδιαφέρει, ενώ η τεχνολογία που την στηρίζει είναι κβαντική, το θεραπευτικό κομμάτι παραμένει σταθερά στηριγμένο στον δυϊσμό σώματος και πνεύματος. Γιατί, θα πρέπει να αναρωτηθεί κανείς. Και η απάντηση είναι αρκετά εύκολη. Για λόγους οικονομικούς. Οι φαρμακευτικές εταιρίες και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα δεν μπορούν να αφήσουν τεχνικές που δεν αποφέρουν κανένα κέρδος, όπως αυτές της προσευχής και του διαλογισμού, που στηρίζονται στην ενότητα νου και σώματος, να τους στερήσουν οφέλη οικονομικά. Όσο και αν φαίνεται περίεργο, μας προτιμούν ασθενείς και εξαρτημένους από χαπάκια και μηχανήματα. Μόνον έτσι θα διατηρήσουν τα κέρδη τους. Ωστόσο οι επιστημονικές έρευνες όλο και περισσότερο αποδεικνύουν πως το σώμα μας σε κυτταρικό επίπεδο λειτουργεί με νόμους κβαντικούς. Σας έχω ήδη μιλήσει στο προηγούμενο βιβλίο μου για τις ενέργειες που έχει βρεθεί πως παράγονται και λειτουργούν στο κορμί μας. (3) Περιληπτικά θα σας αναφέρω εδώ, πως σύμφωνα με τα έως τώρα γνωστά επιστημονικά δεδομένα, στο σώμα μας παράγεται ηλεκτρισμός (από κίνηση ηλεκτρονίων αλλά και πρωτονίων που προέρχονται από διάσπαση του νερού που υπάρχει στον οργανισμό μας), παράγεται φως (βιοφωτόνια εκπέμπονται από το DNA μας), καθώς επίσης και «σολιτόνια» (τσουνάμι) σε κάποιες από τις πρωτεΐνες


μας. Αυτές οι ενέργειες, έχει αποδειχθεί ερευνητικά, πως όσο περισσότερο εναρμονισμένες είναι μεταξύ τους (coherent), τόσο καλύτερα λειτουργεί ο οργανισμός μας. Τα θετικά συναισθήματα από την άλλη, που είναι ιδιαίτερα ενισχυμένα στους προσευχόμενους και διαλογιζόμενους, καθώς και διάφορες τεχνικές (αναπνοής, κυρίως) που αυτοί χρησιμοποιούν, έχει αποδειχθεί ερευνητικά και πάλι πως οδηγούν τις ενέργειες του οργανισμού σε εναρμόνιση, μέσα από την εναρμόνιση της καρδιακής λειτουργίας, πράγμα που σημαίνει βελτίωση της λειτουργίας του οργανισμού συνολικά. Η καρδιά μας όπως έχει ανακαλυφθεί τη τελευταία δεκαετία, αισθάνεται και αντιλαμβάνεται τις καταστάσεις μας τις ψυχικές και τα συναισθήματά μας άμεσα, μέσω ενός δικού της εγκεφάλου. Τα μισά και ίσως και περισσότερα από τα κύτταρα της καρδιάς μας δεν είναι μυϊκά, όπως νομίζαμε έως τώρα, αλλά νευρικά. (3) Οι διάφορες λοιπόν συναισθηματικές μας καταστάσεις επηρεάζουν άμεσα τη καρδιά μας και το μεγάλο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που αυτή δημιουργεί με τους παλμούς της γύρω από το σώμα μας. Τα ερεθίσματα στη συνέχεια μεταφέρονται και στον εγκέφαλο τόσο χημικά, όσο και ηλεκτρομαγνητικά. Είναι όμως το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς μας 5000 φορές δυνατότερο από αυτό του εγκεφάλου μας και όπως καταλαβαίνετε είναι αυτό που επηρεάζει την εναρμόνιση όλων των ενεργειών του σώματός μας. Το εκπληκτικό είναι πως αυτό το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της καρδιάς μας, δεν επηρεάζει μόνον τη λειτουργία του δικού μας οργανισμού, αλλά και των γύρω μας, όπως έχει αποδειχθεί ερευνητικά!....(4) Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι ενεργειακά, όπως πολύ ωραία απέδειξαν οι Αμερικανοί κοινωνιολόγοι στο βιβλίο τους «οι συνδεδεμένοι». (5) Επηρεάζουμε άμεσα ο ένας τον άλλον, όπως και τα υπόλοιπα έμβια όντα που βρίσκονται κοντά μας. Δεν είναι τυχαίο που κοντά σε κάποιους ανθρώπους νοιώθουμε ηρεμία και αποζητάμε τη συντροφιά τους, ενώ κάποιοι άλλοι νοιώθουμε να μας αποδιοργανώνουν και να μας δημιουργούν ένταση. Προσωπικά, νομίζω πως αυτός θα πρέπει να είναι και ο λόγος που τα κατοικίδια ζώα λέμε πως μοιάζουν στον αφέντη τους. Δεν έχω όμως βρει να έχει κάτι τέτοιο επιστημονικά ερευνηθεί. Και για να ξαναγυρίσουμε στα δικά μας και στον σκοπό αυτού του βιβλίου, όλα τα πιο πάνω σας τα ανέφερα για να καταλάβετε, όσοι δεν έχετε διαβάσει το προηγούμενο βιβλίο μου, πόσο σημαντικό είναι να μπορέσετε να οδηγήσετε την καρδιά σας, και μέσα από αυτήν όλες τις ενέργειές σας, σε εναρμόνιση, και πόσο αυτό θα βοηθήσει τόσο την υγεία σας όσο και τις σχέσεις σας με τους άλλους ανθρώπους και επομένως την ζωή σας γενικότερα. Στο προηγούμενο βιβλίο μου σας μίλησα επίσης, για την πιθανή επίδραση της ενεργειακής εναρμόνισης και σε έναν αδένα που βρίσκεται στον εγκέφαλο, την επίφυση, ο οποίος παράγει εκτός από την ορμόνη μελατονίνη (που είναι ισχυρός αντιοξειδωτικός παράγοντας και ρυθμιστής των 24ωρων διακυμάνσεων της ποσότητας των παραγομένων στο σώμα ορμονών) και παραισθησιογόνες ουσίες (ουσίες παρόμοιες με το LSD). Πιθανώς η έκκριση αυτών των παραισθησιογόνων ουσιών από την επίφυση, όταν αυτή μαγνητίζεται από την ενδυνάμωση των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων της καρδιάς και του εγκεφάλου μας καθώς αυτά βρίσκονται σε εναρμόνιση, να ευθύνεται για τις διάφορες «εμπειρίες» που πολλοί προσευχόμενοι ή διαλογιζόμενοι αναφέρουν. Το κατά πόσο τώρα αυτές οι


εμπειρίες είναι παραισθήσεις ή η αντίληψη της πραγματικότητες μέσα από μία έκτη αίσθηση, είναι θέμα που χρειάζεται πολλή έρευνα για να απαντηθεί. Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο, με την εφαρμογή των ασκήσεων που σας προτείνω σε αυτό το εδώ το βιβλίο. Σκοπός αυτού του βιβλίου είναι να σας βοηθήσει να νικήσετε τα στρες της ζωής που οδηγούν σε αρρώστιες και γηρατειά και να αποκτήσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον και ομορφιά η ζωή και οι ανθρώπινες σχέσεις σας. Αυτά τα αποτελέσματα είναι αποδεδειγμένα ήδη επιστημονικά και δεν χωρούν αμφισβήτηση. Όλες οι ασκήσεις που σας έδωσα στα προηγούμενα κεφάλαια θα σας βοηθήσουν να φτάσετε σε ενεργειακή εναρμόνιση, αν ασκηθείτε με υπομονή και επιμονή, ενώνοντάς τες με τη σειρά που θα σας περιγράψω αμέσως πιο κάτω. Όσοι από εσάς όμως δεν έχετε την υπομονή να ασκηθείτε για να πετύχετε την ενεργειακή σας εναρμόνιση, ασκηθείτε τουλάχιστον με τις ασκήσεις χαλάρωσης (αναπνευστικής, μυϊκής, πνευματικής) που σας έδωσα στην αρχή του κεφαλαίου 3. Δέκα με δεκαπέντε λεπτά τέτοιας άσκησης μία, ή ακόμη καλύτερα, δύο φορές την ημέρα, είναι ικανά να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε καλύτερα σαν οργανισμοί τα στρες της ζωής και να σας προστατέψουν από ασθένειες καθυστερώντας τα γερατειά. Αν μάλιστα προσθέσετε σε αυτή την πνευματική άσκηση και την απαραίτητη καθημερινή σωματική άσκηση, καθώς και μία ισορροπημένη διατροφή, τα οφέλη για την υγεία σας θα είναι πολύ περισσότερα. Θα ενισχυθούν δε αυτά ακόμη περισσότερο αν στη ζωή σας προσθέσετε την γείωση, για την οποία θα διαβάσετε λεπτομέρειες στο 6ο κεφάλαιο. Όσοι από την άλλη δεν ενδιαφέρεστε και πολύ για την πνευματικότητα και τα παρόμοια θέματα, όσοι είσαστε πρακτικά μυαλά και σαν τέτοια προτιμάτε κάτι απλό και πρακτικό για να σας βοηθήσει στην εναρμόνιση των ενεργειών σας, υπάρχει και για εσάς μία λύση. Στο Ινστιτούτο Heartmath της Αμερικής (4) μπορείτε να βρείτε και να αγοράσετε ένα μικρό μηχάνημα, που κρατώντας το στο χέρι σας, βλέπετε στην οθόνη του υπολογιστή σας τον βαθμό εναρμόνισης της καρδιάς σας. Αυτό γίνεται γιατί το μηχάνημα καθώς το κρατάτε αντιλαμβάνεται τον σφυγμό σας, δηλαδή τον ρυθμό με τον οποίο χτυπάει η καρδιά σας. Στη συνέχεια με κάποιες απλές συμβουλές αλλαγής της συχνότητας της αναπνοής σας, από τους έμπειρους επιστήμονες του Ινστιτούτου (παρόμοιες με τις ασκήσεις χαλάρωσης που σας έχω δώσει και εγώ) ασκείστε τόσο, ώστε η εικόνα του υπολογιστή σας να σας δείξει μία εναρμονισμένη καρδιακή λειτουργία. Το μηχάνημα δεν είναι ακριβό και μπορείτε να το αγοράσετε μέσω του διαδικτύου. Λέγεται εμ γουέϊβ 2 (m-wave 2). Όσοι δεν έχετε την ανάγκη της ενασχόλησης με το πνευματικό σας κομμάτι, όσοι δεν νοιώθετε την ανάγκη της μελέτης του εαυτού σας σαν σώμα – νου- ψυχή και της συναισθηματική σας απελευθέρωσης, όσοι με λίγα λόγια είσαστε πρακτικά και γήινα άτομα τόσο που να μην έχετε την υπομονή ή τη διάθεση να καθίσετε μόνοι σας στη γωνιά σας, να κλείσετε τα μάτια, να χαλαρώσετε με εικόνες και αναπνοές και να μπείτε στα άδυτα του υποσυνειδήτου σας, δοκιμάστε το μηχανάκι αυτό του Αμερικανικού ινστιτούτου. Ίσως η εικόνα της εναρμονισμένης ή μη καρδιάς σας στην οθόνη του υπολογιστή, σας κάνει να καταλάβετε πόσο απαραίτητη είναι αυτή η εναρμόνιση για την υγεία σας και τη ζωή σας και ίσως με τον καιρό αποφασίσετε να ασχοληθείτε με τον ψυχισμό σας περισσότερο, χρησιμοποιώντας τις ασκήσεις που σας έχω δώσει σε αυτό εδώ το βιβλίο. Γιατί πιστέψτε με, το αίσθημα που θα


σας δώσει η εναρμόνισή σας μέσα από τις ασκήσεις ύπνωσης και οραματισμού, είναι τόσο όμορφο και δυνατό που δεν μπορεί με τίποτα να συγκριθεί. Δεν υπάρχουν προς το παρόν έρευνες που να συγκρίνουν τα αποτελέσματα των δύο μεθόδων στον οργανισμό. Οι ξεχωριστές έρευνες δείχνουν πως και οι δύο μέθοδοι έχουν αποτελέσματα θετικά για την υγεία. Σύγκριση όμως των αποτελεσμάτων δεν υπάρχει αν και στα μάτια μου είναι αρκετά φανερό πως η ενεργειακή εναρμόνιση χωρίς το μηχάνημα, με την απλή αυτοσυγκέντρωση ή την προσευχή, προσφέρει πολύ περισσότερα οφέλη λόγω της επίδρασης στον ψυχισμό και το υποσυνείδητο. Μένει να αποδειχθεί όμως ερευνητικά, για να μπορεί κανείς να μιλήσει γι αυτό με βεβαιότητα. Οι ασκήσεις της ενεργειακής εναρμόνισης που θα ακολουθήσουν αμέσως πιο κάτω, όπως θα παρατηρήσετε, είναι μία σειρά από ασκήσεις ύπνωσης και οραματισμών διαχείρισης συναισθημάτων, οι οποίες στη συνέχεια καταλήγουν στην νοητική ένωσή μας με το φως και τη συμπαντική ενέργεια, με την οποία νοιώθουμε να γινόμαστε ένα…. Όταν μετά από αρκετή άσκηση φτάσουμε στο στάδιο αυτό, δεν αισθανόμαστε πια το σώμα μας, ο νους μας μένει άδειος από σκέψεις και νοιώθουμε ελεύθεροι –ες, γεμάτοι –ες χαρά και αγαλλίαση. Επειδή λοιπόν όπως καταλαβαίνετε η άσκησή στην ενεργειακή εναρμόνιση προϋποθέτει να έχει μάθει καλά κανείς να υπνωτίζεται και να οραματίζεται, για άλλη μια φορά σας επισημαίνω την ανάγκη να κάνετε τις ασκήσεις αυτού του βιβλίου με τη σειρά που σας τις έχω δώσει από την αρχή και να έχετε την υπομονή να προχωράτε στη επόμενη άσκηση μόνον όταν θα έχετε κάνει κτήμα σας την προηγούμενη. 5.1. Άσκηση ενεργειακής εναρμόνισης Στάδιο Α. - Φθάνετε με όποιον τρόπο έχετε συνηθίσει στο 3ο στάδιο της ύπνωσής σας. Στάδιο Β. - Έτσι όπως νοιώθετε απόλυτα γαλήνιοι –ες και χαλαροί –ές, επικαλείστε τα συναισθήματα της αγάπης και της συμπόνιας να γεμίσουν την καρδιά σας…..* - Νιώθετε σιγά- σιγά την καρδιά σας να γεμίζει από τα συναισθήματα αυτά της αγάπης και της συμπόνιας, όπως γεμίζει ένα δοχείο…. - Με το βλέμμα σας στραμμένο εσωτερικά στο μέτωπό σας βλέπετε εκεί σαν σε οθόνη, την καρδιά σας να γεμίζει με αυτά τα συναισθήματα… τα νιώθετε να την γεμίζουν…. να την γεμίζουν…. να την γεμίζουν…. και να ξεχειλίζουν…. να χύνονται αργά και να κυλούν μέσα στο σώμα σας….. να κατρακυλούν μέχρι τις άκρες των δαχτύλων των ποδιών και των χεριών σας…. - Είσαστε τώρα πλημμυρισμένοι, -ες, από αγάπη και συμπόνια μέχρι τις άκρες των δαχτύλων των χεριών και των ποδιών σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νοιώθετε να αγαπάτε όλο τον κόσμο…. και να σας αγαπάνε…. - Να συμπονάτε όλο τον κόσμο….. και να σας συμπονάνε….. - Να συγχωρείτε όλους όσους δεν καταλαβαίνουν…. και να σας συγχωρούν…. - Καθώς παρακολουθείτε στην οθόνη του μετώπου σας τη καρδιά σας να πάλλει αργά, λουσμένη μέσα σε αυτό το φως της αγάπης, νιώθετε αυτό το φως να απλώνει


αργά-αργά, σαν ένα νούφαρο που ανοίγει….. το νιώθετε να απλώνει…. να απλώνει…. να απλώνει….. και να γεμίζετε τελικά φως…. ……………………………………………………………………………………………………………………….. Στάδιο Γ. - Μέσα σε αυτό το φως διακρίνετε ένα όμορφο μονοπάτι γεμάτο λουλούδια δεξιά και αριστερά….. που οδηγεί στο ξέφωτο ενός δάσους….. - Αρχίζετε να περπατάτε νοερά σε αυτό το μονοπάτι και να παρατηρείτε τα λουλούδια γύρω σας….. θαυμάζετε τα χρώματά τους….. νιώθετε τις μυρωδιές τους…. παρατηρείτε τριγύρω αν πετάνε πεταλούδες….. αν πετάνε πουλιά…. - Φτάνετε στο ξέφωτο του δάσους και βλέπετε να υπάρχει εκεί μία μικρή λίμνη με ένα μικρό καταρράκτη στη μέση της…. - Στέκεστε στις όχθες της μικρής λίμνης και νιώθετε τους υδρατμούς να σας τυλίγουν…. νιώθετε πως το νερό έχει την ιδανική για εσάς θερμοκρασία…. Και αρχίζετε να βγάζετε σιγά-σιγά τα ρούχα σας….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Απελευθερωμένοι από το βάρος των ρούχων σας, μπαίνετε μέσα στο νερό….. και περπατάτε μέχρι τον μικρό καταρράκτη….. - Στέκεστε κάτω από το τρεχούμενο νερό με το πρόσωπο στραμμένο ψηλά…. και νιώθετε το νερό καθάριο να κυλάει στο πρόσωπό σας…. να κατρακυλάει στο κορμί σας…. και να χύνεται μέσα στο νερό της λίμνης…. Παρασύροντας από πάνω σας κάθε τι άχρηστο και αρνητικό…. άρρωστα κύτταρα…. αρνητικές μνήμες…. αρνητικές σκέψεις…. αρνητικά συναισθήματα…. τα νιώθετε όλα να κυλάνε από πάνω σας και να χύνονται μέσα στο νερό της λίμνης αφήνοντάς σας πεντακάθαρους –ες, ανάλαφρους –ες, ελεύθερους –ες….. απολαμβάνετε αυτή τη κάθαρση σώματος και ψυχής για όσο εσείς το επιθυμείτε…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Όταν νιώσετε έτοιμοι –ες, βγαίνετε έξω από το νερό και ξαπλώνετε στο χορτάρι ανάσκελα, με τα χέρια ανοιχτά, κάτω από έναν ήλιο ζεστό και φωτεινό…. -Νιώθετε αυτή τη ζέστη και το φως να φτάνουν κατευθείαν στη καρδιά σας…. να την φωτίζουν και να την ζεσταίνουν…. - Σκεφθείτε αν υπάρχει ακόμη μέσα της κάποιο αρνητικό συναίσθημα….. αν ναι, αναγνωρίστε το….. πέστε το με το όνομά του….. και στη συνέχεια ανοίξτε ήρεμα με το χέρι σας το πορτάκι της καρδιάς σας…. και νιώστε αυτό το αρνητικό συναίσθημα να εγκαταλείπει αργά-αργά τη καρδιά σας, είτε σαν καπνός που βγαίνει και διαλύεται σιγά-σιγά ψηλά στον ουρανό, είτε σαν μία σειρά από πουλιά που πετούν αργά και χάνονται σιγά-σιγά ψηλά, μέσα στο φως του ήλιου….. ………………………………………………………………………………………………………………………………… - Όταν νιώσετε πως η καρδιά σας ελευθερώθηκε από αυτό το αρνητικό συναίσθημα, κλείνετε ήρεμα το πορτάκι της….** Στάδιο Δα. - Με αγάπη και ευγνωμοσύνη παρακολουθείτε στη οθόνη του μετώπου σας το σοφό αυτό όργανό σας, τη καρδιά σας, να χτυπάει ήρεμα και αργά…. λουσμένο στο φως της αγάπης….. το παρακολουθείτε με ευγνωμοσύνη και αγάπη γιατί ξέρετε πως με τους χτύπους του αυτούς σας κρατάει στη ζωή…. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Παρατηρώντας το φως αυτό της καρδιάς σας στο μέτωπό σας…. νιώθετε να το πλησιάζετε όλο και περισσότερο…. όλο και περισσότερο…. νιώθετε όλο το μέτωπό σας να γεμίζει με φως…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νιώθετε τελικά αυτό το φως να σας ρουφάει αργά μέσα του….. σε μία δύνη φωτεινή…. σε ένα φωτεινό σωλήνα χωρίς τέλος…. νιώθετε να βυθίζεστε όλο και περισσότερο, όλο και πιο βαθειά μέσα στο φως…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ώσπου γίνεστε ένα μαζί του…. γίνεστε και εσείς φως….. σοοο….χααααμμμμμ…. ανασαίνετε μέσα στο φως…. χωρίς σκέψεις…. συνειδητοποιώντας το νόημα των λέξεων που προφέρετε (σο χαμ = είμαι αιωνιότητα)…. - Είσαστε και εσείς φως…. φως μέσα στο φως…. - Καθαρή ενέργεια…. - Ένα με την αιωνιότητα…. - Σοοοοο…. χαααααμμμμμμμμμ.... ……………………………………………………………………………………………………………………………………

Στάδιο Ε. - Όταν αποφασίσετε πως θέλετε να ξαναγυρίσετε στην κανονική σας κατάσταση, λέτε νοερά μία ή δυο –τρεις (το πολύ) θετικές δηλώσεις, από αυτές που σας έχω δώσει στην αρχή του κεφαλαίου της διαχείρισης των συναισθημάτων. Στη συνέχεια, λέτε στον εαυτό σας: τώρα θα ξυπνήσω μετρώντας από το 1 έως το 5, στο 3 θα ανοίξω τα μάτια μου και στο 5 θα είμαι τελείως ξύπνιος –α και πολύ πιο γερός –ή, ήρεμος –η, και ευτυχισμένος –η από πριν. Μετρώντας κατόπιν αργά, ανοίγετε τα μάτια σας και ξαναγυρίζετε στην κανονική σας κατάσταση.

* αν κάποιοι θέλετε να πείτε κάποια προσευχή, μπορείτε να το κάνετε σε αυτό εδώ το σημείο. Καλό είναι να διαλέξετε μία μικρού μήκους προσευχή, όποια εσείς επιθυμείτε, ώστε να μπορείτε να αφοσιωθείτε στο περιεχόμενο των λέξεων που προφέρετε και όχι να προσπαθείτε να θυμηθείτε τις λέξεις αυτές. Αν μάλιστα μπορέσετε να συγχρονίσετε την αναπνοή σας με την απαγγελία των φράσεων της προσευχής το αποτέλεσμα θα είναι ακόμη καλύτερο. Φροντίστε δηλαδή να παίρνετε μία εισπνοή και μετά να λέτε ένα στοίχο της προσευχής σας εκπνέοντας αργά. Και πάλι μία εισπνοή, και το δεύτερο στοίχο της προσευχής σας εκπνέοντας αργά κ.ο.κ. Μία εύκολη μικρή προσευχή που μπορείτε να λέτε τη κάθε φράση της εκπνέοντας αφού πρώτα κάνετε μία εισπνοή είναι η πιο κάτω: Εισπνοή…. Εκπνοή: Φιλεύσπλαχνε Πατέρα και Θεέ μου… Εισπνοή…. Εκπνοή: Μετουσίωσε τις σκέψεις και τις πράξεις μου…. Εισπνοή…. Εκπνοή: Σε φως αγάπης συμπόνιας και συγχώρεσης…. Εισπνοή….


Εκπνοή: Για να νικάω κάθε αρνητικό ή Για να χαρίζω γύρω μου καλό….

** Στο σημείο αυτό αν το επιθυμείτε μπορείτε να προσθέσετε και άλλους οραματισμούς, είτε διαχείρισης συναισθημάτων (αν νιώθετε αυτή την ανάγκη) είτε θεραπευτικούς ή δημιουργικούς. Όταν τελειώσετε και με αυτούς προχωράτε στη συνέχεια της ενεργειακής σας εναρμόνισης με τη παρακολούθηση στο μέτωπό σας της καρδιάς σας να πάλλει μέσα στο φως κ.λ.π. (στάδιο Δ) Τα στάδια Α και Β είναι τα ίδια πάντα σε όλες τις ασκήσεις ενεργειακής εναρμόνισης. Στο στάδιο Γ μπορείτε να περιλάβετε όποιους από τους οραματισμούς διαχείρισης συναισθημάτων εσείς θέλετε από όσους σας έχω δώσει στο αντίστοιχο κεφάλαιο. Μπορείτε επίσης, όπως σας είπα και πιο πάνω στο στάδιο αυτό να προσθέσετε και όποιους οραματισμούς δημιουργικούς ή θεραπευτικούς επιθυμείτε. Οι οραματισμοί αυτοί δεν είναι απαραίτητο να είναι πάντα οι ίδιοι. Διαλέξτε όμως όποιους νιώθετε να λειτουργούν καλύτερα μέσα σας, αφού τους δοκιμάσετε πρώτα όλους, έναν – έναν. Το στάδιο Δα μπορεί να αντικατασταθεί με ένα από αυτά που θα σας παραθέσω αμέσως πιο κάτω (Δβ, Δγ) και στη συνέχεια κλείνετε πάντα την ενεργειακή σας εναρμόνιση με το στάδιο Ε. Στάδιο Δβ. (φανταστική κατάδυση στο εσωτερικό του σώματος) - Καθώς παρακολουθείτε τη καρδιά σας να χτυπάει αργά, νιώθετε να μπαίνετε σιγάσιγά μέσα σε αυτό το όργανό σας, να καταδύεστε στο εσωτερικό του σαν να φοράτε στολή δύτη….. να βλέπετε από κοντά τα κύτταρά του….. - Πλησιάζετε ένα κύτταρο πολύ κοντά…. - Νιώθετε σαν την Αλίκη στην Χώρα των θαυμάτων….. - Ανοίγετε μια πόρτα….. και μπαίνετε μέσα σε ένα κύτταρό σας…. - Σ΄ έναν πολύβουο πλανήτη νιώθετε να βρίσκεστε τώρα…. Γύρω σας δρόμοι τεράστιοι με οχήματα που κινούνται προς όλες τις κατευθύνσεις…. κόσμος πολύς…. εργοστάσια που δουλεύουν …. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Στο βάθος διακρίνετε μια μεγάλη σφαίρα…. τον πυρήνα του κυττάρου…. προχωράτε προς τα εκεί….. - φθάνετε κοντά στη τεράστια σφαίρα….. ανοίγεται μια μικρή διπλή πόρτα και μέσα από ένα στενό διάδρομο μπαίνετε μέσα στη σφαίρα αυτή…. - Νιώθετε εδώ σαν να αιωρείστε μέσα στο σύμπαν…. γύρω σας βλέπετε φωτεινές σκάλες να στροβιλίζονται σε έναν ήρεμο, ατέλειωτο χορό…. είναι το DNA σας…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Πλησιάζετε μια τέτοια φωτεινή σκάλα…. Βλέπετε πως αποτελείται από χιλιάδες αναμμένα λαμπάκια….. τα μόρια του DNA σας….. - Πλησιάζετε ένα τέτοιο λαμπάκι…. όλο και πιο κοντά…. όλο και πιο κοντά….. ανοίγετε μια πόρτα και μπαίνετε μέσα…. - Τριγύρω σας τώρα κολυμπούν τα άτομα…. μοιάζουν με ηλιακά συστήματα με τους πυρήνες τους και τα ηλεκτρόνια που γυρίζουν γύρω από αυτούς, όπως ακριβώς γυρίζουν οι πλανήτες γύρω από τον ήλιο….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Σε έναν πυρήνα, έναν ήλιο, πλησιάζετε τώρα όλο και πιο κοντά….. όλο και πιο κοντά…. ανοίγετε μια πόρτα και μπαίνετε μέσα…. - Σε έναν ουρανό γεμάτο αστέρια βρίσκεστε τώρα να κολυμπάτε…. Τριγύρω σας κολυμπούν τα κβάντα…. αστέρια αναβοσβήνουν γύρω σας καθώς αιωρείστε στο κενό…. και αισθάνεστε ένα με το σύμπαν…. - Σοοο….χαααμμμμμ…. ανασαίνετε μέσα στο σύμπαν και κατανοείτε την έννοια των λέξεων που προφέρετε νοερά…. (είμαι αιωνιότητα) Σταδιο Δγ (Ενίσχυση ενεργειακών κέντρων -τσάκρας-) - Νιώθετε το φως της καρδιάς σας να γίνεται τώρα μία στήλη φωτεινή που στροβιλίζεται επάνω από το κεφάλι σας…. - Νιώθετε αυτό το φως να μπαίνει μέσα στο κεφάλι σας και να βγαίνει από εμπρός και πίσω από το μέτωπό σας σαν μεγάλες σάλπιγγες φτιαγμένες από φως…. - Να κατεβαίνει στη συνέχεια το φως στο λαιμό σας και σάλπιγγες φωτός να βγαίνουν εμπρός και πίσω από τον λαιμό σας…. - Να κατεβαίνει στη καρδιά σας και σάλπιγγες φωτός να βγαίνουν εμπρός και πίσω από τη καρδιά σας…. - Να κατεβαίνει στο στομάχι σας και σάλπιγγες φωτός να βγαίνουν εμπρός και πίσω από το στομάχι σας…. - Να κατεβαίνει στα όργανά σας και σάλπιγγες φωτός να βγαίνουν εμπρός και πίσω από τα όργανά σας…. - Να κατεβαίνει τέλος στον κόκκυγά σας και το φως να ξεχύνεται προς τα πόδια σας…. - Το νιώθετε τώρα το φως να στροβιλίζεται κάτω από τα πόδια σας σαν μια μπάλα φωτεινή…. - Το νιώθετε στη συνέχεια να σας τυλίγει ολόκληρους –ες, σαν ένα σύννεφο φωτεινό…. - Νιώθετε σαν έμβρυα τυλιγμένα σε ένα φωτεινό ενεργειακό κουκούλι…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Νιώθετε αυτό το φως και την ενέργεια να μπαίνουν σιγά-σιγά μέσα σας από κάθε σημείο του κορμιού σας….. να σας διαπερνούν….. να σας κάνουν σιγά-σιγά διαφανείς….. να σας κάνουν σιγά-σιγά και εσάς φως….. - σοοο…..χααααμμμμμμ….. ανασαίνετε μέσα στο φως συνειδητοποιώντας το νόημα των λέξεων : είμαι αιωνιότητα…. - Είστε φως μέσα στο φως.... - Καθαρή ενέργεια…. - Ένα με την αιωνιότητα…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Όπως καταλαβαίνετε αγαπητοί αναγνώστες και αναγνώστριες, το επιθυμητό αποτέλεσμα όλων αυτών των τεχνικών είναι, στην ουσία, το να φτάσει κανείς απαλλαγμένος από κάθε αρνητικό συναίσθημα, στην αντίληψη της ένωσής του με το σύμπαν με τη μορφή ενέργειας. Ο στόχος είναι η ενεργειακή μας ενοποίηση με το σύμπαν με έναν νου άδειο από σκέψεις και απόλυτη γαλήνη στη ψυχή. Παρόμοιος στόχος με αυτόν της ένωσης, μέσω της προσευχής, με το Θεό για τους θρησκευόμενους.


Όταν αντιληφθούμε πως είμαστε, στην ουσία, καθαρή ενέργεια σε απόλυτη σύνδεση με οτιδήποτε άλλο υπάρχει μέσα στο σύμπαν, νιώθουμε πολύ λιγότερη μοναξιά και ανασφάλεια, ενώ αντίθετα μεγαλώνει η αισιοδοξία μας και η εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και στις δυνάμεις μας. Με τη λογική και μόνον, αυτό δεν είναι εύκολο να το καταφέρει κανείς, μέσα από αυτές τις τεχνικές όμως, τα συναισθήματα αυτά τα βιώνει και του αλλάζουν σιγάσιγά τις συμπεριφορές και ολόκληρη τη ζωή του. Παράλληλα η εναρμόνιση των ενεργειών του σώματός μας στην οποία οι τεχνικές αυτές οδηγούν, όπως είπαμε από την αρχή αυτού του βιβλίου, μας εξασφαλίζει και καλύτερη υγεία, πράγμα που κάνει την ζωή μακρύτερη, εκτός από ευκολότερη, και ωραιότερη. Ότι χρειάζεται ο άνθρωπος δηλαδή για να είναι ευτυχισμένος. Ελπίζω να σας έχω μέχρι τώρα πείσει για την αναγκαιότητα και την χρησιμότητα της ενεργειακής εναρμόνισης, ώστε να αποφασίσετε να δοκιμάσετε να την πετύχετε, με τους τρόπους που σας παρέθεσα έως εδώ. Ίσως όμως ακόμη πιο σημαντικό από το προσωπικό όφελος που αποκομίζει όποιος ασχολείται με την ενεργειακή του εναρμόνιση να είναι το γεγονός, πως η εναρμόνιση του καθενός από εμάς επηρεάζει τις ενέργειες των γύρω μας, όπως έχουν αποδείξει οι καινούργιες επιστημονικές έρευνες. (5) Κάθε ένας από εμάς που εναρμονίζεται, βοηθάει εκτός από τον εαυτό του και την παγκόσμια εναρμόνιση που μπορεί να οδηγήσει τελικά στη σωτηρία αυτού του πλανήτη και όσων τον κατοικούν. Ένα «αμήν»! είναι νομίζω η καλύτερη λέξη για να κλείσει εδώ αυτό το κεφάλαιο της ενεργειακής εναρμόνισης. Στη συνέχεια όμως θα σας ενημερώσω για κάτι πολύ καινούργιο, όπως σας είπα και στην εισαγωγή, που έρχεται να βοηθήσει ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση των στρες της ζωής και την ενεργειακή εναρμόνισή μας, εξουδετερώνοντας τις τόσο βλαπτικές για τον οργανισμό, ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Θα σας συστήσω έναν έκτο κανόνα αντιγήρανσης. Διαβάστε με προσοχή το επόμενο κεφάλαιο. Τα νέα είναι πολύ ενδιαφέροντα.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΙΩΣΗ : ος

Ένας καινούργιος, 6 τρόπος αντιμετώπισης των στρες τη ζωής και ενεργειακής εναρμόνισης. Την προηγούμενη δεκαετία, το 1997 συγκεκριμένα, ένας επιτυχημένος ηλεκτρονικός τηλεοράσεων στην Αμερική, με αρκετή περιουσία, o Κλίντον Όμπερ, ένιωσε ξαφνικά, μετά από ανάρρωσή του από ένα σοβαρό χειρουργείο κατά το οποίο του αφαιρέθηκε σημαντικό τμήμα από το συκώτι του, πως η ζωή του μέχρι τότε κυλούσε χωρίς σκοπό και βάλθηκε να το αλλάξει αυτό. Άφησε λοιπόν τη δουλειά του στους συνεργάτες του, μοίρασε τη περιουσία του στα παιδιά του και ξεκίνησε μία περιπλάνηση στην Αμερική, αναζητώντας κάτι που θα έδινε νόημα στη ζωή του. Ύστερα από περιπλάνηση για αρκετό καιρό σε διάφορες Αμερικανικές πόλεις, κατέληξε σε μία μικρή πόλη που του άρεσε πολύ η φύση που υπήρχε τριγύρω. Μία μέρα καθισμένος σε ένα παγκάκι ενός κήπου, παρακολουθούσε τους ανθρώπους που περπατούσαν γύρω του κάνοντας τη βόλτα τους. Παρατηρώντας τα πόδια τους, διαπίστωσε πόσο διαφορετικά ζουν οι άνθρωποι στην εποχή μας. Αντί να περπατούν ξυπόλητοι όπως τα πολύ παλιά χρόνια, ή επάνω σε δερμάτινες σόλες όπως έγινε αργότερα, απομακρύνονται στις μέρες μας όλο και περισσότερο από τη γη με παπούτσια που αποκτούν όλο και παχύτερες συνθετικές σόλες. Οι σκέψεις αυτές άναψαν στο μυαλό του μία σπίθα… Σαν ηλεκτρονικός τηλεοράσεων ήξερε καλά πως όλες οι ηλεκτρικές συσκευές πρέπει να είναι γειωμένες για να λειτουργούν σωστά. Το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί και αυτό με ηλεκτρισμό που παράγεται στα κύτταρά του. Μήπως αυτή η αποστασιοποίησή του από τη γη βλάπτει τη λειτουργία του; Αυτή η σκέψη τον τάραξε και αποφάσισε να ερευνήσει το θέμα. Πήγε λοιπόν στο σπίτι του, πήρε ένα βολτόμετρο, με ένα καλώδιο συνέδεσε τον ένα πόλο του στη γη έξω από το σπίτι και κρατώντας ο ίδιος τον άλλον πόλο άρχισε να κινείται σε διάφορες θέσεις μέσα στο σπίτι παρατηρώντας τα ηλεκτρικά φορτία που κατέγραφε το μηχάνημα πως υπήρχανε στο σώμα του σε κάθε διαφορετικό μέρος του σπιτιού. Αγνοώντας τον στατικό ηλεκτρισμό που άλλαζε με κάθε του βήμα καθώς περπατούσε, διαπίστωσε πως τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που κατέγραφε το μηχάνημα (σε βολτ) στο σώμα του όταν πλησίαζε μία λάμπα ή οποιοδήποτε άλλο ηλεκτρικό αντικείμενο του σπιτιού, εκτός από το ψυγείο και το κομπιούτερ του, αυξανόντουσαν όταν πλησίαζε το αντικείμενο και μειωνόντουσαν όταν απομακρυνόταν από αυτό. Το εντυπωσιακό ήταν πως όταν ξάπλωσε στο κρεβάτι του διαπίστωσε πως το βολτόμετρο έδειχνε στο σώμα του την μεγαλύτερη τάση, από οποιαδήποτε άλλη μεριά του σπιτιού. Σαν ηλεκτρονικός απέδωσε το φαινόμενο σε ηλεκτρικά καλώδια που θα υπήρχαν μέσα στους τοίχους του δωματίου του και αποφάσισε να μονώσει


με κάποιο τρόπο το στρώμα του, μήπως και αποφύγει αυτή την ηλεκτρομαγνητική ρύπανση που υπήρχε τριγύρω του. Έφτιαξε λοιπόν έναν πρόχειρο τρόπο γείωσης, τον συνέδεσε με ένα καλώδιο που το έβγαλε έξω από το παράθυρό του και το τοποθέτησε μέσα στη γη και κοιμήθηκε επάνω σε αυτόν. Όταν ξύπνησε το επόμενο πρωί δεν πίστευε σε αυτό που του είχε συμβεί. Είχε κάνει ένα πολύ ήρεμο και βαθύ ύπνο, πολύ διαφορετικό από συνήθως. Επανέλαβε το ίδιο και το επόμενο και το μεθεπόμενο βράδυ και ο ύπνος του εξακολουθούσε να είναι πολύ ήρεμος και βαθύς, κάτι που είχε να νιώσει πολλά χρόνια. Σκέφτηκε τότε να δοκιμάσει αυτό το πείραμα και με διάφορους φίλους του. Τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά. Όλοι τον βεβαίωναν πως κοιμόντουσαν πολύ καλύτερα, ευκολότερα και πιο βαθιά, πολλοί όμως άρχισαν να του λένε πως με τη γείωσή τους αυτή, εκτός από τον ύπνο τους βελτιώθηκαν και κάποιοι πόνοι που τους ενοχλούσαν μέχρι τότε. Άλλοι είχαν απαλλαγεί από πόνους στη μέση, άλλοι από πόνους στις αρθρώσεις κ.λ.π. Μετά λοιπόν από πολλές παρόμοιες δοκιμές με φίλους και φίλους των φίλων του που είχαν πάντα τα ίδια αποτελέσματα, αποφάσισε να μοιραστεί την ανακάλυψή του με επιστήμονες και να τους ζητήσει να ερευνήσουν το θέμα σοβαρότερα με όποιον τρόπο νόμιζαν εκείνοι καλύτερο. Όπως συμβαίνει όμως συνήθως, οι επιστήμονες τον είδαν και τον άκουσαν με δυσπιστία και δεν δέχθηκαν να ερευνήσουν το θέμα. Κάποιοι όμως φοιτητές της ιατρικής του υπέδειξαν τρόπο να κάνει μόνος του κάποια υποτυπώδη έρευνα, με στοιχεία που θα μπορούσαν να πείσουν την επιστημονική κοινότητα να δει σοβαρά την ανακάλυψή του, ώστε να δεχτεί να την ερευνήσει στη συνέχεια εκείνη περισσότερο, πράγμα που έκανε. Ψάχνοντας λοιπόν, βρήκε στην αγορά τα απαραίτητα υλικά (υφάσματα, πλαστικά, καλώδια κ.λ.π), και «γείωσε» αρκετούς εθελοντές τόσο κατά τη διάρκεια του ύπνου τους, όσο και κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Η έρευνά του με τον τρόπο που του υπέδειξαν οι φοιτητές οδήγησε και πάλι στα ίδια συμπεράσματα. Η γείωση βελτίωνε σημαντικά τους πόνους και τον ύπνο των ατόμων. Το σημαντικό εύρημα όμως αυτής της έρευνας ήταν πως η γείωση βελτίωνε τον ύπνο και τους πόνους των ατόμων ακόμη και αν αυτά δεν είχαν ψηλά δυναμικά κατά την αρχική τους μέτρηση. Ακόμη και άτομα δηλαδή που ζούσαν ανεπηρέαστα από ηλεκτρομαγνητικά πεδία έδειχναν βελτίωση του ύπνου και της υγείας τους μετά την γείωσή τους. Αυτό το εύρημα έκανε τον Όμπερ να ψάξει τις βιβλιοθήκες και να διαβάσει ότι περισσότερο μπορούσε σχετικά με το θέμα της γείωσης. Έμαθε λοιπόν, πως η επιφάνεια της γης είναι πάντοτε φορτισμένη αρνητικά. Δηλαδή είναι αυτή γεμάτη με ελεύθερα ηλεκτρόνια. Ηλεκτρόνια που μπορούν να κινούνται και να ελαττώνουν θετικές φορτίσεις. Όπως συμβαίνει στη φύση με τους κεραυνούς. Σκέφτηκε λοιπόν ο ευφυής ηλεκτρονικός μας, πως η γείωση θα πρέπει να λιγοστεύει τον πόνο μέσω μεταφοράς ηλεκτρονίων στο σώμα. Διατύπωσε την σκέψη του σε έναν αναισθησιολόγο ερευνητή που είχε συναντήσει εκείνη την εποχή και ενδιαφερόταν για έρευνα των ηλεκτρικών πεδίων. Εκείνος απέρριψε τη θεωρεία του Όμπερ, αλλά δέχθηκε να την ερευνήσει για να του αποδείξει πως είχε άδικο!...


Έτσι η πρώτη ιατρική έρευνα επάνω στο θέμα «γείωση» ξεκίνησε. Τα δώδεκα άτομα που συμμετείχαν σε αυτή, (άτομα με διαταραχές ύπνου, πόνους ή στρες) κοιμήθηκαν τα βράδια, επί οκτώ εβδομάδες, σε ειδικά σεντόνια που τους γείωναν, φτιαγμένα ειδικά για την έρευνα από τον Όμπερ. Στους συμμετέχοντες, μετρήθηκε η 24ωρη διακύμανση των τιμών της ορμόνης του στρες, της κορτιζόλης. Η ορμόνη αυτή είναι συνδεδεμένη με όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που το στρες μεγάλης διάρκειας έχει στην υγεία μας, όπως σας έχω αναλυτικά εξηγήσει στο βιβλίο μου με τον τίτλο «Πώς να νικήσετε το στρες» (7). Τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν εκπληκτικά. Η ημερήσια διακύμανση των τιμών της κορτιζόλης στα άτομα που συμμετείχαν εξομαλύνθηκε σιγά-σιγά και πλησίασε πολύ τον φυσιολογικό ρυθμό έκκρισής της, προς το τέλος της περιόδου της έρευνας. Τα αποτελέσματα αυτά δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Journal of Alternative and Complementary Medicine το 2004. Η έρευνα αυτή ήταν σταθμός για το θέμα της γείωσης και τη σχέση της με την υγεία. Ακολούθησαν πολλές ακόμη έρευνες, από διάφορες ιατρικές ειδικότητες, όλες με θετικά αποτελέσματα. Ανάμεσα σε αυτές είναι και έρευνες που απέδειξαν πως η γείωση βελτιώνει εκτός από τους πόνους και την ποιότητα του ύπνου, την ρευστότητα του αίματος, τις αρθρίτιδες, την υπέρταση, τις αλλεργίες, το άσθμα, τις παθήσεις του θυρεοειδούς και τον μεταβολισμό. Σε ένα από τα πειράματα που έγιναν πήραν μέρος γιατροί. Μελέτησαν την εικόνα του αίματός τους στο μικροσκόπιο πριν και μετά από σαράντα λεπτά γείωσης και τα αποτελέσματα που μπορείτε να δείτε στην αντίστοιχη ιστοσελίδα (5) ήταν εκπληκτικά. Τα ερυθρά τους αιμοσφαίρια ήταν πολύ πιο αραιά μέσα στο δείγμα του αίματος που εξεταζόταν, μετά τη γείωσή τους. Είχαν δηλαδή μεγαλύτερες αποστάσεις μεταξύ τους, πράγμα που σημαίνει λιγότερες πιθανότητες θρόμβωσης. Όταν το 2003 ο Τζέφρυ Σπένσερ υπεύθυνος για την απόδοση των Αμερικανών ποδηλατιστών που έπαιρναν μέρος στον γύρο της Γαλλίας, έμαθε για την επίδραση της γείωσης στην ομαλοποίηση της έκκρισης κορτιζόλης από τη δημοσίευση των πιο πάνω ερευνητικών εργασιών, σκέφτηκε πως θα μπορούσε με την γείωση να βοηθήσει τους αθλητές του. Ήξερε ο Τζέφρυ πως οι αθλητές του μετά από την πολύ έντονη καταπόνηση του σώματός τους από την κουραστική κούρσα, δεν μπορούσαν να χαλαρώσουν και να κοιμηθούν καλά, πράγμα που τους έκανε ευάλωτους σε γαστρεντερικές διαταραχές και τενοντίτιδες ενώ καθυστερούσαν να επουλωθούν τα τραύματά τους. Σκέφτηκε λοιπόν να τους γειώνει κατά τη διάρκεια του ύπνου τους, βάζοντάς τους να κοιμούνται επάνω σε ειδικά σεντόνια. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά, ο ύπνος των αθλητών αποκαταστάθηκε, το ίδιο και οι ορμονικές τους διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας, με αποτέλεσμα την βελτίωση κατά πολύ της υγείας τους και της απόδοσής τους. (6) Όπως αναφέρεται στο βιβλίο «Earthing» η βελτίωση της απόδοσης των αθλητών γενικότερα με την γείωση, οφείλεται και στην καλύτερη και πιο συγχρονισμένη λειτουργία του μυϊκού τους συστήματος, όπως αποδείχθηκε με την καταγραφή ηλεκτρομυογραφημάτων. Πράγμα που όπως λένε οι συγγραφείς πιθανότατα σημαίνει πως η γείωση μπορεί να βοηθήσει και ηλικιωμένα άτομα να δυναμώσουν τους μυς τους και να μπορούν έτσι να κινούνται και να ζουν καλύτερα. Μένει να αποδειχθεί αυτό από τις έρευνες που συνεχίζονται.


Ένα άλλο σημαντικό εύρημα ερευνητικής εργασίας σχετικής με τη γείωση αφορά την επίδρασή της στον εγκέφαλο. Βρέθηκε πως αυτή επιδρά και ομαλοποιεί την λειτουργία του αριστερού τμήματος του εγκεφάλου, που είναι υπεύθυνο για τις λογικές μας σκέψεις και τους συνειρμούς, ενώ αφήνει ανεπηρέαστο το δεξιό τμήμα του εγκεφάλου, που έχει σχέση με τη φαντασία και το συναίσθημα. Η γείωση ηρεμεί, με λίγα λόγια, τα ανήσυχα μυαλά. (1) Βρέθηκε τέλος, πως η γείωση βοηθάει άμεσα και το πρόβλημα αυτών που κάνουν πολύωρα ταξίδια με αλλαγές ώρας. Αρκεί να βγάλει κανείς τα παπούτσια του και να πατήσει ξυπόλητος στο χορτάρι, μόλις κατέβει από το αεροπλάνο μετά από ένα πολύωρο ταξίδι, για να νιώσει αμέσως ξεκούραστος και γεμάτος ενέργεια. Είμαστε όντα του φλοιού της γης και σαν τέτοια θα έπρεπε να είμαστε σε συνεχή επαφή μαζί της, προκειμένου να ισορροπούμε ενεργειακά. Οι πατούσες μας με τις οποίες παλαιότερα πατούσαμε γυμνοί επάνω στο χώμα, έχουν τις περισσότερες νευρικές απολήξεις ανά τετραγωνικό εκατοστό από ολόκληρο το υπόλοιπο σώμα μας. Η μοντέρνα ζωή όμως μας αποξενώνει σιγά-σιγά όλο και περισσότερο από την μάννα γη μας. Φορέσαμε παπούτσια και τώρα πια οι σόλες των παπουτσιών μας γίνονται όλο και περισσότερο συνθετικές, μονώνοντάς μας καλά και αποκόπτοντας κάθε επαφή μας με το έδαφος και τις ενέργειές του. Δεν ξέρω αν αυτό γίνεται από άγνοια ή αν είναι οργανωμένο σχέδιο που οδηγεί την «πολιτισμένη» ανθρωπότητα σε όλο και χειρότερη κατάσταση υγείας παρά την τόσο μεγάλη πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας. Οι λιγότερο «πολιτισμένοι» συνάνθρωποί μας που περπατούν ακόμη με γυμνά πόδια στη γη και απολαμβάνουν την ευεργετική της επίδραση στην άλλη άκρη του πλανήτη, βρίσκονται σε εξαθλίωση οικονομική και λόγω αυτής, αρρωσταίνουν τελικά από έλλειψη σωστής τροφής και σωστών συνθηκών διαβίωσης. Έτσι οι άνθρωποι αυτοί γίνονται εύκολα πειραματόζωα για τις μεγάλες πολυεθνικές βιομηχανίες φαρμάκων που επάνω τους δοκιμάζουν χωρίς διαμαρτυρία από κανέναν, τα καινούργια τους φάρμακα. Εμείς από την άλλη, οι πιο «πολιτισμένοι» που δεν πεινάμε και ζούμε σε καλύτερες συνθήκες, από τη μία τρώμε όλο και περισσότερο ακατάλληλες τροφές (φροντίζει η βιομηχανία τροφίμων γι αυτό) και από την άλλη απομονωνόμαστε όλο και περισσότερο από τη γη και τις θεραπευτικές της ιδιότητες με τον τρόπο ζωής μας και τις πλαστικές σόλες στα παπούτσια μας, πράγμα που και πάλι μας οδηγεί σε αρρώστιες, οι οποίες με τη σειρά τους πλουτίζουν τις φαρμακευτικές βιομηχανίες με την υπερκατανάλωση φαρμάκων στην οποία μας οδηγούν. Αν το όλο σχέδιο δεν είναι ένα καλά οργανωμένο σχέδιο άρρωστων μυαλών, με στόχο τη δική τους οικονομική ευημερία, αλλά απλά ένας δρόμος που κατά λάθος έχει πάρει η ανθρωπότητα, τα πράγματα μοιάζουν κάπως καλύτερα. Υπάρχει πιθανότητα αντιστροφής αυτής της κατάστασης και καθοδήγησης του ανθρώπινου είδους σε δρόμους σωστότερης διατροφής και ζωής γενικότερα, αν όλο και περισσότεροι επιστήμονες προσπαθήσουν να ενώσουν τις προσπάθειές τους για έρευνα και ενημέρωση του κόσμου. Η περίπτωση όμως να κρύβεται κάτω από όλη αυτή την ανθρώπινη ταλαιπωρία ένα οργανωμένο σχέδιο δεν θα πρέπει να μας φαίνεται προϊόν αχαλίνωτης και άρρωστης φαντασίας. Ας κρατήσουμε και αυτή τη περίπτωση σε κάποια γωνιά του μυαλού μας και ας εξετάζουμε τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω μας και από αυτή τη σκοπιά. Αυτό δεν θα πρέπει να μας αγχώνει, αλλά αντίθετα να μας κάνει να


βρισκόμαστε σε εγρήγορση, να μελετάμε τα καινούργια αποτελέσματα ερευνών με σύνεση και να έχουμε γενικά τα μάτια και τα αυτιά μας ανοιχτά σε πληροφορίες. Τις πληροφορίες αυτές θα πρέπει να τις φιλτράρουμε, όμως με προσοχή, για να μην οδηγούμαστε σε λανθασμένα συμπεράσματα και σε πανικό. Φροντίστε να επιβεβαιώνετε τη γνώση με απόψεις έγκυρων επιστημόνων, των οποίων την γνώμη εμπιστεύεστε. Μένετε όμως πάντα ανοιχτοί στο καινούργιο, μην το απορρίπτετε πριν ψάξετε πρώτα, καλά. Όσον αφορά την γείωση τώρα, εγώ έψαξα αρκετά και οι πληροφορίες που μάζεψα, με έχουν πείσει για την σοβαρότητα του θέματος. Υπάρχουν έρευνες μίας περίπου ολόκληρης δεκαετίας που οδήγησαν στη συγγραφή του βιβλίου « Hearthing» που σας ανέφερα στην αρχή. Έρευνες με πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Είναι γνωστό από παλιά πως η γη πάλλει εκπέμποντας χαμηλής συχνότητας ενέργειες (subtle energies). Αυτά τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα οφείλονται κυρίως στο φαινόμενο Shumann. Στους κεραυνούς δηλαδή, που πέφτουν συνεχώς μεταξύ ιονόσφαιρας και γης (έως και 5000 το λεπτό). Εξ αιτίας αυτού του φαινομένου, ένα ηλεκτρικό ρεύμα περίπου 1000-2000 Amp μεταφέρεται συνεχώς προς τη γη, φορτίζοντας αρνητικά την επιφάνειά της (υπάρχουν εκεί πολλά ελεύθερα ηλεκτρόνια δηλαδή), ενώ αντίθετα ψηλά επάνω από τη γη, στην ατμόσφαιρα, παραμένουν θετικά φορτισμένα ιόντα. Δημιουργείται έτσι ένα ηλεκτρομαγνητικό πεδίο γύρω από τη γη που κάνει την επιφάνεια της να πάλλεται με μία συχνότητα περίπου 7,8 Hz . (7) Εκτός όμως από το φαινόμενο Shumann στα ηλεκτρικά φορτία της γης επιδρούν επίσης η ηλιακή ακτινοβολία (ηλιακές καταιγίδες), αλλά και ανθρώπινες επεμβάσεις (υψηλής τάσης καλώδια κ.λ.π.). Αυτό λοιπόν το σύννεφο των ηλεκτρονίων που υπάρχει σε επαφή με τη γη και την φορτίζει αρνητικά, θεωρούν τώρα οι επιστήμονες πως μεταφερόμενο μέσα στο σώμα μας όταν είμαστε γειωμένοι (βρισκόμαστε δηλαδή σε άμεση επαφή με τη γη) λειτουργεί σαν αντιοξειδωτικό. Αυτά τα ηλεκτρόνια δηλαδή μπαίνοντας μέσα μας, αδρανοποιούν την περίσσεια των ελευθέρων ριζών οξυγόνου που παράγονται στο σώμα μας από τα διάφορα στρες της ζωής και δεν τις αφήνουν να μας γεράσουν και να μας αρρωστήσουν. Μειώνεται δηλαδή η φλεγμονή που οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου δημιουργούν στον οργανισμό μας και η οποία σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες οδηγεί στις βλάβες των αγγείων μας, τα αυτοάνοσα νοσήματα, τους καρκίνους κ.λ.π. (4, 7) Σας μίλησα με λίγα λόγια για αυτές τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου στον πρόλογο αυτού του βιβλίου. Η αδρανοποίησή τους παίζει έναν ρόλο αντιγήρανσης, όπως σας έχω εξηγήσει στο προηγούμενο βιβλίο μου. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που γυναίκες μετά από κάποιο χρονικό διάστημα καθημερινής τους γείωσης αναφέρουν πως το δέρμα τους αποκτά καλύτερη όψη, τα μάτια τους γίνονται πιο λαμπερά και έχουν μεγαλύτερη ενεργητικότητα. (1) Αντιγήρανση βέβαια δεν σημαίνει πως θα αργήσει να κάνει ρυτίδες κάποιος, αντιγήρανση σημαίνει πως τα κύτταρά μας είναι προστατευμένα από τη βλαπτική επίδραση των ελευθέρων ριζών που παράγουν τα στρες της ζωής μας και επομένως θα μείνουν για περισσότερο διάστημα υγιή και ακέραια, πράγμα που προστατεύει τον οργανισμό από τη φθορά και τον κάνει να παραμένει γερός στο σύνολό του, για περισσότερα χρόνια.


Οι ελεύθερες ρίζες παράγονται κυρίως μέσα στα κύτταρά μας από κάποια οργανίδια του κυττάρου που λέγονται μιτοχόνδρια. Αυτά τα μιτοχόνδρια αποτελούν τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας του οργανισμού. Τα ελεύθερα λοιπόν ηλεκτρόνια που βρίσκονται στην επιφάνεια της γης, μετακινούμενα μέσα στο σώμα μας, ενώνονται με αυτές τις ελεύθερες ρίζες που παράγουν τα μιτοχόνδρια και τις εξουδετερώνουν, όπως ακριβώς γίνεται και με τα ηλεκτρόνια που μας δίνουν οι αντιοξειδωτικές τροφές (φρούτα, λαχανικά). Εάν όμως αυτές οι ελεύθερες ρίζες δεν εξουδετερωθούν, θα βλάψουν διάφορα μόρια μέσα στα κύτταρα, όπως και το DNA (γενετικός κώδικας)που περιέχει όλες τις πληροφορίες λειτουργίας του οργανισμού μας. Ευτυχώς το DNA που βρίσκεται μέσα στον πυρήνα κάθε κυττάρου μπορεί και επισκευάζεται μόνο του με ειδικό μηχανισμό που διαθέτει. Τα μιτοχόνδρια όμως, έχουν δικό τους DNA, που είναι υπεύθυνο για τη δική τους λειτουργία. Είναι τα μόνα οργανίδια μέσα στο κύτταρο που έχουν δικό τους DNA, μόνον που αυτό το DNA τους δυστυχώς δεν μπορεί να επισκευαστεί μόνο του. Επομένως, η μεγάλη παραγωγή ελευθέρων ριζών από το μιτοχόνδριο, όταν δεν εξουδετερωθεί, οδηγεί τελικά σε εκτεταμένη ζηµιά του DNA του μιτοχονδρίου που µε την πάροδο του χρόνου νεκρώνει τα μιτοχόνδρια. Αυτή η νέκρωση στερεί από τον οργανισμό τα όργανα που του προμηθεύουν ενέργεια για τις λειτουργίες του. Αναγκάζει λοιπόν τα κύτταρα να πεθάνουν και τον οργανισµό να γεράσει. ‘Ένα άλλο επίσης σημαντικό αποτέλεσμα της γείωσης, είναι πως αυτή μας προφυλάσσει και από την βλαβερή επίδραση των διαφόρων ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών με τις οποίες η τεχνολογική πρόοδος μας έχει κυκλώσει (π.χ. κεραίες κινητής τηλεφωνίας κ.λ.π.). Αυτές επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του οργανισμού μας. Δημιουργούν δηλαδή στο σώμα μας αντίδραση στρες, παράγοντας και αυτές ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, που βλάπτουν τα κύτταρά μας (7). Όσο και αν ακούγεται περίεργο, τα καλώδια που βρίσκονται στο εσωτερικό των τοίχων του σπιτιού μας δημιουργούν και αυτά γύρω μας ηλεκτρομαγνητικά πεδία όπως λένε οι ερευνητές, ακόμη και αν οι συσκευές που είναι συνδεδεμένες σε αυτά (στις αντίστοιχες πρίζες) είναι κλειστές. Το κακό είναι πως κάποια άτομα έχουν μία υπερευαισθησία σε αυτά τα διάφορα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που μας κυκλώνουν στη δουλειά, στους δρόμους και στα σπίτια μας. Τέτοια άτομα, έχει αποδειχθεί από τις έρευνες, όπως λένε οι συγγραφείς του βιβλίου «Earthing» πως βοηθιούνται πολύ από την γείωση. Ο χρόνος που πρέπει να γειώνεται κανείς για να ισορροπεί ενεργειακά ο οργανισμός όπως λένε οι ερευνητές, είναι τουλάχιστον τριάντα λεπτά την ημέρα. Αν τώρα υπάρχουν νοσήματα καλό είναι να γειώνεται κανείς πολύ περισσότερο, προκειμένου να δει βελτίωση. Είναι φανερό λοιπόν πως αφού η γείωση έχει αποδειχθεί πως μειώνει τα αποτελέσματα του στρες στον οργανισμό μας και ομαλοποιεί την εικοσιτετράωρη διακύμανση των ορμονών μας, θα βοηθάει και στην ενεργειακή μας εναρμόνιση, όπως και οι πέντε άλλες μέθοδοι που σας έχω αναφέρει στο προηγούμενο βιβλίο μου. Θα πρέπει να τη βάλουμε και αυτή στην καθημερινότητά μας. Οι «πέντε χρυσοί κανόνες για υγεία και ευεξία» που σας συνέστησα στο προηγούμενο βιβλίο μου θα πρέπει να γίνουν από εδώ και στο εξής έξι. Πρέπει να συμπεριλάβουμε σε αυτούς και την γείωση. Και λέγοντας «γείωση» εννοώ την


επαφή των γυμνών ποδιών μας με το χώμα, την άμμο, τη θάλασσα, το χορτάρι ή το τσιμέντο (άβαφο). Πάψαμε να περπατάμε ξυπόλητοι και στη συνέχεια καταργήσαμε και τις δερμάτινες σόλες των παπουτσιών μας, οι οποίες με την συμβολή και του ιδρώτα των ποδιών μας βοηθούσαν στην γείωσή μας. Έτσι σιγά-σιγά χάσαμε εμείς οι «πολιτισμένοι» άνθρωποι την επαφή μας με τη γη και τις θεραπευτικές της ιδιότητες. Χάσαμε δηλαδή ένα σημαντικό βοήθημα για την αντιμετώπιση των στρες της ζωής και την ενεργειακή μας εναρμόνιση. Γιατί η επαφή μας με το αρνητικό φορτίο της γης συγχρονίζει όπως φαίνεται από τις έρευνες το εσωτερικό μας βιολογικό ρολόι, τους φυσιολογικούς ρυθμούς μας και τις 24ωρες διακυμάνσεις των ορμονών μας, χαρίζοντάς μας υγεία. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν τώρα προϊόντα με τα οποία μπορεί κανείς να γειωθεί, είτε στο κρεβάτι του κατά τη διάρκεια του ύπνου του ή τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας, εάν η άμεση επαφή του με τη γη δεν είναι εύκολη υπόθεση. Διευθύνσεις στις οποίες μπορεί να απευθυνθεί κανείς για την αγορά τέτοιων προϊόντων είναι αυτή των συγγραφέων του βιβλίου «Hearthing» (2), καθώς και μιας ακόμη ιστοσελίδας (8). Ίσως να υπάρχουν και άλλες αν ψάξετε και εσείς στο διαδίκτυο. Αν τώρα έχετε κάποιον δικό σας ηλεκτρονικό ή ηλεκτρολόγο, μπορείτε να του ζητήσετε να σας φτιάξει ένα σεντόνι που θα σας γειώνει στο κρεβάτι σας, ή ένα μικρό ταπέτο πλαστικό που θα σας γειώνει κατά τη διάρκεια που βρίσκεστε καθισμένοι -ες στο γραφείο σας. Απ όσο γνωρίζω υπάρχουν στην Ελληνική αγορά τέτοια υλικά (υφάσματα και πλαστικά δάπεδα) που περιέχουν μέσα υλικό που τα κάνει να σας γειώνουν, όταν συνδεθούν κατάλληλα με ένα λεπτό καλώδιο με τη γη. Θα σας κοστίσουν έτσι πολύ λιγότερο. Θα πρέπει να προσέξει όμως όποιος χρησιμοποιήσει αυτά τα προϊόντα, να φροντίσει να τα γειώσει στη γη προκειμένου να έχει τα απαιτούμενα αποτελέσματα. Όχι στις ήδη υπάρχουσες πρίζες του σπιτιού, γιατί όπως λένε οι συγγραφείς του βιβλίου, αυτές μπορεί να επηρεάζονται από καλώδια και ρεύματα που πιθανόν περνούν κοντά τους. Το καλώδιο της γείωσης θα πρέπει δηλαδή να βγαίνει έξω από το σπίτι με κάποιο τρόπο και να μπαίνει μέσα στο έδαφος. Δύσκολο βέβαια αυτό για όσους μένουν στις πόλεις σε πολυκατοικίες ή σπίτια χωρίς κήπο, αλλά απαραίτητο. Όσοι τώρα δεν μπορείτε να γειωθείτε με αυτόν τον τρόπο μέσα στο σπίτι σας ή τον τόπο της δουλειάς σας, προσπαθήστε να κολυμπήσετε ή να περπατήσετε καθημερινά ξυπόλητοι στα βότσαλα ή την άμμο κάποιας παραλίας, αν μένετε κοντά σε θάλασσα, ή βγάλτε τα παπούτσια και τις κάλτσες σας και καθίστε, για μισή τουλάχιστον ώρα, σε ένα παγκάκι κάποιου κήπου που υπάρχει στη πόλη σας, με τα πόδια γυμνά ακουμπισμένα επάνω στο χορτάρι ή το χώμα, διαβάζοντας την εφημερίδα σας ή κάποιο περιοδικό ή βιβλίο. Αν σας κοιτούν περίεργα, οι περαστικοί, μην ντραπείτε και μη διστάσετε να τους μιλήσετε για τα εκπληκτικά αποτελέσματα της γείωσης στην υγεία μας, ιδιαίτερα αν τα διαπιστώσετε και μόνοι σας. Αν π.χ. δείτε τους πόνους σας να λιγοστεύουν, τις αρρυθμίες σας να σταματούν, την πίεσή σας να μειώνεται, αν αρχίσετε να κοιμάστε καλύτερα, να αισθάνεστε πιο δυνατοί, ενεργητικοί και με καλύτερη διάθεση. Τα μικροσκοπικά οργανίδια των κυττάρων μας που σας ανέφερα πιο πάνω, τα μιτοχόνδρια, που μπορούν να βρίσκονται κατά εκατοντάδες μέσα σε κάθε μας κύτταρο, ανάλογα με τις ανάγκες του, είναι όπως σας είπα τα εργοστάσια


παραγωγής ενέργειας του οργανισμού. Μέσα σε αυτά τα οργανίδια η ενέργεια που παίρνουμε από το περιβάλλον μέσω της τροφής (χημικές ουσίες των τροφών) μετατρέπεται σε ένα μόριο που λέγεται ΑΤΡ (Αδενινο-τριφωσφορικό οξύ). Αυτό το μόριο, αποτελεί τη μορφή ενέργειας που μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει το κύτταρο όποτε και όπως χρειάζεται, ανάλογα με τις ανάγκες του. Με λίγα λόγια τα μιτοχόνδρια μετατρέπουν την ενέργεια που παίρνουμε από το περιβάλλον με τις τροφές μας, σε μορφή ενέργειας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα κύτταρα. Δεν θα σας περιγράψω όλη τη διαδικασία, που είναι πολύ πολύπλοκη, θα σας πω όμως μόνον, ενδεικτικά, πως συμμετέχουν σε αυτήν, πρωτεΐνες, πρωτόνια (ιόντα υδρογόνου δηλαδή) και ηλεκτρόνια, σε μία διαδικασία που λέγεται «χημειόσμωση». Τα μιτοχόνδρια ολοκληρώνουν αυτήν την διαδικασία µέσω ενός µηχανισµού που αποκαλείται «μεταφορική αλυσίδα ηλεκτρονίων». (9) Σε αυτόν τον µηχανισµό, τα ηλεκτρόνια περνούν μεταξύ διαφορετικών µορίων, παράγοντας σε κάθε πέρασµα χρήσιµη χηµική ενέργεια. Πρόκειται δηλαδή για πραγματικά μοντέρνα ηλεκτρονικά εργοστάσια, στα οποία τα ηλεκτρόνια παίζουν σημαντικό ρόλο. Εύκολα καταλαβαίνει λοιπόν κανείς, πόσο η γείωση με την προσφορά ηλεκτρονίων στον οργανισμό, βοηθάει εκτός από την εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών του στρες, και την απρόσκοπτη παραγωγή ενέργειας σε αυτά τα εργοστάσια των κυττάρων που λέγονται μιτοχόνδρια, εξασφαλίζοντας με αυτό τον τρόπο στον οργανισμό άφθονη ενέργεια για όλες τις λειτουργίες του, πράγμα επίσης βασικό για την αντιγήρανση. Μην αφήνετε ευκαιρία λοιπόν να έρθετε σε επαφή με την γη και τα όσα μαγικά έχει να σας προσφέρει σε καθημερινή βάση. Γειωθείτε καθημερινά με όποιον τρόπο εσείς διαλέξετε και ενημερώστε όσο περισσότερο κόσμο μπορείτε για το θέμα αυτό. Μη ξεχνάτε βέβαια πως πρέπει να φροντίσετε να γειώνετε και τα παιδιά σας! Και επειδή η γείωση βοηθάει πολύ την εναρμόνιση των ενεργειών σας, κάνοντας τις αντίστοιχες ασκήσεις που σας έχω δώσει στα προηγούμενα κεφάλαια γειωμένοι – ες, θα έχετε πολύ πιο γρήγορα το επιθυμητό αποτέλεσμα. Δοκιμάστε το.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ Σε αυτό το κεφάλαιο αγαπητοί αναγνώστες και αναγνώστριες θα ασχοληθούμε με την αντιμετώπιση του στρες στα παιδιά και θα σας δώσω στη συνέχεια και μερικούς οραματισμούς από βιβλία γνωστών παιδοψυχολόγων, που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά στην πραγματοποίηση των στόχων τους και τη βελτίωση της απόδοσής τους στα μαθήματα και τη ζωή τους γενικότερα. Στην ιστοσελίδα μου (1) υπάρχουν ήδη από αρκετό καιρό ανηρτημένες οι ασκήσεις αυτές, καθώς και κάποιοι από τους οραματισμούς. Σας έχω ήδη τονίσει εκεί πως είναι λάθος να νομίζετε πως το στρες δεν επηρεάζει τα μικρά παιδιά. Τα σπίτια μας, βαμμένα με χρώματα τελείως ανθυγιεινά είναι γεμάτα με συνθετικά υφάσματα, καθαρίζονται με χημικά και αποτελούν έτσι πηγές στρες για τον οργανισμό όλων μας. Οι διάφορες ακτινοβολίες από την άλλη με τις οποίες έχουμε γεμίσει τα σπίτια μας, φορητά τηλέφωνα, υπολογιστές, κινητά κ.λ.π. αποτελούν άλλη μία πηγή στρες. Το στρες των γονέων από την άλλη, από τα άγχη της δουλειάς και της ζωής γενικότερα, μεταφερόμενο στα παιδιά, αποτελεί επίσης πηγή στρες για εκείνα. Αυτό οφείλεται αφενός στη συμπεριφορά των γονέων που δεν είναι όσο θα έπρεπε χαλαρή και ήρεμη, αφετέρου δε στην ενεργειακή διασύνδεση που υπάρχει ανάμεσα σε όλους μας, χάρις στην οποία, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές μας μεταφέρονται ανάμεσά μας σε αρκετή απόσταση έστω και αν εμείς δεν είμαστε ικανοί να το αντιληφθούμε, όπως λέει και το βιβλίο με τον τίτλο «Οι συνδεδεμένοι» δύο διακεκριμένων κοινωνιολόγων, που σας προτείνω να διαβάσετε, αν δεν το έχετε κάνει ήδη. (2) Αλλά και έξω από τα σπίτια μας η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Η μολυσμένη ατμόσφαιρα των πόλεων είναι από μόνη της ένα άλλο μεγάλο στρες, ενώ οι θόρυβοι (ηχορύπανση), οι πυλώνες του ηλεκτρικού όπως και οι κεραίες της κινητής τηλεφωνίας αποτελούν επίσης πηγές στρες. Τα στρες της ζωής είναι πολλά και συνεχώς γίνονται περισσότερα, αφήνοντάς μας ανήμπορους σαν οργανισμούς να τα αντιμετωπίσουμε, γιατί η εξέλιξη των ειδών δυστυχώς δεν τρέχει με την ταχύτητα που τρέχει ο πολιτισμός και η τεχνολογική μας πρόοδος. Πρέπει λοιπόν να μάθουμε να αντιμετωπίζουμε τα στρες που γίνονται ολοένα και περισσότερα γύρω μας, γιατί αλλιώς θα αρρωσταίνουμε όλο και περισσότερο, παρά τη πρόοδο της επιστήμης. Το βλέπετε άλλωστε πόσο συχνός έχει γίνει ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες όχι μόνον στις μεγαλύτερες ηλικίες αλλά και στους νέους και τα παιδιά. Για να σας μιλήσω για όλα αυτά και να σας βοηθήσω να προστατευθείτε, έγραψα το πρώτο μου βιβλίο «Πώς να νικήσετε το στρες. Πέντε χρυσοί κανόνες για υγεία και ευεξία» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΑΡΧΕΤΥΠΟ, πριν ένα χρόνο. Οι κανόνες που σας έδωσα εκεί, αφορούν βεβαίως και τα παιδιά σας. Μόνον που αυτά χρειάζονται ειδικές ασκήσεις προκειμένου να χαλαρώσουν μυϊκά και πνευματικά, γι αυτό και θα αφιερώσουμε ένα ξεχωριστό κεφάλαιο σε αυτό το βιβλίο για εκείνα.


Όπως και για την δική σας χαλάρωση και ενεργειακή εναρμόνιση, δεν χρειάζονται περισσότερα από 15-20 λεπτά την ημέρα για να βοηθήσετε τα παιδιά σας και να τους δώσετε τα εφόδια να αντιμετωπίζουν σωστότερα τα στρες της ζωής τους όσο θα μεγαλώνουν. Ιδιαίτερα χρήσιμες είναι αυτές οι τεχνικές για τα «δύσκολα» και νευρικά παιδιά, όπως και για τα παιδιά που υποφέρουν από αλλεργίες, άσθμα κ.λ.π. Θα πρέπει όμως να τις συνδυάζετε απαραίτητα και με κάποιες ώρες άσκησης στο αγαπημένο τους άθλημα, εβδομαδιαία, όπως και με σωστή διατροφή. Οι ασκήσεις μυϊκής χαλάρωσης που ακολουθούν είναι πολύ καλές για παιδιά ηλικίας 6-18 χρόνων. Λειτουργούν βέβαια εξ ίσου καλά και για ενήλικες, ιδιαίτερα άντρες, που δεν έχουν την υπομονή να ασχοληθούν με την μυϊκή τους χαλάρωση με τους τρόπους που σας έδωσα στο αντίστοιχο κεφάλαιο αυτού του βιβλίου. Είναι απλές ασκήσεις και η παιδική φαντασία τις κάνει ακόμη απλούστερες. Θα ξαφνιαστείτε όταν δείτε πως αρκεί να τους πείτε μία φορά τι πρέπει να κάνουν και αυτά χωρίς τη βοήθεια καμιάς εικόνας θα κάνουν αυτό που πρέπει πολύ καλά, διασκεδάζοντας μάλιστα. Κάποιες από τις ασκήσεις περιγράφονται ακριβώς όπως δίνονται από ψυχολόγους σε ένα βιβλίο οραματισμών.(3) Άλλες είναι ελαφρά παραποιημένες από εμένα, και άλλες τις έχω προσθέσει εγώ η ίδια, γιατί είδα από την εμπειρία μου, πως λειτουργούν καλύτερα στα παιδιά που έχω μέχρι τώρα βοηθήσει. Όλες οι ασκήσεις διδάσκουν τα παιδιά πώς να συσπούν και να χαλαρώνουν τους μυς τους, χρησιμοποιώντας τη φαντασία τους. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να κάνετε ολόκληρη τη σειρά των ασκήσεων. Στα μικρότερα, αρχίστε με μερικές από αυτές (την πρώτη ομάδα, τις ασκήσεις της χελώνας) και σιγά –σιγά προσθέστε περισσότερες όσο το παιδί τις συνηθίζει και μπορεί να μείνει με τα μάτια κλειστά για περισσότερη ώρα. Έχετε υπομονή με τα παιδιά σας, δημιουργείστε μία γαλήνια και ευχάριστη ατμόσφαιρα πριν αρχίσετε, και πέστε τους πως θα παίξετε ένα πολύ όμορφο παιχνίδι μαζί τους που θα μοιάζει με όνειρο, γιατί θα το παίξετε με κλειστά τα μάτια. Εξηγήστε τους πως μπορούν να ανοίξουν τα μάτια τους όποτε το θελήσουν, αλλά είναι καλύτερα να τα έχουν κλειστά για να «βλέπουν» με το μυαλό τους πιο καλά τις εικόνες που εσείς θα τους λέτε. Αν παρ όλα αυτά ανοίγουν τα μάτια τους, με υπομονή ζητήστε τους να τα ξανακλείσουν για την επόμενη άσκηση. Με τον καιρό θα είναι σε θέση να κρατούν τα μάτια κλειστά σε όλη τη διάρκεια των ασκήσεων. 1. ΜΥΪΚΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ 1α. Ασκήσεις της χελώνας Μιλάτε ήρεμα με χαμηλή φωνή στο παιδί. Του περιγράφετε πως θα παίξετε ήρεμα ένα παιχνίδι, όπου εκείνο με τα μάτια του κλειστά θα φαντάζεται ότι είναι μια μικρή χελώνα, που κάνει διάφορα κόλπα. Κάνετε μικρές παύσεις όπου υπάρχουν αποσιωπητικά και μεγαλύτερες όπου υπάρχουν γραμμές με τελείες: 1α1. - Κλείσε τα μάτια και χαλάρωσε….. Φαντάσου πως είσαι μια μικρή χελώνα που λιάζεται σε μία πέτρα σε μια μικρή ήσυχη λιμνούλα…. ……………………………………………………………………………………………………………………………………


- Ξαφνικά, αισθάνεσαι κίνδυνο, γιατί νοιώθεις πως κάποιος εχθρός πλησιάζει…. Κρύψε το κεφάλι σου βαθιά-βαθιά μέσα στο καβούκι σου…. Τράβηξε ψηλά τους ώμους σου και κρύψε μέσα τους καλά το κεφάλι σου…. Κράτα το σφιχτά. Δεν είναι πολύ εύκολο να είσαι μία χελώνα μέσα σε ένα καβούκι….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ωραία…. Τώρα ο κίνδυνος πέρασε. Ξαναβγαίνεις στον ζεστό ήλιο πάλι και χαλαρώνεις, με τα μάτια κλειστά. Απολαμβάνεις τον ήλιο… Νιώσε πόσο χαλαροί είναι τώρα οι ώμοι σου, ο λαιμός σου, το κεφάλι σου… ………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Ωχ! Πάλι κάποιος έρχεται….. Κρύψου πάλι καλά. βάλε βαθιά μέσα στο καβούκι σου το κεφάλι σου και κράτα το εκεί σφιχτά…… ( η άσκηση επαναλαμβάνεται 2-3 φορές) Τελειώνοντας λέμε: Πολύ καλά …. Τώρα νοιώσε πόσο πιο ωραίο είναι να είσαι έτσι χαλαρός –ή, αντί να είσαι σφιγμένος-η και μείνε για λίγο έτσι ….. 1α2. - Έτσι όπως κάθεσαι ωραία- ωραία και λιάζεσαι επάνω στη πέτρα σου, έρχεται τώρα μια μεγάλη μύγα και κάθεται επάνω στη μύτη σου…. - Προσπάθησε να τη διώξεις σουφρώνοντας τη μύτη σου, αφού δεν έχεις χέρια, γιατί είσαι μια μικρή χελώνα... Ρυτίδωσε τη μύτη σου, όσο πιο πολύ μπορείς…. Έτσι μπράβο…. Τα κατάφερες..... Χαλάρωσε τώρα το πρόσωπό σου….. νιώσε πόσο ήρεμο είναι τώρα…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ουυυπς…. Έρχεται η μύγα πάλι…. Κάθεται πάλι στη μύτη σου….. Καθώς σουφρώνεις τη μύτη σου για να τη διώξεις, νοιώσε πώς σουφρώνει ολόκληρο το πρόσωπό σου. Τα μάτια, το μέτωπο, τα χείλια…. - Τα κατάφερες πάλι…. Χαλάρωσε τη μύτη και ολόκληρο το πρόσωπο… Νοιώσε πως δεν υπάρχει καμιά ρυτίδα, πουθενά. Όλο σου το πρόσωπο είναι ήρεμο και χαλαρό…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Επαναλαμβάνετε την άσκηση άλλη μία φορά και αφήνετε στη συνέχεια το παιδί να χαλαρώσει.

1α3. - Έτσι όπως κάθεσαι ωραία- ωραία και λιάζεσαι επάνω στη πέτρα σου, εσύ η μικρή χελωνίτσα, έρχεται ένα μικρό παιδάκι κοντά και κατά λάθος, σε σπρώχνει με το πόδι του και σε γυρίζει ανάποδα….. - Σφίξε καλά τη κοιλιά σου για να τα καταφέρεις να γυρίσεις πάλι από την καλή……. Σφίξε τη κι άλλο…. Κι άλλο…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Μπράβο τα κατάφερες και γύρισες και χαλαρώνεις πάλι κάτω από τον ήλιο…. Νιώσε τώρα πόσο χαλαρή είναι η κοιλίτσα σου…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Να!... το παιδάκι έρχεται πάλι κοντά σου και με το πόδι του σε γυρίζει πάλι ανάποδα… Σφίξε και πάλι τη κοιλιά σου για να αναποδογυρίσεις….. Σφίξε τη πολύ….


Πολύ…. Έτσι μπράβο…. Τα κατάφερες και πάλι…. Τώρα χαλαρώνεις κάτω από τον ζεστό ήλιο και νιώθεις τη κοιλίτσα σου πολύ μαλακή και χαλαρή…. Επαναλαμβάνετε την άσκηση άλλη μια φορά όπως πάντα, και στη συνέχεια αφήνετε το παιδί να ανοίξει τα μάτια του και να χαλαρώσει. Χρειάζεται να δίνεται έμφαση στη διαφορά της αίσθησης του σφιξίματος από τη χαλάρωση όταν τελειώνει η κάθε άσκηση, γιατί αυτό είναι το ζητούμενο. Να καταλάβει το παιδί πότε είναι σφιγμένοι και πότε είναι χαλαροί οι μυς του. 1β. Το στύψιμο του λεμονιού Λέμε στο παιδί να φανταστεί πως έχει στο κάθε χέρι του από ένα μισό λεμόνι και προσπαθεί να το στύψει πολύ καλά, με δύναμη, για να βγάλει όλο τον χυμό του. - Στύψτο καλά…. Πολύ καλά….. έτσι μπράβο…. Τώρα χαλάρωσε τα χέρια σου και νοιώσε τη διαφορά. Δες πόσο χαλαρά είναι τώρα τα χέρια σου… …………………………………………………………………………………………………………………………………… . - Και πάλι στύβεις με δύναμη το λεμόνι..... δυνατά.... όσο πιο δυνατά μπορείς..... Έτσι μπράβο... Η άσκηση επαναλαμβάνεται, όπως όλες, 2 -3 φορές. Μπορεί να γίνει με το κάθε ένα χέρι χωριστά ή και με τα δύο μαζί. Σημασία έχει να νιώσει το παιδί πόσο χαλαρά είναι μετά από το στύψιμο του λεμονιού τα χέρια του. Μπορεί να το συνειδητοποιήσει καλύτερα εάν του ζητήσουμε να κουνήσει χαλαρά τους καρπούς του.

1γ. Το μάσημα της τσίχλας - Φαντάσου πως έχεις στο στόμα σου μία μεγάλη και σκληρή τσίχλα κα προσπαθείς να τη μασήσεις…. Βάλε όλη σου τη δύναμη….. έτσι μπράβο…. Νιώσε πώς τεντώνονται όλοι οι μυς στο πρόσωπό σου, τα χείλια, τα μάγουλα, το μέτωπο, ακόμη και ο λαιμός σου, καθώς προσπαθείς να δαγκώσεις δυνατά αυτή τη σκληρή τσίχλα… - Πολύ καλά… Τώρα χαλάρωσε το πρόσωπό σου και νιώσε πόσο χαλαρό είναι το στόμα σου, τα μάγουλά σου, το μέτωπό σου….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Επαναλαμβάνουμε την άσκηση 2 -3 φορές, όπως όλες. Τα μικρά παιδιά μπορεί να κάνουν καλύτερα την άσκηση αν αντί για το μάσημα της τσίχλας τους ζητήσουμε να φανταστούν πως είναι σκυλάκια και πως θέλουν να μασήσουν ένα πολύ σκληρό κόκκαλο…. Δοκιμάστε ποιά από τις δύο ασκήσεις λειτουργεί καλύτερα στο δικό σας παιδί. 1δ. Το πάτημα των σταφυλιών - Φαντάσου πως έχεις μπροστά σου ένα μεγάλο βαρέλι γεμάτο σταφύλια....


Βάλε τα πόδια σου μέσα και προσπάθησε να βάλεις όλη σου τη δύναμη, να λιώσεις με τα πόδια σου αυτά τα σταφύλια και να βγει ο χυμός τους….. - Πίεσε καλά, με όλη σου τη δύναμη τα πόδια σου μέσα στο βαρέλι….. Έτσι μπράβο… Χαλάρωσε τώρα τα πόδια σου και νιώσε τη διαφορά. Νιώσε πόσο χαλαρά είναι από τα δάχτυλα μέχρι επάνω…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Ας ξαναδοκιμάσουμε τώρα να πατήσεις τα σταφύλια μία ακόμη φορά με όλη σου τη δύναμη….. Τέντωσε και σφίξε καλά τα πόδια σου…. Και η άσκηση επαναλαμβάνεται όπως όλες, 2 – 3 φορές. Τελειώνουμε ζητώντας από το παιδί να νιώσει καλά πόσο χαλαρά είναι τώρα τα πόδια του από πάνω μέχρι κάτω. 1ε. Ασκήσεις της γάτας Η πιο κάτω σειρά ασκήσεων στηρίζονται στα τεντώματα που κάνουν οι γάτες. Αυτές είναι που αρέσουν περισσότερο από όλες στα παιδιά, όπως έχω διαπιστώσει, γι αυτό αφήστε τες για το τέλος. Έτσι θα έχετε τελικά μία ολοκληρωμένη σειρά ασκήσεων μυϊκής χαλάρωσης για τα παιδιά σας αλλά και για εσάς τους ίδιους εάν τις προτιμάτε περισσότερο από αυτές που σας έχω δώσει στο κεφάλαιο της μυϊκής χαλάρωσης των ενηλίκων. Η καλύτερη θέση για όλες τις ασκήσεις των παιδιών σας, όπως έχουμε ξαναπεί, είναι το πάτωμα. Καθίστε εκεί με το παιδί σας και βοηθείστε το να τις θεωρήσει ένα ευχάριστο παιχνίδι. Και οι επόμενες ασκήσεις, όπως όλες, γίνονται με κλειστά τα μάτια. Αν το παιδί σας δεν μπορεί να κρατήσει για πολύ τα μάτια του κλειστά, όπως σας το ξαναείπα, μην το πιέζετε. Αφήστε το να ανοίξει τα μάτια του, μιλήστε λίγο μαζί του χαλαρά και σε λίγο προσπαθήστε πάλι, με την επόμενη άσκηση. Μετά από λίγο καιρό, αν έχετε υπομονή, θα μπορεί να τις κάνει όλες στη σειρά και μάλιστα με μεγάλη ευχαρίστηση, γιατί θα το θεωρεί ένα ευχάριστο παιχνίδι. Τα μεγαλύτερα παιδιά τις ευχαριστιούνται πολύ, από την αρχή, σας βεβαιώνω.

1ε1.. Λέμε στο παιδί να σταθεί στα γόνατα και στα χέρια του, (στα τέσσερα δηλαδή) στο πάτωμα και με κλειστά τα μάτια του να φανταστεί πως είναι μια μικρή γατούλα που λιάζεται στον ήλιο….. - Ωχ… Ένας άλλος γάτος πλησιάζει….. Θυμώνεις και σηκώνεις ψηλά τη πλάτη σου….. Είσαι έτοιμος –η για καυγά…. Σήκωσε την πλάτη σου ψηλά, ψηλά όσο μπορείς…. και ετοιμάσου…..


- Αχ… ευτυχώς ο άλλος φοβήθηκε και έφυγε….. Χαλάρωσε τώρα τη πλάτη σου…. Μπράβο τα κατάφερες να τον φοβίσεις…. Νιώσε τώρα πόσο χαλαρή είναι η πλάτη και οι ώμοι σου…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Δεν μπορείς όμως να ησυχάσεις, ήρθε ξανά ο εχθρός σου…. Ετοιμάσου και πάλι…. Σήκωσε ψηλά τη πλάτη σου να τον φοβίσεις….. Ακόμη πιο ψηλά….. είσαι έτοιμος -η για μάχη…… Ευτυχώς ο εχθρός σου τα χρειάστηκε και έφυγε…. Χαλάρωσε ικανοποιημένος-η….. …………………………………………………………………………………………………………………………………. Επαναλαμβάνετε όπως πάντα άλλη μια φορά την άσκηση. Και στη συνέχεια λέτε στο παιδί να τεντωθεί προς τα εμπρός, όπως η γάτα της επόμενης φωτογραφίας.

1ε2. - Τεντώσου τώρα προς τα εμπρός ευχαριστημένος-η, που τα κατάφερες και έδιωξες τον εχθρό σου. Τεντώσου όσο πιο πολύ μπορείς…... Τέντωσε καλά- καλά τα χέρια σου και τραβήξου μπροστά….. Έτσι μπράβο Τώρα χαλάρωσε και νοιώσε πόσο σου αρέσει που είσαι χαλαρός-ή κάτω από τον ζεστό ήλιο…. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Τεντώσου άλλη μια φορά και απόλαυσε τη νίκη σου….. Τεντώσου καλά –καλά…. Τέντωσε όσο πιο πολύ μπορείς τα χέρια σου μπροστά….. Έτσι μπράβο Χαλάρωσε τώρα και απόλαυσε τη ζεστή λιακάδα…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Επαναλαμβάνετε και μία Τρίτη φορά την άσκηση, όπως πάντα και στη συνέχεια ζητάτε από το παιδί να σηκώσει τα χέρια του ψηλά και να τεντωθεί καλά προς όλες τις μεριές.

1ε3. - Γύρισε τώρα ανάποδα. Σήκωσε τα χέρια ψηλά, άπλωσε τα πόδια και τεντώσου προς όλες τις κατευθύνσεις …… Τεντώσου καλά…..


Είσαι μια χαρούμενη γατούλα –ης που τεντώνεται ευτυχισμένη-ος κάτω από τον ήλιο και τη ζεστασιά….. Τεντώσου κι άλλο…. κι άλλο…. Και προς τα δεξιά …. Και προς τα αριστερά….. Πολύ καλά αναπαύσου τώρα λίγο κάτω από τον ζεστό ήλιο με τα μάτια κλειστά…. Και όπως πάντα επαναλαμβάνετε και την άσκηση αυτή δύο με τρεις φορές. Στο σύνολό τους όλες οι πιο πάνω ασκήσεις δεν διαρκούν περισσότερο από 15 λεπτά το πολύ. Συσπούν και χαλαρώνουν πολύ καλά όλες τις μυϊκές ομάδες του σώματος και χαλαρώνουν πολύ τα παιδιά σας αλλά και εσάς τους ίδιους αν τις κάνετε μαζί τους. Μόνο που εσείς θα πρέπει να έχετε τα μάτια σας ανοιχτά για να βλέπετε αν το παιδί σας συσπά αρκετά και χαλαρώνει όπως πρέπει τους μυς του στη κάθε άσκηση. Φροντίστε το ύφος σας να είναι ήρεμο, η φωνή σας μαλακή και η όλη διαδικασία να αποπνέει χαλαρότητα και ηρεμία. Σας την έχω ήδη περιγράψει στις προηγούμενες κουβέντες μας αυτή τη διαδικασία και δεν την επαναλαμβάνω για να σας κουράσω. Το κάνω γιατί έχει πολύ μεγάλη σημασία να μη δημιουργήσετε περισσότερο άγχος στα παιδιά, βάζοντάς τα να κάνουν τις ασκήσεις, αντί να τα χαλαρώσετε. 2. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ Λέγεται «αναπνοή –μπαλόνι» και την έχει περιγράψει η παιδοψυχολόγος Charlotte Reznick, PhD σε βιβλίο της. (4) Είναι μέθοδος που εύκολα μπορούν να αντιληφθούν και να εφαρμόσουν τα παιδιά, και προσφέρει χαλάρωση πνευματική και σωματική που βοηθάει πολύ στην αντιμετώπιση του στρες και των επιπτώσεων που αυτό έχει στην υγεία. Προσωπικά πιστεύω πως για τα μεγαλύτερα παιδιά είναι καλύτερα να η αναπνευστική χαλάρωση να γίνεται μετά από την μυϊκή που περιέγραψα πιο πάνω. Έτσι θα επιτυγχάνουν μία ολοκληρωμένη χαλάρωση που θα τα βοηθήσει πολύ στην υγεία αλλά και στη ζωή τους γενικότερα. Θα είναι πιο ήρεμα στις σχέσεις τους με εσάς και με τους φίλους τους και θα έχουν πολύ καλύτερη απόδοση στα μαθήματά τους. Εάν θέλουν επίσης, μπορούν μετά από την ολοκλήρωση των ασκήσεων χαλάρωσης (μυϊκής και αναπνευστικής) να κάνουν κάποιους οραματισμούς από αυτούς που θα σας δώσω αμέσως πιο κάτω, που θα τα βοηθήσουν ακόμη περισσότερο. Με αυτούς θα μπορούν να βρουν και να πετύχουν ευκολότερα τους στόχους τους, να αυξήσουν την διαίσθησή τους ή τις δεξιοτεχνίες τους. Ξαναγυρίζοντας τώρα στην άσκηση της αναπνευστικής χαλάρωσης, πρέπει να σας πω πως αυτή μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε θέση και αν βρίσκεται το παιδί ή εσείς, αλλά είναι ευκολότερο να τη μάθετε σε ξαπλωτή θέση. Μπορείτε να την κάνετε πρώτα εσείς και να βάλετε το παιδί να τοποθετήσει τα χέρια του στη κοιλιά σας για να δει πώς αυτή ανεβοκατεβαίνει με την αναπνοή σας και να μπορέσει να κάνει και εκείνο το ίδιο. Μπορεί επίσης να βοηθηθεί το παιδί να πραγματοποιήσει αυτή την αναπνοή αν του βάλετε ένα ελαφρύ παιχνίδι επάνω στην κοιλιά του και του ζητήσετε να το ανασηκώνει με την ανάσα που θα παίρνει. Μπορεί να δοκιμάσει την άσκηση πρώτα με ανοιχτά μάτια και στη συνέχεια με κλειστά, γιατί έτσι χαλαρώνει περισσότερο. Λίγη χαμηλή ήρεμη μουσική, μπορεί να βοηθήσει επίσης, δημιουργώντας μία χαλαρωτική ατμόσφαιρα. Όταν εκπαιδευτεί το παιδί στην τεχνική, θα μπορεί να κάνει την αναπνοή-μπαλόνι σε οποιαδήποτε θέση του αρέσει.


Από την εμπειρία μου μπορώ να σας βεβαιώσω πως τα παιδιά καταλαβαίνουν αμέσως τι πρέπει να κάνουν, πολύ πιο εύκολα από εμάς του ενήλικες. Ο μόλις 6 ετών εγγονός μου την έκανε με μεγάλη ευκολία καθισμένος στο καναπέ αμέσως μόλις του την περιέγραψα. Αν τώρα κάποια παιδιά είναι ιδιαίτερα ανήσυχα και δεν μπορούν να αφοσιωθούν στην αναπνοή τους, επειδή σκέψεις διάφορες (για το σχολείο, τους φίλους τους κ.λ.π.) έρχονται στο μυαλό τους, μπορείτε να τους πείτε, να τις βάλουν αυτές τις σκέψεις τους σε ένα φανταστικό μπαλόνι που θα το αφήσουν στην άκρη για αργότερα, ή θα το αφήσουν να πετάξει ψηλά, για να συνεχίσουν να προσέχουν την αναπνοή τους. Παίζοντας με τη φαντασία των παιδιών μπορείτε να καταφέρετε πολλά πράγματα. Αναπνοή – μπαλόνι 1. Λέτε στο παιδί σας να φανταστεί πως με κάθε ανάσα του φουσκώνει ένα μπαλόνι. Στη συνέχεια φαντάζεται αυτό το μπαλόνι να ξεφουσκώνει τελείως….. Το αφήνετε να φανταστεί αυτή την εικόνα μερικές φορές….

2. Στη συνέχεια του ζητάτε να φανταστεί πως το μπαλόνι βρίσκεται μέσα στη κοιλιά του και με κάθε ανάσα του ο αέρας μπαίνει και γεμίζει το μπαλόνι αυτό της κοιλιάς του. (Αν βάλει τα χέρια του στην κοιλιά του, λίγο κάτω από τον αφαλό του, θα μπορεί να παρακολουθεί την κίνηση αυτή της κοιλιάς του). Με την εκπνοή, αφήνει όλο τον αέρα να βγει από την κοιλιά του και να ξεφουσκώσει αυτή τελείως, όπως το ξεφουσκωμένο μπαλόνι…. 3. Στην αρχή αφήνετε το παιδί να κάνει αυτές τις αναπνοές όσο γρήγορα θέλει, αλλά σιγά-σιγά του ζητάτε να αναπνέει όλο και πιο αργά. Το βοηθάτε μετρώντας αργά: - Τώρα γεμίζεις το μπαλόνι της κοιλιάς σου αργά-αργά…. ένα… δύο…. τρία…. - Και τώρα το αφήνεις να ξεφουσκώσει βγάζοντας όλο τον αέρα…. ένα…. δύο…. τρία…. Αρχίζετε με τρεις αναπνοές, αν το παιδί είναι πολύ μικρό, ή με περισσότερες αν είναι μεγαλύτερο και αυξάνετε προοδευτικά τον αριθμό των αναπνοών ανά εβδομάδα. Για τα μικρά παιδιά, που δεν μπορούν εύκολα να ασχοληθούν με το ίδιο πράγμα για πολλή ώρα, μπορείτε να κολλήσετε διάφορες εικόνες με μπαλόνια σε κάποια σημεία του σπιτιού και όταν βρίσκεστε κοντά τους να ζητάτε από το παιδί να κάνει μερικές τέτοιες αναπνοές. Θα μοιάζει με παιχνίδι και δεν θα το αρνιέται. Θα ωφελήσει και εσάς εάν κάνετε το ίδιο μαζί του….. Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και για τις ασκήσεις μυϊκής χαλάρωσης. Κάποια παιδιά που είναι ανήσυχα και δεν μπορούν να κάτσουν ακίνητα και να συγκεντρωθούν στις ασκήσεις της αναπνευστικής χαλάρωσης, βοηθάει ίσως, να


τους δώσετε να κρατούν στο χέρι τους κάποιο μικρό αγαπημένο τους παιχνίδι, ώστε να απασχολούν με κάτι τα χέρια τους όσο το μυαλό τους θα συγκεντρώνεται στην αναπνοή τους. Τα μεγαλύτερα παιδιά όμως, όπως σας ξαναείπα, είναι καλό να κάνουν καθημερινά όλες τις ασκήσεις με τη σειρά. Πρώτα αυτές της μυϊκής και στη συνέχεια της αναπνευστικής χαλάρωσης. 20 περίπου αναπνοές μπαλόνι είναι γι αυτά αρκετές. Μπορούν να ξεκινήσουν με λιγότερες, αν δεν έχουν αρκετή υπομονή, όπως είπαμε και πιο πάνω, και να τις αυξάνουν σιγά-σιγά σταδιακά, όσο περνάει ο καιρός και χαλαρώνουν όλο κα περισσότερο. Δεν διαρκούν περισσότερο από 15-20 λεπτά, όλες οι ασκήσεις μαζί, ενώ το όφελος για τα παιδιά είναι πολύ σημαντικό. Βελτιώνεται η συμπεριφορά τους, αντέχουν πολύ καλύτερα το στρες των εξετάσεων και αυξάνονται οι επιδόσεις τους.

3. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΙ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ Οι οραματισμοί που ακολουθούν δεν είναι βέβαια αποκλειστικά για παιδιά, μπορεί όποιος θέλει να τους κάνει και να έχει το ίδιο αποτέλεσμα. Τους παραθέτω όμως εδώ σε αυτό το κεφάλαιο που αφορά τα παιδιά, γιατί είναι φτιαγμένοι από παιδοψυχολόγους γι αυτά και οι εικόνες είναι απλές με μικρή διάρκεια για να μην τα κουράζουν. Επαναλαμβάνω άλλη μια φορά πως είναι καλό να γίνονται αφού πρώτα τα παιδιά χαλαρώσουν με τις ασκήσεις μυϊκής και αναπνευστικής χαλάρωσης. Τα μικρότερα από αυτά μπορούν να κάνουν τους οραματισμούς όμως και μόνον μετά από 3-4 αναπνοές μπαλόνι. Ο γονέας, αφού το παιδί χαλαρώσει και παραμείνει με τα μάτια κλειστά, υπαγορεύει τον οραματισμό με χαμηλή ήρεμη φωνή, αργά-αργά κάνοντας μικρές παύσεις μετά από κάθε πρόταση ή μεγαλύτερες όπου υπάρχουν οι συνεχόμενες τελείες. 3.1. Οραματισμός για επιτυχία στόχων (5) - Βρίσκεσαι τώρα σε ένα καταπράσινο λιβάδι…. - Απέναντί σου βλέπεις ένα μεγάλο δέντρο…. - Πηγαίνεις προς αυτό με μία κιμωλία στο χέρι σου…. - Ζωγραφίζεις στον κορμό του έναν μεγάλο κύκλο…. - Αυτός είναι ο στόχος σου…. - Κάνεις τώρα πέντε βήματα πίσω…. - Παίρνεις το τόξο σου και το βέλος σου…. - Κοιτάζεις καλά τον στόχο απέναντί σου…. - Πάνω στο βέλος σου χαράζεις τον σκοπό σου και το τοποθετείς στο τόξο σου…. -Τέντωσε τώρα το τόξο σου... - Πρόσεξε το βέλος, το μάτι σου και το κέντρο του στόχου να βρίσκονται στην ίδια ευθεία έτσι ώστε να βλέπεις μόνον μία κουκίδα…. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Συγκεντρώσου καλά και στόχευσε έτσι, ώστε το μάτι σου, το βέλος και το κέντρο του στόχου σου να είναι στην ίδια ευθεία….


- Όταν δεις αυτή την γραμμή που ενώνει το μάτι σου, το βέλος και το κέντρο του στόχου να γίνεται μόνον μία κουκίδα, ρίξε το βέλος σου…. - Πρόσεξε τώρα πού έπεσε το βέλος…. Την επόμενη φορά θα συγκεντρωθείς ακόμη περισσότερο, θα στοχεύσεις ακόμη καλύτερα και θα πετύχεις το κέντρο του στόχου. - Πάρε μια βαθειά αναπνοή, βγάλε τον αέρα και άνοιξε τώρα σιγά-σιγά τα μάτια σου…. ----------------------Αν το παιδί δεν γνωρίζει ποιός είναι ο στόχος του μετατρέπουμε τον οραματισμό από το σημείο που παίρνει στα χέρια το τόξο του, ως εξής: - Παίρνεις το τόξο σου και τρία βέλη. - Ρίχνεις ένα –ένα τα βέλη σου αφού πρώτα στοχεύσεις καλά, τεντώνοντας καλά το τόξο σου και προσπαθώντας το μάτι σου, το βέλος σου και το κέντρο του στόχου να βρίσκονται στην ίδια ευθεία έτσι ώστε εσύ να βλέπεις μόνον μία κουκίδα…. - Πρόσεξε να στοχεύσεις καλά…. - Αφού ρίξεις και τα τρία βέλη, πηγαίνεις κοντά στο δέντρο και βλέπεις πού έχει πέσει το κάθε ένα…. - Πες τι βρίσκεις στη κάθε θέση που έχουν πέσει τα τρία βέλη σου , ύστερα πάρε μια βαθιά αναπνοή, βγάλε τον αέρα και άνοιξε σιγά –σιγά τα μάτια σου…. 3.2α Οραματισμός για αύξηση της διαίσθησης (5) - Βρίσκεσαι τώρα επάνω σε ένα ψηλό δέντρο…. Κοιτάς γύρω σου και βλέπεις τα πράγματα από μια διαφορετική σκοπιά…. - Καθώς κάθεσαι επάνω στο δέντρο χαλαρός –ή, έρχεται ένα μεγάλο πουλί και σε παίρνει επάνω στις φτερούγες του…. - Είναι ένα πολύ σοφό πουλί…. Νοιώθεις πολύ ασφαλής επάνω του…. - Καθώς το κρατάς αγκαλιασμένο από τον λαιμό και πετάτε ψηλά, το σοφό πουλί σου ψιθυρίζει κάτι στο αυτί…. - Σου λέει τι πρέπει να κάνεις για να βοηθήσεις τον εαυτό σου…. - Ευχαρίστησε το σοφό πουλί και δες τώρα τον εαυτό σου να κάνει αυτά που σου είπε ο σοφός σου φίλος…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Λέτε ύστερα στο παιδί να κάνει μία εισπνοή και μία εκπνοή και να ανοίξει τα μάτια του. Αν θέλει μπορεί να σας πει τι του είπε να κάνει το πουλί. Αν όχι, αφήστε το να έχει τα μυστικά του και να διαχειριστεί μόνο του τα όσα του λέει ο εσωτερικός του εαυτός. Μπορεί να επαναλαμβάνει αυτόν τον οραματισμό το παιδί, όποτε εκείνο νοιώθει την ανάγκη. 3.2β. Οραματισμός για αύξηση της διαίσθησης (5) - Βρίσκεσαι τώρα μέσα σε μία σπηλιά που είναι γεμάτη από φως…. - Υπάρχει ένας σοφός άντρας (ή γυναίκα, για τα κορίτσια) μέσα σε αυτή την σπηλιά…. - Σε περιμένει για να σου πει τι πρέπει να κάνεις….


- Πρόσεξε καλά τι σου λέει…. Άκου με προσοχή και ηρεμία…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Μέσα στη σπηλιά υπάρχει και ένας άλλος ψεύτικος σοφός άντρας (ή γυναίκα)…. - Αυτός σου λέει πράγματα που μπορεί να φαίνονται καλά, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι καλά για σένα και τους άλλους…. - Άκουσε τι σου λέει και πες γιατί αυτά δεν είναι σωστά…. - Πες σε αυτόν τον ψεύτικο σοφό να φύγει και να μην ξαναγυρίσει στη φωτεινή σπηλιά σου…. Με μια εισπνοή και εκπνοή λέτε ύστερα στο παιδί να ανοίξει σιγά –σιγά, όπως πάντα τα μάτια του. Τις επόμενες φορές που το παιδί θα κάνει αυτόν τον οραματισμό, δεν χρειάζεται να επαναλάβει το δεύτερο μέρος του. Μπορεί μόνον να βρίσκεται μέσα στη φωτεινή σπηλιά του και να συναντάει τον σοφό του σύμβουλο, όποτε νιώθει την ανάγκη να πάρει κάποια συμβουλή, όπως και με τον προηγούμενο οραματισμό. Η παιδοψυχολόγος Ch. Reznick (4) συμβουλεύει να αφήσετε το παιδί να κάνει όποιον οραματισμό διαλέξετε να του πείτε, στην αρχή σιωπηλά, χωρίς να μιλάει εκείνο ή να απαντάει, για να μπορέσει να μπει όσο πιο βαθιά γίνεται στην εικόνα. Μετά από μερικές φορές που θα τον επαναλάβετε, όσο εσείς και το παιδί θα εξοικειώνεστε με τον οραματισμό, μπορείτε να του ζητάτε να αντιδρά και να συμμετέχει σε κουβέντα, με τα μάτια του πάντα κλειστά, ώστε να το βοηθήσετε να ολοκληρώσει καλύτερα τον οραματισμό. Όπως π.χ. μπορεί να σας πει ότι κρυώνει μέσα στη σπηλιά, και να του δώσετε εσείς (φανταστικά) μία μικρή κουβέρτα ή κάτι άλλο που θα το κρατάει ζεστό, ή μπορεί να σας πει πως δεν ακούει καλά τον σοφό και εσείς μπορείτε να τον βοηθήσετε λέγοντάς του να ζητήσει να του το γράψει, ή δίνοντάς του ένα μικρόφωνο για να ακούγεται καλύτερα κ.λ.π. Κάποια παιδιά, ιδίως τα μικρότερα μπορεί να θέλουν από την αρχή περισσότερη συμμετοχή με κουβέντα. Πειραματισθείτε και με τις δύο μεθόδους, προσπαθώντας πάντα με σιγανή και γλυκιά φωνή να κάνετε το παιδί να νιώθει όσο γίνεται πιο καλά και ήρεμα μέσα στον οραματισμό του. Μην κάνετε το λάθος να θέλετε να επιβάλετε στο παιδί να προσπαθήσει για στόχους που εσείς θεωρείτε σημαντικούς και μην κριτικάρετε αυτά που σας λέει. Σεβαστείτε τη δική του προσωπικότητα και προσπαθήστε να το καταλάβετε και να το αποδεχθείτε. Μπορεί να πετύχει μόνον στόχους που το ίδιο μέσα του πιστεύει και θέλει. Γι αυτό να είστε ανοιχτοί στα λόγια που σας λέει μέσα στους οραματισμούς του, για να μπορείτε να το βοηθήσετε να εκπληρώσει αυτό που εκείνο επιθυμεί, αλλά και να καταλάβετε αυτά που το ταλαιπωρούν μέσα του και πιθανότατα δεν τα φαντάζεστε. Όλη αυτή η διαδικασία, αν γίνει σωστά και χωρίς να θέλετε να επιβληθείτε στο παιδί, θα σας φέρει πιο κοντά και θα βελτιώσει τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια. Από την άλλη, θα δείξει στο παιδί τη δύναμη που κρύβει μέσα του και θα αυξήσει την αυτοεκτίμησή του. Οι δύο οραματισμοί αύξησης της διαίσθησης που σας έδωσα πιο πάνω είναι μικροί σε διάρκεια και ιδανικοί για μικρά παιδιά, που δεν μπορούν να παραμείνουν για πολλή ώρα με τα μάτια κλειστά. Τα μεγαλύτερα παιδιά όμως, μπορούν να κάνουν τους οραματισμούς που προτείνει η παιδοψυχολόγος Ch. Reznack στο βιβλίο της (4) και που θα δείτε αμέσως πιο κάτω.


3.2γ Οραματισμός για αύξηση της διαίσθησης (για μεγαλύτερα παιδιά) (4) Αυτός αποτελείται από δύο οραματισμούς. Στον πρώτο καλείται το παιδί να ανακαλύψει μέσα του, ένα μέρος όπου νιώθει πολύ όμορφα, απόλυτα ασφαλές και ήρεμο και όπου θα μπορεί να καταφεύγει όποτε έχει ανάγκη από ηρεμία, ασφάλεια και εσωτερική ευτυχία. Όταν βρει αυτό το μέρος, μπορεί εκεί στη συνέχεια (δεύτερος οραματισμός) να συναντάει όποτε το θελήσει, κάποιο σοφό πρόσωπο ή ζώο που θα του δώσει τη συμβουλή που επιθυμεί για να λύσει κάποιο πρόβλημά του. Δεν είναι απαραίτητο το παιδί να κάνει πάντα συνεχόμενα και τους δύο αυτούς οραματισμούς. Μπορεί να χρησιμοποιεί μόνον τον πρώτο, όποτε νιώθει άσχημα για κάποιο λόγο. Μπορεί να πηγαίνει στο ιδανικό του μέρος για να ηρεμήσει, να χαλαρώσει και να νιώσει πολύ πιο όμορφα, χωρίς απαραίτητα να χρειάζεται να κάνει και κάτι άλλο. 3.2γ1. Ανακάλυψη ενός ιδανικού ιδιωτικού μέρους Αρχίζουμε πάντα με τις μυϊκές ασκήσεις και μετά ζητάμε από το παιδί να κάνει 1020 αναπνοές μπαλόνι. Στη συνέχεια ενώ το παιδί έχει τα μάτια κλειστά προχωράμε με τον οραματισμό. - Φαντάσου πως περπατάς σε ένα πολύ όμορφο μονοπάτι…. Μπορεί να ακούς πουλιά να κελαηδούν…. Να αισθάνεσαι το μαλακό χορτάρι κάτω από τα πόδια σου…. Ή να μυρίζεις την ευωδιά λουλουδιών που υπάρχουν τριγύρω… Περπατάς…. Περπατάς…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Μπροστά σου βλέπεις τώρα μία μεγάλη ξύλινη πόρτα σκαλιστή και βαμμένη με τα αγαπημένα σου χρώματα…. Έχει το όνομά σου γραμμένο επάνω της…. Την ανοίγεις και προχωράς μέσα από αυτήν…. Πολύ ωραία…. - Παρατήρησε πού βρίσκεσαι τώρα…. Είσαι μέσα σε σπίτι ή έξω στο ύπαιθρο;…. Μπορεί να βρίσκεσαι σε ένα όμορφο δωμάτιο ή σε ένα όμορφο λιβάδι, ή ακόμη και στα σύννεφα ψηλά με συντροφιά από πουλιά…. Όπου εσύ αισθάνεσαι καλύτερα, εσύ διαλέγεις…. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Αυτό είναι το ιδανικό σου μέρος όπου μπορείς να νιώθεις καλά με τον εαυτό σου…. Δικαιούσαι ένα ήρεμο μέρος τελείως δικό σου…. Εδώ είσαι ασφαλής…. Μπορείς να παίζεις…. Να διαβάζεις….. Να αναπαύεσαι…. Να συνομιλείς με όποιον και όποτε εσύ επιθυμείς…. Ή να κάθεσαι απλά και να ξεκουράζεσαι χωρίς να κάνεις τίποτα…. - Δες τριγύρω σου να υπάρχουν όσα πράγματα ή όσοι άνθρωποι σου δίνουν χαρά…. Κάλεσε κοντά σου ανθρώπους ή ζώα που αγαπάς και που θα’ θελες να είναι μαζί σου…. Όποτε κάποιος περάσει αυτή τη πόρτα και έρθει στο χώρο σου, θα σε αγαπάει και θα σε δέχεται έτσι ακριβώς όπως είσαι…. - Αν πάλι αποφασίσεις να είσαι μόνος –η σου, πολύ καλά…. Απόλαυσε ότι θέλεις με τη φαντασία σου…. Όλα γύρω σου είναι για σένα…. Θυμήσου ποιός -ά είσαι στη πραγματικότητα : Μοναδικός –ή και σημαντικός –ή σε αυτόν τον πλανήτη!.... ………………………………………………………………………………………………………………………………….. Στη συνέχεια τελειώνετε τον οραματισμό λέγοντας στο παιδί να παρατηρήσει και πάλι για λίγο την ανάσα του, να νιώσει το έδαφος κάτω από τα πόδια του, να κάνει μία βαθιά εισπνοή και εκπνοή και να ανοίξει σιγά-σιγά τα μάτια του γυρίζοντας και


πάλι κοντά σας, στην πραγματικότητα και στην κανονική του κατάσταση ή συνεχίζετε με τον επόμενο οραματισμό. Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου οραματισμού εάν θέλει το παιδί μπορεί να συζητάει μαζί σας περιγράφοντας το ιδανικό του μέρος, πράγμα που μπορεί να σας δώσει την ευκαιρία να κάνετε προτάσεις που θα διεγείρουν την φαντασία του. Μια τέτοια συζήτηση μπορεί να κρατήσει τη προσοχή του συγκεντρωμένη στον οραματισμό και να σας συνδέσει ψυχικά μαζί του. Για άλλα παιδιά πάλι, που προτιμούν να κάνουν τον οραματισμό σιωπηλά, μπορείτε μετά από μερικές φορές καθοδήγησης, να τους πείτε να πάνε στο ιδανικό τους μέρος και να σας ειδοποιήσουν (π.χ. σηκώνοντας το χέρι τους) όταν θα βρίσκονται εκεί, για να συνεχίσετε να τα οδηγείτε. Η ψυχολόγος Ch. Reznick στο βιβλίο της με τους πιο πάνω οραματισμούς λέει πως τα παιδιά κάποιες φορές μπορεί να έχουν μέσα στους οραματισμούς τους και άσχημες εικόνες ή τρομαχτικές. Αυτό δεν πρέπει να τρομάξει και εσάς. Μπορείτε πάντα καθοδηγώντας τα ήρεμα να τα κάνετε να αντιμετωπίσουν αυτές τις φανταστικές εικόνες. Πάντα όμως όταν πρόκειται να ξεκινήσετε μαζί τους ένα φανταστικό ταξίδι, μην ξεχνάτε να τους υπενθυμίζετε πως όποτε νιώσουν άβολα, μπορούν να διώξουν την άσχημη εικόνα και να συγκεντρωθούν και πάλι στην αναπνοή τους ή να σας ζητήσουν να τη βοήθειά σας για να λύσετε το πρόβλημα μαζί. Πρέπει να ξέρετε επίσης πως οι εικόνες που φτιάχνουν τα παιδιά μπορούν να αλλάζουν ανά πάσα στιγμή. Μπορεί, δηλαδή, το ιδανικό τους μέρος να είναι στην αρχή κοντά στην θάλασσα και μετά από λίγο να βρίσκονται σε ένα βουνό. Μην σας παραξενέψει αυτό. Οι εικόνες που φτιάχνουν δεν είναι απαραίτητο να είναι λογικές, αρκεί να έχουν κάποια σημασία για εκείνα. 3.2γ2. Συνάντηση ενός σοφού φιλικού ζώου ή ενός σοφού οδηγού Ο οραματισμός αυτός γίνεται πάντα μετά τον προηγούμενο, αφού δηλαδή το παιδί πάει με την φαντασία του στο ιδανικό του ιδιωτικό μέρος. Εκεί αφού καθίσει και αισθανθεί άνετα, συνεχίζετε ως εξής: - Όταν νιώσεις έτοιμος –η, ζήτησε από ένα σοφό αγαπημένο ζώο ή έναν σοφό δάσκαλο να έρθει κοντά σου για να σε βοηθήσει να λύσει όποιο πρόβλημα έχεις…. Δεν είναι απαραίτητο να είναι ένα πραγματικό ζώο ή άνθρωπος, μπορεί να είναι ένα ζώο ή πρόσωπο της φαντασίας σου. - Περίμενε να δεις ποιος θα εμφανιστεί. Αν το ζώο που θα εμφανιστεί ή το πρόσωπο σου φαίνονται αστεία ή όχι σοβαρά και δεν εμπιστεύεσαι τις συμβουλές τους, πες τους να φύγουν και να μη ξανάρθουν…. Και μείνε μόνος -η σου στον χώρο σου και ξεκουράσου…. - Αν το ζώο ή το πρόσωπο που θα εμφανιστεί το εμπιστεύεσαι, βρίσκεται εδώ για να σε προστατέψει και να σε βοηθήσει με τις συμβουλές του…. - Όταν νιώσεις έτοιμος –η, πες στον σοφό φίλο σου το πρόβλημά σου και ζήτησε τη βοήθειά του: ρώτησέ τον «τι πρέπει να κάνω για να μην υποφέρω με αυτό το πρόβλημα;»…. - Άκου με προσοχή…. Τι σου λέει ο σοφός σου φίλος;…. - Μπορεί αντί να σου μιλήσει, να σου κάνει διάφορα μαγικά κόλπα για να σου απαντήσει…. όπως να σου δείξει ένα βιβλίο με μαγικές ζωγραφιές που κουνιούνται και σου δείχνουν τι πρέπει να κάνεις…. ή άλλα μαγικά….


- Μη διστάσεις να του κάνεις όσες ερωτήσεις θέλεις για να καταλάβεις καλά τι σου απαντάει…. Έχεις όλο το χρόνο να το κάνεις αυτό με την ησυχία σου… …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Όταν είσαι έτοιμος –η, συγκεντρώσου και πάλι στην αναπνοή σου,…. νιώσε το έδαφος κάτω από τα πόδια σου (αν είναι σκληρό ή μαλακό),…. έλα πάλι πίσω εδώ κοντά μου…. και άνοιξε τα μάτια σου. 3.3 Οραματισμός για την απόκτηση αυτοελέγχου (για όλα τα παιδιά) (5) Η ψυχολόγος που προτείνει αυτόν τον οραματισμό λέει στο βιβλίο της πως στα παιδιά αρέσει να φορούν διάφορες μάσκες, γιατί αυτό ταιριάζει στην ανάγκη τους να διασκεδάζουν. Το να μεταμορφώνονται σε κάποιον άλλο, ικανοποιεί την αγάπη τους για την φαντασία. Συνιστώντας τους να φορέσουν μία ειδική μάσκα, μπορούν να φανταστούν τους εαυτούς τους να συμπεριφέρονται με έναν συγκεκριμένο τρόπο (αυτόν που ταιριάζει στην μάσκα που φορούν) που μπορεί να είναι αντίθετος με τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται εκείνα συνήθως. Μπορούν έτσι να αισθανθούν ωραία συναισθήματα που τους δημιουργούνται από το φόρεμα μιας μάσκας και αυτά τα συναισθήματα μπορούν στην συνέχεια να δράσουν επάνω τους σαν γερά κίνητρα για αλλαγή της συνολικής τους συμπεριφοράς. Μπορεί δηλαδή ένας οραματισμός με μάσκες να λειτουργήσει σαν ένα ισχυρό εργαλείο για αλλαγή της εικόνας του εαυτού τους. Ο οραματισμός που προτείνει έχει ως εξής: - Δες τον εαυτό σου να κάθεται στο γραφείο σου…. - Μπροστά σου έχεις ένα κουτί…. - Το ανοίγεις και βλέπεις πως είναι γεμάτο με μάσκες…. - Παίρνεις μια μάσκα και τη φοράς…. - Έχεις διαλέξει την μάσκα του αυτοελέγχου…. (ή της υπομονής ή όποια άλλη ιδιότητα θέλετε να ενισχυθεί στο παιδί σας. Στη περίπτωση αυτή όμως θα πρέπει να προσαρμόσετε αλλάζοντάς τες και τις υπόλοιπες φράσεις που θα πείτε στο παιδί). - Το ξέρεις πως είναι αυτή η μάσκα, γιατί όποτε την φοράς, η συμπεριφορά σου στο σπίτι αλλά και στο σχολείο γίνεται πολύ καλύτερη…. - Θέλεις να πετάξεις το φαγητό σου στα σκουπίδια, αλλά αντί να κάνεις κάτι τέτοιο, το τρως ήρεμα… - Θέλεις να πας έξω να παίξεις, αλλά κάθεσαι ήσυχα και τελειώνεις τα μαθήματά σου πρώτα…. - Παρατήρησε όλα τα πράγματα που κάνει ή δεν κάνεις όταν φοράς αυτή την μάσκα… - Νομίζεις πως μπορείς να ελέγξεις τον εαυτό σου έτσι ώστε να φοράς αυτή την μάσκα όποτε το χρειάζεσαι; - Για πες μου τώρα διάφορους τρόπους με τους οποίους βελτιώνεται η ζωή σου όταν φοράς αυτή την μάσκα….. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Στη συνέχεια όπως πάντα λέμε στο παιδί να παρατηρήσει πάλι για λίγο την αναπνοή του, να κάνει μια βαθιά εισπνοή και εκπνοή, να αισθανθεί τα πόδια και τα χέρια του, να ανοίξει σιγά-σιγά τα μάτια του και να επανέλθει στην κανονική του κατάσταση. Στον πιο πάνω οραματισμό, μπορείτε να προτείνεται στο παιδί να φορέσει διάφορες μάσκες κατά καιρούς, ανάλογα με τα στοιχεία του χαρακτήρα του που


θέλετε να βελτιώσετε. Π.χ. μάσκα ευτυχίας, αν το παιδί είναι μελαγχολικό, μάσκα αγάπης, αν είναι βίαιο και μαλώνει με τους φίλους ή τα αδέρφια του κ.λ.π 3.4 Οραματισμός για τη διαχείριση του θυμού (5) - Σκέψου κάτι ή κάποιον που σε θύμωσε πολύ…. - Αντί να αρχίσεις έναν καβγά, δες τον εαυτό σου να φυσάει μακριά τον θυμό του…. - Δες τον σαν ένα σύννεφο…. - Πες μου τι χρώμα είναι;….. - Κάνε μια εκπνοή…. - Δες τώρα το σύννεφο να το κουνάει ο αέρας και να το πηγαίνει ψηλά στον ουρανό…. - Δες το να μετατρέπεται σε ένα αστέρι… - Τι γίνεται τώρα με τα συναισθήματά σου;…. - Πες μου που είσαι τώρα εσύ;…. - Αν είσαι ψηλά, έλα τώρα κάτω, σε μια αχτίνα από φως…. - Να ξέρεις πως αυτό είναι το αστέρι σου και θα λάμπει πάντα εκεί ψηλά για σένα…. - Πρόσεξε αν μπορείς να ακούσεις την μελωδία του αστεριού σου…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… -Πώς νιώθεις τώρα;…. Στη συνέχεια όπως πάντα ζητάμε από το παιδί να αισθανθεί τα πόδια και τα χέρια του, να κάνει μια βαθιά εισπνοή και εκπνοή και να ανοίξει σιγά-σιγά τα μάτια του. Μπορεί να χρησιμοποιεί το παιδί τον οραματισμό αυτόν, όποτε νιώθει θυμωμένο με κάποιον ή κάτι για το οποίο δεν μπορεί να εκφράσει τον θυμό του. Ένας μικρός σάκος πυγμαχίας, (πουλιούνται τέτοιοι στα μαγαζιά παιχνιδιών) βαλμένος σε μια γωνιά του δωματίου του, τον οποίο μπορεί να χτυπάει το παιδί όποτε θέλει να βγάλει κάπου τον θυμό του βοηθάει επίσης πολύ. 3.5 Οραματισμός για τη διαχείριση του φόβου (5) Ο φόβος είναι το συναίσθημα που μας προστατεύει στη ζωή, γιατί είναι αυτός που ξεκινάει την αντίδραση «πάλης ή φυγής» που είναι η βασική αντίδραση του οργανισμού στο στρες, όπως σας έχω εξηγήσει στο πρώτο βιβλίο μου (6). Όταν όμως υπάρχει φόβος χωρίς αιτία, οι ορμόνες του στρες που παράγονται δεν αφήνουν το παιδί να χαλαρώσει και να νιώσει ασφαλές, ενώ μπορεί από την άλλη να αναστείλουν την ανάπτυξή του. Ο επόμενος οραματισμός βοηθάει το παιδί να απαλλαγεί από αναίτιους φόβους και να ηρεμήσει. - Δες τον εαυτό σου να στέκεται μπροστά σε δύο καθρέφτες…. - Στον ένα βλέπεις την σπονδυλική σου στήλη ίσια, καθαρή και γερή…. - Στον άλλο καθρέφτη βλέπεις να υπάρχει μέσα στο στήθος σου μία πέτρα…. - Απλώνεις τα χέρια σου στον ήλιο και τα γεμίζεις με φως …. - Με αυτά τα χέρια σου γεμάτα φως, ανοίγεις τώρα το στήθος σου…. - Βάζεις μέσα τα χέρια σου…. παίρνεις την πέτρα…. και την πετάς μακριά πίσω σου… - Τώρα χαϊδεύεις μαλακά το στήθος σου, εκεί που ήταν η πέτρα….


- Φέρνεις φως με τα χέρια σου σε αυτό το σημείο του κορμιού σου και σβήνεις κάθε σκιά που έχει μείνει εκεί που υπήρχε η πέτρα… και θεραπεύεις τη πληγή…. - Νιώσε το στήθος σου τώρα γεμάτο με το φως…. Στη συνέχεια, όπως πάντα, λέμε στο παιδί να αισθανθεί τα χέρια και τα πόδια του, να κάνει μια εισπνοή και μία εκπνοή και ανοίξει τα μάτια του. 3.6 Οραματισμός για την αύξηση της υπομονής και της επιμονής (5) Πολλά παιδιά οδηγούνται σε αποτυχίες επειδή δεν έχουν αρκετή υπομονή και επιμονή που θα τα βοηθήσει να πετύχουν τους στόχους τους. Ασκήσεις όπως η πιο κάτω, που θα καλλιεργήσουν την υπομονή τους μπορεί να τα βοηθήσουν να έχουν επιτυχίες τόσο στο σχολείο τους όσο και στη ζωή τους γενικότερα. - Δες ότι φυτεύεις ένα σπόρο σε μία μικρή γλάστρα ή στο χώμα. - Τον ποτίζεις καθημερινά…. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. - Δεν φαίνεται να γίνεται τίποτα…. - Αλλά ξέρεις πως δεν είναι αλήθεια…. - Συνεχίζεις να τον φροντίζεις…. - Ξέρεις και πιστεύεις πως μια μέρα θα φυτρώσει το μικρό φυτό σου…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Και μια μέρα… βλέπεις να βγαίνει από το χώμα ένας μικρός πράσινος βλαστός… - Τον ποτίζεις με υπομονή…. - Μέχρι που βγάζει το πρώτο του φύλλο…. - Κι ύστερα άλλο ένα φύλλο μεγαλώνει…. - Συνεχίζεις να ποτίζεις και να φροντίζεις το μικρό φυτό…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Μια μέρα βλέπεις ένα μικρό μπουμπούκι, που περιμένει να ανθίσει…. - Αλλά δεν είναι ακόμη η ώρα του…. - Το ξέρεις πως δεν μπορεί να το πιέσεις να ανοίξει…. Πρέπει να περιμένεις…. - Θα γίνει ένα πολύ όμορφο λουλούδι…. - Όταν θα είναι η σωστή του ώρα…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Στη συνέχεια, όπως πάντα, λέμε στο παιδί να αισθανθεί τα χέρια και τα πόδια του, να κάνει μια εισπνοή και μία εκπνοή και ανοίξει τα μάτια του. 3.7 Οραματισμοί για απαλλαγή του παιδιού από ενοχές (5) Πολλές από τις ενοχές που έχουμε και μας παιδεύουν σαν ενήλικες, λέει στο βιβλίο της η ψυχολόγος Sarah Berkovits τις κουβαλάμε από την παιδική μας ηλικία. Γι αυτό είναι καλό να ξεκαθαρίζουμε τις ενοχές μας αυτές όσο είμαστε ακόμη παιδιά και να μάθουμε να υιοθετούμε μια υγιή συμπεριφορά απέναντι στην ενοχή, ώστε να μην μπορεί αυτή να καταστρέψει αργότερα τη ζωή μας, ή να μας αρρωστήσει, όπως συμβαίνει συχνά.


3.7α. - Δες τον εαυτό σου να διαβάζει μία λίστα από πράγματα που έκανες στο παρελθόν…. - Πράγματα που εύχεσαι να μην τα είχες κάνει ή που νιώθεις πως δεν θα έπρεπε να τα κάνεις…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Άκου τον εαυτό σου να σου λέει πως ήσουν μικρό παιδί όταν έγιναν αυτά και δεν ήξερες να τα κάνεις καλύτερα…. - Ξέρε πως όλοι μας κάνουμε λάθη…. - Το σημαντικό είναι να τα διορθώνουμε…. - Και να μην τα επαναλαμβάνουμε…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Τώρα νιώσε καλά τα πόδια και τα χέρια σου, πάρε μια βαθιά εισπνοή και εκπνοή και άνοιξε τα μάτια σου. 3.7 β. – Θυμήσου κάποια φορά που αντέγραψες σε ένα τεστ, ή είπες κάποιο ψέμα…. - Θυμήσου πόσο φοβισμένος –η ήσουν που νόμιζες πως θα αποτύχεις ή πως θα βρεις κάποιο μπελά…. - Και γι αυτό έκανες ότι έκανες…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… - Όταν είμαστε φοβισμένοι κάνουμε καμιά φορά πράγματα που δεν τα κάνουμε συνήθως…. - Όταν δεν έχουμε το κουράγιο να είμαστε τίμιοι, μπορεί να κάνουμε πράξεις που δεν είναι σωστές…. - Ξέρε πως κάποιες φορές χρειάζεται πολύ κουράγιο για να είναι κανείς τίμιος…. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Τώρα νιώσε καλά τα πόδια σου…. Τα χέρια σου….. πάρε μια βαθιά εισπνοή και εκπνοή κα άνοιξε τα μάτια σου.

Οι οραματισμοί βοηθούν πολύ τα παιδιά να πετύχουν πράγματα στη ζωή τους, γιατί τα παιδιά εμπιστεύονται περισσότερο τη φαντασία τους από ότι εμείς οι ενήλικες. Είναι δε γνωστό πως ο εγκέφαλός μας δεν ξεχωρίζει μία φανταστική εμπειρία από μία πραγματική εμπειρία. Μπορεί να το διαπιστώσει εύκολα κανείς αυτό από τα όνειρα και τις αντιδράσεις μας σε αυτά. Αν π.χ. δούμε στο όνειρό μας πως τρέχουμε για να γλυτώσουμε από κάτι, ιδρώνουμε, η αναπνοή μας γίνεται πιο γρήγορη, το ίδιο και οι χτύποι της καρδιάς μας. Το ίδιο συμβαίνει με οτιδήποτε άλλο βιώσουμε στο όνειρό μας. Αν βλέπουμε κάτι λυπητερό, κλαίμε, αν βλέπουμε κάτι αστείο γελάμε κ.ο.κ. Το σώμα μας αντιδρά στην φανταστική εμπειρία με αλλαγές στην φυσιολογία του που έχουν μετρηθεί και επιστημονικά. Έτσι οι οραματισμοί μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ξεπεράσουν φόβους τους, να αυξήσουν τις επιδόσεις τους, να ανακαλύψουν την εσωτερική τους δύναμη και να πετύχουν πολλά πράγματα στη ζωή τους, χωρίς να νιώθουν πως τα καθοδηγεί κάποιος μεγάλος, πράγμα στο οποίο συνήθως προβάλλουν αντίσταση. Ενώ συγχρόνως, ο γονέας που βοηθάει το παιδί του στους οραματισμούς έχει την ευκαιρία να δει πλευρές του ψυχισμού του παιδιού, που πιθανόν δεν γνώριζε. Μπορεί να παρατηρήσει επίσης κάποια σημάδια τα οποία μπορεί στη συνέχεια να


συζητήσει με ένα παιδοψυχολόγο για να τα ερμηνεύσει και να μπορέσει να βοηθήσει το παιδί του περισσότερο. Όπως π.χ. αν ένα παιδί δεν μπορεί να δει χρώματα στους οραματισμούς του και βλέπει πάντα γκρι ή μαύρο πιθανόν να είναι καταθλιπτικό. Αυτό μπορεί στη συνέχεια ο γονέας να προσέξει να δει αν συμβαίνει στη πραγματικότητα και να βοηθήσει το παιδί, ζητώντας βοήθεια από ειδικό. Πρέπει να τονίσουμε επίσης πως οραματισμός είναι κάτι τελείως διαφορετικό από την απλή φαντασία. Η δεύτερη παρασύρει το παιδί μακριά από τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει, ενώ ο πρώτος αντίθετα βοηθάει το παιδί να αντιμετωπίσει τα καθημερινά του προβλήματα με βάση τη δικιά του εσωτερική γνώση και σοφία. Και αυτό είναι κάτι που του δίνει δύναμη και αυτοπεποίθηση. Ελπίζω να σας φανούν χρήσιμοι οι πιο πάνω οραματισμοί και σας εύχομαι κάθε καλό για εσάς και τα παιδιά σας.


δοκιμη βιβλιο  

δοκιμη βιβλιο

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you